ĐỨA TRẺ CÁT

Tahar Ben Jelloun

Making Ebook Project

BOOKAHOLIC CLUB

Tên tác phẩm: ĐỨA TRẺ CÁT

Tác giả: Tahar Ben Jelloun

Nguyên tác: L'enfant de sable

Dịch giả: Phạm Văn Ba

NXB: Hội Nhà Văn

Năm XB: 2000

Số trang: 311

Khổ sách:13x19cm

Giá bìa: 30.000 đồng

Đánh máy: Thảo Đoàn, Minh Khuyên, Thúy Dung, Minh Huy, Nguyễn Vân Anh, Hoàng Thành

Kiểm tra: Thảo Đoàn

Chế bản ebook: Thảo Đoàn

Ngày thực hiện: 16/04/2011

Making Ebook Project #115 - www.BookaholicClub.com

Bạn đang đọc ebook ĐỨA TRẺ CÁT của tác giả Tahar Ben Jelloun do Bookaholic Club chế bản theo Dự án chế bản Ebook (Making Ebook Project).

Mong rằng ebook này sẽ mang đến cho bạn một tác phẩm Văn học hay, giàu giá trị biểu cảm và nhân văn, với chất lượng cao. Chúng tôi luôn cố gắng mang đến những chế bản ebook tốt nhất, nếu trong quá trình chế bản có lỗi sai sót nào mong bạn góp ý và cho chúng tôi biết những ebook mà đang mong muốn.

Making Ebook Project của Bookaholic Club là một hoạt động phi lợi nhuận, nhằm mục đích mang đến những chế bản ebook hay, có giá trị với chất lượng tốt nhất mà chúng tôi có thể với Cộng đồng đọc - người Việt. Tuy nhiên, nếu bạn có khả năng xin hãy đọc tác phẩm này bằng sách trước hết vì lợi ích cho Nhà xuất bản, bản quyền tác giả và góp phần phát triển xây dựng nền Văn hóa đọc.

Hãy chỉ đọc chế bản này trong điều kiện bạn không thể tìm đến ấn phẩm sách.

GIỚI THIỆU VỀ TÁC GIẢ

Tahar Ben Jelloun (sinh ngày 1 tháng 12 năm 1944 tại thành phố Fes, Ma-rốc) là một nhà thơ, nhà văn người Ma-rốc. Mặc dù ngôn ngữ mẹ đẻ của ông là tiếng Ả rập nhưng hiện nay, các tác phẩm của ông đều được viết bằng tiếng Pháp.

Học trung học ở một trường song ngữ (tiếng Ả Rập và tiếng Pháp), sau đó Ben Jelloun học tiếp tiếng Pháp ở thành phố Tangier miền bắc Ma-rốc cho tới năm 18 tuổi. Đỗ vào trường đại học Mohamned-V ở Rabat, ông theo học ngành triết học. Trong những năm học đại học, ông đã viết nên những bài thơ đầu tiên của mình (được tập hợp trong tập thơ Hommes sous linceul de silence (1971)).

Tốt nghiệp, Ben Jelloun trở thành giáo sư dạy triết học ở Tetouan rồi sau đó ở Casablanca, Ma-rốc. Năm 1971, sau sự việc môn triết không được dạy bằng tiếng Ả Rập nữa, ông rời Ma rốc và đến Pháp để tiếp tục sự học môn triết của mình. Ở Pháp, ông bắt đầu viết nhiều hơn.

Đầu năm 1972, Ben Jelloun bắt đầu viết bài cho tờ Le Monde (Thế giới). Năm 1975, ông được công nhận học vị tiến sĩ về tâm thần học. Với những kinh nghiệm về tâm lý liệu pháp (nhờ vào những khảo cứu và lòng say mê), ông viết cuốn La Réclusion solitaire vào năm 1976.

Năm 1985, Ben Jelloun xuất bản cuốn tiểu thuyết L'enfant de sable (Đứa trẻ cát) được ca tụng rộng khắp. Ông được trao giải Goncourt năm 1987 cho tiểu thuyết La Nuit Sacrée (Đêm thiêng).

Năm 1997, cuốn Le Racisme expliqué à ma fille (Giảng cho con gái nghe về chủ nghĩa phân biệt chủng tộc) được ông cảm tác dựa trên những thực tế trong gia đình mình được xuất bản.

Ông thường xuyên được mời diễn thuyết hoặc thỉnh giảng tại các trường đại học ở Ma-rốc và trên khắp châu Âu.

Năm 2004, Ben Jelloun giành được giải thưởng văn học quốc tế IMPAC Dublin cho tác phẩm This Blinding Absence of Light (do Linda Coverdale dịch sang tiếng Pháp). Ông cũng giành được giải Prix Ulysse vào năm 2005 cho toàn bộ sự nghiệp của mình.

Tháng 9 năm 2006, Ben Jelloun giành được giải đặc biệt vì “hòa bình và tình hữu nghị giữa người với người” tại Lễ hội văn hóa Lazio between Europe and the Mediterranean Festival được tổ chức tại Rome, Lazio nước Ý.

Ngày 1/2/2008, Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy đã trao cho ông Huân chương Bắc đẩu Bội tinh.

Ben Jelloun có 4 người con và hiện đang sống tại Paris.

Hai cuốn tiểu thuyết L'Enfant de sable (Đứa trẻ cát) và La Nuit sacrée (Đêm thiêng) đã được dịch ra 43 thứ tiếng. Cuốn Le racism expliqué à ma fille (Giảng cho con gái nghe về chủ nghĩa phân biệt chủng tộc) đã được dịch ra 33 thứ tiếng. Bản thân ông cũng tham gia vào việc chuyển ngữ những tác phẩm của chính mình.

Tác phẩm chính:

Harrouda (1973)

Solitaire (Cô đơn) (1976)

The Sand Child (Đứa trẻ cát) (1985)

The Sacred Night (Đêm thiêng) (1987)

Silent Day in Tangiers (Ngày yên lặng ở Tangier) (1990)

With Downcast Eyes (Mắt cúi gằm) (1991)

Corruption (Tham nhũng) (1995)

The Fruits of Hard Work (Thành quả lao động) (1996)

Praise of Friendship (Ca ngợi tình bạn) (1996)

L'Auberge des pauvres (1997)

Racism Explained to My Daughter (Giảng cho con gái nghe về chủ nghĩa phân biệt chủng tộc) (1998)

Islam Explained (Về đạo Hồi) (2002)

This Blinding Absence of Light (2003)

La Belle au bois dormant (Người đẹp ngủ trong rừng) (2004)

The last friend (Người bạn cuối cùng) (2006)

Yemma (2007)

Leaving Tangier (Rời bỏ Tangier) (2009)

The Rising of the Ashes (Tàn tro bốc cao) (2009) 

GIỚI THIỆU NỘI DUNG TÁC PHẨM

Tahar Ben Jelloun sinh năm 1944, nhà văn người Ma-rốc viết bằng tiếng Pháp. Đứa trẻ cát xuất bản năm 1985, được báo chí Pháp ca ngợi và độc giả đón đọc say mê ngay từ khi vừa phát hành. Đêm thiêng là phần tiếp nối và bổ sung cho đề tài Đứa trẻ cát nổi tiếng đã đưa ông đến với giải Goncourt 1987.

Chuyện xảy ra tại một khu đông dân của một thành phố Ả Rập, ông chủ lò gốm cay cú vì vợ sau bảy lần sinh chỉ toàn là con gái. Cảm thấy xấu hổ, nhục nhã vì không có con trai thừa kế, ông ta đã đi đến một quyết định thách thức với số mệnh rằng dù thế nào đi nữa, đứa con sắp ra đời dứt khoát phải là một thằng con trai. Thật oái oăm, đứa thứ tám chào đời vẫn là con gái. Thế rồi Ahmed - tên đứa trẻ sơ sinh - được trình làng và nuôi dạy như một đứa con trai. Nhưng sau bao năm tháng, cậu bé lớn lên, bối rối khám phá ra ý nghĩa đích thực của cái mà người ta vẫn che giấu cậu: giới tính.

Những di chứng quái gở của tôn giáo, sự ngu muội ở một bộ phận cộng đồng là lí do dẫn dắt ông bố đi đến một quyết định sai lầm kéo theo sau đó bao nhiêu tai họa cho gia đình, cho đứa con mà ông bất chấp mọi quy luật áp đặt nên. Và đó cũng là mục tiêu mà tác giả cũng đã tập trung phê phán trong một số tiểu thuyết khác của ông. Và không chỉ có vậy, François Nourissier, viện sĩ Viện hàn lâm Pháp, trong khi đánh giá về tiểu thuyết của Tahar Ben Jelloun, đã gọi đó là những tiểu thuyết của sự lưu đày, của trạng thái không thể hòa nhập, của sự chia rẽ của hai nền văn hóa!

1
NGƯỜI ĐÀN ÔNG

Ấn tượng đầu tiên là khuôn mặt ấy dài ngoẵng bởi những nếp nhăn chạy dọc, những nếp nhăn giống như những vết sẹo bị cày xới bởi những trận mất ngủ triền miên, một khuôn mặt râu cạo nham nhở, bị thời gian tàn phá. Cuộc sống - cuộc sống nào đây? Một ngoại hình kì dị được sinh ra để rồi bị lãng quên - có bổn phận ngược đãi, ngáng trở, và thậm chí phải làm cho anh ta tức tối. Người ta có thể đọc hoặc có thể đoán ra được trên gương mặt ấy nỗi đau khổ ê chề mà chỉ cần một cử chỉ vụng về của bàn tay, một ánh mắt bênh vực, một con mắt dò xét hoặc ác ý cũng đủ làm cho vết thương ấy lại tấy lên nhức buốt. Anh ta thường tránh phô bày thân hình ra giữa ánh sáng chói chang và giấu hai con mắt vào sau làn tay áo. Ánh sáng của ban ngày, của một ngọn đèn, hoặc của mặt trăng rằm, đều làm cho anh ta đau đớn: tia sáng ấy muốn lột trần thân xác anh ta, len lỏi vào từng làn da thớ thịt và khám phá ra ở đó nỗi tủi hổ xót xa và những giọt nước mắt thầm kín. Anh ta cảm thấy luồng ánh sáng đó lướt qua cơ thể như một ngọn đuốc thiêu cháy tất cả những chiếc mặt nạ của anh, như lưỡi dao lần lần lột bỏ tấm voan bằng thịt ngăn cách anh ta với những người khác. Anh ta sẽ ra sao nếu khoảng không gian bảo vệ, ngăn cách anh ta với những người khác bị xóa bỏ? Lẽ nào anh ta lại bị phơi ra trần truồng, không một phương tiện tự vệ, trong tay những kẻ luôn rượt đuổi anh chỉ vì muốn thỏa mãn thói tò mò, tính đa nghi và thậm chí chỉ vì một mối hận thù dai dẳng; bọn họ không bao giờ bằng lòng với sự im lặng và trí thông minh của một kẻ luôn gây phiền hà cho họ bằng sự hiện diện độc đoán và đầy bí ẩn.

Ánh sáng lột trần cơ thể anh ta. Tiếng ầm ĩ làm cho anh ta bấn loạn. Từ ngày giam mình trong căn phòng nhìn ra sân thượng, anh ta không còn bị cái thế giới ồn ào kia tra tấn nữa, mỗi ngày một lần, anh ấy tiếp xúc với thế giới bên ngoài thông qua việc mở cửa cho Malika, bà giúp việc vẫn thường đưa thức ăn, đồ uống, báo chí và một bát hoa cam vào phòng cho anh. Anh ta rất quý mến bà lão vì bà đã trở thành một thành viên của gia đình. Kín đáo và dịu dàng, bà không khi nào lục vấn anh ta bất cứ điều gì, mà cả hai cứ như những kẻ tòng phạm, nhờ vậy họ rất gắn bó với nhau.

Tiếng ồn. Tiếng ồn của những giọng nói the thé hoặc nhạt nhẽo. Tiếng ồn của những tiếng cười thô lỗ, từ những tiếng hát chói tai phát ra từ chiếc radio. Tiếng ồn của những xô nước hắt ra ngoài sân. Tiếng ồn của lũ trẻ đang hành hạ một con mèo mù hay một con chó chỉ còn ba chân bị lạc vào giữa những đường phố hẹp, nơi những con vật và những người điên thường bị vướng bẫy. Tiếng ồn của những lời than vãn, nỉ non của những người ăn mày. Tiếng ồn chói tai của một chiếc loa phóng thanh, năm lần mỗi ngày, rè rè phát lời mời cầu nguyện. Đôi khi tiếng loa không còn là lời gọi mời cầu nguyện nữa mà là một cử chỉ xúi giục làm loạn. Tiếng ồn của mọi giọng nói và những tiếng la ó từ ngoài phố vọng vào và neo lại ở kia, ngay phía trên căn phòng của anh ta, đã đến lúc gió hãy cuốn chúng đi hoặc giảm bớt âm lượng của chúng.

Anh ta đã khuếch trương những dị ứng đó; cơ thể quá nhạy cảm và dễ xúc động của anh ta đón nhận mọi thứ dị ứng dù chỉ là một chấn động rất nhỏ, hấp thụ và giữ cho chúng luôn phát huy tác dụng, vì thế giấc ngủ của anh ta thật khó khăn nếu không muốn nói là không thể. Các giác quan của anh ta không hề bị rối loạn như người ta vẫn nghĩ. Mà ngược lại, chúng trở nên đặc biệt sắc sảo, năng động và không biết mệt mỏi. Chúng thực sự phát triển và chiếm lĩnh toàn bộ vị trí trong cái thân xác mà cuộc sống đã làm đảo lộn và số phận bị đổi hướng.

Khứu giác của anh ta có khả năng phân biệt được tất cả. Lỗ mũi đem đến cho anh ta mọi thứ mùi, ngay cả những thứ mùi không còn ở đó nữa. Anh ta nói rằng anh ta có khứu giác của người mù, thính giác của một xác chết đang ấm nóng và thị giác của một nhà tiên tri. Nhưng cuộc sống của anh ta không phải là cuộc sống của một vị thánh, tuy nhiên, cuộc sống ấy cũng có thể trở nên tốt đẹp như thế nếu như anh ta không có quá nhiều thứ phải làm.

Từ khi lui về ẩn dật trong căn phòng trên cao này, anh ta chẳng tiếp chuyện bất cứ ai. Anh ta cần một thời gian dài, có thể là nhiều tháng để thu nhặt các bộ phận của mình, sắp xếp lại quá khứ theo trình tự thời gian, sửa chữa cái hình ảnh bi thảm mà mọi người xung quanh đã dành cho anh ta trong thời gian gần đây, thu xếp một cái chết mà anh ta đã kí thác vào đó tất cả: cuốn nhật ký riêng tư, những điều bí mật của anh ta - có thể chỉ có cuốn sổ này là điều bí mật duy nhất - và cũng có thể đây là bản phác thảo một câu chuyện mà chỉ mình anh ta nắm giữ chìa khóa mà thôi.

Một màn sương mù dày đặc bao bọc dai dẳng xung quanh anh ta, che chắn cho anh những ánh mắt đầy ngờ vực và những lời thị phi của những người bà con và hàng xóm vẫn to nhỏ với nhau trước ngõ. Bức màn màu trắng này làm cho anh ta bình tâm trở lại, đưa anh ta vào giấc ngủ yên lành và nuôi dưỡng những giấc mơ tuyệt vời của anh.

Chuyện ẩn cư của anh ta không làm cho gia đình phải suy nghĩ nhiều. Họ đã quen với cảnh nhìn anh ta đắm chìm trong sự câm lặng ghê người, hoặc trong những cơn cáu giận bùng phát hết sức phi lí. Có cái gì đó không thể xác định được một cách minh bạch đã xen vào giữa anh ta và những người còn lại trong gia đình. Chắc hẳn là anh ta có những lí do riêng, và chỉ có mình anh ta là có thể nói ra được thôi. Anh ta quả quyết rằng thế giới của anh ta chỉ thuộc về anh ta mà thôi, và rằng cái thế giới ấy ưu việt hơn rất nhiều so với thế giới của bà mẹ và các chị của mình - nói tóm lại là rất khác nhau. Thậm chí anh ta còn nghĩ rằng mẹ và các chị không thể có một thế giới riêng nào hết. Họ bằng lòng sống ở bề ngoài sự vật, không đòi hỏi gì lớn, tuân theo quyền uy, những luật lệ và ý muốn của anh ta. Mặc dù không nói với nhau, nhưng phải chăng bà mẹ và những người chị gái đều cho rằng anh ta đã lựa chọn và chấp nhận lối sống lặng lẽ ấy, bởi lẽ anh ta không còn làm chủ được bản thân, không làm chủ được hành vi và sự biến thái trong con người mình do những cú sốc thần kinh căng thẳng tột độ lúc nào cũng chực làm anh ta mất trí? Ít lâu nay, bước chân của anh ta đã bớt đi dáng vẻ của một người đàn ông độc đoán, một chủ nhân không bị ai tranh ngôi đoạt vị trong gia đình, một người đàn ông thay cha quán xuyến mọi việc trong gia đình.

Lưng anh ta đã bắt đầu còng xuống, đôi vai buông xuôi một cách vô duyên, trở nên nhỏ hẹp và mềm nhũn, chúng k còn ý định làm chỗ dựa êm ái cho mái đầu của người tình hoặc là chỗ đặt bàn tay thân tình của bạn bè. Anh ta cảm thấy một khối nặng vô hình đè lên lưng, đến nỗi mỗi bước đi phải gắng ngẩng mặt lên và giữ cho thật cân bằng để khỏi ngã. Anh ta lết đi từng bước, nặng nhọc di chuyển thân mình, âm thầm chống chọi với những cơn đau dồn dập ập đến.

Tình hình đột ngột xấu đi một cách tồi tệ mà trước đó không có một dấu hiệu nào báo trước sự biến đổi này. Mất ngủ đã trở thành một căn bệnh kinh niên và không thể chế ngự được. Nhưng, từ khi mà giữa anh ta và cơ thể có một sự đoạn tuyệt, một kiểu đổ gãy, thì khuôn mặt anh ta trở nên già nua, dáng đi như một kẻ tật nguyền. Nơi nương náu của anh ta chỉ còn là trong sự cô độc hoàn toàn. Có như thế, anh mới có thể điểm lại tất cả những gì đã xảy ra và chuẩn bị cho chuyến đi vĩnh viễn của mình về với thế giới câm lặng vĩnh cửu.

Anh ta biết rõ nguyên nhân cái chết đến với mình không phải do một cơn nhồi máu cơ tim cũng chẳng phải vì một căn bệnh hiểm nghèo đại loại như xuất huyết não hay xuất huyết đường ruột. Chỉ có nỗi buồn sâu lắng, một kiểu buồn vô cớ do một bàn tay vụng về bày đặt, mới có thể đặt dấu chấm hết, đương nhiên là trong giấc ngủ, cho một cuộc đời ngoại lệ và không chịu gục ngã sau bao năm tháng và qua biết bao thử thách trong cái tầm thường của đời sống thường ngày. Cái chết của anh ta sẽ ở tột đỉnh của sự cao quí mà cuộc đời của anh ta đã đốt cháy hết những tấm mặt nạ của mình, đã trần trụi, hoàn toàn trần trụi, không một mảnh vải liệm, lăn lóc trong lòng đất, rồi đất cát sẽ gậm nhấm dần những bộ phận thân thể, trả lại con người thực cho anh ta, dù sự thực đó là một gánh nặng suốt đời của anh.

Đến ngày thứ 30, kể từ khi lui vào khép mình trong phòng kín, anh ta bắt đầu nhìn thấy sự chết chóc xâm chiếm khắp căn phòng. Anh ta đã chạm được tới nó nhưng cố giữ ở một khoảng cách nhất định như muốn nói rằng nó đến quá sớm mà anh lại đang còn một số việc cần phải giải quyết khẩn trương. Ban đêm, anh ta đến trình diện cái chết dưới hình hài của một con nhện lảng vảng rình mò, mệt mỏi, nhưng vẫn còn khỏe. Việc hình dung ra kết cục một cái chết như vậy làm cho cơ thể anh ta cứng đờ ra. Sau đấy, anh ta lại nghĩ đến những bàn tay mạnh mẽ, cứng như thép, từ trên cao thò xuống chộp lấy con nhện đáng ngờ; những bàn tay ấy sẽ tước đi trong quỹ thời gian của anh ta, phần thời gian mà anh ta cần có để kết thúc mọi việc. Hừng đông, con nhện không còn ở đó nữa. Chỉ còn lại mình anh, xung quanh là vài thứ đồ đạc hiếm hoi. Anh ta ngồi đọc lại những trang giấy viết ra hồi đêm rồi ngủ mê man suốt cả buổi sáng.

Một hôm, anh ta nghe nói có một nhà thơ Ai Cập, trong khi đọc một cuốn nhật kí, đã nhận xét: “Con người ta, nếu đi đâu xa về, sẽ không bao giờ còn là mình nữa. Một cuốn nhật ký đôi khi thật cần thiết để chứng minh một điều rằng con người ấy không còn tồn tại nữa.” Ý đồ của anh ta chính xác là như thế này: cần phải nói ra những điều không còn tồn tại nữa.

Vậy anh ta là ai?

Câu hỏi bật ra sau một hồi im lặng, do dự và chờ đợi. Người kể chuyện ngồi giữa chiếu, hai chân gập lại, rút trong cặp ra một cuốn sổ dày cộp đưa lên cho mọi người ngồi xung quanh trông thấy.

Bí mật chính là ở đây, ngay trong những trang viết đầy chữ và hình vẽ này. Anh ấy đã trao gửi cuốn sổ này cho tôi ngay trước lúc lìa đời. Anh ta bắt tôi phải thề rằng chỉ được mở cuốn sổ đó ra sau khi anh ta qua đời được bốn mươi ngày, thời gian đủ để cho một cái chết được trọn vẹn, đối với chúng ta, đó là bốn mươi ngày tang tóc, còn đối với anh ta là bốn mươi ngày viễn du về miền tối tăm của đất. Tôi đã mở cuốn sổ đó vào đêm của ngày thứ bốn mươi mốt. Tôi thực sự bị cuốn hút và ngây ngất trong một thứ hương thơm dịu ngọt, một mùi hương đậm đặc đến nỗi tôi suýt nghẹt thở. Tôi đọc câu đầu tiên và chẳng hiểu gì cả. Tôi đọc đoạn thứ hai và cũng chẳng hiểu gì hơn. Đọc hết trang đầu tiên thì tôi thực sự như đã được thông tỏ mọi chuyện. Những giọt nước mắt kinh ngạc từ từ lăn xuống gò má tôi. Hai bàn tay ẩm ướt vì nước mắt; dòng máu nóng trong tôi dường như không được bình thường nữa rồi. Khi đó tôi biết rằng cuốn sổ quý giá này thực sự đã thuộc về tôi, cuốn sổ chứa những điều bí mật của một cuộc đời ngắn ngủi nhưng mạnh liệt, dữ dội, được viết ra, được lưu giữ dưới những viên đá tảng và được những thiên thần của Chúa coi giữ. Các bạn thân mến, cuốn sổ này không thể đem ra công khai được. Nó chỉ có thể được đọc bởi những tâm hồn trong trắng không lấm lem bụi trần. Nguồn ánh sáng phát ra từ cuốn sổ ấy sẽ làm bạn lóa mắt, làm mù những đôi mắt vì vô ý nhìn vào do chưa chuẩn bị sẵn một cái gì cả. Tôi đã đọc cuốn sổ này, tôi thực sự hiểu được nó vì tâm hồn tôi trong sáng. Các bạn không thể đọc và hiểu hết được nó mà lại không phải trải qua những đêm dài trăn trở và suy tư. Vâng tôi chính là cuốn sổ này đấy. Tôi đã trở thành cuốn sổ chứa đựng những điều kì bí; tôi đã trả giá bằng cả cuộc đời tôi để hiểu, để đọc được tất cả những bí mật ấy. Cuối cùng, thì tôi cũng chạm tay được tới đích cuối cùng của cuộc hành trình thấm đẫm gian khổ và nước mắt. Sau những đêm dài mất ngủ, tôi đã cảm nhận được rằng toàn bộ cuốn sổ chứa đựng những điều bí mật ấy đã thuộc về tôi. Bởi lẽ, nó cũng chính là số phận đã được định đoạt của cuộc đời tôi. Để có thể kể lại cho các bạn nghe câu chuyện này, tôi thậm chí không cần phải mở cuốn nhật ký đó ra nữa, trước hết, bởi vì tôi đã thuộc lòng từng đoạn trong đó và hơn thế nữa, tôi là một người cẩn trọng. Ôi, chẳng mấy chốc nữa, những con người nhân hậu của tôi ơi, màn đêm sẽ buông xuống, chỉ còn lại mình tôi với cuốn sách, còn các bạn, tôi biết các bạn đang rất nôn nóng muốn nghe câu chuyện đó. Các bạn hãy chế ngự sự nôn nóng xấu xa đó lại, thứ nọc độc chết người đang rượt đuổi theo các bạn. Nào hãy kiên nhẫn lên! Hãy đào sâu tất cả những vấn đề này giúp tôi - chỉ là những điều sáo rỗng thôi - mà là đợi chờ những khúc hát từ biển cả vọng về, nó sẽ khởi đầu dẫn dắt các bạn trên con đường của cuốn sách để cùng lắng nghe những tiếng thổn thức, xao động của thời gian. Các bạn cũng nên biết rằng cuốn sổ ấy có cả thảy bảy cánh cửa được mở ra trong những bức tường thành rộng khoảng hai mét và ít nhất cao bằng ba người đàn ông khỏe mạnh. Tôi sẽ lần lượt đưa chìa khóa cho các bạn để mở bảy cánh cửa này. Thực ra các bạn đang cất giữ những chìa khóa đấy thôi, nhưng rất tiếc các bạn không biết được; và rồi ngay cả khi các bạn biết được điều đó thì các bạn cũng chẳng biết xoay sở chúng thế nào, lại càng không biết chúng được chôn giấu dưới viên đá tảng lát mộ nào nữa.

Bây giờ thì các bạn biết khá nhiều rồi đấy. Tốt hơn hết là chúng ta tạm chia tay nhau ở đây trước khi bầu trời còn chưa rực hồng ánh lửa. Ngày mai, các bạn hãy trở lại đây nếu như cuốn sách chứa những điều bí mật ấy không bỏ rơi các bạn.

Mọi người im lặng đứng cả lên và dần tản đi mỗi người mỗi ngả, chẳng ai nói với nhau điều gì cả. Người kể chuyện sau đấy cũng gấp lại tấm da cừu vẫn dùng để ngồi, cất bút và mực vào một cái túi nhỏ, còn cuốn sổ, ông cẩn thận gói lại bằng một miếng vải màu đen, rồi cất vào chiếc cặp. Trước lúc ra đi, một chú bé trao cho ông một chiếc bánh mì đen và một cái phong bì.

Người kể chuyện chậm rãi rời quảng trường và biến mất trong ánh nắng chiều hoàng hôn.

2
CÁNH CỬA NGÀY THỨ NĂM

Các bạn là những người từ tâm, hãy biết rằng chúng ta được kết nối với nhau bởi điều thần bí của ngôn từ giữa một con phố thông nhau hoặc có thể là trên một con tàu trong chuyến đi mà tôi không biết được lộ trình. Câu chuyện này có điều gì đó vẫn được che phủ bởi một bức màn đêm tối sẫm; nó thật khó hiểu nhưng lại rất giàu hình ảnh và có một sức cuốn hút kì lạ; nó tỏa ra một thứ ánh sáng huyền ảo, yếu ớt, dìu dịu; nếu đến vào lúc bình minh, chúng ta sẽ được giải thoát, chúng ta sẽ già đi sau một đêm dài nặng nề bằng cả một phần hai thế kỉ và vài tờ giấy trắng nằm rải rác trên sân lát bằng đá cẩm thạch trắng của ngôi nhà của chúng ta làm kỉ niệm. Một số người trong các bạn sẽ có ý định sống tại nơi ở mới này hoặc ít nhất cũng kiếm cho mình một chỗ vừa với khổ người. Tôi biết ý muốn đó là vĩ đại nhưng phải quên đi: có một vòi nước tinh khiết, không bao giờ được phép xáp lại gần vì bất cứ một lí do nào kể cả khi đang bị cơn khát dày vò. Vì câu chuyện này cũng là một sa mạc. Chúng ta sẽ phải đi bằng những bước chân trần trên cát bỏng, bước đi và im lặng, tin tưởng vào những điều tốt đẹp sẽ hiện lên ở phía chân trời và phải bước đi và đừng ngoái nhìn lại phía sau nếu không muốn mình bị chóng mặt. Cứ đi, bước chân của chúng ta sẽ tạo ra đường đi; sau lưng, những bước chân của chúng ta không để lại những dấu vết, mà là một khoảng không trống rỗng, một vực thẳm, là hư không. Do vậy, chúng ta sẽ luôn phải nhìn về phía trước, đặt hết mọi niềm tin vào những bước chân. Những bước chân đó sẽ đưa chúng ta đi xa, thật xa như niềm tin mà chúng ta đặt vào câu chuyện này. Bây giờ các bạn biết rằng sự nghi ngờ cũng như những lời mỉa mai không thể đồng hành với chúng ta trong chuyến viễn du. Một khi tới được cánh cửa thứ bảy, chúng ta sẽ có thể trở thành những con người từ tâm. Đây là một cuộc phiêu lưu hay một cuộc thử thách lớn? Tôi cho là cả hai. Những ai trong số các bạn quyết đi cùng tôi hãy giơ tay phải lên, thề vì một lòng trung thành tuyệt đối. Những người còn lại có thể đi về phía những câu chuyện khác cùng với những người kể chuyện khác. Với tôi, kể chuyện với các bạn không chỉ vì mục đích duy nhất là để giết thời gian, mà những câu chuyện này đến với tôi, đã sống lại trong tôi và đã làm biến đổi con người tôi. Tôi cần phải trút bỏ chúng ra khỏi con người tôi để giải phóng bớt những ô, những ngăn đã quá tràn đầy và để đón nhận những câu chuyện mới mẻ hơn. Tôi cần đến các bạn và cùng với các bạn tham dự vào cuộc đấu thầu của tôi. Tôi sẽ đưa các bạn cùng đi trên suốt cuộc hành trình, mỗi một chặng dừng chân là một khoảnh khắc cho sự im lặng và cùng suy ngẫm, không có lời cầu nguyện nào ở đây cả mà là một niềm tin bất diệt.

Ngày hôm nay, chúng ta sẽ đi con đường của cánh cửa đầu tiên, cánh cửa của ngày thứ năm. Tại sao chúng ta lại bắt đầu từ cửa này và tại sao nó lại có tên như thế? Thứ năm, đó là ngày thứ năm của tuần, ngày của sự trao đổi. Một số người cho rằng đó là ngày đi chợ, ngày mà những người nông dân ra thành phố, ngồi bên cánh cửa này để bán những sản phẩm đã thu hoạch được trong tuần. Có thể như thế là đúng đấy, nhưng tôi cho rằng đó là một sự trùng hợp và ngẫu nhiên. Nhưng không sao! Cánh cửa mà các bạn nhận thấy từ đằng xa ấy cũng thật uy nghi làm sao, nó thật tuyệt vời. Năm mươi lăm nghệ nhân đã gửi gắm tâm hồn mình qua những nét chạm khắc trên gỗ, trên các bức chạm trỗ đó các bạn có thể nhìn thấy hơn năm trăm họa tiết khác nhau. Chính vì thế cánh cửa tuy nặng nề nhưng rất đẹp đẽ này chiếm giữ vị trí lối vào đầu tiên trong cuốn truyện này. Lối vào và điểm đến. Lối vào và sự sinh thành. Vâng chuyện là thế này: nhân vật chính của chúng ta chào đời vào sáng thứ năm, và có lẽ muộn mất vài ngày so với dự tính. Bà mẹ đã sẵn sàng từ hôm thứ hai nhưng có lẽ bà đã rất thành công khi mang nó đến tận thứ năm vì bà biết được rằng ngày này trong tuần thường chỉ cho ra đời những bé trai. Chúng ta hãy gọi nó là Ahmed, một cái tên rất phổ biến. Sao, cái gì? Bạn nói nên gọi nó là Khémaiss ư? Không đâu. Tôi xin được tiếp tục câu chuyện của mình vậy: Ahmed chào đời vào một ngày nắng đẹp. Người cha đã khẳng định và quyết đoán rằng trời sẽ phủ đầy mây vào sáng ngày hôm đó và Ahmed đã làm được điều thần diệu nhất là đã mang được nguồn ánh sáng đẹp đẽ ấy từ bầu trời xuống với vạn vật. Đứa trẻ được sinh ra sau một khoảng thời gian dài mong đợi. Người cha thật không may mắn; ông cho rằng một sự trừng phạt nặng nề của Chúa từ cõi xa xăm lúc nào cũng đè nặng lên cuộc đời ông: vợ ông đã bảy lần sinh nở, và cả bảy lần đều sinh con gái. Ngôi nhà của ông được mười người đàn bà trị vì, bảy cô con gái, bà mẹ, dì Aicha và Malika, bà già giúp việc. Rủi ro ấy cứ tiếp nối nhau theo thời gian, người cha nghĩ một đứa con gái thôi cũng đã đủ, đằng này những bảy cô thì thật là quá đáng và là một thảm họa lớn với gia đình. Rất nhiều lần, ông đã hồi tưởng lại lịch sử của những người Ả Rập vào thời mà Hồi giáo chưa xuất hiện, họ đã chôn sống những đứa con gái của họ! Vì ông không thể loại được những đứa con gái bất hạnh đó, nên dần dà, cho dù chưa đến mức ông căm thù chúng, nhưng rõ ràng là ông tỏ ra rất thơ ơ lãnh đạm với chúng. Ông sống trong ngôi nhà ấy cứ như chả có đứa con nào sống chung cả. Ông làm việc tất bật để quên chúng đi, xua đuổi chúng ra khỏi tầm mắt. Ông không bao giờ đặt tên cho chúng. Bà mẹ và người dì làm việc ấy thay ông, còn ông tự tách mình ra khỏi tất cả, đôi khi chỉ biết ngồi khóc một mình trong nỗi trống vắng câm lặng. Ông cho rằng mình thật đáng hổ thẹn, rằng cơ thể ông, con người ông luôn luôn ẩn chứa tiềm tàng mầm sống của sự bất hạnh đáng nguyền rủa, ông tự coi mình là một người chồng vô sinh hoặc một người đàn ông độc thân. Ông chẳng bao giờ nhớ được là mình đã đặt tay lên khuôn mặt của một trong những đứa con gái của mình hay chưa nữa, giữa ông và các con, vô hình trung, ông đã dựng lên một bức tường dày ngăn cách. Ông chẳng trông nhờ được vào ai, chẳng có được một niềm vui nho nhỏ và không thể chịu đựng được những lời chế nhạo của hai người em trai, những người mà cứ mỗi lần vợ ông sinh con, đều mang quà đến mừng, lúc thì một chiếc áo dài lót lông, lúc thì những chiếc bông tai, mặt cười cợt, chế nhạo ông cứ như họ là những người thắng cuộc, là những người thao túng được hết mọi tai họa, rủi ro. Họ hớn hở ra mặt và chỉ bàn tán xung quanh mỗi chủ đề về quyền thừa kế. Các bạn thân mến, các bạn thừa biết rằng tôn giáo của chúng ta không tha thứ cho những người đàn ông không sinh hạ được người thừa kế. Bởi thế, hai người em trai kia rất mong người anh cả của họ chết đi để chia phần lớn số tài sản và sự thù hằn đã ngấm ngầm chia rẻ họ. Bản thân người cha đã cố gắng hết sức mong đảo ngược qui luật của định mệnh cuộc đời, ông đã đi hỏi rất nhiều bác sĩ, cầu cứu những nhà pháp thuật, những người bán thuốc rong, thầy lang trên khắp mọi miền đất nước. Thậm chí, ông cũng đã đưa vợ đến nhà một đạo sĩ và ở lại đó bảy ngày, bảy đêm chỉ ăn bánh mì khô và uống nước suông. Bà vợ được vấy nước tiểu của lạc đà, sau đấy, bà mang tro của mười bảy nén hương vứt ra biển. Bà mang trên mình những lá bùa và những lời tiên tri xin được trong cuộc hành hương tới La Mecque[1]. Không chỉ thế, bà còn ăn nhiều loại cỏ hiếm được nhập từ Ấn Độ và Yémen, uống thứ thuốc lờ lợ và đắng ngắt do một thầy phù thủy gì pha chế. Rồi bà bị những trận sốt triền miên kéo theo những cơn buồn nôn khủng khiếp, những trận đau đầu dồn dập ập đến dày vò con người khốn khổ bất hạnh này. Cơ thể bà ngày một héo hon, gày guộc. Khuôn mặt bà hằn thêm những nét nhăn. Bà gầy đi trông thấy và thương xuyên bị ngất. Cuộc sống của bà thực sự đã trở thành một địa ngục, còn ông chồng thì vẫn luôn luôn không bằng lòng, bởi lòng tự hào của ông đã bị tổn thương nghiêm trọng, danh dự cũng theo đó mà bị vấy bẩn, tất cả những nguyên cớ đó làm cho cuộc sống của bà trở nên bi thảm và buộc bà phải chịu trách nhiệm về nỗi bất hạnh đang chằm vào gia đình. Một hôm, ông ta đã đánh bà rất đau vì bà dám từ chối thử vận may một lần cuối cùng: cầm bàn tay của một xác chết vuốt từ trên xuống dưới cái bụng trần của bà rồi dùng bàn tay đó như một chiếc thìa để ăn món cútxcút. Cuối cùng, bà vợ đành phải chấp nhận. Ôi các bạn thân mến, thật vô ích khi kể cho các bạn biết người đàn bà đáng thương ấy đã ngất đi và đổ sụp xuống cái xác chết lạnh giá kia như thế nào. Ông chồng bà đã chọn một gia đình láng giềng nghèo khổ có người ông vừa qua đời, một ông già mù lòa, móm mém. Để cảm ơn sự giúp đỡ của người láng giềng, ông chồng đã cho họ một món tiền nhỏ. Người vợ luôn sẵn sàng chấp nhận mọi hi sinh và ấp ủ, nuôi dưỡng những hi vọng điên rồ trong mỗi lần mang thai. Nhưng sau mỗi lần vượt cạn, tất cả mọi niềm vui, mọi tia hi vọng đều tan biến, lịm tắt. Bà bắt đầu chẳng quan tâm tới những đứa con gái vô tội của bà nữa. Bà căm giận vì sự có mặt của chúng ở trong nhà bà, và đấm vào bụng mình để tự trừng phạt. Người chồng cũng đã thử đủ mọi cách, kể cả việc tính toán thời điểm ông ta gần gụi vợ phải theo sự chỉ dẫn của thầy phù thủy, nhưng rồi cũng chẳng được ích lợi gì cả. Hết đứa con gái này lại đến đứa con gái khác chào đời cho đến khi chính cha mẹ chúng phải căm thù bản thân họ và căm thù nỗi bất hạnh, tăm tối cứ bao phủ lấy gia đình, cuộc sống của họ. Mỗi một lần sinh đều được đón tiếp như thế nào thì chắc các bạn cũng có thể đoán được, đứa trẻ được đón chào bằng những tiếng kêu trời đầy uất ức căm giận, bằng những giọt nước mắt bất lực của cha mẹ chúng. Mỗi lễ đặt tên đều được diễn ra trong không khí im lặng, nặng nề, giống như trong gia đình có tang. Có những bảy lần nỗi bất hạnh đến gõ cửa ngôi nhà của họ. Thay vì giết một con bò hoặc chí ít cũng là một con bê thì người chồng chỉ mua về một con dê gầy guộc, rồi hướng về phía La Mecque nhanh chóng chọc tiết con dê làm lễ, miệng lẩm bẩm một cái tên nào đó, không một ai nghe có thể nghe được rồi sau đấy nhanh chóng lủi mất hoặc đi lang thang đâu đó vài ba ngày mới trở về nhà. Bảy lần làm lễ đặt tên thì cả bảy lần đều làm sơ sài qua quýt. Nhưng với lần đặt tên thứ tám này, ông chồng đã chuẩn bị từ nhiều tháng nay, sửa soạn những chi tiết nhỏ nhặt nhất. Ông ta chẳng còn tin vào các thầy lang nữa. Số phận của ông đã được đấng tối cao quyết định rồi. Đến một hôm khi trời đã về đêm, mọi cánh cửa đã được cài then, người chồng đã đi đến quyết định cuối cùng chấp nhận cuộc chơi với định mệnh nghiệt ngã. Ông có một giấc mơ hãi hùng: trong nhà, mọi thứ vẫn đâu nguyên đó; thần chết đã bất ngờ đến thăm viếng khi ông còn đang say giấc mộng. Thần chết lại có khuôn mặt đáng yêu của một cậu thiếu niên. Nó nghiêng mình cúi xuống và đặt lên trán ông một nụ hôn. Cậu thiếu niên có một vẻ đẹp thật sự khó tả, gương mặt luôn biến đổi, lúc thì mang vẻ mặt của một cậu thiếu niên như khi mới xuất hiện, lúc thì lại là gương mặt của một cô bé mảnh mai, mờ ảo tựa như sương khói. Ông cũng chẳng biết ai đã hôn mình nữa nhưng có một điều chắc chắn rằng thần chết đang rất để tâm đến ông mặc dù nó đã cải trang trong bộ dạng một đứa trẻ tràn đầy sức sống. Sáng ngày hôm sau, ông ta quên mất ý nghĩ về cái chết, chỉ đọng lại trong tiềm thức hình ảnh duy nhất của cậu thiếu niên. Ông không kể chuyện này cho bất cứ ai và để mặc cái ý nghĩ có thể làm đảo lộn cuộc sống của ông và của toàn thể gia đình chín muồi trong ông. Ông cảm thấy sung sướng vì đã nảy ra một ý nghĩ tuyệt vời. Đó là ý gì vậy? Các bạn thử đoán hộ tôi xem nào. Vâng, nếu các bạn cho phép, tôi xin ngừng lời ở đây để nghỉ ngơi một lát; còn về phía các bạn, các bạn sẽ có một khoảng thời gian tương đối dài từ bây giờ cho đến tận sáng ngày mai để tìm hiểu và khám phá ra cái ý tưởng thần diệu của người đàn ông đó, một người đang đứng bên bờ vực thẳm của nỗi chán chường, tuyệt vọng, cuối cùng đã tìm ra một ý tưởng tốt đẹp chỉ cách vài tuần trước khi nhân vật chính trong câu chuyện của chúng ta cất tiếng chào đời. Các bạn thân mến, các bạn là những người nhân hậu, ngày mai lại đến đây nhé. Ngày mai sẽ là một ngày dài, chúng ta sẽ vượt qua nhiều con phố nhỏ hẹp.

Như các bạn nhận thấy đó, nhóm chúng ta đã vượt qua được một chặng ngắn trên con đường đi đến cánh cửa đầu tiên rồi đấy. Tôi nhận thấy mỗi người chúng ta đều đã chuẩn bị đầy đủ thức ăn, nước uống cho cả cuộc hành trình này. Đêm hôm qua, tôi đã không thể nào chợp mắt được. Tôi luôn bị các bóng ma rình rập, rượt đuổi. Tôi đã phải bỏ nhà đi ra ngoài phố, nhưng lại gặp ở đó bọn người say xỉn, những kẻ côn đồ vô lại. Bọn chúng chỉ chực lột sạch tôi, nhưng cuối cùng, chúng cũng chẳng tìm được cái gì cả. Mờ sáng, tôi trở về nhà và các bạn biết không, tôi đã làm một giấc đến tận trưa. Chính vì thế mà tôi đã đến đây muộn hơn so với giờ hẹn. Tôi cảm thấy được trong ánh mắt của các bạn, vẻ lo lắng bồn chồn vì các bạn muốn biết tôi sẽ đưa các bạn tới đâu phải không. Đừng sợ nhé, đừng sốt ruột nhé, chính tôi đây cũng còn chưa biết được điều đó nữa là. Tôi còn đọc được trên nét mặt của các bạn một sự tò mò chưa được thỏa mãn, liệu rằng một ngày nào đó nó có nguôi ngoai đi được không? Các bạn đã chọn tôi để nghe tiếp câu chuyện này, vậy thì hãy đi theo tôi đến tận cùng…, tận cùng cái gì ư? Những đường phố chạy lòng vòng, thông nhau sẽ không bao giờ có điểm cuối cùng đâu!

Ý tưởng của người cha thật đơn giản nhưng không dễ gì thực hiện được, và với sức lực còn lại của ông ta cũng khó mà duy trì: đứa trẻ sắp sinh ra nhất định phải là một thằng con trai, cho dù nó là một đứa con gái chăng nữa. Đó là bước quyết định cuối cùng của ông, không gì lay chuyển nổi, một sự ấn định vô phương cứu vãn. Một buổi tối, ông ta gọi bà vợ đang mang bầu vào một căn phòng trên sân thượng, đóng kín cửa lại rồi thủ thỉ nói với vợ bằng một gọng nhỏ nhẹ trầm ấm nhưng rất nghiêm túc rằng: “Cuộc sống của chúng ta cho đến tận bây giờ chỉ là một sự chờ đợi vô cùng ngu ngốc, luôn tìm cách chống lại định mệnh, nhưng vô hiệu. Sự kém may mắn của chúng ta trên cõi đời này, nếu không muốn nói thẳng ra là sự bất hạnh, lại không phụ thuộc vào chúng ta. Bà là một người phụ nữ tận tụy và có đức hi sinh cao cả, luôn biết phục tùng và vâng lời, nhưng kể từ khi đứa con gái thứ bảy của chúng ta chào đời thì tôi hiểu rằng bà đang mang trên mình một khiếm khuyết lớn: cái bụng của bà không thể đẻ ra được một đứa con trai như tôi vẫn hằng mong muốn, mãi mãi nó chỉ có thể sinh ra những đứa con gái mà thôi. Bà chẳng thể làm gì khác được đâu. Rõ ràng đó là một dị tật, vả lại, bà cũng thiếu cả sự hào hứng đón nhận cái mầm sống nhú lên trong cơ thể bà thế thì làm sao bà biết được có thể sinh cho tôi một đứa con trai hay không. Tôi không thể giận bà được. Tôi là một người chồng tốt, rất biết điều với vợ đấy chứ. Tôi sẽ không bỏ rơi bà và tôi sẽ không bao giờ lấy thêm một phụ nữ thứ hai làm vợ. Tôi cũng khổ sở vì cái bụng khốn khổ này của bà lắm rồi, tôi muốn làm người chữa khỏi căn bệnh bất hạnh này cho nó, tối muốn là người có thể thay đổi được cái trật tự lô gích này và thói quen của nó. Tôi đã đưa ra một lời thách thức với cái bụng của bà rằng nó sẽ phải đẻ cho tôi một thằng con trai. Như thế thì cuối cùng danh dự của tôi sẽ được phục hồi; niềm tự hào của tôi sẽ được hồi sinh, mặt tôi có thể đỏ hồng lên được, cuối cùng thì tôi cũng là một người đàn ông đáng mặt nam nhi, một người cha có thể yên lòng nhắm mắt vì đã ngăn chặn được thói tham lam vô độ của hai thằng em trai lúc nào cũng chực cướp phá, xáo tung tài sản của tôi, đẩy vợ con tôi vào sự thiếu thốn, cùng quẫn. Tôi đã rất kiên nhẫn với bà. Chúng ta cũng đã đi khắp đất nước này những mong thoát khỏi ngõ cụt. Ngay cả trong cơn giận dữ, tôi cũng biết tự kiềm chế và nén mình lại để không trở thành một người chồng độc ác, vũ phu. Chắc là bà cũng không thể trách tôi là đã không dịu dàng với những đứa con gái của bà được, chúng là của bà đấy. Tôi đã đặt tên cho chúng, nhưng tôi không thể mang tình thương yêu đến cho chúng được, bởi vì tôi không bao giờ mong muốn chúng có mặt trên cõi đời này. Chúng cứ lần lượt chào đời, đó quả là cả một lỗi lầm lớn vì chúng đã thay thế vị trí của đứa con trai mà tôi vẫn hằng chờ đợi, ước ao. Cuối cùng thì bà cũng đã hiểu được tại sao tôi không muốn gặp mặt chúng và cũng chẳng quan tâm đến số phận chúng rồi chứ. Chúng cũng đã lớn lên bên cạnh bà nhưng không hiểu liệu chúng có biết rằng chúng có một người cha hay không? Đối với tôi sự ra đời của chúng chẳng khác gì một sự chết chóc nào đó. Và vì thế tôi đã quyết định rằng lần thứ tám này sẽ là một ngày hội, một nghi lễ lớn nhất đối với tôi, niềm vui này sẽ được kéo dài suốt ngày đêm. Bà sẽ là một người mẹ, một người mẹ thật sự đấy, bà sẽ là một công nương vì bà đang mang thai một đứa con trai. Đứa bé bà sinh ra lần này dứt khoát phải là một đứa con trai, nó sẽ là một người đàn ông thực thụ, tên nó là Ahmed, cho dù nó có là một đứa con gái đi chăng nữa. Tôi đã thu xếp, trù tính mọi việc, đã dự báo những gì sẽ xảy ra. Chúng ta sẽ mời bà đỡ già Lalla Radhia tới đây; sau khi đứa trẻ ra đời, bà ta sẽ ở lại đây một hai năm gì đó, tôi sẽ cho bà ấy một ít tiền đủ để bà ta giữ kín điều bí mật. Tôi đã nói ý định này với bà ta và rất may là bà ta tán thành ý tưởng này. Chúng ta cần nhanh chóng thống nhất ý kiến thôi. Còn bà, bà nghe cho rõ này, bà sẽ là một cái giếng sâu để chôn chặt điều bí mật này ở dưới đó. Hạnh phúc của bà và thậm chí cuộc sống của bà sẽ phụ thuộc vào điều đó. Đứa trẻ này sẽ được đón chào, dạy dỗ với tư cách là một người đàn ông thực thụ, người sẽ làm rạng rỡ ngôi nhà lâu nay quá ư tẻ nhạt bằng sự hiện diện của nó. Đứa con này của chúng ta sẽ được nuôi dạy theo truyền thống dành cho những người đàn ông và chắc chắn nó phải là người chỉ đạo, sai khiến những đứa con gái kia, nó là đứa che chở bảo vệ cho bà sau khi tôi chết đi. Vậy là chỉ có ba chúng ta cùng chia sẻ bí mật này thôi, rồi sau đó, chắc sẽ chỉ còn lại hai thôi, Lalla Radhia thì đã quá già rồi và chẳng bao lâu nữa bà ấy sẽ chia tay với chúng ta, tiếp sau nữa, thì bà sẽ chỉ còn lại một mình thôi bởi vì tôi nhiều hơn bà những hai tuổi, và dù gì đi nữa thì tôi cũng sẽ ra đi trước bà. Ahmed rồi sẽ còn lại một mình, sẽ thay tôi và bà coi sóc ngôi nhà toàn đàn bà này. Chúng ta sẽ đào sâu chôn chặt điều bí mật này, nào bà đưa bàn tay phải cho tôi, chúng ta sẽ đan những ngón tay vào nhau, cùng nâng hai bàn tay lên miệng lần lượt hôn rồi sau đó đưa hai bàn tay lên trán. Cuối cùng chúng ta hãy cùng thề giữ trọn lòng chung thủy cho đến lúc vĩnh biệt cõi đời này! Bây giờ hai chúng ta sẽ cùng làm lễ tắm gội để tẩy sạch bụi trần. Chúng ta sẽ cùng cầu nguyện và trước cuốn kinh Coran được mở sẵn kia, chúng ta hãy thề đi.”

Như vậy, những qui ước giữ kín điều bí mật đã được niêm phong kín mít! Người vợ chỉ còn biết vâng lời mà thôi. Vẫn như thói quen thường ngày, bà chỉ biết vâng lời chồng mình, nhưng lần này bà có cảm giác nó còn liên quan đến một cái gì đó rất chung và cuối cùng bà lại vẫn chỉ là một kẻ “tòng phạm” cùng với đức ông chồng. Cuộc sống của bà chỉ có một con đường duy nhất, bà đã bị đưa lên một con tàu cực kì bí ẩn, khó hiểu, con tàu quanh năm suốt tháng chỉ biết lênh đênh trên những vùng biển xa xăm và đầy những bất trắc.

Thế là ngày trọng đại nhất rồi cũng đến, ngày mà bà mang dến cho cuộc đời một sinh linh bé bỏng. Bà vẫn nuôi giấu một niềm hi vọng nhỏ nhoi, rằng số mệnh cuối cùng cũng sẽ mang đến cho bà một niềm vui thực sự, niềm vui ấy sẽ xóa sạch mọi mánh khóe lừa bịp khác. Than ôi! Số phận thật trung thành và bướng bỉnh làm sao! Lalla Radhia đã đến ở nhà bà từ hôm thứ hai, bà ta chuẩn bị rất kỹ càng cho lần sinh hạ này. Lalla biết rằng ca sinh nở này sẽ là một ngoại lệ và có thể là lần đỡ đẻ cuối cùng kết thúc sự nghiệp khá dài và cao cả của bà. Những đứa con gái trong gia đình không hiểu tại sao mọi người lại hối hả, tất bật đến thế Lalla Radhia rỉ tai cho chúng biết rằng một bé trai sắp ra đời, rằng trực giác của bà chưa bao giờ bộc lộ rõ như thế, đó là những điều mà lí trí không tài nào kiểm soát nổi. Bà ta cảm nhận được qua cũng cách đứa trẻ quẫy đạp trong bụng mẹ nó đó chỉ có thể là một đứa bé trai. Đứa trẻ này đạp rất dữ, như thế thì ắt phải là con trai rồi. Bọn con gái có vẻ rất lúng túng. Lần sinh nở này của mẹ chúng sẽ làm đảo lộn tất cả mọi sinh hoạt trong gia đình. Chúng chỉ biết nhìn nhau, chẳng chuyện trò gì cả. Dù gì đi nữa cuộc sống của chúng cũng chẳng thay đổi gì hết. Có thể đứa em trai này lại sẽ là người yêu thương chúng nhất! Tiếng đồn đã lan ra cả khu phố và tới tai những thành viên còn lại của gia đình rằng Hadj Ahmed sắp có một đứa con trai…

Các bạn thân mến, bây giờ thời gian sẽ trôi rất nhanh và sẽ chi phối tất cả chúng ta. Chúng ta không phải là những khán giả bình thường, mà chúng ta đã bị lôi cuốn, dẫn dắt, hòa nhập vào câu chuyện này rồi, rất có thể nó sẽ chôn vùi chúng ta trong cùng một nghĩa địa. Bởi vì ý muốn của đất trời, của Thượng Đế rồi cũng bị ảo ảnh của tà đạo, lòng dối trá che khuất. Con suối sẽ bị đổi dòng, nó sẽ rộng lớn lên thành một dòng sông, dòng sông ấy sẽ nhấn chìm những chốn yên bình này. Chúng ta rồi sẽ là cái nghĩa địa nằm bên rìa cơn mộng mị, ở đó có những bàn tay độc ác đến xới tung mọi nấm mồ lên và thay vào đó là một loài cỏ hiếm, thứ cỏ ấy là nguồn cơn của sự lãng quên. Ôi, các bạn thân mến của tôi ơi, tia sáng đột ngột kia làm lóa mắt chúng ta thật đáng nghi ngờ; nó tiên liệu một cảnh tối tăm u muội sẽ tới.

Nào hãy cùng giơ tay phải lên và xin nói theo tôi: Xin chào, người bạn đến từ cõi xa xăm, khuôn mặt của sự lỗi lầm, của sự ngây thơ trong trắng, của dối lừa, một phiên bản khác của chính hình bóng của bạn, ôi! Bạn là người mà người ta chờ đợi, ước mong gặp gỡ bấy lâu nay, người ta vời bạn tới đây để cải chính lại số mệnh, bạn mang đến niềm vui nhưng lại không mang đến cho người ta niềm hạnh phúc, bạn dựng nên một cái lều giữa sa mạc, làm thỏa mãn được niềm khao khát mong chờ của bao người nhưng tiếc thay đó chỉ là nơi trú ẩn của gió. Bạn là một phần tro hỏa táng. Cuộc sống của bạn sẽ rất dài, một sự thử thách trước lửa và lòng kiên nhẫn. Ôi, xin được chào đón bạn! Vì bạn là ánh sáng, là mặt trời! Bạn căm ghét cái ác, nhưng ai biết được bạn sẽ làm được những điều thiện tâm… Xin chào đón bạn… Chào đón bạn!

Vậy, tôi xin nói với các bạn…

Toàn bộ gia đình đã được triệu tập đến quây quần trong ngôi nhà Hadj ngay từ hôm thứ tư. Dì Aicha cứ lăng xăng rối rít. Chạy đi chạy lại như một người điên. Hai người em trai cũng với vợ và các con cũng đã có mặt, có vẻ lo âu, nôn nóng. Các anh chị em họ gần, xa cũng đã được mời đến. Bà đỡ Lalla Radhia thì ở lì trong buồng đẻ của bà vợ Hadj, không một ai có quyền làm phiền tới bà. Những người đàn bà da đen đang chuẩn bị bữa tối trong bếp, Khoảng chừng nửa đêm gì đó, người ta nghe thấy những tiếng rên rỉ: những cơn đau chuyển dạ đầu tiên. Đám đàn bà chấp tay cầu xin đấng Tiên Tri Mohamed trợ giúp. Ông Hadj đi đi lại lại ngoài phố. Hai người em trai của ông thì chủ trì một cuộc họp hội đồng chiến tranh, họ thì thào to nhỏ trong góc phòng khách. Đám trẻ con ngủ lăn quay ngay tại nơi chúng vừa ăn xong. Cái yên lặng, tĩnh mịch của màn đêm bị ngắt quãng bởi những tiếng kêu rên đớn đâu, quằn quại. Lalla Radhia chẳng nói gì cả, bà đun một chậu nước nóng và trải một đống tả lót trẻ con ra. Rồi mọi người đi ngủ chỉ trừ ông Hadj, bà đỡ và hai người em trai. Vào lúc rạng đông, người ta nghe thấy những lời cầu nguyện rì rầm, vài cái bóng lờ mờ trở dậy bước vào lảo đảo như những kẻ mộng du, rồi ngồi xuống cầu nguyện. Người sản phụ bỗng gào lên. Trời sáng rõ, một ngày mới trở lại với ngôi nhà, nơi mà tất cả mọi người và đồ vật đều đang trong tình trạng bừa bộn chưa từng thấy. Những người phụ bếp da đen sắp xếp dọn dẹp lại bếp núc, rồi chuẩn bị món súp cho bữa ăn sáng, món súp mừng lễ khai hoa và món súp dành riêng cho lễ rửa tội. Hai người em trai của gia chủ phải quay về với công việc hàng ngày của họ. Đám trẻ con tự coi đây là ngày nghỉ của chúng nên vẫn mãi miết chơi đùa nơi bậc thềm trước ngôi nhà. Vào chừng khoảng mười giờ sáng, buổi sáng thứ năm lịch sử, mọi người tập hợp đông đủ phía sau cánh cửa căn phòng sản phụ. Lalla Radhia hé mở cánh cửa, hét lên vui sướng, sau đó bà ta chỉ nói lặp đi lặp lại mỗi một từ, nghe như đứt hơi: một đứa con trai, con trai, con trai… Hadj đi vào giữa đám đông lúc này đang vây kín quanh ông như vây quanh một ông hoàng, lũ trẻ con dành nhau hôn tay ông. Đám phụ nữ chúc mừng ông bằng những tiếng reo chói tai, ngắt quãng, bằng những lời nguyện cầu đại loại: Xin Chúa phù hộ cho nó… Mặt trời đã mọc rồi… Thế là bóng tối đã qua… Chúa thật cao cả… Chúa sẽ luôn ở bên ông…

Hadj bước vào phòng sinh, khóa trái cửa lại và bảo Lalla Radhia bỏ hết tả lót của đứa trẻ sơ sinh ra. Rõ ràng lại là một đứa con gái. Vợ ông đang lấy tay bưng mặt khóc. Ông ta bế đứa trẻ trong cánh tay trái, còn tay phải giật mạnh bàn tay vợ ra và nói: “Tại sao bà lại khóc kia chứ? Tôi nghĩ là bà đang khóc vì sung sướng cơ đấy! Hãy nhìn, nhìn cho kĩ đây, nó rõ ràng là một đứa con trai cơ mà. Bà đã mang đến cho tôi một đứa con, nhìn này, nó mới đẹp làm sao, bà thử chạm tay vào nơi nhạy cảm này mà xem, nó là một người đàn ông thực sự đấy!” Nói rồi, ông ta quay về phía bà đỡ và nói với bà ta rằng hãy để mắt chăm sóc cẩn thận cậu con trai của ông, không cho bất kì một người nào được tiến lại gần nó hoặc chạm vào nó. Nói đoạn, ông bước ra khỏi căn phòng, ngạo nghễ một nụ cười trên mặt… Ông bỏ đi, đôi vai và nét mặt thể hiện rõ sự sung mãn, khỏe mạnh! Ở vào tuổi 50, ông ta vẫn cảm thấy nhẹ nhõm khỏe mạnh như một chàng trai thực sự. Ông đã quên - hoặc cũng có thể ông ấy giả vờ quên - là chính ông đã sắp xếp trù liệu mọi thứ. Rõ ràng ông đã nhìn thấy, đã bế trong tay một bé gái thực sự thế mà ông ta lại tin chắc rằng đó là một đứa con trai.

Ôi, những người bạn đồng hành của tôi ơi, câu chuyện của chúng ta chỉ mới bắt đầu nhưng những từ ngữ, tình tiết như cọ xát vào làn da của tôi, lưỡi tôi như cứng lại, cổ họng khô khốc, khắp mình mẩy đau nhức và vô cùng mệt mỏi. Chúng ta hết thảy đều là nạn nhân của sự dại dột của chính chúng ta. Sự dại dột ngốc nghếch luôn ẩn nấp sau từng khe nhỏ của lòng ham muốn, tham vọng mà không bao gờ chúng ta gọi đúng tên của nó. Hãy dè chừng với việc chúng ta đã triệu tập được những chiếc bóng hỗn độn của thiên thần, một thiên thần mang hai bộ mặt, nó trú ngụ trong trí tưởng tượng của chúng ta. Gương mặt của mặt trời bất động. Gương mặt của mặt trăng chết chóc. Thiên thần ấy cứ xô đẩy hết cái này đến cái khác theo cuộc sống mà chúng ta đang nhảy múa trên một sợi dây vô hình.

Ôi, các bạn yêu mến ơi, tôi cũng đang đi trên sợi dây này đấy. Nếu ngày mai các bạn không nhìn thấy tôi thì hãy hiểu rằng thiên thần đã đẩy tôi xuống vực thẳm và tôi đã đến với cái chết.

3
CÁNH CỬA NGÀY THỨ SÁU

Đã vài ngày nay, chúng ta được đan lại với nhau bằng những sợi chỉ len của cùng một câu chuyện. Từ tôi đến các bạn, từ mỗi người trong các bạn đến tôi, chúng ta đều bước đi trên những sợi dây đó. Những sợi chỉ rất mỏng manh. Tuy nhiên, chúng vẫn gắn kết chúng ta lại với nhau như một điều ước. Thôi hãy để lại đằng sau chúng ta cánh cửa đầu tiên, rồi một bàn tay vô hình nào đó sẽ khép nó lại. Cánh cửa của ngày thứ sáu là cánh cửa tập hợp để cho cơ thể thư giãn, vì sự tĩnh tâm của tâm hồn và để tụng ca một ngày mới. Vâng, cánh cửa của ngày thứ sáu mở ra cho một gia đình một ngày vui như ngày hội, một bầu trời thoáng đãng, không có mây mù che phủ, một mảnh đất màu mỡ, một người đàn ông cuối cùng đã dành lại được danh dự và niềm tự hào của mình. Ngày thứ sáu đáng nhớ ấy còn mang một điều gì đó thật khác thường cho một người phụ nữ, qua bao ngày tháng buồn khổ, gian nan, cuối cùng cũng được thừa nhận là một người mẹ đích thực. Cánh cửa mở vào ngày này chỉ nhường cho hạnh phúc đi qua, nó làm phận sự của chính nó nhưng ít ra điều đó cũng làm cho cái cánh cửa vốn bình thường trở thành nổi tiếng. Mỗi người trong chúng ta, một ngày nào đó cũng sẽ nhìn thấy cánh cửa mở ra với màn đêm tĩnh mịch, chiếu sáng màn đêm ấy bằng những tia sáng yếu ớt ngắn ngủi. Cánh cửa không khoét thủng một bức tường nào cả. Đó là cánh cửa duy nhất có khả năng tự di chuyển và tiến về phía trước từng bước, từng bước chậm chạp theo số mệnh. Và nó chỉ dừng lại với những người không bằng lòng với số phận mình. Nếu không như thế thì nó phục vụ cho cái gì đây? Ngưỡng cửa này cũng chứng nhận bước chân của một người, người đó là Lalla Radhia.

Buổi lễ đặt tên được sửa soạn rất linh đình. Một con bò bị chọc tiết cho sự ra đời của một cái tên: Mohamed Ahmed, con trai của Hadj Ahmed. Tiếng lầm rầm cầu nguyện phía sau các luật sĩ[2] của thành phố. Các món ăn trong ngày hôm đó đều được chia cho những người nghèo trong vùng. Và quả thực như vậy, cho đến bây giờ, mọi người vẫn còn nhớ như in, buổi lễ thật nhộn nhịp và vui vẻ biết bao. Mọi người nhắc lại cái ngày hôm đó, kể rằng con bò thật là khỏe, nó đã bị chặt mất đầu mà vẫn chạy long nhong trên sân, những con cừu nguyên vẹn được bày ra trên hai chục chiếc bàn thấp đặt giữa sân, những bản nhạc vùng Andalousie[3] tưng bừng được dàn nhạc nổi tiếng nhất thành phố biểu diễn dưới sự chỉ huy của nhạc công lừng danh Moulay Ahmed Loukili… Rồi hội hè như thế kéo dài trong nhiều ngày. Còn đứa bé thì sao? Mọi người chỉ được ngắm nhìn thiên thần bé nhỏ ấy từ xa, không một ai có quyền hay vinh dự được chạm tay vào bé, chỉ có Lalla Radhia, bà đỡ già nua và người mẹ của bé được quyền chăm sóc. Bảy người con gái trong gia đình cũng đứng ngoài rìa nốt. Người bố đã nói với chúng rằng kể từ giây phút này, chúng phải yêu thương coi trọng đứa bé như chúng vẫn đối xử với bố của chúng. Chúng chỉ biết cúi mặt vâng lời mà không được hé răng nói một lời nào cả. Hiếm khi người ta thấy được ông chủ nhà vui vẻ, hạnh phúc đến như thế, gặp ai ông cũng muốn nói, muốn chia sẻ niềm vui của mình. Hứng chí, ông còn mua hẳn cả nửa trang báo của một tờ báo khá nổi tiếng trong vùng để đăng bức ảnh của ông kèm một bài viết nho nhỏ:

Đức Chúa lòng lành

Người vừa soi sáng cuộc đời và làm rạng danh gia đình Hadj Ahmed Souleimane, một người làm đồ gốm, tận tâm và hết lòng sùng kính Người. Xin Người che chở cho đứa con trai sinh ra lúc mười giờ, ngày thứ năm và cho nó một cuộc sống dài lâu. Chúng con đặt tên cho nó là Mohamed Ahmed. Cuộc sinh thành này báo hiệu đất đai trở nên màu mỡ, hòa bình và thịnh vượng cho đất nước. Ahmed muôn năm! Nước Marốc muôn năm!

Mẩu tin này được đăng tải trên báo đã gây ra bao lời chê bai, xì xào, bàn tàn, bởi ở đây người ta thường không có thói quen phô bày một cách thái quá về đời tư của mình như thế. Nhưng Hadj Ahmed thì không, thậm chí, ông còn chế nhạo thói cổ hủ đó. Điều quan trọng nhất đối với ông ta là làm sao lan truyền cái tin vui mới mẻ này cho càng nhiều người biết càng tốt. Câu cuối cùng mới thật lắm chuyện. Cảnh sát Pháp không thích cái cụm từ “Marốc muôn năm!”. Những chiến binh theo chủ nghĩa dân tộc không biết rằng người nghệ nhân giàu có này cũng là một người yêu tổ quốc thiết tha.

Khía cạnh chính trị của mẩu tin ngay sau đó rồi cũng rơi vào quên lãng nhưng toàn bộ thành phố, mãi về sau, vẫn còn nhớ đến ngày sinh của Ahmed.

Suốt năm, ngôi nhà tràn ngập niềm vui, tiếng cười và những bữa tiệc như thế cứ tiếp nối nhau liên miên. Mọi thứ đều có thể biến thành cái cớ để mời một ban nhạc đến hát, múa tưng bừng. Còn nữa, lí do để họ mừng vui, ca hát suốt ngày chính là những tiếng bi bô đầu tiên, những bước chân chập chững đầu tiên của đứa trẻ mà ngay khi vừa cất tiếng khóc chào đời đã được đón tiếp, tung hô như một ông Hoàng. Lễ cắt tóc cho đứa bé kéo dài những hai ngày, người ta cắt tóc cho Ahmed, tô điểm cho mắt nó bằng một loại phấn đánh lông mày, rồi đặt nó lên một con ngựa bằng gỗ sau khi đã mặc cho nó một cái áo choàng dài màu trắng và đội lên đầu nó một cái mũ dấu[4] màu đỏ. Rồi bà mẹ dẫn đứa bé đi thăm vị thánh của Thành Phố. Bà cõng bé trên lưng và chạy bảy vòng xung quanh ngôi mộ, vừa chạy, vừa cầu xin đức thánh bẩm với Đức Chúa Trời cao cả để cho Ahmed được che chở khỏi những con mắt tò mò, độc ác, tránh mọi bệnh tật và sự ganh ghét, đố kị của lũ người xấu xa. Đức bé khóc ngằn ngặt giữa đám đông toàn đàn bà, họ chen lấn xô đẩy nhau để chạm cho được bàn tay vào cái áo màu đen phủ trên ngôi mộ của vị thánh.

Rồi, đứa bé lớn lên hoàn toàn bình thường. Đến lượt người cha bắt đầu thấy lo lắng và suy nghĩ rất lung về một thử thách mà đứa bé sẽ phải trải qua theo tập tục trước khi trở thành người đàn ông thực thụ, đó là lễ cắt bao quy đầu cho đứa bé. Làm thế nào bây giờ đây? Làm sao cắt bao quy đầu tưởng tượng được? Làm sao lại không tổ chức một buổi lễ linh đình mừng cho đứa trẻ sắp bước vào ngưỡng cửa của một người đàn ông? Ôi các bạn thân mến của tôi ơi, có những điều khùng điên tới mức quỷ sứ cũng chẳng biết được. Làm thế nào để trốn tránh được những điều phiền toái, vượt thoát những khó khăn, để có thể tăng thêm sức mạnh và độ tin cậy cho kế hoạch của Hadj Ahmed đây? Tất nhiên là ông ta có thể, tôi giả thiết thôi, cắt bao qui đầu của một đứa trẻ khác thế chỗ cho con trai ông ta. Nhưng đấy lại là một cuộc phiêu lưu khác, sớm muộn gì cũng sẽ bị bại lộ! Các bạn cứ hình dung là ông ta mang đứa con trai của mình đến chỗ người làm nghề cắt tóc kiêm cắt bao qui đầu, đôi chân của đứa bé bị xoạt rộng ra, và có cái gì đó thật sự đã bị cắt đi, máu chảy ra, bắn tung tóe lên cả hai đùi của đứa trẻ và mặt mũi người thợ cát tóc. Đứa trẻ thậm chí đã khóc ré lên và sau đấy nó được phủ kín giữa đống quà cáp mà mọi gia đình họ hàng và láng giềng mang tới tặng. Hiếm người nhận ra ngón tay trỏ trên bàn tay phải của ông bố có một vòng băng quấn chặt. Ông ta giấu giỏi quá và chẳng một ai nghi ngờ tới điều thứ hai rằng dòng máu chảy ra nơi đứa bé chính là máu từ ngón tay của ông ta. Phải nói rằng Hadj Ahmed là một người mạnh mẽ và quyết đoán.

Ai trong gia đình này có thể cảm thấy đủ sức mạnh để đối mặt với ông ta cơ chứ, kể cả hai người em trai. Vả lại, họ có nghi ngờ gì đi chăng nữa cũng chẳng dám đánh liều đùa cợt hay ẩn ý thắc mắc gì về giới tính của đứa bé. Mọi việc đều diễn ra tốt đẹp đúng như ông ta dự đoán và hi vọng. Ahmed lớn lên theo đúng mọi nguyên tắc, kỉ luật của người cha, chỉ một mình ông ta chịu trách nhiệm giáo dục nó. Bây giờ thì đã đến lúc ông ta đã làm cho nó trở thành một người đàn ông thực thụ. Hàng tháng, ông thợ cắt tóc lại đến cắt tóc cho nó. Ahmed và những đứa con trai khác theo học kinh Coran tại một trường tư thục, nó chơi đùa rất ít và hiếm khi lang thang trên phố quanh chỗ khu nhà nó ở. Cũng như mọi đứa trẻ khác cũng độ tuổi, nó thường thích theo mẹ đi tắm.

Các bạn biết không, nơi này đã từng gây cho tôi những ấn tượng cực kì mạnh mẽ hồi chúng tôi chỉ là một lũ nhóc. Tất cả chúng tôi đã đi đến đó và thấy bình yên, vô sự. Đối với Ahmed thì cảm giác đó không làm chấn động tới nó lắm, nhưng đó lại là một sự khám phá lạ thường và cũng cay đắng không kém. Tôi biết vì chính nó đã bộc bạch cả trong cuốn nhật kí của mình. Hãy cho phép tôi được mở cuốn nhật kí này ra, đọc cho các bạn nghe những điều Ahmed đã viết trong những lần theo mẹ đi tắm giữa màn hơi nước nóng ấm:

“Mẹ tôi cho vào cái giỏ xách tay nhỏ, nào là cam, trứng và những quả ô liu màu đỏ ngâm trong nước chanh. Bà choàng một cái khăn vẫn còn vương ít lá thơm lên mái tóc từ ngày hôm trước. Tôi thì chẳng có chút lá thơm nào cả, khi tôi muốn được làm như thế thì lập tức mẹ tôi cấm ngay, bà nói rằng: thứ đó chỉ dành cho những đứa con gái thôi. Tôi chán ngấy và vẫn phải theo bà đến nhà tắm hơi vì tôi biết rằng chúng tôi sẽ ở đó đến hết buổi chiều. Tôi sẽ buồn chán lắm đây nhưng tôi không thể làm gì khác hơn được. Thực lòng mà nói thì tôi thích đi tắm với bố tôi, ông tắm rất nhanh và như thế tránh được cho tôi thứ lễ nghi cứ liên miên thế này. Với mẹ thì hình như đó là dịp để bà đi chơi, để gặp gỡ những người phụ nữ khác để vừa nói chuyện vừa tắm. Tôi chết vì buồn chán mất. Số là vốn dĩ tôi hay có những cơn đau quặn thắt ở dạ dày, tôi như bị chết ngạt trong làn hơi nước dày đặc và xâm xấp lúc nào cũng quây kín quanh tôi. Đến nhà tắm, mẹ tôi quên luôn cả tôi, mẹ còn mải miết xếp những xô nước nóng cho mình và nói chuyện với những người bên cạnh. Họ cứ nói chuyện suốt, bất cứ chuyện gì họ cũng nói được, hình như họ có cảm giác là đang ở trong một căn phòng mà việc nói là việc không thể thiếu được cho sức khỏe của họ. Những từ, những câu chữ cứ như bay khắp mọi nơi trong căn phòng khép kín và tối như hũ nút này, những gì họ nói ra như được hơi nước quyện chặt lấy, bao bọc rồi treo lơ lửng ngay trên đầu họ. Rõ ràng tôi nhìn thấy các từ ngữ cứ chầm chậm bay lên dính vào trần nhà ẩm ướt, đọng lại trên đó như những đám mây nho nhỏ, gặp trần đá lạnh rơi xuống những giọt nước li ti phả khắp mặt tôi. Trò vui của tôi chỉ có vậy thôi. Tôi mặc kệ cho những đám mây từ ngữ đó phủ kín, chảy dàn dụa trên cơ thể tôi, nhưng chỉ ở phần phía trên chiếc quần của tôi thôi, phần bụng dưới của tôi được chừa ra không bị những lời nói đã biến thành những giọt nước làm ướt. Thực tế thì tôi nghe thấy thất cả, tôi cũng theo con đường mà những câu, những chữ này đã chọn, những câu chữ này là những kẻ còn nhanh chân hơn cả hơi nước. Tất cả những thứ này đều hòa lẫn vào nhau để tạo ra một thứ âm thanh hỗn độn, li kì và có gì đó thật buồn cười. Dù sao đi nữa thì tình cảnh này cũng làm cho tôi vui vẻ ít nhiều. Trần nhà trông như một bức tranh đủ màu sắc hoặc chí ít cũng như một cái bảng đầy chữ nghĩa, tất cả những thứ được vẽ, được viết trên đó không khó hiểu lắm. Và để giết thời gian, tôi tìm cách tháo gỡ mối dây liên hệ của câu chuyện này. Có những từ rơi xuống thường xuyên và nhanh hơn những từ khác, ví dụ như: đêm, lưng, ngực, rồi chân…, ngay khi chúng vừa được phát âm, tôi đã thấy chúng chảy tràn trên khuôn mặt mình nhưng tôi không biết phải làm gì khác hơn với chúng. Nhưng tôi đành phải gạt chúng sang một bên để chờ đợi những từ ngữ, những hình ảnh khác nữa tỏa xuống điểm tô thêm cho chúng. Lạ lùng làm sao, những giọt nước rơi xuống người tôi sao lại bẩn đến thế. Tôi thầm nghĩ rằng những từ ngữ ấy cũng có hương vị riêng của cuộc sống của chính nó. Và đối với những người đàn bà đang tắm ngoài kia, cuộc sống của họ nói đúng ra cũng thật ngắn ngủi, đơn điệu: làm bếp, thu vén nhà cửa, chờ đợi và mỗi tuần một lần đi đến nhà tắm này thư giãn, nghỉ ngơi. Trong thâm tâm, tôi rất hài lòng vì mình không thuộc vào cái thế giới quá ư hạn hẹp này. Đôi lúc, tôi chơi trò tung hứng với các từ ngữ, có những câu chữ cứ lơ lửng ngay trên đầu tôi, kiểu như “ban đêm mặt trời trên lưng trong một hành lang có ngón chân của người đàn ông người đàn ông của tôi trong cánh cửa thiên đường nụ cười…”, rồi đột nhiên có một câu rất trọn vẹn: “nước nóng quá…, cho tôi xin chút nước lạnh…”. Những câu đại loại như vậy không kịp có thời gian để hơi nước tiếp tục mang lên cao, bay xa hơn, bởi vì nó được nói ra bằng một giọng vô vị, sáo rỗng, nó hoàn toàn nằm ngoài lề của cuộc nói chuyện và chính vì thế, nó mới thoát khỏi vòng kiểm soát của tôi, tôi cũng chẳng bận tâm về những thứ đó. Tôi có thể làm gì với những câu sáo rỗng, không có khả năng thăng hoa và nhất là chẳng có chút lãng mạn nào khiến giấc mơ của tôi cất cánh. Có những từ vừa xuất hiện lại có sức cuốn hút tôi ngay, chúng được phát âm rất nhỏ như “mani”, “qlaoui”, “taboun”… Sau này, tôi mới biết đó toàn là những từ xoay quanh vấn đề tình dục, giới tính mà người phụ nữ không có quyền được sử dụng chúng: “tinh dịch”…, “chim”…, “bướm”… Những từ này không rơi xuống được, chúng bị dán chặt trên những phiến đá trên trần nhà vốn đã phủ một lớp bụi bẩn màu trắng đục hoặc màu nâu. Có một lần xảy ra một vụ cái lộn gay gắt giữa hai người đàn bà chỉ vì một xô nước, họ chửi rủa nhau bằng những lời tục tĩu và những thứ ngôn ngữ đó cứ lần lượt, lần lượt lật trở lại, liên tiếp rơi xuống như một trận mưa và tôi lại có được những trò chơi thú vị, được gom nhặt chúng lại rồi cất kín trong chiếc quần cộc! Tôi thật sự thấy bối rối và lúng túng đôi khi tôi sợ bố tôi tắm cho tôi sẽ phát hiện ra điều ấy vì từ lâu rồi ông rất thích tắm cho tôi. Tôi cũng không thể giữ chúng lâu được bên tôi bởi vì chúng lúc nào cũng như thọc lét tôi và khiến tôi cảm thấy mình bị kích thích. Khi mẹ tôi xoa xà bông lên người tôi, bà rất ngạc nhiên thấy người tôi bẩn khủng khiếp. Còn tôi thì cũng không thể giải thích với mẹ rằng lớp xà bông chảy trên người tôi đang mang đi tất cả những lời nói mà tôi đã nghe thấy và tích tụ lại trong suốt cả chiều nay. Khi tôi cảm thấy mình sạch sẽ là khi tôi cảm thấy mình trần trụi nhất như vừa trút bỏ lớp áo quần cũ từng giữ ấm cho tôi. Có lúc tôi len lỏi dưới háng những người đàn bà như một con quỷ nghịch ngợm. Sợ trượt và sự ngã nên tôi cứ bấu víu vào háng của những người đàn bà đang dạng ra, và tôi thoáng nhìn thấy phần bụng dưới đầy thịt, có cái gì đó đầy dục tính. Chẳng có gì là đẹp nếu không muốn nói nó làm cho tôi phát ngấy, ghê tởm. Tối hôm đó, tôi rơi vào trạng thái buồn ngủ rất nhanh bởi vì tôi biết rằng những hình bóng mờ ảo này sẽ đến thăm tôi, tay lăm lăm một cái roi vì chúng không chấp nhận việc nhìn chúng với con mắt thô kệch và chán ngấy đến thế. Tôi cố xua đuổi chúng đi vì tôi cũng biết rằng tôi sẽ không bao giờ như chúng và tôi sẽ không thể nào là những bóng hình như chúng. Đối với tôi, đó là một kiểu suy đồi không thể chấp nhận được. Tôi đóng cửa tự giam mình để được ngắm mình trong gương, phần gần bụng dưới của tôi: chẳng có vẻ gì là tàn tạ, suy thoái cả chỉ thấy một làn da trắng ngần, trong suốt, chạm vào thấy mềm mại làm sao, chẳng có lấy một nếp gấp hay một nếp nhăn nào. Hồi mẹ tôi vẫn hay thường xuyên xem xét những biến đổi trên cơ thể tôi thì bà cũng chẳng phát hiện ra một cái gì khác lạ ở đó cả. Nhưng ngược lại, bà lại thấy lo ngại bộ ngực của tôi, tôi đã được băng quấn lại bằng tấm vải mềm màu trắng, miếng băng vải siết chặt quanh lồng ngực luôn làm cho tôi có cảm giác nghẹt thở. Cần phải làm cho bộ ngực của tôi xẹp xuống. Tôi chẳng nói gì cả, để mặc cho mẹ tôi muốn làm gì thì làm. Định mệnh là một thứ bản năng gốc đầy những may rủi, bất trắc. Nhưng tôi lại thấy thích như vậy. Càng ngày, những dấu hiệu ngoại hình của tôi càng khẳng định với tôi về đường hướng này. Cho đến một hôm, người thủ quỹ khu nhà tắm không cho tôi vào tắm ở đây nữa bởi vì bà ấy cho rằng tôi không còn là một chú nhóc vô tư nữa mà đã là một chàng trai, sự hiện diện của tôi trong phòng tắm sẽ làm đảo lộn tiết hạnh lặng lẽ và những ham muốn thầm kín của những người đàn bà chất phác! Mẹ tôi phản đối thái độ của cô thủ quỹ nhưng trong thâm tâm, hình như bà có vẻ rất hài lòng về điều đó. Tối đến, mẹ tôi hào hứng kể lại cho bố tôi nghe về chuyện xảy ra ở nhà tắm. Nghe xong, bố tôi quyết định từ nay trở đi ông sẽ là người dẫn tôi đi tắm. Trong góc riêng của mình, tôi hồi hộp và rất tò mò chờ đợi bước thâm nhập mới vào thế giới đàn ông cho đến lúc này vẫn còn là điều bí ẩn đối với tôi. Đàn ông hình như nói ít hơn, họ ngồi yên để cho hơi nước phủ lấy cơ thể, rồi sau đấy, họ tắm rửa khá nhanh. Tắm mà cứ như đi làm việc, họ dội nước ào ào rồi rút vào một góc tối kì cọ bộ phân sinh dục, cuối cùng, họ ra đi. Còn tôi, đầu óc tôi cứ suy nghĩ lan man, cố gắng giải mã những phiến đá ẩm ướt trên trần. Chẳng có cái gì ở trên đó cả. Sự im lặng bị phá vỡ bởi tiếng va chạm của những xô nước hoặc bất chợt có tiếng kêu đột ngột bật ra một cách thỏa mãn của một ai đó đang mát xa. Chẳng có gì khác thường cả! Nhưng hình như có cái gì đó ám muội, nên họ mới phải tắm vội vàng như vậy. Sau này tôi mới biết rằng trong những gốc tối tăm ấy, đã có cái gì đó xảy ra, những người làm nghề mát xa không chỉ có mát xa không thôi, những cuộc gặp gỡ, hội ngộ đều diễn ra trong cảnh tối tăm đó, một sự im lặng thật đáng ngờ! Tôi thường đi cùng với bố tôi đến xưởng nghề của ông. Bố giải thích cho tôi về cung cách điều hành công việc, giới thiệu tôi với các nhân viên và với khách hàng của ông. Bố nói với họ rằng tôi đang và sẽ là chủ nhân ở đây. Tôi nói rất ít. Giải băng vải quấn quanh ngực lúc nào cũng như bó chặt lấy tôi. Tôi thường đến Nhà thờ, tôi rất thích được đặt chân vào trong tòa nhà rộng mênh mông này, nơi đây chỉ chấp nhận sự hiện diện của cánh đàn ông. Tôi thường xuyên cầu nguyện nhưng rất hay nhầm lẫn. Chẳng qua là tôi thích đùa vậy thôi. Chuyện đọc kinh Coran tập thể hay làm tôi xây xẩm mặt mày, nên hầu như tôi luôn bỏ rơi tập thể của mình và cầu nguyện bất cứ thứ gì mà tôi thích. Tôi lấy làm khoái chí khi làm cho lòng sùng đạo vốn có của mọi người bị thương tổn. Tôi có cảm giác mình đang báng bổ những lời cầu nguyện thiêng liêng. Bố tôi thì không chú ý đến những hành vi của tôi. Điều quan trọng nhất với bố, chính là sự hiện diện của tôi giữa những người đàn ông này mà thôi. Ở đó, tôi đã học cách làm một kẻ mộng mơ. Lần này, tôi ngắm nhìn lên những khoảng trần nhà được chạm trỗ tinh xảo, những câu chữ được khắc trên đó một cách cẩn thận, rõ nét. Chúng không tự nhiên rơi xuống khuôn mặt tôi như bình thường nữa mà chính tôi lại là kẻ muốn xích lại gần chúng hơn. Tôi trèo lên cái cột đỡ nhờ sự thăng hoa của những câu hát trong kinh Coran. Những tiết tấu, nhịp điệu trong những câu kinh thánh ấy đã đẩy tôi vút lên trên cao. Ngồi trong chùm đèn, tôi chăm chú quan sát sự chuyển động của những dòng chữ Ả Rập được khắc công phu trên lớp thạch cao và trên gỗ. Sau đấy, tôi ra đi trên lưng một lời nguyện cầu rất đẹp:

“Nếu Thượng Đế đã dành cho bạn sự chiến thắng thì không có ai có thể làm cho bạn thất bại.”

“Cứ vậy, tôi lướt qua những câu chữ và đã hiểu được sức mạnh kì bí của chúng. Chúng đã khiến tôi tò mò. Lời nguyện cầu kia tiếp tục bay lượn vòng quanh trần nhà rồi dịu dàng đưa tôi trở lại điểm xuất phát ban đầu trên đỉnh chiếc cột. Ở đó, tôi nhẹ nhàng trượt xuống như một chú bướm xinh. Tôi không hề gây xáo động hay phiền toái gì tới những mái đầu đang gật gù đọc kinh Coran. Tôi cảm thấy mình thật bé bỏng và nép mình vào bố tôi. Bố đọc kinh bằng một tiết tấu đều đều làm cho giấc ngủ cứ chầm chậm đến với tôi… Chỗ lối ra của nhà thờ, mọi người vừa đi vừa xô đẩy nhau, hình như những người đàn ông thích làm như thế thì phải. Ngay khi đi ra khỏi cửa đền thờ, tôi cũng biết len lỏi và tự bảo vệ đấy chứ. Bố tôi luôn luôn nhắc nhở tôi rằng lúc nào cũng cần phải biết tự bảo vệ lấy chính bản thân mình. Trên đường về, bố tôi tạt vào cửa hàng mua bánh sữa, sữa được cô đặc lại ép thành bánh trong một cái khuôn vải thấm nước. Rồi chúng tôi lại đến lò làm bánh mua bánh mì. Bố tôi đi vượt lên phía trước, ông thích nhìn tôi, quan sát xem một mình tôi sẽ xoay trở ra sao. Một hôm, tôi bị một bọn vô lại tấn công, chúng dám ngang nhiên sờ mó vào người tôi. Tôi không đánh lại được, chúng có những ba tên, tôi chỉ có một mình. Tôi chạy về nhà khóc nức nở. Bố tôi chẳng những không an ủi hay thông cảm với tôi mà còn thẳng tay cho tôi một cái tát rất đau cho đến tận bây giờ tôi vẫn còn nhớ và nói với tôi rằng: “Con có phải là một đứa con gái đâu mà khóc lóc, kể lể như vậy! Một thằng đàn ông không bao giờ được khóc như thế cả!” Bố rất có lí, những giọt nước mắt kia làm cho tôi quá yếu đuối như đám con gái thì phải. Tôi lập tức lau khô nước mắt rồi chạy đi tìm bọn vô lại kia để trả thù. Bố tôi đuổi theo ra ngoài phố, ông nói với tôi rằng muộn quá mất rồi…”

Vâng, bây giờ tôi xin khép lại cuốn nhật kí ở đây. Chúng ta tạm chia tay với thời thơ ấu và rời xa cánh cửa của ngày thứ sáu. Tôi không muốn nhìn thấy nó nữa. Tôi thấy mặt trời đang xế bóng hoàng hôn và trên khuôn mặt của các bạn, tôi đã nhìn thấy sự sốt ruột muốn đứng lên, ánh sáng ban ngày đang dần chia tay với chúng ta. Màn đêm buông xuống buộc chúng ta phải phân tán mỗi người mỗi ngã. Tôi không biết liệu rằng đấy thật sự có phải là một nỗi buồn cực kì sâu lắng - một vực thẳm bằng ngôn từ trong tôi, bằng ánh mắt - hay đó là một sự trớ trêu kì lạ, nơi những nhành cỏ kỉ niệm và khuôn mặt của người vắng bóng kia đang hòa quyện lấy nhau, mà lúc này đây, sự trớ trêu ấy lại như đang thiêu đốt làn da tôi. Những từ trong cuốn sổ này có vẻ như vô hại vậy mà khi đọc, tôi bỗng dưng bị xúc động lạ thường cứ như là người ta đang cướp đi chính thân xác tôi vậy. Ôi những người đàn ông vào buổi chiều tà của tôi ơi! Tôi có cảm giác rằng tư tưởng, ý nghĩ của tôi đang lang thang kiếm tìm nhau và đang suy nghĩ vớ vẩn ở đâu đó. Bây giờ, chúng ta hãy tạm xa nhau và xin hãy kiên nhẫn làm một kẻ hành hương!

4
CÁNH CỬA NGÀY THỨ BẢY

Các bạn ơi, hôm nay chúng ta phải rời khỏi nơi này thôi, chúng ta sẽ đi đến chặng thứ ba, ngày thứ bảy của tuần, đến một nơi địa thế vuông vức, khu chợ bán nông sản, nơi người và vật ngủ chung với nhau, nơi giao lưu, trao đổi hàng hoá giữa thành thị và nông thôn, xung quanh được bao bọc bằng những bức tường thấp và được tưới mát bằng một nguồn nước tự nhiên. Tôi chưa biết gì về những thứ mà nơi đó sẽ ưu đãi dành cho chúng ta. Cánh cửa hướng ra phía những bao lúa mì. Nhân vật của chúng ta chưa bao giờ đặt chân tới đó còn tôi thì ngày xưa tôi đã từng bán một chú lừa ở đó rồi. Đó chỉ là một cánh cửa được trổ ra giữa bức tường làm thành một đống đổ nát chẳng dẫn tới một nơi nào cả. Nhưng chúng ta vẫn phải tới thăm nó, bởi một phần là do mê tín và mặt khác là vì bắt buộc. Về nguyên tắc mà nói thì cánh cửa này tương ứng với giai đoạn tuổi thiếu niên. Bởi vậy, đó là một thời kì rất mù mờ. Chúng ta đã làm mất dấu những bước chân của nhân vật chúng ta. Được ông bố luôn cầm tay dìu dắt, cậu nhỏ chắc đã phải trải qua những thử thách cực kì khó khăn và gian khổ. Có những thời kì, cơ thể của cậu phải đối mặt với những rối loạn, đổi thay hàng ngày, bị dày vò bởi sự nghi ngờ; cậu luôn trong tình trạng ngập ngừng, lo sợ, phải mò mẫm, dựa dẫm bước đi. Đó là một giai đoạn mà tất thảy chúng ta đều phải tưởng tượng ra và nếu như các bạn đã sẵn sàng đi theo tôi thì mong các bạn hãy cùng tôi khôi phục lại giai đoạn này của câu chuyện của chúng ta. Trong cuốn sách này, đó là một khoảng không trắng tinh, những trang giấy vẫn còn bỏ ngỏ đang neo lại ở đó, với lòng mong muốn dành cho độc giả sự tự do tha hồ theo đuổi những suy nghĩ riêng tư nhất. Nào, mời các bạn hãy cùng khởi động trí tưởng tượng của mình đi!

– Tôi nghĩ rằng đó là thời kì mà Ahmed ý thức được cái điều sẽ đến với cậu rằng cậu phải trải qua một thời kì khủng hoảng cực kì trầm trọng. Tôi tưởng tượng ra cậu luôn bị giằng co giữa biến đổi của cơ thể cậu với ý muốn cương quyết của người cha là kiên quyết biến đổi cậu hoàn toàn thành một người đàn ông đúng nghĩa.

– Còn tôi, tôi không tin cái câu chuyện khủng hoảng linh tinh này. Tôi nghĩ rằng Ahmed đã được làm ra và phát triển hoàn toàn theo sự định hướng chiến lược của người cha. Cậu không hề đặt dấu hỏi nghi ngờ. Cậu muốn chiến thắng trong cuộc thách đấu và đạp bằng mọi trở ngại thách thức. Đó là một đứa trẻ hay mơ mộng và rất đỗi thông minh. Cậu đã nhanh chóng hiểu ra rằng xã hội này luôn quý trọng đàn ông hơn đàn bà.

– Không! Chuyện xảy ra đơn giản thôi. Tôi biết rõ điều đó mà. Tôi là người lớn tuổi nhất trong số những người có mặt ở đây. Có lẽ tôi còn lớn tuổi hơn ông chủ đang kính của chúng ta và người kể chuyện nữa, tôi luôn luôn tôn trọng và đón chào họ. Tôi biết khá tường tận câu chuyện này. Tôi không cần phải phán đoán hoặc giải thích nhiều... Ahmed không bao giờ rời xa cha mình. Cậu tiếp nhận sự giáo dục ở bên ngoài ngôi nhà và xa lánh mẹ và các chị gái. Ở trường, cậu học cách đánh nhau và rất hay đánh nhau. Còn bố cậu thì sao ư, ông thậm chí còn luôn khuyến khích cậu ta làm như thế và thường hay nắn cơ bắp của cậu mỗi khi ông thấy nó có về mềm mềm chứ không săn chắc. Tiếp theo là cậu ta đối xử rất tệ hại với các chị gái của mình, làm cho họ khiếp sợ cậu. Đó là điều bình thường thôi! Thường thì người ta luôn phải chuẩn bị như vậy cho người kế nghiệp. Và cậu đã trở thành một người đàn ông thực thụ rồi. Dù sao đi nữa thì người ta cũng đã dạy cho cậu cách xử sự của một người đàn ông ở trong gia đình cũng như ở ngoài xã hội.

– Điều đó cũng chẳng làm cho chúng ta tiến thêm được chút nào đâu, thưa ngài trưởng lão đáng kính. Tôi nói với ngài điều đó là bởi vì câu chuyện của chúng ta cũng đang dừng lại tại chỗ. Chúng ta có khả năng bịa ra được nó hay không? Và liệu rằng chúng ta có thể không cần đến cuốn nhật kí này nữa hay không?

– Còn tôi, nếu như mọi người cho phép tôi xin nói thật với các bạn: đó chỉ là một câu chuyện hoang tưởng! Nếu như Ahmed thật sự tồn tại thì hẳn cậu ta bị đưa vào một bệnh viện tâm thần rồi... Bởi vì, ngài nói rằng ngài có những bằng cớ trong cuốn sổ mà ngài cất thế thì tại sao ngài không đưa nó cho chúng tôi... Chúng tôi sẽ xem xét thật kĩ câu chuyên này có tương ứng với thực tế hay không hay là ngài đã bịa ra tất cả để đùa giỡn với thời gian và lòng kiên nhẫn của chúng tôi!

Thế là cơn phong ba của cuộc cãi vã đầy mâu thuẫn bắt đầu trỗi dậy! Các bạn có quyền tự do tin hoặc không tin vào câu chuyện này. Nhưng dẫn dắt các bạn đến với câu chuyện, thực sự tôi cũng chỉ muốn biết xem sự quan tâm và say mê của các bạn đến đâu thôi... Sau đây, tôi sẽ đọc nó... Ôi câu chuyện mới tuyệt vời làm sao.

Tôi mở cuốn nhất kí ra, tôi lật qua những trang giấy trắng... Nào các bạn hãy nghe đây!

“Ðó là một sự thật, sự thật không thể nói hoặc tiết lộ ra ấy lại tồn tại trong một nỗi cô độc hoàn toàn, bao bọc xung quanh nó là những điều hết sức kì bí của tự nhiên. Những kì bí ấy tồn tại không mấy khó khăn và người ta còn thấy được ở đó tất cả vẻ bề ngoài lẫn mùi vị bên trong, thứ mùi của chuồng súc vật đã bị bỏ hoang phế từ lâu, hoặc hơn nữa là thứ mùi của một vết thương vẫn còn chưa liền sẹo, đôi khi từ đó lại bốc lên thứ mùi đặc biệt trong những khoảnh khắc chán chường mệt mỏi, người ta cứ để mặc cho sự hờ hững chế ngự, tuy rằng đó không phải là bước khởi đầu của một sự thối rữa nào đó của thể xác. Vâng, đó chính là một sự thay đổi hoàn toàn về thể chất so với hình ảnh nguyên vẹn ban đầu, bởi vì nỗi đau đớn đến từ một nơi sâu thẳm, nơi mà ngay cả cái tên của nó người ta cũng không thể hé lộ ra được lời nào hết. Người ta không biết được phải chăng nỗi đau đớn ấy tồn tại ngay trong bản thân con người ta hay ở một nơi nào khác, ví như trong một khu nghĩa trang nào đó, trong một huyệt mộ mới đào, một cơ thể héo tàn một ánh mắt chết chóc của một sinh vật sống vừa mới dứt mình khỏi những mối ràng buộc mật thiết với sự thật này, mọi ràng buộc mà người ta cứ ngỡ nó tựa hồ như một chú ong mải miết kiếm tìm mật ngọt, tựa hồ như một kẻ nô lệ cho những ảo vọng của riêng mình và cuối cùng thì kẻ đó cũng bị khép vào tội chết, bị chính cuộc sống ấy bóp nghẹt, dập tắt những hi vọng mong manh. Sự thật này là tầm thường như mọi thứ ở trên đời, nó làm cho thời gian và diện mạo tàn phai, nó trao cho tôi một tấm gương mà mỗi khi soi vào đó, tôi không khỏi bối rối và dường như bị rung động bởi một nỗi buồn sâu thẳm, không phải là thứ buồn man mác của tuổi trẻ làm dịu niềm kiêu hãnh của chúng ta, đưa chúng ta ngủ trong nỗi nhớ nhung nuối tiếc, đó là một nỗi buồn làm cho con người ta lầm lạc, tách con người ra khỏi vùng đất của mình và quăng quật nó như một thứ đồ vô dụng, đưa nó vào nơi tồn trữ những đồ đạc lượm lặt được, những vật dụng chẳng ai thèm đoái hoài, ngó ngàng gì tới nữa, thậm chí bị xếp vào trong một căn nhà ma ám, một vùng đất đầy chuột bọ bẩn thỉu. Chiếc gương đã trở thành con đường mà qua đó thân xác tôi được đưa đến tình trạng hiện nay, thành nơi mà thân xác sẽ bị hủy hoại trong đất, đào một huyệt mộ tạm thời và cuốn hút những rễ cây luồn lách qua những kẽ đá luồn sâu vào trong, thể xác sẽ bị đè bẹp ra dưới sức nặng của nỗi sầu thảm khủng khiếp mà chỉ có rất ít người may mắn, không phải là hiểu thấu đáo được nó, mà đơn giản chỉ đoán định được những hình dạng, trọng lượng và bóng tối mà thôi. Cho nên, tôi luôn luôn lẩn tránh mọi tấm gương. Không phải lúc nào tôi cũng có đủ can đảm để phản bội lại tôi, có nghĩa là phải bước xuống những nấc thang mà số mệnh của tôi đã vạch sẵn, và nó dẫn dắt tôi đến chốn tận cùng sâu thẳm của chính tâm hồn tôi, trong sự thân tình - không thể chịu nổi - của sự thật không thể nói được thành lời. Nơi ấy chỉ có đám côn trùng lúc nhúc là bạn đồng hành của tôi. Tôi thường có ý định tổ chức một nghĩa địa nhỏ trong góc sâu kín nhất của tâm hồn tôi để cho những linh hồn đã ngủ yên có thể đứng lên đi vòng quanh một tượng đài sinh dục được dựng lên, bộ phận sinh đục nam chẳng hạn, nó có thể sẽ là của tôi nhưng tôi không bao giờ có thể mang được cũng như không thể phô diễn nó ra. Tôi là linh hồn và là ánh sáng, ánh sáng sản sinh ra nó, chủ nhân của ngôi nhà - một đống đổ nát đang cố che giấu một cái hố tập thể rất lớn - đồng thời là khách mời, bàn tay đặt trên nền đất ẩm ướt và đá bị vùi lấp dưới một đám cỏ dại, ánh mắt tìm nhau và tấm gương, tôi là và cũng chẳng phải là giọng nói đang cố gắng khắc phục những khuyết tật cho thích hợp với cơ thể tôi, khuôn mặt của tôi đang bị trùm kín trong giọng nói này, nó là của tôi hay của bố tôi, ông là người lẽ ra phải hà hơi tiếp sức cho nó hay đơn giản là gửi gắm nó vào tôi khi tôi đang ngủ. Khi thì tôi thừa nhận nó, khi thì tôi lại gạt bỏ nó, tôi biết rằng giọng nói ấy là tấm mặt nạ mỏng manh nhất, điệu nghệ nhất mà tôi có được, là hình ảnh đáng tin cậy nhất của tôi, nó làm cho tôi bối rối và cũng làm cho tôi nổi giận; nó làm cho thể xác tôi cứng đờ ra, phủ lên nó một lớp lông tơ mà chẳng mấy chốc lớp lông tơ ấy trở thành những chiếc lông thực thụ. Nó đã làm cho làn da tôi mất đi sự mềm mại vốn có và khuôn mặt của tôi trở thành phiên bản của khuôn mặt của kẻ mang giọng nói này. Tôi là người cuối cùng có quyền được nghi hoặc. Nhưng không, điều đó đã không cho phép tôi. Giọng nói trầm, mạch lạc đã khiến tôi rụt rẻ, e sợ, xen lẫn vào đó cảm giác xúc động và cũng chính giọng nói ấy đã đẩy tôi vào giữa đám đông để tôi có dịp tỏ ra xứng đáng với nó, mang nó trên người với vẻ chắc chắn, tự nhiên hơn, để không tỏ ra tự hào thái quá, không cáu giận mà cũng không nổi khùng. Rõ ràng là tôi phải làm chủ được nhịp điệu, âm sắc, tiết tấu của nó và giữ kín trong lòng, trong từng làn da thớ thịt của tôi.

“Sự thật thì luôn mai danh ẩn tích; chỉ cần tôi nói ra thôi thì sự thật sẽ bỏ đi xa mãi mãi, nó sẽ bị quên lãng ngay và như thế, tôi trở thành là kẻ đào mồ chôn, là người phải khai quật, vừa là chủ nhân, vừa là kẻ nô lệ của sự thật này. Giọng nói ấy là như thế này: sự thật không phản bội lại tôi... và ngay cả khi nếu tôi muốn nhìn thấy nó trong sự trần trụi, phản bội lại nó dưới một hình thức nào đó, thì tôi cũng không thể, thậm chí có thể tôi sẽ chết vì sự thật này. Những yêu sách của nó, tôi biết tất cả: nào là phải tránh cáu giận, gào thét, tránh sự mềm mỏng dịu dàng thái quá, tránh những tiếng thì thầm to nhỏ, nói tóm lại là dấu hiệu bất hình thường mà tôi thì lại là một kẻ bình thường. Và thế là tôi đành câm lặng dừng chân lại nơi cái hình ảnh làm tôi thật khó chịu này. Ôi Chúa ơi, sự thật này đè nặng lên con mới ghê gớm làm sao! Một yêu sách thật nghiệt ngã! Ôi tất cả thật khắc nghiệt. Tôi vừa là nhà kiến trúc vừa lại là chính ngôi nhà ấy, là cây và nhựa sống của nó, tôi chính là tôi nhưng cũng chính lại là một kẻ khác, tôi là tôi và lại là một người phụ nữ khác. Không một tình tiết nào, dù ở ngoài hay trong đáy hố sâu có thể bước đến làm đảo lộn cái sự thật nghiệt ngã này. Thậm chí đến cả máu cũng không thể. Một buổi sáng, bỗng dưng tôi thấy có vết máu vấy bẩn lên tấm ga trải giường. Dấu ấn của cơ thể tôi để lại trên tấm ga trong tư thế nằm cuộn tròn kia, có làm lay chuyển được lòng tin, hoặc phủ nhận những đường nét ngoại hình của cơ thể tôi. Trên đùi tôi là một vết máu nhỏ và mảnh, một đường nét bất bình thường có màu đỏ lợt. Phải chăng đó không phải là vết máu mà chỉ là một tĩnh mạch nào đó bị phồng lên được màn đêm tô màu nổi lên trên đùi tôi, rõ ràng tôi đã thấy vết máu trước khi ánh nắng ban mai của một ngày bắt đầu ló rạng; nhưng rõ ràng, tấm ga trải giường còn rất ấm nóng như nó vừa bao bọc lấy một cơ thể đang run rẩy vì mới được đưa lên khỏi mặt đất ẩm ướt. Ðúng là máu thật rồi, đây là thái đội chống đói phi thường của cơ thể, là vết vẩy bẩn trong buổi lễ cắt bao quy đầu muộn màng hôm nào. Thực ra mà nó, đó còn là một hồi ức về một kỉ niệm đã bị chôn vùi, được cất giấu rất kĩ; kỉ niệm về một cuộc sống, một cuộc đời mà tôi chưa từng được biết đến, cuộc đời mà có thể đã là tôi. Bởi thế, tôi cảm thấy thật lạ lùng khi trở thành một kẻ mang tâm hồn, kí ức không phải được trải nghiệm qua cuộc sống, mà nó được đưa đến cho tôi thật nhẹ nhàng kín đáo chẳng một ai hay biết. Tôi như chơi vơi trong một khu vườn xinh, trên một bồn đất của một đỉnh núi cao và tôi không biết mình có nguy cơ bị rơi xuống không rõ từ phía nào nữa. Tôi chới với trong tấm ga màu đỏ, máu đã hòa quyện với màu của tấm ga trải giường. Tôi cảm thấy cần phải tự chữa bệnh cho mình và trút bỏ nỗi cơ đơn nặng nề như một bức tường đón nhận tất cả những lời than phiền, những tiếng kêu tội nghiệp của những kẻ bị bỏ rơi, những ngôi đền trong sa mạc, nơi những người ở tuổi xế chiều có thể đến trút bỏ nỗi ưu phiền và dâng tặng chút máu của họ. Một giọng nói nhỏ nhẹ làm vỡ toác cả bức tường dày và nói với tôi rằng giấc mộng hão huyền đang làm lu mờ những ánh sao buổi sớm. Tôi ngước nhìn lên bầu trời, chỉ thấy ở đó một vệt màu trắng do một bàn tay cực kì điệu nghệ vạch ra. Trên con đường này, tôi phải đặt vài viên đá, vài cột mốc và điểm đánh dấu nỗi cô đơn của tôi, chìa đôi cánh tay thẳng căng như để vén bức màn đêm bất chợt buông xuống từ bầu trời sâu thẳm hoặc bầu trời sập xuống biến thành một mảnh đặc quánh của màn đêm mà tôi khoác vào như một khuôn mặt, một mái đầu mà tôi không thể bóp ngạt nó được. Vết máu mỏng manh đó có thể chỉ là một vết thương. Tôi thử đưa tay chặn lại dòng máu ấy. Tôi nhìn những ngón tay xòe ra, được kết dính lại với nhau bằng một viên bọt của dòng máu lúc này đã trở nên gần như bọt trắng xóa. Qua đó, tôi nhìn thấy khu vườn, rất nhiều cây cối đứng bất động và bầu trời bị những cành cây rất cao chia cắt. Tim tôi đập nhanh hơn bình thường. Do xúc động, sợ hãi hay hổ thẹn? Tuy nhiên, tôi vẫn phải chờ đợi. Rất nhiều lần tôi để ý thấy mẹ và các chị gái tôi đặt vào hoặc rút những mảnh vải nhỏ màu trắng nằm giữa hai đùi của họ. Mẹ đã cắt những tấm ga cũ thành nhiều mảnh nhỏ, cất vào một góc tủ, rồi các chị gái tôi lặng lẽ lấy chúng ra dùng. Tôi chú ý quan sát và nhìn thấy tất cả và tôi chờ đợi cái ngày mà chính tôi sẽ kín đáo mở chiếc tủ đó ra, tôi cũng sẽ đặt vào giữa háng của mình hai hoặc ba tấm vải gì đó. Ồ làm thế thì tôi trở thành một tên ăn trộm không hơn không kém. Suốt đêm tôi theo dõi, quan sát dòng máu ấy rồi tôi soi xét tỉ mỉ những vết máu trên tấm vải. Đúng đó là một vết thương. Một thứ định mệnh, một sự phản bội lại trật tự tự nhiên. Ngực tôi luôn luôn bị chèn ép chặt không cho nhú lên. Tôi tưởng tượng bộ ngực tôi phát triển vào bên trong, nó làm cho tôi ngột ngạt khó thở. Bây giờ thì tôi chẳng có ngực nữa, ít ra đấy cũng là một vấn đề. Sau sự kiện tôi nhìn thấy máu thì tôi đã đưa trở về chính tôi và tôi đã phân tích được những đường nét của bàn tay như số mệnh đã dành cho chúng.”

Cánh cửa của ngày thứ bảy đã im lìm khép lại. Ahmed bước ra khỏi cánh cửa mà lòng cảm thấy nhẹ nhõm khuây khỏa hơn bao giờ hết, cậu đã hiểu được rằng bây giờ cuộc sống của cậu phụ thuộc vào việc giữ được diện mạo bề ngoài, việc giữ gìn ấy cũng không còn là ý muốn riêng của cha cậu nữa, nó sẽ trở thành ý muốn của riêng cậu mà thôi.

5
BAB EL HAD

Đó là một chiếc cửa rất nhỏ; muốn qua được thì phải cúi gập mình xuống. Nó là lối vào của khu phố Ả Rập người sinh sống và thông với lối ra của khu nằm ở phía bên kia. Thực tế, đây là những lối ra vào ảo. Tất cả đều phụ thuộc vào mỗi một việc là bạn từ đâu đến: nhưng cũng tiện lợi khi biết rằng trong toàn bộ diễn biến của câu chuyện đều có những lối ra hoặc vào. Ahmed thường xuyên qua lại giữa hai cánh cửa này. Bây giờ, Ahmed tròn 20 tuổi. Đó là một chàng trai có giáo dục và bố cậu rất lo lắng khi nghĩ đến tương lai của cậu. Tôi cứ cho là tất cả mọi người đang chờ đợi bước ngoặt này của câu chuyện và mọi chuyện sẽ diễn ra theo cách như sau:

Một ngày, Ahmed đến xưởng gặp bố mình và nói với ông rằng:

– Bố ơi, bố thấy giọng nói của con thế nào?

– Tốt chứ sao, không quá trầm mà cũng chẳng quá thanh.

– Vậy thì tốt rồi. Ahmed trả lời. Thế còn làn da của con, bố thấy nó thế nào?

– Nước da của con ư? Chẳng có gì là đặc biệt cả.

– Thế bố không thấy là hàng ngày con không cạo râu à?

– Ừ nhỉ, nhưng mà tại sao cơ chứ?

– Thế bố nghĩ thế nào về các cơ bắp của con đây?

– Cơ bắp nào hả Ahmed?

– Ví thử như ngực con chẳng hạn…

– Nhưng bố không biết gì cả.

– Thế bố không thấy ngực con rất cứng sao? Bố ơi con sẽ để ria mép đấy.

– Ồ con cứ để nếu con thấy điều đó làm con thoải mái và hài lòng.

– Tới đây con sẽ ăn mặc thật đàng hoàng, sẽ đóng bộ hẳn hoi và thắt cả cra-vát nữa.

– Con cứ làm như thế nếu con muốn Ahmed à!

– Bố ơi con muốn lấy vợ…

– Gì cơ? Con còn quá trẻ mà…

– Nhưng bố cũng đã lập gia đình từ khi còn rất trẻ đấy thôi?

– Ừ nhưng thời đó nó khác…

– Ồ, vậy thời nay thì sao hả bố?

– Bố không biết. Con đang làm bố khó xử đấy Ahmed ạ!

– Đây không phả là lúc dối lừa hay phỉnh nịnh đấy chứ bố? Con làm một con người hay chỉ là một cái bóng, một thực thể hay là một quyền năng nào đó, là một hòn đá vô tri trong một khu vườn héo úa hay là một cái cây cứng nhắc? Bố nói với con đi nào, con là gì vậy?

– Nhưng tại sao con lại đặt ra những câu hỏi này với bố?

– Con làm như vậy để bố và con cùng nhìn thẳng vào sự thật. Cả bố và con đều không phải là những kẻ bịp bợm. Đối với địa vị của con, con không chỉ chấp nhận nó và sống vì nó nữa mà con còn yêu thích nó nữa cơ. Cái địa vị này thực sự cuốn hút con, nó còn làm cho con cảm thấy say mê nữa, nó cho phép con có được những đặc ân mà con sẽ chẳng bao giờ có thể biết được hết. Nó mở giúp con mọi cánh cửa và con rất thích điều ấy thậm chí có lúc ngay sau đấy, nó nhốt con vào trong một căn phòng nhỏ toàn bằng kính. Đôi khi sự ngột ngạt nào đó lại đến với giấc ngủ của con. Con ngập chìm trong chính bãi nước bọt của mình, cố bám víu lấy khoảng đất không yên bình. Và con chỉ tiến lại xích lại gần với những cái hư vô, vô nghĩa mà thôi. Nhưng khi con thức dậy thì con vẫn cảm thấy rất hạnh phúc với thực tại, với những gì con đang có, đang sở hữu. Con đã đọc tất cả những cuốn sổ về giải phẫu học, về sinh học, về tâm lý học thậm chí cả về thuật chiêm tinh nữa. Con đã đọc rất nhiều và con đã lựa chọn sự hạnh phúc làm mục tiêu của mình. Những nỗi phiền muộn, đau đớn của sự cô độc, con đều trút bỏ, trao gửi vào một cuốn sổ dày. Khi lựa chọn cuộc sống, cuộc đời riêng cho mình, con đã chấp nhận dấn thân vào một cuộc phiêu lưu và con muốn, rất muốn đi đến tận cùng câu chuyện này. Con là một người đàn ông. Tên con là Ahmed theo truyền thuyết của Đấng Tiên Tri của chúng ta. Và con cần phải lấy vợ. Chúng ta sẽ làm một bữa tiệc lớn, kín đáo cho buổi lễ đính hôn. Bố ơi, bố đã biến con trở thành một người đàn ông và con cần phải tiếp tục là thế. Và như Đấng Tiên Tri đáng kính của chúng ta đá nói rằng: “Một tín đồ Hồi giáo trọn vẹn phải là một người lập gia đình.”

Người cha lúc ấy đã rơi vào một tình thế khó xử vô cùng. Ông không biết trả lời thế nào với đứa con trai của ông và cũng chẳng dám xin ai một lới khuyên. Ahmed cứ tiếp tục những lí luận lô gích của riêng mình, cậu không nói tất cả mọi điều cho cha mình vì cậu đã có một kế hoạch riêng. Một sự im lặng đến ngột ngạt, khó chịu bao trùm lên tất cả. Ahmed thực sự đã thành một con người độc đoán. Ở nhà, cậu bắt các chị gái phải phục dịch những bữa ăn cho cậu. Còn cậu thì cứ giam mình trong căn phòng ở trên cao. Cậu không hề biểu lộ một tí tị tình cảm dịu dàng đối với mẹ cậu. Bà rất hiếm khi được nhìn thấy cậu. Và việc quản lí xưởng thợ của gia đình, Ahmed cũng đã bắt đầu nắm bắt được mọi công việc. Hiệu quả, hiện đại, vô sỉ. Ahmed đã làm một kẻ điều hành công việc tuyệt vời nhất. Bố cậu thì đã quá lỗi thời mất rồi. Ông để mặc cho cậu cai quản mọi việc. Cậu chẳng hề có bạn bè. Kín đáo và nghi ngờ tất cả, cậu thực sự khiến người khác phải e ngại. Suốt ngày, cậu chễm chệ trong phòng riêng của mình, ngủ muộn nhưng dậy rất sớm. Cậu đọc rất nhiều và thường viết về ban đêm. Cậu tự giam mình trong ấy suốt buổi đêm đến năm ngày trong tuần. Chỉ có bà mẹ mới dám gõ cửa phòng cậu mà thôi. Cậu thường đằng hắng ho để khỏi phải nói gì và để chứng tỏ rằng cậu vẫn đang tồn tại trong đó.

Một hôm, cậu mời mẹ cậu đến và nói với bà bằng một giọng dứt khoát, chắc nịch:

– Con đã chọn được người vợ tương lai của con rồi!

Bà mẹ đã được ông bố báo trước nên bà không nói năng gì và cũng chẳng ngạc nhiên chút nào trước lời thông báo của Ahmed. Bà nhủ thầm rằng có điều gì đó thật điên khùng đang ngự trị trong trí óc con trai bà. Bà không dám nghĩ rằng nó đã trở thành một con quỷ. Cách đối đãi xử thế của nó từ một năm nay đã biến nó thành một con người hoàn toàn khác, không thể nào nhận ra được nữa. Nó đã trở thành kẻ phá hoại, tàn nhẫn quá mức, và tóm lại thật là kì lạ. Bà ngước nhìn nó hồi lâu rồi hỏi:

– Là ai vậy con?

– Fatima…

– Fatima là ai?

– Fatima, em họ của con đây, con gái của chú con, em trai út của bố, người vẫn thường đắc thắng mỗi khi mẹ sinh ra một đứa con gái ấy mà…

– Nhưng không thể được. Fatima thường xuyên ốm đau… lại mắc chứng động kinh và thọt chân…

– Đúng như vậy đấy!

– Ôi con đúng là một con quỷ mất rồi…

– Không, con là con trai của mẹ không hơn không kém.

– Nhưng con sắp làm cái điều tồi tệ nhất đấy!

– Con chỉ biết vâng theo lời bố mẹ: mẹ và bố, các người đã vạch sẵn cho con một con đường; con đã đi theo con đường ấy, nhưng bởi quá tò mò, nên con đã đi quá xa một chút và mẹ biết con đã khám phá ra cái gì không nào? Mẹ có biết những gì tồn tại ở tận cuối con đường này không? Đó là một vực thảm đấy. Con đường hẳn sẽ dừng lại trên cao, trên một tảng đá thật lớn, tảng đá đang nghiêng xuống một vùng đất rộng mênh mông, nơi người ta thường quẳng những đồ bỏ đi. Và những thứ rác rưởi ấy đang được những dòng nước thải của thành phố tình cờ đổ ra tưới tắm và làm mục rữa; mọi thứ mùi cứ quyện vào nhau và nó không làm cho người ta buồn nôn mà làm cho người ta đam mê vì cái ác. Ồ! Nhưng mà mẹ cứ yên tâm, con chưa hề ở những nơi ấy đâu… Con chỉ tưởng tượng ra chúng, cảm nhận và nhìn thấy chúng mà thôi!

– Còn mẹ, mẹ chẳng quyết định được điều gì hết cả.

– Đúng là như vậy đấy mẹ ạ! Trong gia đình này, đám phụ nữ chỉ cuốn lại với nhau trong lớp phủ bùng nhùng của sự câm lăng…, họ chỉ biết có một điều là phải vâng lời…, các chị gái của con cũng biết vâng lời như thế; còn mẹ, mẹ thì cứ nín lặng và con thì cứ ra lệnh! Thật là một sự mỉa mai chua chát! Mẹ đã làm thế nào để không truyền cho những đứa con gái của mẹ, một hạt mầm mãnh liệt? Các chị ấy ở kia kìa, cứ đi đi lại lại, lướt qua lướt lại làm mòn vẹt những bức tường và chờ đợi một người chồng do ý Trời sắp đặt…, còn bất hạnh nào hơn thế cơ chứ! Mẹ đã thấy thân hình con rồi chứ? Nó đã lớn phồng lên rồi; nó đã khôi phục lại nơi trú ngụ của chính nó…, con cũng đã trút bỏ lớp vỏ bề ngoài đi rồi; nó thật mong manh và trong suốt làm sao. Con đã quen che giấu đi làn da. Cơ thể con đã lớn lên và con không còn say ngủ trong cơ thể, hình hài của một kẻ khác. Mẹ chẳng nói gì cả. Mẹ thật có lí. Con sẽ nói với mẹ một chuyện này nữa. Một số câu kinh Coran mà người ta đã bắt con phải học thuộc lòng ấy gần đây thường hay quay lại với con mà không vì một lý do nào hết. Chúng lướt qua đầu con, dừng lại một giây rồi lại tan biến đi.

“Đây là điều mà Thánh Allar yêu cầu các người về phân chia tài sản cho những đứa con: phần của con trai phải bằng phần của hai đứa con gái gộp lại…”[5]

Ôi! Nhưng mà con cũng chẳng cần nhớ đến những điều đó làm gì; con mặc kệ để cho gió cuốn chúng đi… Và con định lấy vợ, lập gia đình mẹ ạ, như người ta vẫn nói, một lò than hồng, ngôi nhà của con sẽ là một lồng kính trong suốt, chẳng có gì là to tát cả, chính xác chỉ là một căn phòng lắp thật nhiều gương hấp dẫn ánh sáng và thu nhận thật nhiều hình ảnh khác nhau… Trước hết, con sẽ đính hôn. Chúng ta sẽ không đốt cháy giai đoạn trước. Bây giờ, con sẽ viết, rất có thể những vần thơ tình cho người con gái đã chịu hiến sinh. Có thể đấy sẽ là cô gái ấy hoặc là con. Nào mọi người hãy chọn đi.

Ôi các bạn đồng hành của tôi! Chúng ta đã để cho nhân vật của chúng ta tuột mất rồi. Trong kí ức của tôi, cậu ấy không thể trở thành một kẻ độc ác, thâm hiểm được. Tôi có cảm giác rằng cậu ấy đang bỏ rơi chúng ta. Bước chuyển hướng đột ngột này khiến tôi thấy thật lo ngại và tôi không biết điều ấy sẽ dẫn chúng ta tới đâu nữa. Tôi cũng phải thú nhận rằng điều đó cũng có tác động tới tôi! Nhân vật chính của chúng ta luôn bị đè nặng, bị ám ảnh bởi những lời nguyền rủa, bị biến đổi bởi những gã phù thủy ra tay làm phép. Sự tàn nhẫn, độc ác đã giúp cậu ta vượt qua tất cả. Các bạn có tin rằng, xin hãy nghe tôi nói đây, cậu ta là một gã đàn ông không bao giờ có một chút đắn đo, do dự, là một con quỷ không? Một con quỷ biết viết ra những vần thơ! Tôi nghi ngờ và tôi cảm thấy chẳng thoải mái, dễ chịu chút nào với khuôn mặt hoàn toàn mới mẻ này. Tôi quay trở lại với cuốn nhật kí. Màu mực đã phai lạt đi. Đâu đó, có những giọt nước mắt - có thể là những giọt nước mắt - làm cho trang viết trở nên không đọc nổi. Tôi phải vất vả lắm mới luận được chúng:

“Trên hai cánh tay đau đớn nhức buốt của cơ thể tôi, tôi cố gắng kiềm chế cơn đau để có thể bước xuống thật sâu như để trốn chạy mọi nỗi đau khổ, âu lo. Tôi cứ để mặc cho mình trượt xuống theo một triền dốc định sẵn và tôi thấy thích thú, ngây ngất với những mùi hương kì diệu của thung lũng này biết bao. Bỗng nhiên, tôi giật nảy mình bởi tiếng hí vang của một con ngựa cái do kẻ vắng mặt gửi tới. Con ngựa màu trắng tinh trông mới tuyệt làm sao và tôi nhẹ nhàng khép lại hàng mi. Cơ thể tôi từ từ căng lên một ham muốn kì lạ. Tôi cố giữ lấy ham muốn ấy trong lòng bàn tay nhưng nó luôn luôn cưỡng lại. Con ngựa trắng biến mất vào khoảng không. Tôi thiu thiu ngủ trong cảm giác ấm nóng từ chính đôi tay của mình.

“Có phải là biển đang thì thầm những lời tâm sự đằm thắm bên tai một chú ngựa hoang đã chết không? Và sự thật thì đó là một chú ngựa hay là một nàng tiên đây?

“Nghi lễ nào của vụ đắm bị làn tóc biển cả đớp gọn đây? Tôi chợt khép mình lại trong một hình bóng và những đợt sóng lừng cứ thế rượt đuổi theo tôi. Tôi ngã xuống rồi ngất xỉu. Liệu rằng người ta có thể bị ngất đi ngay trong giấc ngủ, mất ý thức tự chủ và không còn nhận biết được những đồ vật không? Tôi đã xây ngôi nhà cho mình bằng những hình ảnh xoay tròn. Tôi không đùa đâu. Tôi cũng đang cố gắng để không vĩnh viễn rơi vào giấc ngủ ngàn thu và cả cuộc đời của tôi, ít nhất tôi cũng phải trả lời cho được câu hỏi: Tôi là ai? Và người kia là ai? Nó là một trận cuồng phong buổi sáng hay một cảnh quan bất động? Một chiếc lá run rẩy hay một làn khói trắng vờn bay phía trên một ngọn núi? Một tia nước mát lạnh hay một bãi sình lầy chỉ in nhưng dấu chân của những người đàn ông tuyệt vọng? Một cửa sổ hướng ra phía một vực thẳm hay mảnh vườn nằm ở phía bên kia của đêm tối? Một đồng tiền lẻ đã cũ rích hay một chiếc áo phủ lên một người đàn ông đã chết? Là một chút máu còn đọng lại trên đôi môi đan hé mở hay một chiếc mặt nạ đặt không đúng chỗ? Một bộ tóc giả màu vàng hoe chồng lên trên một mái tóc cũ màu xám xịt? Tôi ghi lại tất cả những ngôn từ này và tôi nghe thấy tiếng gió gào không phải là từ bên ngoài mà ngay ở trong đầu tôi; gió thổi rất mạnh và đóng sập lại mọi cánh cửa chớp, ngăn lấp lối tôi vẫn dùng để bước vào trong những giấc mơ của mình. Tôi nhìn thấy một cánh cửa đang bị nghiên xuống. Nó sẽ rơi xuống nơi mà tôi thường có thói quen đưa đầu mình ra để hứng lấy, đỡ lấy những cuộc sống khác, để vuốt ve ấp ủ những khuôn mặt khác, dù đấy là những khuôn mặt luôn tăm tối, u sầu hay vui vẻ thỏa thê, nhưng dù sao đi nữa thì tôi cũng vẫn rất yêu chúng, bởi vì chính tôi là người đã tạo ra chúng. Tôi đã tạo ra những khuôn mặt ấy thật khác với khuôn mặt của chính tôi, hình dáng xấu xí hoặc tao nhã tuyệt vời, ngời sáng trước ánh nắng của một ngày mới. Đôi khi, vẻ lạnh lùng của chúng như bỏ đi tìm kiếm ở một nơi khác. Tôi cầm những bàn tay. Tôi chọn lấy những bàn tay to và mỏng. Tôi siết chặt lấy những bàn tay ấy, hôn chúng và cứ thế tôi mút khắp lượt những ngón tay. Và tôi thực sự cảm thấy say sưa, ngây ngất. Những bàn tay không cưỡng lạ tôi một cách quyết liệt. Những bàn tay không thể nhăn mặt lại được. Còn những gương mặt thì trừng phạt sự tự do của tôi bằng cách lúc nào cũng nghiến răng ken két. Chính vì như thế mà tôi tìm cách tách chúng ra xa. Không quá thô bạo. Nhưng tôi đặt chúng sang một bên; và tôi xếp chúng lại thành một đống. Chúng nằm bẹp dí xuống đó, thở hồn hển đau đớn. Một số ít cuối cùng đã kêu lên được. Tiếng kêu của những con chim cú. Tiếng mèo kêu. Những tiếng nghiến răng kèn kẹt ghê rợn. Những khuôn mặt lạnh lùng. Không phải đàn ông mà cũng chẳng phải đàn bà. Nhưng là những gương mặt mang một vẻ đẹp hoàn mĩ. Những bàn tay thậm chí cũng phản bội lại tôi, nhất là khi tôi cố gắng nối kết chúng với những khuôn mặt kia. Tôi sợ bị mất tất cả và tôi không muốn mình trong tình trạng dửng dưng với những người khác. Sự trần trụi của tôi là một đặc ân tuyệt vời của tôi. Tôi trở thành kẻ duy nhất ngắm nghía, và được quyền nguyền rủa nó. Tôi nhảy múa, xoay tròn, tay gõ nhịp, chân nện lên mặt đất. Tôi cúi xuống tấm nắp cửa, nơi tôi cất giấu những vật sáng tạo của mình. Tôi sợ bị ngã xuống và sợ bị nhầm lẫn với một trong những gương mặt không có lấy nổi một nụ cười kia. Tôi xoay người và bất giác cảm thấy chóng mặt. Mồ hôi rịn ra trên sàn. Cơ thể tôi vẫn nhún nhảy theo một điệu nhạc Phi Châu… Tôi lại lắng nghe điệu nhạc. Tôi nhìn thấy rõ trước mắt tôi hiện lên một khu rừng rậm rạp và tôi đang hòa vào đám đàn ông mình trần. Tôi quên mất ý nghĩ là tự hỏi xem mình là ai. Tôi khao khát trái tim mình có được giây phút bình yên êm ả. Tôi đang bị săn đuổi và tôi ghé mồm thổi vào ngọn lửa trong khu rừng. Không phải tôi đang ở châu Phi xa xôi mà ở trong khu nghĩa trang của biển cả, cái lạnh đang ngấm vào trong từng làn da, thớ thịt của tôi. Tất cả các ngôi mộ ở đây đều trống rỗng, đều bị lãng quên từ lâu. Ngọn gió rít lên rồi trở thành tù nhân của cái nghĩa địa này. Một chú ngựa khắp mình mang màu xanh thẳm của đêm tối đang chạy trong khu nghĩa trang. Đôi mắt tôi nhìn chằm chằm, dán chặt vào đầu chú ngựa không muốn rời. Bóng tối bao chặt lấy tôi, mang cho tôi cảm giác an toàn khó tả. Tôi được những bàn tay nóng ấm ghì chặt và ve vuốt trên lưng, tôi cố gắng đoán xem chúng là bàn tay của ai, nhưng điều chắc chắn là những bàn tay ấy không phải là của tôi. Tôi cảm thấy bị hẫng hụt nên đành lùi lại. Phải chăng đó chỉ là cảm giác mơ hồ nào đó xuất phát từ sự mệt mỏi và ý tưởng muốn quay trở về với chính tôi và ngôi nhà của tôi. Tôi muốn cười lên thật to, thật sảng khoái, vì tôi biết được rằng khi tôi phải chịu cảnh đơn độc, tôi sẽ không thể nào chiến thắng nổi nỗi sợ hãi. Người ta nói rằng đó là một nỗi kinh hoàng. Tôi cũng đã trải qua nhiều năm cố gắng làm cho nỗi sợ hãi quen dần với nỗi cô độc của tôi. Chính tôi là kẻ đã mong muốn, đã lựa chọn, đã yêu thích cuộc sống ẩn dật, cô độc này. Tôi sẽ chắt lọc từ trong cuộc sống cô độc đó những gương mặt và những bàn tay, những cuộc du ngoạn và những bài thơ. Từ chính sự đau khổ, tôi sẽ làm nên một tòa lâu đài, ở đó, không bao giờ có chỗ cho sự chết chóc. Thậm chí chẳng phải là tôi đẩy lùi sự đau khổ ấy đi, mà người ta còn cấm nó không bao giờ được đặt chân tới nữa, nhưng hình như bản thân sự đau khổ cũng thấy được sự hiện diện của nó như vậy là đủ lắm rồi. Chẳng cần đến một lực tác động mạnh mẽ nào cả, cơ thể này được hình thành từ những sợi cơ đã tích tụ quá nhiều đau khổ và làm cho chính cái chết phải e ngại. Đấy chính là sự tự do của tôi đấy. Nỗi lo sợ rồi cũng rời đi, chỉ còn lại một mình tôi phải chống chọi với chính bản thân mình cho tới tận lúc rạng đông. Sáng ra, tôi rơi vào trạng thái vừa mệt mỏi vừa xen lẫn những niềm vui không thể che giấu. Những người khác chằng hiểu gì hết. Họ không xứng đáng chia sẻ niềm vui của tôi.

“Những đêm kì ảo thần tiên của tôi là như vậy đấy, thật tuyệt vời! Tôi cũng rất muốn sắp đặt những đêm tối ấy lên trên những mỏm đá cao và chờ đợi gió đến mơn man lay động nó, tắm gội cho nó, tách nó ra khỏi giấc ngủ, xua đi bóng tối ghê rợn, cởi bỏ hết quần áo chúng ra rồi cùng với tôi khoác lên mình bằng đám mây của những giấc mộng huyền ảo. Lúc bấy giờ, tất cả đều trở nên trong suốt, tinh khiết. Tôi như quên đi hết thảy mọi thứ rồi từ từ chìm đắm vào trong một cơ thể đầy sung mãn.

“Tôi chẳng hỏi một ai nữa. Tôi uống cà phê và cứ sống như vậy. Không tốt mà cũng không xấu.Tôi chẳng hỏi thêm một ai nữa bởi vì những câu hỏi của tôi không có câu trả lời. Tôi biết điều ấy bởi vì tôi nhìn thấu được hai mặt của tấm gương. Thực tế, thì tôi chẳng nghiêm túc chút nào. Tôi chỉ thích chơi đùa, thậm chí tôi còn làm những điều chẳng ra đâu vào đâu nữa. Cách đây cũng đã lâu rồi, tôi còn là kẻ thờ ơ với mọi nỗi đau khổ, tôi chỉ nhìn chúng từ đằng xa, từ đỉnh điểm sự cô độc của chính bản thân mình. Thế cũng thật lạ lùng! Chính sự cứng nhắc, sự nghiệt ngã của tôi đã giúp tôi mở ra mọi cánh cửa và tôi không còn đòi hỏi gì hơn thế nữa. Tôi thích khoảng thời gian mà tôi có thể kiểm soát được. Bề ngoài, tôi có vẻ như bị bỏ rơi và thế là tôi trở thành một kẻ cứng nhắc, khắc nghiệt với mọi thứ. Tôi bước ra khỏi tuổi thơ ấu đầy những xáo trộn của mình sớm hơn dự định, tôi hối thúc hết người này đến người khác, tôi không cần tình yêu, nhưng cái mà tôi muốn, tôi cần lại là sự bỏ rơi. Tất cả mọi người đều chẳng biết gì hết. Từ đó làm nảy sinh nhu cầu cần thiết sống với địa vị của mình trong toàn bộ sự ghê tởm của nó.

“Hôm nay, tôi lại thích thả dòng suy nghĩa của tôi về người phụ nữ tương lai sẽ là vợ tôi. Tôi chưa nói về những đòi hỏi, mong muốn hay khát khao mà tôi muốn nói về sự tận tâm, lệ thuộc của người phụ nữ ấy. Cô ta rồi sẽ đến, kéo lê một bên chân tội nghiệp, gương mặt dúm dó, ánh mắt đầy âu lo, thất thần mỗi khi tôi yêu cầu gì đó. Tôi sẽ bảo cô ấy lên phòng tôi rồi tôi sẽ kể cho cô ấy về những đêm dai đằng đẵng của mình. Tôi sẽ hôn lên bàn tay của cô ấy và sẽ nói rằng cô ấy là một người phụ nữ rất đẹp: sau nữa, tôi sẽ làm cô ấy phải khóc rồi sẽ bỏ mặc cô ấy trong cơn bệnh biến chứng; tôi sẽ quan sát cô ấy, xem cô ta xoay xở thế nào để chống chọi với cái chết, miệng sùi bọt mép, kinh ngạc, van xin: tôi sẽ hôn lên trán cô ta; cô ta bình tâm trở lại rồi đi về nhà mình và không quay trở lại nữa.

“Tôi không phải là kẻ mang chứng bệnh trầm uất, chẳng qua, tôi đang cáu giận mà thôi. Tôi không buồn chán nhưng tôi lại là kẻ đang tuyệt vọng. Đêm tối chẳng cho tôi được một chút gì cả. Nó cứ lặng lẽ trôi qua mà tôi không nhận ra được. Tĩnh mịch, trống rỗng, đen ngòm.”

Các bạn của tôi ơi, tôi đã nói với các bạn rằng cánh cửa này quá chật hẹp. Tôi đọc được trên khuôn mặt các bạn vẻ bối rối và lo lắng. Lời thú nhận này làm cho chúng ta hiểu thêm một chút nhưng nó cũng đồng thời tạo ra một khoảng cách với chúng ta và nó làm cho nhân vật của chúng ta ngày càng trở nên xa lạ.

Từ rất nhiều những cuộc trao đổi thư từ khó hiểu sớm làm đảo lộn mọi dự định và cuộc sống của nhân vật chúng ta. Những bức thư được kí thác trong cuốn sổ nhật kí này không được ghi rõ ngày tháng. Tuy vậy, khi đọc những lá thư đó, người ta có thể xác định được chúng viết ra ngay ở thời kì mà chúng ta đến với câu chuyện. Mọi lá thư đều không có chữ kí hoặc giả nếu có thì cũng không thể nào đọc được. Đôi khi chỉ là một dấu chữ thập, những lần khác thì lại là chỉ có độc mỗi chữ viết tắt hay những dòng chữ Ả Rập xa lạ.

Những chữ viết ra kia là của một người đàn ông hay một người đàn bà vô danh tính? Hay chúng chỉ do tưởng tượng ra thôi? Hay nhân vật của chúng ta viết cho chính mình trong những lúc đơn độc nhất?...

Bức thư đầu tiên không ghi lại trong cuốn nhật kí. Chắc là nó đã bị thất lạc đâu đó. Bức thứ hai, đó là bức thư trả lời:

“Lẽ ra tôi có một cuộc sống để trừng phạt như thế đấy! Bức thư của anh đã không làm tôi rất ngạc nhiên. Tôi đã đoán được anh làm như thế nào để biết được những chuyện riêng tư và uẩn khúc trong cuộc đời tôi. Anh cứ dằn vặt vì đã không gặp tôi hoặc nói ra những điều đó có thể là một sai lầm. Chính tôi, tôi cũng không phải là tôi nữa; có thể là tôi cũng có thể là một người khác! Nhưng hành vi của anh ẩn chứa trong những câu hỏi đó, sự bất cần của anh đã hòa trộn vào giấc mơ của tôi, đã biến anh thành một kẻ tòng phạm với tất cả những gì tôi có thể phạm phải hoặc gây ra như một sự bất hạnh. Chữ kí của anh nguệch ngoạc, cẩu thả, không thể nào đọc nổi. Thư thì chẳng đề ngày tháng. Phải chăng anh là thiên thần hủy diệt? Nếu đúng như vậy, thì hãy đến với tôi, có thể chúng ta sẽ cùng cười vang lên… Không địa chỉ! Những chữ cái đứng đầu! Quả thật là biết bao điều bí ẩn…”

“Tôi đang tìm thấy bức thư của anh dưới viên đá tảng ngay lối vào khu vườn. Tôi cảm ơn anh đã trả lời tôi. Anh rõ ràng vẫn đang ở giữa ngã ba đường. Tôi chờ đợi anh đã lâu lắm rồi. Những câu hỏi của tôi hiển nhiên là không chính xác. Hãy hiểu cho tôi, tôi không thể vén bức màn che tấm căn cước của tôi mà lại không chuốc lấy một hiểm họa, nó có thể đem nỗi bất hạnh tới cho anh và tôi. Việc chúng ta gửi thư cho nhau cũng phải được giữ kín. Tôi tin tưởng vào sự cẩn trọng và kín đáo của anh.

“Ý định dun dủi đưa tôi đến với anh được đóng dấu bằng cái không tưởng. Tuy thế, tôi vẫn thích được bước đi trên con đường này với lòng kiên nhẫn được nuôi dưỡng bằng niềm hi vọng trong mỗi giấc mơ, tôi đã gặp anh trong giấc mơ mỗi khi niềm đam mê dâng trào, những lúc như thế, tôi nhìn rõ được anh còn anh thì không nhìn thấy tôi; tôi nghe anh cất tiếng tâm tình với chính mình hoặc anh nằm ngủ trên những trang giấy trắng của cuốn nhật kí này, tôi nhìn anh rồi sẽ theo đuổi anh cho đến khi sức tàn lực kiệt, bởi vì, anh đi quá nhiều nơi, và chạy như một kẻ điên. Tôi chỉ mong anh dừng lại một lúc, một khoảnh khắc ngắn ngủi thôi, đề nhìn đôi mắt và lông mày của anh. Nhưng tôi chỉ có được một bóng hình mở ảo nơi anh mà thôi, và có thể như vậy sẽ tốt hơn!”

“Vì anh cứ đến tận nhà tôi dò xét, quan sát mọi hành động và ý nghĩ của tôi nên tôi đã quyết định phải ra tay sắp xếp lại tất cả mọi thứ trong nhà. Căn phòng của tôi không được rộng lắm. Bên trong, những tấm gương đặt song song, ánh sáng của bầu trời, những cánh cửa sổ rộng và nỗi cô độc của tôi dường như làm cho căn phòng rộng lớn hơn gấp bội. Và tôi sẽ làm cho nó rộng lớn thêm bằng cách sẽ xóa sạch mọi dấu vết trong cuộc đời và trong kí ức ngập tràn những kỉ niệm của tôi, vì rằng, những điều mà thời gian làm đọng lại trong tầng kí ức không còn gây trở ngại, phiên toái nữa. (Mọi người nói đó là một góc của kí ức, nhưng tôi thì tôi biết rằng đó hẳn phải là một tầng vì có quá nhiều đồ vật được chất đống tại đó và chỉ chờ có một dấu hiệu nào đó sẽ sẵn sàng bung ra để chạy đến gây rắc rối phiền toái cho cuộc sống hiện tại của tôi). Lần tới anh đến đây, anh sẽ ngạc nhiên và thậm chí sẽ ngỡ ngàng đấy. Tôi không giấu giếm anh rằng tôi tìm mọi cách để quên anh, muốn anh biến đi đâu cho thật nhanh. Anh sẽ rơi vào tấm lưới dệt bằng chính sự can đảm của anh hoặc đơn giản là sẽ rơi xuống một cái hố bên vệ đường. Nhưng xin anh ở lại đây thêm chút nữa. Đừng để lạc mất nhau. Hẹn gặp lại anh!”

“Tôi không có thời gian đến thăm anh và cũng không chắc là sự hiện diện của tôi có làm đảo lộn mọi thứ trong anh, Tôi vẫn thích được viết thư cho anh. Tôi sẽ không bàn về vẻ đẹp của anh cũng như về sự duyên dáng đang bao bọc xung quanh anh, tôi cũng không nói về những trò gian xảo, mưu mô của số phận của anh.

“Tôi biết rằng anh rất muốn và đã sẵn sàng cho cuộc hôn nhân này. Một cử chỉ thật đẹp! Nhưng hình như tâm hồn anh đã bị lạc lối. Anh dám biến một con người đáng thương không chút phòng thân thành một nạn nhân ư? Không! Điều đó thật chẳng tương xứng với anh một chút nào. Tuy nhiên, nếu anh muốn làm điều gì đó xấu xa với một trong số những chú bác của anh thì tôi cũng có sẵn ý tưởng đề góp gió thành bão đây. Nhưng tôi tin chắc rằng thiên tài ẩn chứa trong con người anh có những tham vọng rất lớn khác nữa kia!

“Chúng ta hãy dành những toan tính này cho mùa hè hoặc mùa thu nhé. Anh xem kìa mùa xuân đang ở bên chúng ta, dịu dàng gõ cửa trái tim chúng ta.

“Tôi vẫn trú trong linh hồn của một kẻ vô danh, từ đó mọi đường ngang gõ thẳng đều có thể, nhất là những đường dẫn đến bên anh, đến với ý tưởng, tâm hồn anh và đến với dáng hình của anh đang duỗi dài bên tôi…”

“Bố tôi là người đau khổ. Tôi phải từ bỏ mọi dự định. Tôi cảm giác rằng đây quả là một thời điểm cực kì khó khăn, ý nghĩ rằng một ngày nào đó bố tôi sẽ ra đi lúc nào cũng ám ảnh tôi. Khi nghe bố tôi ho nhiều, tôi thật đau lòng. Mẹ tôi thì hình như không được chuẩn bị gì cho cuộc thử thách nghiệt ngã này. Tôi rời căn phòng đến ngủ bên cạnh bố mẹ nhưng không thể nào ngủ nổi. Tôi chú ý tới từng nhịp thở của bố, canh chừng bố và khóc tấm tức cho số phận mình.

“Hôm nay, tôi kể với anh về nỗi sợ hãi, đau đớn của tôi khi anh được đặt trong một chốn vô định, nhờ vậy tôi đến gần với anh hơn. Nhưng, tôi lại không muốn nhìn mặt anh, cũng không muốn nghe giọng nói quen thuộc của anh nữa. Hãy cứ để cho tôi đoán định diện mạo của anh qua những bức thư anh viết cho tôi. Đừng bực mình vì tôi trả lời anh muộn.”

Thế là cuộc trao đổi thư từ bị gián đoạn tại đây nhường chỗ cho một sự kiện trọng đại hơn, một thử thách có tính chất quyết định hơn, một bước ngoặt quan trọng có thể làm đảo lộn cuộc sống nhân vật của chúng ta. Cái chết của người cha xảy ra trước một sự việc nho nhỏ, những âm mưu và toàn tính, sự việc này củng cố thêm ý chí của người kế thừa và trao cho nhân vật của chúng ta quyền thừa kế hợp pháp. Bab EL Had, như cái tên của anh ta đã chỉ ra điều đó, đó là một cánh cửa có giới hạn, bức tường được dựng lên đánh dấu chấm hết cho một hoàn cảnh nào đó. Đó sẽ là cánh cửa cuối cùng của chúng ta, bởi vì, nó đã được khép lại với chúng ta mà không báo trước. Còn tôi là kẻ kể cho các bạn nghe về bảy cánh cửa, đến ngày hôm nay, tôi thấy mình cũng đã vượt qua được chúng rồi. Câu chuyện của chúng ta không dừng lại ở ngay cánh cửa này đâu. Nó sẽ còn được tiếp tục, nhưng chỉ khác là nó sẽ không vượt qua được những cánh cửa bị đục ra trên một bức tường. Cánh cửa sẽ quay trong một khu phố thông nhau và chúng ta cần phải dõi theo nó ngày một thận trọng hơn.

6
CÁNH CỬA BỊ LÃNG QUÊN

Bây giờ, chúng ta phải lẻn vào đó qua những lỗ hổng trên bức tường, đó chính là những lối vào bị lãng quên; chúng ta phải nhón bước trên đầu mũi bàn chân và chú ý lắng tai nghe. Ban ngày đã kết thúc, màn đêm đã buông xuống, đây chính là thời điểm mà ánh sáng vằng vặc, lung linh của mặt trăng không còn tỏa rạng lên câu chuyện của chúng ta, những vì sao tụ lại một góc của bầu trời và ngắm nhìn vạn vật đang đắm chìm trong giấc nồng.

Các bạn thân mến của tôi ơi, tôi không dám nói với các bạn về Thượng Đế, đấng cao cả và lạnh lùng. Tôi vẫn còn nhớ, một nhà văn lớn đã từng nói và lời nói ấy vẫn còn khiến tôi tò mò: “Chúng ta không biết Đức Chúa đã đặt những dầu ấn của Người ở nơi nào, mà cuộc đời thì kín bưng như một tội lỗi.” Chúng ta tất thảy đều là nô lệ của Người và chúng ta luôn cảm thấy mệt mỏi. Phần mình, tôi chỉ là một người mù lòa khiêu vũ trên một khoảng đất trống, bất kì lúc nào, tôi cũng có thể ngã, và đó chính là sự phiêu lưu đấy các bạn ạ…

Người cha đã chết, một cái chết chậm chạp. Thần chết viếng thăm ông vào một buổi sáng khi ông đang ngủ. Ahmed quán xuyến mọi việc một cách độc đoán. Cậu cho mời bảy người chị gái của mình đến và nói với họ đại loại như thế này: “Kể từ ngày hôm này, ta không còn là em trai của các chị nữa; ta cũng chẳng phải là cha của các chị, mà ta sẽ là một sát thủ của các chị đấy. Ta có nghĩa vụ và có quyền chăm sóc quán xuyến các chị. Các chị phải biết nghe lời và tôn trọng ta. Cuối cùng, chắc cũng không thừa, xin các chị nhớ cho rằng ta là một người đàn ông rất có kỉ luật và nếu như trong gia đình này, phụ nữ bao giờ cũng được đặt sau cánh đàn ông, thì đó không phải là vì Thượng Đế muốn hay Đấng Tiên Tri đã quyết định như vậy, mà là vì cánh phụ nữ các chị chấp nhận số phận này. Vậy thì các chị hãy cố mà chịu đựng và cứ thế mà sống trong im lặng!”

Sau lời tuyên bố hùng hồn đó, Ahmed cho mời công chứng viên, các ông chú họ đến và quyết định về vấn đề kế thừa. Thế là trật tự mới đã được thiết lập. Ahmed, sau đây, nhận được thư ngắn đầy những lời an ủi. Vài ngày sau, Ahmed viết thư trả lời:

“Dấu ấn của bố tôi vẫn còn lưu lại trên cơ thể tôi đây. Ông đã chết, nhưng tôi biết rằng ông sẽ lại về với tôi. Một tối nào đó, người sẽ từ ngọn đồi bước xuống, cứ thế, mở từng cánh cửa một trong thành phố. Dấu ấn này chính là dòng huyết nóng bỏng đang chảy trong cơ thể tôi, là con đường tôi đang theo đuổi mà không hề sợ lạc. Tôi không đau khổ. Nỗi đau của tôi cũng đang dần dần bị xóa nhòa trong kí ức. Nước mắt tôi cũng đã khô cạn. Những gì là ngây thơ, vô tội của anh cuối cùng đã mất đi một phần nhỏ. Con người tôi dường như đang biến thành một chất lỏng màu vàng lợt, nó gợi về nơi chốn và thời khác của cái chết.

“Bây giờ, tôi là chủ nhân của ngôi nhà. Các chị gái của tôi, tất cả đều cam phận. Họ dường như tĩnh tâm và điềm đạm hơn bao giờ hết. Mẹ tôi thì tiếp tục giữ thái độ im lặng đến rợn người của ngày tang lễ. Còn tôi, tôi hoài nghi: tôi không biết sẽ mang được gì về từ tương lai: đồ vật nào, khu vườn nào, hay đêm bình yên nào. Tôi là một lữ khách, tôi không bao giờ say ngủ khi chưa qua được những con đường hẹp, tối tăm và xa lạ. Những con đường ấy đã được một bàn tay thân thuộc vạch sẵn - có thể là của tôi mà cũng có thể là của bố tôi - trên bãi biển trần trụi một màu trắng xóa, hoang vu, thậm chí đến gió cũng còn sợ sệt. Tương lai, chính là thế này đây, một pho tượng che mạng đơn độc bước đi giữa dải đất màu trắng mênh mông, một vùng đất đầy ánh nắng chói chang. Pho tượng ấy có thể là một người đàn bà đang chăm sóc những con ngựa trong cơn hấp hối, đằng xa kia, là phía cuối của con đường mà bố tôi đã vạch ra.

“Hẹn gặp lại anh.

“Tôi cần nhắc lại cho anh biết rằng, có thể anh không hiện hữu, rằng tôi không có khả năng để biểu lộ tình bằng hữu và tình yêu thì lại càng không.

“TB. Mỗi buổi sáng, khi thức dậy, qua cánh cửa sổ tôi quan sát xem trong khi ngủ say, bầu trời có dịch chuyển không và sao nó không tràn ra trong sân sau nhà như dòng nham thạch. Tôi quả quyết rằng một ngày nào đó mặt trời sẽ sa xuống nơi đây thiêu đốt tất cả những gì còn lại của tôi.”

Trong khi người kể chuyện đang đọc bức thư này, một người đàn ông dáng cao ráo, mảnh dẻ cứ đi đi lại lại rồi bước ra khỏi chỗ, đi vòng quanh người kể chuyện, khua khoắng cây gậy như muốn phản đối hay muốn phát biểu chỉnh lý một điều gì đó. Sau đấy, ông ta ngồi vào giữa đám đông, tay vẫn cầm cây gậy, ông ta cất tiếng nói với tất cả mọi người có mặt ở đó:

Người đàn ông này đã giấu các ông, các bà toàn bộ sự thật. Ông ấy sợ nói hết tất cả với các vị. Tôi chính là người đã kể lại câu chuyện này cho ông ta nghe. Câu chuyện thật khủng khiếp. Tôi không bịa ra mà đã chứng kiến nó từ đầu đến cuối. Tôi là một thành viên của gia đình. Tôi là anh trai của Fatima, vợ của Ahmed, mà thực ra, Fatima tội nghiệp chỉ đóng vai một bà vợ mà thôi, nhưng cô ấy cứ để mặc cho mình bị cuốn vào trong vòng quay chóng mặt của sự đồi bại mà đối với chúng ta, những con người nhân hậu, những tín đồ Hồi giáo trung thành, thì những tính nết ấy thật quá phức tạp. Về phía mẹ của Ahmed thì có khác, khi còn sống, bà có những bảy cô con gái lúc nào cũng sum vầy quanh bà. Họ cũng hay lui tới nhà tôi, lúc nào cũng vậy, mang tới khi thì quà cáp, khi thì một bó hoa thật lớn. Bà ấy thường hay rỉ tai mẹ tôi đại loại như: “Trong quá khứ, sự cùng chung huyết thống đã kết nối chúng ta lại với nhau, và bây giờ đây, một lần nữa, mối rằng buộc đó lại được củng cố vững chắc hơn nếu Thượng Đế muốn như vậy.” Rồi sau một loạt những cử chỉ, lời nói xã giao, bà ấy từ tốn, chậm rãi đánh vần từng chữ rành mạch tên Fa-ti-ma và còn cố nhắc lạ một lần nữa vì sợ mắc phải một sự nhầm lẫn ngốc nghếch nào đó. Mẹ tôi không cười nữa. Mẹ của Ahmed xin cưới Fatima bất hạnh cho con trai mình. Em gái tôi, một bên chân bị bại liệt và thường xuyên bị chứng động kinh hành hạ. Đây không biết là tin lành hay tin dữ đây. Ngay khi cái tên Fatima vừa nói ra một cách rành rẽ thì gia đình tôi đã cách li cô ấy bằng cách đem nhốt vào căn phòng trên gác. Gia đình chúng tôi không nói gì cả, chẳng đồng ý cũng chẳng phủ nhận. Chúng tôi chờ đợi một cuộc bàn tính với bố tôi. Mối quan hệ của hai gia đình từ xưa tới nay chẳng bao giờ tốt đẹp cả, đầy những ghen ghét, đố kị lại thêm vào đó là một cuộc chiến thầm lặng nhưng người ta luôn biết tạo vỏ bề ngoài để che đậy những điều xấu xa còn ẩn chứa bên trong. Đó là cái mà một số người gọi là đạo đức giả. Thực chất hai anh em nhà này chẳng yêu quý nhau là bao. Hai bà vợ cũng mặc nhiên đứng về hai phía với đức ông của họ. Tóm lại, cánh đàn ông thì ngấm ngầm ghét nhau còn đàm phụ nữ thì duy trì thường xuyên chê bai nhau bằng những lời độc địa mỗi khi họ gặp nhau ngoài nhà tắm hay trong các cuộc họp gia đình. Chăng ai nghĩ được rằng đến một ngày nào đó, cả hai gia đình sẽ được kết nối lại bằng một cuộc hôn phối. Bố tôi rất do dự. Ông ngờ rằng đằng sau cử chỉ này của Ahmed, rất có thể còn ẩn chứa một âm mưu nào khác. Vả lại, về nhân cách của Ahmed, chỉ riêng việc chả mấy khi trông thấy cậu ta ra ngoài, đã khiến bố tôi tò mò. Ông từng có những ý nghĩ không mấy đứng đắn và tốt đẹp về con người này, rồi lại tự trách mình đã nghĩ xấu về đứa cháu; ông chắp tay cầu nguyện và xin Thượng Đế mang lại cho ông sự công bằng, chân lí! Cả đời, ông luôn tính toán hòng chiếm đoạt hết mọi thứ của cải thừa kế của gia đình. Nhưng cho đến khi Ahmed chào đời thì mọi hi vọng, chờ đợi của ông chỉ còn lại là con số không vô nghĩa, ông ta đã làm đám tang cho sự chờ đợi này trong sự im lặng, và tự cảm thấy mình đúng là nạn nhân của những bất công của số phận hoặc không thì của một mưu đồ gì đó của định mệnh. Thời gian đầu, ông từ chối việc gả con gái mình cho Ahmed, nhưng sau đấy, thì ông lại có ý nói tất cả những điều ấy cho Fatima. Và chính Fatima lại muốn lấy chống. Cuối cùng, mọi người đành chấp nhận. Ahmed ra điều kiện rằng: Hai bên gia đình phải đứng ngoài cuộc hôn nhân này; cậu sẽ sống một mình với vợ. Fatima chỉ được ra khỏi nhà lúc cần đi tắm hoặc phải đến bệnh viện mà thôi. Ahmed có nghĩ đến chuyện sẽ đích thân dẫn vợ mình đến những bác sĩ có danh tiếng để có thể chữa khỏi bệnh cho cô. Vừa nói, Ahmed vừa lên mặt nghiêm giọng. Cậu nói những điều mà thoạt đầu mọi người không thể hiểu nổi, nhưng tư tưởng triết lý, những suy nghĩ khác thường của cậu. Tôi vẫn còn nhớ rất rõ tất cả những điều ấy vì rằng cậu ta vẫn còn ám ảnh tôi và làm tôi khó chịu. Cậu ấy nói rằng: là người khách duy nhất của kẻ độc đoán, tôi phải bám víu vào vỏ bọc bề ngoài của tôi giữa điệp trùng muôn điều dối trá. Tôi đứng sau bức tường bằng thủy tinh hay pha lê trong suốt, nhìn ngắm cảnh buôn bán của mọi người diễn ra thật sôi động. Con người quá nhỏ bé nhưng luôn phải oằn mình lên bởi quá nhiều những áp lực khác. Lâu rồi, tôi đã từng cười cả chính tôi và người khác nữa, là con người đang nói chuyện với các người đây, là người mà tất thảy đều nghĩ rằng đã nhìn thấy và đã nghe. Tôi không phải là tình yêu, mà là một pháo đài bất khả xâm phạm, một điều kì diệu đang thối rữa. Tôi độc thoại và như thế rất có thể tôi sẽ làm mọi người rối tung lên bởi một thứ ngôn từ ấp a, ấp úng đầy vè kì dị của tôi… Rồi mọi người sẽ có được nhiều điều mới mẻ về tôi, chính xác về cái ngày tôi sẽ trở về bên Thượng Đế và đó sẽ là một ngày tốt lành và rực nắng, cũng là ngày mà chú chim non hồn hậu trong tôi cất cao tiếng hát ngọt ngào…” Chúng tôi thầm thì với nhau rằng Ahmed đã đi lạc đề mất rồi, rằng câu chuyện cậu ta đã đọc đã đẩy cậu ta vào trạng thái hoang tưởng. Cậu cứ nói, nói không ngơi nghỉ bằng những từ ngữ thật khó nghe, đầu tụt hẳn vào trong tấm áo choàng như đang cầu nguyện hay đang sẻ chia một bí mật nào đó với một kẻ vô hình. Diễn biến tiếp theo thế nào, các bạn thân mến của tôi ơi, các bạn không thể nào đoán được đâu. Người kể chuyện của chúng ta chỉ định đọc cuốn nhật kí của Ahmed để lại thôi. Ôi như thế thì quả là một sai lầm! Cuốn nhật kí rõ ràng đang tồn tại. Nhưng đó không phải là một cuốn sổ cũ kĩ ngả màu vàng dưới ánh nắng mặt trời mà người kể chuyện đã gói ghém kĩ lưỡng trong cái khăn quàng cáu bẩn kia. Vả lại, đó cũng chẳng phải là một cuốn sổ thật sự mà chỉ là một lần tái bản rẻ mạt của cuốn kinh Coran. Thật thú vị, ông ta đang đọc những câu chữ của Kinh Thánh và đọc nhật kí của một kẻ khùng điên, nạn nhân của những ảo giác của chính bản thân mình. Nhưng dù sao thì cũng đáng khen! Thật cam đảm! Thật mưu mẹo! Cuốn nhật kí của Ahmed đang ở chỗ tôi; hoàn toàn bình thường, bởi vì tôi đã ăn cắp cuốn nhật kí ngay sau ngày Ahmed qua đời. Đây này, nó đang được gói trong một tờ báo cũ thời đó, các bạn có thể đọc ngày tháng mà xem… Nó trùng với ngày Ahmed ra đi phải không? Người kể chuyện của chúng ta thật giỏi giang. Những gì ông ấy đang đọc cho chúng ta nghe xứng đáng được ghi vào trong cuốn sách này.

Các bạn đồng hành thân mến của tôi ơi, đừng vội đi nhé! Hãy chờ thêm chút nữa, nhẫn nại và hãy nghe tôi nói đây, tôi thuộc về câu chuyện này, tôi đang trèo lên chiếc thang bằng gỗ này, xin các bạn hãy kiên nhẫn nhé, hãy chờ cho tôi ngồi xuống chắc chắn ở phía trên sân thượng, tôi trèo lên những bức tường của ngôi nhà, trèo lên ngồi trên tấm chiếu ở sân thượng một màu trắng toát, rồi tôi mở cuốn nhật kí kể cho các bạn nghe về câu chuyện kì lạ nhưng vô cùng đẹp đẽ này, về Fatima, người con gái bất hạnh được Chúa ban cho ân huệ và về Ahmed đang bị giam hãm trong màn sương khói của cái ác, là câu chuyện về đạo đức trong sáng đang bị hàng ngàn mũi tên độc xuyên thủng làm cho đau đớn. Các bạn đồng hành thân mến, hãy đến đây với tôi, đừng vội vã như thế, đừng chà đạp lên người kể chuyện của chúng ta như thế, hãy để cho ông ấy đi, hãy trèo lên những chiếc thang này, chú ý gió đang thổi mạnh đấy, hãy đứng lên nào và hãy leo lên những bức tường bao quanh đó, cố căng tai ra mà nghe, mở thật to mắt ra mà nhìn rồi chúng ta sẽ cùng nhau tiếp bước không phải trên một tấm thảm êm ái hay trên một đám mây bồng bềnh mà trên một tấm nệm dày đặc những câu chữ nhiều màu sắc và âm điệu. Câu hát mà các bạn đang nghe chính là câu hát mà Ahmed thích vô cùng. Nó vọng lại từ một nơi rất xa xăm từ tận phía Nam, vượt qua những rặng núi cao để đến nơi này. Câu hát thật buồn bã. Hình như là mặt đất đang nhẹ nhàng cựa mình rồi lần lượt nâng lên những tảng đá lớn và cho chúng ta nghe rõ tiếng rên rỉ vặn mình của một cơ thể đang bị chà đạp. Mọi người im lặng quá và tôi thấy trên gương mặt của các bạn có vẻ gì đó thật nghiêm trọng. Này các bạn, tôi nhìn thấy từ đằng xa người kể chuyện già nua của chúng ta đang quay trở lại. Ông sẽ ngồi với chúng ta. Vâng, xin được hân hạnh chào đón ông. Tôi chỉ làm có mỗi một việc làm dõi theo câu chuyện ông kể mà thôi. Có thể, tôi đã làm cho ông đánh mất thứ tự. Xin ông hãy tha thứ cho những cử chỉ thiếu kiên nhẫn của tôi. Chính lời bài hát đã đưa ông trở lại và nó đưa tất cả chúng ta trở về với mặt đất. Ông hãy lại gần đây; đến gần chỗ tôi đây này. Như thế, ông mới có thể bước được vào câu chuyện này. Bây giờ, tôi sẽ đọc cuốn nhận kí của Ahmed đang mở ra hay đang tiếp tục, tôi cũng không biết nữa, ở phần còn lại đang bỏ ngỏ: “Tháng ngày trôi qua là những viên đá cuội vô tri vô giác, cái nọ đè lên cái kia, xếp thành một đống…”

Đó là lời thú nhận của một người đàn ông đang mang trong mình vết thương lòng khó xóa; anh ta muốn trao gửi cuộc đời mình vào một nhà thơ tài ba.

7
CÁNH CỬA BÍT KÍN

Hai người đàn bà đã có tuổi dáng vẻ lạnh lùng và khô cứng, ánh mắt xét nét và buồn thảm đi cùng Fatima. Không ồn ã, cũng chẳng nổi đình đám gì, họ đang phải làm cái việc chả lấy gì làm vui vẻ là đưa đến cho tôi người con gái sẽ có phận sự trở thành một người vợ và một người đàn bà của gia đình. Trong làn áo choàng màu trắng, cô gái có đôi mắt luôn chỉ biết nhìn xuống; rồi khi cô dám cả gan ngẩng mặt nhìn lên thì hai người đàn bà kia ngay lập tức sẽ ngăn cản không cho phép cô làm như vậy. Ôi, sự kín đáo, e lệ, bẽn lẽn là như thế đấy! Là không được nhìn vào người đàn ông đối diện; là không được cưỡng lại ánh mắt phục tùng, quy thuận, một phần là bởi nghĩa vụ, và hiếm khi bởi sự kính trọng hoặc vì sự xúc động nào đó. Hai người đàn bà kẹp chặt hai cánh tay làm cho cô gái đau điếng. Hai người vội vã rảo bước, kéo lê cô gái trong nhịp chân gấp gáp và cương quyết. Nhưng cô gái hình như vẫn còn chưa quyết định được điều gì cả. Cô ấy thậm chí không thể mơ tưởng đến cả tình yêu nữa. Cô cũng không muốn dấn thân vào những ảo tưởng này. Cơ thể cô đang phản bội lại cô, nó bỏ rơi cô giữa tuổi tràn đầy sự trẻ trung, khát khao mãnh liệt. Những con quỷ trong thế giới xa lạ thường rất hay trỗi dậy, len lỏi vào trong huyết quản, làm cho cơ thể bị rối loạn; quay cuồng, chợt dến, chợt đi, thật bất bình thường. Dòng máu trong người luôn làm cô khó thở, khiến cô gục ngã và không tự chủ được bản thân mình. Cơ thể của cô đã bỏ đi, xa lánh ý thức, nó mải miết với những động tác múa máy chân tay không thể kiểm soát nổi, đơn độc chống chọi với gió và những con quỷ kia nữa. Người ta bỏ mặc cô phải tự xoay sở, gỡ rối những mối dây ràng buộc. Rồi thì cơ thể cô cũng chậm chạp trở về với cô, về đúng vị trí và chức năng của nó một cách mệt mỏi, thất thần, đau đớn, nhức nhối. Cô nằm dài nghỉ ngơi trên nền đất. Cô thầm cảm ơn Chúa đã mang lại cho cô quyền được hít thở một cách bình thường như bao người khác, được đứng dậy, bước đi và chạy nhảy trên phố. Tất thảy mọi người trong gia đình đều đã quen với việc nhìn thấy cô đập đầu liên hồi vào những bức tường vô hình. Chẳng ai xúc động và lo lắng gì cho cô cả. Họ còn nói rằng “Này! Hình như cơn động kinh hôm nay còn dữ và mạnh hơn dạo trước… chắc là trời nóng quá thôi!...” Và suốt ngày, cô phải chống chọi với những cơn co giật trong nỗi cô đơn buồn tủi và tất cả mọi chuyện đều đã được an bài. Các anh trai, chị gái của cô, họ đều có vị trí, đầy những dự định cho tương lai, vui mừng thực hiện những dự định của họ, đôi khi họ bực tức vì không có đủ tiền để khoe mẽ với xã hội, hơn nữa, bọn họ cũng phiền lòng vì có cô em gái chỉ mang đến những điều phiền toái, một nốt lạc điệu trong một bản giao hưởng. Cuối cùng, Fatima cũng đã tìm được một chốn yên thân cho mình: một căn phòng không có tiện nghi, gần sân thượng. Mọi người thường quên mất sự hiện diện của cô trong ngôi nhà này. Tôi đã từng bắt gặp hai hoặc ba lần gì đó cô ấy đang khóc, khóc vô cớ, khóc để quên đi, để giết thời gian. Cô rất buồn thảm, bởi vì, chẳng có một ai trong gia đình tỏ vẻ yêu thương trìu mến cô, suốt ngày, cô đắm chìm trong một không gian chật hẹp bủa vây bởi những mối u sầu thương thảm. Bị hiến sinh và chán bản, sự hiện diện của cô trên cõi đời này cũng là một sai lầm đáng tiếc, hoặc là một sự nguyền rủa căm hờn về một cuộc sống đơn điệu, nhàm chán quá ư chật hẹp. Cô được đặt hoặc được bó chặt vào cái bàn đặt ở tít tận góc sân, nơi chỉ có đầy chuột và đám ruồi nhặng bu bám.

Cô ấy có đẹp không? Cho đến bây giờ, tôi vẫn vấn vương điều ấy. Phải thú thật rằng khuôn mặt cô ấy đã có nếp nhăn từ rất sớm, những nếp nhăn ấy có vẻ càng hằn sâu hơn mỗi lúc cơn bệnh đến thường xuyên hơn và hành hạ cô dữ dội hơn. Những đường nét của khuôn mặt lúc nào cũng dúm dó, khổ sở, ít khi giữ được nét thanh tú riêng của nó. Được cái, đôi mắt cô ấy rất sáng, mỗi khi chúng không bị những giọt nước mắt làm cho ẩm ướt, đôi mắt ấy tỏa ra một ánh nhìn thật dịu dàng, nó trở thành điểm sáng nhất trên gương mặt. Cô gái có cái mũi nhỏ, xinh xắn, hai gò má đầy những nốt tàn nhang li ti biểu hiện tuổi đang lớn. Cái mà tôi không thể yêu ở cô gái này chính là cái miệng, cứ mỗi khi cơn động kinh đến hành hạ là nó lại méo xệch, nó nhăn nhó, rúm ró tựa hồ như một dấu phẩy khổng lồ trên trang giấy trắng tinh. Thân hình cô ấy có vẻ rất rắn rỏi, rắn chắc và cứng cáp mặc dù chân phải của cô rất yếu. Đôi nhũ hoa nhỏ bé, xung quanh là vài chiếc lông tơ mới nhú. Khi tôi ôm ghì cô ấy vào lòng để an ủi, vỗ về những phiền muộn của cô ấy, lẽ dĩ nhiên, không phải để biểu lộ một ham muốn tình dục, tôi có cảm giác hình như cơ thể của cô co rúm lại như chỉ còn là một khung xương biết cử động, nó đang cố giãy giụa, vật lộn hòng chống chọi những bóng ma hoặc những cái vòi bạch tuộc vô hình nào đó. Tôi cảm nhận được từ nơi cơ thể ấy sự nóng ấm, sự khát khao cháy bỏng, rắn rỏi và cương quyết chiến thắng tất cả để tồn tại, để sống, để được hít thở một cách bình thường, để có thể chạy nhảy, bơi lội và vượt lên, như một vì sao nhỏ lấp lánh, trên những ngọn sóng bạc đầu cao vút và đẹp đẽ vô cùng. Tôi còn nhận thấy cơ thể đó đang chống chọi với tử thần bằng những phương tiện mà mình đang có: tinh thần và máu. Cô gái luôn bị những cơn xuất huyết. Cô ấy nói rằng máu của cô đang nổi giận và bảo rằng cô không xứng đáng được mang dòng máu đó, để mà biến nó thành một cái gì đó thật hữu ích. Cô ấy không muốn có con, mặc dù đêm nào cũng vậy, có rất nhiều bé con xuất hiện trong giấc mơ của cô. Cô ấy ngủ bên cạnh tôi, gối đầu lên cánh tay của tôi, ngón tay ngậm trong mồm, toàn thân thư giãn và tĩnh lặng.

Ngay ngày đầu tiên về nhà tôi, cô ấy đã thầm thì với tôi tựa hồ như một lời tâm sự sẻ chia thầm kín: “Cám ơn anh đã đưa em ra khỏi ngôi nhà kia. Chúng ta sẽ là anh trai và em gái. Anh có được tâm hồn em và trái tim của em, nhưng cơ thể em lại thuộc về cát bụi, về ma quỷ đã từng hành hạ, dày vò nó!...” Ngay sau đó, cô ấy thiu thiu ngủ và tôi chỉ còn lại một mình để suy ngẫm về những lời nói ấp úng lúc đầu hôm. Tôi bắt đầu nghi ngờ về chính bản thân mình, về diện mạo về ngoài của tôi. Liệu cô ấy có biết tất cả không nhỉ? Hay cô ấy muốn nói trước những gì mà tôi đã cố công chuẩn bị bằng tất cả trí lực của mình mong báo trước cho cô ấy mà không tiết lộ ra những bí mật của tôi. Thật kì lạ! Cuối cùng, thì tôi chỉ nghĩ rất đơn giản rằng từ lâu lắm rồi, cô ấy đã tự mình khước từ và gạt bỏ đi tất cả bản năng giới tính, cô ấy đã chấp nhận cuộc hôn nhân này khi nghĩ rằng nếu tôi đòi hỏi cô ấy điều đó thì đấy không phải là vì tình yêu mà đó là do sự sắp xếp của xã hội, của tạo hóa để che giấu đi một sự thiếu sót, mất mát hay một điều gì còn khủng khiếp hơn thế nữa. Rõ ràng, cô ấy đã nghĩ rằng tôi là một kẻ đồng tính luyến ái, kẻ luôn cần một lớp vỏ bọc để bịt lại những lời gièm pha, đàm tiếu hoặc là một kẻ bất lực luôn muốn cố cứu lấy diện mạo của mình. Cuộc đời tôi rồi cũng sẽ trôi qua bằng chính trò chơi với mọi diện mạo bên ngoài, ngay cả với những cái mà có thể đã là thực tế, cái đã làm xuất hiện ở tôi một khuôn mặt thực sự, trần trụi, không mặt nạ, không lớp vải che, lồ lộ một khuôn mặt rất bình thường, chẳng có gì là đặc biệt để mà không phân biệt được với những người khác.

Tôi không phải là không hài lòng và nhận thấy rằng chính sự táo bạo đã sắp xếp cho tất cả mọi điều tốt đẹp. Tôi cho người đặt trước một chiếc giường cho cô ấy đối diện với giường của tôi và chăm sóc cô ấy bằng tất cả những gì tôi có thể. Chẳng bao giờ cô ấy trút bỏ y phục trước mặt tôi, cả tôi cũng không làm như thế. Chỉ có sự bẽn lẽn, e lệ trong trắng ngự trị trong căn phòng lớn này của chúng tôi. Một hôm, tôi ngắm nhìn cô khi cô đang say giấc nồng xem cô có bị cắt bỏ hay may ghép môi âm đạo không. Tôi nhẹ nhàng nâng tấm chăn và phát hiện ra rằng cô ấy mặt một loại quần vải thô bao chặt xung quanh bụng dưới giống như một loại quần lót chắn chắn, cứng còng làm nản lòng mọi ham muốn hoặc khiêu khích kẻ muốn đạt được sự thỏa mãn thì phải cất công khó nhọc. Sự hiện diện của Fatima làm tôi rất bối rối. Ban đầu, tôi cảm thấy rất thích thú với những khó khăn và phức tạp, rối ren của tình hình. Sau đấy, tôi bắt đầu mất hết lòng kiên nhẫn. Tôi không còn làm chủ được cái vũ trụ bẻ nhỏ và nỗi cô độc của tôi nữa. Con người tội nghiệp, đáng thương đang ở bên cạnh tôi đây, sự xâm nhập này là do chính tôi bày đặt vào trong những điều bí mật, thầm kín của tôi, người đàn bà dũng cảm và tuyệt vọng này không còn là một người đàn bà nữa, cô đã trải qua một con đường khổ ải, đã chấp nhận chịu rơi xuống vực thẳm với lòng mong muốn làm thay đổi con người đang ẩn giấu bên trong, cởi bỏ cái mặt nạ cho nó, cắt bỏ nó đi. Người đàn bà này không hề cầu mong trở thành một người đàn ông, mà khao khát mình chả là cái gì cả, hay chỉ là một cái thùng rỗng, một thứ vô tình, một nỗi đau đớn giăng đầy trong tinh thần và thân thể mình. Người đàn bà này hầu như không bao giờ nói, thỉnh thoảng chỉ thì thầm to nhỏ một hai câu gì đó rồi lại thôi, suốt ngày lúc nào cũng khép mình trong câm lặng, thường hay đọc những cuốn sách chất chứa những điều bí ẩn, khi ngủ không bao giờ gây ra một tiếng ồn dù là nhỏ nhất. Cô ta ngăn cản mọi giấc ngủ của tôi. Rồi đến lúc chẳng hiểu bao giờ, tôi thường ngắm nhìn cô ấy đắm chìm trong giấc ngủ, tôi nhìn đắm đuối, có cái gì đó thật bí ẩn khiến tôi dán chặt mắt vào cô ấy cho đến khi mắt tôi nhòa đi làm mờ tất cả những đường nét, đường cong mềm mại trên khuôn mặt cô và rồi tôi hòa vào trong những suy nghĩ sâu thẳm đang bị chìm khuất trong cảnh tối tăm của cô lúc nào không hay. Tôi như mê sảng trong sự tĩnh lặng lạ kì khi bắt kịp những dòng suy nghĩ của cô ấy và thậm chí còn nhận ra chúng quá quen thuộc cứ như chính tôi là chủ nhân của chúng vậy. Đấy cũng là tấm gương phản chiếu chính tôi, là nỗi ám ảnh và sự yếu mềm của tôi. Trong sâu thẳm của màn đêm tĩnh mịch, tôi nghe thấy tiếng những bước chân của cô ấy chậm chạp bước trên tấm sàn gỗ cũ kĩ nghe cọt kẹt. Đúng ra thì đó không phải là tấm sàn gỗ, nhưng, tôi cứ mường tượng ra thứ âm thanh, thứ âm thanh đó đang vẽ lên những đường nét trên sàn gỗ, và sàn gỗ đang trải rộng ra trước mắt tôi một màu sáng loáng bóng của loại gỗ cũ kĩ, thứ gỗ được góp nhặt lại từ một ngôi nhà hoang tàn mà những lữ khách vội vã đã bỏ quên. Ngôi nhà ấy chính là ngôi nhà cổ kính trong khu rừng nọ, bao quanh nó là rất nhiều những cây sồi đã bị tàn phá bởi thời gian; tôi trèo lên một trong những cành cây vững chãi nhất còn sót lại và cuối cùng, tôi đã trèo lên được mái nhà đầy những lỗ thủng này và ánh mắt tôi dõi theo những vết dấu chân còn in hình trên lớp bụi, những dấu vết ấy dẫn tôi đến một căn hầm nơi có những chú chuột và những con vật khác mà tôi không biết tên đang cùng chung sống vui vẻ. Cái căn hầm tối tăm chẳng khác gì một cái hang thời tiền sử đó chính là nơi mai táng những ý tưởng, nghĩ suy của người đàn bà đang ngủ cùng phòng với tôi, người mà tôi dồn ánh mắt mình vào đó với một thứ tình cảm lẫn lộn, thương hại, trìu mến, cáu giận, tất cả được hòa quyện trong một cơn xoáy lốc, trong cơn xoáy lốc đó, tôi mất đi tri giác và lòng kiên nhẫn trước mọi việc, trong cơn xoáy lốc đó, tôi càng ngày càng trở thành kẻ xa lạ, lãnh đạm với chính số phận và những dự định của chính mình. Sự hiện diện dù căm lặng này, quả cân khi nặng, khi nhẹ này, cái sự hít thở khó khăn này, thứ đồ vật gần như không động đậy gì cả này, ánh mắt lúc nào cũng khép lại này, cái bụng như teo tóp này, bộ phận sinh dục hình như không tồn tại, luôn chối từ mọi ham muốn sinh lí này, con người này chỉ biết sống là để phải vật vã trong những tiếng kêu la, gào thét của căn bệnh động kinh, để đụng được những ngón tay vào khuôn mặt héo úa và lờ mờ của cái chết, rồi để tìm về cái hang động ẩn chứa những suy nghĩ chẳng buồn thảm mà cũng chẳng thú vị gì, mà chỉ đơn giản là chúng được đặt thành từng mớ rách bươm trong một cái túi đan bằng sợi đay. Lũ chuột đã cố gắng hết sức hòng chén sạch món tư tưởng đựng trong chiếc túi ấy nhưng cuối cùng chúng phải từ bỏ vì những thứ đó đã bị nhiễm một loại độc tố có tác dụng bảo vệ và giữ gìn cho chúng được nguyên vẹn.

Cô ấy có thói quen ngủ rất nhiều và mỗi khi thức dậy, thường giam mình rất lâu trong phòng tắm, nhờ người giúp việc trao cho vài thứ lặt vặt, rồi một lẫn nữa, lại tự cô lập mình. Cô chẳng bao giờ hòa đồng với các chị gái của tôi, không bao giờ chấp nhận bất cứ một lời mời mọc nào và buổi tối, khi tôi trở về nhà, cô ấy thì thầm với tôi những lời cảm ơn, cứ như là cô ấy nợ tôi một cái gì đó.

Các bà chị tôi không bao giờ hiểu nổi ý nghĩa của cuộc hôn nhân này. Mẹ tôi thì chẳng dám hé nữa lời nói với tôi về điều đó. Còn tôi, tôi cố gắng coi sóc, trong khả năng có thể, những công việc mà bố tôi còn bỏ dở.

Dần dần, sự đắn đo và chứng mất ngủ đã chiến thắng tôi. Tôi muốn tách mình ra khỏi Fatima mà không làm cho cô ấy bị tổn thương. Và để đạt được ý nguyện ấy, tôi đã chuyển cô ấy sang một căn phòng khác cách xa phòng của tôi, rồi tôi bắt đầu, dù là rất chậm chạp, căm ghét cô ta. Tôi vừa mới bị đẩy vào một nơi không mấy thuận lợi trong cuộc hành trình mà tôi đã cố công chuẩn bị và phát động. Người đàn bà này, bởi vì bị tật nguyền nên tỏ ra mạnh mẽ, cứng cỏi và nghiêm khắc hơn tôi nghĩ. Tôi từng muốn sử dụng cô ấy như một thứ công cụ để hoàn thiện hơn diện mạo của tôi với xã hội, nhưng chính cô ấy lại là người sử dụng tôi tới mức hoàn hảo nhất và làm cho tôi ngày càng bị lún sâu vào nỗi thất vọng của cô ấy.

Tôi ghi lại chuyện này và tôi cảm thấy chưa chắc chắn về ngôn từ cho lắm vì rằng tôi vẫn còn chưa biết hết tất cả sự thật. Người đàn bà này có một trí thông minh đặc biệt. Một lời nói mà cô ấy đã giữ im lặng, tất cả những hành vi kiệm lời mà cô ta đã có chủ đích, rồi cuối cùng đã được thổ lộ ra trong niềm tin không gì lay chuyển nổi của cô ta và củng cố những kế hoạch và dự định của cô ấy. Cô ấy đã từng chối bỏ cuộc sống, chắc chắn sẽ tìm đến một nơi quên lãng, đến nơi mọi vật cứ dần tàn lụi rồi biến mất. Đó chẳng phải là do một cái chết đột ngột, mà là một bước lùi chậm chạp về phía cái hố đang ngoác miệng phía sau đường chân trời. Cô ấy không dùng tới thuốc nữa, ăn ít và hầu như căm lặng. Cô ấy muốn chết và đưa tôi đi theo cô ấy xuống vực thẳm. Ban đêm, cô ấy xâm chiếm cả căn phòng tôi và bám víu vào mép giường tôi trước khi cơn động kinh lại ập đến. Cô ấy kéo tay tôi cho tận tới khi tôi buộc phải nằm xuống cạnh cô ấy hoặc bằng tất cả vốn sức lực của mình, cô ấy bóp cổ tôi cho đến khi tôi ngạt thở, mong sao có thể đẩy bật được đám ma quỷ đang khuấy đảo trong người cô ấy. Sự việc như thế mỗi một lần lại kéo dài hơn một chút. Tôi không biết phải phản ứng như thế nào nữa, cũng không biết phải tránh những sự việc khủng khiếp đó như thế nào. Cô ấy nói với tôi rằng tôi là chỗ dựa duy nhất của cô ấy, là người duy nhất mà cô ấy yêu quý và cô ấy muốn rằng tôi lúc nào cũng sát cánh bên cô trong mỗi lần thất bại của cô. Tôi chẳng hiểu gì cả cho đến tận một ngày, khi cô ấy sà vào giường tôi trong khi tôi đang ngủ và dịu dàng vuốt ve lên phần bụng dưới của tôi. Tôi bị đánh thức đột ngột, nhảy dựng lên, hất cô ấy ra một cách phũ phàng. Tôi thật sự cáu giận. Lần đầu tiên, cô ấy nở trên môi một nụ cười nhưng nụ cười này không làm cho tôi an tâm một chút nào cả. Tôi không thể chịu đựng nổi cô ta nữa. Tôi chỉ muốn cô ấy chết quách đi cho rảnh. Tôi oán giận vì sao cô ấy lại bị tật nguyền, oán thù vì sao cô ta lại là một mụ đàn bà, và vì sao cứ ở lì ra đó, tôi nguyền rủa cô ta nhằm thỏa mãn lòng độc ác, những toan tính và sự thù hằn chính bản thân tôi.

Một buổi tối, cô ấy nói với tôi, đôi mắt của cô đã nhuốm màu u tối, khuôn mặt lộ vẻ thanh thản nhưng nhợt nhạt, cơ thể bé nhỏ cuộn tròn lại bên góc giường, đôi tay lạnh giá và dịu dàng hơn lúc nào hết, cô ấy nói với tôi, trên môi nở nụ cười cố làm vẻ tươi tỉnh: “Từ lâu, em đã biết anh là ai, chính vì điều đó mà em đã đến chết ở đây, chị gái và chị họ thân yêu của em ạ. Cả hai chúng ta đều đã được sinh ra, phải nghiêng mình soi bóng trên một phiến đá dưới đáy của một cái giếng cạn, phải gập mình lại trên một mảnh đất cằn cỗi, bị vây hãm bởi những ánh mắt không chút thiện cảm và tình thương yêu. Chúng ta đều là những người đàn bà trước khi bị tật nguyền như thế này hoặc chúng ta bị tàn tật thế này bởi vì mình là đàn bà…, em biết rõ vết thương lòng của chúng ta… Nó là của chung đấy… Em sẽ ra đi… Em là vợ anh và anh là chồng em… Rồi anh sẽ trở thành góa bụa và em… Cứ cho rằng em là một sai lầm… không nghiêm trọng lắm, là một chuyến lang thang ngắn ngủi bất động phải không nào… Ôi, em nói nhiều quá… em chả còn chút tỉnh táo gì nữa! Chúc ngủ ngon nhé… hẹn gặp lại trong một ngày gần đây…”

Mãi sau, một giọng nói từ xa vẳng lại: “Hãy tiếp nhận cái dị hình của em trong cái vực thẳm đầy tình thương bao la của anh.”

8
CHỐNG LẠI MỌI ĐIỀU ĐỊNH SẴN

Các bạn ạ, vậy là Ahmed đã trở thành góa bụa! Trong cuộc đời anh ta, đây là một giai đoạn thật cực nhọc, rối rắm và khó hiểu làm sao.

– Ồ không! Nó hoàn toàn lô-gích đấy thôi! Một người đàn ông trong đám cử tọa phản ứng. Anh ta đã sử dụng người đàn bà tật nguyền đáng thương này để tự trấn an mình và củng cố thêm bức chân dung về mình. Điều ấy lại gợi cho tôi nhớ đến một câu chuyện khác xảy ra vào hồi cuối thể kỉ trước ở miền nam nước ta. Cho phép tôi kể nhanh cho các bạn nghe về câu chuyện này: một vị thủ lĩnh chiến binh tên là Antar, một con người rất tàn bạo, thô lỗ, một kẻ luôn gieo rắc nỗi khiếp đảm cho bọn phạm tội, tiếng tăm của ông ta đã vượt cả ra ngoài bộ tộc và bờ cõi của mình. Ông ta ra lệnh cho những người dưới quyền mà không cần phải lớn tiếng, không cần phải đốc thúc gì ở họ cả. Bằng giọng nói nhỏ nhẹ nhàng nhưng cực kì tương phản với những gì ông ta nói, ông ta ra lệnh và luôn được mọi người vâng lệnh, chấp hành. Ông ta có quân đội riêng, chống lại bất kì kẻ can thiệp nào mà không bao giờ làm phật ý những nhà cầm quyền trung ương. Ông ta luôn được người khác sợ hãi và kính nể. Antar không tha thứ, nhân nhượng cho một sự hèn kém, yếu đuối hay bất lực nào của những kẻ thuộc quyền. Ông truy tầm và trừng phạt những kẻ hối lộ và những kẻ bị mua chuộc, sử dụng quyền lực và công lí cá nhân nhưng không bao giờ độc đoán thực hiện đến cùng những ý tưởng ông đã đưa ra. Tóm lại, đó là một người đàn ông kiểu mẫu, có tinh thần dũng cảm đến mức huyền thoại, người đàn ông này, nhân vật Antar bí hiểm này, khi đi ngủ luôn mang theo một khẩu súng, ngày ông ta qua đời, người ta mới phát hiện ra rằng tất cả sự nhẫn tâm ấy, sức mạnh ấy lại cư ngụ trong cơ thể của một người đàn bà. Người ta đã xây cho người đàn bà ấy một cái lăng ngay tại nơi bà ấy chết; ngày hôm nay, bà ấy đã trở thành một bà thánh hay ông thánh, một đạo sĩ lang thang đây đó được nhiều người kính trọng, vị nể. Người ta còn nói rằng những ai bước chân ra khỏi ngôi nhà của họ là chính bởi họ đang bị nỗi nghi hoặc gặm nhấm dần và họ phải đi tìm khuôn mặt thật còn ẩn giấu của sự thật…

Vào đúng lúc ấy, người kể chuyện của chúng ta góp lời bằng một nụ cười: Vâng, thưa các bạn, tôi cũng biết rõ câu chuyện này, nó đã lưu truyền đến đây khoảng chừng một trăm năm nay. Phải, đó chính là câu chuyện về “người thủ lĩnh cô đơn”, một con người đã từng mê hoặc tất cả những ai đến gần ông ta. Đôi khi con người ấy lại cố tình ngụy trang; đám lâu la của ông ta thì nghĩ rằng vị thủ lĩnh muốn dành cho họ sự bất ngờ thú vị. Thực tế, đêm đến, ông ta phó mặc sự an toàn của mình cho một gã thanh niên có vẻ đẹp rắn rỏi, một loại kẻ cướp du đãng, bên mình lúc nào cũng kè kè một con dao găm để tự vệ và sẵn sàng chấp nhận cái chết để bảo vệ cho chủ. Gã sống trong một cái động khá sâu, giết thời gian bằng thú vui hút cần sa và đợi chờ người đẹp của đêm đen. Tất nhiên, gã ta không bao giờ biết được rằng người đàn bà ấy chỉ là đàn bà khi nằm bên dưới gã và trong vòng tay gã mà thôi. Cô ta tặng cho gã tiền bạc nhưng gã đều từ chối. Cô ta mách cho gã những nơi có thể đào tường khoét gạch và đảm bảo sự an toàn đến mức tối đa cho hắn ta, rối biến mất và loại thoắt hiển hiện vào một đêm tối trời không có lấy một ánh sao. Chúng nói chuyện với nhau rất ít; hai tấm thân cùng hòa quyện vào nhau nhưng luôn trong trạng thái dè chừng lẫn nhau. Người ta kể lại rằng một đêm nọ, chúng đánh nhau, bởi vì, trong khi làm tình, cô ta xoay mình nằm được lên phía trên đè ngửa hắn ra rồi cô ta liên tục nhúng nhảy. Tức giận, hắn hét lên như một thằng điên, nhưng cô gái ghì chặt lấy hắn bằng tất cả sức lực, buộc hắn phải nằm im bất động úp mặt xuống đất. Đến lúc hắn bật dậy được, ngay lập tức giật lấy con dao găm, nhưng cô gái lại còn nhanh nhẹn hơn, nhảy bổ vào rồi quật ngã hắn ta ngã lăn kềnh trên mặt đất; bị ngã, con dao găm phập vào cánh tay làm cho hắn bật khóc; cô gái nhổ một bãi nước bọt vào mặt hắn, bồi thêm một cú đá nữa vào hạ bộ của hắn rồi bỏ đi. Mọi chuyện thế là kết thúc. Từ đấy, cô gái không bao giờ quay trở lại gặp hắn ta nữa. Còn kẻ du đãng bị thương này đã trở thành một kẻ điên, hay rời khỏi động, đi lang thang trước cửa các nhà thờ, một bệnh nhân si tình, lòng đầy hận thù khôn nguôi. Có lẽ hắn ta đã bị mất dạng giữa đám đông hay bị cơn cựa mình của mặt đất nuốt chửng. Còn về người thủ lĩnh, ông ta chết trẻ, ngay lúc đang ngủ mà không bệnh tật ốm đau gì. Lúc người ta trút bỏ hết áo quần của người ấy ra để lau rửa và khâm liệm thì thật sửng sốt, họ phát hiện ra, các bạn có biết không, đó là một người phụ nữ mà vẻ đẹp kiều diễm chợt bừng lên như bản chất của cái sự thật bị che giấu này, như một ẩn ngữ khó hiểu trồi lên ở giữa bóng đêm tối tăm và ánh sáng chói chang.

Câu chuyện này lan truyền khắp đất nước và tồn tại với thời gian. Ngày hôm nay, câu chuyện được kể lại có ít nhiều thay đổi. Phải chăng đó là số phận của những câu chuyện lan truyền trong dân gian? Những câu chuyện ấy tồn tại lâu hơn cả cuộc sống của con người và nó giữ vai trò làm đẹp cho ngày tháng.

– Nhưng nhân vật của chúng ta ra sao sau khi Fatima chết? Một giọng nói cất lên.

Ahmed trở nên buồn thảm, buồn hơn trước đây, bởi vì, cả cuộc đời anh ta như một làn da khô nứt nẻ vì phải chịu đựng biết bao lần lột xác và đắp đủ các loại phấn. Anh ta lui vào cố thủ trong căn phòng, giao phó sự điều hành công việc cho một người đàn ông trung thành với gia đình, để bắt đầu viết những điều đang dâng trào lộn xộn và không luận ra được. Đó cũng là lúc mà anh ta nhận được những lá thư tâm tình của một kẻ nặc danh. Những bức thư vẫn còn kia, cùng một nét chữ, mảnh mai, bí ẩn và rất thực tế. Một giọng nói xa xôi, không bao giờ xưng danh, đã giúp cho Ahmed tồn tại và suy ngẫm về thân phận của mình. Anh ta duy trì quan hệ thân tình với người bạn tâm giao này; cuối cùng thì Ahmed cũng có thể nói, tồn tại trong sự thật của chính mình, sống mà không cần phải che đậy, tự do mặc dù có giới hạn và trong sự kiểm soát, có chút niềm vui, dù chỉ trong tâm và rất âm thầm. Và đây là lá thư anh ta đã nhận được sau khi Fatima chết:

“Thứ Năm, ngày 8 tháng tư. Bạn thân mến, tôi biết, tôi cảm nhận được cái vết thương mà anh đang mang trên mình và tôi hiểu sự đau thương của những năm tháng mà anh phải chịu đựng trước cái chết của người con gái đáng thương kia. Anh có tin là chính mình đã gây ra những điều tàn bạo được khởi đầu bằng sự gọt tỉa thân xác anh và làm cho những ngày tháng của anh thêm đen tối không. Vì niềm kiêu hãnh hay bởi sự tham vọng, anh đã đem nỗi bất hạnh vào tận nơi sâu kín nhất của anh. Anh đã làm như vậy không phải vì sự thích thú mà là một trò chơi nguy hiểm mà trong trò chơi đó, anh đã lột bỏ lớp da của một trong số những mặt nạ của mình. Anh muốn có sự liên hệ này không phải bởi lòng thương mà bởi sự trả thù. Đấy, anh đã phạm phải một sai lầm và trí thông minh của anh đã trở nên u muội trong những mánh khóe không tương xứng với tham vọng của anh. Cho phép tôi bày tỏ thẳng thắn và thân tình với anh về tình cảm của tôi: tình cảnh này thật quá bi đát, quá căng thẳng đối với bất cứ ai, nhưng tôi nghĩ rằng tình cảnh ấy không phải là dành cho anh. Người con gái kia đã bị dìm chết đuối và nó đã nếm trải sự sụp đổ từ lâu nay rồi. Anh đã đến quá muộn. Bây giờ, anh còn giam mình trong căn phòng chất đầy sách vở và đèn nến xung quanh để làm gì? Tại sao anh không đi ra phố, trút bỏ tất thảy những thứ mặt nạ đeo trên người và nỗi sợ hãi đi? Tôi nói với anh điều đó và tôi biết rằng anh rất đau khổ. Là người anh rất rõ và đã theo dõi anh từ bao lâu nay, tôi cố khám phá những điều còn ẩn giấu trong trái tim anh và thấu hiểu nỗi buồn của anh cho dù chúng ta ở xa nhau và không có thể gặp nhau được. Bây giờ, anh định làm gì đây? Anh biết rõ là xã hội của chúng ta thật phi lí đối với những người phụ nữ, và tôn giáo của chúng ta lại thiên vị với cánh đàn ông biết nhường nào, anh biết rõ rằng, để sống được theo sự lựa chọn và sở thích của mình thì cần phải có quyền lực. Anh cũng từng thích thú với những đặc ân và dù anh không muốn điều này, thì anh cũng đã không hề biết đến. Anh còn có những người chị và anh đã khinh miệt họ. Và họ cũng rất căm ghét anh và đợi chờ sự ra đi vĩnh viễn của anh. Anh không có tình yêu và thiếu vắng cả sự tôn trọng đối với người mẹ của anh, một người đàn bà thật quả cảm, cả cuộc đời chỉ có biết vâng lời. Bà ấy luôn luôn chờ đợi anh và hi vọng một ngày nào đó anh trở về, trở về ngả đầu vào lòng bà, và tình cảm mẹ con là vĩnh cửu. Từ khi chồng bà ra đi vĩnh viễn, thì chứng điên và sự trầm cảm đã hủy hoại bà, còn anh, anh đã quên mất bà rồi; bà ấy chết vì sự bỏ rơi của anh, tai bà đã điếc, mắt bà đã mù. Bà vẫn đợi chờ anh.

“Tôi cũng vậy, tôi đang chờ anh, nhưng tôi còn đủ kiên nhẫn. Tôi còn đủ tình thương để dành cho anh và số phận của anh… Hẹn gặp lại anh, bạn của tôi!”

Lá thư này đã ngáng trở Ahmed. Anh ta cảm thấy mình bị phán xử và bị lên án một cách nghiêm khắc. Anh cố tình cắt đứt mối giao tình này nhưng lại mong mỏi muốn tìm hiểu và cắt nghĩa những gì đang diễn ra để chiến thắng sự im lặng và niềm kiêu ngạo.

“Thứ bảy, đêm. Lá thư mới đây của anh làm cho tôi thật khó chịu. Lâu nay, tôi vẫn trong tâm trạng day dứt là có nên trả lời anh hay không đây. Nhưng về sự cô độc của tôi thì ắt hẳn anh là một người tâm tình, là người chứng kiến rồi. Nỗi cô đơn ấy là sự lựa chọn của tôi, là mảnh đất của riêng tôi. Tôi sống ở đó như một vết thương lở loét lâu ngày trên da thịt tôi và không chịu chấp nhận mọi dấu hiệu lên da non lành lặn trở lại. Tôi nói rằng tôi sống chung với vết thương đó, để suy nghĩ rất lung về sự cô đơn, với nỗi niềm kinh hãi, im lìm đè nặng và những khoảng không mênh mông đến vô cùng chiếm lĩnh. Sự cô đơn đã công nhận tôi như một lãnh thổ, như một nơi trú ngụ yên bình, nơi hạnh phúc sặc mùi chết chóc. Tôi biết rằng tôi cần phải sống trong đó mà không có hi vọng điều gì; thời gian chuyển biến và khẳng định nghĩa vụ này. Tôi muốn nói với anh rằng đó là một vấn đề vượt qua những khái niệm nghĩa vụ hay sự khôi hài của tâm hồn. Rồi một ngày, anh sẽ hiểu ra điều đó, rất có thể, nếu chúng ta gặp được nhau.

“Từ khi tôi lui vào khép mình trong căn phòng này, tôi không còn được đặt bàn chân trên cát bỏng của sa mạc, nơi mà tôi chẳng bao giờ tìm thấy được lối ra, nơi mà chân trời chỉ hiển hiện ra là một đường thẳng xanh thẫm, bất động và tôi mơ được vượt qua lằn ranh giới màu xanh đó để bước đi vô định trên thảo nguyên mênh mông, chẳng phải suy nghĩ đến điều gì có thể xảy ra… Tôi bước đi để tự lột bỏ, tắm gội, và rũ bỏ một câu hỏi lâu nay vẫn ám ảnh tôi. Và tôi không bao giờ thổ lộ với ai: lòng khao khát. Tôi mệt mỏi mang trên mình những lời bóng gió của sự khát khao mà không thể nào loại trừ được cũng như không thể biến nó thành cái của mình. Tôi cứ vậy, hoàn toàn không được ai an ủi, với một bộ mặt không phải của chính tôi và một nỗi khao khát mà tôi không thể nào định danh được.

“Cuối cùng, tôi muốn nói với anh rằng tại sao lá thư của anh lại làm cho tôi thất vọng: đội nhiên, anh lại sa đà bàn chuyện về đạo đức. Như anh biết đấy, tôi cực ghét triết lí vặt và tất cả những cái gì nuôi dưỡng tội lỗi. Tôi nghĩ rằng thuyết định mệnh Hồi giáo, (nó có thực sự tồn tại không?) đã chế ngự bớt cho chúng ta thứ tình cảm ti tiện, tiểu nhân và thối tha. Nếu như tôi viết cho anh, nếu như tôi đã chấp nhận duy trì với anh một cuộc đối thoại thư tín, thì đó không phải là để cho nền đạo đức xã hội được tái sinh. Cái bản sao to lớn và vĩ đại mà tôi đã nhìn thấy chỉ có ý nghĩa ở ngoài những tiểu biểu đồ tâm lí có dụng ý cho biết và cắt nghĩa tại sao một người phụ nữ luôn là phụ nữ và một người đàn ông luôn cứ là đàn ông. Hãy biết rằng, bạn thân mến, gia đình theo hình mẫu như nó đang tồn tại ở đất nước chúng ta, cùng với người bố có toàn quyền và những người đàn bà bị đày đọa trong chính gia đình mình với một chút ít quyền hành do giống đực trao lại cho họ. Đối với gia đình, tôi bác bỏ nó, tôi bao bọc nó bằng thứ sương mù dày đặc và tôi không thừa nhận nó nữa.

“Tôi dừng lại ở đây thôi, bởi lẽ, tôi cảm thấy sự tức giận đang trào dâng lên trong con người tôi và tôi không thể nào cho phép mình có được sự thông thoáng để bắt sự thất vọng phải sống chung trong cùng một vết thương, sự thất vọng ấy đang buộc tôi phải sống và sự nổi giận ấy đang xuyên tạc bản chất tư tưởng của tôi, ý nghĩa mục đích cuộc sống của tôi ngay cả khi mục đích đó bị lạc lối giữa sa mạc mênh mông hay giữa thảo nguyên xanh mướt. Thôi, bây giờ tôi xin từ biệt anh, tôi lại phải đọc đây. Có thể ngày mai, biết đâu tôi sẽ mở toang cửa sổ. Hẹn gặp lại người bạn chia sẻ nỗi cô đơn của tôi!”

Các bạn thân mến, tôi phải gập quyển sổ lại ở đây, hãy mở rộng con tim và kêu gọi lí trí: vào giai đoạn ẩn cư này, không ai nhìn thấy Ahmed nữa. Anh ta tự giam mình ở căn phòng trên cao và giao lưu với bên ngoài qua những cánh thư nhỏ mà phần lớn là không đọc được hoặc rất lạ lùng. Bà mẹ cũng không hiểu được. Bà từ chối không chấp nhận cách xử sự như vậy nên ném tất cả những mẩu thư được gửi đến cho bà vào sọt rác. Rất hiếm khi, anh ta viết thư cho các bà chị, có ba người chị không còn ở chung trong ngôi nhà nữa. Họ đã đi lấy chồng và chỉ thỉnh thoảng ghé qua thăm bà mẹ đau khổ của họ. Ahmed cai quản trong sự vắng mặt thậm chí không ai trông thấy anh ta. Tuy nhiên, mấy bà chị vẫn cảm thấy sự hiện diện của Ahmed trong ngôi nhà và thường xuyên tỏ thái độ sợ hãi. Họ thì thầm vì sợ làm phiền đến cậu em. Anh ta ở trên cao, không bao giờ đi ra ngoài nữa, chỉ có bà già giúp việc Malika, người đã chứng kiến lúc anh ta sinh ra, bởi thế mà anh ta còn có chút tình cảm âu yếm dành cho bà, là còn có thể dám mở cửa bước vào để chăm sóc cho Ahmed. Bà ta mang thức ăn đến - thậm chí còn mang vụng cả rượu vang và cần sa cho Ahmed - lau chùi, thu dọn phòng ngủ và buồng tắm nhỏ hẹp kế bên. Khi bà vào phòng, anh ta trùm kín chăn, ngồi trên một chiếc ghế ngoài ban công nhìn xuống dãy phố cổ. Lúc trở ra, bà mang theo vỏ chai rượu vang cất kĩ trong túi xách và thì thầm một vài lời cầu nguyện đại loại: “Xin Thánh Allah bảo vệ cho chúng con thoát khỏi mọi khổ đau, bất hạnh và sự điên rồ!” hoặc: “Xin Thánh Allah chỉ lối cho Ahmed đến với ánh sáng cuộc đời!” Cứ như vậy, Ahmed ấp ủ rồi một ngày, anh ta sẽ trở thành kẻ vô hình. Không một ai hiểu được ý nghĩa của sự lẩn trốn cuộc đời này. Bà mẹ là người rất lo lắng về điều đó, như đã từng lo lắng cho cái cơ thể ốm yếu và lí trí luôn dao động của anh ta. Phần lớn thời gian, Ahmed dùng để cạo râu và co duỗi chân tay. Anh ta đang hi vọng vào một sự thay đổi triệt để số phận mà ít nhiều anh ta đã dâng hiến cho nó. Và vì điều này, anh cần phải có thời gian, cần rất nhiều thời gian như là anh ta đang cần có một ánh mắt xa lạ ngắm nhìn khuôn mặt và cơ thể đầy sự khiếm khuyết của mình hoặc muốn trở về nguyên vẹn thuở ban đầu, về với những quyền năng của tạo hóa. Bất chấp một vài chuyện bực mình, anh ta lại viết thư tâm tình với người bạn giấu tên. Cho phép tôi, các bạn đồng hành thân mến, một lần nữa mở cuốn nhật kí và đọc cho các bạn nghe nhé:

“Thứ ba, ngày 13 tháng 4. Bạn thân mến, tôi sẽ không bao giờ đề cập với anh về những vấn đề phương hại đến gia đình bạn. Nếu tôi đã vô tình chạm vào chuyện thầm kín đó, thì có lẽ đó là do thứ tình cảm thái quá đã giằng xé, xung đột làm cho tôi quá xúc động mà thôi. Tại sao tôi lại sa vào chuyện trao đổi tâm tình mà mỗi một lời gửi trao chỉ làm rắc rối thêm khu vườn đầy những mê lộ của chúng ta, nơi chúng ta đang dò dẫm từng bước đi, mắt bị bịt kín bưng và có nguy cơ không bao giờ gặp được nhau?

“Tôi đã từng và hiện cũng đang là một sinh linh có một khả năng trực cảm rất tốt. Khi tôi tìm được các dấu vết của anh, thì cũng là lúc, cái tình cảm mãnh liệt và mơ hồ đã dẫn lối cho tôi. Từ xa, tôi đã đứng quan sát bạn và tôi thật sự xúc động - về mặt hình thể - bởi những làn sóng mà con người thực thể của bạn phát ra. Có thể anh không tin về cái khả năng thông tin kiểu này, nhưng, tôi biết ngay rằng tôi có việc cần phải giải quyết với một con người đặc biệt và con người đó đang di chuyển bên ngoài con người thực, bên ngoài thân xác của anh ta. Tôi cảm nhận được, về phương diện thể xác, rằng anh không phải là một người đàn ông bình thường như bao đàn ông khác. Sự tò mò của tôi đã trở thành một nỗi đam mê. Khả năng trực cảm của tôi luôn thúc giục tôi kiếm tìm và tiếp cận cho được sự thật này. Tôi đã viết rất nhiều lá thư, nhưng những lá thư đó không đến được tay bạn. Mỗi một lần như vậy, tôi lại lưỡng lự và tự hỏi rằng tôi có quyền gì mà cứ tra hỏi anh và tại sao tôi lại kiên quyết tìm cách trả lại cho khuôn mặt anh những hình ảnh và đường nét ban đầu như thế kia chứ.

“Giá mà tôi đã có thể đề cập với anh về vấn đế này bằng một cách khác, bởi lẽ những gì tôi cần phải nói với anh sẽ không được bàn đến trong xã hội của chúng ta và nhất là, không được nói một cách công khai. Tôi nóng lòng muốn biết tình cảm của anh về những điều mà tôi vừa thú nhận. Sự giao tình của chúng ta đến lúc này đã đạt tới ngưỡng của sự đồng phạm, nó thúc đẩy, khích lệ chúng ta và đặt cược cả tương lai của chúng ta vào cuộc chơi.

“Bình minh đã đến, thay cho lời kết tôi muốn thầm thì cho anh nghe những vần thơ của Ibn Al-Fârid, một nhà thơ huyền bí thế kỉ XIII:

“Nếu đêm đen bủa vây lấy bạn hoặc giấu bạn vào nỗi cô đơn của chúng, thì hãy nhóm lên ngọn lửa hồng giữa sâu thẳm của trời đêm…”

Người tâm giao của bạn.

9
“TẠO MỘT KHUÔN MẶT CŨNG NHƯ XÂY MỘT NGÔI NHÀ”

Trước khi đọc tiếp cuốn nhật kí này, để cho những ai đang lo lắng về số phận của thành viên còn lại trong cái gia đình dịu đi, tôi muốn nói rằng sau khi Fatima bất hạnh qua đời, nhân vật của chúng ta mất khả năng kiểm soát các công việc và giam mình trong căn phòng và không thấy xuất hiện trở lại nữa. Có người ngờ rằng Ahmed đã đẩy vợ mình đến cái chết, thế rồi cả hai gia đình đã trở thành kẻ thù vĩnh viễn của nhau.

Mọi thứ cứ thế bị hủy hoại dần: những bức tường ngôi nhà lớn bị nứt nẻ tứ tung, cây trong sân cứ chết dần vì không có người chăm bón. Bà mẹ chứng kiến sự sa sút này như một kiểu báo oán của đất trời vì đã dám chống lại Thượng Đế. Bà chìm đắm trong chứng câm lặng và trong cơn điên trầm uất, những đứa con gái chưa đi lấy chồng cứ phung phí tiền bạc của gia đình và tìm mọi cách để làm hại người em trai đang ẩn trốn này, nhưng người em trai lại nằm ngoài tầm kiểm soát của họ; không ai trông thấy. Nhưng bất chấp tất cả, anh ta vẫn tiếp tục cai quản gia đình. Buổi tối, có tiếng bước chân lạo xạo ngoài sân thượng, nhưng không ai nhìn thấy anh ta cả. Cửa chính và cửa sổ vẫn đóng kín một cách bí hiểm. Ngay phía trên lối vào phòng, anh ta thường treo một phiến đá to bằng quyển vở học trò. Trên phiến đá đó được viết khi thì một câu châm ngôn, một từ ngữ gì đó, hay một câu kinh Coran, khi thì một lời cầu nguyện, bằng phấn trắng. Anh ta muốn gửi những câu chữ này cho ai? Malika thì không biết đọc. Các bà chị thì không bao giờ dám bén mảng đến cửa phòng này. Nhưng hàng ngày hoặc gần như hàng ngày, trên phiến đá ấy đều xuất hiện một triết lí, một sắc màu và nhạc điệu của anh ta.

Tới hôm mà câu chuyện của chúng ta đến, trên phiến đá được ghi: “Kẻ ngu dốt, tăm tối nói gì vậy? Quay về nhà đi!”

Một ngày khác, là một câu kinh: “Chúng ta thuộc về Chúa và chúng ta sẽ trở về với Người.” Rồi, anh ta viết thêm, nét chữ nhỏ li ti: “Nếu ta muốn như vậy”. Tà thuyết! Hỡi những người anh em! Đấy là tà thuyết! Bắt đầu từ giai đoạn này, anh ta có thể thoát khỏi được mọi mối ràng buộc và lún sâu thêm vào nỗi cô đơn, biến nó thành mục đích và kẻ đồng hành của mình. Thỉnh thoảng, anh ta cố tình không viết gì cả, đi ra ngoài và hất tung mọi thứ trong cơn điên dại, giận dữ phá phách. Tôi không chắc là người ta có thể tiên liệu được cái gì sắp xảy ra, cho dù có đọc cuốn nhật kí và những lá thư tâm tình của anh ta.

“15 tháng 4. Tôi cho cũng đã nhiều rồi. Bây giờ, tôi cần phải tiết kiệm. Đối với tôi, đó là một trận cá độ. Và, tôi gần như luôn thua cuộc. Đàn bà là một khuyết tật tự nhiên mà tất cả mọi người phải điều chỉnh cho phù hợp. Đàn ông là một ảo ảnh và bạo lực mà tất cả đều chứng thực và ưu đãi. Còn khi mang trên mình cả hai giống đực và cái thì quả đó là một sự thách đố. Là đàn ông, tôi thấy mệt mỏi, là đàn bà, tôi càng thấy chán chường hơn. Giá như tấm thân này hóa giải được, mảnh vải cũ này có thể vá víu lại được, giọng nói có thể trầm hơn, bộ ngực trở nên lép hơn, giá như không có những âm hồn thiển cận, không có cuốn sách thiêng kia, không có lời thì thào trong cái hang động kia và con nhện đang ngăn cản và bảo vệ kia, nếu như không có những cơn hen suyễn làm cho trái tim trở nên mệt mỏi và món thuốc lá pha lẫn cần sa đưa tôi rời khỏi căn phòng này, nếu như không có nỗi buồn sâu lắng mãi theo đuổi tôi… thì có lẽ, tôi sẽ mở toang những cánh cửa sổ, leo lên bức tường cao nhất ở đây để đạt được tới đỉnh điểm của sự cô đơn, ấy là nơi trú ngụ duy nhất của tôi và là con đường mộng mị của tôi.”

“Ngày 16 tháng 4. Có ai đó nói rằng “trong cô đơn, giọng nói có âm sắc khác”! Âm thanh của tiếng nói sẽ như thế nào nếu người ta nói trong một chiếc thùng bằng kính rỗng và cách âm? Bằng giọng nói thầm thì, tiếng nói nội tâm, cực kì nhỏ nhẹ, cực kì sâu lắng, nó làm ngân vang một tư tưởng chưa được xác lập.

“Tôi đã cố gắng học sự im lặng nhưng dần dà sự im lặng đó cứ lui dần để nhường chỗ cho tiếng vang vọng của những tư tưởng bí ẩn của tôi, nó làm cho tôi sửng sốt bởi sự kì lạ của nó.”

“Tối 16 tháng 4. Tôi ngủ ngay trong bồn tắm. Tôi rất thích làn hơi nước, màn sương mù tỏa mờ mịt những cửa kính căn phòng đóng kín của tôi. Những suy tư của tôi đùa nghịch, hòa tan trong thứ nước bốc hơi nghi ngút này. Nó bắt đầu nhảy múa như những tia sáng lung linh nhỏ nhoi. Những giấc chiêm bao có được trạng thái bị bỏ rơi rất dịu dàng và đầy nguy hiểm. Một người đàn ông đi tới, lọt qua đám sương mù và khoảng trống rồi đặt bàn tay lên gương mặt thấm đẫm mồ hôi của tôi. Trong làn nước ấm, mắt nhắm nghiền, tôi cứ để mặc. Sau đó, người đàn ông lướt bàn tay thô ráp nặng trịch trên ngực tôi khuấy động nó thức dậy, rồi anh ta gục đầu vào trong làn nước và đặt cả mái đầu lên bụng dưới của tôi, hôn vào vùng nhạy cảm nhất của tôi. Một cảm giác mãnh liệt trào dâng khiến tôi không thể nào kiểm soát được, tôi ngất xỉu đi, suýt nữa thì chết đuối. Tôi choàng tỉnh đúng vào lúc nước tràn vào khóe miệng đang hé mở của tôi.

“Bản năng sống sống con người tôi trỗi dậy. Tôi đứng lên, lau khô người rồi trở về giường, làm bạn với sách và những nỗi ám ảnh của tôi.”

“Sáng ngày 17 tháng 4. Tôi vẫn trong tâm trạng bị sốc bởi giấc mơ hôm qua. Có phải đó là một giấc mơ không? Thực tế, anh ta có đến không? Khả năng kháng cự của tôi là vô tận. Cái lưỡi của tôi mất hết khả năng cảm giác; vả lại tôi chưa bao giờ có được nó đúng nghĩa. Tôi phải học để sử dụng nó và trước hết phải bắt đầu nói như một người đàn bà. Như một người đàn bà ư? Tại sao lại như vậy? Tôi có phải là đàn ông không? Có lẽ cần phải đi một chặng đường rất dài nữa để rồi lại quay về với những bước chân ban đầu của mình, kiên nhẫn tìm lại những cảm giác thú vị đầu tiên của cái thân xác mà không đầu óc, không có thứ lí trí nào kiểm soát được. Nói như thế nào nhỉ? Và tôi nói chuyện với ai đây? Mà này, lâu nay sao không thấy kẻ tâm tình của ta viết thư nhỉ. Anh ta quá nghiêm túc. Một hôm nào đó, tôi có đủ can đảm xuất hiện trước mặt anh ta không đây? Tôi cần phải viết thư trả lời, nhưng lại chẳng muốn cầm bút một chút nào. Hay là tôi cứ để mặc cho vài ngày nữa trôi qua, xem phản ứng anh ta thế nào. Vì chính anh ta đã dẫn xác đến chỗ tôi tắm kia mà. Tôi nhận ra giọng nói của anh ấy, một giọng nói nội tâm, giọng nói ấy được truyền dẫn, hiện diện trong từng câu chữ của anh ta, giọng nói nghiêng xuống như những hàng chữ bị dập xóa. Khi đọc lại một vài lá thư của anh ấy, tôi lại trải qua những cơn rùng mình tương tự. Hình như những câu nói của anh ấy đang vuốt ve làn da của tôi, đụng vào phần da thịt nhạy cảm nhất của tôi. Ôi! Tôi cần sự thanh thản, bình tâm biết bao để làm cho cái thân xác này tỉnh ngộ ra; thời gian đang còn để chèo kéo nó trở về với nỗi thèm khát của chính nó.

“(…) Đấy là những gì mà lương tâm tôi thức tỉnh ư? … ý thức của tôi…, nó đã chẳng tỏ thái độ gì trong suốt thời gian qua… Nó đứng ngoài cuộc, ngủ vùi như một cục bột bỏ đi… Lẽ ra nó phải thổi vào miệng tôi như người ta vẫn thổi ngạt cho người chết đuối, “anh cần phải trở lại chính con người anh”…, lẽ ra nó đã có thể đứng lên… Thế mà nó lại nằm dưới những lớp đất sét nặng nề… và lớp đất sét đó ngăn cản không cho nó thở…, ý thức mà tôi có là một thứ ý thức trùm chăn… Thật là nực cười… Ngày mai, tôi có thể trình diện trước một vị quan tòa và sốt sắng thông báo cho ông ta biết rằng tôi khiếu kiện lớp đất sét đang đè nặng lên ý thức của tôi, bóp ngạt nó, chính điều này đã ngáng trở tôi trở thành chính tôi của ngày hôm nay! Từ chỗ này, tôi nhìn thấy một cái đầu tròn và đáng kinh ngạc của vị quan tòa, ông ta không tham lam hơn những kẻ khác, nhưng tôi vẫn lựa chọn ông ta trong số những người mà sự tham nhũng đã trở thành hơi thở tự nhiên của họ… Một vị quan tòa, cái từ này chẳng có chút gì khôi hài cả, cũng không cho ta niềm hứng thú vui vẻ, đùa cợt… Và nếu tôi đi ra ngoài, khoác áo quần đàn ông, tôi sẽ lẽo đẽo đi theo ông ta cho tới khi tôi lừa được ông ấy vào chỗ cánh cửa khép kín bưng, rồi hôn vào môi ông ta… Nhưng tất cả những trí tưởng tượng này chẳng làm tôi thú vị gì cả… Làn môi của tôi trong trắng đến nỗi nó cứ cuộn lại mong đợi đến một ngày nào đó đặt lên làn môi khác… và tại sao làn môi ấy cứ phải dán chặt vào làn môi khác để làm gì kia chứ… Tuy nhiên, trong những giấc mơ của tôi, tôi chỉ nhìn thấy những làn môi đầy nhục cảm mơn man lên khắp cơ thể tôi rồi dừng lại rất lâu trên phần bụng dưới của tôi…, sự vuốt ve ấy làm cho tôi rất dễ chịu, người tôi như bừng tỉnh… và khám phá ra chính bàn tay của mình đang đặt vào chỗ nhạy cảm nhất trên cơ thể mình… Cứ để kệ như vậy… Thâm tâm tôi nói vậy sao? Hãy mở cửa ra và nhìn thằng vào mặt trời đang ở phía đối diện kia kìa…”

“19 tháng 4. Một ngày buồn thảm. Tôi mở toang cửa sổ. Trời không một gợn mây. Tôi học cách ngắm nhìn mình trong gương. Tôi học cách chiêm ngưỡng thân thể mình khi đang mặc quần áo rồi từ từ trút bỏ hết áo quần. Tôi hơi gầy. Ngực của tôi nhỏ quá… chỉ có cặp mông là còn có chút gì đó thể hiện nữ tính… Tôi quyết định nhổ hết lông chân và lòng thầm nghĩ hay quay trở về đúng con người thực của mình. Tôi gần như đã đạt được nhịp độ và hình dáng của sự trở về này. Đó sẽ là một ngày bị đảo lộn trong một đêm không trăng sao. Tôi dệt màn đêm lại với nhau và rồi sẽ không còn nhìn thấy ban ngày nữa, ánh sáng dương thế, sắc màu và những điều kì bí của nó nữa.

“Tôi sẽ là một đề tài thú vị cho thói ngẫu hứng của một diễn viên đóng thế những pha nguy hiểm, là giọng nói của một kẻ mộng du, là một thân xác bị biến mất trong tay một nhà ảo thuật, và còn nữa, là cái tên được nhà tiên tri nhắc tới, là một búi cây rậm rạp che giấu chú chim con… Tôi thực sự lạc hướng mất rồi, nhưng lâu nay, tôi cảm thấy được tự do, vâng, có điều kiện để sống như một người đàn bà. Nhưng người ta nói với tôi, tôi cũng tự nhủ với mình rằng trước khi quay trở về với tuổi thơ của mình, trở về thời của một cô bé gái hồn nhiên, trong trắng, một cô gái đa tình, rồi là một người đàn bà…, một con đường thật là dài..., tôi sẽ không thể nào đi hết được.”

“20 tháng 4. Bây giờ thì tôi sống hoàn toàn tự do dưới sự giám sát của chính tôi. Tôi cảm thấy tôi như con lạc đà của nhà hiền triết có những thị hiếu khó tính, những ham muốn kì lạ và không bao giờ cảm thấy hài lòng, ông ta nói rằng:

“Nếu cho tôi tự do lựa chọn,

Tôi nguyện rằng sẽ chọn một chỗ khiêm nhường,

Giữa trung tâm thiên đường: hay tốt nhất - ngay trước cổng thiên đường!”

“20 tháng 4, (đêm). Ý chính của lá thư sẽ viết: Bạn thân mến, bạn đã trở nên hơi hạch sách, vội vã và lo lắng rồi đấy. Tôi đang trong một trạng thái đổi thay sâu sắc. Tôi đi từ tôi đến tôi hơi khập khiễng một chút, lưỡng lự, chân bước lê như một kẻ tàn phế. Tôi đi và không biết khi nào và cũng như không biết dừng lại nơi đâu trên chuyến viễn du này. Lá thư của anh đã làm cho tôi thật cảm động. Anh đã biết quá nhiều chuyện về tôi và mỗi khi đọc thư anh, tôi thấy áo quần của tôi cứ tuột dần, tuột dần. Anh làm thế nào mà có thể dấn sâu vào căn phòng đầy những điều kì bí này? Anh có tin là những xúc cảm của anh sẽ biết phải dạy lại cho tôi sống như thế nào không? Có nghĩa là cần phải hít thở không khí mà không nghĩ là chính mình đang hít thở, đang bước đi mà không nghĩ là chính mình đang đi, đặt bàn tay trên làn da của người khác mà không suy nghĩ, không cười cợt một cách ngây ngô như thời thơ ấu bị xúc động bởi một tia sáng chiếu chói chang…?

“Trả lời anh thế nào đây khi mà tôi chưa tìm lại được chính mình và rằng tôi chỉ biết những mối xúc cảm bị đảo lộn, trở về từ một cơ thể bị phản bội, bị lụi tàn trong một nơi trú ngụ trống trải vô hồn…?

“Tôi tự nguyện cắt đứt mọi quan hệ với phần còn lại của thế giới. Tôi tự loại bỏ mình ra khỏi gia đình, khỏi xã hội, và ra khỏi cả thân xác mà từ lâu tôi đã hiện diện trong đó. Anh nói với tôi về những rối loạn trong cơ thể của anh. Phải chăng đó là những dự báo? Sự thú vị của tôi là đoán định được con người của anh, cùng với thời gian, khắc họa được gương mặt của anh, tái tạo lại thân thể của anh từ những câu anh viết; giọng nói của anh, tôi đã hiểu rõ ràng; nó rất đỗi trầm ấm… Hãy mách bảo cho tôi nếu tôi bị nhầm. Anh không bao giờ tò mò đoán định xem giọng nói của kẻ vô hình, một triết nhân, một nhà thơ, một nhà tiên tri này ư? Tôi tin là tôi nhận ra giọng nói của Mohamed, Đấng Tiên Tri của chúng ta. Tôi biết Người không nói nhiều. Giọng người rất điềm tĩnh, cử chỉ khoan thai, trong sáng, không một chút ngập ngừng. Tôi kể với anh về giọng nói này, bởi vì giọng nói của tôi đã phải chịu đựng một sự biến đổi khủng khiếp đến nỗi vào lúc này đây tôi phải cố gắng lấy lại đúng chất giọng tự nhiên của nó. Thật chẳng dễ dàng chút nào. Tôi cứ im lặng như vậy và e rằng giọng nói của tôi sẽ bị mất đi, rời tôi mà đi nơi khác. Khi ở một mình, tôi không khi nào cất cao giọng. Nhưng, tôi nghe rõ những tiếng thét gào là một lần đi xuống của chính tôi. Một sự đi xuống chứ không phải một sự suy sụp. Đó gần như là một sự sảng khoái. Có thể gào lên và nghe rõ… Len lỏi toàn bộ vào chính mình, vào trong từng động tác vuốt ve ấy… Khi tôi đọc một quyển sách, tôi thích thú nghe giọng điệu của tác giả. Có một điều kì lạ là tôi thường xuyên nhầm lẫn giọng nói của đàn ông với đàn bà, giọng trẻ con với giọng người lớn. Giọng của anh đến với tôi đôi khi có chất giọng một người phụ nữ, đại để, tất cả phụ thuộc vào thời điểm tôi đọc thư anh. Lúc tôi bực mình và khi mắt tôi đột nhiên nhìn xuống một lá thư của anh, thì tôi nghe thấy một giọng nói thật dịu dàng và không sao chịu nổi của một người đàn bà. Anh là ai? Nhưng thôi, đừng bao giờ thổ lộ với tôi về điều này nhé! Hẹn gặp lại.

“T.B Từ này, anh cứ để thư của anh tại nhà ông bán đồ nữ trang ngay phía đối diện với cửa hàng của tôi nhé. Tôi không còn tin vào nhân viên của tôi nữa. Tốt nhất là chúng ta nên thận trọng!

“Anh có nhận thấy lúc này bầu trời có màu hoa cà kì lạ không; đúng vào lúc trăng tròn đấy: là lúc mà mọi cơn mê sảng đều có thể…

“22 tháng 4. Tôi quên không trao bức thư cho Malika để bà ấy đem đến đặt ở nhà người bán đồ trang sức. Vào thời gian này, tôi thường hay quên. Bóng tối phù hợp cho việc suy nghĩ của tôi và khi những nghĩ suy của tôi đi vào cõi mông lung, thì đấy chính là lúc tôi bám víu vào sự u tối mê muội, cứ như có ai đó quẳng cho một sợi dây để tôi có cái bám vào, tôi bồng bềnh một lúc cho tới khi lấy lại được bình tĩnh cần thiết trong căn phòng khép kín của tôi. Tôi cần huy động tất cả nguồn nhiệt huyết để tập trung trí tuệ vào một câu hỏi mà tôi vẫn còn lảng tránh cho tới tận bây giờ. Tôi chưa dám bộc lộ ngay cả với chính mình.

“Những chuỗi ngày dài im lặng trong những cơn nấc tắc nghẹn giữa bóng đêm đặc quánh.

“Tôi không còn được nhìn ngắm tấm thân của người đàn bà hay đàn ông của ngày tôi còn bé hay lui tới nhà tắm hơi. Có những thân hình lui tới trú lại trong giấc mơ của tôi; nó đụng chạm vào tôi, vuốt ve tôi rồi bỏ đi. Tất cả mọi chuyện xảy ra một cách bí mật trong cơn buồn ngủ. Khi thức dậy, tôi cảm giác như có một cái gì đó vừa tràn qua thân hình tôi, để lại trên lối đi của nó những vết cào xước, như làn da của tôi đã bị cào cấu nhưng không cảm thấy đớn đau, không cảm thấy mình bị đối xử thô bạo. Tôi không thể nào nhận ra được từng khuôn mặt. Những thân hình đàn ông ư? Những tấm thân đàn bà ư? Trong tâm trí tôi chỉ còn lưu giữ lại được những hình ảnh lẫn lộn. Mỗi khi mà cuộc sống của tôi biểu lộ ra bên ngoài, mỗi khi tôi đi ra ngoài, đi du ngoạn, thì tôi lại chú ý tới một điều rằng con người sao mà háo dục đến thế. Đàn ông nhìn đàn bà cứ đờ người ra trước tấm thân nõn nà của họ; mỗi ánh mắt cứ như muốn xé toạc áo váy của người ta ra. Họ ước lượng xem cặp mông và bầu vú của người đàn bà ấy như thế nào rồi cứ lẽo đẽo đi theo sau mảnh áo dài của cô ta.

“Một lần, tôi nhìn thấy bố tôi vẫn mặc áo nhưng quần dưới thì tuột xuống, đang làm tình với mẹ tôi. Ông phủ lên người bà, không nói gì cả; còn bà thì thầm thì rên rỉ. Tôi vẫn còn quá nhỏ để hiểu rõ mọi việc, hình ảnh này lưu giữ mãi trong tôi để rồi sau này khi lớn lên, tôi nhìn thấy đám súc vật trong trang trại, cũng có những động tác với nhau như vậy. Tôi còn bé con và không hề biết lừa bịp. Tôi đã nhìn thấy và biết cái màu trắng nhờ nhờ trong nhà tắm hơi dành cho đàn ông là màu của tinh dịch. Tôi còn quá nhỏ nên nó làm cho tôi ghê tởm. Tôi tò mò nhìn cảnh tượng kì cục và khôi hài của bố mẹ tôi. Tôi không thể nào khuây khỏa được. Nỗi buồn lúc nào cũng tràn ngập trong tôi. Tôi chạy trốn hình ảnh ma quỷ đó và chôn chặt nó vào trong đất, dưới một đống đá. Nhưng rồi nó lại quay trở về và còn phóng đại lên, khuấy động. Bố tôi càng ngày càng rơi vào một tình trạng buồn cười hơn, ông đong đưa, nhún nhẩy bộ mông nhũn nhẽo, còn hai cẳng chân khẳng khiu của mẹ vòng lên quắp chặt vào lưng bố, miệng gào lên, bố thì cứ nhún liên hồi để làm cho mẹ im đi nhưng mẹ thì lại càng hét to hơn, cười cợt với ông, hai tấm thân như hòa trộn vào nhau trông rất thô thiển mà tôi thì còn quá nhỏ, ngồi bên mép giường, quá nhỏ đến nỗi họ không nhìn thấy tôi, còn tôi, tuy nhỏ nhưng cũng cảm nhận được, như bị đóng đinh bởi một thứ keo dán đặc biệt giống như sắc màu trắng nhờ nhờ mà bố tôi phun ra trên bụng mẹ tôi, tôi còn nhỏ và dán chặt bên mép giường đang rung lên kẽo kẹt; đôi mắt tôi tròn xoe chưa bao giờ mở to đến thế; mũi tôi đón nhận đủ thứ mùi; tôi nghẹt thở; tôi khẽ ho nhưng chẳng có ai nghe tiếng tôi cả… Tôi cố bứt ra nhổm dậy chạy ra ngoài nôn thốc nôn tháo rồi trốn vào một góc tối rồi ngồi lì ở đó…, người tôi cứ như căng ra, trượt trên chiếc ghế gỗ, dăm gỗ cấu vào làm mông tôi tóe máu…, tôi chạy trốn, mông toe toét máu, vừa khóc vừa chạy về phía rừng cây ven thành phố. Tôi còn nhỏ nhưng tôi cảm nhận được rằng bố tôi sẽ đuổi theo bắt được tôi và lôi tôi về nhà…, tôi thở dốc, thở dốc…, tất cả những hình ảnh này giờ đây đã quá xa vời…

“Đầu nặng. Ngả vào đâu bây giờ. Đặt nó vào đâu đây. Trừng phạt nó ư; đặt vào trong chiếc hộp tròn bằng các tông nơi để những chiếc mũ chăng. Thôi, đặt nó lên một tấm vải nhung. Thật nhẹ nhàng. Choàng cho nó một chiếc khăn lụa. Không có hoa. Bỏ một ít bông, vài mẩu gỗ lèn cho chặt. Đưa tay lên khép mắt nó lại. Chải tóc cho nó thật cẩn thận, đừng kéo ngược tóc nó. Bình tĩnh. Không được nổi nóng. Phải đi chân trần. Chú ý không đánh thức mọi đồ vật, chiếc đồng hồ bị vỡ, một con chó chột mắt bằng gốm, một chiếc thìa gỗ, một chiếc ghế bành buồn thiu, một chiếc bàn thấp cũ kĩ, một viên đá đen dùng để kì cọ tắm gội giữa sa mạc, chiếc giường này, chiếc thảm này, những chiếc ghế đặt bên cửa sổ khép kín này (đó là chiếc ghế nhớ nhung), tấm thảm quỳ cầu nguyện này… Vâng, tôi ở đây? Cái đầu của tôi! Tôi muốn làm mất nó đi, dù chỉ một lần thôi, tôi sẽ chờ đợi, tấm thân nhặt nhạnh được ngay chính từ nó, tôi sẽ chờ người ta đưa cho tôi cái đầu trong một bó hoa hồng đượm mùi nhài… Ôi, nếu tôi thoát được cái đang kiềm tỏa tôi hít thở và cản ngăn giấc ngủ của tôi, thì có lẽ tôi sẽ chẳng còn gì nữa… Tôi sẽ là không cái gì cả…, một ý nghĩ…, có thể là một hình ảnh bị tổn thương đối với người này nhưng lại là một mối hoài nghi đối với những người khác.

“Không phải tôi là kẻ đã vượt qua được khoảng không đêm đen… mà chính cái đầu đã dẫn dắt tôi vào trong những trạng thái mơ hồ…”

“Ngày 25 tháng 4. Một tờ giấy gập làm tư đặt trên chiếc mâm đựng đồ điểm tâm. Một tín hiệu của người bạn xa xôi:

““Hãy giống chính bản thân mình, điều đó phải chăng lại trở nên khác biệt sao?” Thế là tôi phải đi vắng một thời gian. Tôi phải xa anh và tiến lại gần chính tôi hơn nữa. Tôi sẽ chỉ còn là một nỗi cô đơn hoàn toàn. Là kẻ xa lạ ngay trong chính gia đình mình, tôi là người không đáng kể gì, tuyệt đối không đáng kể. Kì cục và cô đơn. Những đam mê của tôi, anh biết rất rõ: sự giao lưu của một vài nhà thơ bí ẩn và nhịp bước chân của anh… Tôi dạy cho sinh viên của tôi tình yêu của sự tuyệt đối. Thật tội nghiệp cho tôi! Tôi sẽ viết cho anh dài hơn nữa.

“Xin gửi anh chút nắng của mùa xuân”

“Cũng buổi sáng hôm đó. Tôi không biết đó có phải là một sự may mắn hay là một cái bẫy giăng để có thể ra đi du ngoạn, lang thang, quên lãng. Từ khi tôi giam mình trong căn buồng này, tôi đi ra và nhìn thấy thành phố bằng đôi mắt của anh và những lời nói của anh. Tôi cần phải đi du ngoạn, đi thật xa khỏi nơi này. Anh biết chắc là tổ quốc tôi không phải là một đất nước và càng không phải là một gia đình. Đó là một cái nhìn, một gương mặt, một cuộc gặp gỡ, một đêm trường im lặng đầy dịu dàng, êm ái. Tôi sẽ ở lại đây, bất động và đợi chờ thư của anh; đọc những lá thư đó cũng chính là sự ra đi…, tôi sẽ là một căn phòng giữ hành lí để cho anh có thể gửi lại ở đó nhật kí của mình, từng trang một. Tôi sẽ giữ nó trong tình thâm, cùng với sự yêu quí, nhớ thương. Tôi cũng sẽ viết thư cho anh và sẽ trao lại cho anh tất cả ngày anh trở lại. Chúng ta sẽ trao cho nhau từng lời nói trong sự đợi chờ, đôi bàn tay chúng ta sẽ chạm vào nhau…

“Cám ơn vì ánh sáng mùa xuân của vầng thái dương. Bạn thân mến, tôi không nhìn thấy ánh sáng cũng như mùa xuân, nhưng tôi nhìn thấy tôi trong sự trở về vĩnh cửu của nỗi đam mê không thể thực hiện được.

“Chúc thượng lộ bình an! Giá như anh gặp một cô bé mắt đẫm lệ.

“Hãy biết rằng đó là một chút quá khứ của tôi, nó sẽ ôm hôn anh.”

“Tháng 5. Tôi bị mất khái niệm về thời gian. Thật buồn cười là tờ lịch của tôi đã dừng lại từ cuối tháng 4. Nhiều tờ lịch bị thiếu. Một bàn tay nào đó đã xé đi. Một bàn tay khác đã lựa chọn để loại bỏ một số phận. Đùa với thời gian và chú ý đến những vì tinh tú. Thời gian của tôi chẳng có gì liên quan tới thời gian ghi trên tấm lịch, dù tấm lịch đó có hoàn chỉnh hay không.

“Sáng nay, tôi chợt nảy ra một ý nghĩ là nhận một đứa con nuôi. Một ý tưởng ngắn ngủi bật ra chóng vánh như chính sự hiển nhiên của nó vậy. Một đứa trẻ ư? Cùng với bất cứ ai đó, một người vắt sữa bò, một thầy tu, một gã rửa xác chết…, tôi cũng có thể sinh ra được một đứa mà. Tại sao lại không bắt cóc một gã thanh niên đẹp trai, bịt mắt lại để anh ta không nhìn thấy khuôn mặt của tôi, thưởng cho anh ta một đêm, cơ thể tôi sẽ được thỏa mãn, sung sướng nhỉ? Để đạt được điều này có lẽ cần có một vài cử chỉ đồng lõa mà tôi thì không thích phiêu lưu mạo hiểm một tí nào vì sợ bị phát hiện. Thời gian gần đây, cơ thể tôi có những ham muốn rất cụ thể và tôi không biết phải làm gì để thỏa mãn được nó. Một ý tưởng khác. Rất kì cục: sống với một con mèo! Ít ra nó cũng không biết tôi là ai cả, đối với nó, tôi hiện diện chỉ là một hình nhân, vô tính…

“Tôi đã lựa chọn chiếc bóng và sự vô hình. Sự hoài nghi đã bắt đầu phát huy tác dụng như một luồng ánh sáng sống sượng, gắt gao, không thể chịu nổi. Tôi sẽ nhân nhượng tới cùng với sự mập mờ, nhưng không bao giờ tôi lại giương bộ mặt trơ ra giữa ánh sáng trần trụi đang ngày một tiến lại gần kề.

“Tôi biết được rằng những bà chị của tôi đã rời khỏi ngôi nhà. Họ lần lượt ra đi; mẹ tôi tự giam mình trong một căn phòng, câm lặng và không tiếp xúc với một ai. Ngôi nhà trống trải mênh mông. Nó trở nên ngày một cũ càng; rồi nát bấy ra và đổ sụp xuống. Cứ như vậy, tôi giữ lấy một đầu, còn mẹ tôi là đầu đằng kia. Bà biết rõ tôi đang ở đâu. Còn tôi, tôi hoàn toàn không biết bà ở chỗ nào. Malika vẫn phục vụ và giúp đỡ chúng tôi, ai cũng đang ở trong một trạng thái thử thách của mình.

“Có phải đêm tối đang hòa cùng đêm tối hay ban ngày đang trộn lẫn với đêm đen? Có cái gì đó đang run rẩy trong tôi. Đó chắc hẳn là tâm hồn của tôi rồi.”

10
NGƯỜI KỂ CHUYỆN BỊ NGÔN TỪ VÒ XÉ

Các bạn đồng hành thủy chung thân mến! Các bạn đang cùng tôi theo dõi diễn biến câu chuyện của người đàn ông này. Các bạn không phải là số đông; nhưng số lượng không phải là cái quyết định. Tôi biết tại sao một số người sáng nay đã không trở lại: vì họ không thể nào chịu đựng được thứ dị giáo mà nhân vật của chúng ta đã kể lại. Anh ta đã dám thay đổi cả một đoạn kinh Coran. Nhưng xin hiểu cho, đó là một sinh linh không còn khả năng tự chủ được nữa. Người ta đã làm thay đổi số mệnh anh ta một cách quá đáng, cho nên, sau khi trải qua một cuộc khủng hoảng trầm trọng, anh ta có được một khoảng tự do với một đoạn Kinh, chỉ một đoạn thôi, chúng ta phải hiểu và hãy tha thứ cho anh ta! Hơn nữa, chúng ta không phải là những quan tòa: Chúa sẽ giải quyết mọi chuyện.

Có cái gì đó hoặc ai đó giữ chúng ta lại bằng mọi cách, một bàn tay thô ráp, bình lặng kết nối chúng ta với nhau, đem lại cho chúng ta sự sáng suốt của lòng kiên nhẫn. Ngọn gió ban mai đem đến nguồn sống cho những phế nhân và mở rộng cánh cửa cho mọi tín đồ; trong lúc này, anh ta đang lần giở từng trang của cuốn sách và thức tỉnh lần lượt từng âm tiết; những câu hoặc những đoạn đứng lên làm tan loãng đám mây mù của thời gian chờ đợi. Tôi yêu ngọn gió này, nó đang bao bọc lấy chúng ta và đưa chúng ta ra khỏi cơn mê ngủ. Nó làm rối tung trật tự của bài viết và làm cho đám côn trùng đang bị dính chặt trên từng trang loang lổ đầy mỡ bỏ trốn.

Tôi nhìn thấy một con bướm đêm đang thoát khỏi những dòng chữ, nó mang theo một vài hình bóng vô nghĩa. Tôi nhìn thấy một cánh én đang cố thoát ra khỏi mớ lùng nhùng những từ ngữ ướt sũng bởi một loại dầu cực hiếm. Tôi nhìn thấy một con dơi vỗ cánh nơi góc xa của quyển sách, nó báo hiệu một mùa sắp kết thúc, có thể đó cũng là sự kết thúc của một thời kì. Ngọn gió thổi lật từng trang vở làm cho tôi say đắm; nó mang tôi lên tận đỉnh một ngọn đồi; tôi ngồi trên một hòn đá, ngắm nhìn thành phố. Tất cả mọi người hình như đang ngủ, cả thành phố như một nghĩa trang mênh mông. Còn tôi, tại nơi bất khả xâm nhập này, tôi chỉ một mình cùng với cuốn nhật kí và những cư dân của nó. Tôi nghe tiếng thì thào của dòng nước; có thể đó là một con suối đã tìm thấy dòng chảy của nó trong những trang sách của cuốn nhật kí; nó vượt qua từng chương; nước không thể nào xóa nhòa được mọi dòng chữ; phải chăng nét mực đã cố gắng chống lại sự tàn phá của dòng nước hay nước đã lựa chọn dòng khác cho nó? Thật thú vị! Tôi thường mơ về một bàn tay đang lần giở từng trang sách của một công trình đã được soạn thảo, bên trong được dọn dẹp sạch sẽ, gọn gàng, xóa sạch những cái vô ích và những thứ khoa trương, những chỗ lồi lõm và thừa thãi!

Dù chỉ là từng mảnh rời rạc nhưng không phải là vô nghĩa cả, diễn biến câu chuyện áp đặt lên ý thức của tôi từ mọi phía. Tập bản thảo mà tôi muốn đọc cho các bạn nghe cứ rơi xuống lả tả mỗi khi tôi cố tình mở nó ra, kéo nó ra khỏi đám chữ nghĩa, thứ chữ đã đầu độc không biết bao nhiêu là chim muông, côn trùng và những linh hồn. Từng mảnh vụn, tôi thuộc về quyền sở hữu của nó, nó ám ảnh tôi và dẫn tôi về với các bạn đang đợi chờ trong sự kiên nhẫn vô bờ. Cuốn nhật kí là như thế này: một ngôi nhà mà mọi cửa sổ của nó là một khu phố, mỗi một trang sách là một con phố; đó là một ngôi nhà không có nội thất, một bối cảnh kịch trường ở đó một vầng trăng treo được làm bằng một mảnh dạ xanh thẳng căng giữa hai cửa sổ và một bóng đèn điện bật sáng.

Chúng tôi sẽ đến ở trong ngôi nhà rộng lớn đó. Mặt trời chói chang thiêu đốt nó và vừng đông thật lung linh náo động. Cũng là thường tình thôi; đã đến giờ ngồi vào bàn viết, đã đến lúc mọi căn phòng và những bức tường, những con phố, mọi tầng nhà lay động hay đúng hơn đang ào ạt tràn về dồn nén lên nhau, rồi chúng được bày biện, được xếp đặt theo một trật tự nào đó, mỗi một từ, về nguyên tắc, phải ở đúng vị trí của nó; đã đến giờ của những hoạt động náo nhiệt, những con chữ qua lại, lên xuống, tuột dốc đột ngột. Đã đến thời khắc trang trọng để cho mỗi một từ ngữ được hái lượm, nghĩ suy cân nhắc và từng kí tự được ghi chép vang lên trong từng âm tiết. Ngôi nhà giữ lại mặt tiền thanh quang, cách biệt với mọi xáo trộn ở bên trong. Chúng ta, chúng ta sẽ ở bên trong những bức tường trong sân, trong vị trí tròn vành vạnh này, và từ cái vòng tròn đó, tỏa ra bao nhiêu dãy phố và chừng đó đêm tối mà chúng ta cần phải kể ra để không bị nhấn chìm trong những đợt sóng trào của những câu chuyện kể mà trong mọi trường hợp, những câu chuyện đó không thể hòa lẫn nước của chúng với nhau trước khi bình minh chưa hé rạng! Có những lúc, chúng ta sẽ phải lùi lại để hít thở và hồi niệm.

Hiện tại chúng ta đang ở cả đây. Nhân vật của chúng ta sắp đứng lên. Chúng ta nhận ra được dáng hình nhân vật của câu chuyện còn anh ta thì không nhìn thấy chúng ta. Anh ta nghĩ chỉ có một thân một mình cô độc, không cảm thấy là đang bị dò la rình rập. Rất tốt. Hãy lắng nghe tiếng bước chân của anh ta mà xem, cả hơi thở nữa, hãy cởi bỏ tấm khăn voan đang che đậy tâm hồn mệt mỏi của anh ta đi. Hình như anh ta mong đợi một cánh thư, nhưng người bạn tâm giao vẫn giữ thái độ im lặng.

11
ĐÀN ÔNG CÓ VÚ ĐÀN BÀ

Cuộc sống ẩn đật của tôi kéo dài khá lâu. Tôi đã phải vượt qua những giới hạn tự áp đặt cho riêng mình. Bây giờ tôi là ai đây? Tôi không dám ngắm mình trong gương. Da thịt tôi bây giờ ra sao, dung nhan, ngoại hình của tôi thế nào? Bao nỗi cô đơn im lặng nặng nề làm cho tôi kiệt lực. Quanh tôi, sách vở chồng đống và bao điều bí mật mà ngày hôm này, tôi phải tìm cách giải tỏa. Nói cho đúng ra thì là vì cái gì đây? Vì nỗi sợ hãi đã tích tụ lâu nay ư? Vì lớp sương mù mà tôi đã dùng làm tấm khăn voan hay làm chăn đệm? Vì mối quan hệ ràng buộc với một con người khác trong tôi ư, người ấy đã viết thư cho tôi và cho tôi những cảm giác mới lạ là tôi đang tồn tại ở thế giới này? Để tự cứu mình thoát khỏi định mệnh hay là những chứng nhân của thời khắc đầu tiên? Ý nghĩ về cái chết luôn thường trực trong tôi khiến tôi phải lui về trú ngụ nơi đây. Cho nên, có thể tôi sẽ ra đi. Ðã đến lúc phải được sinh thành một lần nữa. Thực tế thì tôi không phải thay đổi gì cả mà chỉ đơn giản là tôi trở về với chính bản thân mình đúng vào lúc trước khi số mệnh người ta tạo tác cho tôi bắt đầu phát huy tác dụng cuốn tôi vào dòng chảy.

Ra đi. Ngoi lên khỏi mặt đất. Hình như cơ thể tôi lách được những hòn đá tảng nặng nề của số mệnh oái ăm, trồi lên ngồi trên một cái gì đó mới mẻ giữa mặt đất. Ôi! ý nghĩ vượt thoát khỏi kí ức này làm cho tôi sung sướng đến mê li. Từ lâu, khái niệm về niềm vui đã không còn ở trong tôi nữa rồi! Sự giải thoát mới thật nhẹ nhàng làm sao, thật là sung sướng khi nghĩ rằng với chính bàn tay của mình, tôi sẽ vạch một con đường trên phố dẫn tôi về phía một dãy núi! Tôi biết rất rõ! Tôi đã bỏ ra bao nhiêu thời gian mới có thể đến được bên cái cửa sổ này! Tôi cảm thấy thật nhẹ nhõm. Tôi cần phải gào lên thật to, hát vang lên ư? Ra đi và hãy để lại cuộc đời thất bại này như ai đó đã từng đột ngột rời bỏ nó. Cuộc đời của tôi cứ như chiếc giường và những tấm ga nhàu nát bởi sự mỏi mệt chán chường này, bởi sau những đêm đài cô đơn cay cực dồn nén lên tấm thân yếu đuối này. Tôi sẽ ra đi mà không sắp xếp lại mọi thứ cho gọn gàng, bỏ lại tất cả mọi đồ đạc, chỉ đem theo tiền và cuốn sổ ghi chép này, nó là dấu ấn duy nhất và là chứng nhân của mọi nỗi đau khổ dai dẳng của tôi. Một nửa cuốn sổ là những câu chuyện buồn thảm. Tôi hi vọng sẽ viết được những câu chuyện vui vẻ hơn trong nửa còn lại. Tôi sẽ cản ngăn những con vật gây tai họa rắp tâm rình mò luồn lách vào đó, để lại cho đời những trang rộng mở cho những chú bướm xinh và những bông hoa hồng hoang dại. Chúng sẽ ngủ trên một chiếc giường êm ái nơi mọi ngôn từ sẽ không còn là những viên sỏi nữa mà là những lá sung mềm mại. Cùng với thời gian, chúng sẽ được sấy khô mà không bị phai màu và nhạt bớt mùi hương.

Tôi cởi bỏ những tấm vải lâu nay bó chặt lấy bộ ngực của tôi, tôi vuốt ve thật lâu phần bụng dưới. Tôi đã không còn khao khát, hay có thể tôi đã từng có những rung cảm dữ dội như dòng điện bị đoản mạch. Tôi biết rằng sự quay trở lại với chính bản thân mình có thể cần phải có thời gian, cần phải điều chỉnh những rung cảm và loại bỏ những thói quen cố hữu. Sự ẩn cư của tôi là chưa đủ; chính vì thế tôi đã quyết định buộc tấm thân này phải đương đầu với mọi phiêu lưu trên những con đường, trong mọi thành phố khác và ở bất cứ nơi đâu.

Cuộc gặp gỡ đầu tiên của tôi là một trù liệu sai lầm. Một bà già, là một kẻ ăn mày hay cũng có thể là một mụ phù thủy lang thang, lắm mưu nhiều kế, quấn trong mớ áo quần rách rưới đủ mọi màu sắc, đôi mắt tinh ranh, ánh mắt đầy ẩn ý ngờ vực, đứng chắn ngay trên con đường tôi đang đi. Con đường rất hẹp và tối tăm, cho nên nó được gắn cho cái tên là Zankat Wahed: phố dành cho một người. Bà ta đứng chắn ngang đường ngay trước mặt tôi. Việc này chẳng khó khăn gì cả, chỉ cần đứng lại giữa đường và dang hai cánh tay ra một chút, như là để giữ các bức tường là được. Bà ta che hết cả ánh sáng và chắn cả luồng không khí thổi qua. Như vậy là, trong những bước đi đàng hoàng đầu tiên, tấm thân muốn làm một kẻ vô danh và một kẻ tầm thường ẩn sau làn áo dài của tôi đã phải đương đầu với cuộc thủ thách buổi sáng, chấp nhận đối mặt với một bộ mặt đầy vết nhăn hằn sâu và cố chấp.

Một câu hỏi thật gay gắt:

– Mày là ai?

Lẽ ra tôi có thể trả lời mọi câu hỏi, bịa tạc, tưởng tượng ra hàng ngàn câu trả lời, thế mà lúc này đây, chỉ một câu hỏi đơn giản ấy mà tôi thật sự lúng túng, đành câm lặng không biết trả lời như thế nào. Tôi không muốn nói cụ thể và kể lại mọi sự đã xảy ra trong cuộc đời của tôi. Nhưng có nói thế nào đi nữa thì bà già này cũng vẫn cứ nghi ngờ một điều gì đó, ánh mắt bà ta không có chút gì vô tư cả, nó như muốn dò xét, muốn lột trần người ta ra, muốn đưa tất cả mọi thứ ra để soát xét, kiểm tra; ánh mắt như muốn tìm một lời khẳng định, kiểm chứng, và rất sốt ruột. Bà ta hỏi lại vẫn với giọng đầy quyền uy:

– Mày giấu cái gì sau làn áo dài thế, mày là một thằng đàn ông hay một con đàn bà, một thằng nhóc hay một lão già, là một con chim câu hay một con nhện gớm ghiếc, hả? Hãy nói đi, nếu không mày sẽ không ra khỏi con phố này được đâu. Hơn nữa đây không phải là một đường phố mà là một ngõ cụt; tao đã rút mất chìa khóa rồi và tao sẽ hút hết không khí và ánh sáng trong cái ngõ cụt này.

– Bà đã biết rõ tôi là ai vậy xin bà hãy cho tôi đi qua đi.

– Nhũng điều mà tao biết chả liên quan gì tới mày cả? Nhưng tao muốn nghe chính mày phát âm rõ từng từ xem cụ thể mày là ai... Tao không thích cái tên của mày, tao muốn cái không bao giờ nhìn thấy, cái mà mày đang che giấu, cái mà mày đang đầu độc trong cái lồng ngực của mày kìa.

– Ngay cả tôi cũng không biết nó là cái gì nữa... Tôi vừa thoát ra khỏi một mê đạo dài dặc mà ở đó, mỗi một lần bị tra khảo tôi như thiêu đốt bỏng rát lên..., tấm thân tôi đầy những vết thương cào xé, những vết thương đã lên da non..., tất nhiên, đó là một cơ thể đã chứng kiến... Tôi vừa ngoi lên khỏi cõi âm...

– Cõi âm hay là sự tăm tối ngu muội?

– Sự cô độc, im lặng, chiếc gương kinh hoàng.

– Mày muốn nói về sự khao khát...

– Than ôi, vâng! Đó là niềm khát khao chính mình trong sự cô độc đè nặng khôn nguôi.

– Như vậy nếu mày không thể định danh được thân xác của mày thì hãy phơi bày nó ra xem nào.

Tôi đang lưỡng lự thì bà ta đã lao vào tôi và bằng bàn tay thô bạo, xé toạc chiếc áo dài và áo trong của tôi làm lộ ra đôi vú nhỏ bé của tôi. Khi nhìn vào đôi vú của tôi, gương mặt bà ta như dịu lại, rực sáng lên như một ánh chớp đầy sự ham muốn và ngạc nhiên. Nhẹ nhàng, bà ta đưa tay lên sờ khắp bộ ngực của tôi, nghiêng đầu gần lại bên tôi rồi đặt cặp môi của bà ta lên vú bên phải của tôi hôn hít và mút mát nó. Miệng của bà không còn răng nữa; cặp môi của bà dịu dàng như môi một đứa bé. Tôi cứ để mặc rồi cuối cùng phản ứng lại quyết liệt, lấy hết sức đẩy mạnh làm bà ta ngã chỏng gọng. Tôi bỏ chạy, tay cố gắng khép lại mảnh áo dài bị xé.

Cuộc gặp chấm dứt không còn cơ lặp lại ít ra là trong lúc này. Tuy nhiên, cái gì xảy ra sau đó đã làm tôi thật bối rối. Tôi có nên nói ra đây không? Tôi thấy rất khó viết ra. Tôi rất muốn nói, nhưng lại thấy xấu hổ. Tôi cảm thấy dường như má tôi nóng ran lên mỗi khi nhớ lại cái ngày hôm đó, những ý nghĩ cảm động dâng trào dồn nén trong tâm trí tôi. Cảm xúc thể xác mà tôi đã chiêm nghiệm bằng những cái ve vuốt, cái miệng không răng ngậm vào bầu vú tôi day day, ngay cả khi nó chỉ xảy ra trong vài giây thôi, thì nó cũng đã làm nảy sinh sự ham muốn vô cùng. Tôi xấu hổ phải thừa nhận như vậy. Đêm tối, tôi ngủ trong một căn phòng ở một khách sạn sang trọng để cố quên đi cảm giác đó. Nhưng tôi cứ bị khuôn mặt đen đúa ấy mỉm cười ám ảnh đeo đuổi như muốn gợi lại cho tôi cái kỉ niệm trong một cuộc đời khác. Người đàn bà bị thọt. Tôi không chú ý tới điều này. Giọng nói của bà ta hoàn toàn không xa lạ với tôi; nó là một phần tuổi thơ của tôi. Gương mặt của người mẹ điên, mất trí hàng đêm vẫn ám ảnh tôi. Nó dần dần thay thế bộ mặt bà già và tôi thấy đau đớn. Ở khách sạn, tôi đăng kí tên thật như ghi trên chứng minh thư. Nhưng tôi cảm nhận được ánh mắt lo ngại của người bảo vệ. Những câu chuyện của tôi cứ bỏ lửng. Tôi nằm dài trên giường, trần truồng, và cố tạo cho các giác quan sự hứng thú đang bị dồn nén. Tôi vuốt ve thật lâu hai bầu vú và hai bên mép âm hộ. Tôi hoàn toàn không sao chủ động được cảm giác. Tôi thật xấu hổ. Sự khám phá thể xác xảy ra khi bàn tay tôi chạm vào phần bụng dưới. Thật nhẹ nhàng, những ngón tay ve vuốt mơn trớn trên làn đa, mồ hôi vã ra, toàn thân như run lên và tôi không xác định được là tôi thích thú hay chán ngấy nữa. Tôi đi tắm rồi vào ngồi xuống phía trước gương ngắm nhìn thật lâu thân xác mình. Một làn hơi nước tỏa ra phả vào tấm gương làm khuôn hình của tôi trong gương bị lu mờ. Tôi rất thích cái hình ảnh bị xáo trộn và không rõ nét đó; nó gần như tương ứng với trạng thái tâm hồn tôi. Tôi cạo lông nách, xức nước hoa rồi nằm xuống giường cứ như là muốn kiếm tìm một khoái cảm bị lãng quên hay một cơn xúc động đòi giải phóng. Giải thoát.

Những cái vuốt ve trước gương trở nên thường xuyên hơn, như một thứ khế ước giữa thân xác tôi và linh hồn của nó, một linh hồn bị chôn vùi trong quá khứ xa xăm cần phải đánh thức trở lại nhờ những ngón tay vuốt ve nhẹ nhàng trên làn da. Tôi thường đặt bút viết trước hoặc là sau khi kết thúc cảnh diễn này. Tôi khám phá ra rằng những cái vuốt ve đi kèm với những hình ảnh lạc thú ngày một tăng lên gấp bội. Tôi không biết phải đi tìm nó ở nơi đâu. Tôi đã sáng chế ra một vài khuôn hình nhưng vô ích, tất cả đều hỏng, tôi cứ ngồi hàng giờ trước những trang giấy trắng. Thân xác tôi là trang viết này và cuốn sổ này. Ðể đánh thức cái thân xác ấy dậy, cần phải nuôi dưỡng nó, bao bọc nó bằng những hình ảnh, làm đầy nó bằng những âm điệu và niềm xúc cảm, duy trì nó trong sự dịu dàng của tạo vật và tạo cho nó có được những giấc mơ đẹp.

Một lần nữa, tôi lại tự giam hãm mình. Tôi không thể nào quên được cuộc gặp gỡ đầu tiên đó. Nó ám ảnh tôi làm cho tôi sợ hãi. Nhưng tôi đã quyết không trở lại với cái quyết định ban đầu của tôi. Sự đoạn tuyệt với gia đình là nằm trong trật tự của mọi thứ. Là sự cần thiết. Có ích. Chỉ có sự đoạn tuyệt với chính bản thân là chưa nằm trong một trật tự nào, ngay cả trong cái trật tự mà tôi đặt ra. Thực tế thì tôi rất ngẫu hứng, tôi hay đưa vào những điều ngẫu nhiên khi đứng trước một định mệnh mà tôi nghi ngờ.

Tôi không còn nhớ là mình đã từng cư ngụ trong những thành phố nào nữa. Hiện tại, tôi nhớ về biển khơi và những bức tường cổ, những con thuyền của những người đánh cá được sơn màu xanh nước biển và màu hồng, những chiếc tàu lỗ chỗ những vết thủng vì nước biển và thời gian bào mòn, đục thủng, một hòn đảo đầy những con chim quý hiếm, đó là hòn đảo ngăn cấm mọi cuộc thăm viếng, một đạo sĩ ngồi nơi cổng thành đang bị những người đàn bà vô sinh ám ảnh, những con phố trắng toát, những bức tường đầy những rãnh nứt nẻ, một ông già Do Thái ngủ gà ngủ gật trên sân thượng một tiệm cà phê, đó là một trong những người Do Thái cuối cùng sống ở khu này, những du khách ăn mặc xuyềnh xoàng, những đứa trẻ con rất tinh ranh, nghĩa địa chôn những người thủy thủ xấu số, những chiếc bàn được bày ra trên bến cảng làm chỗ cho thực khách ngồi ăn cá xác-đin nướng. Hai người đàn ông đang chằm vá lại những mắt lưới bị thủng, họ ngồi bệt trên mặt đất, hai chân khoanh lại, vui vẻ trò chuyện. Tôi còn nhớ những câu đại loại:

- Thời tiết hôm nay như thế đấy...

– Thời cuộc và những chủ nhân của nó...

– Những người đàn bà...

– Họ không còn là phụ nữ nữa..., họ đã nằm ngoài…, họ ở trong..., những đôi mắt mở to..., thắt lưng buộc chặt...

– Tấm lưới và những mắt lưới chả còn tác dụng gì cả...

– Thế còn những người đàn ông?

Tôi không còn nhớ được câu trả lời của người đàn ông kia. Có thể, ông ta không trả lời. Sự im lặng đã bị sóng và gió lấp đầy.

Chắc chắn là tôi đã gặp Oum Abbas chính tại thành phố tối tăm bị sương mù dày đặc che phủ này. Bà ta đến đây như thể có ai đó đã phái đến tìm tôi. Tôi gặp Oum Abbas vào lúc đầu hôm của một đêm rất nóng bức. Khi tôi đang ngồi ở tầng trên của tiệm cà phê duy nhất trong thành phố, bà ta đi đến nhẹ nhàng đặt tay lên vai tôi và cất tiếng nói:

– Một đồ đệ của nhà Tiên Tri nói cho ta biết cô đang ở đây. Ta đã đi tìm cô từ lâu nay. Đừng nói gì cả. Cứ để tự ta đoán định những lời nói của cô.

Tôi ngơ ngác, nhưng trong thâm tâm, tôi cũng không muốn nói gì cả. Bà ta kéo ghế ngồi xuống bên cạnh. Một mùi hương nấm mồng gà tỏa ra nồng nặc phả vào mũi tôi; một thứ mùi thật khó chịu, nhất là nó lại trộn lẫn với mùi mồ hôi. Bà ta cúi xuống chỗ tôi và nói:

– Ta biết rõ về cô.

Tôi ngồi dịch ra một chút nhưng bàn tay bà ta đã vội níu giữ tôi chặt tôi như giữ một tù nhân. Hét toáng lên? Không nên. Kêu cứu chăng? Nhưng mà tại sao kia chứ? Bà ta thả cánh tay tôi ra rồi nói bằng một giọng cứng rắn:

– Cô phải đi theo ta!

Quả thực là tôi không thể cưỡng lại được, làm sao tôi có thể tránh được mệnh lệnh này kia chứ? Liệu có thể thay đổi được số mệnh không? Có thể đây là bước khởi đầu của cuộc phiêu lưu.

Ngoại hình của bà già đưa tin này là thế nào nhỉ? Gương mặt bà ta hiện thân cho điều gì đây? Của lòng tốt, của sự ranh mãnh, hay của sự độc ác? Nhìn xem, bà ta có hàm răng hô xấu xí, răng thường xuyên bập vào môi dưới làm cho nó tím bầm, trán quá hẹp, đầy những nếp nhăn chạy ngang, hai gò mà lồi lõm nhưng cặp mắt rực sáng như ngọn lửa chứa đựng sự thông minh.

Tôi đợi chờ và quyết định để cho mọi việc xảy ra. Tôi lặng lẽ đi theo số phận đã sắp đặt. Lúc đến chỗ một con phố nhỏ tối tăm, bà ta ép tôi vào bức tường và thò tay sờ mó lục lọi khắp người tôi. Tôi nhanh chóng hiểu ra rằng bà ta không lục tìm tiền bạc cũng như đồ trang sức quý giá. Bàn tay của bà ta sờ soạng khắp thân thể tôi như muốn xác minh kiểm tra lại trực cảm của mình. Bộ ngực nhỏ bé của tôi không làm cho bà ta yên tâm, bà ta luồn bàn tay vào quần lót của tôi rồi để yên một lúc nơi bụng dưới của tôi, bà ta còn dùng cả ngón tay giữa ấn vào âm hộ của tôi. Tôi cảm thấy đau đớn, bật ra một tiếng kêu nhưng bị bàn tay của bà ta bịt chặt lấy miệng. Bà ta nói:

– Ta nghi ngờ.

– Tôi cũng thế. Tôi làu bàu giữa hai hàm răng.

Gánh xiếc chợ phiên đang biểu diễn chỗ cửa ngõ thành phố, sát ngay bên cạnh một quảng trường rộng mênh mông, những người kể chuyện, những người dụ rắn ngồi ở đó suốt năm này qua năm khác trước một đám thính giả đông đảo và thủy chung. Một đám đông tụ tập trước sàn diễn nơi có một người đàn ông đang rao bán vé số; anh ta hét vào micro bằng thứ ngôn ngữ pha tạp lẫn tiếng Pháp, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Anh, hoặc bằng thứ ngôn ngữ tự anh ta sáng tạo ra, nhưng cách trình bày lại đặc kiểu Mĩ. Thứ ngôn ngữ chợ phiên lẫn lộn với tiếng lóng của bọn lừa đảo đủ mọi loại:

–... Ê... một triệu... một trẹo... một vô tuyến màu... một xe Mercédes... Ê… một ngàn... ba ngàn... Ui cha... lại nữa... phiêu lưu... bánh xe sắp quay trở lại.... Malika người đẹp... Bà ấy hát và nhảy điệu Farid El Atrach! Malika!

Từ phía sau chiếc quầy xếp đồ đạc và những món quà dành cho người trúng thưởng, Malika đi ra. Bà ta mang một bộ râu vài ba ngày không cạo và một bộ ria mép tuyệt đẹp vắt ngang phía trên bờ môi màu đỏ thắm được trang điểm qua loa; Malika khoác một chiếc áo dài lót lông lạc mốt và một dây lưng đan bằng những sợi màu vàng, trên bộ ngực của bà ta là cặp vú được độn giẻ rách một cách vụng về. Bà ta nhảy theo nhịp điệu bản nhạc Farid El Atrach. Ðến gần thêm chút nữa, người ta có thể nhìn thấy hai cẳng chân Malika đầy lông lá. Bà ta giằng lấy chiếc micro từ tay người dẫn trò, nhún nhảy vài ba bước chân, uốn éo bộ mông lép kẹp. Đám đông hò hét tán thưởng. Tuy nhiên, không một ai bị lừa bịp cả. Malika đúng là một gã đàn ông. Có một cái gì đó rất kì lạ và thật thân quen: ấy là sự đồng lõa kết nối mọi người lại với nhau trong không khí vui nhộn tiếng cười. Người đàn ông nhảy những điệu nhảy của các bà, hát những đoạn điệp khúc của Farid El Atrach, kích động đám đàn ông đang ngồi giữa đám đông, nháy mắt với người này, hôn tay những người khác...

Tôi đã được nghe kể rất nhiều lần về người ông đóng giả vũ nữ thật hoàn hảo trong buổi biểu diễn chợ phiên như thế này. Có một diễn viên nam rất nổi tiếng, giọng nói và dáng đi hoàn toàn của đàn ông, rắn rỏi lại chỉ chuyên đóng vai đàn bà, một thứ đàn bà ác mó, cai trị đàn ông và biến đàn ông thành những kẻ kì cục, khôi hài. Tên anh ta là Bou Chaib. Khi anh ta qua đời, người con trai cố nối nghiệp cha nhưng không thành công.

Abbas, là con trai của bà già Oum Abbas. Anh ta đi lại phía tôi ra hiệu cho tôi đi theo. Malika thôi không nhảy nữa, đưa tay chỉnh lại mớ giẻ rách độn ngực. Bà ta phì phèo một điếu thuốc lá ngậm nơi góc mép, mắt chớp chớp vì khói thuốc phả vào. Abbas vừa là diễn viên, vừa là ông chủ. Khi nói chuyện với tôi, anh ta phát âm chữ “r” không còn rung lên nữa:

– Bọn tao chỉ là dân ngụ cư, cuộc sống của bọn tao có cái gì đó thật đáng ca ngợi nhưng cũng đầy những ngõ cụt, những bí bách. Tất cả mọi thứ đều giả tạo và đó chính là mánh khóe, là kĩ xảo của bọn tao. Chúng tao không hề che giấu nó; mọi người đến đây là vì những món kĩ xảo đó, vì Malika không còn là một vũ nữ của nghìn lẻ một đêm nữa, mà tao thì không phải là một thủy thủ dạn dày có vết sẹo dài ngang mặt. Họ đến chơi xổ số cầu may rủi; bánh xe đang quay là gian lận, họ nghi ngờ nhưng vẫn chấp nhận cuộc chơi; chỉ có con lừa là đang phì phèo hút thuốc và giả chết là thật mà thôi; đó là một con lừa mà tao đã mất bao nhiêu công phu luyện tập và tiêu tốn khá nhiều tiền bởi phải nuôi dạy rất công phu. Tất cả lũ trẻ con biểu diễn tiết mục nhào lộn ở đây đều mồ côi cả, còn tao, tao là cha của tất cả chúng nó, là anh trai của chúng nó. Khi bọn chúng làm tao bực mình, tao liền bạt tai chúng ngay, đúng như vậy. Trên đất nước này, chỉ có hai loại người; mày là người trấn áp hoặc mày là kẻ bị trấn áp mà thôi. Cho nên, tao phải đánh cho chúng sợ và nắm quyền cai trị. Phải vậy thôi. Cần phải nắm lấy tất cả hoặc là buông trôi tất cả. Mẹ tao không phải là một mụ phù thủy cho dù hình hài của bà ấy làm cho mọi người nghĩ như vậy. Bà ta là một thánh nhân. Mẹ tao chỉ đạo công việc, đọc thiếp chúc mừng và kiếm tìm những nghệ sĩ cho công việc của tao. Chính bà ấy đã đưa Malika đến cho tao; nhưng cái thằng bướng bỉnh đó đã bỏ bọn ta chỉ vì bị vợ hắn đe doạ bỏ rơi. Thế là hắn phải ra đi. Bây giờ đến lượt mày phải thế vào chỗ hắn. Chúng tao sửa soạn thay đổi phong cách biểu diễn tiết mục này, cụ thể phần đầu tiết mục, mày sẽ hoá thành đàn ông, rồi sau đó, mày biến vào trong khoảng năm phút để xuất hiện trở lại vai người đàn bà định mệnh... chừng ấy cũng đủ làm cho đám đàn ông trong số khán giả kia sung sướng đến điên loạn. Chắc chắn đây là một tiết mục rất kích động, rất hấp dẫn, ngay bây giờ, tao đã thấy rõ hiệu quả..., một vở kịch thật sự có đạo diễn hẳn hoi, có nhiều trường đoạn độc đáo phô diễn chân, đùi, một chút cảnh “nuy”... nhưng rất tiếc, cặp vú của mày nhỏ quá... ở đây, cánh đàn ông rất mê đàn bà có bộ ngực phì nộn và cặp mông sung mãn..., mày thì lại quá mảnh mai..., nhưng không quan trọng lắm!... Chúng ta sẽ chú ý tới các động tác và những trường đoạn mang nhiều ngụ ý! Mày có thể bắt đầu công việc từ ngày mai. Ðôi khi diễn được những cảnh kích động thật hấp dẫn, có thể đám đàn ông quá khích còn ném cả ngân phiếu cho các vũ nữ đấy. Mày có thể nhặt lấy rồi trao cả lại cho tao. Được chứ!

Suốt bài diễn văn đó, tôi không nói gì cả. Tôi thực sự tò mò và thích thú. Người tôi như run lên bởi lời đề nghị đó. Đây chính là sự xúc động của thể xác bởi một cuộc đời khác, những cuộc phiêu lưu mới đem lại. Tôi ngủ trên chiếc xe lăn. Xung quanh tôi là những cậu bé biểu diễn tiết mục nhào lộn, thái độ của chúng rất dè dặt. Mùi cỏ rạ và đất cát pha lẫn mùi nước giải bốc lên nồng nặc làm cho tôi muốn ngất xỉu luôn. Đêm thật dài và nặng nề. Những cơn mê nối tiếp nhau. Những chiếc đầu ngựa cháy thui trên cát. Bàn tay xòe ra bị một đám kiến đỏ bu vào gặm nhấm. Bài ca nối tiếp bài ca, không nhạc điệu và lạc lõng. Một người đàn ông đầu cạo bóng, thọt chân đang cầm roi quất vào một thân cây. Một đường phố chạy ngược lên cao rồi mất hút vào bầu trời buổi hoàng hôn. Những đứa trẻ nhào lộn lần lượt đứa nọ chồng lên đứa làm thế không phải để chơi đùa mà giúp một ông già bị bệnh hen suyễn leo lên trời; chúng nghĩ rằng có thể đặt ông già trước cổng thiên đường. Chiếc kim tự tháp rất cao, tôi không nhìn được đỉnh tháp; một đám mây bao phủ lấy ngọn tháp. Thân xác của ông già tật bệnh được chuyền từ tay nọ sang tay kia. Ông rất hạnh phúc. Ðây chính là con đường mà ông đã từng ao ước đi qua. Ông không muốn linh hồn ông lên thiên đàng mà lại không có thân xác ông. Lũ trẻ con cười ngất nghiêng ngả. Lão chủ gánh hát cầm micro dẫn trò. Một cái chết thật nhẹ nhàng như cái chết của những con chim biến mất vào giữa không trung. Ông già cầm một chiếc khăn mùi soa. Vẫy vẫy như nói lời vĩnh biệt cuối cùng. Vẻ mặt ông thật thanh thản, vui vẻ và mãn nguyện làm sao. Rồi chỉ còn sự im lặng. Lão chủ gánh hát biến mất. Những đứa trẻ lần lượt tụt xuống, cầm theo áo quần của ông già. Nhiệm vụ của chúng đã hoàn thành. Lần sau cùng, chúng cũng đã đưa tiễn người ông của lão chủ gánh hát lên thiên đàng như vậy. Chúng nói rằng trên cao ấy, trời rất dịu mát. Chúng đã đặt ông lên trên một chiếc chiếu mây dầy và đợi chờ những bàn tay khác đến đưa ông đi. Chúng không có quyền nói gì hơn nữa; và thực ra, chúng cũng chẳng biết được gì hơn. Chúng hài lòng là đã dựng được một chiếc thang và đảm bảo việc chuyển được thân xác ông già lên thiên đường. Phần còn lại không thuộc vào trách nhiệm của chúng.

Đêm đầu tiên thật là dài. Mùi khai thối của lũ ngựa ngấm vào trong ổ rơm đã làm cho tôi thật sự khó chịu và cứ ám ảnh tôi mãi sau này. Ngày hôm sau, tôi hồi tưởng về một bộ mặt bự phấn, gương mặt một người đàn ông đang khóc, nước mắt làm cho thuốc đánh lông mi tràn xuống làm loang lỗ bộ râu rậm rì của ông ta. Hình như ông ta khóc chẳng rõ nguyên cớ gì và muốn được tôi cho bú mớm như một đứa trẻ bị cai sữa quá sớm. Khi đến gần, tôi nhận ra đó là bà già đã lôi kéo tôi vào câu chuyện này; bà ta hoá trang thành Malika và đang khóc thật sự.

Buổi sáng, tôi thử vận động vài động tác trên sàn diễn. Bà ta dán bộ ria mà bà ta đã đeo trong giấc mơ của tôi và rắc lên má tôi một chất gì đó đen đen giả làm râu. Chiếc áo dài lót long đã cũ sờn và cáu bẩn, mùi nước hoa rẻ tiền trộn lẫn với mọi mùi hôi hám tạo thành một thứ mùi tổng hợp đặc biệt bốc lên nồng nặc. Bà ta gọi tôi là Zahra “Amirat Lhob”, công chúa của tình yêu. Tôi diễn và sau đó thì làm theo các mệnh lệnh; sự tò mò tiếp tục thúc đẩy tôi đi xa hơn nữa. Gần như tôi không hiểu biết gì về cái “gia đình nghệ sĩ này”, nhưng hi vọng là sẽ tìm hiểu kĩ hơn về những điều thuộc chính bản thân mình.

Tôi không hề e sợ chút nào cả mà ngược lại, tôi rất vui mừng, hạnh phúc, thanh thản và tỏa rạng.

12
NGƯỜI ĐÀN BÀ CÓ RÂU

Phía sau, không phải phía sau sân khấu, mà là ở phía sau câu chuyện này, có một dải vải rộng nhiều màu sắc trải rộng, căng phồng bồng bềnh trong gió trông tựa như một cánh chim trong suốt. Cánh chim nhảy nhót giữa đường chân trời như muốn tạo cho cuộc phiêu lưu này nhiều sắc màu và lời ca lảnh lót. Khi ngọn gió chỉ còn là một cơn gió thoảng mùa hè, dải vải trôi bồng bềnh nhịp nhàng theo điệp khúc đều đặn của một chú ngựa đang trên đường chạy đến vô cùng; trên mình ngựa, một hiệp sĩ đội chiếc mũ rộng vành, chỏm mũ có cắm những giẻ lúa mì, những cành cây thắng và những bông hoa dại. Khi chàng hiệp sĩ dừng lại phía xa kia, nơi người ta không thể phân biệt được cụ thể là ngày hay đêm nữa, trên vùng đất nơi có những hòn đá đã được lũ trẻ con tô vẽ, đẽo tạc, nơi những bức tường được dùng làm giường cho những bức tượng, nơi đó, trong sự bất động và im lặng, dưới ánh mắt của các cô gái yêu kiều, chàng trở thành một thân cây canh giữ trời đêm. Buổi sáng, những tia nắng mặt trời đầu tiên bao quanh thân cây, làm nó chuyển dịch, cho nó một thân hình và những kỉ niệm, rồi đóng khung nó lại giữa lớp đá cẩm thạch của một bức tượng có hai cánh tay ôm đầy hoa, lá, quả. Xung quanh, một khoảng không gian trắng toát và trần trụi, nơi mọi vật đều đến từ một nơi khác, rồi biến thành cát, thủy tinh, thành những hòn đá được đẽo khắc. Đối diện với bức tượng buổi sáng là một tấm gương lớn đã cũ; nó không phản chiếu hình ảnh của bức tượng mà lại phản chiếu hình ảnh của thân cây, bởi vì đó là một đồ vật biết lưu giữ những kỉ niệm. Thời gian là thời gian của sự trần trụi được ánh sáng bao bọc. Chiếc đồng hồ là một bộ máy không có linh hồn; nó không chạy được nữa vì quá cũ, rỉ mèm bởi thời gian, bởi hơi thở của những người đàn ông.

Các bạn thân mến! Thời gian là bức màn chẳng mấy chốc nữa sẽ buông xuống khi trò diễn kết thúc và bao bọc nhân vật của chúng ta vào giữa tấm phông.

Các bạn đồng hành thân mến! Sân khấu làm bằng giấy! Câu chuyện mà tôi kể cho các bạn nghe là một tờ giấy gói hàng đã cũ. Chỉ cần một que diêm, một ngọn đuốc là có thể ném trả tất cả về hư vô, về phía đêm trước cuộc gặp của chúng ta. Chính ngọn lửa đó cũng có thể đốt cháy tất cả mọi cánh cửa và tháng ngày.

Chỉ có nhân vật của chúng ta là hình như thoát nạn mà thôi! Chỉ có anh ta là người duy nhất có thể tìm ra trong đống tro tàn kia một chỗ trú ẩn, vì thế cho nên, câu chuyện của chúng ta mới có cơ may tiếp tục.

Trong cuốn nhật kí, anh ta nói về một hòn đảo. Có thể đó là nơi trú ẩn mới của anh ta, là phần vĩ thanh của câu chuyện, một giai đoạn hậu kì nối dài, một màu trắng vô tận của sự im lặng.

Nhân vật của chúng ta - tôi không biết phải gọi tên nhân vật này như thế nào - đã trở thành một màn kịch hấp dẫn nhất của gánh xiếc chợ phiên. Tiết mục của anh ta lôi cuốn không biết bao nhiêu là đàn ông, đàn bà và mang lại rất nhiều tiền cho lão chủ gánh hát. Anh ta sống xa thành phố quê hương và sự mất tích của anh ta không làm mảy may thay đổi một chút gì trong căn nhà đổ nát kia. Anh ta nhảy múa ca hát. Cơ thể anh ta tìm thấy được một niềm vui thú mới, một niềm hạnh phúc của một chàng trai đang yêu. Cô ta giấu mình để viết. Người đàn bà già nua canh chừng cô ta còn Abbas thì tìm cách bảo vệ cô. Cứ như vậy, nhân vật của chúng ta khi thì là đàn ông khi thì là đàn bà, dấn bước trên con đường đi tìm lại chính mình. Anh ta không còn ngủ chung với những đứa trẻ diễn trò nhào lộn nữa mà đến ngủ trong ngôi nhà lưu động dành cho phụ nữ. Cô ta ăn uống và đi chơi cùng với họ. Mọi người gọi cô là Lalla Zahra. Cô gái rất thích cái tên này. Cô không còn nhớ tới quê hương bản quán của mình nữa; cố gạt bỏ những kỉ niệm chất chồng. Sự đoạn tuyệt với quá khứ đối với cô không dễ dàng chút nào. Cho nên, cô ta phải tạo ra một khoảng không gian trắng bằng cách một tay đem vứt bỏ những hình ảnh điên dại và bàn tay còn lại, bóc trần những hình ảnh đó ra khỏi hương vị của cuộc đời, một cuộc đời cô đã từng mơ tường.

Cô cầu mong có được những giây phút yên bình, trong sáng để tập trung cho công việc viết lách.

Một buổi tối, lúc ngoài sân khấu trở vào, cô nhìn thấy trên mặt giường lót đệm rơm của cô một bức thư của ai đó đã đặt sẵn:

“Lalla, có một điều hiển nhiên là mặt kính sẽ bị mờ đi khi bị hơi nước phả vào. Ngay cả mặt trời - thứ ánh sáng làm lóa mắt cô vào buổi chiều hôm - cũng vẫn luôn tiếc nuôi về bóng hình của nó nữa là.

“Khi tôi cần phải ra đi và thậm chí biến mất, thì cô đã chọn xong con đường lưu đày. Từ khi biết cô, hàng đêm tôi đều có mặt giữa đám đông khán giả. Tôi nhìn cô, quan sát cô và cố gắng giữ khoảng cách. Tôi không muốn làm cho cô khó chịu cũng như không muốn quấy rầy cô nhằm thỏa nỗi xúc động của tôi. Xin cô biết cho rằng tôi không theo đuổi để dò xét về cô; tôi dõi theo cô chỉ vì tôi nuôi ảo tưởng rằng tôi có thể đi đến chỗ không thể nào tới được.

“Người bạn trung thành và khiêm nhường của cô.

“Cô có thể viết thư cho tôi và bỏ thư vào thùng, đề tên “Al Majhul”. Tôi không bao giờ tự đến đó lấy thư cả, sẽ có một ai đó làm việc này.

Chúc cô ngủ ngon”

Cô gái thực sự xúc động. Kể từ cái ngày Người Vô Danh bày tỏ tình cảm tới nay, cũng đã lâu lắm rồi. Trước mặt cô là mụ già giả vờ ngủ. Trên mặt ghế có một chiếc gạt tàn thuốc lá và một cốc nước đựng hàm răng giả của mụ già. Lalla Zahra ngồi trên giường, nét mặt trầm tư. Một bàn tay thò vào trong cốc nước, cầm lấy bộ răng giả. Mụ già muốn biết chuyện gì đã xảy ra:

– Ai viết thư cho mày đấy?

– Chả có ai cả!

– Thế còn lá thư?

– Tôi không biết nó từ đâu đến và ai viết ra nó.

– Này cẩn thận đấy! Đừng có lôi thôi nữa. Nếu có một kẻ nào đó si mê mày lúc này xuất hiện thì tao biết cách làm như thế nào để đuổi hắn đi đấy.

– Ðúng vậy! Chắc hắn phải là một thằng điên mới theo đuổi tôi như vậy. Nhưng mà tôi chả quen biết một ai ở đây cả.

– Đơn giản thôi! Nếu đó là một thằng đàn ông thì mày là một thằng đàn ông; còn nếu đó là một phụ nữ, thì tao sẽ chịu trách nhiệm với nó.

Mụ ta vớt bộ răng giả ra rồi lại đặt vào trong chiếc cốc. Lalla khép mắt lại cố ngủ.

Ngoan ngoãn và cam chịu, Lalla Zahra giữ một thái độ cam chịu như vậy trong suốt một mùa dài dặc để quên đi cảnh ngộ. Ban ngày cô không bao giờ làm cho mụ già phật ý để rồi ban đêm, đeo đuổi những nghĩ suy mông lung. Cô vẫn viết giấu mọi người khi họ ngủ, ghi chép lại mọi thứ vào một quyển vở học trò. Cô ta đã thành công trong việc tách bạch chính mình ra khỏi quá khứ chứ không phải xóa bỏ chúng đi. Một vài hình ảnh đầy ấn tượng vẫn được duy trì một cách quyết liệt và phũ phàng trong tâm trí cô: người cha độc đoán; bà mẹ điên dại; người vợ bị chứng động kinh.

13
MỘT ĐÊM KHÔNG LỐI THOÁT

Tôi cảm thấy mọi người đang ở ngay phía sau lưng tôi, rượt đuổi tôi bằng những cái cười châm chọc mỉa mai cay độc, họ ném đá vào tôi. Trước hết, tôi nhìn thấy bố tôi dáng vẻ trẻ trung và tráng kiện, đang rảo bước về phía tôi, trên tay lăm lăm một con dao găm, vẻ mặt đằng đằng sát khí quyết giết chết tôi hoặc trói gô tôi lại rồi chôn sống tôi. Tôi nghe rõ giọng nói trầm đục khủng khiếp từ xa vọng tới của bố tôi, giọng nói không bộc lộ sự tức tối, nóng giận, nhằm kể lại một cách mạch lạc câu chuyện dài này. Ông nói về sự phản bội và về công lí. Khi nghe được những điều ông nói thì tôi lại không nhìn thấy ông. Hình ảnh của ông biến mất hoặc lẩn trốn đâu đó sau những bức tường. Hay là những đồ vật biết nói: cái cây gần nhất hay là bức tường ngật ngưỡng được dựng lên một cách vô duyên ngay giữa ngã tư kia. Giọng nói tiến lại gần; nó làm rung cả những chiếc cốc đặt trên bàn; chính gió mang giọng nói và cầm giữ tôi làm tù nhân. Tôi không thể nào trốn thoát được giọng nói ấy; tôi đứng đó và phải nghe cái giọng nói ấy:

“Trước Thánh Islam, những ông bố người Ả Rập vứt đứa con gái sơ sinh vào trong một cái hố rồi lấp đất lại chôn sống. Họ thật có lí. Họ phải tự giải thoát khỏi nỗi bất hạnh. Đó là trí thông minh, một sự đau đớn ngắn ngủi hợp lô gích không thể nào thay đổi được. Tôi luôn luôn khâm phục tấm lòng dũng cảm của những người cha đó; một sự dũng cảm mà ta không bao giờ có được. Tất cả những đứa con gái mẹ mày đẻ ra xứng đáng phải nhận lấy số phận đó. Nhưng ta đã không chôn sống chúng bởi vì ta đã coi chúng không còn tồn tại nữa rồi. Còn mày, mày có sự khác biệt. Mày là một sự thách thức, thế mà mày đã phản bội tao. Tao sẽ tiếp tục truy đuổi mày cho tới khi chết. Mày sẽ bao giờ có được sự yên ổn. Mặt đất ẩm ướt sớm hay muộn rồi cũng phủ xuống cái mặt mày, len lỏi vào trong vòm họng mở toang hoác của mày, vào tận trong hai hốc mũi của mày, trong tận cùng các phế nang lá phổi của mày. Nếu như mày trở lại được dương thế thì mày nên biết rằng mày chưa bao giờ tồn tại cả. Tao sẽ trở lại, và bằng hai bàn tay của tao, tao sẽ cào đất chôn vùi mày... Ahmed, con trai của ta, người đàn ông mà ta tạo ra đã chết rồi, còn mày, mày chỉ là một kẻ tiếm ngôi đoạt vị mà thôi. Mày đã ăn cắp cuộc đời của người đàn ông này; mày phải chết vì tội ăn cắp đó... Từ trong sâu thẳm cuộc lưu đày của tao, tao không ngừng cầu nguyện, cho dù hai mí mắt đã trĩu nặng, những suy ngẫm đã bị đông cứng lại ngay từ khoảnh khắc mày từ bỏ nơi trú ẩn và cả thân xác, ngay khi mày quên đi tình yêu thương và số mệnh, số mệnh ấy là niềm đam mê của ta, là ý nguyện của ta nhưng mày đã không xứng đáng...”

Tiếp theo giọng nói của cha không phải là giọng nói mà chỉ là một hình ảnh độc nhất như đóng đinh một chỗ, lớn dần lên, xấu xí, hình ảnh một khuôn mặt bị tật bệnh tàn phá, gương mặt của mẹ tôi. Bà nhìn tôi như thôi miên. Đôi môi bà đang mấp máy nhưng không phát ra một âm thanh nào cả. Những nếp nhăn trên khuôn mặt bà cử động cứ như bà đang sắp cười lên vui vẻ. Ðôi mắt của bà màu trắng cứ như bầu trời làm cho nó đảo tròng. Tuy nhiên, tôi cũng nhìn thấy được trong ánh mắt ấy sự dịu dàng mơ hồ, số mệnh của một con người ngụp lặn trong thất bại ê chề, một vết thương lang thang tìm nơi nương tựa khi thì ở trong tim, khi thì đọng lại trên những phần lộ ra của cơ thể. Đã lâu lắm rồi, bà không còn nghe thấy giọng nói của chồng nữa. Bà đã dùng xi nóng chảy nút kín hai lỗ tai, bà rất đau đớn nhưng thà sống trong nỗi im lặng vĩnh cửu còn hơn là sống với giọng nói không hồn, không có sự khoan dung độ lượng, không có lòng thương xót. Sự điên đại bắt đầu đồng hành với sự câm điếc, “một cái chết dở dang”, như bà thường nói, nhưng lúc này, tôi không hiểu cử chỉ cũng như thái độ im lặng của bà. Khuôn mặt bà ngày một biến dạng, bà chối từ tất cả. Vì bà không biết đọc cũng như không biết viết, cho nên, toàn bộ thời gian của bà là giam mình trong căn phòng tối tăm miệng lẩm bẩm những điều gì không rõ. Nhũng đứa con gái bỏ rơi bà. Còn tôi, tôi không biết gì cả. Bây giờ thì tôi biết làm cái gì đây.

Cái bóng lờ mờ dở sống dở chết vẫn hiện diện ở kia như một thứ chất lỏng lắng dịu lại giữa đêm đen mà chỉ một tiếng động nhỏ thôi cũng đủ đánh thức nó đậy, lay động nó, làm đảo lộn và làm cho nó kinh ngạc. Tôi ở đây, mắt mở to để nhìn cho thật rõ bóng hình mờ nhạt đó, tôi thở dài ngao ngán nhưng nghe rõ hình hài của mẹ tôi đang thở hổn hển, tức tưởi. Tôi khép mắt lại; tôi bị bủa vây giữa một vùng ánh sáng chói chang, đối mặt với bóng hình người đàn bà đau khổ này; tôi bất lực, gần như đứng im bất động, nhất là không tài nào mở được mắt ra để trốn chạy hình ảnh buồn thảm kia.

Tôi biết rằng gương mặt ấy sẽ còn ở đó chừng nào mẹ tôi còn đau khổ, chừng nào một bàn tay trong sạch, thánh thiện chưa tới giải thoát cho bà ra khỏi cái nhà tù nơi người ta đã từng bước cầm giữ bà, nơi mà bà đã tự đào cho mình một nấm mộ, nơi bà đã ngủ hằng đêm đợi chờ thần chết đến đem đi hoặc là một cánh chim nhạn của Thiên sứ mang đến tin mừng, xung quanh bà là sự lặng im bao trùm, bà mong mình vừa là nhân chứng, vừa là nạn nhân của một cuộc đời mà bà không thể sống được cho đúng nghĩa, một kẻ tử vì đạo của một thời kì đã làm ô nhục bà, làm cho bà thương tổn hay nói một cách giản đơn là chối bỏ bà.

Ở đất nước này, có những người đàn bà có thể bước qua mọi mệnh lệnh, ngự trị, ra lệnh, chỉ đạo, ngược đãi người khác như mụ già Oum Abbas. Không riêng gì đứa con trai của mụ mà cả những người đàn ông cũng nghi ngai mụ ta. Mụ khoe là cùng một lúc có hai người chồng; một hôm, mụ còn cho tôi xem hai tờ giấy hôn thú vẫn còn nguyên giá trị, không tờ nào trong số đó thể hiện là bà ta đã li dị với một ông chồng nào cả. Thật là một điều hiếm có và kì lạ, nhưng nếu tìm hiểu kĩ hơn một chút về bà ta thì điều đó chả có gì là đáng ngạc nhiên cả.

Tôi muốn khơi gợi lại bộ mặt đầy dục tính và ác độc đó để xoa dịu cái bóng hình của mẹ tôi đang hiển hiện giữa bóng đêm nhạt nhòa xáo động kia. Làm thế nào để lẩn tránh được hình bóng của mẹ đây? Câu trả lời đến với tôi như một sự áp đặt: phải bằng tình yêu. Nhưng không thể được. Lòng thương hại thì có thể, còn tình yêu thì dứt khoát là không.

Một hàng rào bằng những cây sậy xanh mướt nâng tôi lên cao, tôi nhìn thấy một khu vườn toàn màu xanh đang chuyển dịch dần về phía tôi, giữa màn đêm không lối thoát đó. Khu vườn nâng cao khuôn mặt của mẹ tôi lên một chút mà không làm cho nó biến mất và làm tôi choáng ngợp bởi một đợt sóng ánh sáng chói lòa và mùi hương thơm nồng nàn. Tôi hít thật sâu vì biết rằng đó chỉ là một phân đoạn trong toàn bộ cuộc thử thách mà thôi. Cỏ mọc đầy xung quanh chỗ tôi ngồi, tôi phục tùng không phải những bóng ma, mà là những sinh linh đang đòi hỏi công lí, tình yêu và những kỉ niệm.

Khi khu vườn lặng lẽ rời xa, chỉ còn lại mình tôi giữa khoảng không gian trần trụi cùng với hình bóng chập chờn của mẹ tôi. Trong một góc khuất, sáng lờ mờ là một chiếc xe đẩy dùng cho người bệnh. Tôi nhìn rõ phần sau của chiếc xe. Có thể chiếc xe đó không chở một ai cả. Tôi đứng im bất động. Tôi đợi chờ. Khiêu khích sự bất hạnh thật chẳng ích gì. Sự bất hạnh đã đủ mạnh để có thể đi lại và lao đến bủa vây lấy tôi. Chiếc ghế bành di động tiến lại gần. Tôi nhìn thấy một vầng trán đầy những nếp nhăn chạy dọc; miệng méo xệch như đang thét lên đau đớn; thân hình nhỏ bé, cứng đờ; đôi mắt mở to và nhìn chằm chặp vào một điểm vô định. Chiếc xe nhỏ lùi xa rồi quay tròn, vẽ thành những vòng tròn, dừng lại, lùi thêm một chút rồi nhằm thẳng tôi lao đến. Tôi đưa tay ngăn chiếc xe lại; chiếc xe dừng lại một chút rồi lại tiếp tục. Hình như có một bàn tay nấp ở phía sau điều khiển hoặc là nó chuyển động hoàn toàn tự thân. Tôi tham dự cuộc chơi mà không nói năng gì cả. Tôi cố gắng tìm cách phát hiện ra kẻ đang đùa nghịch kia nhưng mọi chuyển động đều xảy ra quá nhanh nên tôi chỉ kịp nhận ra được những luồng ánh sáng loằng ngoằng. Tôi nghĩ đến Fatima rồi di hài của cô ấy phút chốc hiển hiện. Nhưng vầng trán lại không phải là của Fatima. Cái chết đã làm cho vầng trán thay đổi. Lúc này, di hài Fatima đang lênh đênh giữa một cái đầm rộng, nước đang dềnh lên làm ngập cả vùng đất trắng hoang vu. Fatima không nói gì cả. Còn tôi thì không sao hiểu được tại sao lại có sự xáo động này.

14
SALEM

Vậy là người kể chuyện đã mất tích được tám tháng hai mươi bốn ngày. Những người thường đến nghe ông ta kể chuyện đã không còn đủ kiên nhẫn để đợi chờ nữa. Họ tản đi mỗi người mỗi ngã bởi sợi dây câu chuyện lâu nay từng cố kết họ lại với nhau đã bị đứt. Sự thật là người kể chuyện, những người diễn trò nhào lộn và cả những người bán những đồ vật lạ thường khác, phải rời khỏi khu quảng trường. Dưới sự xúi giục của những nhà kĩ thuật cầm quyền phụ trách việc qui hoạch đô thị, hội đồng thị chính đã chủ trương “quét sạch” quảng trường để cho xây dựng tại đó một đài nhạc nước. Vào các ngày chủ nhật và những ngày lễ, nơi đây, những tia nước vọt lên theo giai điệu bản Giao hưởng số năm của Beethoven. Quảng trường thật sạch sẽ. Không còn bóng dáng những tay dụ rắn, những người chuyên nghề huấn luyện lừa, những kẻ dạy chơi trò nhào lộn, không còn những kẻ ăn mày đói khát từ phương Nam kéo đến do hạn hán mùa màng thất bát đói kém, không còn những kẻ biểu diễn trò nuốt đinh, kim, không còn những vũ công say rượu cũng như những người mộng du thọt chân, không thấy bóng những chiếc áo dài huyền thoại có những mười lăm chiếc túi, không còn những thằng bé choai choai chui xuống gầm xe giả vờ bị xe chẹt chết, không còn những người đàn ông luôn mặc áo xanh bán cỏ và gan linh cẩu để cho những thầy tướng pháp làm bùa gột rửa số mệnh, không còn những ả gái điếm già nua cố chát phấn tô son hòng kéo dài cái nhan sắc đã tàn phai, không còn những túp lều đen khép kín mọi bí mật lưu giữ trong kí ức, không còn những kẻ si tình thổi sáo quyến rũ những cô gái trẻ, không còn quán xá để có thể ngồi nhâm nhi món đầu cữu hấp chín, không còn những người hát rong sún răng mù mắt, giọng đã khản đặc nhưng vẫn cố ngân lên bài tình ca về mối tình nồng thắm của Qaiss và Leila, không còn những kẻ đem khoe những hình ảnh gợi tình bán cho những thằng con trai của các gia đình giàu có, quảng trường bây giờ thật trống vắng. Nó không còn là một cái quảng trường quay nữa mà quả thực chỉ là một vị trí sạch sẽ dành cho một đài phun nước vô tích sự. Bến xe cũng đã được chuyển sang phía bên kia thành phố. Chỉ có Câu lạc bộ Địa Trung Hải là vẫn nằm yên ở vị trí cũ.

Người kể chuyện đã chết vì quá buồn bã. Thi thể của ông được tìm thấy gần một khe suối cạn, trong tay đang ôm chặt một quyển sổ đặt trên ngực, một quyển sổ chép tay tìm thấy ở Marrakech và đó chính là cuốn nhật kí thân thiết nhất của Ahmed- Zahra. Cảnh sát đưa thi thể của ông vào trong một nhà xác có điều hòa nhiệt độ, rồi đưa ông đi giải phẫu tử thi tại trường y trong thành phố. Còn quyển sổ nhật kí thì bị đốt cháy cùng với áo quần của ông. Mọi người sẽ không bao giờ biết được kết cục của câu chuyện. Lẽ nào lại như vậy. Một câu chuyện đã được tạo ra thì phải được kể cho đến hết mới phải.

Đó là những gì mà Salem, Amar, Fatouma, cả ba người già vô công rồi nghề đã nói. Từ dạo quảng trường thành phố bị dọn dẹp và người kể chuyện không còn nữa thì cả ba thường tụ tập tại một quán cà phê nhỏ trong hẻm.

Họ là những người thủy chung nhất với người kể chuyện. Họ thật khó chịu khi phải chấp nhận câu chuyện bị cắt ngang một cách phũ phàng như vậy. Salem, một người đa Đen, con trai một nô lệ do một phú ông người Sénégan giàu có đưa về đây từ đầu thế kỉ, đề nghị hai người bạn cho ông tiếp tục theo tiếp câu chuyện. Amar và Fatouma phản ứng một cách vụng về:

– Tại sao lại là ông mà không phải là chúng tôi nhỉ?

– Bởi vì tôi đã chứng kiến và đã làm việc trong một gia đình đông con giống như gia đình mà người kể chuyện đã mô tả cho chúng ta. Gia đình ấy cũng chỉ sinh con một bề, toàn là con gái, thỉnh thoảng một người họ hàng không rõ quan hệ như thế nào đến chơi, anh ta cũng không được tạo hóa ưu đãi, người lùn một mẩu. Mỗi khi đến chơi, anh ta thường ở lì trong nhà, không bao giờ bước chân ra khỏi cửa. Các cô gái nô đùa thỏa thích. Người ta luôn nghe thấy những tiếng cười vang ra từ căn nhà đó và không hiểu tại sao. Sự thật thì anh chàng lùn đó có một khả năng dục tính rất lớn. Chàng ta đến để lần lượt làm thỏa mãn sự khao khát cháy bỏng của các cô con gái rồi ra đi với rất nhiều tiền bạc và quà cáp. Còn tôi, tôi chả bao giờ có được chút may mắn với các cô gái đó cả. Tôi là một người da Đen, con trai của một kẻ nô lệ...

– Nhưng mà chuyện đó chả dính dáng gì tới câu chuyện của chúng ta cả...

– Có chứ, có đấy... hãy thư thả để tôi nói cho các vị biết Zahra, Lalla Zahra đã trở thành cái gì... rồi sau đó các vị sẽ kể cho tôi nghe câu chuyện của các vị..., lần lượt từng người một.

– Nhưng, ông đâu phải là người kể chuyện…, ông làm gì có mảnh vải được Chúa ban phát linh hồn của Si Abdel Malek...

– Tôi kể không được nghệ thuật như ông ấy, nhưng tôi biết rất nhiều chuyện. Thôi hãy cứ nghe đây này:

Toàn bộ câu chuyện bắt đầu đúng vào ngày Ahmed mất. Bởi lẽ, nếu anh ta không chết thì mọi người không bao giờ biết được những biến cố trong cuộc đời anh ta. Một buổi sáng, mấy bà chị gái sống trong căn nhà đổ nát ấy đi mời những người khâm liệm xác chết đến. Vừa vào phòng để cởi bỏ áo quần, tắm gội cho anh ta thì người khâm liệm xác chết này đã đột ngột chạy trở ra, miệng chửi rủa tang chủ ầm ĩ. Họ nói lẽ ra phải gọi các bà đến làm công việc mới phải, bởi vì thi thể của Ahmed là thi thể của một người đàn bà. Mấy người chị không hay biết chuyện gì đã xảy ra. Chỉ có người cha, mẹ và bà đỡ biết được điều bí mật đó mà thôi. Các vị có thể hình dung được không, đây là một cú sốc thực sự đối với bảy bà chị và những người còn lại trong gia đình. Ông chú già, bố của Fatima, vẫn ngồi trong chiếc xe lăn dành cho người tàn tật. Ông khóc như một kẻ điên dại, cầm chiếc gậy trong tay, ông khua khoắng lung tung, đòi mọi người đưa ông vào Ahmad để nện cho hắn một trận. Mọi người đưa ông đến bên thi thể Ahmad, ông cầm gậy vụt một cái thật mạnh, bị mất thăng bằng, chiếc gậy bật ngược trở lại trúng vào mặt ông. Ông gào lên ầm ĩ, gọi mọi người tới gỡ ông ra bởi vì tà áo đại của ông bị mắc vào hàm răng của xác chết. Ông già giật mạnh tà áo làm đầu của Ahmed bị kéo lật nghiêng về một bên. Chiếc xe đổ nhào làm ông già rơi vào một tư thế không được nghiêm chỉnh cho lắm, toàn bộ thân hình ông nằm gọn lên trên thi thể của Ahmed. Đúng là một màn kịch buồn cười hơn là gợi dục. Gia nhân chạy đến lôi kẻ tật nguyền đang há hốc mồm vì kinh hãi ra ngoài. Cả đám người không sao kìm ném được trận cười đứt ruột. Khi kéo được chủ nhân của họ ra khỏi thi thể của người chết, họ nhìn rõ thi thể Ahmed: một người đàn bà. Cả đám người hét lên kinh ngạc, nhào trở ra, kéo theo ông giá đang bị chấn thương rất mạnh về tinh thần.

Đám tang được cử hành một cách bí mật. Điều kì lạ và cũng là điều cấm kị của tôn giáo, là không được mai táng người chết vào ban đêm. Còn có người phao tin rằng thi thể của người chết bị chặt ra từng khúc rồi ném cho súc vật trong vườn thú xơi. Nhưng tôi không tin chuyện lại xảy ra như vậy, bởi vì, tôi nghe thấy một kết cục khác, tiếng đồn lan ra rất nhanh rằng ngoài nghĩa địa, một vị thánh vừa được mai táng, vị thánh đó có một khả năng sinh nở dồi dào và mang đến hạnh phúc cho mọi người. Bởi vì, vị thánh đó đảm bảo cho mọi phụ nữ đều có thể đẻ được những đứa con trai. Như vậy, tôi hiểu được các vị thánh và những câu chuyện huyền thoại về họ ra đời như thế nào. Huyền thoại về vị thánh này xuất hiện rất nhanh, ngay sau khi qua đời. Thông thường, người ta phải đợi một vài năm, phải trải qua nhiều thử thách mới được công nhận. Còn vị thánh của chúng ta không cần những điều đó. Hiện nay, người đã ở trên thiên đường rồi. Hôm trước, tôi nhìn thấy thợ nề đã xây dựng một khu hầm mộ ngoài nghĩa địa. Tôi thăm dò sự tình và được công nhân ở đó cho biết rằng họ đang xây hầm mộ cho một vị tân thánh; một người đàn ông giàu có và rất có thế lực, nhưng không tiết lộ tính danh đã cho xây dựng khu đền nhỏ này. Ngôi đền có kiến trúc rất kì lạ. Nóc đền không là một mái vòm, như phần lớn những khu mộ đạo sĩ khác, mà có những hai mái vòm, từ xa trông giống như bộ ngực của một người đàn bà khỏe mạnh, hoặc là, xin lỗi, nó giống như cặp mông nở nang sung mãn của một người đàn bà! Cảnh sát đã đến điều tra. Nhưng thật sự đó là một điều bí mật tuyệt đối. Do cảnh sát không thể lần ra tên tuổi của người đặt xây mộ đó, cho nên, họ lẩn tránh mọi phản ứng. Họ nói rằng đó chắc là một người có thế lực, một nhân vật có vị thế cao trong xã hội. Còn tôi, tôi cho rằng đó là một nhân vật quan trọng. Tôi muốn nói rằng ai có tiền thì người đó có ảnh hưởng, có thế lực. Nhưng mà tại sao lại tặng cho nhân vật của chúng ta một ơn huệ sâu nặng như vậy? Và nhằm mục đích gì? Họ có quen biết nhau từ trước không? Ông ta có biết toàn bộ bi kịch cuộc đời của của con người này không? Người ấy có thuộc thành phần trong gia đình không? Bao nhiêu câu hỏi còn kia, không tìm được câu trả lời.

Về phần tôi, tôi thấy điều thú vị hơn cả là nên tìm hiểu xem số mệnh của nhân vật chúng ta tiếp tục đeo đuổi như thế nào sau khi qua đời hơn là cứ đoán già đoán non là làm thế nào mà anh ta thoát khỏi lũ lường gạt của gánh xiếc chợ phiên hoặc anh ta đã chết như thế nào, bởi bàn tay ai.

Nhưng tôi là người biết rất rõ điều gì đã xảy ra trong những tháng cuối cùng của cuộc đời anh ta. Sự thật thì tôi cũng có đôi chút nghi ngờ về những điều tôi biết.

Cô ta thường xuyên nằm ngủ trong tư thế co cắp, hai hàm răng nghiến chặt, hai bàn tay khép lại thành nắm đấm đặt giữa hai đùi khép chặt. Cô ta tự nhủ rằng thời khắc xuống địa ngục đã điểm và rằng những người đàn ông và đàn bà đã bị cô gây khó dễ hãy mau đến đó mà báo thù đi. Cô ta không đeo mặt nạ bảo vệ nữa. Cô chấp nhận buông mình theo số mệnh phũ phàng, không cưỡng lại nữa.

Abbas, kẻ đầu trò của gánh xiếc là một kẻ ác độc cả về tinh thần cũng như thể xác. Hắn nặng những chín mươi kí lô, luôn sẵn sàng thể hiện sức mạnh cơ bắp trong mọi cơ hội. Hắn dùng dây lưng đánh đập lũ trẻ con, thường xuyên quên tắm giặt và cạo râu, nhưng lại dành thời gian chăm sóc bộ râu rậm rì che lấp cả khuôn mặt của hắn. Hắn khoe là hắn có sức lực như người Thổ, có niềm tin của một gã dân Berbère, tính háu ăn của một con chim cắt Ả Rập, sự tinh tế của một người châu Âu và tâm hồn của một gã lang thang giữa thảo nguyên mạnh hơn cả những con linh cẩu.

Sự thật thì hắn là một gã được sinh ra ở vùng rừng núi, bị người cha nguyền rủa, chối bỏ vì hắn cùng với người mẹ hay bày ra những trò phù thủy ma quái, bị chính bộ lạc của hắn đuổi ra khỏi làng. Bị gia đình và bộ lạc tẩy chay, hắn cùng với mẹ hắn liên kết lại với nhau tiếp tục gây ra những tội ác. Chúng không có một chút ngại ngần, đắn đo trước khi gây tội ác. Lòng tốt không còn đất sống trong con người chúng. Chúng tìm cách bóc lột người khác, cưỡng hiếp họ, thậm chí sát hại họ, trong mọi trường hợp. Tất cả những điều đó đã biến chúng thành một cặp hình nhân hết sức nguy hiểm, sẵn sàng lao vào những cuộc phiêu lưu, bất chấp mọi thủ đoạn đê hèn nhằm đạt cho được mục đích. Rất hiếm khi chúng ở lâu một chỗ mà thường xuyên di chuyển, không phải để tránh bị cảnh sát tóm - chúng phải mua chuộc đám cảnh sát tại những nơi chúng đi qua - mà là để tìm kiếm những tội ác mới.

Abbas luôn tỏ ra là một tay rất ưa thích bạo lực, một kẻ thống trị hống hách và khinh bỉ những người làm thuê cho gánh xiếc, nhưng lại làm ra vẻ thơ ngây, dịu dàng và vâng lời trước mặt mẹ hắn và trước mặt quan chức chính quyền. Hắn sẵn sàng cung phụng cho những kẻ đó: nhận làm chỉ điểm, tố giác, vu cáo người khác cũng như sẵn sàng làm ma cô dắt gái đồng trinh và những cậu choai choai cho lũ quan cai trị, cho trưởng bản hoặc cho chỉ huy cảnh sát. Hắn đúng là một con cóc thối tha bẩn thỉu. Hắn cúi đầu nhắm mắt khi nói chuyện với người của chính quyền. Hắn duy trì một mối quan hệ kì lạ với mẹ hắn. Hắn luôn ngủ cùng giường với mẹ hắn, gối đầu lên ngực mẹ. Người ta nói rằng hắn chưa bao giờ cai sữa, mẹ hắn cho hắn bú đến tận khi hắn đã lớn tuổi, thậm chí quá tuổi dậy thì. Mẹ hắn yêu quý hắn một cách bạo liệt. Bà ta đánh hắn bằng một cây gậy có đóng đinh và nói rằng hắn là người đàn ông của bà, người đàn ông duy nhất của bà. Mụ khích lệ hắn trở về làng xưa đem theo bất hạnh về cho gia đình, cho dân làng, nhất là cho người cha đã đẻ ra hắn. Hắn tập dượt, soạn thảo kế hoạch, chuẩn bị công thức điều chế chất độc bỏ lẫn vào thức ăn, thậm chỉ bỏ cả xuống giếng nước, cả làng chỉ có một cái giếng duy nhất. Hắn nung nấu suy nghĩ rằng phải tận diệt toàn bộ dân làng. Hắn tưởng tượng ra cảnh hắn đang chèo lên đống xác chết những người thuộc bộ lạc của hắn, cõng người mẹ góa trên lưng, vẻ mặt đắc thắng. Từ phía sau lưng đứa con trai, mụ ta ngắm nghía kết quả công việc mĩ mãn mà đứa con mụ đã “mang lại” cho dân làng theo cách bày dạy của mụ.

Cả hai đang mơ tưởng về một thời khắc nhất định; người mẹ nói với thằng con rằng cảnh tượng đó làm cho mụ tạ thật hạnh phúc. Mụ ta đứng lên và leo lên lưng đứa con trai, hắn cõng mụ trên lưng chạy vòng quanh căn phòng. Thằng con trai hăng tiết như một con bò tót, đặt mẹ hắn xuống đất rồi chạy ra phía sau chiếc lều lưu động, chỗ Zahra vẫn thường ngủ, để thư giãn. Một hôm, hắn đã xô cửa xông vào lều, đánh thức mọi cô gái đang ngủ dậy, đuổi hết ra ngoài chỉ trừ một mình Zahra ở lại. Hắn kéo tuột chiếc quần đang mặc xuống, một tay hắn cầm cái của quý của hắn, tay kia hắn cầm một con dao. Hắn gào lên, đòi Zahra làm tình với hắn: “Quay phía sau lại đây, đồ bướng bỉnh, quay đít lại đây, mày chỉ có cái đó là đáng giá thôi, mày chả có vú và cái của quý của mày cũng chả hấp dẫn chút nào cả. Quay phía sau lại đây..., mày sẽ thấy thích thú cho mà xem. Mày vẫn hay thủ dâm, bây giờ tao sẽ dạy cho mày người ta làm tình hai người như thế nào...”

Hắn lao vào, nhưng trước khi cưỡng hiếp được cô, đột nhiên, hắn dừng phắt lại, hét lên như một thằng điên. Zahra bị một nhát dao đâm vào lưng. Abbas đi ra miệng làu bàu chửi rủa rồi đi đến bên mẹ hắn gục đầu vào ngực mụ khóc như một đứa trẻ.

Một lát sau, hắn trở lại mang theo một chiếc còng tay. Hắn còng hai tay Zahra vào song cửa sổ, rồi hãm hiếp cô gái bằng một que gỗ mục.

Zahra không còn là “một công chúa của tình yêu nữa”; cô không còn khiêu vũ được nữa; cô cũng không còn là một gã đàn ông được nữa rồi; cô cũng không còn là một người đàn bà nữa, mà là một con thú trong gánh xiếc bị mụ già nhốt trong một chiếc cũi rồi đem ra trưng bày cho thiên hạ xem. Hai tay Zahra bị trói chặt, váy bị xé rách lên tận ngực làm phơi ra đôi nhũ hoa bé xíu, cô không còn nói được nữa. Cô khóc, những giọt nước mắt chảy xuống gương mặt râu đang mọc nhanh trở lại. Cô trở thành người đàn bà có râu bị mọi người trong thành phố hiếu kì đến nhòm ngó. Sự tò mò của con người không có giới hạn. Họ phải trả tiền rất đắt mới có thể bén mảng đến gần chỗ cái cũi nhốt Zahra. Có người thương tình ném cho cô vài hạt lạc, người khác cho cô lưỡi dao cạo, một số khác thì không chịu nổi cảnh tượng này khạc nhổ lung tung. Zahra đem lại rất nhiều tiền cho Abbas và mẹ hắn. Sự câm lặng của cô làm cho chúng lo lắng. Buổi tối, mụ già cởi bỏ dây trói cho cô, cho cô ăn rồi đưa cô đến chỗ nhà tắm. Mụ ta muốn đích thân tắm rửa cho cô mỗi tuần một lần. Mụ vừa xối nước vừa sờ mó, ve vuốt khắp người cô và nói với cô bằng những lời độc địa: “Rất may mắn là có bọn ta ở đây. Bọn ta đã cứu mày thoát chết! Mày đã tước đoạt cuộc sống, căn cước của một người nào đó, có thể là của một người đàn ông mà mày đã hạ sát. Hiện nay, tốt nhất là mày nên vâng lời bọn ta và để cho mọi việc cứ như vậy đi. Ta không nhìn thấy cái mà thằng con trai bướng bỉnh của ta tìm ra nơi mày. Mày không có ti, mày quá gầy còm, cặp của mày teo tóp, nhìn một thằng con trai có khi còn hấp dẫn hơn mày. Da thịt mày chả mịn màng, sờ vào chả có cảm giác gì cả, cứ như gỗ ấy. Ðối với những cô gái khác, thậm chí với cô xấu xí nhất, tao còn có cảm giác, đằng này, với mày, tuyệt nhiên tao không cảm thấy gì cả. Nếu mày cứ tiếp tục đình công bằng sự im lặng, thì tao sẽ giao nộp mày cho cảnh sát. Đám cảnh sát có biệt tài làm cho những người câm phải nói được đấy. Còn với những người câm, họ có khả năng làm cho chúng phải gào lên...”

Một đêm trăng tròn, Zahra có linh cảm Abbas lại mò đến. Hai bàn tay cô bây giờ đã được cởi trói, cầm hai lưỡi dao cạo do một người hiếu kì nào đó ném vào trong cũi cho cô. Cô cởi bỏ hết áo quần, đặt hai lưỡi dao vào một mảnh dẻ lau rồi như vô tình đặt xuống dưới mông. Cô nằm im đợi tên vô lại mò tới. Cô đã đọc được trong một tờ tạp chí cũ rằng trong cuộc chiến tranh Ðông Dương, nhiều người đàn bà đã sử dụng phương pháp này để giết những tên lính thực dân nào dám làm nhục họ. Đó cũng là một hình thức tự sát.

Cả tấm thân nặng nề của Abbas đổ sụp xuống đè lên người Zahra khi của quý của hắn vừa thò ra liền bị lưỡi dao cắt đứt phăng. Ðau quá, hắn điên tiết siết chặt cổ Zahra. Mờ sáng, Zahra chết vì nghẹt thở còn kẻ bạo dâm kia cũng gục ngã vì mất máu quá nhiều.

Kết cục cái chết của Ahmed là như vậy. Và đó cũng là kết cục cuộc đời ngắn ngủi của Zahra.

Salem tỏ vẻ rất mãn nguyện vì đã kể xong toàn bộ câu chuyện. Ông thở dài sườn sượt, rồi đứng lên nói với Amar và Fatouma:

– Xin thứ lỗi cho tôi, trong thâm tâm, tôi không muốn kể cho các vị nghe phần kết bi thảm của câu chuyện này. Nhưng, khi tôi biết được toàn bộ kết cục câu chuyện đó, tôi thật sự xúc động, nên đã đi khắp mọi nơi, tìm một ai đó để chia sẻ câu chuyện, để khỏi trở thành người duy nhất lưu giữ câu chuyện đầy bi kịch này. Bây giờ, thì tôi cảm thấy nhẹ nhõm hơn rồi. Tôi thực sự thanh thản.

Amar nói xen vào:

– Ngồi xuống đi! Ông không nên giải thoát bằng cách như vậy! Câu chuyện của ông thật phũ phàng. Tôi tin là ông đã bịa ra mọi chuyện. Chính ông là hiện thân của câu chuyện này, của chính Abbas hung bạo và Zahra bất hạnh kia. Ông là một gã đàn ông tai ác. Ông mơ tưởng đến chuyện hiếp đáp những cô gái trẻ hay những cậu con trai rồi ông cảm thấy xấu hổ chứ gì, rồi tự trừng phạt mình theo lối châu Á đúng không... Tôi biết rõ kết cục câu chuyện đó. Tôi đã tìm được cuốn nhật kí mà người kể chuyện từng đọc cho chúng ta nghe. Ngày mai, tôi sẽ mang đến cho các vị coi. Tôi phải mua lại của mấy người y tá trong nhà xác đó.

Fatouma không nói gì cả. Một nụ cười thoáng qua đầy ẩn ý trên khuôn mặt, bà ta đứng lên phẩy tay như muốn nói rằng “hẹn gặp lại ngày mai nhé!”

15
AMAR

Ngày hôm đó, những đám mây như quần tụ lại, tạo thành một vòng tròn gần như hoàn chỉnh rồi từ từ phát tán ra thành một thứ mực màu cẩm quỳ pha lẫn màu đỏ thắm. Một làn sương mù mỏng mảnh vẫn cố đeo bám mãi. Giữa những con đường lớn, nhiều người qua lại không có mục đích rõ ràng. Một số người khác tụ tập trong quán cà phê. Họ chuyện trò nhưng thực ra chẳng nói với nhau được cái gì cả, chỉ là những câu chuyện vặt vãnh trong cuộc sống hàng ngày. Họ ngắm nhìn những cô gái trẻ qua đường, buông ra vài câu bình phẩm tẻ nhạt về dáng đi của người đàn bà này hoặc về cặp mông núng nính của một người đàn bà khác. Vài người đọc đi đọc lại mấy tờ báo, nội dung tẻ nhạt, vụn vặt. Thỉnh thoảng, họ lại gợi chuyện mại dâm nam - đã trở thành một tệ nạn đang hoành hành trong thành phố; họ chỉ một khách du lịch châu Âu đang bị hai ả phấn son lòe loẹt đi kèm hai bên. Con người ta thường thích nói về người khác. Ở đây, người ta đam mê những chuyện ồn ào đĩ điếm. Lúc nào cũng thấy họ nói về chuyện này. Một trong số những người bạn này nhạo báng nạn đồng tính luyến ái ở Anh, tôi biết rõ chính anh ta vẫn thường hay lui tới những địa điểm ấy một cách lén lút để thủ dâm hoặc làm tình tập thể. Đối với họ, làm tình xem ra dễ hơn là nói về nó hay viết về nó. Ở đất nước này, người ta cấm những cuốn sách nói về nạn mại dâm, nhưng lại chẳng làm gì để đem lại một công việc gì đó cho những cô gái phải rời bỏ thôn quê ra thành thị kiếm sống cả. Đám ma cô dắt gái vẫn cứ bình yên nhởn nhơ gây tội ác. Cho nên, người ta cứ nói mãi chuyện đó trong những quán cà phê. Ngồi đó, có thể nhìn ngắm thỏa thuê những hình ảnh lượn trên đại lộ. Buổi tối, ngồi trước vô tuyến, người ta xem bộ phim truyền hình nhiều tập của Ai Cập tựa đề: “Lời mời gọi của tình yêu”, trong phim, đầy những cảnh đàn ông, đàn bà yêu nhau, hằn thù nhau, cấu xé lẫn nhau nhưng không bao giờ chung đụng với nhau. Tôi xin nói với các bạn, các bạn thân mến ạ, rằng chúng ta đang sống trong một xã hội mà đạo đức giả đang hoành hành khắp mọi chốn. Tôi không cần phải nêu vấn đề này một cách cụ thể hơn: các bạn biết rõ là nạn tham nhũng đã tác oai tác quái nơi đây và đang tiếp tục phá hoại một cách từ từ. Tâm hồn và thể xác của chúng ta là vô phương cứu chữa. Tôi rất thích cái danh từ trong tiếng Ả Rập nói về sự tham nhũng: một khi các chất đã biến đổi, đã mất hết tinh chất, giống như thân gỗ chỉ còn lại cái vỏ rỗng bên ngoài, thì nó chỉ còn giữ lại cái vẻ bề ngoài mà thôi, còn bên không còn cái gì cả, đã rỗng ruột mất rồi, nó đã bị phá hoại từ bên trong; những vi sinh vật đã gặm nhấm tất cả những gì dưới lớp vỏ. Các bạn thân mến, đừng thúc bách tôi; tôi chỉ là một tấm thân còi cọc mà thôi, nhưng bên trong còn có một trái tim và hai lá phổi đang tiếp tục làm công việc của nó. Chúng phẫn nộ hơn là mệt mỏi. Còn tôi, tôi đã mất tích rồi. Hôm qua, sau khi nghe hết câu chuyện Salem kể, tôi đã đến nhà thờ, không phải là để cầu nguyện mà là để tìm một nơi yên tĩnh, để mà cố hiểu cái gì đang đến với chúng ta. Các bạn hãy thử tưởng tượng xem, tôi đã bị một đám lính canh nào đó đánh thức rất nhiều lần; chúng lục soát khắp người tôi rồi còn đòi kiểm tra thẻ căn cước của tôi. Tôi định nói với chúng rằng: Thánh Islam mà tôi mang theo trong mình thì không thể nào tìm được đâu, tôi là người đàn ông duy nhất và tôn giáo thật sự không làm cho tôi quan tâm. Nhưng những câu nói của chúng làm cho tôi thật buồn phiền. Chúng tưởng rằng tôi là một trong những kẻ đầu trò chính trị bị lưu đày của những người anh em Hồi giáo đang muốn giành lấy chính quyền trên đất nước này. Tôi đứng lên đi về nhà. Thật may mắn, lũ trẻ không ở nhà. Chắc bọn chúng đang chơi bời ở ngoài khoảnh đất cùng với những tảng đá và bụi bặm. Tôi tập trung trí não, suy nghĩ rất lung về Ahmed tội nghiệp. Tôi không gọi anh ta là Zahra. Bởi vì trên cuốn sổ chép tay, anh ta chỉ kí có mỗi chữ cái duy nhất, chữ A. Tất nhiên, đó có thể là Aicha, Amina, Atika, Alia, Assia... Nhưng xin mọi người tạm chấp nhận chữ A ấy là Ahmed. Sự thật, anh ta đã ra khỏi nhà và chối bỏ tất cả. Anh ấy đã từng nhắm mắt đưa chân theo gánh xiếc. Nhưng tôi tin là Ahmed đã làm một việc gì khác.

Thằng con và người mẹ, gương mặt nhàu nát bởi lòng thù hận, thù hận những người khác và thù hận ngay chính bản thân mình, đã không còn làm chủ được trước bất cứ thủ đoạn, hành vi nào của chúng nữa. Cả hai cùng tìm cách đưa Ahmed dấn sâu vào một phi vụ buôn bán. Chúng là quân lường gạt, luôn mâu thuẫn với nhau, cãi cọ nhau, đấm đá sát phạt lẫn nhau. Hơn nữa, điều khiến cho Ahmed quyết định trốn đi đó chính là do cuộc ẩu đả giữa hai mẹ con Abbas chỉ vì cái lọ mà mụ già vẫn dùng để đựng bột óc linh cẩu tự nhiên biến mất. Mụ ta khiêu khích thằng con bằng những lời lẽ thô tục:          

– Mày là con của một con điếm, của một thằng pê-đê, mày không phải là thằng đàn ông, mày đến mà đánh vào mặt mày ấy, đến mà bảo vệ lấy cái phần nam tính mà tao đã thí cho khi sinh thành ra mày.  

– Vậy thì bà là một con điếm rồi, hắn trả lời, tôi là thằng con của bà và những thằng con của điếm còn ít thối tha hơn những người mẹ đẻ ra chúng…

- Mày để cái lọ đen đó ở đâu..., mày đã làm mất của tao một cơ hội làm ăn bằng vàng rồi đó… Tao tin chắc là mày đã cho cái con loạn dâm đĩ thõa kia, vì nó cho mày làm tình phía sau… Mày là đứa con xấu xa không xứng đáng với một người đàn bà đức hạnh...

– Tôi không muốn đánh nhau..., không đánh nhau với bà.

Mụ ném con dao nhọn hoắt về phía thằng con trai, mũi dao sướt qua vai hắn. Thằng con khóc ré lên xin mụ tha cho hắn. Hắn đúng là một thằng xấu xa đê tiện thật. Cả hai mẹ con đều xấu xa, bỉ ổi không thể nào tả được, chúng không có một chút phẩm giá nào cả. Cả mẹ cả con như hai con quỷ làm cho Ahmed kinh tởm sợ hãi đến mức phải trốn chạy, miệng nguyền rủa bàn tay vô hình nào đã dẫn dắt, chỉ lối đưa anh đến con đường này. Mụ già nhổ nước bọt vào mặt thằng con và tiếp tục rượt theo nó. Mụ ta suýt tóm được Abbas, nhưng bị trượt chân ngã nhào vì dẫm lên một phiến đá trơn, nhờ thế mà Ahmed thoát khỏi móng vuốt nguy hiểm của mụ điên này. Anh ta không thể hình dung nổi giữa người mẹ và đứa con trai lại có thể tồn tại một thứ quan hệ đốn mạt đến như vậy. Anh nhớ lại mối quan hệ của mình với cha mẹ mình và hối tiếc rất nhiều về sự sắt đá, ghẻ lạnh ấy, về sự lặng thinh và những yêu sách vô lối của mình đối với cha mẹ. Ahmed thầm nhủ rằng anh ta không phải là kẻ cố chấp, nuôi dưỡng lòng thù hận, cho dù nó đã buộc anh phải giữ một khoảng cách với bà mẹ đáng thương, cũng như niềm đam mê mà người cha đã khơi gợi nguồn cảm hứng cho anh, anh vừa thán phục lại vừa nghi ngờ. Ahmed bắt đầu căm ghét cái giai đoạn vô liêm sỉ, giả vờ làm đám cưới với cô em gái họ đáng thương.

Ahmed đi lang thang trong thành phố suốt đêm. Đến lúc hừng sáng, anh ta đi đến nghĩa địa tìm mộ Fatima. Ðó là một ngôi mộ được xây cất sơ sài, bị kẹp vào giữa hai tảng đá to. Anh nghĩ về cô gái với một tình cảm hối hận, điều mà từ lâu anh ta đã không còn cảm nhận được nữa. Cứ như là anh ta trở về sau một thời gian vắng mặt quá lâu, sau một chuyến du ngoạn dài ngày vất vả hoặc sau một thời gian dài đau ốm. Anh trở nên trầm tĩnh trước ngôi mộ, rồi cuối cùng hình ảnh Fatima biến mất, gương mặt mờ dần, giọng nói không thể nghe được, tiếng gọi thoáng lẫn trong gió thổi; trí nhớ Ahmed mất dần; những kỉ niệm dần bị rơi rụng, rồi bị xóa sạch. Có người nói rằng anh ta cầm một miếng bánh mì khô cong, miết vụn ra ném cho lũ chim bồ câu ăn. Sự thật thì anh ta rất kinh hãi mỗi khi ra nghĩa địa. Anh ta không hiểu tại sao người ta không phủ kín, không che đậy các nghĩa địa lại. Anh ta coi nghĩa địa là những chỗ không sạch sẽ, nói rằng nghĩa địa chẳng phục vụ cho cái gì cả mà chỉ bảo tồn một ảo ảnh hiện tại. Bởi vì, trí nhớ đôi khi cũng bị nhầm lẫn, nó còn nhạo báng cả chúng ta trước những kỉ niệm được tạo tác cùng với những sinh linh chưa bao giờ tồn tại, chúng bỏ rơi, giam cầm chúng ta trong một đám mây mà ở đó không có cái gì có thể chống chọi lại được cả gió và cái chết. Ahmed bắt đầu hoài nghi về sự tồn tại của Fatima và không chịu tin rằng anh ta đến đây là để cầu nguyện cho linh hồn Fatima được siêu thoát. Sự việc cả đêm đi lang thang, thiếu ngủ, mệt mỏi thần kinh, hậu quả của một cuộc trốn chạy, không xác định được vị trí, đã làm cho nhận thức của Ahmed bị rối loạn. Anh ta đi ra khỏi nghĩa địa như bị một cơn gió rất mạnh cuốn đi, cảm thấy như có một ai đó đẩy rất mạnh. Anh ta không chống lại, cứ thế đi giật lùi rồi đụng phải một hòn đá, ngã nhào xuống một ngôi mộ đúng bằng chiều dài cơ thể anh ta. Rất khó khăn Ahmed mới đứng dậy được. Bất chợt, anh ta có ý định ngủ lại đó. Cơ thể người chết đã nhẹ nhàng ôm anh ta vào trong vòng tay. Anh ta nằm một lúc trong tư thế như vậy, như để thuần phục xác chết, làm quen với sự ẩm ướt của đất, để thiết lập trước những mối quan hệ thân thiết gần gụi. Nhưng gió thổi mạnh quá. Ahmed phải đứng lên đi ra, chua chát và buồn thảm. Những bước chân đầu tiên của một kẻ quyến rũ kiêu căng đã bị cái chết vứt bỏ hoặc ít ra đã bị ngọn gió cuốn đi. Ahmed nói rằng anh ta không còn chỗ trong cuộc đời cũng như dưới cõi âm nữa, nói một cách chính xác anh ta chỉ chứng kiến phần mở đầu câu chuyện ở đó anh không phải là một người đàn ông và cũng hoàn toàn không phải là đàn bà. Anh ta đã kiệt sức, không thể chịu đựng nổi hình ảnh của chính mình. Điều khó khăn và tồi tệ nhất, chính là anh ta không còn nhận biết được mình giống ai và giống cái gì. Không có một tấm gương nào có thể phản chiếu được bóng hình của anh. Mọi tấm gương đều mù. Chỉ có bóng tối mênh mông và một vài tia sáng phản chiếu trong gương mà thôi. Ahmed biết rằng bắt đầu từ lúc này, anh ta không còn tồn tại nữa. Ngay cả việc đi tìm một mảnh gương để soi thôi, anh ta cũng không thể. Ðôi mắt như muốn nói với anh ta rằng: “Mày đã thay đổi quá nhiều, mày không còn là con người như hôm qua nữa rồi; tóc mày đã bạc trắng hai bên thái dương, nụ cười của mày đã héo tàn rồi, đôi mắt của mày đã tắt ngấm, ánh mắt của mày đã bị tàn phá; mũi mày lại bị viêm loét rất nặng; mày hết thời rồi, thối rữa cả ra rồi; mày không còn nữa, không còn tồn tại trên cõi đời này nữa; mày là một thứ lầm lẫn, một nắm tro tàn, là hòn cuội lăn lông lốc, một mảnh thủy tinh, một nắm cát, một thân cây rỗng ruột, bộ mặt của mày héo úa tàn phai, hãy đừng nhọc công giương mắt ra mà nhìn, gương mặt đó biến đi rồi, đừng cố công giữ lại làm gì, tốt hơn là cứ giữ nguyên trạng như lúc này, một khuôn mặt giáo sĩ, một cái đầu rụng xuống, lăn lông lốc trên mặt đất, hãy để cho nó nhận một ít bụi một đất, một ít cỏ cây, hãy để cho nó chập vào phía đầu bên kia suy nghĩ của mày, cứ kệ xác nó nếu như nó cập bến vào một đấu trường hay một rạp xiếc, nó sẽ lăn mãi, lăn mãi cho tới khi không còn cảm nhận được cái gì nữa, cho tới khi tia nắng cuối cùng làm cho mày còn tin vào cuộc sống… ”.

Một gã lang băm được Ahmed thổ lộ nỗi bất hạnh riêng tư đã đề nghị Ahmed tìm cho anh ta một chiếc gương Ấn Độ có khả năng đặc biệt dùng để phát hiện những ánh mắt bị nhiễm chứng đãng trí.

– Bằng chiếc gương đó, hắn nói với Ahmed, cậu có thể nhìn thấy được khuôn mặt và cả những suy nghĩ của mình. Cậu sẽ nhìn thấy được những cái mà người khác không thể nhìn thấy cho dù bọn họ có cố giương to mắt ra. Ðó là chiếc gương thăm dò chiều sâu của tâm hồn, dành cho những thứ nhìn được và cả những thứ không nhìn thấy được; đó là một thứ vũ khí lợi hại rất hiếm hoi mà các hoàng tử phương Đông từng sử dụng để giải mã những lời thần bí. Hãy tin tôi di, anh bạn thân mến, cậu sẽ được giải thoát, bởi lẽ cậu sẽ nhìn thấy trong tấm gương kia những vì tinh tú đang canh giữ Vương Quốc Những Ðiều Kì Bí...

– Ai nói với cậu, anh ta hỏi lại, rằng tôi muốn được giải thoát? Tôi muốn làm mất vĩnh viễn khuôn mặt và dáng hình của nó. Trong một đêm dài suy nghĩ mông lung, tôi lang thang khắp mọi chốn trong thành phố, tôi đưa tay sờ lên hai má mình, tôi đã không cảm nhận được cái gì cả..., bàn tay như sờ vào khoảng trống. Cái cảm giác mà một người như cậu không thể nào hiểu được, ngoại trừ cậu là một kẻ nghiện thuốc kif[6] cừ khôi…, thêm nữa, cậu phải lần ra được đầu mối rối rắm của ngôn từ và tính hai mặt của thể xác. Nhưng mà thôi, tôi biết những điều này vượt quá khả năng của cậu. Cậu hãy đi đi, tôi cần sự im lặng và màn đêm tối mịt mênh mông này. Tôi không cần đến tấm gương làm gì nữa... Ngoài ra, tôi biết rõ câu chuyện của cậu là hoang đường..., trong kí ức của tôi, ngày còn bé tôi đã thấy lũ trẻ con chơi đùa với những chiếc gương Ấn Độ đó... rồi chúng đã đem đốt hết!...”

Ahmed cứ để mặc tình trạng đó kéo dài như vậy. Thể xác và tâm hồn mỏi mệt làm cho anh ta trở thành một cái bóng vật vờ chẳng ai chú ý dù chỉ là giây lát. Ahmed cũng thấy thích thú với sự ghẻ lạnh này hơn, bởi lẽ, như anh đã lưu bút lại rằng “tôi đang ở trên con đường vô danh, con đường của sự giải thoát.”

Hình như nhiều người nói trong trường đoạn này họ không nhìn thấy anh ta. Thực ra theo tôi, chẳng qua họ không quan tâm đầy đủ đến nên mới không nhìn thấy anh ta mà thôi. Điều mà Ahmed kiếm tìm thì cũng chính là cái mà ngay cả anh ta cũng để tuột vĩnh viễn khỏi tầm nhìn của mình giống như là một bản kinh Coran trước sự tàn phá của thời gian.

Tôi không biết anh ta tồn tại bằng cách nào, anh ta có ăn uống hay không, có ngủ nghê gì không. Những trang ghi chép sau cùng chẳng rõ ràng, minh bạch gì cả. Anh ta vẫn còn ở đâu đây hay đã bí mật leo lên một con tàu hàng đi đến một thế giới khác rồi? Tôi nghĩ nhiều đến điều này bởi lẽ, một đôi lần, anh ta có nhắc về một “cảnh tối tăm bị những cơn sóng to xô đẩy, chao lắc dữ dội.”

Tôi hình dung về cái thân xác không còn bị cầm tù trong một thân xác khác nữa, nó đang lênh đênh trên những ngọn sóng biển xa xôi chứ không còn vật vờ trong một quán rượu tệ hại, nơi những linh hồn đang bị thứ rượu vang chua loét làm cho biến chất trong cảnh cô đơn tuyệt vọng để rồi chết dần chết mòn một cách tầm thường.

Sau khi đoạn tuyệt với cuộc sống gia đình, dứt khoát cất bước ra khỏi nhà, Ahmed chấp nhận mọi cuộc phiêu lưu với lòng khát khao kết thúc sớm tấn hài kịch cũ rích và nhọc nhằn đó. Dưới đây là những dòng chữ được anh ta viết ra trong thời gian đó:

“Cái chết đã xử lí rất tốt những vấn đề đang tồn tại. Bố mẹ tôi không còn nữa để mà nhắc nhở tôi rằng tôi là người đang mang giữ trên mình một điều bí mật. Đối với tôi đã đến lúc, tôi cần phải biết tôi là ai. Tôi biết thân thể tôi là thân thể của người phụ nữ, cho dù có một chút nghi hoặc nào đó ở vẻ bề ngoài. Thân thể tôi là một phụ nữ; có nghĩa là bộ phận sinh dục của tôi là sinh dục nữ ngay cả khi nó chưa bao giờ được sử dụng. Tôi là một gái già nhưng không có quyền dù chỉ là những lo lắng của một gái già. Thái độ ứng xử của tôi mang tính cách đàn ông, hay đúng hơn là người ta đã dạy cho tôi phải hành động và suy nghĩ như một gã đàn ông có đẳng cấp ưu việt hơn hẳn những người đàn bà. Tất cả mọi chuyện đối với tôi đều có thể: tôn giáo, kinh Coran, xã hội, truyền thống, gia đình, đất nước... và cả bản thân tôi... ”

“Cặp vú của tôi thật nhỏ bé - cặp vú bị đè nén, bị kìm hãm từ tuổi ấu thơ - nhưng giọng nói lại mang sắc thái đàn ông. Giọng của tôi rất trầm, đó chính là cái đã phản bội lại tôi. Từ nay, tôi sẽ không nói nữa, hoặc nếu nói thì phải dùng tay che miệng lại như thể tôi đang bị đau răng.

“Khuôn mặt của tôi thanh tú nhưng lại mọc đầy râu.

“Tôi được hưởng quyền thừa kế bởi nó là đặc ân của đàn ông trước đàn bà. Tôi được hưởng phần nhiều gấp đôi so với các chị gái của tôi. Nhưng số tiền đó không làm cho tôi quan tâm. Tôi bỏ lại đó cho họ. Tôi muốn rời bỏ ngôi nhà này không để lại một dấu vết dù nhỏ nhất của quá khứ luôn đeo bám tôi. Tôi muốn ra đi để tái sinh một lần nữa, sinh ra ở tuổi hai mươi lăm, không bố mẹ, không gia đình, được mang tên một người đàn bà, mang thân hình một người phụ nữ, tẩy trừ vĩnh viễn khỏi tất cả mọi dối trá. Cuộc sống của tôi có thể sẽ rất ngắn ngủi. Tôi biết số mệnh của tôi ắt phải được đoạn tuyệt một cách phũ phàng bởi vì, cho dù mọi sự không phải hoàn toàn do tôi tạo ra, tôi đã dối lừa Chúa và Ðấng Tiên Tri của người. Trên thực tế, tôi chỉ là công cụ, là cơ hội báo thù, một sự thách thức với lời nguyền, không phải chỉ của cha tôi. Tôi cũng có một chút đồng phạm trong cuộc chơi đó. Đôi khi tôi hình dung về cuộc sống mà lẽ ra tôi phải có, phải là một cô gái như bao cô gái khác, gia đình tôi lẽ ra có thêm một cô gái nữa, cô gái thứ tám, thêm một nguyên cớ lo lắng và bất hạnh. Nếu như thế, tôi nghĩ có lẽ tôi sẽ không thể sống nổi và không thể chấp nhận những điều mà các chị gái của tôi cũng như bao cô gái khác ở đất nước này phải chịu đựng. Tôi không tin tôi là người tốt nhất nhưng tôi cảm thấy trong tôi có một ý chí, một sức mạnh nổi loạn như vậy, rất có thể tôi sẽ làm đảo lộn tất cả. Ôi, điều mà tôi căm giận hiện nay là tôi đã không thể vén được bức màn căn cước của tôi và đập vỡ những chiếc gương đang kìm giữ tôi xa lánh cuộc đời. Có lẽ tôi là người phụ nữ duy nhất, quyết định một cách sáng suốt rằng phải làm gì với sự cô đơn của bản thân tôi. Tôi nói về sự cô đơn có lựa chọn, đã qua trải nghiệm như một sự ham muốn tự do chứ không phải đó là một tội đồ bị gia đình và bộ lạc áp đặt. Tôi biết trong đất nước này, chỉ có người đàn bà là bị chối từ tất cả. Trong một xã hội đạo đức, có cấu trúc chặt chẽ, mỗi người không những ở đúng vị trí của mình mà hoàn toàn không còn chỗ cho ông này bà nọ, nhất là, do ý chí hay lầm lẫn, do tư tưởng nổi loạn hoặc vô ý thức, cho người đàn bà phản bội lại trật tự xã hội và gia đình. Chỉ có người đàn bà thôi, chưa chồng hay đã li hôn, một cô gái chửa hoang, là một sinh linh bị xã hội và gia đình ruồng rẫy, chối bỏ. Trẻ con được thụ thai trong bóng tối của của luật pháp, được sinh ra từ một cuộc tình không được pháp luật thừa nhận, thì tốt nhất là nên đưa chúng đến chỗ gia đình của Đức Thánh Tâm, ở đó những hạt giống xấu xa sẽ được nuôi dưỡng, những hạt giống của thói ham chơi đàng điếm, của sự phản bội đáng xấu hổ. Lời cầu nguyện bí mật sẽ được thực hiện để biến đứa trẻ trở thành thành viên của trăm nghìn đứa trẻ khác bị chết như thế hàng năm, vì chúng không được chăm sóc, đói ăn, thiếu ngủ hoặc phải chịu hình phạt của Đấng Tối Cao! Đứa trẻ đỏ sẽ không có tên tuổi, bị bỏ rơi ngoài đường phố, những đứa trẻ của tội lỗi và chúng sẽ phải gánh chịu những nỗi bất hạnh, tai họa khác nhau.

“Có lẽ, ngoại vi mỗi thành phố, nên đào một cái hồ thật sâu để đón nhận thi thể của những đứa trẻ lầm lẫn kia. Tên cái hồ nên đặt là Hồ giải thoát. Những bà mẹ sẽ đến đó vào cái đêm vượt cạn, buộc đứa con xấu số của mình vào một hòn đá, lời than vãn, nhẹ nhàng đặt đứa con xấu số xuống mặt nước trong tiếng nấc nghẹn ngào, rồi một bàn tay vô hình dưới mặt nước vươn ra lôi tuột nó xuống tận đáy hồ dìm chết.

“Sự nghiệt ngã ấy của đất nước tôi đang tồn tại trong những đôi mắt đang nhắm tịt lại kia, trong ánh mắt ghẻ lạnh, thờ ơ, trong sự lặng thinh cam chịu và lạnh lùng.

“Ngày hôm nay, tôi là một người đàn bà, một người đàn bà già nua. Hai mươi lăm năm tròn trôi qua, tôi coi khoảng thời gian này bằng cả nửa thế kỉ. Hai cuộc đời với hai nhận thức và hai bộ mặt nhưng cùng có chung những ước mơ, cùng chung một nỗi cô đơn sâu thẳm. Tôi không nghĩ tôi hoàn toàn vô tội. Tôi tin là tôi đã trở thành một kẻ nguy hiểm. Tôi không còn gì để mất nữa và có quá nhiều thứ hư hỏng phải sửa chữa lại...

“Thực ra, tôi vẫn có thể giam mình trong cái chuồng trên sân thượng để từ đó ra lệnh và chỉ huy mọi công việc kinh doanh của gia đình. Tôi cũng có thể hài lòng trong vai trò của một người đàn ông có thế lực, cho dù như là một kẻ vô hình. Tôi cũng có thể cho xây một căn phòng cao hơn để từ đó có thể nhìn bao quát được cả thành phố. Nhưng cuộc đời tôi, những đêm dài cô đơn, những hơi thở đứt quãng, sự ham muốn, lòng khát khao tự nhiên hình như không thể sửa chữa được nữa. Từ đó, tôi kinh tởm cái sa mạc cát, cái hòn đảo hoang vu đó, kinh tởm ngôi nhà nhỏ lay lắt heo hút giữa rừng cây. Tôi thèm khát muốn đi ra ngoài, thăm hỏi mọi người, bạn bè, hít thở mùi vị cay nồng, thậm chí khó chịu của vùng quê, những mùi hương cây trái. Ði ra, chen lấn giữa cuộc đời, len lỏi trong đám đông, một bàn tay đàn ông vụng về sờ vào mông tôi. Ðối với nhiều đàn bà, điều này làm cho họ rất khó chịu. Tôi hiểu. Nhưng với tôi, đây là bàn tay vô danh đầu tiên đặt lên vai, lên háng tôi. Tôi sẽ không quay lại nhìn vào mặt kẻ có bàn tay ấy. Nếu như tôi nhìn vào bộ mặt đó, có thể tôi sẽ chết khiếp. Những cung cách ứng xử thô thiển đó, những cử chỉ tầm thường đôi khi xen một chút lãng mạn, vừa phải thôi thì cũng không làm cho người ta cáu giận. Chỉ cần một sự đụng chạm nhẹ nhàng thôi cũng đủ khơi ngợi thói hứng dục của người dân ở đây. Khách du lịch châu Âu là những người có khả năng cảm nhận và gợi dục bậc nhất, trong hội họa cũng như trong văn chương. Chỉ cần một nét hấp dẫn le lói thôi cũng thu hút, hướng bước chân của họ đến đó.

“Tôi biết người ta thường nói về giới tính nhiều hơn chuyện gợi dục. Còn tình yêu, người ta dìm chết nó trong nỗi sầu nhớ tương tư đến nỗi tôi chẳng còn một chút hứng thú nào nữa.

“Bây giờ thì tôi hiểu tại sao bố tôi không cho phép tôi ra ngoài: ông đã sắp đặt mọi chuyện làm cho màn sương khói bí ẩn bao quanh sự tồn tại của tôi ngày một dày lên. Ðôi khi ông không tin tưởng tôi nữa. Thực ra, tôi có thể phản bội lại ông bất cứ lúc nào, chẳng hạn như cởi trần đi ra ngoài đường. Nếu làm như thế, có người sẽ nói: “Con bé điên đó mà!” Mọi người sẽ vây chặt lấy tôi, rồi đưa tôi trở lại nhà. Ý nghĩ này cứ ám ảnh tôi hoài. Nhưng gây chuyện rối rắm thế có lợi ích gì kia chứ? Bố tôi thì đang ốm. Mẹ thì đang chìm trong trạng thái trầm cảm, suốt ngày lặng lẽ. Các bà chị của tôi chấp nhận một cuộc sống lặng lẽ trong sự ghẻ lạnh. Còn tôi, tôi đau khổ. Tôi đã trở thành tù nhân của chính số phận của tôi.

“Sau khi bố mẹ tôi qua đời, tôi cảm thấy được giải thoát, được hưởng một không khí tự do hoàn toàn mới mẻ. Trong ngôi nhà này, không còn ai có thể cầm giữ tôi được nữa. Cuối cùng, tôi đã có thể đi ra ngoài, ra đi để không bao giờ trở về nữa.

“Tôi muốn quên đi tất cả, muốn lần lượt thiêu hủy mọi kỉ niệm, hoặc gom chúng lại như một đống củi mục, cột chặt bằng một sợi dây trong suốt, hoặc tốt nhất, dùng một tấm mạng nhện gói chúng lại rồi đem ném ra bãi rác. Phải bán chúng đi để được bình yên. Nếu như không có ai muốn mua, thì phải vứt bỏ nó đi như một thứ hành lí thất lạc. Tôi nghĩ, muốn có cơ may bán được các kỉ niệm thì phải làm cho chúng trở nên thật phong phú, thật hấp dẫn, thật hiếm hoi, thật li kì nhằm kích thích trí tò mò. Sự thật thì tôi đã nhầm. Giữa chợ buôn bán kỉ niệm này, họ trao cho nhau, đổi chác những kỉ niệm, biến chúng thành bụi, thành mây khói. Thật thuận tiện hết sức.

“Ra ngoài, ngẩng nhìn lên bầu trời xanh thẳm, đợi cho tới khi bóng đêm ập xuống, tôi sẽ nhìn thấy những vì tinh tú đang di chuyển theo quỹ đạo của chúng, cứ thế thư giãn, không phải suy nghĩ gì cả. Chọn một thời điểm thật thích hợp, một con đường bí mật, trong ánh sáng dìu dịu, một bối cảnh trong đó có những đôi trai gái đang yêu nhau, không quá khứ, không lai lịch, được bố cục như trong những bức họa Ba Tư, mọi cảnh vật đều tuyệt mĩ, nằm ngoài thời gian. Ôi! Giá mà tôi có thể bước qua được hàng rào cắm đầy những ngọn giáo, hàng rào này thực ra là một bức tường di động đứng chắn ngay trước mặt cản đường tôi, giá mà tôi có thể vượt qua được bức tường ấy dù có phải trả giá bằng những vết cào xước đau đớn rỉ máu để đặt chân vào bức họa thể kỉ XI kia; những bàn tay thần tiên đặt tôi xuống giữa tấm thảm quý giá một cách thật êm ái, không làm phiền người kể chuyện già, một nhà hiền triết đang biểu lộ tình yêu với một cô gái bằng một sự tinh tế hiếm thấy. Tôi nhìn ông ta nâng niu đôi chân cô gái. Cô ta cảm thấy mãn nguyện, sẵn sàng dâng hiến tình yêu, không chút đắn đo, chỉ có tình yêu nồng nàn, e lệ...

“Ðã có rất nhiều cuốn sách gợi tả về thân hình, về khao khát và hương vị tình yêu ngây ngất, sự âu yếm, dịu dàng quyến rũ giữa đàn ông và đàn bà của đạo Islam..., những cuốn sách cổ xưa ngày nay không còn ai đọc nữa. Tinh thần thơ mộng đó đã biến mất đâu rồi? Ra đi. Và quên đi. Đi tới những miền quê bị thời gian chối bỏ, xa lánh. Và chờ đợi. Tôi không đợi chờ gì cả, đúng hơn, cuộc đời tôi đã được điều chỉnh bởi chiến lược của bố tôi. Tôi tích lũy, cóp nhặt mọi chuyện mà không cần phải đợi thêm nữa. Mặc kệ. Tôi biết chờ đợi là một thứ nghi lễ, một niềm hân hoan, rồi từ nơi xa xăm, tôi sẽ để cho một khuôn mặt hoặc một bàn tay hiện ra; tôi sẽ ngồi xuống giữa đường chân trời đang dịch chuyển và đổi thay sắc màu, dịu dàng vuốt ve khuôn mặt và bàn tay ấy cho đến lúc tan biến đi; tôi thèm khát muốn kết thúc cuộc đời, chậm chạp thôi, trước lúc bầu trời đang lùi xa...”

Vâng, các bạn thân mến, cuộc đời nhân vật của chúng ta kết thúc ra sao: đầu ngẩng lên trời xanh, mặt ngoảnh ra hướng biển, bao nhiêu bóng hình vây bọc xung quanh, trong sự dịu êm của ngôn từ anh ta đã viết, trong sự yên bình của tư duy mà anh ta hằng hi vọng... Tôi tin rằng anh ta không bao giờ rời bỏ căn phòng phía trên sân thượng của ngôi nhà chính. Anh ta đã chết trong chính ngôi nhà đó, giữa những quyển sổ đã cũ viết bằng chữ Ả Rập và Ba Tư nói về tình yêu, anh ta đã bị lòng ham muốn tưởng tượng nhấn chìm, không có ai đến viếng thăm. Ban ngày, anh ta đã khóa cửa phòng lại, ban đêm, ngủ ngay ngoài sân thượng, chuyện trò với những vì tinh tú. Thân xác đối với anh chẳng là gì cả, cứ để cho nó thối rữa ra. Anh ta muốn chiến thắng thời gian. Tôi nghĩ vào những thời khắc cuối cùng của cuộc đời, anh ta đã thành công, đã đạt tới đỉnh cao nhất của sự chiêm ngưỡng. Tôi tin rằng anh ta cảm nhận được sự khoái lạc xuất phát từ niềm sung sướng hạnh phúc khi nằm đối diện với bầu trời đầy những vì tinh tú. Chắc anh ta đã được chết trong sự êm ái nhẹ nhàng. Ðôi mắt anh ta hướng về phía chân trời xa xôi chắc là để thu tóm lại nỗi tuyệt vọng dài lâu hay ít nhất cũng muốn thu tóm lại sự nhầm lẫn mà cuộc đời của anh đã tạo ra (điều mà tôi sẽ đọc cho các bạn không phải những dòng dưới đây, không được thể hiện ở trong cuốn sổ này, đó chỉ là kết quả của trí tưởng tượng của tôi mà thôi):

“Tôi nhón chân bước thật nhẹ nhàng. Tôi không muốn có những bước chân nặng nề, như kinh Coran vẫn thường dạy, để cho các thiên thần đến mang tôi lên thiên đường. Tôi vắt cạn thân xác tôi và đốt sạch những kỉ niệm của tôi thành tro tàn. Tôi sinh ra là dành cho một viễn cảnh huy hoàng và trong một niềm vui sướng giả tạo. Tôi ra đi trong âm thầm. Tôi là, như bố tôi vẫn nói, “kẻ cô đơn cuối cùng của kiếp người bị tước đoạt tình yêu và tình thân ái, và như thế thì thật thấp kém, chưa thật hoàn thiện, chỉ như những con vật mà thôi”. Tôi là một thứ nhầm lẫn. Cuộc đời tôi, tôi chỉ biết có những chiếc mặt nạ và những điều dối trá… ”

Amar ngừng câu chuyện. Im lặng kéo dài. Salem và Fatouma có vẻ bị thuyết phục; họ nhìn nhau, không nói gì cả. Một lúc sau, Salem cảm thấy khó chịu, bèn đính chính lại câu chuyện của mình:

– Nhân vật này có khí chất nổi loạn; số mệnh của anh ta, cuộc đời của anh ta thuộc về trật tự của điều không thể tưởng tượng ra được hay đặt thành quan niệm được. Vả lại, người ta cũng không thể rút ra được khả năng thay đổi tâm lí đột ngột đó. Nói một cách ác độc, các vị sẽ thấy, Ahmed không phải là một sai lầm của tạo hóa, mà đó là một sự lạm dụng có tính xã hội... Cuối cùng, tôi muốn nói, Ahmed càng không phải là một sinh linh bị một kẻ cùng giới thu hút. Bị tước bỏ mọi ham muốn, tôi nghĩ đó là một sự tàn bạo ghê gớm và hiếm có - một sự tự sát nhuốm đầy máu...

– Ông đọc nhiều sách quá, Amar nói; đó là một cách giải thích có trí tuệ. Nhưng tôi xin hỏi: câu chuyện chưa kết thúc này sẽ làm cho chúng ta quan tâm về vấn đề gì? Chúng ta là những kẻ vô công rồi nghề hay là những kẻ đã tỉnh ngộ đây? Tôi hiểu ông là con trai của một kẻ nô lệ, cuộc sống của ông là dành cho việc xóa bỏ mọi dấu vết đó. Ông đã phải tự học và học rất nhiều, thậm chí là hơi quá nhiều. Vì thế, lẽ ra ông phải biết thế nào là một cuộc sống tự do ngay từ khi hai mươi tuổi chứ... ở vào tuổi đó, bố mẹ ông đã phải làm lụng vất vả để tránh cho ông nỗi bất hạnh mà họ đã trải qua. Còn tôi, tôi chỉ là một ông giáo già nghỉ hưu, mệt mỏi bởi vùng quê này hay đúng hơn là bởi những người đã không coi vùng quê này ra gì, làm cho nó nát tan. Tôi tự hỏi trong câu chuyện này, cái gì gây ấn tượng mạnh cho tôi. Tôi tin trước hết, đó là những ẩn ngữ cần phải giải mã và tiếp theo, tôi nghĩ xã hội của chúng ta còn quá khắt khe, điều này có vẻ không phải, nhưng có một thứ bạo lực như vậy trong mối quan hệ của chúng ta, câu chuyện điên dại, như câu chuyện về người đàn ông trong cơ thể một người đàn bà, là một cách đẩy chất bạo lực này ra thật xa, ra tận cùng giới hạn của nó. Chúng ta bị kích thích bởi trí tò mò, bởi vùng đất đã cắt nghĩa ra như vậy... Thế còn bà Fatouma, sao bà không nói gì cả... Quan điểm của bà như thế nào?...

- Vâng, tôi không nói gì cả, bởi vì một người đàn bà vùng quê này, có thói quen im lặng hoặc mỗi khi nói thì thường đi kèm với bạo lực. Tôi, bây giờ tôi đã già rồi, cho nên tôi mới ngồi ở đây với các ông. Cách đây ba mươi năm, khi tôi khoảng ba mươi tuổi, các ông thử tưởng tượng xem tôi có thể ngồi được với các ông trong quán cà phê như thế này không? Tôi tự do bởi lẽ tôi già rồi, nay đã da mồi tóc sương rồi. Tôi có quyền nói bởi vì cái đó không quan trọng nữa. Những rủi ro nếu có thì cũng rất nhỏ bé. Nhưng đúng là sự có mặt của tôi ở nơi đây, ngày hôm nay, trong quán cà phê này, hầu chuyện các vị thật là thú vi, kì lạ nữa là đằng khác. Chúng ta mới quen biết nhau... Các vị chưa biết gì về tôi cả... Các vị nhớ lại xem, chính tôi là người có sáng kiến tụ tập các vị lại trong quán cà phê này sau khi người kể chuyện đột nhiên biến mất. Tôi đã bắt chuyện trước với các vị rồi còn gì. Các vị không chú ý đó thôi. Chuyện bình thường thôi mà! Một bà già... Không có gì bình thường hơn thế nữa! Một bà già cần phải ở lại trong nhà và chăm sóc cháu chắt của mình. Vậy mà, tôi lại không được làm mẹ cũng không được làm một người bà. Có thể tôi là bà già duy nhất không có con cái. Tôi sống độc thân nhờ vào một vài nguồn trợ cấp. Tôi đi đây đó. Tôi đọc... Tôi đã học đọc sách ở trường... Có thể tôi là cô gái duy nhất của trường học đó... Bố tôi rất tự hào về tôi... Ông nói: “Ta không không xấu hổ vì có những đứa con gái!... ”

Fatouma dừng lại một lát, vén tấm mạng che mặt lên đầu để lộ ra một phần gương mặt, mắt nhìn xuống nền nhà. Không biết bà ấy có khó chịu hay không bởi những điều bà ấy đã nói ra với chúng tôi hoặc trước mặt một ai đó. Bà tìm cách tránh mọi chiếc gương. Trước quán cà phê, một người đàn ông, dáng người nhỏ bé, ăn vận lịch sự, dừng lại. Ông ta khi thì nhìn Fatouma đang cúi đầu xuống, khi thì nhìn sâu vào phía trong quán cà phê, rối bước lại bên bàn cất tiếng hỏi:

– Này, Hadja! Cô không nhận ra tôi à? Chúng ta đã từng sống với nhau ở La Mecque đúng không… Tôi là Hadj Britel đây..., cánh chim nhanh nhẹn và rất có hiệu quả đây!...

Amar bảo ông ta đi ra. Người đàn ông nhỏ bé bước đi, miệng lẩm bẩm cái gì như là:

– Trí nhớ chơi xỏ mình chăng... nhưng rõ ràng đó là cô ta mà...

Fatouma lại buông khăn che mặt xuống. Cuộc thăm viếng bất ngờ đó đã làm cho bà bối rối. Bà lại im lặng, rồi cất tiếng kèm theo một tiếng thở dài:

– Trong cuộc sống, con người ta cần mang hai bộ mặt... có thêm một cái nữa để thay đổi cũng tốt… hay tuyệt diệu hơn là đừng có mặt gì hết... Chúng ta chỉ cần mỗi tiếng nói mà thôi... Giống như những người mù... Này các ông, tôi mời các ông ngày mai đến nhà tôi nhé, tôi sẽ kể cho các ông nghe đoạn kết của câu chuyện... Nhà tôi là một căn phòng trong một trại trẻ mồ côi… Tôi đợi các ông vào lúc mặt trời lặn… Hãy đến sớm hơn một chút trước khi mặt trời tắt hẳn. Từ căn phòng của tôi, các ông sẽ nhìn thấy bầu trời đẹp biết nhường nào...

16
FATOUMA

Hỡi những người đàn ông! Có một sự thành kính mà tôi yêu và tìm kiếm, đó chính là sự sùng kính của kí ức. Tôi đánh giá cao điều này bởi lẽ nó không đặt ra những câu hỏi. Tôi biết rằng khí chất này có ở trong các ông. Như vậy, tôi phải đoán định trước những câu hỏi mà các ông muốn được giải đáp, làm dịu bớt sự tò mò của các ông.

Các ông hãy ngồi tạm xuống mặt đất, dựa lưng vào tường, mặt ngoảnh về phía núi. Một bức màn mây đang che phủ đỉnh núi. Lát nữa thôi, những sắc màu sẽ từ từ bay đến hòa tan vào giữa những đám mây. Nó sẽ tạo nên một cảnh trí thú vị cho đôi mắt và trí não biết đợi chờ.

Một nhà thơ đã nói: “Người ta không thể nào quên được thời gian trong khi sử dụng nó”… Trước đây, thời gian là của tôi và kết cục là tôi thường quên chính bản thân mình. Thân thể tôi, nỗi khát khao mà tôi luôn khêu gợi nên, vầng hào quang nơi tôi trú ngụ, tất cả những điều này đều xa lạ đối với tôi. Tất cả mọi thứ quanh tôi đều im lặng: nước, suối nguồn, mặt trăng, con phố.

Tôi từ xa tới, từ rất xa, tôi đã đi bộ trên những con đường dài dằng dặc; tôi đã bước từng bước dài qua những vùng đất giá lạnh; tôi đã vượt qua những khoảng không mênh mông, dân cư là những cái bóng và những mái lều xiêu vẹo. Nhiều nước và nhiều thế kỉ đã trải qua dưới ánh mắt của tôi. Bàn chân của tôi vẫn còn nhớ rõ. Kí ức của tôi vẫn lưu giữ trong mỗi bước đi của mình. Có phải do tôi đã cất bước hay là trái đất đã chuyển dịch dưới bàn chân của tôi? Làm thế nào tôi biết được đây? Tất cả những chuyến đi ấy, tất cả những đêm không một ánh hào quang ấy, không có buổi sáng, tất cả đã được tôi tạo ra trong một căn phòng chật hẹp, trần cao và tròn trịa, căn phòng ở trên sân thượng. Sân thượng thì ở trên một ngọn đồi mà ngọn đồi thì được vẽ trên một thứ vải lụa màu đỏ nhợt nhạt. Tôi đã ở trên những tầm cao ấy, cửa sổ và cửa ra vào đóng kín. Ánh sáng là điều tôi không hề mong muốn. Trong bóng tối, tôi cảm thấy mình được tự do hơn. Tôi tổ chức những chuyến du ngoạn bắt đầu từ những đoạn văn của những du khách vĩ đại. Nếu tôi là một người đàn ông, tôi sẽ nói: “Ibn Batouta chính là tôi đây!” Nhưng tôi chỉ là một người đàn bà và tôi ở trong một căn buồng ngang tầm với một ngôi mộ treo.

Tôi đã đi đến La Mecque, bởi trí tò mò chứ không phải bởi lòng tin. Tôi bị bộ lạc da trắng rượt đuổi. Tôi bị dồn vào giữa, bị xô đẩy, bị xéo nát. Giữa căn phòng hoang vắng của tôi và nhà thờ lớn, không có mấy khác biệt. Không lúc nào tôi bị đãng trí. Ngược lại, tất cả đưa tôi trở lại với chính tôi, về với thế giới nhỏ bé của tôi, nơi mà mọi mối ràng buộc của tôi đang cấu xé, làm cho tôi kiệt lực. Người ta cấm những người đồng hành rời bỏ chuyến hành hương trước thời hạn. Tôi không thể nào chịu nổi. Tôi bị mất toàn bộ dấu vết của người bán đồ gốm. Ông ta chính là người trông coi và bảo vệ phẩm giá cho tôi. Lần đầu tiên tôi muốn chấm dứt mọi chuyện. Cái chết là thứ hiếm hoi giữa những địa điểm như thế này... Tôi thầm nghĩ rằng chết dễ dàng nhất là bị đám đông dày đặc này dẫm nát, như thế còn tốt hơn là bị ném vào trong cái hố tập thể vẫn diễn ra hàng ngày... Trong tôi, trong lồng ngực của tôi, có một cái gì đó được kí thác lại, được đặt vào giữa những bàn tay thân thuộc, tôi giữ lại tiếng gào thét triền miên và đau đớn, tôi biết rằng đó không phải là tiếng gào thét của tôi; tôi có linh cảm chính do tôi mà cái quyết định bật ra tiếng kêu thét đó, một tiếng thét làm rung chuyển cả đám tín đồ đứng chật như nêm cối dội trở lại, nó làm rung chuyển cả những quả núi vây quanh thánh địa, tiếng gào thét bị cầm tù trong lồng ngực là tiếng thét của một người đàn bà. Sự khát khao được bật ra tiếng kêu, đẩy tiếng thét ra khỏi cơ thể đối với tôi trở nên khẩn thiết mỗi khi đám đông chỗ tôi đang đứng cứ lớn dần mãi lên. Tôi biết, vẫn nhờ linh cảm mà thôi, rằng người đàn bà này, ngay nước khi lìa đời, đã kí thác tiếng thét gào ấy vào tôi. Cô gái ốm yếu và tật bệnh. Cô ấy bị bệnh hen hành hạ, có thể thôi - tôi không dám chắc lắm - cô ấy còn bị chứng động kinh dày vò nữa. Nhưng dù có thế nào thì cũng phải đến được địa điểm hành lễ và tĩnh tâm để mong xé rách bầu trời bằng những tiếng thét gào đã có mầm mống trong tôi mà lâu nay chưa tìm được lí do. Tôi cảm thấy hoàn toàn có khả năng xé toạc đám đông, xé rách bầu trời bằng tiếng thét này, dành lại công lí cho kẻ vắng mặt, một sinh linh ốm yếu đã bị tước đoạt mất cuộc đời ngắn ngủi và nhất là cuộc đời đã quá ngắn ngủi lại chẳng ra gì... Sau đó tôi lại tự hỏi: tại sao tiếng thét lại tìm nơi trú ẩn trong tôi mà không phải ở một người đàn ông nào khác chẳng hạn? Có tiếng nói thầm thì đâu đây trả lời tôi rằng tiếng thét đó phải ở trong lồng ngực một người đàn ông giả tạo, hay đúng hơn cô gái trẻ lại muốn tặng tiếng thét đó cho một người đầu bà có khả năng cảm nhận và có cùng một nỗi đớn đau, bất hạnh với cô ta. Khi cất lên tiếng thét gào, cô ta có thể biết được cái chết đang ẩn mình trong bóng đêm, tại một góc khuất tăm tối nào đó. Tôi tiến lên đầu đoàn người, ngực căng phồng, bao bọc lấy tiếng thét; tôi biết nếu lấy hết sức bình sinh, tôi có thể đẩy được tiếng thét đó ra khỏi cơ thể mình, tự giải thoát và như vậy sẽ giải thoát được con người đã giao phó tiếng thét đó cho tôi. Đó chính là cái chết mà tôi hằng mơ tưởng. Cuộc hành hương sắp kết thúc, tôi không cần phải gào thét nữa. Tôi không còn bị thúc bách căng thẳng, bị dồn nén đẩy lên phía trước. Tôi rời khỏi La Mecque không hề nuối tiếc, và xuống ngay chiếc tàu đầu tiên. Tôi rất thích đi du lịch bằng tàu thủy. Một khi lênh đênh giữa đại dương mênh mông, xa cách mọi mối ràng buộc, không phân biệt được hướng đi của con tàu, cảm giác như bị neo lại, không quá khứ, không tương lai, xung quanh là màu xanh vô tận, màn đêm là lớp vỏ bọc mỏng manh của bầu trời nơi vô vàn những vì sao đang di chuyển; một thứ tình cảm mơ hồ buồn vui lẫn lộn từ từ len lỏi đến xâm chiếm tâm hồn... Và đó chính là thứ tình cảm mà tôi rất thích thú..., chính con tàu đã khôi phục lại tình cảm vui tươi mà từ bao lâu nay tôi đã đoạn tuyệt trong im lặng.

Cuộc hành hương ấy, dù kết thúc không được tốt đẹp lắm, nhưng đối với tôi, đây là một sự giải thoát: về nước, tôi không trở lại nhà mình. Tôi không còn ao ước muốn thăm lại ngôi nhà cũ kĩ đổ nát mà những người còn lại trong gia đình tôi đang sống vất vưởng trong đó. Tôi từ bỏ không chút hối tiếc căn phòng và sách vở của tôi. Ðêm đến, tôi ngủ trong một nhà thờ. Bằng cách cuộn mình trong chiếc áo dài, kéo mũ trùm kín mặt, tôi có thể cải trang thành một người đàn ông miền sơn cước bị lạc ngoài phố. Vì vậy, tôi có ý định cải trang thành một người đàn ông vì chỉ cần thay đổi chút ít vẻ bề ngoài là đủ. Ngay từ khi còn trẻ, tôi rất bướng bỉnh, đã nhiều lần bày trò thay hình đổi dạng. Tôi luôn là một kẻ gầy còm, ốm yếu, như vậy càng thuận lợi cho cuộc chơi. Ðó là một kinh nghiệm phi thường khi muốn chuyển đổi từ trạng thái này sang trạng thái khác. Trong trường hợp của tôi, tôi có thể thay đổi hình dạng, thay đổi khuôn mặt trên cùng một cơ thể, và thích đeo chiếc mặt nạ này trong những cuộc chơi đó.

Rồi mọi chuyện kết thúc, mọi thứ trở nên im lìm: thời khắc đã trở thành một căn phòng, căn phòng trở thành một ngày rực nắng, thời gian trở thành một thân già bị lãng quên trong một chiếc thùng bằng các tông đựng những đôi giày cũ rích lẻ bộ; một nắm đinh mới, một máy khâu hiệu Singer chạy không thấy người điều khiển, một chiếc găng phi công tháo ra từ bàn tay của một xác chết, một tấm mạng nhện chăng dưới đáy thùng, một lưỡi dao cạo hiệu Minora, một tròng mắt thủy tinh, và một chiếc gương không thể nào thiếu được đã bị bong mất lớp bạc, không phản chiếu được bất cứ hình ảnh nào, vả lại, tất cả những đồ vật dụng trong thùng là thuộc về trí tưởng tượng của chính nó, từ khi tấm gương không còn phàn chiếu được nữa, nó trở thành một mảnh thủy tinh đơn giản, không thể tưởng tượng ra thêm được một đồ vật nào khác nữa, nó trống rỗng suốt một thời gian dài... Bây giờ thì tôi biết rằng cái chìa khóa của câu chuyện đang nằm giữa đống đồ đạc cũ rích đó... Tôi không dám lục lọi vì sợ bàn tay tôi sẽ bị những chiếc kẹp cào rách nát. Những thứ đồ đạc này dù đã bị hoen rỉ, nhưng vẫn dùng tốt..., chúng không phải từ chiếc gương bước ra mà là từ những thứ đồ đạc khác giống hệt chúng..., tôi quên không nói với các ông điều này, thực ra thì không phải là tôi quên mà chỉ vì mê tín mà thôi.., mặc kệ... Chúng ta sẽ không ra khỏi căn phòng này khi chưa tìm được cái chìa khóa, vì việc này. chúng ta cần phải khơi gợi, dù chỉ là những lời ám chỉ, chiếc gương có bộ mặt kép đó... Hãy đừng dùng ánh mắt soi xét nó; nó không ở trong căn phòng này đâu, hay ít ra nó không thể nhìn thấy được. Đó là một khu vườn yên tĩnh trồng nhiều cây trúc đào, những hòn đá trơn bóng bắt nắng và thu giữ ánh sáng, khu vườn đứng im lìm, bị treo lơ lửng, trông thật bí hiểm, con đường của nó là một bí mật, sự tồn tại của nó chỉ có rất ít người biết tới, những con người thân thuộc với sự bất tử, họ đang ngồi ngoài kia trên một phiến đã có khả năng giữ cho ánh sáng toàn nguyên, thứ ánh sáng được lưu giữ trong ánh mắt của họ; những con người ấy cầm giữ những đứa con trai của sự khởi đầu và của sự kết thúc; viên đá khép kín lối vào khu vườn, khu vườn hướng ra phía biển, và biển nuốt chửng, mang theo tất cả những câu chuyện sinh ra và diệt vong giữa những bông hoa và gốc rễ của nó..., về phần ánh sáng, nó giữ lại bên mình, trong không gian của nó; mùa hạ và mùa đông, chúng ở kia hòa tan trong cùng một thứ ánh sáng...

Tôi học cách tồn tại trong một giấc mơ, học cách biến cuộc đời của tôi trở thành một câu chuyện hoàn toàn bịa đặt, một câu chuyện cổ tích ghi nhớ những gì đã xảy ra. Chẳng biết có phải do buồn bục hay vì quá mỏi mệt mà người ta cứ để mặc một cuộc sống khác tồn tại trong một thân xác xa lạ như một chiếc áo dài nhiều túi tuyệt đẹp, bộ áo quần huyền diệu, một chiếc áo măng tô, một mảng trời đầy sao, đầy những sắc màu và ánh sáng?

Từ khi tôi chịu tội đồ, tôi can dự, một cách câm lặng và bất động, vào một cuộc hành trình của đất nước tôi: đàn ông và Lịch sử, đồng bằng và rừng núi, đồng cỏ và thậm chí cả bầu trời. Chỉ còn lại đàn bà và những đứa bé con. Hình như họ ở lại để bảo toàn đất nước này, nhưng họ chẳng giữ được cái gì cả. Họ đi lại, nhốn nháo, xoay sở với công việc kiếm ăn. Người dân bị xua đuổi ra khỏi vùng nông thôn vì hạn hán mất mùa đói kém. Chỉ còn thành phố là còn được cấp nước. Họ phải đi ăn xin, bị xua đuổi, bị sỉ nhục nhưng vẫn phải tiếp tục đi ăn mày. Họ nhặt nhạnh bất cứ thứ gì họ nhìn thấy. Những đứa trẻ con..., chúng bị chết rất nhiều, rất nhiều... Và người ta lại đẻ tiếp đẻ tiếp… Đẻ được con trai thì ít bất hạnh hơn... Đẻ ra con gái thì đó là một tai họa, là bất hạnh, người ta đem đặt bừa chúng trên lề đường và rồi chiều đến, thần chết sà xuống đem chúng đi... Ôi! Tôi chẳng cung cấp được cho các ông tin tức gì mới mẻ cả. Câu chuyện của tôi cũ quá rồi..., nó tồn tại từ trước khi đạo Islam ra đời... Lời nói của tôi không có trọng lượng...Tôi chỉ là một người đàn bà, tôi không còn nước mắt nữa. Người ta đã sớm dạy cho tôi biết rằng một người đàn bà hay khóc lóc là một người đàn bà bỏ đi... Tôi đã có được ý chí làm một người đàn bà không bao giờ khóc. Tôi đã sống trong ảo ảnh của một cơ thể khác, với quần áo và những xúc động của một con người khác. Tôi đã lừa dối mọi người cho tới một ngày tôi nhận ra rằng tôi cũng lừa dôi chính cả bản thân mình. Cho nên, tôi bắt đầu nhìn ra xung quanh và những gì tận mắt nhìn thấy đã làm cho tôi choáng váng một cách sâu sắc và ngao ngán vô cùng. Làm sao tôi có thể sống như vậy, trong sự khinh bỉ của những người khác? Người ta không thể đi từ một cuộc đời này sang một cuộc đời khác mà chỉ phải vượt qua một cái cầu nhỏ hẹp. Về phần tôi, tôi cần phải gạt bỏ mọi thứ đã là của tôi trước đây, đi vào quên lãng và xóa bỏ mọi dấu vết. Cơ hội ấy được lũ trẻ đem lại cho tôi, chúng là tất cả những đứa trẻ con của cái thành phố chật hẹp này, bị thất học, không có việc làm, không nơi trú ngụ, không có tương lai, không hi vọng. Lũ trẻ tỏa ra đường phố, ban đầu là với hai bàn tay không, rồi sau đó là những bàn tay cầm đầy đá sỏi, đòi hỏi có cái để ăn. Chúng hô vang rất nhiều khẩu hiệu… Chúng trở nên hung dữ..., đàn bà và đàn ông thất nghiệp liên kết chặt chẽ với chúng. Tôi cũng đang ở ngoài phố, đầu trống rỗng, không nghĩ ra được cái gì cả... tôi chả có lí do gì để tham gia đoàn biểu tình của bọn chúng. Tôi chưa bao giờ biết đói khát là gì. Quân đội đã bắn vào đám đông. Rồi chẳng rõ thế nào, tôi cũng đứng lọt vào giữa đám đông. Tôi đã cùng với họ đối mặt với lực lượng giữ gìn trật tự. Ngày hôm đó, tôi biết thế nào là sự sợ hãi và lòng thù hận. Tất cả mọi thứ bị cày xới tung lên. Tôi bị một viên đạn bắn trúng vai. Những người đàn bà đứng trước cửa cổ vũ đoàn biểu tình đã nhanh chóng chạy đến đỡ lấy tôi đem về giấu trong nhà họ. Ðược những người đàn bà có con cái đi trong đoàn biểu tình ngoài phố đưa vào trong một ngôi nhà nghèo nàn, ân cần đón tiếp, tôi thực sự xúc động đến nỗi không còn cảm thấy đau đớn nữa. Họ băng bó, dịu dàng chăm sóc vết thương cho tôi. Từ hôm đó, tôi được người ta gọi là Fatouma. Họ giữ tôi ở lại nhà họ rất lâu. Cảnh sát sục sạo khắp mọi xó xỉnh để lùng bắt những người bị thương. Bọn chúng còn mai phục cả ở ngoài nghĩa địa, quyết tâm quét sạch mọi mầm mống xấu xa, ngăn ngừa những cuộc nổi loạn mới trên đất nước này. Than ôi! Không thể quét hết khỏi đất nước này những mầm mống nổi loạn..., những cuộc nổi dậy khác đẫm máu hơn lại xảy ra mười lăm năm, hai mươi năm sau đó...

Giữa thời gian đó, quyển sổ ghi chép to nhất của tôi trong đó có ghi lại toàn bộ câu chuyện của tôi bị thất lạc. Tôi đã tìm mọi cách khôi phục lại nhưng thất bại; cho nên tôi cất công đi tìm câu chuyện về cuộc đời của tôi. Phần tiếp theo các ông đã rõ rồi đấy. Tôi thừa nhận là tôi đã rất thích thú khi nghe người kể chuyện, và rồi cả các ông nữa. Nhờ có một chút đặc ân mà hai mươi năm sau, tôi lại được chứng kiến một vài giai đoạn của cuộc đời tôi. Bây giờ, tôi mệt quá rồi. Thôi xin các ông cho tôi dừng lại ở đây. Như các ông thấy đấy, tôi đã già rồi, nhưng thực ra thì chưa nhiều tuổi lắm. Tôi là kẻ cùng lúc mang một cuộc đời kép, việc này chẳng phải phổ biến phải không nào. Tôi đã thực sự sợ hãi nên rối hết cả lên, mất cả mối liên hệ với hiện tại và bị giam mình trong khu vườn rực rỡ sắc màu mà không một ngôn từ nào từ đó lọt ra mà không được chắt lọc.

17
NHÀ THƠ MÙ

“Điều bí mật là thiêng liêng, nhưng đôi khi không kém phần buồn cười.” Người đàn ông nói câu này là một người mù. Rõ ràng ông ấy không cầm gậy mà đang đặt tay lên vai một đứa bé. Áo quần màu tối, cao, mảnh mai, ông bước lại ngồi vào bàn của hai người đàn ông đang suy ngẫm về câu chuyện của Fatouma. Không ai mời ông cả. Ông già mù xin lỗi, đưa tay sửa lại cặp kính đen, móc túi cho đứa trẻ một đồng xu bảo cậu ra chỗ khác chơi, rồi quay lại phía người đàn bà, cất tiếng nói:

– Ðúng thế! Điều bí mật là thiêng liêng, nhưng một khi nó trở thành khôi hài, thì tốt nhất là nên xả hết ra đi... Rồi thì chắc bà sẽ hỏi tôi là ai, ai đã phái tôi tới đây và tại sao tôi lại xỉa vào câu chuyện của bà như vậy... Bà có lí. Tôi sẽ giải thích cho bà... Không... Hãy biết rằng đơn giản là tôi đã trải qua một cuộc đời sống trong giả tạo hoặc làm phai nhạt những câu chuyện của những người khác... Chuyện tôi từ đâu đến thì có hệ trọng gì đâu và tôi không thể nói với bà về những bước đi đầu tiên của tôi có in dấu trên lớp bùn của bờ đông hay là bờ tây của dòng sông hay không. Tôi thích bịa ra những kỉ niệm. Điều này phụ thuộc vào thái độ của người đối thoại với tôi. Đúng vậy, có những bộ mặt mà trong đó chỉ có một linh hồn ẩn hiện và lại có những bộ mặt khác chỉ xuất hiện dưới hình dạng một chiếc mặt nạ bằng da người nhăn nheo, phía sau chả có gì cả. Tôi thừa nhận rằng, từ ngày bị mù, tôi chỉ còn biết trông chờ vào linh cảm của mình mà thôi… Tôi đi du lịch rất nhiều. Trước đây tôi chỉ hay quan sát, nhìn ngó, dò xét và ghi chép vào trong đầu. Còn bây giờ, tôi lại làm những chuyến đi như vậy. Tôi dỏng tai lên lắng nghe và biết được rất nhiều chuyện. Thật thú vị khi đôi tai làm việc nhiều và có hiệu quả. Tôi có cảm giác rằng chúng cung cấp cho chúng ta nhiều nhất và tốt nhất về trạng thái của vạn vật. Tôi đã từng đụng chạm tới những bộ mặt và phát hiện được những dấu vết của tâm hồn từ trong những bộ mặt ấy. Tôi thường gặp gỡ rất nhiều nhà thơ và người kể chuyện. Tôi gom góp những quyển vở của họ, sắp xếp lại, gìn giữ chúng cẩn thận. Tôi còn kê cả một chiếc giường ngay tại nơi làm việc. Tôi là một người lính gác làm việc cả ngày lẫn đêm. Tôi nằm ngủ, đầu gối lên những tác phẩm đó tuy thế, tôi lại là một người bạn luôn phải cảnh giác với chúng, vừa là kẻ tâm tình và cũng là kẻ sẵn sàng phản bội lại chúng.

Tôi từ xa đến đây, từ một thế kỉ xa xăm khác về đây, đổ một câu chuyện khác vào câu chuyện này và vào câu chuyện của bà, bởi đó không phải là một bản dịch của sự thật làm cho tôi quan tâm. Tôi đã ghi chép lại như nó vốn có, giả tạo và đau đớn. Ngày tôi còn trẻ, tôi đã xấu hổ khi làm một người chỉ biết yêu những cuốn vở mà lẽ ra phải là một con người hành động. Cho nên, tôi đã cùng với đứa em gái bịa ra chuyện tôi thường xuyên đánh nhau với lũ ma quái, và thế là, tôi dễ dàng bịa ra, kể hết chuyện này sang chuyện khác mà không bao giờ mảy may lo lắng về sự xác thực của nó. Cho nên, ngày hôm nay, tôi như một thứ đồ vật được đặt vào trong câu chuyện của bà mà tôi không hay biết gì cả. Tôi bị trục xuất - từ này có thể hơi quá - ra khỏi một câu chuyện, rồi như có ai đó thì thầm vào tai tôi làm như tôi là một kẻ đang hấp hối cần được nghe những lời thơ mộng, an ủi giúp cho sự ra đi được dễ dàng và thanh thản hơn. Khi đọc một câu chuyện là tôi hòa mình trong câu chuyện đó. Ðó là khuyết điểm của tôi. Tôi đã nói với bà lúc nãy rằng tôi là một kẻ ngụy trá, tôi là người viết tiểu sử về sự nhầm lẫn và về sự giả dối. Tôi không biết bàn tay nào đã đưa đẩy tôi đến với bà. Tôi tin rằng đó là bàn tay của người kể chuyện của bà, ông ta chắc chắn là một kẻ buôn lậu, một kẻ buôn bán chủ nghĩa. Ðể giúp bà, tôi sẽ nói cho bà biết tôi từ đâu tới, tôi sẽ trả lại cho bà đoạn văn cuối cùng của câu chuyện mà tôi đã chứng kiến, để từ đó, chúng ta sẽ có thể giải đáp được những ẩn ngữ đã kết nối bà:

“Vào một buổi sáng hừng đông không một cánh chim, người phù thủy như thấy trên mấy bức tường một đám cháy đồng tâm đang loang ra. Ông ta thoáng nghĩ là phải nhảy vào trong thùng nước, nhưng bỗng hiểu ra rằng cái chết đang đến sẽ tôn vinh tuổi già và xí xóa tội mọi tội lỗi mà ông ta đã phạm phải khi hành nghề. Thế là ông ta bước đi trên vầng lửa. Ngọn lửa không đốt cháy da thịt ông mà nó như ve vuốt và trùm kín người ông nhưng không thấy tỏa ra hơi nóng và không có khả năng thiêu cháy. Giũa những tình cảm an ủi, nhục nhã và cả khiếp sợ, ông ta hiểu ra rằng ông ta cũng chỉ là một hiện tượng bề ngoài, rằng một người khác đang mơ về nó.”

Con người khác đó chính là tôi, người đã đi qua một đất nước trên một cây cầu nối liền hai giấc mơ. Đó là một đất nước, một dòng sông hay là một sa mạc? Làm sao tôi có thể biết được? Trong cái ngày tháng Tư năm 1957 ấy, chúng tôi ở Marrakech, trong một tiệm cà phê có căn phòng trong cùng được dùng làm kho chứa những túi ô liu tươi. Chúng tôi ở gần một nhà ga đường bộ cho nên mùi xăng bốc lên sặc sụa. Người ăn mày đủ mọi lứa tuổi vây quanh chúng tôi. Tôi cảm thấy ngày hôm nay còn chua chát hơn cả ngày hôm qua. Lời thông báo đến giờ hành lễ phát ra từ một nhà thờ cách đó khoảng năm chục mét về phía bên phải đã không làm cho họ nhúc nhích. Tại sao họ lại phải vội vã lao về phía nhà thờ để làm gì kia chứ? Tôi hiểu họ nhưng tôi không có gì cho họ cả.

Trong suốt một thời gian dài, tôi hối hận là chỉ đi du lịch đến những nước nghèo. Kết cục là tôi đã nhàm chán và không còn cảm giác gì nữa. Chúng tôi ở Marrakech, giữa trung tâm Buenos Aires mà những đường phố ở đây, tôi đã kể một lần rồi, “như tình cảm của tâm hồn tôi vậy”, những con phố đó luôn nhớ về tôi.

Tôi đã đến đem theo một thông điệp. Một phụ nữ, có thể là người Ả Rập, nhưng chắc chắn là bà ta vẫn mang đậm nhất văn hóa Islam, một hôm đến gặp tôi do một người bạn của tôi từ lâu bặt tin phó thác nhờ cậy. Khi đó tôi chưa bị mù lòa; nhưng thị lực thì đã suy giảm đáng kể, mọi thứ đối với tôi đều lờ mờ và nhập nhằng. Cho nên, tôi không thể mô tả được gương mặt của người đàn bà đó. Nhưng tôi biết thân hình bà ấy rất mảnh mai, mặc một bộ váy dài. Và điều mà tôi vẫn nhớ rõ và gây cho tôi nhiều ấn tượng nhất, đó là giọng nói của bà ta. Tôi hiếm khi nghe thấy một giọng nói vừa trầm đục lại vừa thanh đến như vậy. Một giọng đàn ông hình như do bị mổ dây thanh quản thì phải? Mà nếu là giọng đàn bà thì chắc chắn đó là một người đã phải chịu quá nhiều đau thương trong cuộc đời? Hay là giọng nói của một người bị thiến, già trước tuổi chăng? Hình như tôi đã nghe giọng nói ấy trong một quyển sách mà tôi đã đọc. Tôi nghĩ giọng nói ấy từng hiển hiện trong một câu chuyện của Nghìn lẻ một đêm, câu chuyện về người hầu gái tên là Tawaddud. Ðể cứu chủ nhân của mình thoát khỏi một cuộc tháo chạy toán loạn, cô ta đã đề nghị ông chủ cho phép cô đến gặp vua[7] Hârun al-Rachid, và xin trả lời những câu hỏi khó nhất của các nhà thông thái - cô gái có một trí thông minh thật tuyệt vời với những hiểu biết rất rộng, và việc này tạo điều kiệu cho ông chủ của cô ta, sau cuộc gặp gỡ thành công đó, đã bán người hầu của mình cho vị vua lấy mười ngàn đi-na. Tất nhiên, cô gái đã chiến thắng rực rỡ, vượt qua cuộc thử thách. Hârun al-Rachid chấp nhận giữ Tawaddud và ông chủ của cô ở lại trong triều đình của mình và cấp cho họ rất nhiều tiền bạc.

Đó là một câu chuyện nói về sự thông thái và hàm chứa đầy kỉ niệm. Tôi rất thích câu chuyện này, bởi vì, chính tôi cũng bị trí thông minh trác tuyệt của người hầu gài làm cho mê hoặc và phát ghen lên vì sự tinh tế và tính chính xác, chặt chẽ trong câu chuyện cô ta kể. Và bây giờ, tôi gần như tin chắc rằng: người đàn bà tới thăm tôi có giọng nói giống hệt Tawaddud. Nhưng, nhiều thế kỉ đã qua rồi! Người hầu gái đó chỉ mới mười bốn tuổi, còn người đàn bà kia thì nhiều tuổi hơn. Nhưng toàn bộ điều này chỉ là một sự trùng hợp và ngẫu nhiên mà thôi. Tôi đã quên những điều bà ta nói với tôi. Sự thật thì tôi không chú ý tới những điều bà ta nói mà chỉ nghe thấy giọng nói mà thôi. Khi nhận ra là tôi không chú tới những điều bà ta nói, bà ta lục tìm trong túi lấy ra một đồng xu trao cho tôi. Cử chỉ này làm tôi bối rối. Như thể là bà ta biết rõ niềm đam mê thu thập những đồng tiền cổ của tôi. Tôi nâng niu đồng xu. Đó là một đồng năm mươi xu, một loại tiền rất hiếm đã lưu hành một thời gian ở Ai Cập vào khoảng những năm 1852. Đồng xu tôi đang cầm trong tay đã quá cũ. Tôi dùng ngón tay khôi phục lại những hình chạm khắc ở cả hai mặt của đồng xu. Ngày phát hành đồng tiền, năm 1851, là một con số Ấn Độ. Tôi không bao giờ hiểu được tại sao người Ả Rập lại chối từ không sử dụng cách viết những con số của chính họ, nó bị loại bỏ trên khắp thế giới, mà lại áp dụng loại chữ tượng hình Ấn Ðộ làm cho con số 2 lại là con số 6 lật ngược, con số 8 lại là con số 7 bị đảo chiều, số 5 là số 0 và số 0 lại là một dấu chấm tầm thường! Ở mặt phải đồng xu là một khuôn mặt đàn ông có bộ râu thưa, mái tóc dài và đôi mắt khá to. Bên mặt trái cũng có hình vẽ tương tự ngoại trừ người đàn ông đó không có râu và ngoại hình của ông ta có vẻ phụ nữ. Sau này, tôi biết rằng đồng tiền đó do người cha của hai anh em sinh đôi, một trai, một gái làm ra và vì chúng ông ta đã gửi gắm toàn bộ niềm đam mê phi thường vào các chạm khắc. Ông ta là một người có thể lực, một lãnh chúa phong kiến, một chủ đất, và là một chính khách. Trên thực tế, đồng tiền này không được phát hành chính thức. Nó được làm ra theo sở thích, và chỉ được lưu hành trong lãnh địa của ông ta mà thôi.

Năm 1929, tại Buénos Aires, chúng tôi tìm được một đồng hai mươi xu thuộc loại thông dụng có tên là Zahir. Bà có biết nghĩa của từ này không: cái bề ngoài, cái có thể nhìn thấy được. Nó trái ngược với đồng xu nói ở trên, nghĩa là cái bên trong, cái không nhìn thấy được. Phải chăng đây không phải là một thứ gì đó thật bí ẩn? Nhưng điều thú vị nhất, chính là đống xu có hai gương mặt giống nhau, nó đã hé ra một phần ẩn giấu phía sau cái bí mật đó. Khi ghi lại chuyện này vào trong cuốn sổ, tôi biết rằng Zahir là phần đáy của một cái giếng ở Tétouan[8], mà theo Zotenberg, thì hình như đó là một vân đá cẩm thạch của một trong một nghìn hai trăm cột đá của nhà thờ Cordue[9]. Đồng xu đó chỉ có ý nghĩa khi được trao cho tôi nhờ một bàn tay xa lạ. Ðó là một thứ ngôn ngữ tồn tại giữa các thành viên trong cùng một giáo phái. Nhưng tôi không thuộc về một giáo phái nào cả, vì thế cho nên không thể hiểu cử chỉ này có ý nghĩa gì.

Tôi lấy một chiếc kính lúp, cố gắng tìm kiếm một vài dấu vết đặc biệt mà có thể người ta đã khắc lên mặt đồng xu. Có một dấu chữ thập, nhưng chắc đó chỉ là một vết xước ngẫu nhiên và do thời gian bào mòn mà thôi.

Người đàn bà im lặng nhìn tôi. Tôi mời bà ta ngồi xuống một chiếc ghế bọc da cũ. Dáng người bà ấy nhỏ nhắn. Bà ta ngồi thu lu vào một góc ghế, đưa mắt nhìn khắp căn phòng chất đầy sách, chứ không để ý gì tới hai bàn tay tôi đang mân mê đồng xu. Hình như bà ta đang đếm sách để trên giá. Và tôi để ý thấy đầu bà ta cũng cử động theo ánh mắt. Một lúc sau bà ta đứng dậy thong thả đi lại quầy sách đặt tận trong góc phòng, lấy ra quyển kinh Coran mà một vị thượng thư người Cốp dưới triều vua Farouk[10] đã tặng cho tôi trong một chuyến viếng thăm tại trường đại học Al Ahar ở Ai Cập.

Tôi nhìn dáng đi có cái gì đó vừa mong manh, vừa chênh vênh, vụng về vừa duyên dáng của bà ta. Bà ta quay lại nói với tôi hình như bằng tiếng Tây Ban Nha: Ông làm gì với cuốn sách bằng chữ Ả Rập này? Tôi trả lời rằng tôi rất thích viết chữ Ả Rập. Tôi còn kể cho bà ta biết là ít nhất mỗi năm một lần, tôi hành hương về nhà thờ Cordue vì nỗi nhớ vùng quê Andaluosie[11] trù phú. Tôi cũng nói với bà ấy rằng trong số tất cả các bản dịch kinh Coran mà tôi đã đọc thì tôi thấy bản bằng tiếng Ả Rập là trong sáng nhất. Bà ta gật đầu tán thành và cất tiếng đọc thì thầm một vài đoạn kinh. Tiếng đọc như thầm thì như than vãn. Tôi cứ để mặc bà ta đắm chìm trong những lời Kinh cầu nguyện. Tôi thực sự thanh thản và hạnh phúc, rất vui sướng được làm một con người vừa dò tìm ra được điều mà bấy lâu nay anh ta hằng tìm kiếm.

Hoàn cảnh thật kì lạ! Hình như tôi đang nhập thân vào trong một quyển vở, hóa thân vào trong một trong những nhân vật đẹp như tranh tái hiện giữa câu chuyện làm cho độc giả lo lắng; có thể tôi ở trong một quyển vở nằm giữa hàng ngàn cuốn ken nhau trên giá sách của thư viện mà tôi thường đến làm việc chưa được bao lâu. Rồi một quyển sách giống như cuốn mà tôi đã thấy, là một mê cung được một âm mưu nào đó tạo ra nhằm làm cho con người nhầm lẫn. Đó là một dụng ý làm cho con người lầm lạc để rồi lại đưa họ trở về với những chiều kích chật hẹp trong những tham vọng của họ.

Một buổi chiều tháng Sáu năm 1961, tôi trong tình trạng bị giam hãm trong thư viện với một người đàn bà bí ẩn, mân mê trên tay một đồng tiền cổ chưa bao giờ được sử dụng. Hoàng hôn buông xuống, màu trời chuyển sang mà hoa cà điểm tô thêm màu vàng, trắng. Tôi có cảm giác những sắc màu đó như màu da mặt của một người được chết trong hạnh phúc. Tôi không sợ. Tôi đã biết rằng cái chết và sự ám ảnh của nó làm cho con người quý giá hơn và thống thiết hơn. Tôi đã biết đến cái chết trong những quyển sách và những giấc mơ. Tôi khép mắt lại và kia, tôi nhìn thấy, vút nhanh như một tia chớp, khuôn mặt một người đàn ông từng trải, nhuốm màu sóng gió. Trong suy nghĩ của tôi, đó chỉ có thể là ông bố của người đàn bà đang ngồi đọc kinh Coran trong nhà tôi mà thôi... Từ sự nhìn nhận này, tôi không còn là tôi nữa, tôi vừa đặt toàn bộ thân thể tôi vào một khớp răng cưa. Mục đích không phải là để làm cho tôi khó chịu, mà có lẽ tôi muốn được tự chủ thực sự trong khi thực hiện các công việc. Tôi đã hành động, và trí tưởng tượng của tôi chỉ có việc đi theo mà không cần can thiệp gì cả. Tôi tự nhủ rằng càng chơi trò học giả thơ ngây bao nhiêu, thì tôi cố công sáng tạo ra những câu chuyện với những người sống mà họ chỉ là những người đã chết, ném họ vào trong những lối mòn rẽ ra nhiều ngả hoặc là vào trong những ngôi nhà trống trơn, đầy cát bụi, và tôi càng bị giam hãm trong căn phòng này lâu bấy nhiêu với một nhân vật hay đúng ra là một ẩn ngữ, hai gương mặt của cùng một sinh linh hoàn toàn bị sa lầy vào trong một câu chuyện không có hồi kết thúc, một câu chuyện nhập nhằng và trốn chạy!

Tôi vẫn ngồi đó mân mê đồng xu. Một giọng nói nội tâm âm vang đầy chất khôi hài: “Mặt trời buổi sáng rực rỡ trên đầu mũi kiếm đồng, mũi kiếm đó đã không còn những vết máu nữa. Ông có tin điều đó không? Ông già đó đã tự vệ”

Tôi là cái ông già kia đấy, tù nhân của một nhân vật mà lẽ ra tôi có thể khuôn theo nếu tôi đã lưu lại Marốc hay Ai Cập lâu hơn một chút. Cho nên, tôi cần phải nghe lại câu nói ấy. Người đàn bà khép cuốn kinh Coran lại, đặt lên mặt bàn ngăn cách giữa hai chúng tôi. Cuốn Kinh Thánh được đặt ở giữa hai chúng tôi chắc là sẽ ngăn ngừa được những lời dối trá. Dù sao đi nữa, thì nó không ở đó một cách ngẫu nhiên. Người đàn bà chìa tay về phía tôi lấy lại đồng tiền. Bà ta xem xét, đặt đồng xu lên cuốn kinh Coran, rồi bằng một giọng lừng chừng, bà ta nói với tôi:

“Tại mỗi điểm và mỗi nơi tôi đến, tôi đều dừng lại một lúc, tôi bị vặt trụi mọi thứ hào nhoáng bề ngoài, tôi bóc dần từng mảng một toàn bộ làn da của tôi, như một củ hành, tôi tự bóc vỏ trước mặt ông cho tới khi chỉ còn lại phần tinh chất trong cùng để lộ ra lỗi lầm, sai trái và sự xấu hổ. ”

Sau một hồi im lặng kéo dài, bà ta vẫn nhìn chằm chặp lên cuốn kinh Coran, nói tiếp: “Nếu như tôi đã quyết định nói ra trong ngày hôm nay, thì đó chính là vì cuối cùng tôi đã tìm thấy ông. Chỉ có ông là người duy nhất có khả năng hiểu tại sao tôi lại ở đây trong lúc này. Tôi không phải là một trong những nhân vật của ông, mà lẽ ra tôi có thể là như vậy; nhưng không phải là với tư cách một bóng hình chứa đầy cát và từ ngữ như tôi đang hiện diện trước mặt ông đây. Từ vài năm trở lại đây, tôi chỉ là một kẻ lang thang phi lý. Tôi là một cơ thể đang trốn chạy. Thậm chí tôi còn tin rằng mình đang bị truy tìm khắp mọi nơi trong nước vì tội giết người, một cuộc chiếm đoạt căn cước, một sự lạm dụng lòng tin và là một kẻ ăn cắp của thừa kế. Cái mà tôi tìm, đó không phải là sự thật. Tôi không có khả năng nhìn nhận ra nó. Đấy cũng không phải là công lí. Nó là điều không thể... Trong cuốn kinh Thánh này nó có cái quy luật của nó; nó không bao giờ thừa nhận lí lẽ của người phụ nữ cả. Cái mà tôi tìm, đó không phải là một lời xin lỗi, bởi lẽ những ai có thể mang lại điều này cho tôi thì lại không ở đây. Tuy nhiên, tôi cần công lí, sự thật, và lời xin lỗi. Tôi đi từ nước này sang nước khác mang theo niềm khát khao được chết trong quên lãng và tái sinh ra trong tấm vải liệm của một số mệnh đã được gột rửa hết mọi nghi ngờ. Cuối cùng tôi đã được giác ngộ bởi suy nghĩ về một cái chết hạnh phúc, nó có khả năng cho phép tôi vượt qua tất cả những cái gì đè nặng lên tôi như là thứ tội đồ vĩnh cửu. Tôi học cách tách cuộc sống của tôi ra khỏi những địa điểm này và những đồ vật bị phân rã ra ngay khi người ta đụng chạm vào nó. Tôi ra đi, bị xua đuổi ra khỏi quê hương. Tôi đã tìm thấy sự lãng quên và yên bình và cuối cùng, tôi xứng đáng được một lời an ủi. Tôi đã từ biệt tất cả: ngôi nhà cũ, quyền lực mà tôi bị áp đặt để điều hành cả gia đình, những quyển sách, những lời dối trá và nỗi cô đơn mênh mông được áp đặt lên tôi. Tôi không thể giả vờ sống một cuộc đời mà nó đang làm cho tôi xấu hổ. ”

Tôi thừa nhận với các vị rằng cho tới bây giờ, tôi vẫn không hiểu bà ta đi đến đâu. Tôi kiên nhẫn và tò mò nghe bà ta nói bởi vì bà ta biết cách gợi trí tò mò của tôi. Bà ta biết cách làm nảy sinh ra trong ngôi nhà của tôi sự quan tâm để nó ghim chặt tôi lại trong chiếc ghế bành, làm cho tôi quên hết cả thời gian. Trước khi tiếp đón người đàn bà này, tôi cảm thấy mình quá rỗi rãi. Tôi cứ đi lòng vòng trong thư viện. Tôi đã lớn tuổi và phần lớn bạn bè của tôi đều đã khuất núi. Thị lực của tôi ngày một giảm sút, không thể khôi phục lại được. Thầy thuốc đã nói với tôi như vậy. Tôi chuẩn bị tinh thần để đón nhận nỗi cô đơn nặng nề này, khi ấy con người chúng ta sẽ trở thành một kẻ phụ thuộc. Cuộc viếng thăm của người đàn bà được báo trước bằng rất nhiều lá thư, và lại càng làm cho tôi quan tâm hơn khi bà ta lai được Stéphen Albert, một ông bạn già đã quá cố từ lâu của tôi nhờ cậy. Ông ta nguyên là giáo sĩ truyền giáo ở Tientsin[12]. Tôi thấy cuộc vận động này khá vui vẻ. Bà ấy không biết rằng Stéphen Albert đã chết, cũng như không biết ông ta thực sự là ai. Cho nên, tôi thường nhận được những lá thư kí tên của một trong những nhân vật của tôi. Tóm lại là tôi không bịa ra cái gì cả... Tôi đọc những cuốn sách và những cuốn từ điển bách khoa, tôi lục tìm trong những cuốn từ điển, tôi thuật lại những câu chuyến khá giống nhau vì sự thích thú của mình và cũng vì để coi thường nỗi lo lắng của thời gian mà mỗi ngày lại đào sâu thêm chiếc hố chung của chúng ta. Suốt cả cuộc đời, tôi thường xuyên phải chống chọi với quyền lực của ngôn từ - những kí hiệu của các ngôn ngữ phương Đông được viết nắn nót để nhằm thu hút người ta thêm nữa - trước sức mạnh của thế giới hiện tại và trí tưởng tượng nhìn thấy được và bị che giấu. Phải thú nhận rằng tôi rất thích thú với những cuộc phiêu lưu vào trong giấc mơ và vào trong cái không thể nhìn thấy được nhưng cái biểu hiện trong tôi thật mãnh liệt lại là một thực thể và có giới hạn.

Sau một hôi im lặng, người đàn bà chờ đợi một lời nói động viên. Tôi nói với bà ấy, như trong một cuộc chơi, rằng có cái gì đó rất khủng khiếp, một trong những câu hiếm hoi mà tôi còn nhớ rồi viết lại và năm 1941: “Ai dám dấn thân vào một cuộc đam mê quyến rũ ghê gớm thì phải nghĩ rằng mình đã thực hiện được rồi đấy, cho nên cần phải áp đặt một tương lai không thể thay đổi được như trong quá khứ”. Tôi không biết là lời nói đó lại làm cho bà ta đau khổ. Tôi đã chỉ trích bà ta vì lại tiếp tục một cuộc sống giằng dai như vậy trong con người thực thể của bà. Nhưng tôi đã nhầm. Tôi có quyền hạn gì mà lại phát biểu một câu long trọng như vậy? Tôi, tôi đã nghỉ hưu, cái chết đã thấp thoáng đâu đó rồi, tôi đã ở trước ngõ của sự mù lòa, bao phủ quanh tôi sẽ là một màn tối mênh mông đang dần dần, từng bước, từng bước tước bỏ ánh sáng ban ngày và mặt trời của tôi. Tại sao tôi lại lấy làm thích thú khi đùa cợt với số mệnh của người đàn bà này? Cần phải nói rõ một điều gì đó, không được im lặng ghẻ lạnh. Thật là thú vị, nhưng người đàn bà này đã ở bên bờ một vụ đắm tàu, nó gợi lên trong tôi một kỉ niêm từng ước ao, và đôi khi là kỉ niệm về một tình cảm xúc động còn quyết liệt hơn, mạnh mẽ hơn cả thực tế. Làm sao tôi nói với bà chuyện này được, ngày hôm nay, tôi trở lại đây trong cảnh mù lòa, cuốn kinh Coran mở rộng trên bàn và một đồng tiền cổ trong tay? Đối với tôi, sự hiện diện của bà ta trong nhà của tôi có nhiều điều nhập nhằng hơn là trong câu chuyện kể về cuộc đời của bà ta. Tôi hồ nghi bà ta vẫn con đeo mặt nạ. Vâng, sự ham muốn ấy đã đưa tôi trở về thời của ba mươi năm về trước hoặc là của ba mươi năm sau. Trong mọi trường hợp, tôi đều cảm thấy bị đẩy vào trong thời gian, và bởi lẽ tôi không muốn đánh dấu sự vận hành của thời gian bằng những cột mốc, cho nên, đôi khi tôi ở vào trong những hoan cảnh lầm lạc. Đó chính là thứ mê đạo cá nhân mà tôi thích gọi là “Ngôi nhà của nỗi Hiu Quanh Trong Trẻo”. Tôi khôi phục lại những giai đoạn của sự ham muốn mà tôi đã có với một người phụ nữ đến mượn sách tôi bày trong thư viện. Hình dáng bà ấy mảnh mai, nom hơi cao, tinh tế và duyên dáng. Bà ta nói rất ít nhưng lại đọc rất nhiều. Tôi cố đoán biết cá tính bà ta, sự nhút nhát và những ham muốn kín đáo, qua những quyển sách mà bà ta rút ra từ trên quầy sách. Tôi nhớ lại rằng bà ta đã đọc tất cả những bản dịch hiện có của cuốn Ngàn lẻ một đêm. Bà ta cũng đã đọc Shakespeare bằng nguyên bản. Tôi nghĩ rằng bà ta chuẩn bị cho một công việc có tính nghệ thuật. Tôi không biết gì về bà ta cả. Một hôm, chúng tôi ở trên cùng lối đi hẹp giữa hai quầy sách. Chúng tôi quay lưng lại nhau, mỗi người đang tìm một tác phẩm cho mình. Rồi đến một lúc, bà ta quay lại phía tôi và một sư trùng lặp kì lạ và sung sướng, hai bàn tay chúng tôi cùng đặt lên cuốn sách Don Quichotte. Tôi bí mật tìm kiếm cuốn đó cho bà ta, không phải để cho bà ấy đọc lần đầu tiên mà là muốn yêu cầu bà ta đọc lại. Hai cơ thể chúng tôi quá gần nhau, gần đến nỗi tôi cảm thấy trong tôi đang trào dâng một cơn cuồng nhiệt mà những kẻ nhút nhát có thể tự nhận biết được. Làn tóc của bà ta vương lên mặt tôi. Điều đó chỉ thoảng qua chốc lát, nhưng đủ để làm mất sự vô tư thanh thản của tôi. Bà ấy cầm cuốn sách và tôi không bao giờ gặp lại bà ta nữa. Đôi khi tôi vẫn nghĩ về bà ta và nhất là sống lại với khoảnh khắc xao động đó. Trong cuộc đời của bà chắc cũng có những mối xúc động. Và rồi từ đó, tôi đã cất công tìm kiếm khuôn mặt, hình dáng ấy, cái vẻ bề ngoài thoáng qua ấy. Bây giờ, tôi đã mất toàn bộ hi vọng tìm lại cho được người đó. Nhưng ngay cả khi điều đó thực hiện được, thì tôi vẫn luôn là một kẻ bất hạnh.

Hình bóng của người đàn bà ấy vẫn thường đến thăm tôi trong những giấc mơ và những giấc mơ ấy đã biến thành những cơn ác mộng. Cái hình bóng đó chậm rãi đi lại gần tôi, mái tóc của bà ta phất phơ bay trước gió chạm vào tôi từ mọi phía, làm cho tôi cười vui sướng, và rồi lại bỏ đi. Tôi chạy đuổi theo bà ta và cuối cùng tôi ở trong một ngôi nhà to ở miền Andalousie, ngôi nhà có những căn phòng thông nhau, rồi sau đó, lúc tôi đi ra khỏi nhà thì đúng là lúc mà những phiền nhiễu bắt đầu, bà ta dừng lại, để mặc cho tôi đi đến bên cạnh, khi tôi chuẩn bị túm được bà ấy thì tôi nhận thấy rằng đó là một con người khác, một người đàn ông giả trang hay là một người lính say. Rồi khi muốn rời bỏ cái căn nhà như một mê cung ấy, tôi lại ở trong một thung lũng, rồi lại ở trong một đầm lầy, rồi lại ở trong một cánh đồng xung quanh là những tấm gương bao bọc, và cứ như thế kéo dài mãi đến vô cùng.

Từ khi mắt tôi mù lòa, tôi toàn mơ thấy những cơn ác mộng. Tôi bị những cuốn sách của mình truy đuổi. Chính vì thế mà tôi thích gọi cơn ác mộng là “chuyện hoang đường của ban đêm” hoặc là “ngựa ô của câu chuyện” hoặc là “cái cười thô tục của ban ngày”...

Mới đây, tôi lại có một giấc mơ như vậy và tôi tin rằng tôi đang chạy sau người đàn bà của nước Marốc, bà ta đến nói chuyện với tôi. Cũng trong ngôi nhà lớn ở Cordue, và, khi tôi đi ra, tôi không ở trong vùng Andalousie, mà là ở Tétouan. Người đàn bà kéo tôi lại. Bà ta nắm tay tôi kéo nhưng tôi cưỡng lại. Tôi không muốn đi trên những đường phố Tétouan. Sau đó bà ta buông tôi ra, tôi ở lai một mình giữa quảng trường lớn có tên là “Plaza Cervantes” - bây giờ nó đã đổi tên rồi, hình như là quảng trường “Chiến Thắng”, chiến thắng ai và chiến thắng cái gì? Tôi không biết được, giấc mơ này đến với tôi rất nhiều lần. Tôi đến Tétouan vào năm 1936. Ở đó có rất nhiều người Tây Ban Nha, có rất nhiều người nhỏ bé bị những ham muốn thực dân thúc đẩy, và không ít những người thuộc tổ chức Phalangiste[13] nham hiểm. Tôi nhớ về một thành phố nhỏ bé yên bình mà một phần phong trào dân tộc Marốc khởi đầu ở đây.

Các bạn biết đấy, khi bị mù lòa thì người ta thường sống trong sự nuối tiếc và đối với tôi thì là một thứ sương mù thần tình, là phần chìm khuất trong quá khứ của tôi. Bóng tối thường trực trên đôi mắt của tôi; đó là một buổi hoàng hôn dài dặc. Nếu tôi ngợi ca bóng tối, thì chính là bởi vì đêm trường ấy đã mang lại cho tôi niềm vui khát khao khám phá và lại ve vuốt. Tôi vẫn tiếp tục đi du ngoạn. Tôi trở lại trên những bước chân của những giấc mơ - ác mộng. Tôi đi lại, để kiểm chứng, không phải là những cảnh trí, mà là những hương thơm, tiếng ồn ào, mùi vị của thành phố hay của một đất nước. Tôi viện ra mọi chuyện để được lưu lại ở những nơi khác. Tôi chưa bao giờ đi nhiều như từ ngày tôi bị mù lòa! Tôi vẫn nghĩ rằng mọi vật được nhà văn tạo ra để mà sử dụng: lạc thú cũng như nối đau đớn, kỉ niệm cũng như sự quên lãng. Có thể là tôi sẽ chấm dứt khi biết được tôi là ai. Nhưng đó là một câu chuyện khác.

Trong khi ông già với những bàn tay xoắn vào nhau trên đầu chiếc gậy cất tiếng nói, thì lần lần rất nhiều người, đủ mọi tầng lớp, tụ tập lại xung quanh ông. Quán cà phê trở thành một quảng trường hay đúng hơn là một phòng học trong một ngôi trường. Những người lắng nghe ông kể chuyện ngồi trên những chiếc ghế. Ông như là một vị giáo sư đang lên lớp trước học sinh. Người nghe thật sự say mê cuốn hút bởi gương mặt mà ở đó không toát ra một ánh mắt nào cả, mà chỉ có giọng nói rung lên cuốn hút hấp dẫn vô cùng. Mọi ngươi chăm chú nghe ngươi kể chuyện tới từ một thế kỉ khác, từ một đất nước xa xôi và gần như không ai biết đến.

Trong tiếng va chạm của những chiếc ghế và im lặng bao trùm trong quán cà phê, ông cảm nhận phía trước ông là một đám đông công chúng đã hình thành và đám đông ấy đang lắng nghe ông nói và chăm chú nhìn ông. Một lúc sau, ông dừng lại và hỏi: Các bạn đã đến cả rồi à? Tôi không còn nghe được sự náo động bằng vàng chảy trên núi nữa… Tôi đã đến đất nước này, đem theo nỗi cô đơn và trong tận cùng đêm tối, tôi tìm các bạn, nàng công chúa đã bị tuột ra khỏi câu chuyện; các bạn lắng nghe tôi nói, nếu như các bạn nhìn thấy người đàn bà kia, hãy nói với bà ta rằng người đàn ông được vầng trăng yêu mến đang ở đấy, rằng tôi là điều bí mật và là kẻ nô lệ, là tình yêu và đêm tối.

Đám cử tọa im lặng. Đột nhiên một người đàn ông đứng lên nói:

– Xin nhiệt liệt chào mừng ông đã đến nơi đây... ông hãy nói cho chúng tôi biết về người đàn bà đã trao ông đồng xu cổ... và những điều bà ta đã kể cho ông nghe đi!

Một người khác từ dưới góc phòng hỏi:

– Vâng! Người đàn bà ấy nói với ông những gì?

Ông đưa tay ra hiệu cho đám công chúng kiên nhẫn, uống một ngụm nước chè, rồi tiếp tục câu chuyện:

Người đàn bà lo lắng. Bà ta cố gắng không bộc lộ điều lo lắng đó ra, nhưng những điều này, người ta cảm thấy được cả. Có lẽ bà ta rất sợ hãi, cứ như thể đang bị một cuộc trả thù nào đó, một ý thức tồi tệ hay nói dại là cảnh sát đang truy đuổi. Tôi không biết liệu có phải bà ta đã phạm phải tội ác và muốn thú tội hay không. Tôi biết rằng bà ta đã đi theo một người nước ngoài, một người Mĩ La Tinh gốc Ả Rập. Đó là một nhà lái buôn Ai Cập hay Li Băng gì đó đến mua những tấm thảm và đồ trang sức. Bà ấy ra đi cùng với ông ta, thâm tâm nghĩ rằng có thể quên đi được quá khứ của mình. Với người đàn ông thì đó là một câu chuyện tình. Còn với người đàn ba thì đó là một cơ hội để trốn chạy. Tuy nhiên, bà ta cũng sống với nhà thương gia này một thời gian. Nhưng không có con với ông ta. Người đàn ông ấy là một kẻ bất hạnh. Bà ta vẫn bị một quá khứ ám ảnh theo đuổi và thường xuyên nói một câu đại loại: “Tôi sống để mà quên mình đi”. Người đàn ông là một nhà buôn chứ đâu phải nhà thơ. Ông ấy đã bị sắc đẹp và sự yếu đuối của bà ta làm cho choáng váng. Lúc đầu, bà ấy muốn giúp đỡ chồng mình trong công việc buôn bán, nhưng việc này lại làm cho ông chồng tự ái đôi chút. Thế rồi, suốt ngày bà ta cứ ở lì trong căn nhà lớn nằm trong khu vực phía bắc của Buenos Aires. Bà ấy đã không nói chuyện với tôi, nhưng về sau, tôi được Fernando Torres, tác giả cuốn “Mối quan hệ bất thành”, nói cho biết, là đã có rất nhiều chuyện kì lạ xảy ra trong căn nhà của người buôn Ả Rập kia.

Lần đầu tiên tôi gặp bà ấy, bà ta nói rất ít. Lần thứ hai - mười bảy ngày sau đó, bà ta nói chuyện nhiều hơn một chút, nhưng không tiết lộ một bí mật nào cả. Tôi cảm thấy bà ta như một kẻ đang bị vây dồn, bị tổn thương, ngay bên bờ một rãnh nước, phía trên cao một vách đá dựng đứng. Ba ta nói đến việc biến mất hoặc tan ra trong cát. Bà ấy nói là ngày đêm bị truy đuổi bởi những kẻ mà bà ta đã làm cho đau khổ. Rồi khi không than phiền nữa, bà ta lại thở dài, nói thêm: “Sau mọi chuyện, thậm chí tôi cũng không biết tôi là ai nữa!” Những gì tôi còn nhớ trong những lời xưng tội của bà ta, đó là ít nhất bà ta cũng có khả năng về ba điều sau đây: đã sống cuộc đời của một người khác, đã bỏ mặc một ai đó cho tới chết, nói dối và rồi trốn chạy. Đối với tôi thì điều này chưa đủ để tưởng tượng ra một câu chuyện trinh thám. Trên thực tế, thay vì một câu chuyện gì đó thì tôi lại tạo ra một điều khó hiểu. Tôi bị người đàn bà này làm cho mê mẩn. Sau khi bà ta biến mất một thời gian khá lâu, tôi bỗng cảm thấy, như là một điều khẩn thiết, mong muốn tìm kiếm bà ta, nói chuyện với bà ta và hỏi thăm bà ta một số điều. Người đàn bà ấy là người chăm chút, nuôi dưỡng cái điều bí ẩn này. Có thể bà ta là người duy nhất không nói cho tôi về khu vườn có muôn lối đi, về những tấm gương và những con hổ. Tóm lại, bà ấy là khuôn mặt cuối cùng mà tôi sẽ lưu giữ mãi mãi. Một gương mặt tròn đầy. Như các bạn đã dự đoán, tôi không bao giờ yêu thích những gương mặt dẹt cũng như những bàn tay ẩm ướt.

Vào thời đó, tôi vừa tròn năm mươi lăm tuổi. Một phần cuộc đời tôi đã trải qua như vậy. Sự mù lòa là một sự kết thúc, đồng thời đó cũng là một sự giải phóng, một nỗi cô đơn thuận tiện cho những sáng tạo, một chiếc chìa khóa và là một bài toán chưa có lời giải. Tôi đón nhận màn sương mù này với sự lạc quan. Hiển nhiên, cảnh tu mù, bất biến và bất động là thứ không thể nào chịu nổi. Tôi mang màu tang tóc. Màu đỏ vĩnh viễn biến mất nơi con người tôi. Còn màu tối, nó bị nhầm lẫn với màn đêm không hợp thời. Chỉ có màu vàng được giữ lại trong màn sương ấy. Tôi quyết định thay đổi không phải sự cảm nhận mà là những mối lo lắng, suy tư của mình. Cuộc đời của tôi chủ yếu là dành cho những cuốn sách. Tôi đã viết, đã cho xuất bản, đã hủy hoại, đã đọc và yêu quý chúng…, toàn bộ cuộc đời tôi là với những cuốn sách. Người đàn bà này do một người từ tâm phái tới, đã đến đúng lúc màn đêm bao phủ lấy tôi, cho tôi thêm hình ảnh sau cùng ấy, ban tặng cho kí ức của tôi gương mặt của bà ấy đang hoàn toàn hướng về một quá khứ mà tôi dự đoán. Tôi tự nhủ với lòng mình rằng đó không phải là một điều ngẫu nhiên, mà chắc chắn là của một tấm lòng hảo tâm vô danh: mang theo trong chuyến viễn du dưới lòng đất của tôi hình ảnh của một nhan sắc đầy cảm động. Tôi đi vào giữa đêm tối, bên cạnh là gương mặt ấy, hơn cả những cuốn sách, gương mặt ấy sẽ chiếm giữ cuộc đời tôi, cái hành lang dài dặc của buổi hoàng hôn. Hôm nay tôi muốn nói rằng tôi đã rất khổ sở bởi gương mặt kia vì những đường nét của nó thường xuyên bị biến mất trong kí ức của tôi. Phải chăng đó là hình bóng của một bóng hình, đơn giản nó chỉ là một hình ảnh minh họa, một tấm màn phủ lên một cuộc đời, hay là một ẩn dụ được tạo ra trong một giấc mơ? Tôi biết rằng ích lợi gương mặt mang lại cho tôi và cho sự thâm nhập lén lút này trong sự thân tình đã sơ mòn, đã làm hồi sinh trong tôi sự trẻ trung, lòng dũng cảm làm những chuyến viễn du nhọc công kiếm tìm cái gì đó hay một ai đó.

Trước khi ra đi kiếm tìm gương mặt đó, tôi cần phải giũ bỏ một vài điều bí mật. Tôi cảm thấy là không thể giữ chúng mãi thế này được nữa. Tôi đi đến chỗ dòng suối Maidonado chảy qua - hôm nay, dòng suối ấy đất đã lấp đầy, tôi tắm gội kì cọ bằng một hòn đá trơn, cũng là hòn đá thay thế nước của những buổi lễ tắm giặt cho những người Hồi giáo sống trong sa mạc. Trong lúc làm lễ tắm giặt, tôi nghĩ về những người bạn đã trở thành người thiên cổ và tất cả những điều mà họ đã trao gửi cho tôi trước lúc qua đời. Chỉ có điều Bí mật của người đàn bà Ả Rập này là vẫn ở đây, ngay trong lồng ngực của tôi. Đó chính là cái đã trói giữ tôi lại, và tôi không hề biết được một mẩu dù là nhỏ nhất, nó như chỉ là một câu chuyện giả trang được tạo dựng một cách khiên cưỡng. Đồng xu là một kí hiệu để dẫn dắt cuộc tìm kiếm của tôi. Trong lần đi dạo cuối cùng ở khu vườn của Al Hambra, tôi chìm ngập trong thứ mùi thơm của mặt đất tươi mát được những người làm vườn Tây Ban Nha vun xới để trồng xuống đó những khóm hồng, tôi có một thứ linh cảm quyết liệt rằng gương mặt người đàn bà kia là một linh hồn đè nặng những nỗi đau khổ day dứt, rằng tôi cần phải tiếp tục cuộc viễn du tới tận Tétouan, tận Fès và Marrakech. Cuộc viếng thăm này có cái gì đó giống như một cuộc hành hương. Tôi phải hoàn thành cuộc hành hương ấy không được ngưng lại cho tới ngày đem lại được cho linh hồn đó sự yên bình, thánh thiện và sự yên lặng mà bà ta cần có. Đó là một linh hồn bị xiềng xích. Một linh hồn đau khổ. Người đàn bà này có thể đã chết từ lâu. Nhưng mà tôi vẫn tiếp tục nghe được tiếng nói của bà ta, giọng nói không thành tiếng mà là tiếng thì thầm than vãn. Tôi sống trong nỗi đau đớn ấy và chỉ có mặt đất của đất nước này, ánh sáng của nó, mùi vị của nó và cả những nỗi căm giận của nó mới biết trả lại sự bình yên cho bà ta. Hình như bà ấy cũng muốn kể cho tôi nghe câu chuyện mà không phải giảm bớt đi những điều khiến bà ta không chịu được, nhưng bà ta lại cảm thấy thích thú hơn khi để lại cho tôi những dấu hiếu để mà tự giải mã lấy. Phép ẩn dụ đầu tiên là một chiếc nhẫn gồm 7 cái chìa khóa để mở bảy cánh cửa của thanh phố. Mỗi cánh cửa được mở ra có thể làm cho linh hồn của bà ta được thanh thản. Khi đọc cuốn tiểu thuyết Roman d’Al Mo atassim, một cuốn sách khuyết danh được tìm thấy vào thế kỷ XV dưới một phiến đá trong nhà thờ Cordue, thì tôi hiểu ra ý nghĩa của món quà tặng đầu tiên đó. Tôi tin là tôi biết một người kể chuyện vùng cực Nam đã cố vượt qua những cánh cửa này. Số mệnh hay sự bất cẩn đã cản ngăn kẻ bất hạnh ấy hoàn thanh trọn vẹn nhiệm vụ của mình.

Đồ vật thứ hai mà bà ta đưa cho tôi là một chiếc đồng hồ nhỏ không có kim, được sản xuất vào năm 1851, đúng vào năm mà đồng tiền năm mươi được làm ra ở Ai Cập, và rồi nhanh chóng không được lưu hành. Bà ta cũng trao cho tôi một tấm thảm dùng để cầu nguyện và trên tấm thảm đó là câu chuyện Đêm hôn lễ của Chosroes và Hirin nổi tiếng, một bức họa Thổ Nhĩ Kì minh họa cho một cuốn sách của Khamzech, tác phẩm của nhà thơ Nizamy. Điều này là một sự hỗn láo, xấc xược. Không bao giờ một người Hồi giáo đứng đắn lại cầu nguyện trên một bức họa khiêu dâm của thế kỉ XV như vậy cả! Tôi đã cố gắng giải mã thứ trật tự bí hiểm có quan hệ với bảy chiếc chìa khóa, với chiếc đồng hồ và đồng tiền cổ. Tôi không nghĩ là đã tìm ra con đường gỡ nút. Tuy nhiên cái sau cùng bà ta trao cho tôi không phải là một đồ vật mà là câu chuyện của một giấc mơ bắt đầu bằng một bài thơ mà bà ta cho là của nhà thơ Firdousi sống ở thế kỉ thứ X. Tôi đọc lại cho các vị nghe bài thơ như bà ấy đã sao chép lại:

Trong thân hình đóng kín kia, là một cô gái, gương mặt rực sáng hơn cả mặt trời. Toàn thân cô, màu trắng sáng như ngà, đôi má như bầu trời và thân hình như liễu rủ. Trên bờ vai ngọc ngà hai bím tóc đen huyền hai đầu giống như những chiếc vòng của sợi dây xích. Trong thân hình đóng kín kia, là một gương mặt đã lụi tàn, một vết thương, một bóng hình, và là một sự nhiệt thành, một thân hình giấu trong một thân hình khác.

Các bạn cũng có thể nhận ra, bài thơ được thay đổi một cách bịp bợm. Điều này chính là khả năng về nỗi cô quạnh tuyệt vọng của bà ta. Giấc mơ đưa chúng ta về phía những cánh cửa của sa mạc, trong bối cảnh phương Đông được các nhà văn và họa sĩ tưởng tượng ra này.

18
ĐÊM AN-ĐA-LU-DI

Giấc mơ rõ ràng và rất cô đọng. Tôi ra đi kiếm tìm một mái tóc dài và đen bóng. Tôi đi ra phố Buénos Aires có người hướng dẫn, như là một kẻ mộng du, bởi mùi hương rất thanh tao và hiếm hoi của một mái tóc đẹp. Tôi nhận ra mái tóc đó giữa đám đông. Tôi rảo bước. Mái tóc biến mất. Tôi cứ tiếp tục chạy đuổi theo cho tới khi tôi ra mãi ngoài thành phố, lạc giữa những gò đôi bằng đá và những đầu bê bị đốt cháy, ở giữa những khu phố bí mật mà ngày nay người ta gọi là những khu dân nghèo thành thị, một mình, bị nghẹt thở bởi mùi xác thối và bị một đám trẻ con ở trần la ó. Chúng giương cao những thanh gỗ đẽo gọt thành hình khẩu súng, chơi trò du kích đánh trận giả. Tôi sợ hãi. Giấc mơ của tôi trở thành một cơn ác mộng. Tôi quên mất tại sao tôi lại đi ra khỏi thư viện, và tại sao tôi lại ở trước mặt lũ trẻ con đói khát sẵn sàng hành hung tôi này. Tôi không làm sao bỏ chạy được. Tôi đã bị một cái bẫy chết chóc bủa vây làm cho nghẹt thở. Tôi hiểu rõ sự bất hạnh này. Chính lúc đó tôi lại nhận ra mái tóc dài đen nhánh một lần nữa. Tôi được giải thoát. Tôi tới khu phố nghèo nàn chật chội không khó khăn gì. Đi được khoảng vài trăm mét, có một hình bóng đưa tay lên ra kí hiệu cho tôi đi theo. Tôi vâng theo và thật kì lạ là tôi đang ở giữa một khu phố của một thành phố Ả Rập. Không nhìn thấy mái tóc dài đen nhánh đâu nữa. Không còn ai ra hiệu cho tôi nữa. Tôi ở lại một mình tĩnh tâm trở lại và rất sung sướng được dạo chơi trong những đường phố nhỏ chật hẹp và đầy bóng mát. Những người đàn bà không phải ai cũng che mặt. Những người đàn ông rao hàng rất vui vẻ và hóm hỉnh. Họ bán hương liệu, gia vị đủ mọi màu sắc, giày dép, thảm, chăn len, hoa quả khô. Một số người hét lên, số người khác thì lại hát. Khu phố hiển hiện trước mắt tôi như là một địa điểm rối rắm như tơ vò - những con phố và những quảng trường nơi mà tất cả những điều huyền thoại đều có thể diễn ra. Tôi may mắn tìm lại được người đàn bà có mái tóc đen huyền. Bị đẩy từ một khu phố nghèo nàn Áchentina vào sự trong một khu phố Ả Rập, tôi rảo bước trong sự ngạc nhiên và choáng ngợp. Những con phố được đánh dấu bằng những tiểu thương và những người ăn mày già nua. Có một người làm nghề mài dao thuê đang bước đi cùng với hòn đá mài, miệng thổi một loại kèn ácmônica bằng nhựa, tạo ra những tiếng ồn chói tai, từ xa đã có thể nhận biết được. Có một người bán nước, một người đàn ông già nua lưng còng, miệng bật ra một tiếng thở dài não nuột và đau đớn - chẳng khác gì tiếng chó sói đe nẹt và tiếng chó hoang - để rao bán thứ nước mát lành đựng trong một chiếc túi da mà ông đang khoác trên lưng. Cũng có những người ăn mày cứ nhắc đi nhắc lại mãi một câu nói như một cái máy, bàn tay chìa ra, bất động, vĩnh hằng. Khu phố không thể tồn tại nếu không có họ. Nó phụ thuộc vào họ. Tôi không biết thế nào mà đột nhiên tôi quả quyết rằng người bán nước, người mài dao kéo và một trong số những người ăn mày, một người đàn ông mù lòa là một phần trong câu chuyện đang kể của tôi. Tôi nhìn thấy họ như những ông bố bà mẹ hoặc là những người cùng hội cùng thuyền. Tôi cũng tin rằng họ đang bàn tính với nhau để vạch đường cho tôi và tạo tác ra, qua những bài ca và thái độ của họ, cái khuôn mặt duy nhất trên một cơ thể nhỏ bé và vô định, bị lúc lắc đu đưa bởi từng đợt sóng trào của một câu chuyện được thêu dệt bởi tất cả những con phố nhỏ hẹp này. Tôi quan sát ba người đàn ông đang ngồi trong khu phố Ả Rập kia như những chiếc bóng di động dõi theo mặt trời. Sau này, trong giấc mơ, tôi biết được rằng họ đã được một ai đó phái tới đây cho nên kỷ niệm với họ cứ theo đuổi tôi như một nỗi khổ đau. Tôi đau đớn và không thể nói ra đau ở chỗ nào. Trong khi đang nghĩ về nỗi đau đớn đó, tôi ngồi chồm hỗm ngay chỗ lối vào của nhà thờ và nhìn thấy, như một sự hiện hình, gương mặt của một người đàn bà trẻ, bị sưng tấy lên, nhàu nát bởi một sự khổ đau nội tâm, tôi nhìn thấy khuôn mặt, rồi thân hình nhỏ bé được nhặt ra từ một chiếc rổ đựng thực phẩm loại to, đôi chân chắc là bị gập lại hoặc cắm sâu xuống đất. Tôi là người duy nhất nhìn thấy hình ảnh hãi hùng này trong một con phố nhỏ tối tăm, có thể là nằm ở phía bên kia của nhà thờ. Tất cả bỗng nhiên tối sầm lại. Khu phố Ả Rập trở thành một thành phố của tối tăm hoang dã và tôi chỉ còn nghe thấy những tiếng nói lải nhải tang tóc của ba người đàn ông. Giọng nói của họ the thé và có âm mũi vẽ thành những đường nét của khuôn mặt đó. Đó không phải là một ảo ảnh. Đó là sự hiện diện mà tôi cảm thấy được hơi thở và sự ấm áp. Người đàn bà biến mất trong sự im lặng gián đoạn.

Giấc mơ này đã theo đuổi tôi trong nhiều ngày. Tôi không dám đi ra khỏi thư viện, nghi ngờ cả bóng đêm và cả trong giấc ngủ. Mái tóc đen huyền thực ra chỉ là bàn tay bị kéo dài ra của cái chết, nó đang đẩy tôi về phía hư vô. Để thoát ra khỏi sự ám ảnh này, tôi quyết định làm một chuyến viễn du bằng giấc mơ. Sau mọi chuyện, giữa cái chết và tôi, không cần phải có một mùa nào nữa. Tôi quên là đã không nói với các bạn rằng trong khu phố Ả Rập này, nơi mà những đồng xu từng được lưu hành không phải đồng tiền nào khác mà lại chính là đồng năm mươi xu đã nói ở trên. Cũng có những đồng tiền giấy do ngân hàng phát hành của thời chúng ta.

Các bạn thân mến! Với lòng mến khách, các bạn đã kiên nhẫn ngồi nghe cái con người xa lạ kia. Nhưng từ khi mà câu chuyện này với những nhân vật của chúng ta đến vây quanh tôi hằng đêm, thì linh hồn tôi đã dịu đi rất nhiều. Do ngày cũng như đêm, nên những dòng sông bị lạc vào trong biển cả và cuộc đời tôi tỏ ra rất nôn nóng trước sự quên lãng. Tôi nghĩ rằng cái chết có thể đến bất ngờ, không báo trước, không cả nghi lễ. Nhưng tôi đã nhầm. Cái chết đã dùng những con đường gồ ghề, sóng gió, và điều đó không làm cho tôi nản chí! Càng có thời gian cho sự chuẩn bị. Linh hồn của tôi đã bị đánh thức và thân thể của tôi đã đứng lên và bắt đầu bước đi. Tôi đi theo thân hình đó mà không đặt ra quá nhiều câu hỏi. Tôi đi qua châu Âu. Tôi dừng lại ở Andalousie. Bất chấp tuổi tác và sự mù lòa, tôi đã làm được một điều: tôi đi cả ngày trong lâu đài Al Hambra. Tôi ngửi hít mọi thứ. Tôi ngửi thấy mùi hương của mặt đất và của đá. Tôi vuốt ve những bức tường và để cho bàn tay tôi lướt trên mặt đá cẩm thạch. Lần đầu tiên tôi tới thăm Al Hambra với đôi mắt mù lòa. Cuối ngày, tôi trốn ở phía trong một phòng tắm kiểu Moritani. Những người gác lâu đài không nhìn thấy gì cả. Cho nên tôi cứ giam mình trong tòa lâu đài và những khu vườn. Ở đây, vào khoảng chín giờ trời mới tối. Khi đó đang là tháng bảy, trời dịu mát. Tôi đi ra khỏi chỗ trú ẩn như một đứa trẻ. Thật hạnh phúc biết bao! Thật vui! Tôi run rẩy đôi chút. Tôi bước đi mà không phải sờ soạng, tai lắng nghe tiếng thì thầm của dòng nước. Tôi hút sâu mùi hương nhài, hoa hồng và hoa chanh. Tôi nghe rõ tiếng vang của một thứ âm nhạc Andalousie đã từng biểu diễn ở nơi này cách đây những năm thế kỉ. Ban nhạc ngừng biểu diễn, vị thày tu báo kinh, bằng giọng nói mộc mạc và khỏe mạnh, đề nghị mọi người cầu nguyện. Tôi nghĩ về những vị vua, những hoàng tử, những triết gia, học giả đã rời bỏ xứ sở này, bỏ rơi đất nước và những điều bí mật của họ dưới sự khổ đau của người tín đồ không trung thành. Bàn tay tôi lướt trên mặt đá cẩm thạch, ấy là lời vĩnh biệt ban ngày, kết thúc sự nuối tiếc, lời vĩnh biệt ký ức xưa cũ. Tôi đã trải qua một đêm thật sảng khoái, đầy sự khêu gợi. Tôi được một gương mặt trăng rằm yêu quý. Tôi hòa tan vào bóng đêm trong sự dịu êm của thứ mùi vị đang bao trùm trên lâu đài Al Hambra. Tôi tin là đã tìm thấy một góc nhìn, một khoảnh khắc ngắn ngủi trong màn đêm Andalousie, một màn đêm chiếu sáng bóng đêm trong tôi, nỗi cô đơn mênh mông, dịch chuyển trong thời gian, để lại phía sau bức tường. Tất nhiên, tôi nghe rõ những giọng nói. Đó là một dịp lễ tết. Nhiều nhà thơ đọc những vần thơ mà tôi đã thuộc lòng. Tôi cũng đọc những vần thơ với họ. Tôi bước đi, tai nghe rõ những giọng nói. Tôi đi đến sân của những con Sư Tử và ở đó một sự im lặng nặng nề của một thời gian bất động đang ngự trị. Tôi ngồi bệt trên mặt nước cứ như có ai đó đã yêu cầu tôi dừng lại ở đó và không được động đậy. Tôi không còn nghe được giọng đọc của những nhà thơ. Tôi tìm giọng nói của tôi trong chính kỉ niệm của mình. Kỉ niệm đầu tiên của tuổi thơ tôi là đi theo bố tôi lúc đó mắt đã mù cũng ở trong những khu vườn này. Đột nhiên một giọng nói đàn bà trầm trầm và có vẻ nhạo báng từ phía ngoài dội về phía tôi. Tôi chờ một lúc, những địa điểm này có nhiều người lui tới. Người đàn bà phát âm rõ từng chữ cái Ả Rập đầu tiên: Aleph…Bà…ta…Jim…Hâ…dal…những con chữ được hát lên âm vang trong sân. Tôi ở lại đó cho tới lúc hừng đông, không động đậy, tai dỏng lên, hai bàn tay bám chặt lấy hàng cột đá cẩm thạch. Đó là giọng nói của một người đàn bà trú ngụ trong một cơ thể đàn ông. Đúng vào lúc những tia nắng lờ mờ của ban ngày hiện ra, có hai bàn tay rắn chắc siết lấy cổ tôi. Tôi nghẹt thở, cố gắng chống cự quyết liệt; đó là những thời điểm kinh khủng nhất. Tôi rất khỏe mạnh nên chưa bao giờ lo lắng cho tình trạng sức khỏe của mình cả. Sẵn cây gậy trong tay, tôi quật lung tung. Tay vẫn không nới lỏng ra, người đàn ông bật ra một tiếng hét đau đớn. Tôi cảm thấy rằng thân thể của hắn ta từ từ dịch sang bên trái. Thuận đà, tôi đứng lên nện tiếp một cú rất mạnh vào kẻ bóp cổ mình.

Đó có phải là một con người, một thiên thần của sự bất hạnh, một bóng ma, hay là một con chim bị kết án chết cô đơn, đó là một người đàn ông hay đàn bà? Có thật là tôi đã đánh nhau với người đàn ông mang mặt nạ hay là tôi mơ đến tai họa trong giấc mơ đêm ở Andalousie? Tôi không biết, tôi chỉ biết rằng sáng ra người tôi mệt lử và gáy rất đau. Tôi biết rằng đêm rất dài và chất chứa đầy những sự kiện, và rằng ngày hôm sau tôi đã thay đổi. Tôi thật sự khó khăn khi phải rời xa Al Hambra. Người thanh niên đi cùng với tôi đã rất lo lắng. Anh ta hiểu rằng tôi tự giam giữ mình ở trong đó. Buổi sáng, anh ta chờ tôi rất sớm ngay cửa chính. Tôi rất vui mừng mặc dù tôi đang rất mệt và thiếu ngủ. Bây giờ, tôi biết rằng cái thân hình đánh nhau với tôi trong đêm mang một bộ tóc giả dày và dài. Đó có thể là cái chết hoặc là bạn đồng hành của nó. Cái chết coi thường tôi luôn tiến lại gần tôi rồi lại dạt ra với một sự đe dọa và một sự bướng bỉnh bất biến. Đêm nay chắc là đêm sau cùng. Lẽ ra tôi đã có thể có một cái chết ngọt ngào vào cái đêm Grenade này. Nhưng tôi đã cương quyết chống lại với sự điên dại của một thanh niên. Tôi cảm thấy tự do, được giải thoát khỏi sự chờ đợi chậm chạp và mệt nhọc. Từ khi đó cái chết có thể đến. Tôi biết rõ gương mặt nó, biết rõ giọng nói và bàn tay của nó, nhưng nhìn chung, tôi không biết ngày nào giờ nào nó sẽ đến. Từ vài năm nay, tôi luôn luôn phải đi. Tôi bước đi chậm chạp, cứ như người từ rất xa đến mà không còn hy vọng đi đến nơi được nữa…

Lúc này tôi đang ở đâu đây? Tôi ngửi thấy mùi bạc hà đậm đà, tươi mát, tôi nghe những giọng nói của những người bán hoa quả, tôi ngửi thấy mùi bếp núc, chắc chắn là chúng tôi đang ở rất gần một hiệu ăn công cộng... Mùi thơm nồng nàn trộn lẫn với mùi dầu hỏa cháy, mọi thứ mùi đã làm cho ông già, sau nhiều ngày bách bộ, ngây ngất. Phải chăng tôi là mục tiêu của một âm mưu đã dối trá tôi và phản bội lại tôi? Bây giờ, xin các bạn, những người đang cầm giữ số phận của tôi trong tay, hãy cho tôi biết liệu người ta có thể khám phá ra một thân xác hay một cuốn sách ở một trong những tòa lâu đài ở Cordue, Tolède hay ở Grenade không?

Tôi đã mơ về một đêm Andalousie hay là tôi đã từng sống ở đó? Hình ảnh một con ngựa điên đang giận dữ trong sân một ngôi nhà lớn luôn truy đuổi tôi từ cái đêm ở Grenade. Sự im lặng của các bạn là một sự thử thách rất nghiệt ngã đối với tôi. Tôi ít nhiều còn xa lạ với mảnh đất tổ tiên của các bạn và tôi lại đang ở rất gần với buổi hoàng hôn đang tiến đến và bao phủ lấy các bạn. Tất cả đã hoàn thành bởi một người đàn bà đã nhận ra sự quá đáng, sự không thể và điều không thể tưởng tượng được. Đó là những ánh sáng lờ mờ đầu tiên của điều Bí Mật; và nếu như tôi loại bỏ ra khỏi đó cái điều buồn cười, thì chính là để bảo vệ những khoảng thời gian yên bình mà mọi người đã bị cái chết quấn chặt cần đến.

Tôi cũng có thể đọc được cuốn sách của Almoqtâdir El Maghrebi sống ở thế kỉ XII, và tôi không đồng nhất hóa với người đọc, tôi sẽ chỉ nhắc lại đoạn dưới đây:

“Murieron otros, pero ello aconteció en el pasado, Que es la estación (nadie lo ignora) mas propicia a la muerte Es posible que yo, súbdito de Yaqub Almansur, Muera como tuvieron que morir las rosá y Aristóteles?”

“Những người khác chết, nhưng điều này chỉ đến trong quá khứ. Ai là mùa (nào ai biết được) thuận nhất cho cái chết. Có thể là tôi, thần dân của Yaqoub al Mansour. Như Aristote và hoa hồng phải chết, giờ đến lượt tôi chăng?”

19
CÁNH CỬA CỦA CÁT

Một người đàn ông có đôi mắt màu xám ti hí gần như nhắm tít lại do mệt mỏi và thời gian, bộ râu có mùi khét bởi mùi cây lá móng, đầu vấn một chiếc khăn màu xanh, ngồi bệt trên mặt đất, chân tay duỗi ra như một con vật bị thương, mắt hướng về phía người lạ đang chìm đắm trong giấc ngủ nhưng đôi mắt vẫn mở to, ngước lên trần nhà, chúng không kiếm tìm cái gì cả mà để mặc cho những giấc mơ, những chiếc gương, những con suối nguồn, những con ruồi, những con bướm và tháng ngày đi qua.

Đàn ông và đàn bà lặng lẽ bất động. Họ sợ phạm phải điều tàn nhẫn là đánh thức con người xa lạ, tù nhân của điều bí mật mà họ mới chỉ biết được một vài mẩu chắp vá, điều bí mật đó đang kích thích trí tò mò của họ. Họ suy nghĩ và chờ đợi. Ánh sáng cuối ngày chuyển dịch vị trí của đồ vật, vẽ bóng những đồ vật đơn giản nhất, tạo cho chúng những sắc màu và những vẻ huy hoàng ngắn ngủi, ánh sáng lướt qua trên những gương mặt, dừng lại ở một ánh mắt, rồi lại quét sáng toàn cảnh mà không thay đổi gì cả. Người đàn ông có đôi mắt xám cố đứng dậy. Khó khăn lắm ông ta mới nâng được đôi chân dậy, rồi phải tựa vào một chiếc ghế và mệt nhọc lê người tới chỗ lối ra của tiệm cà phê. Chiếc áo choàng cũ kĩ và bẩn thỉu trùm kín ông ta. Người ta có thể nhận ra những đường nét trên gương mặt mà ông ta cố tình dùng khăn che giấu. Ông ta ôm một chiếc cặp dưới cánh tay, đi đến chỗ cử tọa đang đứng im, dừng lại và ngồi trên một chiếc ghế ọp ẹp. Một người đàn ông đưa tay ra hiệu, đề nghị ông ta không đung đưa chiếc ghế để khỏi gây tiếng ồn, nhưng chiếc ghế bị hỏng vẫn nghiến ken két. Ông ta xin một cốc nước. Một người bên cạnh trao cho ông già cốc nước đã uống vơi một nửa. Ông già lôi từ trong một chiếc cặp ra một túm bột vàng, thả vào trong cốc nước rồi uống cạn, miệng thầm thì cầu Chúa làm cho cơn đau của ông dịu bớt và chữa lành bệnh cho ông. Ông già đặt chiếc cốc xuống, gật đầu cảm ơn người bên cạnh, rồi đặt chiếc cặp lên bàn, mở cặp và lôi ra một cuốn vở đã cũ. Không báo trước, ông già nâng cao cuốn vở và nói: “Tất cả các bí mật là ở đây… Xin Chúa chứng giám…”

Đám cử tọa nhốn nháo, bỏ rơi người xa lạ đang ngủ; họ quay lưng lại phía ông ta, bỏ mặc ông ta trong giấc ngủ say nồng. “Mọi chuyện nằm cả trong cuốn sách này… và các bạn sẽ biết tất cả.. ”, người đàn ông vấn khăn nhắc lại. Câu nói được nhắc đi nhắc lại nhiều lần với giọng nói thân quen có tác dụng như chiếc chìa khóa thần kì mở tung những cánh cửa bị bỏ quên, hoặc đã bị khép lại. Chỉ tay vào người mù, ông ta nói: “Chúng ta sẽ nghèo đi một khi người đàn ông này chết. Vô số những sự việc - những câu chuyện, những giấc mơ và những đất nước - sẽ chết cùng với ông ta. Chính vì vậy mà tôi phải ở đây, một lần nữa tôi lại đến đây với các bạn, trong vài tiếng đồng hồ, hoặc vài ngày thôi. Mọi vật đã thay đổi từ lần gặp sau cùng đó. Một số người đã ra đi, số khác lại đến đây. Giữa chúng ta, là tro bụi và sự quên lãng. Giữa các bạn và tôi là một sự vắng mặt dài ngày, một sa mạc mà tôi đã lang thang, một nhà thờ nơi tôi sống, một sân thượng nơi tôi đã đọc và đã viết, là ngôi mộ nơi tôi đã ngủ. Tôi đã dành thời gian để đi đến cái thành phố mà tôi không hề quen biết ai và không thông thạo một chỗ nào này. Tôi đã ra đi, bị đuổi ra khỏi quảng trường. Tôi đã đi rất lâu trên những cánh đồng và qua những thế kỉ. Mọi chuyện ở cả đây... Xin Chúa chứng giám...” Ông ta ngừng lại một lúc, nhìn chằm chằm vào quyển vở, lật giở từng trang: Những trang giấy trắng tinh. Kiểm tra kĩ từng trang, người ta nhận ra dấu vết của những nét chữ bằng mực nhạt màu, những hình vẽ nhỏ không đáng kể bằng bút chì đen. Ông ta nói tiếp: “Cuốn sách này không có chữ. Nó bị tàn phá. Tôi đã bất cẩn mở ra trong một đêm trăng tròn. Khi soi cuốn sách dưới trăng, ánh sáng của mặt trăng đã lần lượt xóa sạch những con chữ. Không còn gì tồn tại ngoài cái mà thời gian đã kí thác vào trong cuốn sách này…, tất nhiên, còn sót lại những đoạn manh mún, một số âm tiết…, mặt trăng đã chiếm lĩnh trọn vẹn câu chuyện của chúng ta. Một người kể chuyện bị mặt trăng làm cho khuynh gia bại sản, bị nó cướp bóc không một chút liêm sỉ còn có thể làm được gì nữa kia chứ? Ông ta buộc phải im lặng, trốn chạy rồi, đi lang thang, tôi đã chứng kiến rất ít. Tôi muốn quên đi tất cả. Tôi đã không thành công. Tôi đã gặp những kẻ lang băm và lũ kẻ cướp. Tôi bị lạc trong những bộ lạc du mục đang xâm chiếm dần các thành phố. Tôi đã quen với hạn hán, súc vật chết, nỗi thất vọng của con người trên những cánh đồng. Tôi đã bước những bước rất dài từ bắc xuống nam và từ phía nam tới vô cùng. ”

Người mù thức dậy. Mái đầu ông ta động đậy. Đôi mắt mở to không nhìn vào một cái gì cả. Ánh mắt vẫn bị neo lại như ngày đầu tiên ông bị mù lòa. Ông ta đứng dậy. Một chiếc ghế bỏ trống rơi xuống, tạo nên một tiếng động khó chịu. Một cậu con trai chạy nhào lại đỡ lấy tay ông. Rồi cả hai đi ra ngoài quảng trường lúc này đã bớt nhộn nhịp. Ông già lẩm bẩm vài câu vào tai cậu bé, cậu ta dừng lại một chốc rồi dẫn ông ta đến chỗ đám đàn ông và đàn bà đang ngồi bệt dưới đất, trên những tấm chiếu trong quán cà phê. Họ đang ngồi xung quanh một người đàn bà mặc đồ trắng đang chậm rãi nói chuyện. Mọi người dành cho người mù một chỗ, ông ta ngồi xuống, hai chân khoanh tròn. Ông chú ý lắng nghe giọng nói của người đàn bà. Như vậy, ông ta đã chuyển từ một câu chuyện mà ông ta tin là đã có chìa khóa sang một câu chuyện mà ông ta không biết sự bắt đầu cũng như ý nghĩa của nó. Ông ta sung sướng vì đến rất đúng lúc và được nghe câu cần nghe cứ như chuyến viễn du của ông giữa thành phố Ả Rập đang tiếp tục vì sự thích thú của ông ta cùng với niềm đam mê mất phương hướng và đắm chìm trong khu vườn đấy những mê đạo mà ông ta đã vẽ nên trong thư viện ở Buénos Aires. Người đàn bà vẫn tiếp tục câu chuyện: “…bằng cảm giác, và cả thị giác nữa! Hoặc là thanh kiếm này chỉ là một ý niệm của một hoàng tử bị ma ám! Tuy nhiên lưỡi kiếm rực sáng dưới mặt trời vào buổi trưa, và những người đàn ông đang lau rửa những viên đá lát còn vương những vết máu đọng.. ”

Ông già mù gật đầu đồng ý.

Ở một phía khác của quảng trường, trong tiệm cà phê, người đàn ông quấn chiếc khăn xanh tiếp tục câu chuyện:

“Sở dĩ thành phố của chúng ta có bảy cửa là vì nó được bảy vị thánh yêu quý. Nhưng tình yêu ấy đã trở thành một thứ bùa mê. Từ khi dám kể ra câu chuyện và số mệnh của lần sinh thứ tám, tôi biết rõ chuyện này. Cái chết đã sờ sờ ra đó, bên ngoài kia kìa, nó đang quay tròn như một cái bánh xe của sự ngẫu nhiên. Nó có một bộ mặt, những bàn tay và giọng nói. Tôi quen biết nó. Nó đã đi cùng với tôi từ lâu. Tôi là kẻ thân thuộc với thái độ vô sỉ của nó. Nó không làm cho tôi sợ hãi. Nó mang theo tất cả những nhân vật trong những câu chuyện của tôi. Nó cắt đi của tôi mọi nguồn sống, Tôi đã rời bỏ quảng trường này không chỉ vì người ta đã xua đuổi chúng tôi đi, mà còn vì cái chết lần lượt thanh toán từng nhân vật chính của tôi. Buổi tối, tôi ra đi, câu chuyện kết thúc giữa chừng với lời hứa sẽ tiếp tục cuộc phiêu lưu với những thính giả trung thành của tôi vào ngày mai. Khi tôi trở lại, thì câu chuyện đã hoàn thành. Cái chết đã bám riết những nhân vật chính suốt đêm qua. Cuốc sống và sự đi lại bị ngăn cản, tôi lại trở lại với những mẩu chuyện. Trí tưởng tượng của tôi lại bị đổ sụp. Tôi đã cố gắng khôi phục, điều chỉnh lại những đoạn bị biến mất một cách phũ phàng đó. Công chúng không bước đi. Cái chết mà tôi nghe rõ tiếng cười và những lời châm chọc của nó từ xa đang cười cợt chế giễu tôi. Tôi nói lẩn thẩn, ấp a ấp úng. Tôi không còn là một người kể chuyện nữa, mà là một gã lang băm, một con rối giữa những ngón tay của thần chết. Lúc đầu, tôi không hiểu điều gì đã đến với tôi. Tôi kết tội trí nhớ của tôi đã bị mòn mỏi bởi tuổi già. Nhưng đó không phải là vấn đề trì trệ, bởi vì tôi còn cả một kho dự trữ đầy ắp những câu chuyện. Chỉ cần bắt đầu kể chúng ra là chúng lại tự vắt kiệt những tinh chất của mình. Tôi trải qua nhiều đêm không ngủ. Rồi một trong những đêm đó, cái chết xuất hiện ở chỗ tôi dưới những đường nét của một nhân vật, đó là lần sinh thứ tám của Ahmed hay Zahra, và cái chết đã đe dọa tôi bằng tất cả sấm sét của bầu trời. Hắn quở trách tôi là đã phản bội lại điều bí mật, là đã bằng sự hiện diện của mình làm nhơ nhuốc vương quốc của những điều Bí mật, nơi mà điều bí mật đang trú ngụ ở chỗ sâu kín nhất. Con người tôi là nơi ẩn trú của điều bí mật tối thượng. Hắn lục lọi khắp người tôi. Thật là bất cẩn! Thật là phi lý hết sức! Nỗi bất hạnh của tôi đã bắt đầu, ấy là một nỗi bất hạnh mênh mông. Tôi nhìn thấy sự điên loạn đang tiến lại gần. Tôi không còn mặt mũi nào để phô diễn trước công chúng nữa. Tôi xấu hổ. Thứ bùa mê này là nhằm vào tôi. Cả các bạn và tôi sẽ không bao giờ biết được điểm kết thúc của câu chuyện, không thể vượt qua mọi cánh cửa. Tôi cần phải trốn đi. Tôi đã cố gắng tự thay đổi, làm những nghề khác. Làm nhà văn được mọi người biết đến. Tôi không có khách hàng. Làm thày thuốc, tôi không có một chút thành công nào. Là một nhạc công chơi đàn luýt, mọi người phải bịt tai. Chẳng có việc gì thành công cả. Thật là một kẻ đáng bị nguyền rủa. Tôi đã bị nguyền rủa và không có lấy một chút hy vọng nào. Tôi làm một cuộc hành hương đến vùng cực nam của đất nước. Tôi đã đến được sau hàng tháng trời đi bộ và lang thang trong những khu làng xa lạ, trong cơn điên loạn của mình, những khu làng đó trở thành những thứ bề ngoài, chỉ là cái cơ thể trống rỗng bị cái chết đã từng nhạo báng và tra tấn tôi đặt ra giữa con đường mà tôi đang đi. Tôi nhớ lại một buổi tối, khi cơ thể mệt nhoài, tôi đã ngủ mê mệt dưới một cái cây tại một địa điểm hoang vắng chỉ có những phiến đá và cái cây này thôi. Ngày hôm sau, khi tỉnh dậy, tôi thấy mình đang ở trong một nghĩa địa, một đám người ăn vận toàn màu trắng đang chôn rất nhiều trẻ con trong một cái hố lớn. Những đứa trẻ không vải liệm, trần trụi. Tôi kinh hãi. Tôi đi đến bên chiếc hố. Và tôi nghĩ là đã nhìn thấy xác của thằng con trai của tôi. Tôi gào lên đau đớn. Một bàn tay rất khỏe bịt lấy miệng tôi, chặn tiếng gào thét của tôi lại. Tôi như bị ma ám và như có một định mệnh nào đó dẫn lối. Tôi bước đi rất lâu và rồi sau đó lại quay trở lại đúng điểm xuất phát một cách ngẫu nhiên không thể nào giải thích được. Những nhân vật mà tôi coi là đã sáng tạo ra, thoắt hiện ra trên con đường của tôi, cản đường và đòi tôi thanh toán những nợ nần. Tôi lại bị rơi vào đúng cái bẫy mê sảng của chính tôi. Những ngón tay chỉ cho tôi sự trừng phạt nhân danh nghĩa xã hội và tố cáo sự phản bội của tôi. Ông bố Ahmed giam giữ tôi trong một ngôi nhà cổ và yêu sách tôi quay trở lại quảng trường kể lại câu chuyện theo một cách khác. Vẻ mặt ông ta cau có, hung dữ và có thể nói là đã ở trước ngưỡng cửa địa ngục rồi. Bà mẹ đứng sau lưng ông ta, ngồi trong một chiếc xe đẩy nhỏ. Bà ta liên tục khạc nhổ xuống đất. Cặp mắt lờ đờ của bà ấy nhìn tôi chằm chặp làm tôi sợ hãi. Trên một con đường nhỏ tôi cũng gặp Fatima. Cô ta không còn ốm đau bệnh tật nữa. Hôm đó là ngày thứ sáu, giữa ban ngày. Cô ấy đón đường tôi và nói: “Tôi là Fatima. Tôi đã được chữa khỏi bệnh.” Tôi nhìn thấy cô ta ôm rất nhiều hoa, vui vẻ như một người vừa hoàn thành việc báo thù cho số mệnh của mình. Fatima mỉm cười. Chiếc váy trắng - giống như áo cưới - gần như còn mới nguyên; đúng ra thì có tí chút đất bám nơi nếp gấp. Cô ta nói với tôi bằng chất giọng trong trẻo: “Bây giờ thì ông đã nhận ra tôi rồi chứ? Tôi là người mà ông đã chọn làm nạn nhân của nhân vật của ông. Ông đã nhanh chóng thải loại tôi. Bây giờ tôi trở về thăm lại những địa điểm và quan sát những sự vật mà tôi muốn chúng tồn tại vĩnh cửu. Tôi thấy đất nước chẳng có gì thay đổi. Còn ông, ông biến mất. Ông đã làm cho câu chuyện của ông lưu lạc khắp nơi và lí trí của ông cũng bị ông làm cho lạc hướng. Mặt đất rất khô khan, nhất là khu vực phía nam. Tôi không biết gì về phía Nam. Tôi trở lại trên từng bước chân câu chuyện của ông. Tôi đếm những xác chết và đợi chờ những con người sống sót. Tôi không có cái gì chống chính tôi cả. Tôi thuộc về sự vĩnh cửu mà ông đã nói tới mà không biết. Đất nước không có gì đổi thay, hay đúng hơn là tôi thấy mọi vật còn trở nên nghiêm trọng hơn. Thật là thú vị! Con người ta sống hay tích lũy thù hận; có kẻ sỉ nhục họ hàng ngày; thế mà họ chẳng động đậy gì cả, và rồi một ngày, họ nhào cả xuống phố đập phá tất cả. Quân đội tới can thiệp và bắn vào đám đông để lập lại trật tự. Sự im lặng và mái đầu dưới cánh tay. Người ta đào những chiếc hố lớn rồi ném những xác người xuống đó. Việc này trở thành kinh niên. Khi bị đau ốm, tôi không biết điều gì đang xảy ra xung quanh mình. Tôi chống chọi với mọi thứ khủng hoảng và tôi đợi chờ sự giải thoát. Bây giờ, tôi nghe thấy tất cả, nhất là những tiếng kêu thét của con trẻ và những tiếng súng nổ. Thật là ngu xuẩn khi phải chết bằng một viên đạn lạc khi chưa đến tuổi. Tôi nhìn thấy đám trẻ con sửng sốt chạy đến. Những đứa trẻ thật đáng thương!...

Fatima dừng lại một chốc, lôi từ trong chiếc túi bị những bông hoa chà là che kín mấy quả chà là này đi, thứ quả này rất ngon. Đừng sợ gì cả, đó không phải là thứ quả người ta đặt trên mặt, trên mắt của người chết đâu. Không phải đâu, đây là những quả chà là mà tôi mới hái sáng nay…, ông ăn đi, ông sẽ nhìn thấy rõ hơn đấy!... ”

Sự thật, sau khi ăn ngốn ngấu những quả chà là, tôi nhìn sáng hơn thật, sáng tới mức tôi không còn nhìn thấy gì nữa. Tôi bị lóa mắt bởi luồng ánh sáng rất mạnh, tôi chỉ nhìn thấy những chiếc bóng được gọt tỉa trong một thứ ánh sáng trắng muốt. Tất nhiên, không có một ai đứng xung quanh tôi cả. Fatima cũng biến mất. Tôi chớp mắt. Càng chớp, tôi càng cảm thấy đau. Tôi hoàn toàn bị câu chuyện này và những người liên quan cuốn hút. Các bạn biết đấy, không mê tín, không nên đùa cợt với những chuyện như vậy! Những câu chuyện người ta kể giống như những địa điểm. Chúng là nơi trú ngụ của những con người mà chúng lệ thuộc trong thời gian xa xưa, không nhất thiết là những cái mà người ta gọi là những tư duy. Một câu chuyện, cũng như một ngôi nhà, một ngôi nhà cũ kĩ với những cấp độ, những tầng lầu, những căn phòng, những hành lang, những cửa ra vào và cửa sổ, những kho chứa, hầm rượu và hang động, những khoảng không gian vô ích. Những bức tường được lưu giữ trong kí ức. Hãy cào vào một hòn đá xem, hãy dỏng tai lên mà xem, các bạn sẽ nghe được rất nhiều thứ! Thời gian nhặt nhạnh những thứ mà ban ngày mang giữ và ban đêm phân tán. Nó giữ cả lại và bảo vệ. Chứng nhân, ấy chính là đá. Tình trạng của đá. Mỗi phiến đá là một trang viết, được đọc và gạch xóa. Tất cả mọi thứ đều được lưu giữ trong từng hạt đất. Một câu chuyện. Một ngôi nhà. Một cuốn sách. Một sa mạc. Một chuyến lang thang. Sự ăn năn và lòng sám hối. Các bạn có biết rằng tha thứ chính là che giấu tội ác không? Tôi không có vinh quang cũng chẳng có hào quang đưa tôi lên thiên đường. Tôi đã quên mất năm lời nguyện cầu. Tôi nghĩ rằng suối nguồn nơi tôi chắt lọc lấy những câu chuyện có lẽ sẽ không bao giờ cạn. Giống như đại dương. Như những áng mây theo nhau, thay đổi nhưng luôn cho ta những giọt mưa. Tôi kiếm tìm lời xin lỗi. Ai dám thuận cho tôi có được điều quên lãng này? Người ta nói với tôi rằng một nhà thơ vô danh đã trở thành Thánh của những hạt cát bao phủ và che giấu có thể giúp được tôi. Tôi ra đi. Tôi bị vặt trụi mọi thứ và tôi đã đi bộ theo đoàn người. Tôi đã bỏ rơi tất cả. Tôi mặc toàn đồ len và cứ nhằm hướng nam tiến bước, đầu không hề ngoảnh lại. Tôi không còn gia đình, nghề nghiệp, không còn gì ràng buộc nữa. Trước đây, tôi sống thật vô tư không lo gì tới ngày mai. Tôi có một hội đoàn đăng kí ở quảng trường. Tôi có thính giả trung thành và rất lưu tâm. Những câu chuyện của tôi đã làm cho cuộc đời tôi có ý nghĩa. Tôi ngủ yên bình. Tôi lặt những câu chuyện từ những người khác, cho tới một ngày, một người đàn bà đáng thương ở Cảng Alexandrie đến thăm tôi. Người dàn bà mảnh mai, tóc màu nâu, ánh mắt luôn nhìn thẳng vào mọi vật. Trong số tất cả những người kể chuyện trên quảng trường mà bà ta nghe, bà ta chỉ chọn có tôi. Bà ta liền nói ngay với tôi: “Tôi đã nghe tất cả mọi người kể chuyện, chỉ có ông là có khả năng kể được câu chuyện về ông chú mà thực ra là bà dì của tôi! Tôi rất cần được trút bỏ gánh nặng của cái điều khó hiểu này là một bí mật từ lâu đã đè nặng lên gia đình chúng tôi. Người ta đã khám phá ra con người thật của chú tôi vào đúng cái ngày ông ấy chết. Từ ngày ấy, chúng tôi sống trong cơn ác mộng. Tôi nghĩ rằng nếu công khai cho mọi người biết rõ câu chuyện này thì người ta sẽ biến nó thành một truyền thuyết cũng nên, và, cũng như mọi người biết đấy, những huyền thoại và truyền thuyết bao giờ cũng dễ chịu hơn là sự thật nghiêm túc. ”

Người đàn bà kể chi tiết cho tôi nghe câu chuyện về Bey Ahmed. Câu chuyện kể những hai ngày mới xong. Tôi vừa chăm chú nghe vừa nghĩ tới những điều mà tôi sẽ có thể làm được từ những dữ kiện này, và làm sao để cho nó hòa nhập được vào đất nước của chúng tôi. Sau hết, có rất ít sự khác biệt giữa 2 xã hội Ả Rập và Hồi giáo, phong kiến và cổ truyền của chúng tôi. Tôi đã hỏi tại sao bà ta lại chọn tôi. Bà ấy nói với tôi, cũng có thể là để nịnh tôi, rằng trí tưởng tượng của tôi phong phú hơn những người khác, rồi bà ta nói thêm: “Giờ đây, câu chuyện này đã ở trọn trong ông. Nó sẽ chiếm đoạt hết đêm ngày của ông. Nó sẽ đào sâu cái giường của nó trong cơ thể và tâm trí ông. Ông sẽ không thể nào thoát khỏi nó được. Đó là một câu chuyện từ xa đến. Nó đã sống trong sâu thẳm của cái chết. Từ khi kể ra câu chuyện này, tôi cảm thấy dễ chịu hơn, nhẹ nhàng hơn và trẻ trung hơn. Tôi đã để lại cho ông một kho báu và một cái giếng sâu. Này, ông cẩn thận đấy, không được nhầm lẫn 2 thứ đó đâu, điều này có quan hệ tới lí trí của ông đấy! Hãy xứng đáng với điều bí mật đó và những tổn thương của nó. Hãy lan truyền câu chuyện này, đưa nó vượt qua bảy khu vườn của linh hồn. Tạm biệt bạn của ta, kẻ tòng phạm của ta!

Trước khi từ biệt tôi, bà ta trao lại cho tôi một quyển vở lớn dày khoảng hai trăm trang, trong đó kí thác nhật kí và những suy tư của Bey Ahmed. Tôi đọc đi đọc lại cuốn sổ ghi chép đó. Mỗi lần đọc là tôi lại thật sự xúc động và tôi không biết làm gì với câu chuyện này. Vì thế nên tôi đã bắt đầu kể nó ra. Càng kể, tôi càng như chìm sâu vào trong một cái giếng…, những nhân vật của tôi từ bỏ tôi…, tôi buộc phải giảm thiểu tối đa những mối quan hệ, cho tới một ngày, lợi dụng khi dọn dẹp quảng trường, tôi đã lên đường đi xuống phía Nam. Khi cuốn sách bị ánh trăng rằm xóa sạch, lúc đầu tôi sợ hãi, nhưng đó là những dấu hiệu đầu tiên về sự giải thoát của tôi. Tôi cũng quên đi tất cả. Nếu ai đó trong các bạn muốn biết phần tiếp theo của câu chuyện này, thì anh ta phải hỏi mặt trăng vào đúng ngày rằm. Tôi đặt ra đây, trước mặt các bạn cuốn sách, lọ mực và cây bút. Còn tôi, tôi phải đi đọc Kinh Coran bên nấm mồ của những người chết đây!

Tháng 12 năm 1982 - tháng 2 năm 1985.

Chú thích

[1] La Mecque: Thánh địa Hồi giáo, thuộc Arabie Saoudite (ND).

[2] Luật sĩ: mufti.

[3] Andalousie (Andalucía) một vùng thuộc phía Nam Tây Ban Nha, bị người Ả Rập chiếm đóng từ năm 711 đến 1492, họ đã xây dựng nên ở đây một nền văn minh rất rực rỡ.

[4] le fez: một loại mũ chỏm bằng len mà người Thổ Nhĩ Kì đã dùng trong một thời gian dài (ND).

[5] Thiên Xu-ra về những người đàn bà, IV, 11-12

[6] Kif: một loại thuốc có pha trộn lá cần sa

[7] Calife: vua Thổ Nhĩ Kì

[8] Tétouan, hoặc Tetuan, một thành phố của Maroc, nguyên thủ phủ của vùng đất bị Tây Ban Nha chiếm đóng, nằm gần Địa Trung Hải, khoảng 140 000 dân (ND)

[9] Cordue, hoặc Córdoba, thành phố thuộc Tây Ban Nha, khoảng 215 500 dân, từ năm 785 là tên một đền thờ Hồi Giáo, sau đó bị chuyển đổi thành Nhà thờ Thiên Chúa Giáo dưới thời Charles Quint 1500 – 1558 (ND)

[10] Farouk, hoặc Fàrùq, vua Ai Cập, 1920-1965, nối ngôi từ 1936 và thoái vị năm 1952 (ND)

[11] Andalousie, hoặc Andalucía, là một vùng đất nằm phía Nam Tây Ban Nha, khoảng 5 986 000 dân. Từ năm 711 đến 1492, Andalousie bị người Ả Rập chiếm đóng và họ xây dựng nên một nền văn hóa huy hoàng ở đây (ND)

[12] Tientsin, hoặc Tien-tsin, một hải cảng lớn ở Trung Quốc.

[13] Phalangiste: những người theo chính phủ bán quân sự của Tây Ban Nha, có khuynh hướng phát xít do José Antonia de Rivera thành lập năm 1933 (ND)