Phần 1 – Kể cho trăng non

Tôi rất hài lòng với dáng vẻ của mình khi đó. Cái dáng dốc công dốc sức vì người khác ấy của tôi thật không ngờ lại làm chính tôi yên lòng.

Gì cơ, ngươi bảo yêu ta à?

Đó là một ngôi làng nằm ở phía Nam.

Một ngôi làng chỉ toàn những người giờ không còn chuyện gì phải cãi nhau đánh nhau nữa, chung sống với nhau. Người làng gieo hạt vào mùa xuân, nhưng khi đông đến vẫn phải sống chật vật, lặng lẽ vì những gì thu hoạch được chỉ là phần còn sót lại sau khi bị những cơn mưa dầm mùa hạ quét sạch. Một thời, đó từng là nơi tập trung khoảng hai trăm nóc nhà, nơi việc trẻ nhỏ sinh ra, người già rời bỏ thế gian được duy trì cân bằng như bốn mùa tuần hoàn. Giờ đây, trong làng chỉ còn người già. Những người có thể ra đi đều đã bỏ làng đi hết. Những con đường không ai đi nữa ngày càng nhiều, bụi cỏ lùm cây chẳng mấy chốc mọc lên san sát cho chim chóc sà xuống. Các cụ ông cụ bà thường hấp khoai tây chia nhau ăn hay tụ tập về một nhà, vừa thổi cơm ăn vừa ngắm nhìn đồi núi phủ xanh khi mùa xuân đến, nghe tiếng mưa rả rích của mùa hạ, gặt hái những thứ đã gieo trồng lúc sang thu, rồi đối mặt với những ngày đông lạnh lẽo. Nếu tuyết rơi nhiều, các cụ sẽ hạn chế đi lại, chỉ thỉnh thoảng hé cửa nhìn ra ngoài. Thậm chí còn chẳng ai buồn trông mong cho đông chóng tàn. Với các cụ thì mùa nào cũng như mùa nấy. Ngọn núi đằng xa vẫn thường lặng lẽ trông xuống cái nhịp sống ấy của các cụ.

Nhưng ngôi làng lặng lẽ ấy cũng từng có một phen náo động. Một trận ầm ĩ mười năm rồi mới thấy. Đây là câu chuyện kể lại lần đó.

Ở xã cách làng khoảng mười dặm, tại nhà thờ mới xây có một vị mục sư trẻ, cứ ba ngày một lần lại bắt xe buýt nhỏ của nhà thờ vào làng. Vị mục sư trẻ đến thăm các cụ bà ngồi ở hiên nhà hoặc các cụ ông tụ họp trong phòng của hội người cao tuổi, nhiệt tình kể chuyện Chúa Trời cho họ nghe. Không phải vì Chúa Trời, không phải vì đã lâu rồi mới có người đến thăm, cũng không phải vì người ấy là mục sư – làm nghề gì với các cụ cũng vậy cả thôi, điều khiến các cụ vô cùng ngạc nhiên đến mức cứ giả vờ chăm chú lắng nghe chính là bởi người ấy rất trẻ. Không cần biết đến nội dung câu chuyện, chỉ cần sự nhiệt huyết từ một người trẻ tuổi thôi cũng đã mang lại sức sống lâu lắm rồi mới thấy cho ngôi làng. Hồi mới tìm đến ngôi làng đó, anh chàng mục sư là người trẻ tuổi nhất. Trẻ thứ hai là một nhà sư ở ngôi chùa trên núi phía sau làng.

Sau khi đi một vòng quanh làng truyền đạo cho các cụ ông cụ bà, mục sư trẻ thỉnh thoảng cũng bắt xe buýt lên chùa, thuyết phục nhà sư hãy đến nhà thờ, hãy tin vào Chúa và nhận sự cứu rỗi của Người. Nhà sư chỉ im lặng nhìn anh mục sư, rồi quay đầu về phía dãy núi xa. Gọi là chùa nhưng nơi này chỉ có đúng hai Phật tử. Trong bất kỳ tình huống nào, anh mục sư cũng ra sức nói chuyện Chúa với nhà sư, không chút mệt mỏi.

Một ngày hè nọ.

Nhà sư có việc phải vào xã nên xuống làng ngồi chờ ở trạm xe buýt. Đội chiếc mũ rơm, nhà sư ngồi thu lu dưới đất nhìn về con đường xa xăm. Cái nóng ban ngày làm trán nhà sư ròng ròng mồ hôi, cảm nhận được cả từng giọt chảy xuống thấm ướt áo cà sa. Nhà sư chống hai tay lên trượng đứng chờ, nắng thì chói chang mà xe buýt mãi vẫn chưa thấy đâu. Lúc đó, trên con đường đất gập ghềnh một chiếc xe buýt chậm chạp chạy tới từ hướng ngược lại – hướng từ nhà thờ ngoài xã vào làng. Những tưởng chiếc xe sẽ cứ thế lướt qua chỗ nhà sư đang ngồi, ai ngờ nó bỗng dừng khựng lại làm bụi tung mù mịt. Xe buýt từ từ lùi về phía nhà sư.

Trên xe, các cụ bà trong làng ngồi dọc theo dãy ghế bên cửa sổ nhìn ra ngoài, khi thấy nhà sư đang ngồi thu lu các cụ liền vui mừng vẫy tay. Nhà sư cũng vui vẻ vẫy tay lại với các cụ, vừa lúc ấy thì cửa mở, mục sư trẻ bước xuống, băng qua con đường vẫn còn đang bụi mù đến trước mặt nhà sư.

- Ôi chao, sư thầy!

Mục sư trẻ mừng rỡ tiến về phía nhà sư và mở lời chào.

- Sư thầy, hãy đến nhà thờ của chúng tôi đi ạ.

Có lẽ là tại trời nóng. Bình thường, dù anh mục sư kia có lên chùa huyên thuyên đủ điều, nhà sư cũng không buồn quan tâm, chỉ lo quét sân trước chính điện hoặc đi gánh nước, không thì nhìn xa xăm về phía ngọn núi ở tận phương nào, thế mà hôm nay nhà sư lại nhăn hết cả trán. Đó là phản ứng đầu tiên của nhà sư dành cho anh mục sư.

- Sư thầy, thầy cũng biết đấy, nhân loại chúng ta rồi sẽ đến hồi diệt vong ngay thôi. Chỉ có phục vụ Chúa Trời ta mới được Người cứu rỗi.

- Gián Thế Âm Bồ Tát!

Nhà sư trẻ vô tình đọc nhầm “Quán” thành “Gián” mà không hề hay biết.

- Chúa đã chẳng bảo tất cả những ai vất vả mang gánh nặng trên vai hãy cứ tìm đến Người đấy sao. Người sẽ rất vui vẻ mà đón nhận sư thầy thôi.

- ... Gián Thế Âm Bồ Tát!

Nhà sư, vẫn giữ nguyên dáng ngồi thu lu, nhưng xoay hẳn người sang hướng khác. Mục sư chạy theo đến trước mặt nhà sư rồi cũng ngồi sụp xuống đối diện, vừa nhìn thẳng vào nhà sư vừa nói.

- Sư thầy, hãy đi cùng chúng tôi. Nếu chúng ta không đồng tâm hiệp lực thì làm sao vượt qua khổ hạnh trong cuộc đời đầy chông gai này. Đoàn kết thì mới vượt qua được mọi khổ nạn. Vẫn còn có Chúa đồng hành cùng chúng ta mà.

Không muốn nhìn mặt anh ta nên nhà sư lại chuyển hướng ngồi. Chẳng biết mục sư trẻ có hiểu ý của nhà sư hay không mà vẫn cứ nhích theo đúng hướng đó đến ngồi đối diện. Trên xe buýt, các cụ bà, không khác gì những thiếu nữ, tì tay hằn trán lên cửa kính ô tô theo dõi mục sư và nhà sư trẻ tuổi. Mục sư ghé sát mặt tới dưới cằm của nhà sư đang tìm cách tránh mình và gọi “Sư thầy!”

- Thầy có biết tại sao tôi cứ ra sức thuyết phục thầy thế này không? Chính là vì tôi yêu thầy!

Chính lúc đó. Đang vừa nhẩm “Gián Thế Âm Bồ Tát” vừa cố tránh mục sư trẻ, nhà sư liền ném hẳn cây trượng sang một bên. Rồi nhà sư nắm lấy cổ áo anh mục sư và vùng đứng dậy. Không để cho anh mục sư kịp tránh, nhà sư đã giơ tay lên tát thật mạnh vào má phải anh ta. Bàn tay của nhà sư giáng xuống má mục sư đánh “chát” một cái. Mục sư trẻ trợn tròn mắt.

- Gì cơ? Yêu á?

- Ối ối... thầy, buông tôi ra đã!

- Buông gì mà buông! Chà, đưa cả má trái ra đây. Gì cơ, ngươi bảo yêu ta à?

- Ối... sư... sư thầy!

- Mà ngươi đồng tính hả? Cớ sao lại nói yêu ta hả?

Ngôi làng vốn tĩnh lặng, bao năm qua chưa từng có gì ầm ĩ, nay lại nhốn nháo ồn ào. Bởi những cụ bà trên xe buýt sau một hồi lo lắng nhìn nhà sư cùng mục sư đã cùng òa khóc gọi “Sư thầy ơi! Mục sư à!”

Ngọn núi xa lặng lẽ quan sát khung cảnh ấy.

Tránh đông

Thỉnh thoảng tôi lại nghe được câu chuyện nào đó về các loài vật.

Khi con voi cảm nhận được cái chết đang cận kề, nó sẽ một mình bỏ đến một nơi thật xa, đến nơi không ai tìm được nó và chết đơn côi ở đó. Vịt con khi mới nở nếu thấy thứ gì trong suốt bảy đến tám tiếng sẽ bám theo thứ đó cho đến lúc chết. Đây hẳn là hiện tượng khắc ghi tình cảm vĩnh viễn với thứ đầu tiên nhìn thấy trong đời ở loài vịt. Còn chứng đãng trí của loài sóc thì nghiêm trọng đến mức khó tin. Chúng chăm chỉ gom hạt sồi chất đống một chỗ rồi quên bẵng luôn. Đôi khi nếu thấy một ụ hạt sồi dưới gốc cây nào trong núi thì hẳn đó chính là của đám sóc để dành định ăn mà quên mất. Nhưng đãng trí bậc nhất phải kể đến loài cá. Chúng thừa biết miếng mồi câu xuất hiện trước mắt là mối nguy hiểm không nên ăn, thế nhưng vừa quay đi đã quên béng mất nên cứ thế đớp lấy. Khó tin hơn cả là chuyện về bọn gà, một khi đã ngủ thì ngủ say như chết, đến mức có bị chuột moi ruột ăn hết cũng không hay biết gì.

Là thật hay đùa ư? Tôi không thể trả lời được. Tôi cũng chỉ nghe lại từ người khác thôi, chưa tận mắt chứng kiến bao giờ.

Tôi còn nghe chuyện về loài gấu nữa. Trước khi sang đông, những con gấu ăn no đến nứt bụng rồi leo lên cây. Từ trên cây chúng nhảy xuống đất và lăn tròn. Làm thế để nếu bị đau, chúng sẽ tiếp tục ăn. Cứ thế, chúng ăn cho đến khi lăn mà không còn thấy đau nữa. Để chuẩn bị tránh đông.

Nhìn một cô mèo dẫn ba nhóc mèo con bước chậm rãi ra sân trên nền tuyết tháng Một còn chưa tan, tôi chợt nhớ đến câu chuyện về loài gấu ai đó từng kể mình nghe. Lũ mèo có vẻ đói bụng lắm. Chúng vồ lấy rồi liếm thử cái túi rác bị gió thổi bay tới, đám mèo con thậm chí còn cúi xuống liếm cả những bông tuyết trắng, có lẽ là do khát nước. Giá mèo cũng ngủ đông được như gấu thì hay biết mấy. Trước khi mùa đông lạnh lẽo về khiến mọi thứ đông cứng lại, khi còn có thể ăn được thì cứ ăn để tích mỡ trong người, rồi chỉ việc cuộn tròn ngủ trong hang sâu cho đến hết mùa đông. Hình ảnh lũ mèo con bụng đói meo rón rén theo sau chân mẹ khiến tôi chợt nhớ đến cái hôm đi qua trạm thú y khu phố đã ghé vào mua một bao thức ăn hạt cho mèo mang về, bao lâu rồi ấy nhỉ?

Tôi mở chạn bát lấy ra ba cái đĩa không dùng đến. Tôi chia thức ăn khô vào hai cái và đổ nước vào cái còn lại, sau đó để cả ba ở nơi lũ mèo hay đi qua. Ngày đầu tiên, thức ăn vẫn còn nguyên. Hay là chúng không ăn hạt khô? Vừa nghĩ tôi vừa đi thay nước mới. Tôi nhớ đã đọc trong cuốn sách nào đó rằng, khó khăn lớn nhất mà mèo hoang gặp phải vào mùa đông lạnh cóng, hơn cả thiếu thức ăn, là không có nước sạch để uống. Vì thế, tôi vẫn thường xuyên thay nước sạch cho chúng dù thức ăn vẫn không vơi đi. Nhưng rồi một ngày nọ, chỗ thức ăn chỉ còn lại một nửa. Tôi những muốn thốt lên, “Cuối cùng chúng cũng phát hiện ra thức ăn rồi.” Ngày hôm sau, đĩa thức ăn đã được chén hết sạch. “Ăn cũng khỏe đấy chứ,” tôi nghĩ rồi đổ thêm nhiều hạt khô hơn vào đĩa. Ngày hôm sau nhiều hơn một chút. Hôm sau nữa lại nhiều hơn chút nữa.

Cứ như thế, tôi đã trải qua mùa đông bằng cách cho mèo ăn mỗi ngày. Dù chỉ là mỗi ngày một lần, khi thức ăn vơi đi lại đổ đầy thêm, nhưng nói thế nào nhỉ, tôi đã rất hài lòng với dáng vẻ của mình khi đó, đổ thức ăn hạt cho mèo vào cái đĩa trống trơn ấy của mình. Cái dáng dốc công dốc sức vì người khác ấy của tôi thật không ngờ lại làm chính tôi yên lòng. Dù chỉ là đổ thức ăn hạt vào đĩa cho mèo mà thôi.

Thế nhưng, mấy ngày trước, thay vì mèo thì tôi lại thấy ác là trong sân. “A, có cả ác là nữa kìa,” mới đầu tôi đã vui mừng chào đón chúng. Thấy đám ác là mổ ăn hạt trong đĩa, tôi vừa nghiêm giọng mắng, “Đấy là thức ăn của mèo mà, có phải dành cho chúng mày đâu,” vừa rải thêm một nắm gạo kế bên đĩa hạt. Từ hôm đó, công việc mỗi ngày của tôi ngoài đổ thức ăn hạt cho mèo còn thêm cả rải gạo cho chim. Có điều, từ khi ác là xuất hiện lại không thấy lũ mèo đâu nữa, nhưng đồ ăn trong đĩa thì vẫn vơi dần. Có lẽ chúng đến ăn khi tôi không thấy chăng, nghĩ vậy nên tôi vẫn tiếp tục đổ hạt đầy đĩa. Một ngày nọ, tôi có việc phải về nhà sớm, trước khi mở cổng tôi khẽ nhìn vào sân. Ôi trời! Bọn ác là đang bu đen kịt quanh đĩa đựng thức ăn hạt tôi đổ ra cho lũ mèo, ra sức mổ lấy mổ để. Không chỉ một, hai con mà là cả một đàn. Chúng cụng đầu, xô đẩy chen chúc nhau mổ thức ăn, và thật lòng mà nói thì cảnh này có hơi kinh dị. Chim ăn hạt dành cho mèo cũng thật là kỳ dị. Khi tôi mở cổng bước vào, lũ chim đồng loạt bay đi tán loạn, chỉ còn rải rác tầm mười con. Khi ấy tôi mới vỡ lẽ, thì ra đám ác là kia chính là thủ phạm đã giành hết thức ăn của mèo.

Sao lũ mèo lại không bảo vệ thức ăn của mình nhỉ?

Nếu không tận mắt chứng kiến cảnh tượng ban nãy thì có lẽ tôi cũng sẽ hỏi như thế. Nhưng quả là nếu bị cả đàn chim bu vào mổ thì mấy chú mèo chỉ còn cách dâng đĩa thức ăn cho chúng mà thôi. Thật kỳ quái. Lẽ ra chim phải mổ thóc, còn hạt khô để cho mèo ăn chứ, cứ chung sống hòa bình như vậy là được cơ mà.

Xét lại thì sự thật đúng là ác là đã cướp thức ăn của mèo. Không biết chúng làm thế nào, nhưng rõ ràng từ khi đàn ác là xuất hiện không còn thấy mấy chú mèo bén mảng quanh sân nữa. Ôi... không biết các bé mèo con đã uống nước ở đâu, nhưng dù sao thì ác là cũng cần phải sống mà... nghĩ thế nên tôi vẫn tiếp tục đổ thức ăn của mèo ra cho chim ác là ăn.

Rồi lúc chiều tà hôm nay, có một chuyện đã làm tôi giật mình suýt ngã ngửa.

Đang ngồi trong phòng thì tôi nghe có tiếng ồn ào. Tiếng gì thế nhỉ, tôi bước về phía phát ra tiếng ồn thì chẳng phải đâu khác, chính là chỗ đặt mấy cái đĩa đựng hạt thức ăn cho mèo. Ôi trời! Chuyện gì thế này? Bầy chim ác là đang lao vào mổ nhau kịch liệt. Tôi không hiểu tiếng chim nên không biết chúng cãi nhau vì cái gì, nhưng nhìn kỹ thì thấy rõ chúng đang chia làm hai phe tả xung hữu đột. Chúng bay bổ vào nhau rồi bỏ chạy rồi mổ nhau, loạn hết cả lên... Thật không ngờ ác là lại như thế. Tất cả khởi sự bằng việc một đàn ác là giành lấy thức ăn tôi để cho đám mèo hoang, rồi chẳng biết thế nào một đàn ác là từ khu khác cũng bay đến để tranh thức ăn với đàn ác là kia, có lẽ là vậy chăng?

Quan sát trận ẩu đả một hồi, tôi cảm thấy sợ nên đóng cửa quay vào nhà. Nhiều người đi ngang qua cũng tò mò dừng chân nghển cổ ngó vào, nhưng rồi có vẻ bị âm thanh nháo nhào ầm ĩ của lũ chim dọa chết khiếp, họ tròn mắt kinh ngạc rảo bước bỏ đi.

Mãi tới khi một đàn ác là bay đi chỗ khác thì sự náo loạn mới dịu xuống. Dõi theo cuộc chiến ấy qua khung cửa kính, trái tim tôi chùng hẳn xuống.

Trăng ơi! Trăng có biết rốt cuộc giữa bọn chúng đã xảy ra chuyện gì không?

Ngày hôm sau, tôi lặng lẽ mang ba chiếc đĩa cất lại vào nhà. Để cho lũ chim trở về với thế giới vốn dĩ của chúng. Để chúng trải qua mùa đông này bằng chính bản năng sinh tồn vốn có. Tôi đã can thiệp vào thế giới của lũ chim ác là, và để chấm dứt cuộc chiến này tôi không còn cách nào khác ngoài việc cất đi những đĩa thức ăn đã bày ra.

Thế nhưng mà trăng ơi, sao lại thấy lạc lõng thế này?

Đôi giày của Thượng đế

Gửi Seon.

Mấy hôm trước, sau ngày em đến chơi, thỉnh thoảng chị lại nhớ đến em. Chị đã gọi em, cô bé vừa thi rớt đại học năm ngoái và đang bắt đầu học thi lại, đến vì muốn giới thiệu em với H. Em bảo sẽ thi vào trường Mỹ thuật nên chị nghĩ người nằm trong ban quản lý phòng triển lãm như H sẽ giúp đỡ nhiều cho em. Dù chỉ là cuộc gặp gỡ ngắn ngủi do H quá bận rộn chỉ tận dụng được chút thời gian nghỉ trưa, nhưng trong suốt khoảng thời gian em và H nói chuyện, chị đã thấy đôi má em ửng hồng. Dù chỉ là cô sinh viên hụt đang luyện thi lại, em ở tuổi mười tám vẫn thật xinh đẹp. Hẳn em sẽ hỏi lại “Em ư?”, nhưng quả thật chị đã không chỉ nghĩ em thật xinh mà còn thấy ghen tị với em nữa. Ôi, tuổi mười tám...!

Trời đổ mưa suốt từ hôm qua.

Là mưa xuân đấy nhỉ. Một loại mưa thật có ích. Ở ngôi làng bà đang sống, người dân thường tận dụng chính những cơn mưa xuân như một loại phân bón để gieo hạt xuống ruộng đồng, cây cối khô cằn sau mùa đông dài cũng sẽ hấp thụ nước mưa mà mau chóng đâm chồi nảy lộc. Mùa xuân thật diệu kỳ. Hãy nhìn giàn nho héo rũ sau những ngày rét buốt giờ đang căng tràn nhựa sống kìa. “Hóa ra vẫn sống nhăn,” câu cảm thán cứ tự động buông khỏi miệng chị. Đợi mưa tạnh chị cũng định sẽ xới đất trong cái chậu hoa to cỡ cái chum mà năm ngoái trồng thu hải đường để gieo hạt rau bó xôi vào đấy. Chị không quan tâm rồi có ăn được rau hay không, chị chỉ muốn ngắm nhìn những mầm non nhỏ xíu vừa reo “Oa oa”, vừa nhú lá mà thôi.

Chị đột ngột viết mail này cho em là bởi băn khoăn không biết có nên kể em nghe về cuốn sách Đôi giày của Thượng đế chị đã đọc suốt từ chiều qua đến sáng sớm nay hay không. Cuốn sách mà chị đã không thèm để mắt cho tới tận ngày hôm qua. Chỉ vì lúc đi ngang bàn làm việc của bác trai em, vô tình nhìn thấy cuốn sách này nằm ở đó rồi vô thức cầm nó lên mà chị đã phải đọc nó trong khi vẫn còn cả một núi sách đang chờ chị đọc. Ngoài bìa là hai bức tranh Đôi giày cũ và Ru con của Van Gogh mà chị yêu thích, cùng hai bức ông vẽ hồi ở Arles là Phòng ngủ và Đêm đầy sao.

Chị cầm cuốn sách về phòng mình và bắt đầu đọc. Chị không kỳ vọng gì nhiều. Vì trước đó chị đã đọc vô số sách nói về Van Gogh rồi. Thế nhưng, khi phải ra ngoài vào buổi tối vì có hẹn, trong đầu chị chỉ toàn nghĩ đến cuốn sách đang say mê đọc thì phải gấp lại dở dang đó. Chị chỉ mong mau chóng về nhà để đọc tiếp nó mà thôi. Về nhà, chị ôm cuốn sách đọc đến tận khi chìm vào giấc ngủ, sáng hôm sau lại dậy sớm để đọc cho bằng hết. Và chị muốn kể cho em nghe đầu tiên về cuốn sách này. Hẳn vì mấy hôm trước, dù trông rất vui tươi nhưng đôi khi khuôn mặt em vẫn thoáng vẻ trầm mặc. Em nói sẽ theo ngành Hội họa, nhưng nhìn em bế tắc chị lại muốn bảo em, sao không chuyển sang ngành Mỹ thuật ứng dụng hay Thiết kế thử xem? Ý chị muốn giới thiệu H với em cũng là bởi thế. Nếu chị nói chắc em sẽ coi không khác gì những lời cằn nhằn, nhưng nếu là lời khuyên của người đã trực tiếp làm việc trong môi trường này như H thì có lẽ em sẽ nghe. Nghĩ thế nên trước khi giới thiệu hai người với nhau, chị thậm chí còn nhờ H cố tìm cách thuyết phục em, rằng nếu không nhất thiết cứ phải theo hội họa thì em cũng có thể chuyển sang ngành Thiết kế để sau này tốt nghiệp dễ tìm việc hơn. Tuy nhiên, em lại thẳng thắn nói chỉ thích vẽ tranh mà thôi. Rằng ngay từ khi còn rất nhỏ, em đã quyết tâm sẽ chỉ sống bằng nghề vẽ. Rằng sống như vậy em sẽ hạnh phúc. Lý do khiến ngày hôm đó em nhìn thật xinh đẹp và thật đáng ghen tị nằm cả trong những lời ấy đấy. Khi nghe câu sống mà làm cái này cái kia thì sẽ hạnh phúc thốt ra từ miệng em, chị đã phải sửa lại cách chị vốn nghĩ về em. Xin lỗi vì đã luôn coi em như con nít nhé. Dù thi trượt và phải thi lại lần nữa nhưng mấy ai có ước mơ rõ ràng như em đâu. Chính vì thế mà chị đã ghen tị với em. Ghen tị với tương lai chưa rộng cánh của em.

Seon à.

Đôi giày của Thượng đế tổng hợp các nhận định cơ bản rằng cuộc đời và tác phẩm của Van Gogh xuất phát từ nỗi thống khổ, hình thành từ nỗi thống khổ, đồng thời cũng cho rằng Van Gogh đã truyền tải lời răn của Chúa thành tranh vẽ. “Cách tốt nhất để hiểu rõ về Thượng đế chính là yêu thương muôn loài,” ông chẳng đã từng nói như thế. Nếu nhìn theo quan điểm đó thì chị cũng đồng tình với ý kiến rằng ông đã truyền tải lời răn của Chúa thành tranh vẽ. Tác giả, một người yêu Van Gogh, đã mất bao năm trời tìm kiếm các ghi chép và tranh vẽ mà Van Gogh để lại. Những câu chữ được viết nên từ những nỗ lực vất vả ấy đã đem đến cho người đọc niềm vui đồng cảm. Một họa sĩ có cuộc đời đầy bất hạnh, trải qua nhiều đau khổ, cuối cùng đã cắt tai và tự kết liễu đời mình như một người cuồng tín, đó là ấn tượng chung về Van Gogh. Nhưng khi đọc cuốn sách này, chị mới thấy được ông yêu cuộc sống biết bao, là người ấm áp, có nhân sinh quan rõ ràng minh bạch đến nhường nào. Chị cũng nhận ra rằng với những người quen biết giao thiệp, ông luôn cố gắng tận tình giúp đỡ hết mình. Nỗi thống khổ của ông nhiều khi còn trở thành nguồn động viên cho người đọc. Đọc những đoạn trích từ vô số lá thư Van Gogh để lại, kể cả là trước đây đã từng đọc rồi đi nữa, thảng hoặc chị vẫn thấy khóe mắt cay cay. Van Gogh là người của thời nào nhỉ? Mà sao lời của ông không hề già cỗi chút nào. Ông thực sự đã một lần nữa tiến gần đến “Người chữa lành mang thương tích”[1]. Có lẽ vì thế mà khi đọc, chị đã không thể đặt sách xuống dù chỉ một giây. Và cũng có lẽ chị đã rất muốn em, cô gái đang đơn độc học ôn cho kỳ thi lại, đọc được cuốn sách này.

Seon à.

Một người bạn từng hỏi Van Gogh phương châm của cuộc đời ông là gì. Trả lời cho câu hỏi ấy, Van Gogh đã nói thế này.

“Đó là việc phải lên tiếng dù muốn giữ im lặng. Là yêu và được yêu. Là sống trên cõi đời này. Là cho đi một cuộc đời, làm mới, hồi sinh và bảo toàn cuộc đời ấy. Làm việc như những chùm pháo hoa. Và hơn hết là làm điều tốt, có ý nghĩa để giúp đỡ người khác. Chẳng hạn như thắp lửa, đưa cho đứa bé một miếng bánh mì phết bơ, hoặc mang một cốc nước đến cho người cơ cực.”

Seon à.

Một năm trong đời người ngắn ngủi vô cùng. Hãy nghĩ đến một cái cây có tán lá rộng. Một năm chỉ bằng một cành của cái cây to lớn ấy mà thôi. Mỗi khi đang học mà thấy chán chường, em hãy thử viết những điều mình muốn làm vào vở nhé. Hay phác thảo những thứ trước mặt em vào sổ vẽ như viết nhật ký ấy. Rồi thỉnh thoảng đọc vài trang của cuốn sách này cũng hay. Nhưng chắc việc này bất khả thi rồi. Thể nào em cũng sẽ như chị, không thể để dành sách đọc dần dần được mà cứ thế đọc một mạch đến hết cho xem. Em bảo hạnh phúc là được sống bằng nghề vẽ, đúng không? Những lúc thấy khó khăn, hãy dựa vào triết lý đúc kết từ cuộc đời của Van Gogh nhé. Chị vẫn chưa mường tượng được tương lai em sẽ vẽ tranh gì, nhưng nếu em vượt qua được khổ đau và cố hết sức mình thì tự khắc, em sẽ không chỉ đạt được hạnh phúc của riêng em, mà còn trở thành nguồn động viên đầy ý nghĩa cho người khác đấy. Chị mong em hãy tin như thế và tiến về phía trước. Mong những bức tranh em vẽ sau này sẽ không chỉ là hạnh phúc của riêng em mà còn trở thành nguồn động viên đầy ý nghĩa cho người khác.

Chào em.

Cậu, Bánh Bắp đây mà!

Hôm qua tôi được nghe kể về một cậu bạn thời tiểu học của tiền bối C, người vừa mới bắt đầu vẽ một truyện tranh dài kỳ có tên Tiệm bánh ngon. Từ hồi tiền bối tốt nghiệp tiểu học đến nay đã ba mươi lăm năm rồi. Ngày xưa người ta không gọi “trường tiểu học” mà gọi là “trường Quốc Dân”. Tiền bối C sau khi học xong tiểu học đã rời khỏi ngôi làng miền Nam đó. Và một cách tự nhiên, anh cũng cắt đứt liên lạc với bạn bè thời tiểu học. Cứ thế ba mươi lăm năm trôi qua. Đang đọc sách mà bắt gặp từ “năm tháng” len lỏi đâu đó giữa những câu văn, tôi thường phải dừng lại lặng nhìn. Cũng giống như lúc gọi tên ai đó vậy.

Không biết có phải vì suy nghĩ như thế không mà tôi thấy người tên “Min Cheol” có ngoại hình rất Min Cheol, “Bok Hee” rất Bok Hee, “Hoon Yi” rất Hoon Yi, mà “Eun Yi” thì chắc chắn cũng rất Eun Yi. Không chỉ tên người mà bất cứ từ gì cũng thế. “Trăng” nhất định giống trăng, “nước” nhất định giống nước, “cây” nhất định giống cây. “Năm tháng” có lẽ cũng vậy. Không cần giải nghĩa, ai cũng hiểu nó nhất định sẽ rất năm tháng mà? Kể chuyện cười mà chẳng buồn cười chút nào nhỉ!

Ba mươi lăm năm trôi qua từ sau khi tốt nghiệp tiểu học, một ngày nọ, tiền bối C gặp lại cậu bạn cũ ở buổi ký tặng của mình. À, tiền bối C là họa sĩ truyện tranh. Còn tôi ư? Tôi cũng vẽ truyện tranh. Dù không nổi tiếng đến mức có hẳn một buổi ký tặng như tiền bối, nhưng tôi nhỏ hơn anh những mười lăm tuổi cơ. Ý tôi là nhiều khả năng khi tôi bước vào độ tuổi của tiền bối C thì cũng sẽ có người nghĩ về tôi như tôi đang nghĩ về anh bây giờ vậy đấy. Ai đã hỏi ấy à? Ừ nhỉ... có ai hỏi gì đâu. Dù có được hỏi hay không thì tôi cũng vẫn muốn nói ra câu đó.

Tương tự như việc tôi không gọi tiền bối C lớn hơn mình những mười lăm tuổi là thầy, mãi sau này kể cả khi đã qua tuổi sáu mươi tôi cũng thích được gọi là tiền bối hơn là thầy. Lần đầu gặp tiền bối C, vừa cất tiếng gọi “thầy” một cái tôi đã xém chút chịu trận lôi đình từ anh. Anh cho rằng bị đồng nghiệp gọi thầy là coi như tiêu rồi. Trong thế giới của những người sáng tạo không có ai là thầy ai cả. Vì thế, đồng nghiệp gọi mình là thầy cũng đồng nghĩa với việc mình bị coi không khác gì xác chết.

Cái cách tiền bối C đối xử với tôi, một hậu bối xa lạ mới gặp mặt lần đầu, ngang hàng như với một đồng nghiệp khiến tôi cảm thấy thật gần gũi. Thực sự thì tôi cũng đã khá ngạc nhiên trước lý do từ chối được gọi là “thầy” của anh. Rồi tôi những muốn gật gù, “Hóa ra là thế.” Vì tôi đã phát hiện thấy ở tiền bối C sự tươi mới và cảm giác hồi hộp trước nghệ thuật mãnh liệt hơn rất nhiều so với bất kỳ họa sĩ truyện tranh trẻ tuổi nào khác.

Chuyện ngày càng lạc đề thì phải.

Cảm giác đối diện với bạn tiểu học ở buổi ký tặng sau ba mươi lăm năm kể từ khi tốt nghiệp như thế nào nhỉ? Chỉ mới rời trường tiểu học được hai mươi năm nên tôi không chắc đến năm thứ ba mươi lăm thì sẽ ra sao, nhưng ngay bây giờ đây tôi cũng đã quên mất gương mặt các bạn cùng trường rồi. Hôm đó, tiền bối C đang đưa lại cuốn sách vừa ký xong thì có người hỏi, “Cậu không nhận ra tớ à?” Tiền bối, ban đầu đơn thuần chỉ nghĩ đó là một độc giả, nhưng khoảnh khắc nhìn vào mắt người hỏi liền ngay lập tức buột miệng, “Cậu, Bánh Bắp đây mà!” Và cùng lúc, hình ảnh lớp học nhỏ nơi thôn làng ngày xưa vốn đã chìm sâu trong quên lãng lại hiện lên ngay trước mắt. Tiền bối C đã kể với tôi như thế.

Nghe nói mẹ của tiền bối C khi còn sống luôn chuẩn bị cơm hộp cho anh rất chu đáo. Bà vốn cũng là người ưa nấu nướng. Dù bây giờ thì khó mà tưởng tượng nổi, nhưng hồi bé tiền bối C khá là dặt dẹo. Bởi thế mà mẹ anh lại càng chú ý chuẩn bị cơm hộp cho con thật cẩn thận. Thời ấy, trường làng có món bánh mì ngô, hay còn gọi là “bánh bắp”, là thức ăn trợ cấp dành cho những học sinh có hoàn cảnh khó khăn, không thể chuẩn bị cơm hộp mang đến trường. Cậu bạn đã đến buổi ký tặng của tiền bối C được giao nhiệm vụ đi lấy bánh trợ cấp. Cứ đến giờ cơm trưa là cậu lại xách cái xô có quai cầm đến phòng giáo vụ nhận bánh.

Bánh sau khi được phát lần lượt cho các học sinh trong danh sách nhận trợ cấp thường còn dư khoảng một, hai cái. Nếu còn thừa hai cái bánh, cậu bạn kia sẽ ăn vội một cái, cái còn lại cậu để lên bàn và hỏi to: “Ai muốn đổi cơm hộp lấy bánh nào?” Những học sinh có cơm hộp mang theo sẽ không được ăn bánh mì ngô, vì thế chúng sẽ xếp thành hàng để tranh nhau đổi bánh. Tiền bối C cũng là một trong số đó. Thì ra tiền bối vẫn luôn ghen tị với những bạn được ăn món bánh trợ cấp.

Nghe có vẻ như món bánh ngô ấy ngon lắm. Nhưng chẳng lẽ cái bánh trợ cấp lại ngon tới mức có thể đổi với cơm hộp được chuẩn bị đàng hoàng ư? Hẳn là vì hồi ấy bánh mì vẫn còn quý nên đến bánh ngô trợ cấp cũng mang lại cảm giác đặc biệt cho trẻ con. Bánh ngô chỉ có một cái mà các cô cậu học sinh cầm cơm hộp muốn đổi lại xếp hàng rõ dài, nên cậu bạn kia chỉ việc nhàn nhã xem tới xét lui rồi chọn lấy một hộp ưng ý. Và hộp cơm của tiền bối C thì hầu như luôn được chọn. Chắc hẳn là nhờ những món ăn do mẹ tiền bối làm quá mới lạ, hiếm thấy với trẻ con thôn quê ngày ấy. Thế là hộp cơm ngon lành người mẹ tự tay nấu cho con trai ốm yếu toàn được cậu bạn khác ăn sạch, còn cậu con trai lại có dịp thưởng thức ngon lành món bánh ngô trợ cấp.

Kỷ niệm một thời bỗng chốc đã đổi tên người bạn cùng lớp thành “Cậu, Bánh Bắp đây mà!”. Tiền bối bảo mãi không thể nhớ ra tên cậu ấy là gì. Người bạn kia cũng ứng khẩu ngay “Đúng rồi, tớ là Bánh Bắp đây!” và chỉ trong phút chốc, khu ký tặng đã tràn ngập tiếng cười. Cậu bạn Bánh Bắp hiện đang là chủ một “tiệm bánh ngon” của thành phố. Bản thân tiệm bánh ấy có tên là Tiệm bánh ngon. Anh nói món bánh mình thấy tự tin khi làm và làm ngon nhất ở Tiệm bánh ngon cũng chính là món bánh ngô năm nào.

Tiền bối C kể là hồi tháng Mười hai vừa rồi lần đầu tiên anh đến buổi họp lớp tiểu học. Hôm đó, cậu bạn Bánh Bắp đã làm và mang đến rất rất nhiều bánh ngô để bạn bè không những ăn thỏa sức mà còn muốn mang về bao nhiêu cũng được. Tiền bối C cũng đã bắt đầu ra mắt tác phẩm mới có tựa Tiệm bánh ngon. Có vẻ như để vẽ nên câu chuyện về những người đến tiệm bánh ấy, mỗi tuần một lần, tiền bối lại đến gặp người bạn cũ. Con người, chẳng biết rồi sẽ gặp lại nhau vào lúc nào và ở đâu. Đó là lý do mà ta phải luôn sống hết mình cho từng khoảnh khắc. Nghe xong câu chuyện của tiền bối C, tôi chợt thấy lòng mình se lại. Khi chạm mặt người mình từng rời xa ở một khoảng thời gian nào đó của cuộc đời, tuy đã quên cả tên nhau mà vẫn nhận ra nhau, phải, chính là khi ấy.

Họ sẽ gọi tôi là gì nhỉ? Và bạn, bạn sẽ được gọi là gì?

Sau ngày J đi

Từ sau khi cô em gái J sang Mỹ, mỗi sáng chị Hee Kyung đều nhận được điện thoại của mẹ ở quê. Mẹ hỏi chị, “Vẫn khỏe chứ hả?” “Con khỏe ạ,” chị Hee Kyung đáp bằng giọng ngái ngủ, sau đó cả hai mẹ con đều im lặng, không biết nói gì với nhau. Thế là mẹ bảo chị ngủ tiếp đi, mẹ đang định cúp máy thì chị Hee Kyung gọi “Mẹ! Mẹ định nói gì vậy ạ?” Mẹ trả lời “Không có gì” rồi cúp máy. Sáng nào cũng lặp đi lặp lại như thế, đến nay đã hơn chục ngày rồi.

Chị Hee Kyung không biết tại sao mẹ lại lạ lùng vậy. Nhưng chị nghĩ có thể em gái J sẽ rõ. Khi J còn ở Seoul, hễ muốn biết điều gì về mẹ là chị Hee Kyung lại gọi cho J. Chẳng hạn như sinh nhật nên tặng mẹ quà gì, bệnh thoái hóa khớp của mẹ đã đỡ chưa, hay mẹ đang cần gì nhất.

Dù là chị lớn nhưng về những chuyện liên quan tới mẹ thì chị Hee Kyung chỉ là “em” của J thôi. Mẹ và J nói chuyện rất hợp nhau. Nói đúng hơn thì hai người luôn luôn nói chuyện với nhau. Những người luôn nói chuyện với nhau lúc nào cũng có chuyện để nói. Chị Hee Kyung gọi cho J, hỏi “Mỗi sáng mẹ đều gọi điện cho chị dù hình như cũng chẳng có chuyện gì đặc biệt cả. Em biết tại sao không?” J đang vui vẻ bỗng trở nên im lặng.

- Sao mẹ lại thế nhỉ?

- Hồi em còn ở Seoul, sáng nào em cũng gọi điện cho mẹ.

- Em á?

- Ừ.

- Em và mẹ nói chuyện gì mà sáng nào cũng gọi thế?

- Nói về bộ phim truyền hình chiếu hằng ngày mà mẹ thích ấy, cứ bàn luận về tập phim chiếu vào tối hôm trước thôi.

- Phim truyền hình dài tập hằng ngày á.

- Còn nói về cả chú diễn viên mà mẹ yêu thích nữa, hỏi mẹ ăn sáng chưa, hôm nay mẹ định làm gì, tối qua mẹ ngủ ngon không, có đau chỗ nào không, đại loại thế.

- Mà mẹ thích diễn viên nào vậy?

- Diễn viên Joo Hyun, ông chú mà theo lời mẹ thì có quả bụng phệ nhìn rất hấp dẫn.

Sau khi cúp máy, chị Hee Kyung uống thêm một cốc cà phê nữa, mặc bụng đang trống rỗng. Chị ngây người nhìn lên bàn. Đã thức cả đêm dịch tài liệu đến tận bốn giờ sáng nhưng vẫn còn rất nhiều, khó mà kịp hạn nộp đã gần kề. Việc dịch phức tạp hơn bình thường do có nhiều từ chuyên ngành đòi hỏi phải có kiến thức khoa học cơ bản. Làm việc tiếp thôi nào, chị Hee Kyung vừa nghĩ vừa định ngồi xuống nhưng cứ thấy lòng nhộn nhạo không yên nên gọi điện về nhà cho mẹ. Mẹ không bắt máy. Chị không hề biết chuyện mẹ và J sáng nào cũng gọi điện nói chuyện với nhau.

Thì ra là vậy.

Khi biết hai mẹ con mỗi sáng đều bàn luận về bộ phim truyền hình dài tập chiếu tối hôm trước, chị Hee Kyung mới hiểu vị trí của J trong lòng mẹ lớn đến thế nào. Chị gọi về nhà một lần nữa, nhưng cũng không ai bắt máy. Vừa nhấc máy gọi điện cho người mẹ đang sống một thân một mình dưới quê, chị mới chợt nhận ra trước giờ chỉ có mẹ chủ động gọi lên cho mình.

Hằng đêm mẹ đều ngủ một mình, rồi sáng lại một mình thức dậy trong ngôi nhà chốn thôn quê, vậy mà sao mình có thể vô tâm với mẹ đến thế? Câu trả lời là, vì đã có J. Vì đã có J quan tâm mẹ hết mình. Lý do khiến J cứ do dự mãi trước khi đi, có lẽ không chỉ vì công việc đang làm mà còn vì mẹ, điều này phải đến tận sáng hôm ấy chị Hee Kyung mới nghĩ tới. Chị đã không thể lường được sự mất mát của mẹ, người vừa động viên J rằng “Chỉ đi hai năm thôi chứ có phải định cư luôn đâu. Người khác còn phải móc tiền túi ra để được đi mà, còn do dự nỗi gì hả con”, vừa phải cố chịu đựng sự vắng bóng của J.

Chị Hee Kyung lặng người đi trước sự vô tâm quá đỗi của mình đối với mẹ. Chị tự phạt mình bằng cách để dạ dày rỗng cả ngày, chỉ uống mỗi cà phê rồi ngồi suốt bên bàn để dịch, đến tối thì ôm cái bụng đau nhức mở ti vi lên xem bộ phim truyền hình mà mẹ yêu thích. Phim đã chiếu đến tập 138 mà hôm nay chị Hee Kyung mới xem lần đầu tiên. Nhưng dù thế chị vẫn dễ dàng nắm được nội dung. Chị Hee Kyung chờ đến khi diễn viên yêu thích của mẹ xuất hiện rồi soi kỹ cái bụng của chú ấy.

Theo chị Hee Kyung thì dù châm chước cỡ nào đi nữa cũng không thể bảo chú diễn viên này có quả bụng đẹp. Có là ai thì cái bụng nhô ra cả thước thế kia cũng khó mà hấp dẫn được. Có lẽ do phim có nhiều cảnh ăn uống quá nên bụng chị Hee Kyung, sau một ngày chỉ uống mỗi cà phê, cứ sôi ùng ục.

Sáng hôm sau, mẹ lại gọi điện lên. Mẹ hỏi chị Hee Kyung có khỏe không bằng giọng có vẻ không nhiệt tình lắm, chị vừa trả lời “Có ạ”, mẹ liền định cúp máy ngay nhưng chị Hee Kyung đã kịp tuôn một tràng.

- Mẹ, phim truyền hình gì mà vớ vẩn thế. Ngày nào cũng ngồi vào bàn ăn tranh cãi mỗi chuyện có chia tay hay là không. Rồi còn cái bụng của chú Joo Hyun thì có gì hấp dẫn đâu? Bụng phệ ra như vậy thì nên tập thể dục đi chứ. Ai lại để bụng to như giấu người bên trong thế hả mẹ?

Mẹ đang định cúp máy liền đột ngột cao giọng.

- Này, mày không biết thì đừng nói con nhé. Con người ta sống trên đời ngoài ăn với ngủ ra còn gì quan trọng hơn nữa hả? Chính vì mày không hiểu được chuyện đó nên đến giờ vẫn ế đấy! Mày nhìn bụng Joo Hyun kìa. Là nhân cách cả đấy con ạ. Chả phải ba mày cũng có cái bụng hơi phệ đó sao? Nhìn thích thế còn gì?

Chị Hee Kyung phì cười. Chị nhận ra mẹ đã nhìn thấy hình ảnh người ba yêu thương qua dáng vẻ của chú diễn viên Joo Hyun. Nhưng chuyện mẹ gọi cái bụng đồ sộ của ba là “hơi phệ” thì, nếu có là J – người luôn đứng về phía mẹ – cũng sẽ phải phản đối rằng mẹ hoàn toàn thiên vị mất thôi. Hồi ba còn sống, chẳng phải cứ mở cửa ra là cái bụng của ba qua cửa trước tiên còn gì? Chị Hee Kyung bật người dậy khỏi giường, gọi “Mẹ!” một tiếng rõ to hòng chỉnh lại lời nhận xét đầy thiên vị ấy. Ở đầu dây bên kia, mẹ chị cũng ngồi nhích lại gần điện thoại mà nói, hệt như khi gọi điện với J.

Lời chào năm mới

Mỗi khi say xỉn, tôi lại có thói quen tìm về ngôi nhà cũ ngày xưa. Thì tôi sao có thể tìm đến ngôi nhà tương lai cơ chứ. Tôi đâu biết nó ở chốn nào. Dù gọi là nhà cũ, nhưng cũng chẳng phải nhà cũ của tôi. Gọi là nhà của anh trai hoặc của ba mẹ mới đúng. Thế mới nhận ra tôi chẳng có lấy một ngôi nhà. Cũng thường thôi, ở đất nước này chuyện một anh chàng đã quá băm nhưng vẫn chưa sở hữu nổi một căn nhà là hiển nhiên thôi mà? Tôi không thể hiểu làm sao mà người ta mua nổi cả ngôi nhà đắt tiền như thế. Nói vậy chứ tôi không có ý gièm pha những người đàn ông ba mươi mấy tuổi đã có nhà cửa đàng hoàng đâu nhé. Họ đã phải rất chăm chỉ để mua được một ngôi nhà mà. Chứ không phải nhờ cha truyền con nối đâu. Tôi rất nể phục họ ở điểm này.

Phải gieo hạt mới gặt được quả chứ. Họa có điên mới muốn thu hoạch mà không gieo hạt. Ngay cả chuyện mơ ước có nhà riêng mà tôi còn không nghĩ đến thì việc tôi chưa sở hữu một căn nhà nào cũng là đương nhiên thôi. Với tôi, được sống trong một căn hộ văn phòng như bây giờ thực sự đã là khá lắm rồi. Nhất là khi so với căn phòng ở Samcheong-dong hồi tôi mới ra khỏi nhà anh trai ra ở riêng thì căn hộ văn phòng này đúng là thiên đường.

Từ khi bắt đầu sống với anh, tôi đã biết rõ. Rằng hễ cứ quá chén là tôi lại có thói quen lết về nằm trước cửa nhà cũ. Chúng tôi đã chuyển nhà vô số lần, hồi đó nhà anh ở Dongsoong-dong. Anh là người rất chăm chỉ nỗ lực, khác hẳn tôi, loại người mê nhiếp ảnh chỉ cần bày vài chục cái máy ảnh ra ngắm đã cảm thấy mãn nguyện lắm rồi.

Anh tôi ý thức được vấn đề kinh tế từ rất sớm. Hồi nhỏ cùng được cho tiền tiêu vặt như nhau thế mà chưa hết một tuần tôi đã cạn túi, trong khi anh thì luôn còn dư đến tận lần được cho tiền vào tháng sau. Những năm đi nghĩa vụ quân sự, người vun vén những đồng lương còm cõi để tiết kiệm cũng chính là anh trai tôi đấy! Ban đầu chỉ khác nhau ở chỗ tôi luôn hết tiền tiêu vặt còn anh luôn để dư, nhưng càng lớn thì sự chênh lệch giữa chúng tôi càng nhiều, cho đến giờ anh đã có nhà riêng rồi mà tôi vẫn chỉ đủ thu vén thuê căn hộ văn phòng chưa đến năm mươi mét vuông.

Nhưng chuyện tôi định nói không phải chuyện này. Mà là cái thói quen khi say xỉn của tôi kia, tôi muốn nói về lời chào năm mới mà tôi đã nhận được bởi cái thói quen đó.

Cứ say là tôi lại về nhà cũ, tức là cứ say tôi sẽ chạy về nhà của anh tôi. Vì nhà anh tôi cũng chính là nhà cũ của tôi. Như đã nói ở trên, tôi đến sống ở thành phố cùng anh, anh chuyển đi đâu thì tôi theo đó, cho đến lúc anh kết hôn tôi cũng bám riết cặp vợ chồng son tận mấy năm trời. Giờ ngẫm lại mới thấy, tôi là đứa vừa hoang phí vừa vô ý tứ. Tôi đã không hề nghĩ đến việc chị dâu có thể cảm thấy không thoải mái. Chị dâu tôi không giống với bất kỳ người chị dâu nào trên đời này. Chị dâu rất yêu anh tôi. Bây giờ vẫn thế. Tình yêu ấy mà, người càng yêu nhiều thì càng có nhiều quyền lực hơn. So sánh tình yêu với quyền lực như thế cũng có hơi khập khiễng, nhưng đúng là thế đấy. Người yêu đối phương nhiều hơn dường như luôn là người giỏi đối đãi hơn. Người yêu nhiều hơn chắc chắn là chị dâu tôi. Nếu không thì làm sao chị có thể vừa hết lòng với anh, vừa đối tốt với cả gia đình chồng cơ chứ. Chị dâu tốt đến nỗi tôi cứ ngỡ chị là thiên sứ giáng trần. Tôi chợt nhớ lại cảm giác xao xuyến khi lần đầu tiên nghe tiếng gọi “em chồng” thốt ra từ chị.

Sau khi ra riêng, tôi vẫn giữ thói quen tìm về nhà anh trai khi say rượu. Thường là vào lúc quá nửa đêm. Hồi còn sống ở nhà anh tôi, cứ đến mùa đông là dưới tầng hầm lại chất đầy than nâu. Bởi phòng khách nhà anh vô cùng lạnh. Hễ mùa đông sang là chúng tôi lắp một cái lò sưởi bằng gang ở ngay giữa căn phòng lạnh cóng. A, cái lò gang đó. Mùa đông, quây quần bên lò sưởi chúng tôi đã hạnh phúc biết bao. Chúng tôi đã nướng khoai lang, đã nấu nước pha trà. Chị dâu cũng là người cần kiệm như anh tôi nên đôi khi chị còn luộc cả quần áo trên cái lò gang ấy nữa. Mùi quần áo luộc lan tỏa trong phòng khiến tâm trạng cũng trở nên vui vẻ. Vào những mùa đông ấy, tôi nhận nhiệm vụ thay than lò sưởi mỗi đêm. Tôi đã tự nhận làm việc ấy để mà dày mặt sống cạnh người chị dâu hiền dịu như thế.

Thói quen thật đáng sợ. Anh trai kể, từ ngày ra ở riêng, cứ đêm nào uống say là y như rằng tôi lại đến trước cửa ngôi nhà mà anh, chị dâu và đứa cháu sống đập cửa rầm rầm. Dĩ nhiên là tôi chẳng nhớ gì cả. Mở cửa ra! Tôi thậm chí đã hét lên như vậy. Khi chị dâu ra mở cửa thì điều đầu tiên tôi làm là xông vào nhà và đi thẳng một mạch xuống tầng hầm, bất kể đang là mùa xuân, mùa hạ, mùa thu, hay mùa đông. Có lẽ trong vô thức tôi đã nghĩ đến chuyện thay than cho lò sưởi. Xuống dưới tầng hầm, tôi cuộn tròn người nằm ngủ cạnh chỗ từng cất than nâu. Cái thằng đó chính là tôi đấy.

Thói quen tìm về nhà cũ mỗi khi say xỉn của tôi đã ngủ yên suốt một thời gian dài, cho đến ngày đầu năm mới, mấy thằng ế vợ trong hội nhiếp ảnh chúng tôi rủ nhau ra đảo Kanghwa chụp ảnh, rồi vì say mùa đông ở đấy mà đã uống rượu đến bí tỉ. Những bông tuyết to rơi lả tả. Say mèm, tôi lên taxi và vô thức đọc địa chỉ ngôi nhà xưa, nơi tôi từng sống cùng anh trai và chị dâu. Căn nhà nằm ở cuối con hẻm dài. Con hẻm rất dài, đến nỗi trước đây đôi lúc mở cổng lớn nhìn ra, tôi thấy thật xa xôi mờ mịt. Nhưng vào ngày xuân, khi vừa đi dọc con hẻm vừa ngửi hương thơm của những bông hồng đỏ thắm bám trên thân leo tua tủa vươn ra từ tường rào các ngôi nhà, giây phút ấy mới thật ngọt ngào làm sao.

Đúng lúc nửa đêm ngày đầu năm, tôi tiến sâu vào con hẻm dài ngoằng dẫn tới ngôi nhà cũ, giờ không biết chủ nhân là ai. Vì muốn thay than mới cho cái lò gang trong ký ức nên dường như tôi rảo bước nhanh hơn. Tuyết rơi từ ngày đầu năm đã đóng băng bên dưới, bên trên lại phủ thêm một lớp tuyết mới nữa nên con đường rất trơn trượt. Trong hẻm không một bóng người. Chỉ có tuyết rơi trắng xóa. Trên con đường tuyết chỉ in dấu chân tôi.

Chính là khi tôi đến trước cửa ngôi nhà ngày xưa từng sống cùng anh trai và chị dâu. Chính khi ấy tôi đã thấy một cậu thanh niên đang ra sức leo qua tường rào ngôi nhà đối diện. Cậu ta khá nhỏ con. Độ chừng mới vừa hai mươi. Tôi đứng ngay trước cửa ngôi nhà cũ nhìn chằm chằm cậu thanh niên đó. Đang giữa đêm giữa hôm cất công leo qua cái hàng rào ấy để làm gì nhỉ? Men say làm tôi không nghĩ nổi đó là trộm. Cậu ta đang trèo lên thì bị trượt xuống, nhưng vẫn không bỏ cuộc mà cố leo lên. Cậu ta có vẻ sống rất cực nhọc. Đó chính là bóng lưng của những người đã thi rớt đại học hay trượt xin việc không biết bao lần. Mãi mới leo lên được bờ tường, cậu ta thở phù một cái rồi giật bắn mình vì phát hiện ra tôi đang đứng ở phía đối diện nhìn dõi lên. Cậu ta đang đeo mặt nạ. Phía trên chiếc mặt nạ đen, những bông tuyết trắng bay lả tả. “Thời trang thú vị nhỉ,” tôi đã nghĩ như vậy đấy. Ánh mắt tôi chạm ánh mắt lẩn khuất sau chiếc mặt nạ, nhưng vì chẳng có gì để nói nên tôi hỏi bâng quơ.

- Đằng đó đang làm gì thế?

Tôi đã hỏi thế. Tôi muốn lấy chiếc máy ảnh trong túi ra chụp một tấm nhưng không còn hơi sức đâu. Tôi chỉ lên tiếng chào hỏi một câu, vậy mà từ trên bức tường rào vất vả lắm mới trèo lên được ấy, cậu thanh niên nhẹ nhàng nhảy phốc xuống như một con mèo.

- Chúc mừng năm mới ạ!

Cậu ta lễ phép cúi gập người chào tôi rồi hớt hải chạy như bay dưới màn tuyết dày ra khỏi con hẻm. “Chạy vội thế coi chừng ngã đấy,” tôi vừa nghĩ thế thì y như rằng cậu ta đã ngã nhào. Cậu ta nhanh chóng đứng dậy rồi cắm đầu chạy thẳng, không hề ngoái nhìn lại.

Phần 2 – Kể cho trăng thượng huyền

Thỉnh thoảng vẫn thế mà.

Có những lúc chúng ta không hề muốn chia sẻ tâm tình của mình cho người thân quen biết.

Hình như tôi hiện đang mang tâm trạng như thế đấy.

Phong cảnh

Cõng trên lưng đứa con vừa mới qua tuổi thôi nôi, người phụ nữ nhìn trân trân bà cụ đang bước những bậc thang dẫn xuống ga tàu điện ngầm. Trông bà cũng đã hơn tám mươi tuổi. Đứa bé ngái ngủ vừa chớm nhõng nhẽo trở mình trên lưng là người phụ nữ liền đung đưa dỗ dành, nhưng ánh mắt chị vẫn hướng về phía bà cụ. Bà cụ còm nhom liệu có nặng tới bốn mươi lăm cân không nhỉ? Một cơ thể gầy gò. Tay trái bà cầm túi giấy, tay phải xách chiếc túi màu be. Ánh mắt của người phụ nữ cõng con chuyển sang một người phụ nữ có mái tóc uốn xoăn đi sau bà cụ. Là con gái ư? Hay con dâu nhỉ. Người phụ nữ đó đội trên đầu một bao hành lý trông còn nặng hơn cả bà cụ. Hành lý được bọc chặt bằng vải sợi gai đang đè nặng xuống đầu người phụ nữ có mái tóc uốn xoăn. Chị ta nhăn trán nhíu mày suốt cả quãng đường xuống cầu thang.

- Vậy... con về trước đây. Đến giờ bọn nhỏ đi học về rồi.

Người phụ nữ tóc uốn thả bao hành lý nặng nề xuống sàn đánh uỳnh một tiếng, chào qua loa đại khái rồi lại đi như chạy lên cầu thang, mặc tiếng gọi với theo “Này, này” của bà cụ.

Sau tiếng thông báo tàu chuẩn bị đến, bà cụ hỏi người phụ nữ đang cõng con liệu đó có phải chuyến tàu tới ga Dangsan không. Chị gật đầu một cách lo lắng. Có lẽ chị lo không biết bà cụ làm thế nào để kéo được bao hành lý kia lên tàu điện ngầm. Tàu ầm ầm lao vào ga rồi đỗ lại, những cánh cửa tự động mở ra. Người phụ nữ cõng con bước lên tàu trước nhưng vẫn liên tục liếc nhìn về phía bà cụ. Chị không thể giúp bà vì còn cõng đứa bé trên lưng. Bà cụ nhanh chóng xách túi vào để trong khoang tàu rồi quay ra lấy cả hai tay bê bao hành lý lớn vào sau. Nhìn bà gầy guộc thế nhưng có vẻ rất khỏe. Có thể hai tay xách cả cái bao cồng kềnh như thế, thật đáng ngạc nhiên. Đang giờ chiều nên toa tàu không chen chúc xô bồ lắm. Thế nhưng cũng chẳng còn ghế trống nào. Hành khách đang ngồi ghế thì cắm đầu vào màn hình điện thoại hoặc nhắm mắt đeo tai nghe rồi người nghe nhạc, kẻ đọc sách. Không ai để ý đến bà cụ và người phụ nữ cõng con vừa bước vào. Chị bước đến chiếc ghế trống duy nhất rồi ngoảnh đầu nhìn bà cụ, phân vân không biết nên ngồi xuống hay nhường cho bà. Thấy thế, bà cụ bảo chị cứ ngồi đi, còn bà thì ngồi lên túi đồ. Mồ hôi lấm tấm trên trán bà.

Người phụ nữ cõng con vừa ngồi xuống vừa áy náy nhìn bà cụ. Ở băng ghế đối diện, một bà cụ khác đã ngồi từ trước bèn nhích sang một bên, đoạn khuyên, “Bà đừng ngồi ở đó, hãy đến đây đi.” Bà cụ gầy gò bảo không sao, nhưng vì bà cụ kia cứ khăng khăng nên rốt cuộc bà đành phải ngồi vào chỗ đã được chừa ra cho mình. Thân người gầy gò của bà cụ còm nhom dễ dàng chen vào chỗ trống nhỏ trên băng ghế.

- Chị già yếu vầy sao mà mang đồ đạc lỉnh kỉnh vậy?

Bà cụ nhường chỗ chặc lưỡi hỏi.

- Tôi tính mang tới nhà con gái.

- Mang gì vậy chị?

- Có gì đâu. Là cái tủ cánh bướm ngày xưa tôi hay dùng mà nhỏ con gái tôi nó rất thích. Có lẽ cũng chẳng còn sống được mấy bữa nữa nên tôi mang cho nó.

- Sao không kêu nó tới lấy? Hoặc là cứ bắt taxi mà đi cho rồi!

- Bắt nó qua thì tôi áy náy lắm, lại chỉ thêm phiền chúng nó. Tiền taxi thì có rẻ đâu.

Người phụ nữ chuyển con sang bế trước ngực, lặng lẽ ngồi nghe hai bà cụ, một có vẻ đã tám mươi một trông khoảng bảy mươi, trò chuyện với nhau.

- Áy náy cái gì mà áy náy! Hễ thấy ai như chị là tôi lại bực mình. Giận sôi ruột sôi gan luôn. Tự làm khổ mình chi vậy? Tự lo thân mình còn chưa xong. Ôi chao, già hom hem mà khệ nệ bê cái bao bự chảng này đi đâu cơ chứ? Cái bao này là cái của nợ gì chứ, thiệt tình!

Nghe lời cằn nhằn của một người hoàn toàn xa lạ, vừa mới gặp trên tàu điện vài phút, bà cụ gầy gò chỉ trả lời nhẹ nhàng “Có sao đâu mà” rồi im lặng lắng nghe. Người mẹ ôm con nghĩ đến người phụ nữ tóc xoăn khi nãy đã ném túi đồ xuống đất một cách thô lỗ và bỏ đi ngay lập tức, đoán chắc chị ta là con dâu của bà cụ.

- Chị xuống ga nào?

- Ga Dangsan.

- Rồi con gái chị có tới đón không?

- Không chị ơi.

- Vậy chớ xuống ga Dangsang rồi chị định làm sao với cái bao hành lý này?

- Ai cũng phải tự sống thôi mà chị ơi... Tôi không nhờ xách giùm đâu, chị đừng lo.

- Thôi đi chị, đừng nói cứ như chuyện người dưng nước lã vậy. Xin chị đấy, đừng có sống như thế này nữa mà. Tụi mình có làm gì nên tội đâu mà ngay đến con cái cũng sợ làm phiền. Cả cuộc đời chúng ta đã không quản nhảy xuống nước hay xông vô lửa hy sinh cho con cái rồi. Sống đến từng này tuổi, chị cũng phải đòi hỏi quyền lợi cho mình chớ. Cần gì phải áy náy, cũng đừng nghĩ mình là gánh nặng... Cứ nghĩ cho bản thân mình đi chị.

- Vậy chị làm thế được à?

Đang mắng bà bạn già vác cả bao hành lý nặng nề đi suốt quãng đường dài, mắt bà cụ bảy mươi chợt dao động. Giọng cằn nhằn đầy tự tin của bà cũng dịu xuống.

- Tôi ấy à. Mấy bữa trước tôi đi có việc, trên đường về toàn thân ê ẩm nhức mỏi, đau tới nỗi nhấc chân lên đi còn không được, tôi gọi về nhà nhưng có đứa nào nhận điện đâu. Tôi có bốn thằng con trai, cũng có bốn đứa dâu, rồi cháu chắt, thử đếm xem mấy đứa nào... Vậy mà chớ có đứa nào nghe điện thoại. Tôi ráng lết lên mấy bậc thang ở ga điện ngầm, lên tới nơi thì mặt mày xây xẩm như sắp chết tới nơi thế là ngồi luôn ngay cổng ga. Rồi tự dưng có một cậu thanh niên đi ngang qua hỏi thăm, tôi kêu mệt quá đứng không nổi thì nó bảo tôi nắm tay nó để nó đỡ dậy cho. Nhưng tôi nói tí lại sức tôi sẽ đứng dậy đi tiếp, cậu có việc thì cứ đi trước đi, vậy rồi...

- Rồi sao hả chị?

- Một hồi sau nó quay lại, bóc một viên kẹo rồi đút cho tôi ăn xong mới đi.

Bà cụ xách túi nặng bật cười.

- Thấy chưa! Tôi đã nói mà, đằng nào mà chẳng sống được.

- “Nhìn già này tội nghiệp lắm hả? Già này không phải người đáng thương đâu à, thằng cu kia!” Tôi vừa càm ràm sau lưng nó như thế vừa nhai kẹo rạo rạo không biết từ lúc nào.

Đôi mắt tức giận của bà bỗng ngấn nước. Cụ bà đang mang bao hành lý to hơn cả thân mình, bao hành lý chứa cái tủ cánh bướm thấp mà con gái cụ thích, đến tận nhà nó ở ga Dangsan kia nhẹ nhàng cầm lấy tay bà bạn già an ủi. Bà cụ nhường chỗ lại đặt một tay ấp lên tay bà cụ xuống ga Dangsan. Chẳng biết từ khi nào, cả hai cụ đã dựa vào nhau gà gật. Người phụ nữ ngồi ôm con vừa kéo áo lên cho đứa trẻ đang quấy đòi ăn bú vừa nhìn hai cụ không chớp mắt. Tàu điện ngầm đã qua ga Dangsan từ lúc nào.

Chuyện xảy ra với K

Mấy cô bạn vội vã đòi gặp mặt khi nghe B nói sẽ chia tay bạn trai vào năm sau, năm bước sang tuổi ba mươi lăm. K mở cửa quán cà phê, đảo mắt nhìn quanh rồi cũng tìm thấy nơi B và các bạn khác đang ngồi, cô hất khăn choàng ra sau, bước nhanh về phía họ. K nhìn về phía B trước tiên, nháy mắt.

- Xin lỗi. Tớ đến trễ nhất rồi nhỉ.

Ngoại trừ B đang rầu rĩ, còn lại cả C, M, R đều đồng loạt hướng về K, buông lời mỉa mai.

- Cậu lúc nào chẳng là đứa trễ nhất bọn, có gì mới mẻ đâu.

- Thật ra hôm nay tớ đã định đến sớm nhất đấy mà...

Trước khi K kịp nói hết câu thì vẫn trừ B ra, cả C, M, R đã người trước kẻ sau phản pháo. “Cậu phải đi tắt bếp ga chứ gì?” “Chồng cậu gọi điện về nhà nhờ cậu đem giấy tờ bỏ quên tới công ty chứ gì?” “Cậu lỡ ngủ quên trong lúc chờ tới giờ hẹn vì chuẩn bị trước sớm quá chứ gì?” Cứ thế, mỗi người một câu châm chọc. Thường thì K sẽ thừa nhận, “Rồi... Xin lỗi”, nhưng lần này cô quát to, “Đã bảo không phải mà!”

- Không phải! Tớ vừa từ tòa án đến đấy. Tớ đi nộp hồ sơ ly hôn rồi qua đây luôn!

Chỉ trong tích tắc, bầu không khí trở nên im lặng. Phải đến tận năm phút, tất cả đều ngây ra nhìn K như thể bị giáng một cú sau gáy, mãi tới khi B, người ngồi yên từ nãy lên tiếng hỏi, “Cậu nói gì vậy?” Phục vụ quán tới ghi đồ uống, K gọi hồng trà đá. Những chiếc lá vàng trên cây ngân hạnh bên ngoài cửa sổ quán cà phê khẽ lay động theo gió. Đến tận lúc cốc hồng trà đá của K được mang ra, các cô gái của Câu lạc bộ Sao Biển trường nữ sinh cấp ba Hye Seong vẫn im lặng chờ K cất tiếng, trong đầu mỗi người đều đang quanh quẩn những câu hỏi kiểu, “K ư? Là K ấy à? Có lẽ nào, có lẽ nào lại là K mà không phải ai khác?” Cái tên Câu lạc bộ Sao Biển bắt nguồn từ thời trung học phổ thông, vào một mùa hè nọ, nhóm nữ sinh năm người bọn họ cùng nhau du lịch ở bờ biển phía Tây. Họ vô tư ngồi lên những tảng đá mà không hề hay biết có sao biển bám trên đó, rồi xâu dây chuyền bằng vỏ sò và đeo cho nhau... Đang hát hò vui đùa thì họ bị bọn sao biển nổi giận tấn công, và thế là cái tên Câu lạc bộ Sao Biển ra đời. Hồi đó, K thậm chí còn bị sao biển cắn chân, đến nỗi từ đó tới giờ cô vẫn không dám bén mảng đến bờ biển phía Tây.

Đợi K uống hết ly hồng trà vừa mang ra, cô bạn biên kịch truyền hình R liền hỏi, “Thế là sao hả?” Trong năm người bọn họ, chỉ có mỗi K là đã yên bề gia thất. Dẫu chẳng phải hứa hẹn sẽ sống độc thân suốt đời, nhưng từ C – người thích trẻ con đến mức đi làm giáo viên mầm non, đến cả M – nữ tiếp viên hàng không với câu cửa miệng sẽ nộp đơn nghỉ việc vào đúng ngày kết hôn, đều đã bước đến ngưỡng giữa đầu ba rồi mà vẫn chưa có người yêu. Rồi đúng lúc người đã có bạn trai lâu năm như B đang đòi chia tay thì K đến tòa án nộp đơn ly dị. Hai sự kiện này khiến họ chìm trong im lặng, dù thỉnh thoảng họ vẫn lôi chủ đề tại sao các cô gái Câu lạc bộ Sao Biển lại không có phúc với đàn ông ra để thảo luận rôm rả. Hơn nữa, trước giờ chẳng phải K chưa từng kể xấu chồng bao giờ đó sao. Mà bấy lâu nay K cũng đã nỗ lực biết chừng nào để không sao nhãng chuyện gia đình. Về cơ bản, những buổi gặp gỡ như thế này đều được sắp xếp cho phù hợp với thời gian của K, dù K có muốn ở lại muộn cùng mọi người thì cũng phải để cô ấy về nhà sớm, họ còn thay phiên nhau mua quà cho hai đứa nhóc của K và cố gắng trở thành những người dì tốt của bọn trẻ nữa chứ.

- Sao lại thế? Cậu nói xem, rốt cuộc là có chuyện gì?

Mục đích chính của buổi hẹn hôm nay là để ngăn B chia tay với bạn trai, nhưng giờ thì họ đã quên hẳn chuyện của B và hướng cả về K với vẻ mặt đầy lo lắng. Thay vì trả lời, K uống hết cốc hồng trà rồi quay sang hỏi B.

- Thế tại sao cậu lại muốn chia tay với người yêu?

- B giận, mấy ngày không thèm liên lạc nhưng anh ta cũng chẳng biết B đang giận. Đến lúc chịu hết nổi, cô nàng cuối cùng đành gọi điện thoại, thế mà anh ta lại hỏi “Em vừa đi chơi đâu về hả?”

M trả lời thay cho B. Nghe M nói, K bật cười. Cả nhóm lại nhìn K chằm chằm như muốn hỏi sao lại cười.

- Chuyện bé xé ra to, có gì đâu mà cậu phải giận đến thế.

- Vì tớ bực mình chứ sao. Cuối tuần ở cạnh nhau mà toàn gặp chuyện làm tớ khó chịu, nên tớ ra khỏi nhà, lang thang một mình trước khu chung cư, tớ đi đến tận chợ Namdaemun, dạo loanh quanh tới khuya mới về, thế mà anh ta lăn ra ngủ say như chết chẳng hay biết gì. Vẫn chưa kết hôn mà sao anh ta lại vô tâm đến thế chứ?

- Có phải đàn ông ai cũng thế không nhỉ?

Cả nhóm dường như quên mất chuyện K vừa đến tòa nộp đơn ly hôn, mặt ai nấy đều lộ rõ sự tò mò, háo hức chờ K trả lời.

- Làm sao tớ biết được? Suốt mười năm nay, vợ chồng bọn tớ chưa từng giận nhau vì chuyện như thế bao giờ.

Mười năm. Tất cả lại chìm trong suy tư. Đứa con thứ hai của K đã lên bốn rồi.

C nãy giờ im lặng bỗng lên tiếng hỏi.

- Thế vì sao cậu lại định ly hôn?

M hối thúc K trả lời.

- Cậu thẳng thắn nói cho bọn tớ nghe xem nào. Sao lại như thế. Cũng phải có lý do nào đấy chứ?

K rút một điếu từ trong bao thuốc lá mở sẵn của B.

Từ trước đến nay, cả nhóm chưa bao giờ thấy K hút thuốc. Nhưng động tác bật lửa châm điếu thuốc rồi đưa lên miệng của K rất thành thục. Không giống kiểu chỉ mới tập tành hút vài lần.

- Hồi trước tớ từng đọc bài phỏng vấn một nữ diễn viên trên tạp chí nào đó, người ta hỏi lý do cô ly hôn sau khi kết hôn mới được sáu tháng. Cô ấy chỉ trả lời rằng, vì cảm thấy mình không hợp với hôn nhân. Thật đáng ghen tị. Nếu tớ cũng đưa ra được câu trả lời đơn giản như thế thì hay biết mấy. Các cậu gặp chồng tớ lần nào chưa nhỉ?

Ngẫm mới nhớ, chưa ai trong nhóm gặp lại chồng K kể từ sau lễ cưới cách đây mười năm.

- Anh ta ngoại tình à?

- Anh ấy không phải người như vậy.

- Vậy thì tại sao?

- Nhìn thấy mặt anh ấy còn khó hơn lên trời. Anh ấy bận tối mắt tối mũi.

- Nhưng lúc quyết định cưới, cậu cũng đã biết điều này rồi cơ mà? Chồng cậu là tia sáng hy vọng của các bệnh nhân ung thư thập tử nhất sinh còn gì.

K cười mệt mỏi.

- Đến thấy mặt nhau còn khó. Tớ đã hét lên với anh ấy như thế đấy. Con cái có là gì với anh ấy đâu. Min thực sự đã lớn lên mà ngay cả bố mình là ai cũng không biết. Vì anh ấy suốt ngày bù đầu ở phòng nghiên cứu chẳng mấy khi về nhà. Mỗi lần các cậu tiễn tớ về sớm, tớ đều thầm nghĩ, về cũng có bóng dáng chồng ở nhà đâu… thế nhưng tớ vẫn cứ về. Bản thân tớ cũng rất ghét phải nói ra những lời cay nghiệt về chồng mình. Để xem nào, có lần chồng tớ dẫn Seok và Min đến đảo Seokmo chơi. Lần đó tớ không khỏe nên không đi cùng được. Nghe nói anh ấy và bọn trẻ đi tàu từ Kanghwa đến đảo Seokmo, rồi ở đó anh ấy còn mua kẹo bông cho hai đứa. Vừa về tới nhà, anh ấy lập tức giao con cho tớ rồi đến thẳng phòng nghiên cứu. Các cậu biết lúc đó Min đã nói với tớ câu gì không?

Seok là con lớn còn Min là con thứ hai của K.

- Min nhìn tớ rồi nói... “Mẹ ơi, bố anh Seok cho con đi thuyền rồi còn mua cho con cả kẹo bông nữa.”

- ...

- Tớ bảo Min, “Bố anh Seok cũng chính là bố con đấy,” cũng chính lúc đó tớ đã tỉnh ra. Phải ly hôn thôi.

Tất cả, không ai nói được lời nào, đồng loạt quay nhìn ra ngoài cửa sổ.

Câu chuyện của bác nhân viên bưu điện

Tôi có bưu kiện cần phải gửi đi nên yêu cầu bưu điện đến nhận hàng. Năm mươi cuốn sách đã ký tặng. Khoảng ba giờ chiều, một bác nhân viên từ bưu điện đến. Năm mươi cuốn sách nặng đâu có vừa. Không những thế, do cái thùng bị rách nên bác phải lấy băng dính dán lại rồi còn phải chia lại số sách vì quá trọng lượng, tuy vất vả nhưng bác vẫn rất nhiệt tình, khuôn mặt luôn rạng rỡ.

Tôi chợt nhớ đến câu chuyện mình từng nghe, rằng ở làng quê Pháp người ta thường hay để một ly rượu nho hoặc một ly cô nhắc ở trước cửa ra vào mỗi khi có bưu tá đến, vì thế sau khi đưa hết thư họ thường rời khỏi làng trong tình trạng say khướt. “Rượu chắc không được rồi, vậy cháu mời bác một cốc nước nhé?” Tôi hỏi thế thì bác trả lời, “Hay quá đi chứ.” Cũng nhờ thế nên tôi có dịp ngồi trò chuyện cùng bác trước cửa nhà. “Cháu thấy bác rất vui khi làm việc.” Nghe tôi cảm thán bác liền trả lời, “Dĩ nhiên là vui rồi, công việc này không chỉ mang đến niềm vui mà còn giúp tôi nuôi mấy đứa con ăn học thành người cả đấy, nhưng tôi cũng chỉ làm được đến hết năm sau thôi.” “Sao thế ạ?” tôi hỏi, Bác đáp rằng, “Năm sau là đến tuổi về hưu rồi, dù có muốn cũng không làm tiếp được.” Khi bác ngả mũ xuống, lấy tay lau những giọt mồ hôi trên mặt, tôi thấy rõ vẻ mặt bác không có gì là nuối tiếc. Chiều cao khiêm tốn, mái tóc ngắn, gương mặt tươi cười hồ hởi trông trẻ quá nên tôi không nghĩ rằng bác lại sắp đến tuổi nghỉ hưu.

Bác bắt đầu công việc tại bưu điện sau khi rời Suanbo lên Seoul vào năm hai mươi tuổi. Người anh kết nghĩa đã rủ bác cùng thi vào làm nhân viên bưu điện thì trượt, còn bác lại đỗ. Không kể ba năm nghĩa vụ quân sự, tính đến giờ bác đã làm công việc này được bốn mươi năm. Cũng tức là, ở đất Seoul này không một con đường, ngõ ngách nào chưa từng in dấu chân bác. Bác kể rằng thời còn trẻ mình cũng rất nổi tiếng. Hồi đó Okin-dong vẫn còn là một ngôi làng nghèo trên đồi, vào ngày hè như thế này, mỗi khi thấy bác mồ hôi nhễ nhại leo con đường dốc dẫn lên làng với chiếc túi da lớn in chữ “Bưu điện” trên vai, các bà các cô lại thường kéo bác bảo vào nhà nghỉ ngơi uống nước. Theo lời của bác, thời đó nhà nào cũng có một cái giếng chứ không dùng nước máy như bây giờ, thế nên có bà cụ còn dẫn bác đến trước giếng, xối nước lên lưng cho bác rồi mời bác ăn dưa lê dưa hấu, đến nỗi sau khi giao thư khắp các nhà lúc rời làng thì bác cũng đã no căng bụng. Cầm chiếc bút bi ghi địa chỉ, bác vừa đưa hai tay ra trước bụng vẽ một vòng thật to vừa cười khà khà.

Có lẽ cảm thấy những ngày tháng xưa giờ lướt qua như đèn kéo quân nên bác nói tiếp, “Tôi đã sống và làm việc rất chăm chỉ. Tôi chỉ học đến cấp hai thôi nên nghĩ công việc này chính là do trời định; dĩ nhiên tôi muốn tiếp tục làm việc nhưng quy định đã như thế thì cũng chẳng thể làm khác được.” Thấy tôi ngồi một bên nghe chăm chú, bác liền mang chuyện con cái ra khoe. Con trai bác đang du học ở Mỹ, phải một thời gian nữa mới xong. Bản thân mình thời trẻ rất muốn được học lên nữa nhưng không thể, thế nên bác muốn tạo điều kiện cho con trai tiến xa trên con đường học vấn. “Tôi vẫn phải gửi thêm tiền cho nó nên cần tiếp tục làm việc, nhưng mà...” Gương mặt bác thoáng hiện vẻ tiếc nuối và lo lắng. Con gái bác thì năm nay đã tốt nghiệp và tìm được việc làm. “Thời bây giờ rất khó tìm việc thế mà nó vẫn tìm được công ăn việc làm là giỏi lắm ấy chứ,” bác khoe thế rồi giãi bày, “Hồi mới tốt nghiệp, nó đi xin việc suốt bốn tháng mà chẳng trúng chỗ nào nên cũng khá chật vật. Những bốn tháng cơ đấy, con bé tốt nghiệp đại học ra nhưng chẳng kiếm được việc nên nó cũng chẳng chịu ra ngoài. Cô biết đấy, dạo gần đây người ta toàn nộp hồ sơ xin việc qua Internet mà. Mỗi lần hồ sơ của nó bị đánh trượt nhìn con bé buồn bã lo lắng là tôi lại thấy xót, may mà rốt cuộc cũng có nơi nhận. Ngày nhận tháng lương đầu tiên, nó mua một chiếc áo thun đỏ về cho tôi. Cô nói xem, tôi đã bao tuổi rồi mà nó còn bảo tôi mặc cái áo như vậy chứ...”

Nói thì nói vậy nhưng có vẻ rất tự hào về cô con gái tài giỏi của mình nên bác cười vang. Có khi cứ tan làm về nhà bác lại chỉ mặc mỗi chiếc áo đỏ ấy thôi không biết chừng. Bác bảo nếu nghỉ hưu, bác muốn về nông thôn sống, nhưng muốn thế thì bác phải tìm hiểu đất đai để trồng trọt rồi sắm sửa mọi thứ ngay từ bây giờ, phải cái vợ bác không thuận ý nên hiện bác chưa chuẩn bị được gì cả. Tôi không biết ước mơ của bác có thể thành hiện thực hay không, nhưng tôi có thể chắc chắn rằng một khi bác đã có mảnh đất để trồng trọt, nhất định bác sẽ chăm bón tận tình cho mảnh đất ấy, như đã hết mình giao thư từ bưu phẩm suốt bốn mươi năm qua. Người ta luôn cho rằng thế giới này thay đổi là nhờ những người tài giỏi và có tiếng nói lớn, nhưng tôi lại nghĩ chính những người cần cù làm thật tốt công việc của mình như bác mới mang lại sự đổi thay.

Bác uống hết nước, vác đống sách của tôi lên vai và bước qua cửa, nhưng rồi lại đứng yên nhìn thứ gì đó như bị hút mất hồn, gương mặt đầy xúc động.

“Bác đang nhìn gì vậy nhỉ?” Tôi tò mò, đưa mắt theo hướng nhìn của bác. Mùa xuân trước, tôi đến nông trại định mua vài hạt giống rau cải thì trông thấy cây rau mác (tôi thấy giống bèo tây nhưng ông chủ nông trại khăng khăng nó là rau mác), cũng không nghĩ ngợi gì nhiều, tôi cứ thế mua về, đổ đầy nước vào chậu thủy tinh bỏ xó lâu ngày rồi thả hạt xuống và quên khuấy luôn, để đến một ngày hè nắng nóng thế này mới thấy thân cây đã trồi lên và vài bông hoa màu tím đã nhô dậy. Dù không được chủ nhân quan tâm, cây rau mác vẫn làm tròn bổn phận nở hoa của mình, như chiếu sáng bừng một thời khắc cuộc đời của bác nhân viên bưu điện.

Anh chàng mèo

Thật kỳ lạ, cứ sang tháng Mười một là tôi lại thấy ghét về nhà. Thế nên năm nào tôi cũng lang thang ngoài đường vào tháng Mười một. Giả mà có nguyên nhân thì chỉ cần giải quyết cái nguyên nhân đó là được, nhưng khổ nỗi tôi lại chẳng có nguyên nhân nào. Liệu có phải vì ở nhà không có người đợi tôi chăng? Nói không có người đợi thì tháng Mười cũng thế mà tháng Ba cũng vậy, cớ sao nhất định cứ phải là tháng Mười một nhỉ. Nếu uống được rượu thì tôi đã có thể đến quán rượu, khốn thay đến một chén tôi cũng uống không trôi. Chỉ cần ngửi mùi rượu thôi là mặt tôi đã đỏ bừng ngay rồi.

Bởi thế mà nơi tôi thường xuyên lui tới dạo gần đây là một quán cà phê sách nằm ở một góc phố trên đường về nhà. Tôi đã tìm thấy quán cà phê này giữa lúc lang thang sau giờ tan làm một ngày tháng Mười một. Vì quán nằm ở góc phố trên đường đi làm về nên không có lẽ gì trước đó nó không lọt vào mắt tôi, vậy nhưng trước khi tháng Mười một sang tôi chưa một lần nào nhìn thấy nó cả. Bây giờ tôi còn đang học chơi guitar ở cái quán cà phê sách này nữa. Một kẻ đầu tắt mặt tối như tôi đột nhiên lại thành khách quen của một quán cà phê xa lạ rồi còn học chơi guitar ở đó nữa chứ, thật tình. Thôi thì tôi vừa đợi tháng Mười một mau mau trôi qua vừa cô độc học guitar vậy. Những người cùng học guitar với tôi không phải đã quen biết nhau từ trước mà mới chỉ gặp nhau sau khi lui tới quán cà phê này thôi.

Trước khi tháng Mười một sang, tôi là một nhân viên làm công ăn lương mẫn cán. Một người nhất mực chỉnh tề, sống ngày này qua ngày khác y hệt nhau không một chút bất bình. Trước khi tháng Mười một sang, tôi tuyệt đối không phải loại người ghé những nơi kiểu như quán cà phê trên đường về nhà. Là vì tôi tiếc tiền cà phê. Tóm lại thì khi tháng Mười một sang, tôi đã trở thành khách ruột của quán cà phê sách này. Ở đây bàn luôn được đặt thành dãy dài để nhìn ra ngoài cửa sổ hoặc nhìn vào tường, tôi luôn chọn ngồi ở chỗ đối diện với bức tường. Nói thật tôi chưa từng giở những cuốn sách xếp trên giá ra xem lần nào. Đọc sách, đâu phải tự dưng một ngày muốn là đọc được đâu. Vì không có thói quen đọc sách nên giờ, khi đã ba mươi, tôi muốn đọc sách mà cũng chẳng biết phải đọc sách gì. Có lần được ai đó tặng sách làm quà sinh nhật, tôi mở ra định đọc thử thì chưa được vài trang đã gật gà gật gù. Người như tôi mà lại ngồi trong quán cà phê sách, nếu giờ không phải tháng Mười một thì chuyện này đúng là không tưởng. Nhưng tôi không muốn về nhà thì biết làm thế nào cơ chứ. Cũng may là có nhiều người đi một mình đến quán nên việc tôi một mình ngồi đối diện với bức tường chẳng đáng xấu hổ gì lắm. Ngồi lâu cũng chẳng ai phàn nàn. Ngoại trừ tôi, những người khác đa phần đều chúi đầu vào màn hình máy tính hoặc chăm chú đọc sách, nên thật tốt khi tôi không phải để ý xem người khác nghĩ gì về mình.

Tôi làm việc tại một công ty chứng khoán. Suốt ngày phải tiếp xúc với những người trên sàn giao dịch, thế nên sau khi tan làm tôi chỉ có một mong muốn duy nhất là được ở một mình không bị quấy rầy. Tôi luôn khao khát được riêng tư nghỉ ngơi ở một nơi không ai biết đến mình. Thế mà không hiểu tại sao cứ đến tháng Mười một là chân tôi lại không chịu đứng yên, đến mức ngay cả niềm khao khát kia cũng không thể chế ngự được. Nhưng mà, ở đâu cũng thế, hễ có nhiều người tụ tập thì hiển nhiên sẽ sinh chuyện. Hồi mới tới quán tôi chẳng quen một ai, nhưng dần dần tôi đã thấy quen với vài gương mặt. Rồi còn biết cả chuyện cứ mỗi tuần một lần, quán sẽ mời nghệ sĩ guitar đến chơi và sẽ có một nhóm cùng học đàn. Sau vài buổi để ý xem họ học, tôi chợt nhớ đến cây guitar cổ điển bỏ xó trong góc phòng từ lâu, bèn hỏi liệu mình có thể tham gia cùng không thì được họ vui vẻ hoan nghênh. Thế là rất tự nhiên, tôi gia nhập nhóm học đàn guitar. Những người khác nói họ cũng không quen biết ai trong nhóm. Dù không cùng tâm trạng tháng Mười một như tôi, nhưng dường như những người đến đây đều vì lý do nào đó mà không muốn về nhà, họ ghé vào quán cà phê này nhâm nhi một tách cà phê rồi trò chuyện dăm ba câu. Cậu chơi đàn guitar, quả nhiên cũng vì tình cờ một hôm không muốn về nhà sớm mà trở thành khách quen của quán này. Nhìn cậu ấy chơi đàn, có người đã đến nhờ cậu dạy cho mình, thế là thành một nhóm học, sau đó tăng thêm vài người nữa, rốt cuộc đến tôi cũng tham gia.

Thế nhưng hôm qua, cậu dạy đàn của chúng tôi lại nghỉ mà không báo trước. Thật kỳ lạ vì cậu ấy chưa từng bỏ một buổi nào. Không có người dạy nên mấy kẻ chúng tôi chỉ biết ngồi ngây ra. Mỗi người tự cầm cây đàn của mình lên. Khi ấy tôi mới nhận ra. Rằng, chúng tôi hoàn toàn không hề biết tên nhau. Vừa ngồi chờ thầy giáo đến, chúng tôi vừa tự giới thiệu với nhau. Có người làm biên tập sách, có người chơi game. Lại cũng có người làm thêm buổi sáng ở quán mì Ý. Rồi có người nào đó bảo, anh lo cho bọn mèo suốt cả ngày.

- Mèo ư?

Ai đó hỏi.

- Vâng, mèo.

Anh tên là Baek Su[2]. Baek Su kể rằng, năm tốt nghiệp đại học, anh đã đi khắp nơi tìm việc làm nhưng bị từ chối đến hơn ba mươi lần, thế rồi một tối đang trên đường về nhà thì có một con mèo hoang cứ lẽo đẽo bám theo sau anh. Sau khi đưa con mèo ấy về nhà, anh bắt đầu sống cùng mèo. Anh bỏ hẳn không đi kiếm việc làm chính thức nữa mà chuyển sang làm bán thời gian, và nếu gặp con mèo hoang nào lang thang trên phố là anh lại lần lượt đem về nuôi. Khởi đầu chỉ là sự tình cờ, vậy mà giờ trong nhà anh đã có đến bốn mươi con mèo. Tiền lương làm thêm của anh hầu như đổ hết vào mua thức ăn khô cho mèo. Không ai lên tiếng hỏi đến chuyện tương lai sau này. Tôi ngước lên nhìn Baek Su. Nhìn bề ngoài thì anh là một anh chàng điển trai như thể sẽ có đến bốn mươi cô người yêu chứ không phải bốn mươi con mèo. Tôi những muốn hỏi rằng người như anh cớ sao lại làm thế. Nhưng nghĩ lại, nếu có ai hỏi tôi tại sao cứ đến tháng Mười một lại không muốn về nhà thì tôi cũng chẳng biết trả lời ra làm sao. Điều khiến Baek Su thường xuyên đến quán cà phê này cũng là vì bọn mèo. Trong nhà anh giờ nhiều mèo đến mức anh phải ra quán cà phê ngồi để tránh mặt chúng. Bảo chỉ cần đem cho người khác là xong mà, thì anh đáp không thể làm thế. Giờ đây nếu không có lũ mèo có lẽ anh sẽ không sống nổi mất. Chỉ là thỉnh thoảng muốn trốn chúng nên đến quán cà phê sách uống một cốc thôi. Tất cả chúng tôi lẳng lặng nhấp cà phê, không ai nói lời nào. Ban đầu chúng tôi ngồi chờ cậu dạy guitar đến, nhưng về sau chẳng còn nhớ mình đang đợi ai nữa, mỗi người đều chìm vào dòng suy tưởng của riêng mình. Rồi anh chàng mèo đứng dậy trước tiên. Anh nói phải về trông lũ mèo. Vì đã đến giờ cho chúng ăn. Chúng tôi tất thảy dõi mắt nhìn anh chàng mèo mở cửa quán bước ra ngoài rồi băng qua đường.

- Mọi người nhìn kìa!

Một ai đó trong chúng tôi thấp giọng thì thào, khiến cả nhóm mở to mắt nhìn ra ngoài cửa sổ. Phía bên kia góc đường có một con mèo hoang chạy vọt ra, lặng lẽ cúi đầu, hối hả bám theo sau anh chàng mèo. Tại sao con mèo hoang lại nhận ra anh chàng mèo nhỉ? Chúng tôi chăm chú nhìn cảnh tượng ấy. Chẳng mấy chốc anh chàng mèo quay đầu lại. Chuyện gì thế kia. Con mèo hoang liền nhảy phốc lên mu bàn chân của anh. Anh chàng mèo nhìn con mèo xa lạ ngồi yên trên chân mình, bất đắc dĩ nhấc nó lên ôm vào lòng. Thế là chúng tôi đã chứng kiến số lượng mèo của anh từ bốn mươi tăng lên thành bốn mốt. Bỗng dưng tôi thấy mắt cay sè. Tháng Mười một hãy nhanh hết đi.

Khi chúng ta được khen đẹp

Không hiểu sao câu chuyện của chúng tôi lại chuyển sang chủ đề này. Có lẽ là do A. Câu đầu tiên A nói khi đến buổi hẹn không phải “Xin lỗi các cậu, tớ đến trễ” mà là “Tớ vừa được người ta khen là đẹp”. Tất cả chúng tôi há hốc quay nhìn A. “À, là thế này, tớ đón taxi đến đây, trước khi xuống xe thì anh tài xế bảo, ‘Nói thế này không biết có hơi thất lễ không, nhưng quả thực cô rất đẹp’.” Ban đầu vì còn chưa hiểu chuyện gì nên chúng tôi cứ chằm chằm nhìn A, về sau hiểu ra thì cả bọn đồng loạt thốt lên “Ôi dào!” rồi thi nhau trêu chọc cô.

- Này A! Dạo này cậu có vẻ thèm khát lời khen quá đấy. Cậu lại không nhận tiền thối của tài xế taxi đúng không?

- Có vài đồng lẻ ấy mà.

- Thế thì anh ta khen cậu đẹp là phải.

- Khen chỉ vì lịch sự á?

- Chứ vì gì nữa? Cậu mà nhận lại hết tiền thừa thì anh ta còn nói thế chắc!

- Cũng phải, tớ có còn ở độ tuổi được khen đẹp nữa đâu.

Đột nhiên A trở nên ủ rũ. Thấy thế, B nói, “Có thế mà cũng xị ra!” rồi mới nhanh nhảu một cách muộn màng, “Mà hôm nay cậu đẹp thật đấy chứ!” Đang nghe A và B nói chuyện, C đột nhiên lên tiếng, “Nghe các cậu nói mới nhớ, mấy hôm trước cũng có người khen tớ đẹp đấy.” Lần này tất cả lại hướng sang C với biểu cảm “Lại đến cậu làm sao thế hả?”

- Các cậu nhớ tớ nói sang tháng Một sẽ chuyển nhà không? Mấy hôm trước phải dán lại tường nhà mới, tớ có pha trà hồng sâm rồi mang đến cho cặp vợ chồng thợ dán mỗi người một cốc, thế là họ nhìn tớ và khen tớ đẹp đấy.

Chúng tôi lại đồng loạt ném cho C cái nhìn mỉa mai. C đỏ mặt tía tai.

- Mấy đứa các cậu! Lại định nói người ta khen tớ chỉ vì hai cốc trà hồng sâm chứ gì!

Không ai chúng tôi có thể cãi lại rằng “Không phải thế thì là gì?” Thật ra thì C rất đẹp. Trong nhóm bạn gái cùng học phổ thông chúng tôi thì C là người xinh đẹp nhất. Từ thời trung học, mỗi khi đi cùng C là lại thấy bọn con trai vây quanh buông lời tán tỉnh. “Đi ăn bánh cùng không?” “Đi xem phim không?” Nhờ là bạn của C nên chúng tôi cũng được hưởng sái, được ăn bánh đậu đỏ ngon tuyệt, được xem phim hay thoải mái. Sự im lặng buồn bã chợt giăng mắc giữa chúng tôi. Một C xinh đẹp như vậy từ khi nào đã không còn được khen là xinh đẹp nữa nhỉ? Có phải từ sau khi C vội kết hôn mà không vào đại học? Hồi chúng tôi học đại học, C đã một nách hai con. C vừa nuôi con khôn lớn, vừa chăm sóc chồng và mẹ chồng ốm đau. Có khi nào lại là từ sau tang lễ của chồng C rồi liền sau đó là tang lễ của mẹ chồng cô. Thay vì xinh đẹp, khuôn mặt C giờ đã mang nét mạnh mẽ, kiên cường. Tháng Một tới C sẽ chuyển đến nhà mới ở Deokso. Cứ mỗi lần chuyển lại càng xa Seoul, cuối cùng đến tít tận đó.

Dường như muốn thay đổi bầu không khí trầm lắng, B lên tiếng khơi mào, “Chà, vậy các cậu lần lượt tự giác khai báo lần đầu được quần chúng khen xinh đẹp coi nào.” Chúng tôi bật cười bởi cái cách B nói “được quần chúng khen xinh đẹp”. Mỗi người dần hồi tưởng lại thời quá khứ xa xôi của riêng mình. Thời chơi đồ hàng cùng với đám bạn ấu thơ, thời lần đầu tiên gặp bạn học của anh trai, thời gãi hộ bà cái lưng ngứa, thời chia đôi lãnh thổ bàn học với đứa ngồi cạnh. D kể rằng trong giờ viết chính tả, vì cậu bạn ngồi cạnh cứ lấn cùi chỏ qua đường biên trên bàn nên cô nàng đã lấy hộp bút đẩy tay cậu về phía bên kia, để cậu ta phải thốt lên rằng, “Này! Cậu tưởng mình đẹp rồi muốn làm gì thì làm à?”

Sau đó là câu chuyện của S về lần đầu được quần chúng khen xinh đẹp. Quần chúng của S là một người bán kẹo mạch nha. Từ thuở còn nhỏ xíu, S đã phải sống ở nhà bác gái dưới quê. Em của S ốm nặng nên mẹ không có thời gian chăm sóc S. Đến tận bây giờ chúng tôi mới biết S, cô gái luôn mang lại cảm giác chưa bao giờ rời khỏi thành thị, đã trải qua tuổi thơ của mình ở vùng ngoại ô. Có lần S đang chơi trước nhà bác cùng bọn trẻ trong làng thì có một ông chú bán kẹo mạch nha khua kéo leng keng đi tới, đến chỗ lũ nhóc thì dừng lại. Từ hồi nhỏ S đã cao hơn đám bạn cùng tuổi một cái đầu. Ngay cả bây giờ cũng vậy, khi đi cùng chúng tôi trên đường, khuôn mặt S thường cao vượt chúng tôi, hệt như hươu cao cổ đứng cuối đường chân trời vậy. Đang lúc cùng đám bạn vẽ vời trên đất, hào hứng chơi đùa thì quần chúng của S, chú bán kẹo mạch nha vừa gọi, “Này cô bé xinh đẹp kia!” vừa cầm kéo chỉ về phía S. Chúng tôi phản pháo, “Sao cậu biết chú ấy chỉ cậu chứ không phải ai đứng sau chứ hả?” thì S đáp ngay, “Các cậu cứ thử ở trong hoàn cảnh như thế xem. Tự khắc sẽ nghĩ là người ta chỉ mình thôi!” khiến chúng tôi phì cười, “Thật tình.”

Khi S quay lại nhìn thì chú bán kẹo hỏi, “Nhà cháu ở đâu?” Mặc dù đang chơi ngay trước ngôi nhà to lớn của bác mình nhưng S lại theo bản năng, trả lời chú bán kẹo mạch nha đã sớm nhận ra sắc đẹp của mình rằng, “Ở xa lắm ạ!” Nghe vậy chú ta bảo “Thế à? Thế để chú đưa cháu về nhà nhé!” rồi bế thốc S lên, cho ngồi trên cái khay bày kẹo. Chú bán mạch nha tiếp tục khua kéo rồi đi thẳng, để lại bọn trẻ phía sau. Mỗi lần chú ta hỏi “Nhà cháu ở đâu”, cô bé S lại chỉ về phía trước rồi trả lời “Đằng kia ạ!” Khi đến đằng kia rồi, được hỏi “Nhà cháu ở đâu” tiếp, S lại chỉ về phía trước đáp “Đằng kia ạ!” Lúc đó S đã nghĩ rằng, nếu ông chú bán kẹo này đưa mình về đến tận nhà có đứa em đang ốm thì tốt biết mấy. Rằng, mình cũng có thể trông được em cơ mà... Không biết làm sao để chỉ cho chú bán kẹo mạch nha đi từ ngôi làng đó về nhà của bố mẹ, S chỉ nhắc đi nhắc lại một câu “Đằng kia ạ!” Mãi về sau, khi biết tin S bị ông chú bán kẹo mạch nha cho lên khay bày kẹo mang đi, bác của S hoảng sợ đến mức hồn phi phách tán, cứ thế chân đất chạy đuổi theo. Kéo được S từ trên cái khay bán kẹo xuống rồi bác liền mắng nhiếc ông chú rằng tại sao dám đưa trẻ con nhà người ta đi, đến lúc đó thì S và ông chú cũng đã đi được mấy vòng quanh làng rồi.

Bắt đầu từ một lời trêu đùa, câu chuyện giữa chúng tôi đi qua cái thời lần đầu được khen đẹp, đi qua thời hai mươi, ba mươi, rồi bốn mươi, kéo dài đến vô tận.

Kéo dài đến chạng vạng, đến quá nửa đêm, đến tận lúc trăng tàn.

Câu chuyện gỉ mũi

Tôi đã hơn ba mươi tuổi nhưng chị gái vẫn thỉnh thoảng gọi tôi là Dô. Mỗi khi chị lên tiếng gọi Dô cũng là lúc anh rể lại ngoáy mũi và trây gỉ lên đầu gối chị. Tiếng gọi ấy còn làm tôi nhớ lại thời nhỏ chị và tôi được gọi là Bé Đẹp và Dô. Biệt danh trên đời này đều như vậy cả, dù tôi chẳng đồng ý nhưng tự dưng một ngày đã bị thành thằng Dô. Tôi cũng không biết “dô” là để chỉ phần ót nhô ra sau hay phần trán gồ ra trước. Trong trường hợp của tôi thì là cả hai. Tuổi thơ là một cái bóng dài đằng đẵng cứ đeo bám ta suốt cuộc đời. Ngay cả bây giờ, đi đám cưới mà gặp lại những người đã trải qua thời thơ ấu cùng mình, hễ tôi giới thiệu mình là Min Ho thì sẽ có cảnh ai nấy mặt lộ rõ ngờ vực, “Min Ho?” “Min Ho nào?” rồi phải đến khi có ai đấy bên cạnh nhắc “Là Dô đấy” thì họ mới nhận ra, “À, Dô! Ra cậu là Dô!” Thì còn biết làm sao được. Trong trí nhớ của họ, Min Ho tôi không phải Min Ho mà là Dô cơ, một lần là Dô thì vĩnh viễn là Dô.

Hồi còn nhỏ chị tôi được gọi là Bé Đẹp. Có lẽ vì chị xinh thật nên mới có biệt danh đó (chắc bản thân chị thì luôn nghĩ thế), nhưng cũng có một giả thuyết khác là, một buổi sáng mùa xuân nọ, bà nội nhìn thấy đàn gà con màu vàng mới nở cun cút đi theo sau gà mẹ trong sân bèn gọi chúng là “bé đẹp”, rồi đến một hôm nọ, chị tôi đang chơi trong sân, nghe bà gọi đám gà con “Bé đẹp ơi!” thì lại cứ tưởng bà gọi mình nên lon ton chạy đến chỗ bà, rồi từ đó về sau chị thành Bé Đẹp.

Dô tôi và chị Bé Đẹp cách nhau ba tuổi. Từ sau khi lên trung học, không ai còn gọi tôi hoặc không thể còn gọi tôi là Dô nữa, chỉ riêng chị Bé Đẹp thỉnh thoảng vẫn gọi Dô ơi, cho đến tận bây giờ, khi tôi đã quá ba mươi. Những lúc gọi tôi vậy thường chị đã say vài chén soju. Đôi khi cũng là vì chị cô độc. Trước mặt chị, tôi thường tỏ vẻ chế giễu nhưng thực ra chị Bé Đẹp tôi cũng có nét rất xinh. Gương mặt chị đáng yêu chứ không đẹp theo kiểu ta thường thấy. Mắt chị hơi nhỏ nhưng sáng lấp lánh, cánh mũi hẹp nhưng luôn phập phồng, và nhất là hai má lúm đồng tiền rất duyên mỗi khi chị cười. Hễ thấy chị cười với hai má lúm đồng tiền ấy, tôi chỉ biết nghĩ rằng “Ôi chao!”

Dô tôi từ hồi nhỏ, mỗi lần thấy chị cười là sẽ quát toáng lên “Chị!” Khi chị quay lại nhìn tôi với vẻ “Làm sao?” Tôi sẽ bảo, “Chị đừng có cười như thế trước mặt người khác đi!” Nếu chị ngạc nhiên nhìn tôi, “Em nói gì thế hả?” thì vì không thể đưa lời giải thích hợp lý nên tôi lại chỉ biết hét tướng lên “Thì là vậy đó!” Từ nhỏ tôi đã rất ghét phải chia sẻ gương mặt tươi cười của chị với người khác. Tôi luôn cảm thấy bất an, lo sợ rằng chị sẽ bị cướp mất khỏi tôi bởi nụ cười đó. Nhưng chị nào có nghe lời tôi, cứ cười lúng liếng như thế trước mặt mấy đứa bạn của tôi để rồi rốt cuộc, chị lại kết hôn với thằng bạn thân tôi. Chính thế, người anh rể tôi nhắc tới lúc đầu chẳng phải ai khác mà là thằng bạn tôi đấy. Thành thật mà nói, tôi không thể chúc mừng cho hôn sự của hai người họ được. “Chuyện quái gì vậy,” tôi chỉ bận nghĩ được thế thôi chứ còn bụng dạ nào mà chúc phúc.

Hừ... Tôi sẽ không kể chuyện mười năm sau đó đâu. Tôi hy vọng các bạn có thể đoán được phần nào. Phải ở bên chứng kiến thằng bạn mình trở thành anh rể, ngày ngày làm khổ chị Bé Đẹp tôi trên danh nghĩa vợ chồng. (Anh rể mà nghe được khéo ngất mất. Thực ra thì cậu ta cũng rất yêu chị Bé Đẹp mà.) Tôi cảm thấy tâm trạng của mình cứ như Hong Gil Dong[3], cha không thể gọi là cha, anh cũng không thể gọi là anh.

Chị Bé Đẹp của tôi mỗi lần thấy anh rể làm những trò khó hiểu (như lấy tay ngoáy mũi rồi trây lên đầu gối chị) lại gọi điện cho tôi “Dô à”, rồi hỏi, “Anh rể của em tại sao lại thế hả?” nhưng nào tôi có biết được. Đôi lần tôi tìm cách chất vấn cậu ta như với một thằng bạn, chứ không phải với một người anh rể, thế mà cậu ta chỉ mỉm cười với vẻ mặt như thể vừa đạt được thành tựu gì ghê gớm lắm. Ngoại trừ chuyện đó ra thì nói thật, tuy bất mãn với thằng bạn nhưng tôi hoàn toàn không có gì phải phàn nàn về ông anh rể cả. Bởi bất cứ ai nhìn vào cũng có thể cảm nhận được tình yêu sâu đậm anh rể dành cho chị Bé Đẹp tôi.

Tuy nhiên, giọng chị trong điện thoại hôm nay lại có vẻ đau khổ. Hôm nay, không rõ là thằng bạn hay ông anh rể tôi, không dùng ngón út mà lại dùng ngón cái ngoáy mũi rồi trây gỉ lên đầu gối chị. Bình thường anh rể vẫn dùng ngón út. Thế là sao chứ? Tôi vội chạy ngay đến nhà chị để tìm thằng bạn tôi, không phải tìm anh rể. Tôi bảo cậu ta, đương lúc tôi còn nhẹ lời thì mau xuống gặp tôi ở tiệm gà rán dưới khu chung cư. Tôi quyết tâm hôm nay phải tìm hiểu cho ra lẽ và đã kịp nốc liền tù tì năm cốc bia pha soju trước khi cậu ta xuống tới nơi. Phải như thế tôi mới đủ dũng khí không xem cậu ta như anh rể. Mang bộ mặt “anh rể” chứ không phải bạn bè, cậu ta khoanh tay ngồi xuống trước thằng em vợ đã say xỉn.

- Vậy là sao? Là sao? Rốt cuộc sao cậu lại đối xử với chị tôi như thế? Nghe bảo hôm nay cậu lấy ngón cái cậy gỉ mũi hả? Tại sao cậu lại phải thế? Đầu gối của chị tôi là giấy vệ sinh để cậu lau gỉ mũi đấy à? Sao cậu lại bẩn thỉu thế hả?

Tôi, Min Ho, nắm chặt tay thành nắm đấm, đứng bật dậy và đấm mạnh xuống bàn. Tôi cảm thấy mu bàn tay như sắp nát vụn. Thằng bạn vẫn giữ vẻ mặt của ông anh rể, nhìn chằm chằm Min Ho tôi đang kích động một cách vô cùng nghiêm túc. Ban đầu cậu ta chỉ cười hinh hích, sau không nhịn nổi phá lên cười ha ha, cái điệu cười thường bật ra khi đọc truyện tranh cùng tôi hồi xưa.

Còn cười được à? Min Ho tôi càng nghiêm túc hơn.

- Này! Hôm nay cậu không phải anh rể nào hết mà là bạn tôi! Rốt cuộc cậu nghĩ gì mà làm thế với chị tôi hả? Cậu mà không trả lời rõ ràng, tôi sẽ dẫn chị Bé Đẹp tôi đi ngay lập tức!

Cái tên chẳng rõ là bạn hay anh rể này chỉ nói một câu, miệng vẫn cười không ngớt.

- Tất cả là học từ cậu đấy, thằng ngốc!

Thế là thế nào? Học từ tôi?

- Cậu biết tôi bắt đầu thích chị Bé Đẹp như thế nào không? Tôi không có lấy một người chị hay em gái nào, ngược lại cậu có đến tận ba chị gái. Cậu tưởng tôi đến nhà cậu để gặp cậu đấy à? Tôi tuyệt nhiên không có gì để ghen tị với cậu, ngoại trừ các chị của cậu. Một hôm tôi đến nhà cậu chơi, cậu đang ăn cơm cùng chị Bé Đẹp, tôi thấy cậu ngoáy gỉ mũi rồi trây lên đầu gối chị gái vô cùng tự nhiên. Cậu quên hết rồi chứ gì? Dù là em trai đi nữa nhưng trây gỉ lên đầu gối chị thì làm sao chấp nhận được, nhưng cậu biết chị gái cậu phản ứng thế nào không? Không những không hề mắng cậu sao lại bẩn thế, cô ấy chỉ nhìn rồi gắp miếng thịt bò kho bỏ vào thìa cho cậu. Tôi lúc đó thật sự không thể tin vào mắt mình, cứ tự hỏi thế là thế quái nào? Dù không có ba chị gái nhưng tôi cũng có đến ba ông anh trai, giả tôi mà làm thế thì chắc đã thành cái bao cát cho họ rồi... Chị gái cậu cũng chẳng hề nghĩ đến chuyện lau gỉ mũi đi, thản nhiên ăn cơm tiếp cứ như không. Từ lúc đó, ấy là việc tôi muốn được làm thử nhất đấy, thằng nhãi!

Tôi đã như vậy ư? Lửa giận dần xìu xuống, Min Ho tôi lẳng lặng ngồi xuống ghế.

Bức thư gửi người xa lạ

Sáng nay tôi đọc được một bài thơ.

Khi ra đi, người được lấp vào trong lòng đất mẹ

Trên mộ người, hoa nở và dập dìu bướm bay

Thân nhẹ bẫng, người hầu như không thể đè nặng đất

Phải qua bao đắng cay mới nhẹ được như thế hỡi người.

Bài thơ có tên “Mẹ tôi” của nhà thơ Bertolt Brecht. Bởi vô tình mở lại tập thơ đã từng đọc trước đây rồi phát hiện ra bài thơ này mà tâm trạng tôi bỗng trở nên hoang mang suốt cả ngày. Bài thơ như được ném thỏm vào giữa cuộc sống thường ngày luôn bận bịu vì phải giải quyết những chuyện cấp bách của tôi vậy. Xung quanh lại không có ai cùng đàm đạo thơ ca nên tôi mạo muội viết mail này cho bạn, người tôi chưa từng gặp mặt.

Tôi không biết bạn là ai. Cũng không biết tại sao trong sổ tay mình lại có địa chỉ mail của bạn. Địa chỉ mail của bạn được viết trong sổ tay của tôi thế này thì rõ ràng chúng ta đã từng gặp nhau. Chúng ta đã từng gặp nhau chưa nhỉ? Mà có lẽ bạn cũng chẳng biết tôi là ai đâu. Và cũng có lẽ vì tôi không biết bạn nên mới đang viết mail cho bạn thế này đấy.

Sao trước đây tôi lại bỏ qua bài thơ này nhỉ?

Làm sao tôi có thể dễ dàng bỏ qua một bài thơ khiến tôi giờ đây phải viết thư cho một người chẳng hề quen biết để giãi bày tâm trạng? Ngẫm lại, việc tôi chọn bạn, một người xa lạ, để gửi thư vì chúng ta không hề quen biết gì nhau có lẽ là rất đúng đắn. Thỉnh thoảng vẫn thế mà. Có những lúc chúng ta không hề muốn chia sẻ tâm tình của mình cho người thân quen biết. Hình như tôi hiện đang mang tâm trạng như thế đấy.

Hôm nay tôi đã thuộc luôn bài thơ này chỉ sau một lần đọc. Hẳn vì trước đây tôi đã từng đọc qua, và có lẽ cũng vì bài thơ khá ngắn. Xét lại thì tuy chỉ vẻn vẹn bốn dòng nhưng bài thơ đã gói gọn toàn bộ cuộc đời của một người phụ nữ, và thực sự chỉ cần tập trung một chút là có thể theo mạch thơ mà thuộc ngay. Nhưng một người không có tố chất học thuộc lòng như tôi mà có thể thuộc ngay chỉ sau một lần đọc thì quả thật rất đặc biệt. Cả khi đang ngồi viết thư cho bạn, những vần thơ đó vẫn lặp đi lặp lại trong đầu tôi. Khi ra đi, người được lấp vào trong lòng đất mẹ. Trên mộ người, hoa nở và dập dìu bướm bay. Và tôi cũng đã nhận ra rõ rệt một điều. Lý do tại sao trước đây tôi lại bỏ qua bài thơ này. Hóa ra là thế. Đúng vậy. Vì khi ấy mẹ tôi vẫn vô cùng trẻ trung khỏe mạnh.

Tôi đã thử tìm hiểu thời điểm nhà thơ Bertolt Brecht sáng tác bài thơ này. Ông viết vào năm 1920. Nhìn lại phần tiểu sử phía sau tập thơ tôi mới biết đó cũng là năm mẹ ông mất... Có lẽ sau tang lễ của mẹ ông đã thức thâu đêm để viết bài thơ. Phải. Sự tồn tại của người mẹ, dù là thi nhân hay một kẻ bình thường như tôi thì cũng nhờ có mẹ mới được hiện hữu trên thế gian. Không biết tâm trạng của ông như thế nào khi chôn cất mẹ rồi viết nên câu “Thân nhẹ bẫng, người hầu như không thể đè nặng đất”. Không biết ông đã nghĩ gì khi đặt bút kết thơ bằng câu “Phải qua bao đắng cay mới nhẹ được như thế hỡi người!”. Đến độc giả còn cảm thấy rúng động nhường này thì không biết cảm xúc của tác giả còn mãnh liệt đến nhường nào nữa.

Bài thơ khiến tôi nhớ lại một ký ức xa xưa.

Tôi sinh ra ở vùng nông thôn, đến tuổi trăng tròn thì rời xa mẹ lên thành phố. Sau khi xa mẹ, hễ có thời gian rảnh là tôi về với mẹ. Vì muốn tranh thủ thêm thời gian ở bên mẹ nên tôi luôn chọn chuyến tàu đêm để quay lại thành phố. Tôi vẫn nhớ chính xác giờ chạy của chuyến tàu đó. Chuyến tàu 11 giờ 57 phút đêm lên Seoul. Mẹ luôn đi cùng ra ga tàu để tiễn tôi. Tôi coi đó là chuyện hiển nhiên. Tôi lên tàu ngồi còn mẹ đứng ngoài cửa sổ. Trên đùi tôi luôn có vài món như trứng luộc hoặc quýt mà mẹ đã chuẩn bị để cho tôi ăn trên tàu. Quang cảnh khi ấy đã khắc vào đâu đó trong tâm trí tôi nguyên vẹn như thế. Khi con tàu chở tôi lên thành phố hú vang những hồi còi và lăn bánh, chỉ còn lại một mình mẹ lọt thỏm vào bóng tối sân ga, tôi thường ngoái cổ nhìn về phía sau, vẫy tay về phía mẹ đơn độc đứng. Mãi đến khi hình dáng mẹ khuất hẳn.

Sáng nay, trước khi đọc bài thơ này của Bertolt Brecht, ký ức tôi chỉ dừng lại ở đó. Ký ức tôi luôn luôn dừng lại ở đó. Thế nhưng khi đọc những vần thơ kia, tôi mới đột nhiên nảy ra ý nghĩ, “Không biết mẹ đã về nhà thế nào sau khi tàu rời ga?” Phải sau những ba mươi năm cơ đấy. Ngôi làng nơi tôi sinh ra cách ga tàu khoảng mười dặm. Xe buýt mỗi ngày chạy ba, bốn chuyến, đến lúc trời chập tối thì nghỉ luôn. Sau khi chuyến tàu của tôi khởi hành thì cũng đã quá nửa đêm, vào cái giờ đấy mẹ một mình ra khỏi ga xe lửa rồi vượt núi băng ruộng đồng để về nhà sao? Câu hỏi đột ngột tìm đến sau ba mươi năm tựa như sét đánh vậy.

Mẹ tôi thực sự đã một mình bước đi trong màn đêm tối tăm ấy ư? Người mẹ còn trẻ khỏe của tôi thời đó đã nghĩ gì khi đi trên con đường đêm ấy? Đến khi về tới nhà, có lẽ đôi giày của mẹ cũng ướt đẫm sương đêm. Khi cởi đôi giày ấy ra không biết mẹ đã nghĩ gì? Trong suốt mười năm xa mẹ, liên tục không ngừng là những đêm mẹ ra ga tiễn tôi. Vậy mà tại sao đến tận bây giờ tôi mới nghĩ đến con đường đêm mà mẹ đã luôn phải đơn độc trở về... Tôi thấy bản thân thật tệ hại.

Năm tháng trôi đi và tôi cũng bắt đầu gây dựng cuộc sống của mình ở nơi thành thị. Khi cuộc sống bắt đầu dần xoay quanh gia đình mới của mình thì rất tự nhiên, tôi cũng dần trở nên xa mặt cách lòng với nơi mẹ đang sống. Nỗi mong mỏi trở về với mẹ mỗi lúc rảnh rỗi như hồi mới rời xa mẹ cũng đã là chuyện của quá khứ rồi. Cứ thế cho đến sáng hôm nay, khi đọc được bài thơ của Bertolt Brecht, lần đầu tiên tôi mới nghĩ đến chuyện hồi ấy mẹ đã về nhà như thế nào. Sao bấy lâu nay tôi lại chưa từng nghĩ đến chuyện mẹ lẻ loi quay về trên con đường đêm cơ chứ. Bây giờ tôi mới nhận ra mình là đứa con gái tệ như thế, và chỉ còn lại sự hối hận muộn màng đối với mẹ tôi, để tôi ngồi viết mail này cho bạn, một người mà tôi không hề quen biết.

Đến khi thân thể được nhẹ bẫng như bây giờ, thực sự thì mẹ đã phải trải qua biết bao nhiêu nỗi đắng cay.

Phần 3 – Kể cho trăng rằm

Hôm nay như ngày mùa xuân vậy.

Nắng ấm và gió thổi dịu dàng.

Một buổi sáng tràn đầy sinh lực tươi mới

Tựa như những lời mà con em đang tập nói bi bô.

Con nải con nai

- Mẹ ơi! Con đi bắt nai đây.

Chị Hye Soon mở cửa nhìn ra ngoài, thấy chồng và con trai đã cày ruộng xong và đang đi lên núi. Sau trận tuyết rơi, thỏ và nai trên ngọn núi mùa đông thường kéo nhau xuống chân núi tìm thức ăn. Căn nhà ven núi của chị Hye Soon không có cổng lớn. Chỉ cần mở cửa nhìn ra sẽ thấy ngay cánh đồng, ban đêm đã có con nào đó đến bĩnh lên cánh đồng phủ tuyết ấy. Khi biết đó là phân nai, hễ thấy chán là chồng và con trai chị lại thay nhau dẫn đường lên núi tìm nai. Mà không phải chỉ có mỗi thỏ hoang hay nai hoẵng mới xuống núi kiếm ăn, vào mùa hè, heo mọi còn xuống đến tận sân và lửng thì theo cặp mò mẫm trèo lên hẳn hiên nhà. Tuyết cũ chưa kịp tan đã bị tuyết mới rơi hôm kia phủ lên. Bốn bề là một cánh đồng trắng xóa. Nhìn hai cha con vừa cười đùa vừa đi xa dần, chị Hye Soon đóng cửa lại.

Ba năm trước, cả gia đình chị Hye Soon chuyển về làng này trên danh nghĩa quy nông nhưng thực ra cũng vì con trai nữa. Để tạo điều kiện giáo dục tốt cho con từ sớm, người ta đưa con đi Canada, đi Mỹ, rồi đi Trung Quốc, còn vợ chồng chị lại dọn đến vùng núi này. Khi thấy con không chịu đến trường mẫu giáo vì bị cô lập, chồng chị Hye Soon, vốn có ý muốn về nông thôn sống từ trước, đã ra sức thuyết phục chị trong suốt hai năm. Ban đầu chị Hye Soon nhất quyết không đồng ý, nhưng bởi suy nghĩ ở đó con trai có thể theo học trường Giáo dục thay thế[4] cộng với sự thành khẩn của chồng nên cuối cùng chị cũng chịu gật đầu. Tuy nhiên, chị có kèm theo một điều kiện. Hằng tuần, từ thứ Tư đến thứ Bảy, chị sẽ trở lại Seoul để có thể tiếp tục công việc mình đang làm. Chị Hye Soon đang điều hành một trung tâm luyện tập thể hình có tên “Nhất Dáng”. Đúng hơn thì đó là trung tâm vật lý trị liệu dành cho những người bị đau đốt sống cổ hoặc lưng, hông, đầu gối do có tuổi. Nhất Dáng không nằm trong trung tâm Seoul mà nằm ở một khu phố tĩnh lặng của thành phố nên người đến tập không đông, nhưng cũng có nhiều khách quen đến tập được bảy, tám năm nay rồi. Hồi trước, mới đến vùng núi này tiền trạm cùng người chồng đã hạ quyết tâm quy nông, khi xuống ô tô chị Hye Soon từng nghĩ hẳn sẽ rất vất vả để thu xếp ổn thỏa công việc ở Seoul và chuyển hẳn về đây. Chị thấy tiếc nếu phải gác bỏ trung tâm mình đã bỏ công sức quản lý bao lâu nay, hơn nữa chị cũng không nghĩ hai vợ chồng có thể nhanh chóng kiếm được tiền từ việc làm nông. Dù không hài lòng lắm nhưng chồng chị vẫn đồng ý để chị về Seoul làm việc nửa tuần. Vì thế, sau khi ổn định chỗ ở mới ít lâu, chị liền bắt đầu lộ trình sáng sớm thứ Tư lên Seoul và bắt tàu quay về vào thứ Bảy. Mới đầu, vợ chồng chị chỉ gieo trồng để tự cung cấp thức ăn, nhưng với cặp vợ chồng còn lạ lẫm việc đồng áng thì ngay cả chu kỳ mùa xuân gieo hạt rồi thu hoạch vào mùa thu cũng trở nên quá sức. Làm mãi làm mãi mà việc vẫn không hết, cứ dồn ứ mỗi ngày. Đã vậy thứ Tư chị Hye Soon lại lên Seoul, khiến chồng chị phải một mình vất vả từ giữa tuần. Bởi thế mà ngày chị Hye Soon lên Seoul đã được dời sang thứ Năm, rồi gần đây thì chị chuyển sang đi thứ Sáu và về vào sáng Chủ nhật. Cũng nhờ người bạn đồng quản lý trung tâm thông cảm với hoàn cảnh gia đình chị và các học viên lâu năm sắp xếp giờ học phù hợp với thời gian của chị mà chị có thể đi đi về về như vậy.

Nhưng mùa xuân trước, sau hai ngày trời ròng rã còng lưng thu hoạch đậu, hai vợ chồng chị chỉ thu được toàn vỏ rỗng mà chẳng thấy đậu đâu. Dù chính chị Hye Soon cũng thấy tuyệt vọng không để đâu cho hết về chuyện này nhưng chồng chị lại lấy đó làm cớ để mong chị hoàn toàn gác lại công việc ở Seoul. Vì không chuyên tâm vào việc đồng áng nên dù đã đến năm thứ ba họ vẫn không khá lên nổi. Lời chồng chị nói không sai. Có chuyên tâm cách mấy thì cũng còn bao điều phải học, trong khi đó phân nửa thời gian sinh hoạt của chị Hye Soon lại ở trên Seoul nên việc đồng áng gần như do một mình chồng chị quán xuyến. Từ bảy mươi lăm cân, anh đã sụt xuống chỉ còn sáu mươi lăm, đôi bàn tay trở nên thô ráp và gương mặt cũng gân guốc, đen sạm đi. Chị Hye Soon cũng buông những lời lạnh lùng không kém gì người chồng chưa chi đã vội quy nông mà không màng tới chuyện sinh tồn. Công việc của chị Hye Soon là chạm vào cơ thể người khác mà. Công việc này cũng đòi hỏi chị phải tập trung tuyệt đối và luôn học hỏi không ngừng chứ. Với người đang làm hai việc cùng một lúc như chị, nếu anh không thể giúp sức thì tốt nhất hãy để yên đi... Nỗi bất mãn chồng dâng lên tận cổ chị Hye Soon. Có phải là chị lên Seoul chơi bời gì đâu, vậy mà lần nào đi cũng phải để ý chồng, và thế là nổ ra cãi vã giữa hai vợ chồng trước đây chưa từng to tiếng với nhau. Lẽ ra giờ này chị đang phải ở Seoul rồi, nhưng trận tranh cãi nặng nề với chồng từ sáng sớm đã khiến chị không thể đi được nữa. Vậy mà trong khi lòng chị Hye Soon như có lửa đốt thì chồng và con trai chị lại hí hửng vào núi bắt nai.

“Bây giờ có nên lên Seoul nữa không nhỉ?” Đang ngồi một mình trong căn phòng của ngôi nhà ven núi, chị Hye Soon liền khoác áo rồi đi ra vườn. Chị cần phải gọi điện cho từng vị khách đã hẹn tập vật lý trị liệu để thông báo rằng tuần này chị không lên Seoul được. Cứ hủy hẹn hết lần này đến lần khác, chị cảm thấy áy náy vô cùng khi gọi cho họ.

- Cháu đi đâu đấy?

Cụ bà nhà bên cạnh, tuy gọi là bên cạnh nhưng cũng phải đi một quãng mới đến nhà, lấy củ cải từ cái vại chôn dưới sân lên rồi ngẩng nhìn chị Hye Soon hỏi. Mỗi khi ghét ăn cơm một mình, bà lại cầm bát sang nhà chị Hye Soon chiếm một góc bàn ăn.

- Seoul ạ.

- Ở Seoul chắc có cả hũ mật ong ấy nhờ.

“Chỉ có hũ tiền thôi bà ạ,” chị Hye Soon tự trào rồi khẽ cười. Sống ở đây cũng không tệ. Nhất là con trai chị đã hòa đồng, có thể chơi đùa với các bạn ở trường suốt cả ngày. Với người cha hiếm khi gặp mặt hồi còn ở Seoul, thằng bé giờ thân thiết như cậu út với anh cả vậy. Mấy ngày trước, hai bố con còn làm xe trượt tuyết rồi kéo nhau ra cánh đồng bị phủ tuyết dày mà chơi trượt tuyết đến tối mịt mới về nhà. Đôi mắt từng chứa đựng nét u buồn của con trai chị giờ đã ánh lên những tia sáng lấp lánh. Mỗi khi chị Hye Soon bất giác ngồi lo lắng về chuyện tiền bạc, cậu nhóc sẽ chạy lại gần, bảo mẹ đừng lo nữa, sau này lớn con sẽ làm bánh quy kiếm tiền nuôi mẹ. Kiếm tiền thì kiếm ở Seoul còn sống thì cứ sống ở đây là ổn cả mà, nhưng giờ lại không thể làm thế được ư. Chị Hye Soon đang vừa đi vừa nghĩ bỗng thấy trước mặt có bông tuyết bay bay. Có vẻ như tuyết lại sắp trút xuống nữa rồi.

Chị Hye Soon quay người lại, từ bỏ ý định lên Seoul và đi về phía ngôi nhà dưới chân núi. Khi chị từ Seoul về nhà vào một đêm mùa đông năm ngoái, chồng và con trai đã lái xe ra tận ga tàu đón chị. Trên đường về nhà họ thấy xác một chú nai nằm dài ở đầu con đường dẫn vào làng. Có vẻ như nó bị xe cán. Thế rồi hình ảnh hai bố con hoảng sợ bỏ chạy khi thấy xác con nai hôm đó lại hiện trong tâm trí chị. “Gì cơ? Thế mà giờ còn bảo đi săn nai ấy à?” Năm đầu tiên quy nông, cái ngày anh em họ hàng từ Seoul xuống thăm, chồng chị đã lần đầu tiên trong đời tự tay bắt hai con gà làm cơm rồi sau đó ốm liền nửa tháng. Nghĩ tới đó, chị Hye Soon bỏ hẳn ý định lên Seoul, đảo chân quay về ngôi nhà ven núi. Trên khóe miệng mím chặt cả ngày nay của chị thoáng hé một nụ cười, chị sải chân nhanh hơn.

Có vẻ lần này tuyết sẽ rơi liên tục hai ngày đây.

Bài học cuộc đời

Sáng sớm vừa mở mắt, N vội vàng dậy lấy chai nước đặt trên bàn uống trà rót ra cốc rồi uống một ngụm, nhưng không nuốt, cứ thế đi tới bồn rửa mặt của khách sạn. Trên tay N vẫn cầm chiếc cốc còn nước. Ngậm một miệng đầy nước, N ngửa đầu súc miệng ùng ục một lúc rồi nhổ ra. Sau khi làm thế vài lần, N ngây ra nhìn chằm chằm bóng mình trong gương. Mascara lem luốc khiến mắt cô không khác gì mắt gấu trúc. Không rửa mặt mà cứ để nguyên đi ngủ thì sáng hôm sau thể nào cũng biến thành bộ dạng này. Hình như cô đã vừa ngủ vừa khóc. Vệt nước đen kéo dài hai bên má, vệt bên phải chảy xuống tận khóe miệng, còn bên trái thì ngừng lại ở cánh mũi. Đặt cốc nước xuống, N lấy khăn giấy thấm ít nước, đang định lau vết bẩn trên mặt thì đột nhiên cơn buồn nôn ập đến khiến cô phải nhào người tới tì mặt lên bồn cầu. Mãi đến khi cảm giác khó chịu biến mất, N mới ngừng nôn. Gượng người dậy, cô lại cầm lấy cốc và hớp thêm ngụm nước sạch nữa để súc miệng. Thế này thì ăn bao nhiêu ra cả bấy nhiêu rồi còn gì? Mặt N nhăn nhó như muốn khóc, cô nhìn chằm chằm vào đôi mắt gấu trúc của chính mình, trong gương. Cô đã hẹn sẽ gặp mọi người trong đoàn lúc tám giờ ở sảnh khách sạn. Nếu không muốn đến muộn thì cô phải nhanh lên mới được.

Từ lâu cô đã nghe người ta nói, đất nước này có thể biến tất cả mọi thứ thành nguyên liệu nấu ăn. Quả đúng như lời đồn. Phố nào cũng san sát hàng quán chất đầy những nguyên liệu ẩm thực mà khi đi qua ta không khỏi băn khoăn rốt cuộc chúng là cái quái gì vậy. N là cộng tác viên của đài truyền hình, với tư cách tác giả kịch bản cho một chương trình giới thiệu ẩm thực thế giới, cô đã phải đến đất nước này và hiện đang du lịch khám phá ẩm thực. Hai ngày đầu, N cũng thấy ẩm thực nước này ngon, ăn uống không có vấn đề gì. Nhưng chỉ vỏn vẹn đúng hai ngày. Vì liên tục phải ăn nhiều món dầu mỡ nên bụng cô cứ sôi ùng ục, khiến cô thường xuyên phải ghé thăm nhà vệ sinh. Khi bị đau dạ dày, điều đầu tiên cần làm là phải dừng ăn đồ dầu mỡ. Tại đất nước được coi là thiên đường ẩm thực này, cứ đến bữa thấy cô đổ nước sôi vào mì cốc ăn một mình hay nhúng nguyên hộp cơm ăn liền vào nước nóng rồi xé gói rong biển khô cuốn cơm ăn, mọi người trong đoàn lại nhìn cô áy náy như kiểu, “Chỉ mình chúng tôi được ăn mấy món ngon thế này thật là có lỗi quá.” Anh đạo diễn Jeong đang mơ tưởng chuyện yêu đương với N cũng nhìn cô xót xa.

Chủ đề chương trình là về ẩm thực nên đoàn làm phim cũng rất quán triệt tinh thần, cứ tới giờ ăn là họ đi tìm đặc sản địa phương để thưởng thức. Họ đã nhìn thấy những món mà trước kia chỉ được nghe kể chứ chưa tận mắt nhìn, họ đã trực tiếp chứng kiến rết được chiên trong dầu, dế được xiên vào que dài, phết gia vị rồi đặt lên vỉ nướng hay những con bò cạp đen nhánh, cảm giác như thấm đẫm nọc độc nằm yên trên khay thức ăn. E ngại chỉ mình mình tỏ ra khó chịu trong lúc ai ai cũng thích thú thưởng ngoạn, nếm thử hương vị món nọ món kia, nên mỗi khi thấy bụng nhộn nhạo N đều tránh qua một bên vuốt ngực hoặc nhấp một ngụm từ bình nước mang từ khách sạn đi. Có đến đây mới nhận ra được một điều: trên thế gian này không thứ gì là không ăn được. Nhưng đồng thời một cảm giác ghê tởm cũng trào lên trong ngực N, “Tại sao phải ăn những món như thế chứ.” Tóm lại thì tuy đến thiên đường ẩm thực nhưng N đói bụng thường xuyên. Mỗi lần tận mắt chứng kiến đủ loại bọ được trưng dụng để làm thức ăn, N lại thầm cảm ơn cái dạ dày dở chứng giúp cô có cớ tránh ăn những món đó. Cô đã từng nghĩ đến chuyện ăn thử món nhộng. Khổ nỗi con nhộng to đúng chất đại lục trông ghê rợn đến mức cô không tài nào cho nổi vào miệng, đành phải bỏ xuống. Hôm nay mọi công đoạn quay phim sẽ hoàn tất và cả đoàn chuẩn bị về nước, nếu không phải vì vụ việc tối hôm qua thì cô đã chẳng phải bỏ những món kỳ quặc vào miệng và có thể bình an vô sự trở về nhà.

Bữa tối hôm qua là bữa ăn cuối cùng của chuyến đi. Một cách tự nhiên, bầu không khí trở nên sôi nổi như một bữa tiệc. Cả đoàn đã vì N mà gọi những món bình thường. N rất cảm kích trước tấm lòng của mọi người trong đoàn. Sau vài ngày tránh ăn đồ ở đây, cái bụng từng sôi sùng sục bởi những món ăn trong hai ngày đầu tiên cũng đã dịu đi nhiều. Không khí bữa ăn dần được đẩy lên cao, mọi người vui vẻ rót rượu cho nhau, cùng chia sẻ những câu chuyện ẩm thực đã thu thập và quay trong vài ngày ngắn ngủi. Nhân viên phục vụ mang ra một món rán, nói đây là món cuối cùng. Ai nấy đều lấy một xiên nghi ngút khói như vừa được đem ra luôn sau khi rán. N nhìn chằm chằm món rán đó. Cô có thể đoán được hầu hết nguyên liệu của những món vừa rồi, nhưng món này được phủ một lớp bột bên ngoài nên cô không tài nào đoán nổi bên trong là thứ gì, và vì vậy không thể thoải mái cầm lên như người khác. Trong lúc N còn đang lưỡng lự, đạo diễn Jeong đã lấy khăn giấy quấn một xiên đưa cho cô. Nhìn vừa dài vừa tròn như cổ gà thế này, N nghĩ chắc không phải loại bọ kỳ lạ gì đâu. Kế bên, anh đạo diễn quay phim cũng rót cho N một ly rượu đặt trước mặt. Đây được gọi là Danh Tửu – một loại rượu nổi tiếng ở nước này. Danh Tửu nặng đến 52 độ. Chỉ vừa nhấp một ngụm N đã cồn cào ruột gan, bèn cắn một miếng chiên làm đồ nhắm. Không biết có phải nhờ dầu ăn chất lượng hay không mà lớp bột rất giòn, lại do vừa rán xong tức thì nên thịt bên trong vẫn còn nóng hổi, thậm chí rất ngon là đằng khác. Đúng lúc N ăn gần hết xiên đạo diễn Jeong đưa cho, người nào đó trong đoàn cất tiếng hỏi đây là món gì mà giòn thế. Hình như chẳng ai biết. Tới lúc đó tất cả mới tò mò, vừa cầm lên xiên nữa vừa hỏi thực sự thì đây là món gì. Thông dịch viên gọi người phục vụ đến, dùng tiếng bản địa để hỏi danh tính món xiên. Không biết người thông dịch nghe được câu trả lời gì mà lập tức quay phắt sang nhìn N.

- Họ nói gì vậy?

- ...

- Tôi hỏi họ nói gì vậy?

- Cái đó... thật ra là... món này làm từ thịt rắn.

N kéo hành lý xuống dưới tầng thì thấy mỗi mình đạo diễn Jeong đang đứng đợi. Anh vừa thấy N liền đỡ lấy hành lý trong tay cô, mặt anh nửa cười nửa mếu có lẽ do áy náy chuyện tối qua.

- Chắc em không ăn sáng nổi đâu nhỉ?

Đây chính là cái người đã nhiệt tình lấy giấy ăn quấn xiên đưa cho N.

- Thật xin lỗi em chuyện tối qua. Anh cũng có biết đâu. Nếu biết anh đã không đưa món đó cho em rồi.

N giả bộ như đang tìm những người còn lại, ngoảnh mặt làm ngơ không thèm ngó đến đạo diễn Jeong. Bây giờ cô không muốn nói chuyện với anh ta.

- N này... chuyện tối qua cũng đâu hẳn là không tốt. Có thể việc này sẽ mang lại dũng khí lớn cho em đấy. Ý anh là giờ chúng ta cũng đều đã gần ba mươi hết cả. Sau này sẽ đụng phải những chuyện gì nào ai lường trước được. Khi rơi vào bế tắc, em có thể nghĩ thế này. Mình đây đến rắn còn ăn được cơ mà.

Đạo diễn Jeong nói một cách chân thành. Có lẽ anh đã thức suốt đêm để nghĩ ra những câu ấy.

- Đến rắn cũng từng ăn rồi cơ mà... Có gì mà mình không thể làm được cơ chứ. Nếu nghĩ như thế, sau này em sẽ vượt qua được tất cả. Không phải sao?

Đang giận đến độ chỉ muốn giậm mạnh xuống chân đạo diễn Jeong cho hả, nghe vậy N liền phá lên cười rồi ngồi phịch xuống ghế.

Đúng vậy, mình đây đến rắn còn ăn được rồi cơ mà!

Thuở ấu thơ

Đột nhiên nghe con gái nói sẽ chơi trống, tôi cứ ngỡ mình nghe nhầm. Con gái tôi và trống? Thật khó mà tưởng tượng ra nổi. Hơn nữa con bé còn đang học lớp Mười một, đây là thời điểm phải chuyên tâm nghĩ đến chuyện thi đại học chứ. Lý trí bảo tôi không được nói những lời quá kích động, nhưng dù đã rất kiềm chế lửa giận vẫn bừng bừng, tôi cao giọng.

- Con nói muốn chơi trống?

- Vâng, chơi trống.

- Con á?

- Đúng đấy ạ, là con.

- Tại sao tự dưng con lại đòi chơi trống?

- Không phải tự dưng đâu mẹ. Con muốn trở thành nhạc công chơi trống từ lâu lắm rồi.

- Từ bao giờ?

- Từ lâu lắm rồi!

Thật không ra làm sao cả. Con bé muốn thành tay trống từ lâu lắm rồi mà sao giờ tôi mới lần đầu được nghe chính miệng nó nói ra từ “trống” chứ. Kể từ hôm đó, suốt ngày con bé chỉ toàn nhắc đến trống, trống và trống. Cuối cùng, vì ở trường dự định lập một ban nhạc nên con bé còn xin tôi cho tham gia. Trống có sức hút thật mãnh liệt. Trước kia, mỗi lần thấy tôi cầm roi là con bé vội vàng la lên “Mẹ ơi, con biết sai rồi”, mỗi khi thấy tôi ủ rũ con bé sẽ đến gần an ủi “Mẹ ơi cố lên”, một đứa con gái như thế giờ mở miệng ra lại chỉ nói về trống. Con bé nói rằng chơi trống sẽ hợp với tính cách của nó hơn và tự tin rằng mình sẽ là một tay trống thành công. Con gái tôi học rất khá. Nếu mọi thứ suôn sẻ và con bé chịu nghe lời tôi thì nó sẽ vào được trường luật, sẽ đỗ kỳ thi tư pháp và hoàn thành giấc mộng vào làm việc ở tòa án mà mẹ nó từng tuột mất năm xưa. Bấy lâu nay con gái đều rất nghe tôi. Dưới con mắt của một người mẹ, tôi cho rằng tư chất của con gái mình hoàn toàn phù hợp với công việc tại tòa án. Biết quan sát trong ngoài, không thiên về cảm tính, phân biệt phải trái rõ ràng, chững chạc hơn so với tuổi, và biết đánh giá khách quan khi nghe chuyện của người khác. Tôi ước con bé sau này sẽ trở thành luật sư tầm cỡ quốc tế. Thế mà đột nhiên nó lại bảo muốn trở thành nhạc công chơi trống.

Con gái tôi trở nên cố chấp hẳn. Trong khu phố, những bà mẹ có con học cùng trung tâm học thêm sẽ thay phiên nhau đưa đón bọn trẻ. Hôm tới phiên tôi, con gái tôi lại làm mình làm mẩy bảo sẽ không đi học hòng mong tôi đổi ý. Con bé muốn tôi cho nó đi học chơi trống thay vì học trung tâm. Tôi bực mình hết sức. Dù tôi giục sắp đến giờ học ở trung tâm rồi nhưng con bé vẫn cứ lăn lộn trên giường không buồn nghĩ đến chuyện thay áo, hoặc nhắm mắt nằm ngửa lên trần nhà hoặc úp sấp phơi lưng. Con gái mình giở chứng như thế nhưng tôi cũng không thể không hoàn thành nhiệm vụ được. Tôi dỗ dành rồi khuyên nhủ con bé mãi không xong, rốt cuộc đành phải lái xe đưa bọn trẻ hàng xóm đi học thêm. Khi về đến nhà, cơn giận với con gái mà tôi cố gắng kiềm chế cuối cùng cũng bộc phát. Bị tôi tát, con bé chỉ nhìn tôi trân trân. Cứ như thể một cái tát vào má chẳng xi nhê gì với nó cả. Giờ tôi mới cảm nhận sâu sắc câu nói của bạn mình rằng, một khi con cái không sợ đòn roi của bố mẹ nữa thì có dùng cách nào cũng vô dụng thôi. Con bé nhất quyết không từ bỏ ý định chơi trống dù tôi có tha thiết nài nỉ, quát mắng hăm dọa, hay thậm chí viện cả đến hành động bạo lực tát má.

Tôi thử đổi giọng nhẹ nhàng thương lượng, bảo con gái muốn chơi trống thì sau khi vào đại học cũng chơi được nhưng con bé cãi lại, sao phải lãng phí thời gian một cách vô ích như thế. Thay vì đi học, nó muốn rèn luyện nâng cao năng lực chơi trống ngay từ bây giờ để có thể nhanh chóng bước vào con đường chuyên nghiệp. Nếu đã xác định mục tiêu rồi thì cần rẽ năm rẽ bảy làm gì nữa, rốt cuộc nó lại quay sang thuyết phục tôi như thế. Trong khoảnh khắc, tôi hét lên với con gái mình chính cái câu mà mẹ tôi từng nói với tôi khi tôi còn nhỏ:

- Sau này mày cứ thử nuôi đứa con gái giống y sì mày không hơn không kém chút gì xem!

Rồi tôi ngồi phịch xuống sàn phòng khách.

Cuộc khẩu chiến giữa hai mẹ con tôi kéo dài cho đến tận khi chồng tôi đi làm về. Tôi kể lại cho chồng nghe thái độ thay đổi đột ngột của con gái, nhờ chồng tìm cách nói chuyện với nó thì chồng tôi bảo chỉ cần để vài hôm là mọi chuyện sẽ trở về như cũ thôi nên cũng đừng nặng lời với nó quá. Suy sụp ngồi ở phòng khách, vừa thấy chồng về nước mắt tôi tuôn trào ngay, nhưng con gái thì vẫn giương mắt không chớp lấy một lần.

- Con với chả cái...

Không thể nhịn được nữa, chồng kéo tay con gái vào phòng nó nói chuyện, tôi nhìn theo mà những giọt nước mắt buồn bã vẫn rơi lã chã. Đã nhiều phút trôi qua nhưng chỉ nghe giọng chồng tôi to tiếng vọng ra chứ không thấy con gái nói câu nào. Có lẽ con bé đang hoảng vì trước giờ bố nó chưa từng lớn tiếng mắng mỏ nó. Đứa con gái nãy giờ đốp chát với tôi từng lời không chịu thua giờ đang ngồi im như thóc. Trong lòng nhen nhóm hy vọng con bé đang nghe hiểu lời bố, tôi bất giác ngừng khóc, rón rén đến trước cửa phòng áp sát tai vào nghe ngóng. Đang ngồi nghe bố giáo huấn như thế thì dường như không chịu nổi nữa, con bé lớn tiếng hét lên.

- Bố! Trước giờ bố có quan tâm gì đến con đâu sao giờ lại bày đặt!

- Sao con lại bảo bố không quan tâm con? Con định tiếp tục kiểu cư xử trẻ con ấy tới bao giờ hả?

- Bố nói là bố quan tâm con? Vậy thì bố có nói con nghe được tên một đứa bạn thân của con không?

Đúng là phải thế chứ. Nghe cuộc đối thoại giữa hai bố con, tôi tự động buông tiếng thở dài thườn thượt. Nó đâu phải đứa dễ dàng ngoan ngoãn nghe lời. Có vẻ bị câu hỏi bất ngờ của con làm cho cứng họng, chồng tôi im lặng. Trước mặt tôi hiện lên khuôn mặt bất lực của chồng. Nhưng chẳng mấy chốc, chồng tôi liền phản công.

- Thế à, con gái! Vậy con có biết bạn thân của bố tên gì không?

Phụt! Chồng tôi cũng không phải dạng vừa đâu, tôi đang đắc thắng thì lại cứ ngỡ mình nghe nhầm.

- Bố nghĩ con không biết chắc!

- Vậy nói xem nào?

- Chú Kim Choong Ho!

À, bạn thân từ thuở đại học của chồng tôi, anh Kim Choong Ho. Người bạn tri kỷ, có khi còn hiểu chồng tôi hơn cả tôi. Có những chuyện chồng không thể kể với tôi nhưng lại khai hết cho anh Choong Ho nghe. Mỗi lần cãi nhau với tôi là chồng tôi lại tìm đến anh Choong Ho. Nhưng sao con gái tôi biết anh Choong Ho? Mãi tới lúc đó tôi mới nghĩ, có thể con bé đã có ước mơ chơi trống chuyên nghiệp từ lâu lắm rồi. Chỉ là tôi không muốn con bé trở thành người nó muốn nên đã từ lâu không thèm nghe nó. Khác với khí thế hừng hực lúc kéo tay con vào phòng, nhìn vẻ mặt ỉu xìu chán nản của chồng khi bước ra, tôi cũng ỉu xìu và lại ngồi phịch xuống sàn phòng khách.

Ai biết lý do Y bỏ thuốc lá?

Khi đàn ông gặp nhau, họ thường nói chuyện quân đội hoặc bóng đá, nhưng không rõ tại sao những người đàn ông tôi gặp lại không hề nói những chuyện này. Lẽ nào do đa phần những người tôi quen chưa từng nhập ngũ và chạm chân đá bóng? Thỉnh thoảng tôi lại nghĩ như thế. Có người bảo tôi, không phải vì những người đàn ông tôi quen không nói chuyện ấy mà là vì tôi không nghe thấy họ nói đấy thôi. Trên đời này làm gì có người đàn ông nào không bàn đến chính trị hay thể thao đâu. Tôi vừa hỏi ngược lại, “Ngồi cùng nhau thì sao không nghe được người khác nói chuyện gì chứ?” thì ngay lập tức nhận được lời phản bác, “Có đấy! Đặc biệt là cậu!” Bạn tôi bảo bình thường khi ngồi cùng bạn bè, tôi vẫn hay chìm trong những suy nghĩ riêng của mình đến mức dù là chuyện vừa nói dứt lời tôi cũng phải quay sang hỏi lại “Gì cơ?” khiến tôi không còn lời nào để cãi lại.

Một tôi như thế, khi đi chụp hình cho tác giả K lại được nghe chuyện về thuốc lá chứ không phải quân đội hay bóng bánh. Nhiệm vụ của tôi là chụp vài tấm ảnh về K, tác giả vừa có sách lọt vào danh mục những sách kinh tế bán chạy nhất, khi anh đang ngồi cùng bạn bè. Tôi muốn chụp cảnh họ tụ tập tự nhiên chuyện trò với nhau nên cố ý không để họ tạo dáng kiểu cách, chọn ngồi ở chỗ hơi xa một chút theo dõi cuộc trò chuyện của họ tại một quán bia Đức. Tôi nghĩ cứ ngồi chờ như thế, sẽ có một khoảnh khắc nào đó khiến tôi muốn bấm máy.

K trông có vẻ là một người hoạt bát cởi mở, khi bạn bè vừa đến đông đủ thì anh bắt đầu câu chuyện.

- Các cậu biết đấy, gần đây tớ ngừng hút thuốc rồi. Bác sĩ bảo tớ tuyệt đối không được hút thuốc nữa... Câu này tớ đã nghe suốt năm năm nay, nhưng lần này có vẻ khá nghiêm trọng. Mà bình thường không biết bác sĩ sẽ nói gì với những người không uống rượu cũng không hút thuốc nhỉ? Với những người không thể nói đừng hút thuốc nữa, ngưng uống rượu đi thì bác sĩ sẽ nói gì nhỉ, tớ thật tò mò đấy.

- Cậu bỏ thuốc lá rồi á?

Bạn bè đồng loạt nhìn K trân trân.

- Bỏ thì bỏ rồi đấy, chỉ không biết tớ kiên trì đến khi nào. Hôm qua tớ còn nằm mơ thế này, thấy mình chẳng biết vì lý do gì mà lại vào trạm điện thoại công cộng ở bên đường. Các cậu biết đấy, thời buổi này mấy khi thấy trạm điện thoại kiểu xưa thế đâu. Chắc tớ vào để gọi điện thoại, vậy mà gì thế này. Bên bốt điện thoại chất đầy thuốc lá. Sợ bị người khác phát hiện, tớ vội vội vàng vàng nhặt lên bỏ vào túi.

P, một người bạn của K hỏi, lúc đấy cậu nhận ra mình đang mơ rồi phải không? K đáp “Ừ” một cách ủ rũ. P nghiêm túc nói.

- Tớ từng mỗi ngày phải hút ít nhất hai bao thuốc. Muốn thức khuya làm việc gì mà không có thuốc lá thì không tài nào làm được. Bảo tớ bỏ thuốc cũng như bắt tớ đừng làm việc nữa vậy. Thế nhưng sau khi đi kiểm tra sức khỏe ở trung tâm ung thư, bác sĩ nói phổi tớ hơi yếu. Nếu bị ung thư thì tỷ lệ bị ung thư phổi khá cao. Nghe xong đã hiểu rằng mình không thể tiếp tục hút thuốc nữa. Có nhiều hôm tớ hút hết hai bao trong vòng một đêm, đến sáng chỉ thấy vỏ bao rỗng. Thế rồi tớ tìm gạt tàn. Để đầu lọc thuốc lá không bị cháy tớ đã đổ tí nước vào gạt tàn mà. Nhìn những mảnh đầu lọc ướt nhem trong gạt tàn, tớ lại hối hận không để đâu cho hết. Thế mà giờ tớ ngừng hút rồi đấy. Nhưng tối tớ vẫn còn nằm mơ thấy thuốc lá. Mặc dù đã bỏ thuốc hai năm rồi mà tớ vẫn mơ thấy thuốc lá đấy. Trong mơ, tớ châm lửa một điếu thuốc, đưa lên miệng hít một hơi rồi nhả khói. Ôi chà, mùi vị thuốc lá! Giây phút cảm nhận được mùi vị thuốc lá trong khoang miệng, tớ cũng đồng thời cảm giác rốt cuộc mình đã lại tái hút. Quá tuyệt vọng và tội lỗi, tớ tỉnh dậy. Chỉ là mơ thôi sao? Tớ cứ ngồi thừ ra trong đêm, vừa trống rỗng vừa nhẹ nhõm.

Khi những người còn lại, kể cả K, đều quay nhìn P với ánh mắt “Thì ra cậu cũng như thế”, tôi vội đứng lên định chụp khoảnh khắc này nhưng khựng lại. Lẽ ra K phải là trung tâm, nhưng giờ mọi sự chú ý đều hướng cả về P. Ngồi nghe câu chuyện của họ, tôi chợt nhớ đến C, một người bạn lâu năm của mình. C cũng là một người nghiện thuốc lá nặng. Vào đêm trước lễ Trung thu năm nào đó, tôi không có kế hoạch gì đặc biệt nên cùng C tới nhà D, một người bạn khác, ngủ qua đêm. Tôi nhớ lại những kỷ niệm của chúng tôi, cùng nhau đọc sách, nghe nhạc, rồi tắm rửa. Dù nhận được ánh mắt hình viên đạn của tôi nhưng C, kẻ rất yêu thuốc lá, vẫn liên tục lúc cầm điếu thuốc trên tay, lúc lại ngậm trên miệng. Đến quá nửa đêm, hết thuốc cậu ta rủ ra ngoài mua. Dù vào giờ đấy có lẽ mấy cửa hàng bán thuốc lá đều đã đóng cửa hết rồi, nhưng sợ C cô đơn vì hết thuốc nên tôi đành đi theo cậu ta. Nhà của D nằm ở khu Samcheong-dong, chúng tôi đã đi đến tận quảng trường Gwanghwamun mà vẫn không mua được thuốc. Vậy là mấy đứa chúng tôi có một đêm thức trắng lang thang khắp nơi tìm cửa hàng bán thuốc lá cho đến khi bình minh của ngày tết Trung thu ló rạng.

K nhìn một anh bạn khác tên B.

- Này B! Nghe nói năm sau cậu sang Mỹ hả? Cậu nên bỏ thuốc rồi hẵng đi thì hơn. Bên đấy họ không ưu ái người hút thuốc lá đâu.

Gương mặt B đã đanh lại sau khi nghe chuyện của K và P.

- Không chỉ vậy thôi đâu, tớ vừa nói mình hút thuốc lá thì họ đã báo về là ký túc xá trong trường hết phòng trống rồi. Phòng cho thuê ở đó toàn giá cắt cổ, thuê riêng thì tốn kém lắm... Mà ở đó càng ngày họ càng xem người hút thuốc như kẻ mắc bệnh truyền nhiễm vậy. Có một khu riêng cho người hút thuốc. Thường là trước nhà vệ sinh. Nhìn người nào hay ra vào nhà vệ sinh là biết ngay người đó hút thuốc. Nếu hút ở chỗ khác rồi bị tóm là sẽ bị phạt nặng đấy.

Mang bộ mặt đầy mệt mỏi, B lấy một điếu thuốc đưa lên miệng.

- Này, cậu bỏ thuốc đi.

- Phải cố hút đến lúc nào không hút được nữa thì thôi chứ.

- Phải ngừng từ bây giờ chứ. Chẳng lẽ cậu định trước khi đi một tháng rồi mới bỏ hả? Không đơn giản vậy đâu.

Mặt B dần nhăn nhó.

- Ba năm trước tớ cũng đã thử cai thuốc, không chỉ ở mức độ mơ vài giấc như các cậu đâu mà đến sống còn chẳng thiết ấy chứ. Kể từ sau khi ngừng hút, mỗi lần ngủ dậy tớ đều rầu rĩ với suy nghĩ không được hút thuốc nữa. Triệu chứng ngày càng tệ hơn... Thấy tớ vật lộn với chứng trầm cảm như vậy vợ tớ bảo tớ chẳng thà hút lại cho đỡ khổ, thế là tớ lại tiếp tục hút. Tớ không có tự tin để bỏ thuốc đâu.

Đúng lúc đó. Anh bạn Y vẫn im lặng nghe từ nãy giờ bỗng nở nụ cười khó hiểu rồi ngả người dựa vào lưng ghế.

- Ngồi nghe chuyện của các cậu, tớ đột nhiên nhớ đến chuyện này. Tại sao tớ ngừng hút thuốc nhỉ? Tớ không bị bác sĩ nhắc phải bỏ thuốc, phổi cũng khỏe mạnh, cũng chẳng đi Mỹ du học vào năm sau, rốt cuộc tớ bỏ thuốc là vì cớ gì nhỉ? Trong các cậu có ai biết lý do tại sao không?

Cả nhóm đang rôm rả với chủ đề thuốc lá đột nhiên im lặng một cách lạ thường. K cầm cốc bia trên tay, P sờ lên mặt, còn B thì lấy tay chống cằm. Tôi nãy giờ vẫn đang chờ đợi khoảnh khắc bấm máy, vội vàng đứng dậy khỏi chỗ ngồi của mình.

Phải gieo hạt rau diếp

Chị.

Tận hôm nay em mới hồi âm cho chị.

Hôm nay như ngày mùa xuân vậy. Nắng ấm và gió thổi dịu dàng. Một sáng Chủ nhật tràn đầy sinh khí tươi mới, tựa như những lời mà thằng cháu Bin chị rất cưng đang tập nói bi bô, dù chẳng ai nghe ra nhưng vẫn khiến người ta nheo mắt mỉm cười. Vừa nãy cu Bin trèo lên đùi em và hỏi.

- Mẹ đang làm gì thế?

- Mẹ viết thư cho dì.

Em trả lời vậy thì, dì... thư... dì... thư, cu Bin ngọng nghịu nói theo rồi lon ton chạy tới bên chị gái đang ngồi trong phòng. Có vẻ nó đã hiểu rằng lúc em ngồi trước máy tính viết email thì nó có nũng nịu thế nào cũng vô ích thôi. Chị bảo thằng bé nói giỏi ư? Không hề nhé. Em viết ra cho chị xem thì đúng chính tả thế đó, nhưng thật ra thằng bé cứ nuốt chữ nói “mẹ” thành “ma”, “làm ghì ế” thay vì “làm gì thế”. Cả “thư” cũng thành “hư”. Chỉ có một từ cu Bin phát âm chuẩn nhất là “dì”. Thì do mỗi lần chị gọi điện là lại tìm cách tẩy não thằng bé còn gì.

- Nào, dì đây, gọi dì thử xem nào.

Cứ mỗi lần như thế, thằng bé lại nói theo.

- Dì... dì.

Rồi hôm qua cu cậu tự dưng la lên.

- Dì... ghì...

Bin bỗng nhớ chị thì phải.

Em định vào hòm thư để viết email báo chị biết tin tức của mẹ, thế mà lại chỉ nói chuyện cu Bin nhỉ. Hình như đến cả với chị, em cũng chẳng thể là ai khác ngoài mẹ cu Bin rồi.

Chủ nhật tuần trước, ca phẫu thuật của mẹ đã kết thúc thành công. Chuyện này, lúc chị gọi điện em đã báo chị rồi nhỉ. Nói thật là lúc em gọi cho chị, mẹ vẫn chưa ra khỏi phòng mổ đâu. Mẹ được đưa vào lúc tám giờ rưỡi sáng, còn chị gọi về khoảng năm giờ chiều. Đến tận lúc đó mẹ vẫn chưa được chuyển tới phòng hồi sức, bản thân em thực sự cũng rất lo. Trước giờ mẹ chưa từng được gây mê toàn thân mà. Thế nên bấy lâu nay mình cứ ngỡ mẹ còn khỏe lắm. Trước đó mẹ cũng đã bao giờ đến gần những nơi như phòng phẫu thuật đâu. Lúc đó chị liên tục can ngăn, bảo mẹ bấy nhiêu tuổi rồi mà còn phẫu thuật, nhưng thực ra thì mẹ phải được phẫu thuật từ năm ngoái cơ. Cơ mà năm ngoái bố lại phải phẫu thuật chân. Bị lùi lại bởi cuộc phẫu thuật của bố, từ bấy đến giờ mẹ đã một mình chịu đựng bao đau đớn đấy. Mẹ hay cáu giận vô cớ rồi than thân trách phận cũng là bởi thế. Bản thân em cũng lo, sợ mẹ cao tuổi không chịu nổi ca mổ. Lần trước em đưa mẹ đến bệnh viện chụp X-quang, bác sĩ nói tình trạng của mẹ không thể kéo dài thêm nữa. Gần đây mẹ sụt cân nhiều quá nên trong lòng em cứ lo lắng không yên, sợ mẹ bị ung thư cột sống. Lúc đi chụp X-quang em cũng giấu mẹ không dám nói chuyện đó. Cũng may mà không phải ung thư. Đĩa đệm tuy có vấn đề nhưng không quá nghiêm trọng, chủ yếu là do vùng xương chậu bị lệch, thường xuyên chèn ép lên dây thần kinh nên mới khiến mẹ đau chân và hông như thế. Mẹ bảo cơ thể lúc nào cũng nặng nề nhức mỏi như đeo chì dưới chân. Thêm nữa, gần đây mẹ không đi bộ được quá hai mươi phút, thậm chí có lần còn ngất xỉu.

Chị đang ở Đức, em sợ kể rõ tình hình sẽ khiến chị thêm lo nên lúc đó em không dám nói nhiều. Ngay cả mẹ cũng chịu đau không nổi nữa, phải chủ động bảo mọi người tiến hành ca phẫu thuật đã bị trì hoãn bấy lâu. Với tính cách của mẹ thì chắc hẳn là đau lắm mẹ mới thế. Vậy là cả nhà định ngày phẫu thuật. Cái hôm trước ngày phẫu thuật thì thật khỏi phải nói. Lúc em đang làm bản cam kết, cô y tá kế bên cứ liên tục tấn công tinh thần người khác bằng những lời lẽ kinh khủng. Nào là có thể không tỉnh lại sau khi gây mê toàn thân, nào là có thể nằm liệt giường, có thể tử vong đột ngột... Chịu không nổi nữa em mới chọc cùi chỏ vào sườn cô y tá đó. Rồi sau em còn nổi đóa lên với cô ta. Rằng, mấy câu vô tình đó chỉ cần nói với người bảo hộ là được, sao phải trực tiếp nói trước mặt bệnh nhân đang lo lắng sợ hãi vậy chứ. Bằng một giọng cứng nhắc, cô ta bảo đó là quy tắc của bệnh viện. Chị nghĩ xem, mẹ nghe được những lời này thì sẽ cảm thấy thế nào? Mẹ bảo em hay là không phẫu thuật nữa, dù phải khó khăn lắm mẹ mới quyết tâm vào viện... Rồi mẹ còn thì thầm vào tai em nơi cất nhẫn, sổ tiết kiệm... rồi cả cái áo lông mẹ hứa cho chị, dặn em nhất định không được quên đưa áo cho chị nữa...

Ngày hôm sau mẹ được đưa vào phòng mổ, nhưng ca phẫu thuật lại kéo dài hơn những ba tiếng so với dự kiến. Mẹ nhiều tuổi quá rồi nên ban đầu bác sĩ định cấy ghép xương nhân tạo, hình như họ bảo trong lúc ghép có vấn đề gì phát sinh thành ra họ phải tiến hành phương án xử lý khác. Em gọi cho chị vào lúc đó thì phải. Chị hỏi mẹ phẫu thuật xong chưa, nếu nói vẫn chưa xong chắc chị sẽ lo lắng lắm nên em mới đáp rằng ca phẫu thuật đã kết thúc rồi. Em cúp máy và lại đợi, oa, thực sự ngay cả đứa vô thần như em cũng đã tự động bật ra lời cầu nguyện đấy. Em đã hứa với Thượng đế, với cả Phật tổ. Rằng, nếu các ngài phù hộ mẹ bình yên vô sự thì em sẽ lên chùa cúng bái, vào nhà thờ cầu nguyện... Chỉ xin các ngài rủ lòng từ bi.

Khi mẹ được đưa ra từ phòng phẫu thuật và chuyển sang phòng hồi sức, em mới nhẹ cả người, hai đầu gối muốn nhũn cả ra.

Một tuần đã trôi qua như thế.

Một tuần qua mẹ phục hồi nhanh lắm. Bác sĩ phẫu thuật cho mẹ cứ nắm chặt tay mẹ mà cảm ơn suốt. Ông cảm ơn mẹ vì đã kiên cường vượt qua ca mổ. Ông ấy cảm ơn cả em nữa, nói rằng dường như mẹ đã cố gắng giữ lấy mạng sống cũng là để giữ được danh dự cho bác sĩ vậy. Có lẽ ông ấy cũng đã rất lo lắng không biết ca phẫu thuật có thành công hay không. Chắc bởi vậy mà ông ấy mới nhắc đi nhắc lại các điều khoản trong bản cam kết, em đã nảy ra cả ý nghĩ như thế đấy. Giờ thì mẹ ăn uống bình thường rồi, khuôn mặt cũng có sinh khí hơn. Tuy vẫn cần người giúp, và phải trở mình qua lại nhiều lần nhưng cuối cùng mẹ cũng đã có thể đứng dậy và chậm chạp đi đi lại lại ngoài hành lang bệnh viện. Không biết là do tâm trạng tốt hay do ca phẫu thuật có hiệu quả ngay mà mẹ bảo không còn thấy chân nặng như đeo chì nữa. Mẹ muốn nhanh chóng hồi phục để về nhà nên khi bác sĩ tới khám, hỏi mẹ ở đây có đau không, lúc nào mẹ cũng trả lời không, không đau, không đau một chút nào. Thấy mẹ mau chóng muốn xuất viện, bác sĩ bảo dù có xuất viện thì trong vòng ba tháng mẹ cũng không được ngồi, không được gập lưng, khiến mẹ đáp lại bằng khuôn mặt hết sức thất vọng.

- Tôi còn phải gieo hạt rau diếp nữa cơ mà...

Nghe xong ai cũng phì cười.

Chị.

Giờ chị không cần phải lo lắng nữa, cứ yên tâm làm việc của mình chị nhé.

Mà rốt cuộc mẹ nhắm cái áo lông cho chị từ bao giờ chứ? Nhanh thế không biết! Em ngừng viết nhé. Mẹ bảo em làm tương đậu mang đến cho mẹ. Thì ra hàng tạp hóa trong bệnh viện có bán dưa leo và ớt xanh. Buổi sáng mẹ gọi em bảo có nhờ cô điều dưỡng mua mấy thứ đó về mà không có tương đậu chấm để ăn. Em phải đi làm tương rồi cùng cu Bin vào thăm mẹ đây.

Em sẽ lại viết thư cho chị sau nhé. Tạm biệt chị.

Espresso

Dạo gần đây, thời điểm ông mong đợi nhất trong ngày là khi đi uống cà phê ở tiệm có tên Espresso. Tiệm cà phê đó trước đây là nhà ông từng sống. Sau khi công ty ông điều hành phá sản, thứ đầu tiên ông mang đi bán đấu giá trong mớ tài sản của mình chính là ngôi nhà này. Căn nhà đổi chủ cũng được vài lần rồi. Mùa xuân năm nay, người chủ mới tiến hành tu bổ lại toàn bộ căn nhà, và hiện giờ nó được chia thành hai phần, phía trước là tiệm cà phê còn phía sau với khu vườn rộng rãi là nhà hàng Ý. Ông đã đến nhà hàng Ý một lần, nhưng do phục vụ bàn rót rượu không cẩn thận làm ông phát cáu nên kể từ đó ông không bước chân đến đó lần nào nữa. Tuy nhiên, ông lại trở thành khách quen của tiệm cà phê phía trước chỉ sau một lần tình cờ ghé ngang.

Chủ tiệm cà phê nhìn cũng cỡ tuổi ông. Sau năm ngày ông đến không lỡ một buổi nào thì chủ tiệm bắt đầu đích thân pha cà phê cho ông. Chủ tiệm nói rằng từ thời còn trẻ đã mơ ước mở quán cà phê rồi, thế nên lúc nào ông ấy cũng ở bên cà phê và học hỏi mọi thứ liên quan tới cà phê. Chủ tiệm nói thêm, vì bây giờ giấc mơ đã thành hiện thực nên cũng mãn nguyện lắm và không cầu mong gì thêm nữa. Có lẽ vì thế mà chủ tiệm cà phê luôn rang hay pha cà phê với gương mặt tươi cười. Ông ấy cũng luôn chăm chỉ di chuyển làm hết việc này đến việc khác, đến nỗi nhìn vào không ai phân biệt được đâu là nhân viên đâu là chủ tiệm. Cứ ba giờ chiều hằng ngày, ông lại đến tiệm cà phê này ngồi, dõi theo vị chủ tiệm lúc thì rang hạt cà phê, lúc pha cà phê, lúc lại không biết nghĩ gì mà bốc một nắm cà phê chưa rang lên để trong lòng bàn tay rồi hít hà.

Sợ nếu uống cà phê vào chiều muộn thì đến tối sẽ mất ngủ nên ông thường đến vào lúc ba giờ chiều. Tiệm cà phê lúc ba giờ chiều luôn vắng vẻ. Thỉnh thoảng chỉ có mỗi mình ông và vợ ông ngồi. Mặc dù ông muốn đi một mình nhưng vợ ông lúc nào cũng đi theo. Những khi có việc không tránh khỏi khiến bà không thể đi cùng, bà sẽ để tài xế đi thay. Nếu ông bảo muốn một mình đến đó thì người vợ già của ông sẽ nói, ước gì bà có thể để ông đi một mình, đầu gối bà hơi khuỵu xuống, tay đặt lên ngực lặng lẽ nhìn ông như thể đang cậy nhờ ông điều gì. Trên bàn tay nhăn nheo ấy không thấy chiếc nhẫn bà vẫn thường đeo.

Ngày còn trẻ, vợ ông là người phụ nữ vô cùng thích nhẫn. Ông cũng đã tặng bà rất nhiều nhẫn. Thời ấy ông hay đi công tác ở nước ngoài, thường thì trước ngày về nước một đêm ông sẽ dành chút thời gian ghé thăm các cửa hàng trang sức. Đối với ông, việc lựa chọn kiểu nhẫn có đính kim cương, ngọc lục bảo hay xa phia cũng là một thú vui. Chiếc nhẫn vợ ông thích nhất là chiếc ông mua tại một quầy hàng lưu niệm ở Viện nghệ thuật hàn lâm ở Firenze, Ý. Lần ấy, dù nghe nói khu vực gần cầu Ponte Vecchio ở Firenze có rất nhiều cửa hàng trang sức nhưng do lịch trình kín mít ông thậm chí còn chẳng thể đến gần khu đó được. Khách sạn nằm ngay đối diện Viện nghệ thuật hàn lâm, trong đoàn có người rảnh hơn một chút nên đã vào Viện ngắm tượng David, rồi lúc về chìa cho ông xem chiếc nhẫn được mua ở quầy hàng lưu niệm trong đó. Chiếc nhẫn được đính những hạt pha lê nhỏ màu xanh thẫm pha tím, mô phỏng theo chiếc nhẫn của người phụ nữ trong bức bích họa mà ông không nhớ là bức nào. Trong chuyến đi ấy ông không mua được chiếc nhẫn nào để tặng vợ nên đã thuyết phục người kia bán lại cho mình. Khi tặng cho vợ, trong lòng ông cảm thấy rất áy náy vì đây không phải nhẫn do đích thân ông chọn, cũng không đính đá quý đắt tiền, nhưng không ngờ bà lại rất thích nó. Hầu như lúc nào bà cũng đeo nó trên tay. Cho đến trước khi ông đột nhiên mắc chứng tê liệt một bên mặt, phải nhập viện điều trị. Khi ông xuất viện, để có thể mát xa mặt thường xuyên cho chồng, người vợ già của ông không còn đeo chiếc nhẫn đó. Nhìn những ngón tay nhăn nheo thiếu đi chiếc nhẫn đặt trên ngực bà, ông không thể cố chấp đòi đến quán cà phê một mình được nữa.

Hôm nay ông gọi một cốc espresso đúp. Người vợ luôn yêu thích hồng trà hơn cà phê thì gọi một cốc latte cho thêm sữa. Chủ tiệm cà phê tự tay pha espresso và latte rồi đem ra, cẩn thận đặt xuống trước đôi vợ chồng già. Ông lặng lẽ nhìn bóng lưng chủ tiệm đã xoay người đi vào trong, không rời mắt. Vợ ông đăm đăm nhìn ông chăm chú dõi theo nhất cử nhất động của chủ tiệm cà phê rồi hỏi.

- Tại sao mình lại đến đây?

Ông nhìn bà.

- Mình có phải người thích cà phê đâu... tại sao ngày nào cũng đến, không bỏ lỡ buổi nào?

Ông quay sang chăm chú nhìn người vợ già của mình. Thời còn trẻ, đôi lúc ông phải vắng nhà gần một năm rưỡi vì chuyện công ty. Thời còn trẻ, trước mắt ông khắp thế giới là thị trường làm ăn. Bằng mọi cách ông phải đưa sản phẩm do công ty sản xuất như tủ lạnh, ti vi, xe hơi... ra bán trên thị trường toàn cầu. Ông nghĩ mình có thể thực hiện được điều đó. Và thực tế ông cũng đã từng đạt tới mục tiêu. Thời đó, ông tiếc thời gian ăn trưa nên vẫn thường ăn sandwich ngay trong xe, rồi đến cả thời gian ngủ cũng tiếc nên ông vẫn hay chọn chuyến bay đêm. Ông chưa từng nổi giận khi nhân viên nhà hàng khách sạn phục vụ không chu đáo. Mọi người nghĩ ông thoải mái, chẳng thèm để ý đến những chuyện vặt vãnh như thế, nhưng thật ra là do toàn bộ tâm trí ông đã bị công việc chiếm lấy nên chẳng còn đầu óc đâu mà xét nét. Hồi đó khi nghe cậu con trai, giờ đã trở thành bác sĩ quân y, nói rằng muốn mở một cửa hàng CD để kiếm sống, ông đã cực kỳ thất vọng và không nhìn mặt con suốt một khoảng thời gian dài. Ông không hiểu nổi tại sao thanh niên trai tráng mà ước vọng chỉ được tới đó. Nhìn mặt con trai ông thậm chí còn chẳng buồn nổi giận nên sau đó ông hầu như không nhìn mặt nó luôn.

- Tại sao mình không đeo nhẫn nữa.

Không phải là không biết lý do, nhưng ông vẫn hỏi.

- Tôi đâu có nói là sẽ nhận câu hỏi của mình? Mình trả lời tôi trước đi đã.

Vợ ông mỉm cười rồi tiếp tục nhìn ông. Ông đón nhận ánh mắt của vợ rồi lại quay sang dõi theo chủ tiệm cà phê. Người đàn ông đầu lấm tấm sợi bạc kia bước vào phòng bếp, cầm thùng rác đầy mang ra ngoài. Chủ tiệm đổ hết rác ở trong thùng sang túi đựng rác. Ông cũng quét hết bã cà phê vương vãi dưới đất cho vào bao, xong ông đưa tay lên quệt mồ hôi đang ròng ròng trên trán. Ông cầm túi rác đầy qua bên kia đường bỏ vào thùng rác công cộng, rồi châm một điếu thuốc, vừa ngậm trên miệng hút vừa ngước đầu nhìn bầu trời xanh thẳm.

- Tôi nhìn ông ta và nghĩ... có một quán cà phê thế này để kiếm sống cũng không tệ.

Người vợ già nãy giờ vẫn nhìn ông chăm chú, khẽ nắm lấy tay ông. Bà nắm lấy bàn tay của người đàn ông đã dành cả đời đi đến mọi miền thế giới và gục ngã, giờ đây đang ngồi ở một tiệm cà phê với cơ thể tê liệt.

Phần 4 – Kể cho trăng già

Dạo bước trong làn gió biển, những chuyện đã qua bỗng hiện lên rõ mồn một, rõ hơn cả chuyện hiện tại, khiến tôi cứ vô thức thở dài. Có khi nào gió biển là tấm gương.

Nếu... không cho đừng mong tôi đi...
Nếu... không đi đừng mong tôi cho...

Tôi cứ tưởng K là một người kiệm lời. K sáng tác thơ đã hơn mười năm, còn tôi thì đã được hai mươi năm sống với nghề viết tiểu thuyết nên dĩ nhiên chúng tôi không thể không biết nhau. K vừa là một nhà thơ, vừa là một giáo viên từng bị bãi chức rồi lại được phục chức. Tôi và K không mấy thân thiết nhưng tôi biết rõ K là người luôn cố gắng sống ngay thẳng trong thời đại khó sống tự do như ý mình này. K đem lại một ấn tượng mạnh mẽ thường thấy ở những người từng vấp ngã trong đời rồi đứng dậy bước tiếp. Những người đã bị tổn thương thường được chia thành hai loại. Một, dù chịu thương tổn vẫn tiếp tục đặt niềm tin, hy vọng vào con người. Hai, mất hết hy vọng, cho rằng cuộc sống vốn là như thế và trở nên lãnh đạm. K như một dòng điện. Bao quanh anh là một bầu không khí đặc biệt chỉ có ở những người luôn đặt niềm tin vào sự thiện lương và tử tế của con người. Vậy nên dù không có giao tình sâu đậm, nhưng khi hòa giữa dòng người tôi vẫn không ngại ngần chào hỏi và nở nụ cười với K.

Bên cạnh đó, một người quen của tôi cũng rất thích K. Lúc vắng mặt K cậu ta thường luôn miệng anh K thế này, anh K thế kia. Khi cậu ta lấy ví dụ về người có tín nghĩa, thể nào cũng phải có K xuất hiện. Theo anh K nói thì, hay anh K bảo rằng... Cứ nghe mãi rốt không biết từ khi nào tôi cũng thấy K trở nên quan trọng. Thì vốn vẫn thế mà. Có lẽ vì anh là người mà bạn tôi tin tưởng nên tôi cũng cảm thấy anh đáng tin.

Tôi nghĩ K là người ít nói xuất phát từ ấn tượng anh để lại trong tôi khi chúng tôi ngẫu nhiên chạm mặt ở góc phố Insa-dong vào một ngày mùa đông vài năm trước. Quá bất ngờ nên chúng tôi không giữ được sự điềm tĩnh hằng ngày, luống ca luống cuống chào nhau cứ như bị bắt quả tang đang làm chuyện xấu. Vài phút trôi qua mà chúng tôi vẫn chưa nhìn thẳng vào mắt nhau, rồi sau đó... chúng tôi tạm biệt. Người mở miệng chào trước là tôi. Tôi không phải người gặp ai cũng chào. Lại càng không phải dạng hay tán gẫu ba hoa. Và tôi cũng có phần hay ngại, ít lời. Người như tôi thế mà hôm đó đã lên tiếng chào K trước đấy, nhưng anh không đáp trả, chỉ nhìn hàng cây tít bên kia đường.

Ấn tượng về một anh K kiệm lời càng khắc sâu hơn trong tôi nhờ một chuyện xảy ra vào mùa hè năm ngoái. Khi ấy, giám đốc một nhà xuất bản bên Pháp có chuyến công tác đến Seoul. Các nhà xuất bản phía Hàn Quốc đã tổ chức một bữa tiệc gặp mặt cho giám đốc đó với vài tác giả. Tôi và K từng có duyên được nhà xuất bản Pháp ấy ra sách nên cũng có mặt. À còn nữa, K không chỉ đơn thuần là một nhà thơ, anh còn là người từng nhận giải thưởng của Pháp nhờ viết một câu chuyện thiếu nhi sống động đến mức ai mở ra đọc rồi sẽ không muốn đóng lại. Tôi quên mất tên giải thưởng ấy là gì rồi. Trăng ơi, lúc nào đó trăng cũng đọc thử nhé. Thú vị lắm đấy.

Ngồi đối diện K, đến lúc đó tôi mới phát hiện ra ánh mắt của anh vô cùng dịu dàng. Một nhà thơ cao tuổi đã nói về gương mặt của K rằng, dù đang cười cũng như đang khóc và dù có khóc cũng như đang cười. Trăng có đoán ra được gương mặt ấy như thế nào không? Giống như chiếc mặt nạ Hahoe[5] chăng? Với gương mặt không thể đoán được là đang cười hay đang khóc, hôm đó K ngồi đối diện tôi và chỉ tập trung ăn cơm. Điều thú vị là vị giám đốc của nhà xuất bản Pháp lại tỏ ra rất thích một K chỉ chăm chăm ăn mà không nói năng gì như thế. Gì chứ, tuy bất đồng ngôn ngữ nhưng chỉ cần nhìn biểu cảm trên mặt là hiểu mà. Khuôn mặt vị giám đốc nhà xuất bản Pháp tràn đầy thiện cảm đối với K. Ông ấy cũng là người liên tục bắt chuyện, dù phải nói qua thông dịch. Ngày hôm đó tôi chẳng hề nghe được giọng của K. Không những hầu như không nói gì mà hễ có nói thì giọng anh cũng rất nhỏ, tôi ngồi ngay đối diện mà còn chẳng thể nghe ra.

Thế rồi mấy ngày trước tôi cùng một nhóm tác giả, trong đó có K, sang Trung Quốc. Để kỷ niệm mười lăm năm mối quan hệ hữu nghị giữa Hàn Quốc và Trung Quốc (có phải quá đáng quá không chứ. Láng giềng bao lâu nay mà đến tận bây giờ mới thiết lập quan hệ được có mười lăm năm), một nhóm các tác giả hai nước gặp nhau, tổ chức hội thảo với chuyên đề “Cận đại và tôi” rồi cùng nhau uống rượu và sẻ chia chuyện trò. Một đêm ở Bắc Kinh, chúng tôi ngồi ở đại sảnh khách sạn uống bia Thanh Đảo. Sau một ngày mệt mỏi, bầu không khí có phần yên ắng.

Bỗng nhiên K lên tiếng.

Ngày xưa có nhà sư nọ khất thực đến nhà một góa phụ sống một mình. Ban đầu góa phụ không đoái hoài chút gì đến nhà sư. Lúc sau bà cứ tưởng nhà sư hẳn đã đi rồi thì ai ngờ, ông đang ngồi yên không động cựa, liên tục niệm Phật. Niệm mãi mà góa phụ vẫn không cho cơm, thế là nhà sư tay gõ mõ, miệng đổi câu tụng kinh.

- Nếu... không cho đừng mong tôi đi...

Ngồi trong phòng nghe sư thầy tụng khác đi, góa phụ xinh đẹp liền đứng dậy, chỉnh váy lại cho thẳng thớm.

- Nếu... không đi đừng mong tôi cho...

Góa phụ nhại ngữ điệu nhà sư mà đáp lại. Chỉ tới đó thôi câu chuyện đã rất hài và khiến cả nhóm bọn tôi ôm bụng cười ngặt nghẽo mất một lúc rồi. Nhưng câu chuyện của K không dừng lại ở đó.

K nói anh từng du lịch đến Mông Cổ. Lúc ấy đúng vào mùa mưa. Hoa dại mọc phủ đầy thảo nguyên xanh mơn mởn, đẹp đến nhức cả mắt. Đoàn du lịch ngồi trên thảo nguyên uống rượu hàn huyên được một lúc thì thấy chán nên chia nhau ngồi thành hai bên, mỗi bên sáu người. Hẳn là chuyến đi ấy có mười hai người. Coi bình rượu làm mõ, họ lấy cành cây gõ lên, rồi một bên ngâm nga.

- Nếu... không cho đừng mong tôi đi...

Bên kia ngâm đối lại.

- Nếu... không đi đừng mong tôi cho...

Hai bên cứ ngâm nga qua lại bằng giọng trầm thấp. Ban đầu chỉ là đùa cho vui nhưng về sau cả đoàn trở nên say sưa hết sức, tiếng ngâm nga càng lúc càng nghiêm trang như tiếng tụng kinh niệm Phật.

Một người phụ nữ ngoại quốc đi ngang liền la lên một tiếng, không biết là tiếng hét kinh hãi hay tiếng cảm thán. Bụng bảo dạ có lẽ mình đã làm ồn quá, cả nhóm dừng lại tỏ ý xin lỗi, nhưng người phụ nữ kia rối rít xin họ tiếp tục với vẻ mặt như bị mê hoặc. Cô luôn miệng “wonderful, wonderful”.

- Nếu... không cho đừng mong tôi đi...

cứ thế,

- Nếu... không đi đừng mong tôi cho...

Những tiếng ấy lan tỏa vang vọng khắp thảo nguyên. Vang mãi không thể ngừng. Một vài người ngoại quốc đi ngang qua đứng lại vây quanh, rồi sau đó ngồi xuống bên cạnh, yên lặng lắng nghe. Rồi từ bao giờ...

- Nếu... không cho đừng mong tôi đi...

Hễ ngừng là khán giả lại hò reo đòi tiếp tục.

- Nếu... không đi đừng mong tôi cho...

Thế là tiếng ngâm nga cứ kéo dài. Lặp đi lặp lại mãi, không có kết thúc. Trong lúc đó, những bông hoa dại của thảo nguyên khép cánh, những chú ngựa rời xa tít tắp vội vã quay về, mặt trời lặn, những thiếu niên Mông Cổ sống trên thảo nguyên rộng lớn í ới gọi nhau về nhà ăn cơm, ánh trăng bắt đầu ló dạng. Những người ngoại quốc vây quanh mang vẻ mặt của những người cầu đạo đang nghe thứ âm nhạc thần bí và trang nghiêm của phương Đông, không hề có ý định giải tán, họ cứ ngồi đấy chăm chú lắng nghe màn biểu diễn. Rồi họ cũng gật gù theo từng tiếng ngâm nga.

- Nếu... không cho đừng mong tôi đi...

Và.

- Nếu... không đi đừng mong tôi cho...

Ngỡ đây là một bài kinh Phật thực sự thiêng liêng, họ miệt mài học thuộc ngay giữa thảo nguyên bao la, khiến mặt trăng cũng phải ló mặt lên từ phía chân trời để ngó.

Ngày mưa xuân đến

Có một ngày như thế. Ngày mà bạn cảm thấy chuyện gì xảy ra cũng là tại mưa, hoặc tuyết. Thẳng thắn mà nói thì đó là một ngày mà bạn chỉ muốn đổ lỗi cho tất thảy mọi thứ. Vào ngày này tốt nhất không nên gặp ai cả. Dù đó là người ngày thường có quan hệ tốt với bạn thì bạn cũng sẽ tự dưng muốn gây sự, cãi lại bất kỳ điều gì người ấy nói.

Thức dậy trễ, “Hay khỏi đến phòng khám nha khoa luôn nhỉ?” là điều M nghĩ đến đầu tiên. Mưa cứ rơi rả rích thế này, M chẳng muốn đến phòng nha, nằm xuống ghế trị liệu và chịu đựng mùi thuốc khử trùng chút nào. Nhưng phải khó khăn lắm M mới sắp xếp được cuộc hẹn hôm nay. Thậm chí cô còn hoãn cả chuyến về thăm mẹ chỉ vì phải đi khám răng. Đáng lẽ M đã phải đi khám từ mùa đông năm ngoái rồi. M đã định đến phòng nha để nhổ chiếc răng sâu đến tận gốc và trồng lại răng mới. Nhưng sau khi nhổ răng M không có chút xíu thời gian nào. Định dành thứ Bảy đi thì lại phải làm tăng ca đến hết Chủ nhật. Bác sĩ nói xương chân răng của M khá yếu nên trước khi trồng răng giả phải tiến hành cấy xương trước. Lời nói của bác sĩ khiến M cảm thấy căng thẳng nên cô cứ lần khất mãi không đi, rồi chớp mắt một cái đã sang xuân.

Khi thấy gốc thủy tiên chôn ở góc vườn đầu tháng Mười một năm ngoái nhú mầm rồi nở rộ hoa vàng rực rỡ, M mới chợt nhận ra đã đến lúc đi khám răng, không thể trì hoãn được nữa, thế là cô bèn gọi điện đến phòng khám. Thời gian rảnh của M không khớp với lịch làm việc của bác sĩ nên sau ba bốn lần hẹn rồi hủy hẹn, cuối cùng mới chọn được hôm nay. Bắt đầu từ hôm nay là kỳ nghỉ lễ dài bốn ngày nên M không phải đến công ty làm việc. Nhờ thế dù đi trồng răng về má có bị sưng phồng cũng không sợ người khác nhìn thấy. M nằm trên giường nghe tiếng mưa rơi rả rích bên ngoài, “Phải... Không đi hôm nay thì còn để lúc nào nữa?”, rốt cuộc cô cũng dập tắt được sự lười biếng đang manh nha đòi hủy hẹn.

M nghĩ đi trồng răng về rồi sẽ không được uống cà phê nóng nữa nên định bụng trước hết phải làm một cốc đã, nghĩ đoạn cô bỏ hạt cà phê vào máy pha. Chính kể từ đó những chuyện ngoài ý muốn bắt đầu xảy ra với M. Cho hạt, thêm nước, nhấn nút rồi mà máy pha cà phê không hoạt động. Thử đi thử lại vẫn không có gì thay đổi. Đến lúc này M mới thấy trên màn hình hiển thị một ánh sáng nhấp nháy màu đỏ mà nãy giờ cô không để ý. Cái quái gì thế này! M ngán ngẩm mở sách hướng dẫn sử dụng ra xem mới biết đó là dấu hiệu máy cần được lau rửa. M thực hiện theo đúng hướng dẫn, cho viên thuốc rửa vào rồi khởi động máy, ấy nhưng chiếc máy pha cà phê vẫn trơ ra. M gọi điện thoại đến bộ phận chăm sóc khách hàng, họ cử một nhân viên đến xem nhưng anh ta nói không thể sửa ngay ở đây được. Ít nhất cũng phải ba bốn ngày. “Chỉ chùi rửa một chút thôi mà cũng tốn ngần ấy thời gian sao?” M hỏi thì được đáp rằng máy pha cà phê của M đã lâu rồi không được vệ sinh, đến nỗi bột cà phê đóng đầy ở chỗ nghiền hạt. Hơn nữa loại máy pha espresso có viên thuốc làm sạch riêng, không giống với viên vừa rồi của M, nếu bây giờ đặt mua thuốc mới cũng phải mất hai ngày mới có. Công đoạn làm sạch kéo dài khoảng ba tiếng, còn phải đứng cạnh trông coi cẩn thận nữa. Nghe giải thích của nhân viên, M lầm bầm, “Tất cả là tại cơn mưa đó!”

Sự cố máy pha cà phê chỉ là khởi điểm. Từ lúc đó đến khi M đến phòng khám, không có một việc gì suôn sẻ cả. Đang đọc sách thì bị giấy cứa đứt tay, gội đầu thì chai dầu dưỡng rơi xuống sàn vỡ mất. Đến tiệm giặt là lấy quần áo, lúc mở ví ra thì phát hiện trong ví không có lấy một tờ mười nghìn won. Nói với bà chủ “Lát nữa cháu có việc đi qua sẽ mang tiền đến trả”, thì được đổi lại là một cái nhìn đầy ẩn ý “Sao trên đời lại có người như thế chứ?”. Mở ngăn bàn, cửa ngăn kêu kẽo kẹt rồi rơi hẳn ra. M định dựng nó lại ngay thì bị góc cửa sượt qua mu bàn tay để lại vết xước, máu chảy ra đỏ thẫm. Thật là, tất cả chỉ tại cơn mưa kia! M để mặc cánh cửa ngăn bàn nằm trơ trọi dưới đất, ra ngoài tìm thuốc bôi lên vết thương, nhưng ra đến cửa phòng thì vấp chân ngã nhào về phía trước.

Chỉ tại cơn mưa chết tiệt! Ngồi bên bàn ăn, M vừa lấy khăn lau máu, bôi thuốc rồi băng lại, vừa liên tục lầm bầm nguyền rủa cơn mưa. Tiếng chuông cửa vang lên, nhân viên đưa thư tới trao cho cô một phong bì thư bảo đảm được gửi từ văn phòng Ủy ban quận. Mưa vẫn tiếp tục rơi lất phất khi cô đứng ký nhận. M nhờ anh giao thư đóng cổng lúc ra, anh ta buột miệng nói với cô hoa đã héo cả rồi. M quay sang nhìn thì thấy chỗ hoa thủy tiên lúc sáng còn nở giờ đây đã rũ cả xuống. Có lẽ cũng tại mưa mà những bông hoa đang ngẩng đầu khoe sắc bắt đầu úa tàn. Mặc dù biết thời gian nở hoa của thủy tiên không dài nhưng M vẫn khăng khăng lỗi tại cơn mưa. Nhìn mưa rơi rả rích bằng ánh mắt hằn học, M một lần nữa thét lên “Lại là gì nữa đây!” khi mở phong thư. Là biên bản khiển trách và yêu cầu làm lại bãi đỗ xe. Sửa lại bãi đỗ xe nào vậy chứ? M trợn mắt. Căn nhà M sống nằm ở ngay góc ngã ba. Thế nên những người khách qua đường hay hàng xóm trong khu thường đỗ xe cạnh bức tường rào của ngôi nhà. Có hôm xe còn đỗ kín chắn cả cổng, hại M mở cửa xong không có đường ra. Cả khi M lôi được xe từ trong nhà ra ngoài cũng phải chật vật lắm mới tìm được lối đi, vậy mà giờ họ lại yêu cầu cô phải xây bãi đỗ xe cho đàng hoàng, thay vì bảo những người đỗ xe lung tung kia phải xem lại cách đỗ xe của họ. M cầm tờ biên bản trong tay, lấy điện thoại ra gọi trực tiếp cho người phụ trách trường hợp của mình. “Chỉ cần thấy người ta đỗ nguyên cả dãy xe ngay trước cổng chính thì cũng hiểu tôi chỉ đỗ xe trong nhà mình thôi mà, cớ sao lại khiển trách tôi thế này chứ.” M đã chuẩn bị sẵn những câu phàn nàn khi có người nhận điện, nhưng người bắt máy lại không phải người phụ trách việc này nên không thể trả lời cô được. Anh ta nói không sai. Dù vậy M vừa mở miệng hỏi tại sao mình lại nhận được biên bản thì đối phương liền nhắn cô ngày mai hãy gọi lại vì người phụ trách đã đi ra ngoài mất rồi. Chỉ tại cơn mưa khỉ gió đó! M giận sôi máu, dập máy rồi đổ hết tội lỗi cho cơn mưa.

Tìm ô đi mưa cũng chẳng thấy đâu. Còn lề mề nữa thì sẽ trễ hẹn mất nên M cứ thế đội mưa lao ra ngoài. Lúc cô đến phòng khám, vừa mở cửa ra thì cô y tá thốt lên kinh ngạc “Ôi chị đến rồi à!” Có hẹn mới đến, sao phải ngạc nhiên như vậy chứ. M khó chịu trong lòng. Như áy náy điều gì, nữ y tá lúng túng mãi không thốt nên lời. Cô ta sao vậy nhỉ, M nhìn cô y tá chằm chằm. “Bác sĩ làm việc quá sức hay sao ấy nên bị chảy máu cam, máu chảy mãi không ngừng nên đã phải vào viện rồi ạ. Thế nên không thể phẫu thuật cho chị như đã hẹn được ạ. Tôi đã gọi điện cho chị định xin lỗi mà điện thoại chị cứ báo bận liên tục.” Chắc là lúc đấy M đang gọi điện đến văn phòng Ủy ban quận rồi. Biết thế đã để lại số di động cho họ. Không thích để cả phòng khám nha khoa cũng gọi điện vào số di động của mình nên lần trước M chỉ để lại số điện thoại nhà, ai ngờ lại thành ra cơ sự này. “Tôi gọi điện suốt mà chẳng thấy chị bắt máy gì cả ạ.” Cô y tá áy náy cứ luôn miệng “Phải làm sao bây giờ? Phải làm sao bây giờ?”

Còn làm sao gì nữa.

M chuyển cuộc hẹn sang ngày hôm sau, rồi lại đội mưa đi từ phòng khám về nhà. Chuyện gì thế này không biết, M vừa thất thểu vừa thấy lòng nặng trĩu. Cô cũng vừa thấy tiếc một ngày trôi qua mà chẳng có chuyện gì nên hồn. Nếu biết thế này, cô đã về thăm mẹ.

Mang tâm trạng ủ ê, M gọi về cho người mẹ đang sống dưới quê.

- Này này! Mưa xuống cho con bé lười biếng ngủ ngon kìa!

Ngược lại với M cả ngày trời đổ lỗi cho cơn mưa, ở đầu dây bên kia mẹ nhận điện của cô bằng giọng nói vui vẻ. “Cho con bé lười biếng ngủ ngon kìa” là câu từ hồi nhỏ mẹ vẫn thường nói với cô vào ngày mưa xuân rơi. Và rồi hai mẹ con thường vừa nghe tiếng mưa vừa ngủ cả ngày như những kẻ “lười biếng” thật. Rồi thỉnh thoảng M còn mơ thấy những giấc mơ ngọt ngào như hoa lê nở hay bò đẻ con nữa kia. Chỉ một lời của mẹ mà khơi dậy bao chuyện xa xưa M tưởng như đã quên, mãi tới lúc đó M mới đáp lại mẹ, “Đúng thế mẹ nhỉ!” rồi phá lên cười ha ha.

Q và A

Trên trang bìa cuốn sách Con đường vẫn còn phải đi có viết một câu như thế này:

Chúng ta phải không ngừng học cách sống cho đến lúc chết.

Vài hôm trước, Q đang dạo trong hiệu sách xem cuốn này ngó cuốn kia thì chỉ vì một câu này mà đã trả tiền mua luôn cuốn sách đó, không thèm bận tâm xem nội dung bên trong là gì. Con đường vẫn còn phải đi cũng là tên một tiệm bói toán mà Q giấu không cho A biết. Biết đâu cũng vì thế mà Q mua cuốn sách này về. Phải không ngừng học cách sống cho đến lúc chết, chứ không phải cho đến bất cứ khi nào? Bằng một tâm thế phản kháng.

Thế rồi Q vẫn chưa mở ra nổi trang đầu tiên của cuốn sách. Khi về đến nhà Q mới chỉ đọc thêm được câu tiếp theo trên bìa. Khi đối mặt với đường cùng, hay cả khi đã chạm đến bờ vực của tuyệt vọng, ngay giây phút ấy, bạn hãy nhớ rằng mình vẫn còn con đường phải đi. Suốt thời gian qua, Q không thể làm bất cứ thứ gì mình thích. Không thể chơi đàn guitar, không thể leo núi, Q chỉ có thể đôi khi ném về phía tường những thứ mình đang nắm chặt trong tay.

Đó là tật Q mới mắc từ nửa tháng trước, sau khi nghe tin mình lại trượt đợt tuyển dụng giảng viên chính thức của trường đại học M dưới tỉnh. Tính cả trường M thì Q đã trượt tổng cộng mười ba lần. Thất bại những mười ba lần không những không giúp Q thêm chai lì mà sau mỗi lần Q lại càng rơi vào trầm cảm nặng nề hơn. Từ đầu Q đã nghĩ mình hoàn toàn không có khả năng vào trường đại học M nên vừa nhắm mắt gửi hồ sơ vừa nhủ thầm chẳng biết phải làm chuyện vô vọng này tới bao giờ, nhưng đến khi nhận kết quả thật thì di chứng tinh thần vẫn không khác gì những lần trước. Vẫn lọt qua vòng tuyển chọn hồ sơ và được gọi đến dạy thử, vẫn tự hỏi lòng mình còn phải đóng vai phụ đến khi nào. Dẫu nghe nói trong số các ứng viên có người đã được nhắm sẵn rồi, nhưng Q vẫn muốn ôm hy vọng. Q bật cười, tự chế giễu bản thân.

A dạo này sao rồi nhỉ?

Trước Q vốn mới chỉ biết đến tên A chứ chưa từng gặp mặt, sau hai người đã gặp nhau ở sàn tuyển dụng giảng viên chính thức của các trường đại học. Mỗi lần lọt vào top ba người qua được vòng hồ sơ đến dạy thử là Q lại gặp A. Chạm mặt nhau thường xuyên ở chỗ như vậy cũng chẳng vui vẻ gì. Mà không chỉ chạm mặt mỗi A. Sàn tuyển dụng quả rất nhỏ bé, chỉ cần lướt qua nhau vài lần là nhẵn mặt hết cả. Thế nên về sau thảy họ đều xem như không quen biết. Sau ba bốn lần gặp, trong số họ có người đã được nhận vào làm việc, có người nghe đâu đã từ bỏ và mở phòng nghiên cứu. Có người xin được việc ở nơi hoàn toàn không liên quan tới chuyên ngành đã học, có người mở trung tâm dạy thêm, lại hay tin có người cả đời chưa từng một lần cầm xẻng đã về vùng thâm sơn cùng cốc làm ruộng.

Trong suốt khoảng thời gian ấy, Q và A vẫn gặp nhau ở các giờ dạy thử hay phòng chờ phỏng vấn. Khi gặp đến lần thứ sáu, cảm thấy không thể làm ngơ được nữa hai người mới nở nụ cười xã giao và cất tiếng chào. Câu chào thật sượng. Dù không giới thiệu nhưng Q cũng biết A là du học sinh từ Đức về, bị vuột mất vị trí kế nhiệm từ người thầy thường hay nâng đỡ ở trường cũ vào tay đàn em khóa dưới, rồi từ đó đến nay đã mấy năm rồi vẫn chưa tìm được chỗ nào ổn định. Còn A, cũng không lý nào không biết rằng tình cảnh của mình và Q chẳng khác nhau là mấy.

Dẫu sao cũng là hai đối thủ cạnh tranh nên Q và A không thể nào thân thiết được, nhưng từ khi mở miệng chào nhau thì quan hệ giữa hai người đã tiến đến mức người này chờ người kia kết thúc buổi dạy thử rồi cùng nhau đi uống trà. Trùng hợp là trong ba người vào đến vòng dạy thử, Q và A luôn bị đánh trượt, còn người thứ ba kia sẽ được tuyển. Mối đồng cảm chăng, hay là cảm giác thất bại nhỉ, nói chung là khi những cảm xúc ấy cùng chất chồng thì tình bạn rất dễ nảy nở.

Sau lần trượt thứ chín, hai người bắt đầu trao đổi thông tin liên lạc với nhau. Từ thông báo trường nào đang tuyển dụng để dặn nhau nộp hồ sơ cho đúng ngày đến phím nhau hiệu trưởng trường nào theo đạo Cơ Đốc, khi phỏng vấn bắt phải đọc thuộc Kinh Thánh để cùng ôn luyện, những thông tin Q và A chia sẻ cho nhau hầu như chẳng hữu dụng trong trường hợp nào. Dẫu vậy cả hai, như đôi bạn đồng hành cùng nhau bước trên con đường định mệnh không thể tránh khỏi, cùng nộp hồ sơ vào trường M và cùng bị đánh trượt. Dù nghe tin trường đại học M đã chừa vị trí cho nội bộ của họ nhưng theo thói quen Q vẫn nộp đơn, vẫn nhận thông báo qua vòng hồ sơ, rồi đến lúc đi dạy thử cũng vẫn lại thấy A ở đó.

- Ơ, Q!

- Ơ, A!

Hai người trao nhau cái ôm thắm thiết, vui mừng như vừa tìm được một nửa bị đánh mất của mình. Rồi họ cùng ngồi ở phòng chờ, và như muốn cô lập cái người theo tin đồn là đã được nhắm sẵn kia, họ tỏ ra thân thiết với nhau một cách quá mức, cùng phá lên cười một cách quá trớn, đôi lúc thậm chí còn thì thầm vào tai nhau như đang bàn chuyện bí mật gì trọng đại. Chuyện họ thì thầm vào tai nhau là tướng của người kia không được tốt lắm. Ở trên môi có một nốt ruồi thế kia chắc chắn ám chỉ rằng người này sẽ dần dần bị kẻ khác cướp mất miếng ăn. Đấy là dựa theo những gì Q và A nghe lỏm được ở một tiệm xem tướng số mà hai người hay ghé thăm suốt thời gian qua, sau nhiều lần nộp hồ sơ rồi trượt tuyển dụng. Cả hai đều ước gì mình có thể cướp được bát cơm của cái người đó. Nhưng kết quả không ngoài dự đoán. Cả Q lẫn A đều không thể cướp cơm của người đã được chọn.

Q cầm điện thoại trên tay, đang chần chừ định gọi cho A thì thấy chuông reo. Là A gọi đến.

- Cậu đang làm gì đấy?

- Tớ đang đọc sách.

A cười lớn.

- Cậu ra ngoài một lúc được không?

- Cậu có tin tốt gì à?

- Tớ tìm thấy một chỗ xem tướng số, à không một tiệm xem bói khoa học hẳn hoi, ở Gugi-dong này. Muốn rủ cậu cùng đi.

- Nếu ở Gugi-dong thì cũng gần đây, nhưng sao tớ chưa bao giờ nghe nói có tiệm xem bói nào ở đó nhỉ?

- Tên tiệm này lạ lắm nên mọi người cũng dễ quên. Hình như là tiệm “Con đường vẫn còn phải đi” thì phải.

“Con đường vẫn còn phải đi!” Q bất giác liếm môi. A cuối cùng cũng tìm ra tiệm này. Q vẫn giấu A về chuyện mình thường hay đi xem bói một mình ở đây, tiệm này do một vị sư đứng ra mở. Bấy lâu nay Q từng bí mật lấy lá bùa do vị sư trong tiệm làm cho, dán vào đế giày để đi rồi còn đốt cả giấy viết chữ đỏ lấy tro cho vào nước, lén uống trước khi phỏng vấn không để A biết nữa chứ. Cảm thấy áy náy với A, nhưng Q cần làm vậy để bản thân được tiếp thêm sức mạnh khi chỉ một trong hai người được chọn. Thế mà A đã tự mình tìm ra tiệm đó rồi.

Q đặt điện thoại xuống, dọn lại những mảnh vụn của gạt tàn và ly cốc bị ném về phía tường đổ vào thùng rác rồi xếp lại đống sách ngổn ngang lên kệ. Q đẩy tung cửa phòng ra và cười to sảng khoái. Đúng vậy. Cho đến lúc chết chúng ta vẫn phải không ngừng học cách sống.

Vì Người

Tin Người qua đời bỗng khiến S cảm thấy mất sinh khí một cách kỳ lạ. Bản thảo đã quá hạn nộp, dù muốn nhanh chóng viết tiếp nhưng trong cảnh tiếc thương này, S đành phải dừng bút. Đang định ra ngoài, S ngồi xuống trước bàn, ngây người trước máy tính hồi lâu. Tiếng chuông điện thoại réo liên hồi điếc cả tai nên S rút hẳn nguồn ra. S thấy dâng lên trong lòng một cảm giác hiu quạnh, không thể nói là buồn đau nhưng bảo tiếc thương lại không đủ để diễn giải hết. Dường như đó là cảm giác chứng kiến một thời đại đã hạ màn bởi sự ra đi của Người. Ông chính là người S đã viết tên vào lá phiếu bầu của mình và là tổng thống được bầu cử đầu tiên của đất nước. Suy nghĩ về cuộc đời của một người mà ai cũng biết quả là việc khiến người ta nghẹn ngào. Gói trọn trong cuộc đời của một người là bao năm tháng đầy biến động.

Ngay lúc nghe tin Người mất, S đã nghĩ lại xem vào thời khắc ấy bản thân mình đang làm gì. Khi đó S đang ăn trưa và trò chuyện cùng K tại một nhà hàng Ý. Ngồi bên bàn cạnh cửa sổ của nhà hàng Ý được sửa lại từ một căn nhà truyền thống Hàn Quốc, cả hai vừa nhìn ra sân vừa tận hưởng bữa trưa dài. Đã lâu mới gặp nên họ nói đủ mọi chuyện. Họ nói chuyện đứa con trai sinh viên của K đột nhiên nói sẽ sống chung với bạn gái khiến cả gia đình hết sức bàng hoàng, chuyện cuối cùng cũng tìm được chiếc bàn mơ ước suốt ba mươi năm qua, cả chuyện tuổi thọ con người ngày càng cao, hết tuổi lao động thì sau này phải sống thế nào. S hỏi làm sao K có thể nguôi giận trước việc con trai đòi ra ở riêng với người yêu thì K bảo sẽ suy nghĩ lại nếu bố mẹ của cô bạn gái đồng ý, nói rồi K trầm mặc hẳn. S hỏi tiếp sao K có thể nảy ra suy nghĩ đó thì K đáp rằng.

- Là phản xạ tự nhiên thôi, đến tớ cũng không ngờ.

Nghĩ lại chuyện này vẫn thấy đau đầu, K thở dài buồn bã. Thời chúng ta còn học đại học, làm gì dám mở miệng với bố mẹ về chuyện sẽ sống chung với bạn gái chứ, K nói. Anh chia sẻ thêm, làm bố mẹ thật chẳng dễ dàng gì, không khéo lại bị xem là bảo thủ hết đường cứu vãn. Giữa lúc chúng tôi hồi tưởng lại quá khứ và lo lắng cho tương lai thì Người đã ra đi. Nghe nói Người đã nhắm mắt giữa vòng tay gia đình, một cái chết bình yên so với cuộc đời đầy sóng gió.

Hay tin Người qua đời, không quản cái nắng cháy da, từng dòng người nối nhau đến viếng. Các giai thoại về Người hay nhân duyên của những người từng có cơ hội làm việc chung với Người tràn ngập trên các trang tin tức. S vẫn để điện thoại trong tình trạng tắt nguồn, hai ngày ngồi lì trước ti vi theo dõi cuộc đời của Người được tái hiện lại trên màn hình. S không còn tâm trạng ra khỏi phòng, đọc sách hay làm bất cứ việc gì. Ngay cả lúc ăn cơm, nét mặt S cũng luôn trầm mặc trong vô thức. Thế rồi ánh mắt S đột nhiên sáng bừng lên. Trên màn hình ti vi đang chiếu cảnh một cụ ông khoảng hơn bảy mươi tuổi tới thắp hương ở quảng trường lớn. Đó là viên cảnh sát đã nhận nhiệm vụ giám sát Người trong suốt hai mươi năm Người bị quản thúc tại gia từ những năm 70. Cụ đặt một bông hoa trước hương án rồi xoay bước đi. Ngày hôm sau, S lại nhìn thấy viên cảnh sát già này trong một bài phỏng vấn trên báo. Cụ đội chiếc mũ bê rê và đeo cặp kính, trông rất chỉnh tề. Cụ điềm đạm kể lại chuyện thời đó những ngôi nhà xung quanh nhà Người đã lần lượt được mua lại để tiện giám sát. Ngay cả việc phu nhân ra ngoài mua về bao nhiêu miếng đậu phụ, bao nhiêu cân giá đỗ đều trở thành nội dung báo cáo. Cụ đã trải qua những tháng ngày nhìn con trai Người đi mua sách về cho bố mình. Cấp trên ra chỉ thị nghiêm cấm cụ trao đổi, giao tiếp với bất kỳ ai trong gia đình Người, vì thế trong suốt hai mươi năm quản thúc, cụ cũng chưa một lần nói chuyện với họ. Kể cả khi đã hết kỳ quản thúc, mỗi khi Người ra ngoài vẫn có hai chiếc xe cảnh sát và một xe của Chính phủ trung ương thời ấy hộ tống theo sau.

- Nhờ cậu con trai thứ hai được sai đi mua sách về nói cho biết tựa đề và tác giả các cuốn sách mà việc báo cáo lên cấp trên của tôi cũng dễ dàng hơn. Thỉnh thoảng cậu ấy cũng báo qua có những ai viếng thăm và họ đã nói những chuyện gì. Cậu ấy biết nếu tôi không thể báo cáo thì chắc chắn sẽ bị khiển trách.

Những lời nói của ông cụ khiến S đau lòng.

- Lệnh cấm giao tiếp rất nghiêm ngặt nên mỗi khi có lời muốn chuyển, tôi lại vào nhà ngài và cả hai cùng viết nội dung muốn truyền đạt ra giấy. Buổi chiều sẽ có tụ họp, nhưng nếu ngài tham gia sẽ bị coi là vi phạm pháp luật nên mong ngài đừng đi, tôi viết những chuyện đại loại như vậy.

Nước mắt bất ngờ đong đầy ở khóe mắt S.

Có lẽ những năm tháng khắc nghiệt ấy của Người chính là cái giá để đổi lấy một thế giới tự do, nơi đứa con trai sinh viên của K có thể thẳng thắn nói với cha mẹ vấn đề sống chung cùng bạn gái.

Cảm thấy có lỗi với Người. S cẩn thận đọc nốt bài phỏng vấn viên cảnh sát già nay đã về hưu như thể ngấu nghiến đọc cuốn sách mình trân quý. Trong suốt thời gian bị quản thúc tại gia, Người dành phần lớn thời gian đọc sách. Đến khi ngay cả thợ cắt tóc cũng bị cấm vào nhà thì Người đã soi gương và tự cắt tóc cho mình. Thời điểm chỉ được phép ra ngoài vườn mỗi ngày một lần, mỗi lần ra vườn Người đều tự tay chăm cành tỉa lá cho những cây hoa. Người tưới nước cho hoa lá cây cỏ, chơi đùa cùng chú chó nhà nuôi rồi sau đó lại quay vào nhà. Đấy là toàn bộ những việc Người đã làm vào cái thời một ngày chỉ được ra ngoài một lần.

S đứng dậy tiến về phía tủ áo, tìm một chiếc áo đen nghiêm chỉnh để có thể mặc đi ra ngoài. Tự soi gương cắt tóc rồi chỉ được ra ngoài một ngày một lần thôi ư?

Đến lúc đó S mới cắm nguồn điện thoại gọi cho K, rủ cùng đến thắp hương cho Người. Vì S muốn gửi lời viếng cuối. “Cầu mong ngài, cầu mong ngài ra đi bình yên.”

Bưu điện bên bờ biển

Tôi đang ngồi viết bưu thiếp ở một bưu điện nhỏ bên bờ biển. Giờ tôi mới đang tận hưởng những ngày nghỉ phép của năm ngoái. Cũng chẳng đi đâu được nên tôi đến đây trước tiên. Phía trước khu nghỉ dưỡng tôi đang ở có hướng dẫn ghi, nếu đi thẳng xuống dưới sẽ thấy một bưu điện bên bờ biển. Mới đầu tới tôi cứ ngỡ đó là một quán cà phê. Định bụng đến uống một cốc cà phê, tôi đi xuống bờ biển theo chỉ dẫn, nhưng hóa ra đó không phải quán cà phê mà là một cái đình nhỏ. Có một thanh niên trẻ đang ngồi ở chiếc bàn đặt giữa đình, hí hoáy viết gì đó. Đi vào trong, tôi thấy trên bàn có một chiếc hộp gỗ chất đầy bưu thiếp, trên hộp có ghi dòng chữ: “Nếu các bạn viết lời nhắn để lại thì chúng tôi sẽ gom lại mỗi ngày rồi mang tới bưu điện gửi cho các bạn. Miễn phí.” Không biết đây là ý tưởng của ai nhưng tâm trạng tôi phấn chấn hẳn lên. Lấy một tấm bưu thiếp từ hộp gỗ, tôi ngồi xuống bàn, nhưng lại sực nhớ mình chẳng nhớ địa chỉ của ai cả. Dù vậy, tôi vẫn bắt đầu viết.

Khoan, đã cố gắng viết chữ bé như hạt vừng thế này rồi mà cũng hết cả một trang bưu thiếp.

Đến đây, mỗi ngày tôi đều đi bộ hai tiếng. Thế mà thời gian rảnh vẫn còn rất nhiều. Cũng nhờ thế tự khắc tôi nhận ra mình đã phải tất bật như thế nào ở thành thị. Con đường tôi dạo bộ chốc chốc lại có đoạn là đường mòn nhỏ hẹp. Có lần được chủ khu nghỉ dưỡng cho mượn ô tô, tôi đã lái xe đến khu vực gần Oreum[6] hoặc chạy về hướng rừng Gotjawal, đỗ xe lại rồi đi bộ. Lên đến đỉnh Oreum, tôi cũng đã đi thăm những ngôi mộ nằm rải rác trên đỉnh núi. Bao xung quanh khu nghĩa trang là hàng rào đá đen xếp chồng lên nhau, dương xỉ thi nhau mọc bên trên các mộ. Đến người không hiểu gì về phong thủy địa lý như tôi mà cũng cảm nhận được đây là nơi có vị trí tốt để an táng. Nhìn lên là bầu trời cao vợi, nhìn xuống là bình nguyên thu gọn trong tầm mắt, xung quanh là bao nhiêu loại cỏ cây kỳ lạ cùng nhau sinh trưởng, hơn hết thảy, đây là vùng đất bốn mùa chan hòa ánh nắng mặt trời. Đột nhiên tôi nghĩ, “A, mình cũng muốn được nằm xuống ở nơi như thế này.” Suốt quãng đường lên xuống Oreum nở rộ nào phúc bồn tử, nào hoa dương địa, hoa anh thảo, hoa mao lương, diên vĩ. Tôi không thể nào rời mắt khỏi những ngôi mộ dù chỉ một giây. Có lần khi đi dọc theo đường làng, tôi còn mua cả quýt hay cá hố bạc rồi gửi về nhà tại Seoul hoặc cho mẹ ở dưới quê. Giờ chưa tới mùa nên giá cá hố bạc không rẻ chút nào. Mẹ mà biết mấy con cá này bao nhiêu tiền, chắc bà sốc đến nỗi không dám động đũa luôn mất.

Khoan nào, đã cố viết chữ bé hơn mà cũng viết hết hai tấm bưu thiếp rồi.

Lúc ở vườn quýt hay ở chợ đầu mối nông thủy sản viết địa chỉ quê nhà để gửi đồ về, tôi chợt nhớ lại bao chuyện. Đã xa nơi ấy ba mươi năm rồi mà không ngờ tôi vẫn còn nhớ như in địa chỉ. Mười lăm năm trước, nơi đó đã được nâng cấp thành đô thị nên địa chỉ cũng không còn là “ấp” như xưa nữa mà được đổi thành “phố”, vậy nhưng mỗi lần cần gửi đồ về quê là tôi lại theo quán tính viết địa chỉ cũ mà mình đã thuộc nằm lòng. Kỳ diệu thay bưu điện vẫn gửi hàng về đúng nơi. Có lẽ vì thế nên tôi càng chẳng thể nhập nổi địa chỉ mới vào đầu. Đây cũng không phải chuyện một ngày hay vài năm, mà đã diễn ra suốt mười lăm năm rồi nên tôi vừa cảm thấy rất kỳ diệu vừa cũng thật thích thú. Nhớ có hôm rồi ăn quả xương rồng, thấy không những tốt cho dạ dày mà còn giúp tiêu hóa nên tôi bèn gửi một hộp cho mẹ, khi viết địa chỉ cũ để gửi đi tôi thấy lòng thắt lại. Thật biết ơn vì mẹ tôi vẫn còn ở nơi đó. Vẫn có thể gửi quà về vùng quê chôn nhau cắt rốn từ một nơi xa xôi thế này, cứ như một thứ xa xỉ chỉ mình tôi được hưởng thụ vậy. Hai ngày sau mẹ gọi điện từ quê đến chỗ tôi đang nghỉ. “Mấy con cá nằm chồng lên trên cá hố bạc mà con gửi về là cá gì thế?” mẹ hỏi. “Mẹ, ấy là cá đổng quéo. Cá này ở nơi khác không có đâu, chỉ bắt được ở đây thôi. Mẹ nướng mà ăn. Vị thanh thanh ngon lắm.” Thế rồi mẹ tôi bảo, “Cá đổng quéo? Cá gì tên kỳ thế chứ hả, mà này, đừng có gửi mấy cái thứ này về nữa đi. Tiêu hoang vừa vừa thôi. Sao con bướng thế nhỉ. Chẳng bao giờ chịu nghe lời mẹ gì cả.”

Lại khoan chút, đã cố viết nhỏ hơn nữa mà cũng hết ba tấm bưu thiếp rồi.

Dạo bước trong làn gió biển, trong cơn gió thổi qua đỉnh núi, trong cơn gió ở nông trại... những chuyện đã qua bỗng hiện lên rõ mồn một, rõ hơn cả chuyện hiện tại, khiến tôi cứ vô thức thở dài. Có khi nào gió biển là tấm gương. Cả những chuyện không hiểu sao mình có thể vượt qua để đến được ngày hôm nay cũng cứ bình thản sống lại. Thảng hoặc những gương mặt cũ đã quên từ lâu cũng hiện lên trong làn gió, lưu lại một chút. Cứ tiếp tục dạo bước, tâm trí tôi lướt qua cả quá khứ và hiện tại, vươn tới tận tương lai. Tôi bỗng nghĩ, biết đâu hành động đi bộ này không phải vận động cũng chẳng phải nghỉ ngơi mà là một bước để tiến gần hơn tới tương lai. Tôi cũng nghĩ trên đời đâu phải chuyện gì cũng có kết thúc. Giống như chuyện tôi dù đã xa quê bao lâu nay nhưng vẫn nhớ như in địa chỉ cũ và luôn gửi đồ về đó. Đúng vậy, có lẽ là như thế. Thời gian cứ trôi đi và vạn sự vẫn cứ tiếp diễn, không có hồi kết. Cả chia biệt, kết hôn hay cái chết đều không phải là kết thúc. Cuộc sống vẫn luôn tiếp diễn. Trói buộc phức tạp không thể kiểm soát, muôn hình vạn trạng không theo một trật tự nào. Thi thoảng vào lúc thế này, lúc dừng chân ở một bưu điện bên bãi biển không biết do ai đã dựng nên, lúc còn lại một mình, phải vào những lúc như thế mới có thể đón nhận tâm trạng nhìn lại cuộc sống đang không ngừng vận hành.

Lần này chữ có to quá không nhỉ? Mới đó đã viết hết bốn tấm bưu thiếp rồi.

Cậu thanh niên ngồi viết bưu thiếp bên cạnh đứng lên, bỏ toàn bộ bưu thiếp đã viết vào hộp thư gỗ. Khi cậu đi ra, ánh mắt chúng tôi giao nhau, cậu nở nụ cười khiến tôi cũng cười theo. Sự kết nối, giao tiếp giữa con người ở những giây phút này đây từ đâu mà đến nhỉ. Tôi mở xem tờ báo địa phương do cậu thanh niên vô tình để lại thì thấy có một bài viết ngắn về con đường Subong. Đội thám hiểm Olle đã tìm cách kéo dài con đường bên bờ biển kia để mọi người có thể đi lại dễ dàng, nhưng đến một ngọn đồi nối liền với biển thì con đường lại bị cắt đứt. Nhờ nhìn thấy một chú dê chơi đùa trong bụi cỏ trên đồi, họ đã nghĩ, nếu con dê lên tận đó ăn cỏ được thì hẳn sẽ phải có đường qua, và thế là theo con dê, họ đã hoàn thành con đường nối với biển. Người ta nói con đường Subong được đặt theo tên người đã làm nên nó. Viết xong tấm bưu thiếp này tôi nhất định phải kiếm đường Subong rồi đến đó đi bộ.

Đang băn khoăn không biết phải gửi những tấm bưu thiếp này ở đâu thì người chủ khu nghỉ dưỡng đã đến thu gom bưu thiếp để mang ra bưu điện. Khi anh mở hộp gỗ, phải có đến hơn một trăm tấm bưu thiếp bung ra. Mọi người gửi đi những đâu mà nhiều bưu thiếp thế này nhỉ? Tôi đánh số thứ tự 1, 2, 3, 4... lên mặt trước những bưu thiếp vừa viết rồi ghi địa chỉ ngôi nhà hiện đang trống trải của mình vào, để chồng lên trăm tấm bưu thiếp trong hộp gỗ.

Vậy là chúng sẽ được về nhà trước cả tôi đấy nhỉ.

Giữ lại cây mộc qua

Biên bản thứ hai được gửi đến nhà H.

1. Chúng tôi xin chân thành cảm ơn sự hợp tác của chị trong công cuộc phát triển đô thị.

2. Hiện tại, công trình nhà ở số 400 khu 3 nằm trong Changpyeong-dong mà chị đang cư trú đã vi phạm một số quy định về xây dựng bãi đỗ xe như đã nêu bên dưới. Chúng tôi đã gửi biên bản yêu cầu chỉnh sửa lại công trình nhưng đến hiện tại vẫn chưa thấy chị thực thi nên chúng tôi gửi biên bản này để nhắc nhở. Sau khi sửa chữa, chị vui lòng gửi kết quả (kèm ảnh chụp sau khi hoàn thành) đến văn phòng Ủy ban quận. (Tham khảo: Ban chỉ đạo giao thông)

3. Nếu trong thời hạn yêu cầu, công trình vẫn chưa được tiến hành điều chỉnh lại thì theo điều 29 và 32 của Quy định về xây dựng bãi đỗ xe, chị sẽ bị xử phạt hành chính với mức phạt dưới đây và bị tố cáo đến các cơ quan liên đới. Vì thế chúng tôi hy vọng chị lưu ý, tránh bị xử phạt gây bất lợi cho bản thân.

Bên dưới có ghi nội dung vi phạm cùng mức phạt hành chính. H chăm chú đếm số tiền phạt. Một triệu chín trăm bao nhiêu đấy. Nhưng nếu cô không tự sửa thì thực sự họ sẽ đến cưỡng chế và tiến hành sửa chữa bãi đỗ xe ư? H gọi điện cho người phụ trách trường hợp của mình. Cô chẳng cần nhìn đến số điện thoại in phía dưới tờ biên bản. Ngay từ lần nhận biên bản đầu tiên, vì thấy vô lý quá nên H đã gọi điện luôn cho người phụ trách rồi. Và cứ thế tự nhiên mà thuộc làu số điện thoại đó. Khi H xưng tên, người phụ trách nhận ra giọng của cô liền trả lời “vâng” một cách ngắn gọn.

- Hôm nay tôi vừa nhận được biên bản nhắc nhở của các anh.

- Vâng.

- Nếu tôi không tiến hành sửa thì các anh sẽ đến nhà tôi cưỡng chế thi hành và khởi tố, đúng không ạ?

- Vâng.

- Đến tận nhà người ta luôn sao?

- Vâng.

- Đây là quyết định của tòa án à?

- Vâng.

Có vẻ người phụ trách định chỉ trả lời đúng một từ “vâng” với H. H lại phừng phừng lửa giận. H đã trải nghiệm cảm giác máu nóng xông thẳng lên não thế này hơn chục lần rồi. Đáng lẽ sống được đến bảy mươi bảy tuổi thì chắc H sẽ chết ngay ở tuổi bảy mươi sáu mất, chính vì những chuyện như thế này đã rút ngắn đến một năm tuổi thọ của cô chứ sao. Suốt cả tháng vừa rồi, những cuộc điện thoại giữa H và người phụ trách thuộc Ban chỉ đạo giao thông thành phố, cũng là người gửi chỉ thị của thành phố yêu cầu H sửa lại bãi đỗ xe, luôn kết thúc bằng việc H rước cục tức vào người. H có phản ứng thế nào thì anh ta vẫn giữ phong thái bình thản, cứ như đàn gảy tai trâu vậy.

- Tôi cần gặp anh nói chuyện trực tiếp cho ra lẽ.

- Có gặp nhau thì tình hình cũng không thay đổi gì đâu chị à. Chúng tôi không thể làm trái quy định pháp luật được.

- Nhưng nhà tôi chỉ có một chiếc xe thôi, xe luôn đỗ trong hầm để xe. Sao các anh lại muốn tôi làm bãi đỗ ngoài trời vậy? Tốn tiền làm nó vì cái gì chứ. Còn nữa, năm ngoái tôi đã chuyển cây mộc qua đến trồng ở vị trí đó rồi, giờ mà chuyển đi nữa thì nó sẽ chết đó, anh hiểu không?

- Vị trí của cây mộc qua vốn nằm trong khu vực được quy hoạch để xây dựng bãi đỗ xe. Đằng nào cũng phải chuyển đi chị ạ.

- Đợi đã, các anh nhổ cả cái cây lên rồi xây một bãi đỗ xe vô ích như thế để làm gì cơ chứ?

- Chúng tôi buộc phải làm vậy.

- Này, các anh không còn chuyện gì để làm sao?

- Đây là phận sự của tôi.

- Anh tới đây mà xem. Vấn đề cần giải quyết ở đây không phải bãi đỗ xe nhà tôi mà là việc dân khu này ai cũng đến đỗ xe ở bức tường bao quanh nhà tôi đây này, tôi mới là người chịu thiệt đấy anh có biết không hả?

- Hóa ra là vậy.

- Biết vậy mà anh vẫn muốn bắt tôi xây lại cái bãi đỗ xe không ai dùng đến hả? Thay vì thế anh hãy cấm người ta không được đỗ xe trước cửa nhà tôi đi thì hơn.

- Chuyện đó không nằm trong quyền hạn của tôi ạ.

Tâm trạng H tuột dốc không phanh. Cô những muốn hét lớn vào điện thoại, “Này anh kia! Tôi phải nói bao nhiêu lần nữa anh mới chịu hiểu hả? Vì lý do gì mà phải xây dựng một bãi đỗ xe không dùng đến! Chữ ‘trùng’ trong tên của anh nghĩa là côn trùng đúng không?” nhưng nghĩ bụng tự dưng lớn giọng vô ích chẳng để làm gì, cô liền dập mạnh điện thoại.

H chuyển đến căn nhà này đã được năm năm. Mùa xuân năm ngoái, trước khi nhận được thông báo của chính quyền, H đã đem cây mộc qua từ nhà một người bạn tên L về trồng ở đó mà không hề hay biết đó là vị trí của bãi đỗ xe. Do ngôi nhà mình đang ở thuê sắp phải sửa sang lại nên L đã đến gặp H nói chuyện cây mộc qua. L mắt ngấn nước, nói rằng không nỡ nhìn cây mộc qua do chính tay người mẹ đã mất trồng khi còn trẻ bị đốn hạ dưới tay những người thợ xây. H không thích thú loại cây này lắm. Hơn nữa đây cũng chẳng phải nhà của cô. Nhưng vì L, H đã xin phép chủ nhà đem cây mộc qua vào trồng ở khoảng đất trống nhỏ mé bên sườn nhà, vì thực ra ngôi nhà này cũng không có vườn. Cái cây đã lớn, cành lá sum suê nên chi phí vận chuyển rồi trồng lại tốn kém không ít. Cảm thấy may mắn vì tìm được nơi trồng cây mộc qua, L vui vẻ trả toàn bộ tiền vận chuyển. Như để báo đáp tấm lòng của L, cây mộc qua sau khi bị bứng đem đến chỗ khác trồng vẫn bám rễ chắc chắn ở vùng đất mới và vươn sống tươi tốt, mùa thu đến, cây còn trổ đến bốn mươi bảy trái mộc qua chín vàng. Tiến hành xây dựng lại bãi đỗ xe cũng đồng nghĩa với việc phải bỏ đi cây mộc qua. Giờ thì H đã hiểu tại sao sau khi nghe cô hỏi xin trồng cây mộc qua bà chủ nhà lại mập mờ “Chẳng biết có thể trồng cây ở đó được hay không...” và cả lý do bức tường rào bao quanh nhà đến đúng chỗ có bãi đất trống lại có rào gỗ chen ngang. Nếu không có cây mộc qua thì việc xây dựng sẽ không gặp khó khăn gì, chỉ cần lắp thêm cánh cửa ở ngay vị trí rào gỗ giữa hai bờ tường là được. Nhưng vì chình ình một cái cây ở đó nên chuyện mới khó khăn. Ủy ban quận yêu cầu đỗ xe tại vị trí đó và chụp hình gửi về cho họ. Phải đây là nhà của H thì dù có là cưỡng chế hay không, có theo pháp luật hay không H cũng vẫn cứng đầu ngoan cố được, nhưng đây là nhà đi thuê, H đâu thể đổ hết chuyện cho bà chủ nhà cáng đáng. Phải làm sao với cây mộc qua đây? H đau đầu nhức óc suy nghĩ, rốt cuộc chẳng biết làm thế nào đành gọi cho L. Từ khi nhận điện thoại đến lúc L có mặt tại nhà H không đến một tiếng đồng hồ. L gọi cho người phụ trách lần nữa, nói lại cùng một nội dung như H đã nói, sau một hồi thì chán nản cúp máy, không còn hy vọng làm chuyện ra nhẽ bằng cách đối thoại nữa.

Mặt mũi buồn bã, L hết vòng ra ngoài bức tường rồi lại đi vào trong tới những ba mươi phút. Rồi như vừa nảy ra sáng kiến gì, L chồm tới nắm lấy cánh tay H.

- Chỉ cần phá bức tường là được mà phải không?

- Bức tường?

- Chỉ cần gắn cánh cửa tránh cây mộc qua ra là được chứ gì? Chỉ cần cho xe vào được là được mà, đâu quan trọng nó vào bằng hướng nào?

H ngây người ra nhìn L. Chỉ vì muốn giữ lại cây mộc qua mà L có thể nghĩ tới chuyện phá bức tường sao? Mà cũng có phải tường của H đâu cơ chứ?

- Làm vậy là được phải không? Tớ sẽ chịu hết chi phí.

H không nỡ giội gáo nước lạnh lên người bạn đang rất phấn khởi của mình nên đành gật đầu đồng ý. Đúng là so với thuyết phục tay phụ trách ở văn phòng Ủy ban thì thuyết phục bà chủ nhà có lẽ còn nhanh hơn nhiều đấy, H nghĩ.

Những cụ bà đáng yêu

Y vừa mở cửa phòng khám nha khoa đi vào, cô y tá liền nở nụ cười tươi. Y nhìn nụ cười rạng rỡ của cô y tá mà trán vẫn nhăn hết cả lại. Đã đến lúc phải nhổ chiếc răng hàm anh cứ lần lữa mãi rồi. Nếu không nhổ ngay mà để nguyên thế đi du lịch, nhỡ lúc đấy bị nó hành hạ thì biết làm sao. Chuyến du lịch này có ngắn đâu, anh dự định đi tận một tháng trời.

Từ sáng sớm, các cụ bà đã ngồi sẵn một hàng ở phòng chờ. Có vẻ họ đều quen biết nhau nên trò chuyện rôm rả như những cô thiếu nữ. Y vừa nhìn sang, cô y tá liền cười tinh nghịch bảo cụ bà ngồi ở giữa hôm nay có hẹn đến lấy cao răng nên các cụ bạn khác đi cùng. Vì bà rất sợ lấy cao răng nên mỗi lần đến đây bạn bè bà đều đồng loạt đi theo. Cứ như vậy, họ đã cùng nhau đến đây được mười năm rồi. Bà cụ có những người bạn tri kỷ quả là tuyệt vời, phải sống ra sao để có được diễm phúc như thế nhỉ? Y chăm chú nhìn cụ bà ngồi giữa. Bà cài chiếc kính gọng bạc trên mái tóc bạc, những cụ bạn ngồi xung quanh thay phiên nhau nắm lấy tay bà, xoa lưng rồi vuốt phẳng nếp áo cho bà. Ngay giây phút này bà là người đáng ghen tị nhất thế gian.

Y cũng rất sợ phải nhổ răng. Nếu có thể, anh muốn về nhà ngay lập tức. Sáu tháng trước anh mới bắt đầu nghĩ đến chuyện đi khám răng. Khi đó một chiếc răng hàm của anh mới bắt đầu bị sâu, cứ uống nước lạnh vào là nó ê buốt, rồi dần dần nó sâu nặng hơn. Trong đầu luôn tự nhắc phải đi khám ngay nhưng anh cứ lừng khừng mãi. Chỉ cần thiếu ngủ một chút là cái răng lại đau, sau đó nướu bắt đầu sưng lên và răng còn lung lay nữa. Đến mức vậy rồi mà Y vẫn trì hoãn chưa chịu đi khám.

Ngay sau khi kỳ học kết thúc, Y quyết định đi Ý du lịch cùng gia đình, chuyến đi anh vẫn ấp ủ từ bốn năm trước. Đến hôm nay thì chỉ còn một tuần nữa là lên đường. Cứ để cái răng đau nhức thế này mà đi anh thật sự không an tâm, thế nên anh mới đến nha khoa khám, đến nơi lại được họ báo rằng với tình trạng này, chiếc răng không nhổ không được. Nếu người khác bị đau răng, anh sẽ lập tức khuyên họ phải nhanh nhanh mà đi khám, thế nhưng tới lượt mình thì anh lại chậm chạp vậy đấy.

Nằm trằn trọc mãi, đến sáng sớm vừa mở mắt Y liền quay sang bên cạnh nói với vợ: “Hôm nay em đến phòng khám nha khoa với anh đi.” Vợ anh đốp lại tức thì, “Anh là con nít đấy hả?” rồi xoay người ngủ tiếp. Cũng đúng, có khi nào anh đi nhổ răng cùng vợ đâu.

- Anh có uống thuốc kháng sinh trước khi đến không?

- Có ạ.

- Anh đừng lo lắng quá. Có thuốc tê nên sẽ không thấy đau đâu. Người trước anh vừa mới hủy hẹn nên anh có thể vào ngay bây giờ. Mời anh vào trong.

Không biết cái người trước anh đó là ai chứ, tự dưng hủy lịch khiến anh vừa bước vào phòng khám đã bị bắt đi nhổ răng luôn, chẳng có thời gian chuẩn bị tinh thần gì cả. Y theo lời y tá bước vào phòng điều trị. Anh ngồi, thật ra là gần như nằm luôn xuống ghế. Vợ anh có vẻ cảm thấy áy náy vì đã từ chối thẳng thừng không đi cùng anh nên hồi sáng có khuyên anh lúc nhổ thì hãy nghĩ sang chuyện khác.

- Nghĩ gì bây giờ.

- Về chuyến du lịch. Về cảm giác hạnh phúc khi để hết công việc lại sau lưng, nghĩ đến thời khắc Jun của chúng ta sinh ra. Hoặc nghĩ về lần đầu gặp em.

Y nhìn vợ chằm chằm, trong bụng nghĩ, nếu muốn người ta nghĩ về lần đầu tiên gặp nhau thì em cũng phải đẹp như lúc ấy cơ.

Bác sĩ nha khoa đeo kính và khẩu trang bước đến gần Y. Mỗi lần đến phòng khám nha khoa, Y đều cảm thấy khó chịu khi nhìn khẩu trang của các y tá, bác sĩ. Khẩu trang làm người ta có cảm giác chân thật nhất về việc bản thân là một bệnh nhân với mấy chiếc răng đang bị hàng ngàn con vi khuẩn bám vào.

- Anh đừng căng thẳng quá. Sẽ xong ngay thôi.

Tiêm một mũi thuốc tê vào nướu, bác sĩ bảo anh hãy chờ khoảng mười phút. Chắc ý bác sĩ bảo anh đợi cho thuốc ngấm. Y nằm yên trên ghế, cố gắng nghĩ về chuyện gì khác. Nhưng khổ nỗi anh chẳng nghĩ được gì. Y nằm ngây ra một lúc, chắc cũng hơn mười phút rồi nên bác sĩ lại bước đến nhìn vào khoang miệng anh. Y vội nhắm chặt mắt lại. Nghĩ chuyện khác đi. Nào, chuyện khác ơi, nhanh tới đây xem nào, dù thâm tâm đang gào thét nhưng chẳng những không nghĩ ra chuyện gì khác, Y còn cảm thấy mọi cử động của bác sĩ một cách sống động hơn, đến nỗi lạnh hết cả sống lưng. Là cái dùi? Hay cái búa. Âm thanh của mớ dụng cụ làm anh có cảm tưởng như miệng mình đã biến thành hẳn một công trường. Thứ âm thanh anh ghét phải nghe nhất trên đời. Chỉ cần nghĩ đến chuyện khác là sẽ không còn nghe rõ mồn một những tiếng động đáng sợ ấy nữa, nhưng càng bắt mình nghĩ anh lại càng tập trung vào từng động tác của bác sĩ hơn.

Phần gốc răng đã bị hư nặng nên dù cố gắng, bác sĩ vẫn chưa nhổ được hết chân răng. Hết mài, gõ, rồi nắm kéo ra, vậy mà vẫn chưa kết thúc. Trán Y càng lúc càng nhăn nhúm. Bỗng Y nghe thấy tiếng nói chuyện của các bà cụ vọng vào.

Bà cụ 1: Này này! Tôi nghe nói Giêsu chết rồi đấy.

Bà cụ 2: Gì cơ?

Bà cụ 1: Bị đóng đinh mà chết đấy.

Y vểnh tai lên. Giêsu? Giêsu mất năm 33 sau Công nguyên á? Lẽ nào đến bây giờ bà cụ mới biết ngài ấy đã mất sao?

Bà cụ 3: Tôi biết thể nào cũng sẽ như thế mà. Nếu ông ta không để đầu tóc rối bù rồi chân trần trên đường đi vòng quanh khắp nơi suốt cả ngày như vậy thì đã không phải chịu cảnh bị đóng đinh rồi.

Hả? Y hoàn toàn quên mất bản thân mình đang nhổ răng, quên luôn những âm thanh phát ra khi nằm trong phòng khám.

Bà cụ 4: Nhưng Giêsu là ai thế?

Không khí trầm xuống một lúc.

Bà cụ 5: Xem nào... tôi cũng không rõ, nhưng nhìn cô con dâu tôi suốt ngày cứ gọi “thưa Cha”, “Cha của chúng con” nên tôi nghĩ có lẽ là ông thông gia nhà chúng tôi đấy.

Rốt cục Y không thể kìm được, ngồi bật dậy ôm bụng cười ngặt nghẽo. Y nhỏm người lên vươn tay giật chiếc khẩu trang của vị bác sĩ nha khoa. Gương mặt ẩn dưới lớp khẩu trang của vị bác sĩ cũng đang cười, khóe miệng kéo rộng đến mang tai.

Lời tác giả

Vào một đêm rất lâu trước đây, tôi hờ hững ngước nhìn bầu trời đêm khi đang đi dạo quanh khu phố. Mặt trăng tròn vành vạnh trên bầu trời trong vắt không một gợn mây cũng nhìn xuống tôi. Thỉnh thoảng tôi thấy trời đêm cũng giống biển cả vậy. Ngày hôm đó, tôi thấy trăng như đang một mình trôi dạt về nơi nào đó giữa biển trời mênh mông. Ngày hôm đó, dường như trăng đi đâu cũng chỉ nhìn về mỗi tôi. Với trăng, tôi có khi còn nhỏ bé hơn cả hạt bụi, dẫu thế tôi vẫn có cảm giác mạnh mẽ rằng trăng ngày hôm đó cứ dõi nhìn tôi và muốn nhắn nhủ điều gì. Thỉnh thoảng, tình cờ bắt gặp những khung cảnh khiến mình nghĩ một mình chiêm ngưỡng thì thật phí, tôi lại nhắn tin “Mưa xuân đến rồi đấy” hay “Hoa bách hợp nở kìa” gửi tới những khuôn mặt chợt hiện lên trong tâm trí thay cho lời thăm hỏi. Ngày hôm đó, tôi đang định nhắn với ai đó rằng, “Này, nhìn trăng kìa” thì bất giác ngừng lại và ngước lên thật lâu, tự hỏi bây giờ trăng đang nói gì với mình. Thật xấu hổ, lời tôi nghe được từ trăng lại là lời phàn nàn, chị không viết được gì thú vị vui vẻ chút sao.

Những lời than phiền đấy tôi cũng vẫn thường được nghe từ các độc giả. Đọc sách của tôi xong, họ sẽ trầm tư suy ngẫm mấy ngày liền, mất khá nhiều thời gian mới bình thường trở lại. Những độc giả ấy vẫn thường hỏi chẳng lẽ tôi không định viết những câu chuyện vui vẻ hơn sao. Mỗi khi được hỏi thế một mặt tôi cũng thấy áy náy, nhưng một mặt lại cảm thấy có chút buồn, nghĩ đúng là lạ thật nhỉ, sao họ không phát hiện ra sự hài hước tựa những mẩu giấy nhỏ mà tôi đã giấu giữa những câu chữ. Chính tôi cũng đang ngày càng bị lôi cuốn bởi sức ảnh hưởng mạnh mẽ của sự lạc quan mà những câu chuyện cười hay nghịch lý mang lại. Nếu không có sự lạc quan liệu con người ta còn biết dựa vào gì để chống chọi từng phút từng giây với cái cuộc sống lúc nào cũng căng như sợi dây sắp đứt mà bước tiếp về phía trước. Dẫu vậy tôi cũng không thể nào hướng hẳn ngòi bút mình về hướng đó. Thứ nhất, do tôi chưa đủ năng lực. Thứ hai, vì tôi cho rằng, dù có biết trước thứ dẫn lối chúng ta giữa những biến hóa và tái phát hiện của cuộc đời này cuối cùng sẽ trở thành gì thì rốt cuộc, với hư vọng nặng trên lưng chúng ta cũng vẫn chỉ có một con đường duy nhất là đi tới cùng.

Nhưng rồi đêm hôm đó, tôi đột nhiên có mong muốn mãnh liệt được viết những mẩu truyện ngắn để kể cho trăng nghe. Lòng tôi cũng phập phồng mong những câu chuyện lần này sẽ khác những gì tôi vẫn thường viết. Khi về đến nhà, tôi đã viết mẩu giấy nhớ “Chuyện kể trăng nghe” rồi dán lên bàn làm việc. Những câu chuyện trăng nghe xong sẽ cười phá lên, hay chỉ gật gù gật gù thôi cũng được.

Một khoảng thời gian sau, tôi có buổi phỏng vấn với tổng biên tập một tờ tạp chí phê bình văn học nay đã ngừng phát hành. Trong lúc phỏng vấn, vị tổng biên tập này đề nghị tôi hãy thử viết tự do, trong khoảng hai mươi trang bản thảo và bằng bất cứ hình thức nào, những câu chuyện nhỏ nhắn như nằm vừa trong lòng bàn tay. Bị hấp dẫn bởi những từ “nhỏ nhắn như nằm vừa trong lòng bàn tay” và “tự do” mà vị tổng biên tập đó nói, sau hơn hai năm, cuối cùng tôi cũng hoàn thành và cho ra mắt tuyển tập hai mươi sáu câu chuyện nhỏ này. Dòng ghi chú “Chuyện kể trăng nghe” cứ thế trở thành tiêu đề. Ngẫm lại, những câu chuyện này luôn được viết dựa vào một vài khoảnh khắc nào đó. Khoảnh khắc của bình minh, của chuyến du lịch, những khoảnh khắc diễn ra trong đời sống thường nhật, khi đọc sách, hay khi chúng ta – bạn và tôi – gặp gỡ. Có vẻ như tôi đã kịp ghi lại hai mươi sáu lần lóe lên lấp lánh của những khoảnh khắc mình từng lưu lại một chút trong đời.

Đối với tôi.

Bạn, luôn là người cùng đọc một cuốn sách buồn mà tôi đã từng đọc. Tôi gọi người ấy là “bạn”. Rồi cuốn sách mà bạn đã đọc, tôi cũng sẽ đọc nó sau này. Những câu chuyện nhẹ như không mà tôi đã kể trước cho trăng nghe đây, nếu có thể, tôi hy vọng cũng sẽ mang lại cho bạn nụ cười vui vẻ. Một ngày xuân đi tìm phòng trọ, một lúc nào đó ngồi chỉnh sửa hồ sơ lý lịch, hay những khi cảm thấy chỉ đơn độc một mình, bận lòng bởi những chuyện ngoài ý muốn, tự trách mình tại sao lại như thế hoặc khi suy nghĩ muốn từ bỏ dâng trào trong bạn... tôi hy vọng hai mươi sáu câu chuyện này cũng sẽ như ánh trăng, len lỏi giúp bạn tỏa sáng.

Mùa xuân năm 2013

SHIN KYUNG-SOOK

[1] Người chữa lành mang thương tích (The Wounded Healer): là cách gọi của Cha Henri Nouwen dành cho Chúa Jesus trong cuốn sách cùng tên.

[2] Chơi chữ, Baek Su trong tiếng Hàn có nghĩa là “vô công rồi nghề”.

[3] Hong Gil Dong: nhân vật anh hùng trong truyền thuyết Hàn Quốc, thường cướp của người giàu chia cho người nghèo, vì là con ngoài giá thú nên không thể nhận cha và các anh em.

[4] Trường Giáo dục thay thế: là trường học dành cho những trẻ em không giỏi giao tiếp xã hội, hay bị tẩy chay. Chương trình học tại đây, chủ yếu giúp trẻ giao lưu, cởi mở hơn trong cuộc sống.

[5] Mặt nạ Hahoe: mặt nạ kịch truyền thống của Hàn Quốc, được làm bằng gỗ. Có nhiều loại mặt nạ Hahoe khác nhau, mỗi một gương mặt thể hiện một nhân vật trong vở kịch.

[6] Oreum (phương ngữ Jeju): chóp ký sinh của núi lửa hay núi lửa vệ tinh – hình thành khi núi lửa phun trào, dòng nham thạch chảy qua khe nứt bên hông núi, đẩy phần đất đá nhô lên tạo thành một ngọn đồi nhỏ hơn. Jeju là hòn đảo có rất nhiều oreum nằm dọc hai bên ngọn núi lửa trung tâm Halla.