Thay lời tựa

Tháng ba kỳ lạ lắm, không đủ rét để mặc áo len, áo dạ, cũng không đủ ấm để phong phanh một manh áo mỏng. Vì thế, ra đường có người mặc áo len dày dặn, quàng chiếc khăn ấm áp, lại có kẻ nhẹ nhàng trong chiếc áo ngắn để tóc buông với gió, với nắng, với xuân, với hạ. Cái giây phút giao mùa kỳ quặc thế, cứ lửng lửng lơ lơ, cứ mơ màng như cái cười nửa miệng, như câu thơ nửa vời, như nụ cười hàm tiếu, e ấp, kiêu kỳ, bí ẩn, như trêu ngươi, như đánh đố người ta vậy. Xuân vẫn còn vấn vương với cái nắng dìu dịu, hạ đã vồ vập với cơn mưa hối hả. Xuân và hạ gặp nhau, nhìn nhau bối rối, để nắng thêm vàng, gió làm rối cỏ, để má thêm hồng và ánh mắt long lanh.

Tháng ba! Hoa gạo đốt cháy trời xuân bằng những ngọn đuốc hừng hực lửa. Màu đỏ tràn trên cánh hoa, lấp lóa trên không trung, nhập nhòa dưới mặt đất. Giữa những cánh hoa mũm mĩm, đầy đặn lại mong manh những sợi tơ vàng óng ánh. Ai có thể ngờ thân cây gai góc, cành cây trơ trụi lại bật nở những bông hoa diệu kỳ như thế!

*

Bạn đã từng hồi hộp đón chờ bông hoa nào mang niềm may mắn rơi xuống giỏ xe mình chưa? Xoay xoay bông hoa trong tay, áp cánh hoa lên má, ta nghe niềm may mắn đang thầm thì kể chuyện… “Ngày xưa… có một nàng tiên nữ, nàng rất xinh và nhân hậu vô cùng… Thương người hạ giới đói khổ, nàng trốn khỏi cung cấm, mang gạo xuống giúp người. Và rồi trời biết đã phạt nàng tiên ấy… Nàng không buồn, trái lại nàng tự nguyện hóa thân thành bông gạo đỏ, gọi nắng về làm chín bông lúa, bắp ngô… Nàng là hiện thân của sự sống, của vẻ đẹp với tấm lòng đôn hậu, bao dung. Nàng là con của Trời và Đất. Vẻ đẹp ấy, tâm hồn ấy sẽ trở thành bất diệt với thời gian…”

*

Có hai cô bé quẳng xe bãi cỏ, lượm lấy những bông gạo rồi thả xuống mặt hồ như những chiếc thuyền tí hon được thắp sáng bởi màu đỏ. Có hôm mưa xong, trên cỏ còn đẫm nước, đặt một bông hoa vào lòng tay ta nghe gió thổi trên cành cây, cọng lá, vuốt nhẹ qua tóc và thì thầm Hỡi nàng tiên nhỏ… vị ngọt ngào của sớm mai còn đọng trên đầu lưỡi, và thời gian cũng nhẹ nhàng giở qua từng trang sách học trò… Rồi mùa hoa gạo cũng qua đi, đó đây sắc tím bằng lăng, sắc đỏ phượng vĩ và tiếng ve râm ran chào hạ… Bạn cùng ta bước qua tháng năm êm đềm ấy, bước vào mùa thi, gửi nhau chút dịu dàng, nhân hậu và sự cứng cáp của hoa gạo tháng ba.

Thái Sơn Thanh,

12C PTTH chuyên Thái Bình

Sao Biển,

Bắc Hưng Hà, Thái Bình

Bích Liên,

90 Nguyễn Trãi, Hà Nội

Mùa hoa gạo - Đặc san Hương Đầu Mùa của báo Hoa Học Trò

Phát hành tháng 3 năm 1995

…

• Chịu trách nhiệm xuất bản: NGUYỄN PHONG DOANH

• Biên tập: ĐÌNH TRUNG, NHỮ NGUYÊN, LÊ HUY

• Mỹ thuật: ĐẮC BÁI, MAI HOA, HỮU KHOA

• Giấy phép xuất bản số: 392/BC ngày 24-2-1994

Nỗi niềm tháng ba

Năm ấy mẹ sinh em mùa đói

Tháng ba nhọc nhằn và hoa gạo rụng hố vôi

Cha đi vắng, rét nàng Bân buốt nhói

Mẹ ướt mồ hôi… em khóc chào đời

Cây gạo ấy bây giờ em vẫn nhớ

Năm tháng đi phai sắc đỏ mỗi mùa

Tuổi thơ em với bạn bè đồng lứa

Nhặt vỏ sò trên cát ven sông

Chị lớn lên. Và chị lấy chồng

Tháng ba oằn mình hình con đê cong

Bạn bè lớn lên. Rồi lại lấy chồng

Còn em đi xa

Mỗi độ xuân về lại thương tháng ba

Buồn sướt mướt những chiều sương nhạt quá

Bãi sông nằm thương con đò vất vả

Chị lấy chồng đã mấy mùa hoa

*

Ký ức em dột ướt một mái nhà

Thời gian phủ nỗi niềm lên màu rạ

Mẹ khâu vá một đời bên bức vách

Ngọn đèn chong chưa lụi tắt bao giờ.

Con một mình lặn lội với thơ

Mười tám tuổi không về quê như chị

Mẹ ướt mắt khuyên “đừng tập làm thi sĩ

Bạc muôn chừng thân gái, con ơi”.

Tháng ba đi, hoa gạo nở hết rồi.

Mẹ đếm tuổi em bằng cánh hoa mùa cuối

Thư gửi em, chừng là viết vội

Mẹ giục về đi lấy chồng thôi.

Tháng ba buồn dai, ý hẳn ngậm ngùi

Nhắc em ngày sinh và hố vôi đầy hoa gạo rớt.

Quê em đó, cơn mưa dài không ngớt

Khóc từ lúc sinh em cho đến tận bây giờ.

Đành rằng tháng ba vẫn thắp màu hoa cũ

Nhưng có những điều phải sống khác ngày xưa.

Bình Nguyên Trang

Thôn nữ

Tháng ba làng mở hội

Xoan nở tím bên đường

Em giả vờ quét ngõ

Tối nay mà anh sang

Bạn em dăm ba đứa

Kẻ mắt thoa má hồng

Cầm son em ngần ngại

Biết rồi anh thích không?

Bà bấm tay từng đốt

Em cúi mặt thẹn thùng

“Năm nay 17 tuổi

Sang năm cho lấy chồng!”

Bà em mong cháu bế

Nên hay nghĩ quẩn quanh

Em lắc đầu chẳng chịu

Mặc kệ anh, kệ anh!

Em út còn theo học

Mẹ bận chợ hai chiều

Bà em như bóng xế

Biết sáng đèn bao nhiêu

Nên - chúng mình anh nhé

Hãy cứ là… người yêu

Đỗ Xuân Bình

Một ngày bên các trường sân khấu điện ảnh

Việt Trinh và Bé bún riêu trong “Đôi mắt người thương”.

Việt Trinh và Lê Tuấn Anh trong “Đôi mắt người thương”.

Lê Thương và Hùng Sơn trong “Bụi Bolsa”.

Đến trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh nhìn bề ngoài lúc nào cũng thấy một vẻ yên lặng, trầm tĩnh, nhưng lướt qua các phòng học bạn sẽ luôn có cảm giác ngạc nhiên, thích thú bởi một không khí lao động nghệ thuật hối hả, sôi động… Lớp múa đang rộn ràng với Vũ điệu “Phiên chợ Ba Tư” bên cạnh lớp Thiết kế mỹ thuật sân khấu - điện ảnh miệt mài với từng nét vẽ, lớp Nghệ thuật chèo xập xoàng cắc tùng trống phách, lớp Nhạc lảnh lót một tiếng đàn, lớp Diễn viên mải miết tập diễn vở, lớp Biên kịch - Đạo diễn - Quay phim chìm trong màu tối của phòng chiếu phim, tiếng máy quay chạy xè xè… Tôi vội chui tọt vào phòng chiếu và sau đó lân la trò chuyện được với lớp Biên kịch - Đạo diễn - Quay phim.

- Các bạn học nhàn thật, suốt ngày được xem phim, khoái ghê!

- Ừ, khoái thì có khoái, nhưng mệt đấy chứ không nhàn đâu!

- Tại sao?

- Vì xem để học chứ đâu phải xem để chơi bời giải trí. Suốt buổi chiếu chúng mình phải căng mắt nhìn dán lên màn ảnh để nắm bắt được diễn biến cốt chuyện, nghệ thuật diễn xuất của diễn viên, cố gắng nhớ tên một lô những nhân vật trong phim và tên người đóng, người quay, đạo diễn, biên kịch, tập phân tích từng cảnh quay… Ngoài ra, bằng những gì hiện hình trên màn ảnh, chúng mình còn phải hình dung được cách thức xây dựng một bộ phim như thế nào: công tác đạo diễn, dựng cảnh, kỹ thuật quay, âm thanh, ánh sáng, góc độ quay… để tới chiều sẽ phải làm bài tập phân tích phim. Vậy đấy! Ngồi thưởng thức phim nhưng lại phải làm công việc của một bác sĩ chuyên mổ xẻ thì cực lắm, không kể có lúc phải theo dõi những bộ phim dài trên một trăm cuốn suốt 6-7 tiếng liền không dứt…

- Vậy các bạn thường được xem những phim gì?

- Rất nhiều: Anh, Nga, Pháp, Đức, Nhật có đủ, cả những phim kinh điển Việt Nam nữa. Sau khi xem phim, muốn có một bài phân tích sâu sắc, chúng mình phải thu thập những kiến thức văn hóa đa dạng để hiểu được nội dung, những phong tục tập quán riêng của từng dân tộc, đặc biệt là để phân tích tốt những chi tiết nghệ thuật trong ngôn ngữ điện ảnh của từng nước. Bên cạnh đó, việc trang bị cho mình một vốn ngoại ngữ phong phú là phương tiện tốt để chúng mình có thể hiểu trực tiếp ngôn ngữ trong phim mà không cần đến lời dịch. Ngoài hai buổi học ở trường (cả sáng lẫn chiều) chúng mình luôn phải tự học thêm.

- Bận thế đi chơi vào lúc nào được?

- Vẫn chơi chứ, nhưng chơi ngay trong lúc học. Đó là sau những giờ lý thuyết của môn nhiếp ảnh, chỉ còn chiều thứ bảy và ngày chủ nhật được nghỉ thì chúng mình lại phải vác máy ảnh đi làm bài tập.

- Đi làm bài ?

- Đúng vậy! Các bạn ngồi làm bài tập còn chúng mình thì đi. Đi nhiều, chụp nhiều song tối đến lại chui vào phòng tráng phim, in ảnh để hôm sau kịp có ảnh nộp cho thầy nhận xét, phân tích…

- Kết quả ra sao? Thầy luôn khen chứ?

- Không! Hoàn toàn ngược lại. Thầy luôn ghi nhận là chúng mình có cố gắng hơn trước nhưng vẫn dở, dở lắm, tay nghề còn non yếu, chưa làm chủ được máy. Mà quả đúng như vậy. Có những lần đi chụp gặp được cảnh đắc ý, sướng tay bấm máy lia lịa, nhưng về nhà cái xấu thì còn, cái đẹp thì bị cháy phim, in ảnh lên bực mình ngồi xé vụn cả một xếp ảnh dày… Nhiều khi nghĩ cũng nản, nhưng tự nhủ “Đã trót đam mê thì phải chịu thử thách gian nan và cố mà theo đuổi…”

- Theo đuổi mơ ước sẽ được đóng góp cho nền điện ảnh nước nhà?

- Vâng! Bạn Trần Bích Ngọc đây là con gái nhà quay phim Trần Trung Nhàn, thủ khoa khóa vừa rồi, hiện là lớp trưởng của một lớp chỉ vẻn vẹn có 12 người đang đeo đuổi theo nghề đạo diễn. Bạn luôn mong ước sẽ làm được dù một phim thôi, nhưng phim đó phải ăn giải Oscar và được trình chiếu trên toàn thế giới.

- Con gái - đạo diễn. Lại còn giải Oscar?!

- Đừng khinh thường con gái chân yếu tay mềm không làm nên trò trống gì nhé! Lý luận đó xưa rồi! Thực tế thì có đấng mày râu nào dám vượt qua nữ thủ khoa trong kì tuyển sinh năm ngoái đâu? Còn giải Oscar? Điện ảnh có thể biến mọi điều thành hiện thực. Ít nhất chúng ta sẽ thấy hình ảnh Bích Ngọc nhận giải Oscar trong chính bộ phim của mình.

- Xin phục tài “cô đạo diễn trán dô”. Nhân đây xin được hỏi: Làm thế nào có thể thi đỗ trường ĐH Sân khấu Điện ảnh, lại còn giành được ghế thủ khoa nữa?

- Trước hết bạn phải là người có năng khiếu và có niềm “đam mê” thực sự với điện ảnh. Sau đó, bạn phải hoàn tất các thủ tục đăng ký dự thi. Khác với những trường ĐH khác, trường Sân khấu - Điện ảnh chỉ nhận hồ sơ tại trường, trừ những bạn ở tỉnh xa có thể gửi hồ sơ qua đường bưu điện. Trường Sân khấu - Điện ảnh nằm ở khu Từ Liêm - Mai Dịch, so với vị trí của bốn quận nội thành và ngoại thành Hà Nội thì đây là nơi xa xôi, hẻo lánh, đến được tận nơi đã bở hơi tai, dễ nhụt chí lắm. Vậy mà năm ngoái bạn Lê Hồng Quang từ tít tận Nha Trang cũng khăn gói quả mướp bò ra thi cơ đấy! Đó mới chỉ là một thử thách bước đầu.

- Còn tiếp theo?

- Tiếp theo bạn phải vượt qua hai vòng thi tuyển. Qua được vòng I, bạn sẽ thi tiếp vòng II và kết quả thi vòng II sẽ hoàn toàn quyết định. Hãy cẩn thận vì đối thủ của các bạn đều là những tay có máu nghệ sĩ đáng kính nể cả đấy!

- Còn cụ thể hai vòng thi cử thế nào?

- Vòng I, trừ khoa điện ảnh (biên kịch - đạo diễn - quay phim) thi trả lời những “kiến thức cần biết” về kinh tế - chính trị, lịch sử văn hóa cùng những hiểu biết tối thiểu ban đầu về điện ảnh. Sau vòng hai, các bạn mới thi văn hóa (quy định là môn Văn) cùng môn chuyên môn - khoa Thiết kế mỹ thuật thi vẽ, khoa Diễn viên thi kiểm tra lại thanh sắc và diễn một tiểu phẩm không quá hai người và làm theo một số yêu cầu của đạo diễn (thường là theo một tình huống cho trước), xem và phân tích phim, làm bài dựng ảnh liên hoàn (chọn một số ảnh để dựng thành một cốt truyện hoàn chỉnh), thi vấn đáp. Lưu ý các bạn, các thầy chấm thi của trường đều là những đạo diễn cực kỳ khó tính, bạn phải biết chiều theo yêu cầu của thầy, nhưng đồng thời vẫn phải tỉnh táo để bảo vệ những quan điểm đúng của mình, tránh để các thầy dẫn dắt lòng vòng rồi bị sập bẫy. Ngay cả khi đã rơi vào bẫy cũng phải lựa cơ hội lúc thầy mở đường cho mà thoát ra. Các thầy tuy khó tính, nhưng đều rất hiền và là những người có con mắt tinh đời. Nếu bạn thực sự có khả năng, có tài sắc mưu trí, lại ứng đối linh hoạt thì bạn sẽ không lo bị rớt đâu!

Theo chân các bạn của khoa điện ảnh, tôi lại đến dự buổi tập diễn. Các bạn ở đây đang miệt mài với từng cảnh diễn, từng động tác, từng lời nói… Thầy Lê Chức, con người có dáng quắc thước, mái tóc bồng bềnh đã pha sương đang kiên trì uốn nắn cho học trò của mình từng li từng tí một. Tôi được chứng kiến chỉ với một cảnh chơi xóc đĩa mà bạn phải tập đi tập lại hết cả buổi chiều. Gian nan vất vả là vậy nên thi cử quả mới chỉ là những thử thách ban đầu. Điện ảnh - đó là người bạn đỏng đảnh, khó tính. Vậy dẫu thi đỗ rồi, liệu bạn có thể theo nổi trọn vẹn hay không, hay lại “giữa đường đứt gánh”?

Câu trả lời dành cho những kẻ bạo gan dám nói: “Tôi tin ở bản lĩnh mình!”

Phạm Thu Thủy

13C, Phân hiệu báo chí

Học viện chính trị Hồ Chí Minh

Tháng ba

(Tặng trường Chuyên Hùng Vương thuở ấy)

Em có về thị xã, tháng ba…

Hoa gạo thắp ngút trời như tháp lửa

Chua me tím miên man miền cỏ nhớ

Con đường mưa, sỏi đá nhắc tên mình.

Em có về thị xã nữa không em?

Hoa gạo chín chào mào về nhảy nhót…

Nhớ những chiều lang thang trốn học

Lượm hoa về thắp đỏ lại cành khô…

Em để lại gì, thị xã - ngây thơ

Cánh hoa gạo chiều nào còn đỏ

Cọng me chua nham nha (?? chữ mờ quá) còn một nửa

Và dấu chân… sỏi đá chẳng ghi hình

Em bây giờ?… Thị xã buồn tênh

Hương long não ngẩn ngơ sân trường cũ

Thị xã tháng ba - thiết tha màu nhớ

Gạo rụng xuống miền hoa tím nở rưng rưng

P.L.

K36 Báo chí,

ĐH Tổng hợp HN)

Trở về

Rồi một ngày, cha trở về. Cha về cùng với một thằng bé, những bước chân cha nặng nề, mệt mỏi. Nó nhận ra, toan kêu “ba” nhưng mở miệng không nổi, lại thôi. Đã mười mấy năm nay nó có gọi “ba” bao giờ đâu. Lâu quá rồi. Nay lại thấy cha, cứ tưởng như xa lạ, nó ngại ngùng nấp hẳn sau cánh cửa, gọi: “Mẹ ơi!”. Mẹ đón cha trước ngưỡng cửa: “Ông về đấy à?” Giọng mẹ nhỏ, thảng thốt, không biết là vui hay buồn. Đỡ cái túi xách giùm cha, mẹ nhìn thằng nhỏ, hỏi:

- Thế chỉ về có hai người thôi à?

Cha gật đầu, cúi bảo thằng bé:

- Con chào mẹ đi!

- Con chào… - thằng bé khoanh tay, chào líu ríu chẳng nên câu. Mẹ vỗ về:

- Ngoan lắm! Con đi đường có mệt không?

Nó nhìn thằng bé, thấy mắt nó đầy nỗi buồn và lo sợ, mà nỗi buồn đó dường như quen thuộc lắm nhưng cũng không biết quen thuộc vì đâu nữa.

- Đây là chị Út của con! - Cha nhắc, thằng bé lại chào. Con Út chẳng nghe nó chào ra sao cả, chỉ thấy mắt nó sao buồn quá. Nghĩ rằng: “Nó là em của mình à?”, nghe ngạc nhiên lẫn tủi hờn dân dấn trong lòng. Thoạt tiên, nó ngạc nhiên lắm, chẳng phải là lần đầu tiên biết mình còn có một đứa em mà vì bỗng dưng một thằng bé lạ hoắc gọi nó bằng “chị”. Chị em mà chẳng biết nhau bao giờ. Tự hỏi: “Thế nó có giống mình không nhỉ?” nhưng vẫn cho rằng “Không! Vì nó không phải là em ruột của mình, mẹ nó khác mẹ mình, dĩ nhiên nó khác mình một nửa rồi. Không thể thương nó như chị em ruột được”. Con Út bỗng thấy xót xa buồn khi nghĩ đến điều đó. Bao nhiêu ý nghĩ lộn xộn cứ chồng chéo trong đầu nó. Nghĩ nhiều mà không biết mình đang nghĩ gì. Nó nhìn thằng bé chằm chặp. Mớ tóc mỏng phủ lòa xòa trên trán thằng bé, nó nấp bên cha, mắt nhìn xuống đất, bộ quần áo nhàu nát bụi đường. Một mảnh băng tang rũ quắp trên ngực áo, cuộn tròn như một chiếc lá khô…

- Út ơi! Múc giùm mẹ chậu nước rửa mặt đi! Tiếng mẹ nhắc làm nó giật mình, vội vàng xuống bếp. Chị Liên đang khóc. Khóc như cái ngày cha bỏ đi vậy. Vẫn cái kiểu khóc thầm dai dẳng ấy. Cha đi cũng khóc, cha về cũng khóc, chẳng biết vì sao nữa. Nó múc nước trong chậu men xanh, đặt trước thềm và bảo thằng bé:

- Rửa mặt đi!

- Út lớn nhiều quá! - Giọng cha khẽ khàng. Nó không nói gì, ngước nhìn, chợt thấy mắt cha già nua nhiều, tóc bạc thêm mấy lần. Ngày đi cha còn trẻ lắm. Cha đi từ một buổi chiều nào không còn nhớ nữa. Lâu rồi nên hình dung cũng nhạt nhòa. Chỉ còn tấm ảnh cha chụp từ năm nào vẫn treo trên tường, nhưng thời gian đã làm nó ngả vàng mất rồi. Nó nhớ cha đi cùng với một người đàn bà rất xinh đẹp. Mẹ chẳng bao giờ nhắc đến chuyện đó nữa, lúc nào cũng lặng lẽ, không biết đang nghĩ gì. Chị Liên cứ khóc luôn. Nó đôi lúc cũng nhớ, nhớ giấc mơ ngày xưa về một con búp bê biết cười và biết khóc. Cha hứa sẽ mua rồi đi mãi. Lớn lên, biết cha không về nữa nó buồn nhưng không có ý chờ.

Bây giờ cha lại về. Mẹ không nói gì, lặng lẽ quét dọn lại chiếc giường ngày xưa cha vẫn nằm. Cứ như mẹ nó đã biết trước lúc nào cha đi, lúc nào cha trở về vậy. Chị Liên vẫn giận cha, không nói ra mà chỉ khóc thầm. Con Út như thấy có sự xáo trộn thật lớn lao đối với nó. Những buổi tan học nó đạp xe đi lòng vòng và nghĩ ngợi nhiều hơn. Chẳng thích đi đâu nhưng không muốn về nhà, nó ngại ngùng với cha như với một ông khách lạ hoắc. Chẳng ai nói gì nhiều với nhau. Nó ngại im lặng, đôi lúc cũng muốn nói chuyện với cha nhưng chẳng biết phải nói thế nào, chẳng nhẽ lại đem những điều không thật lòng để nói với người thân của mình? Đành im lặng vậy. Những đêm cha ngồi trầm ngâm, ngọn đèn hắt bóng chờn vờn trên vách. Mẹ nằm trăn trở không biết bao lần. Mà mẹ nó cả đời luôn nghĩ ngợi và trăn trở thế. Buồn nhưng không nói ra bao giờ, vì có những điều người ta không thể nói bằng lời. Tháng Năm, đã có cơn mưa rào cùng tiếng sấm vọng về. Mưa đầu mùa nhưng mưa buồn. Nó thò tay hứng giọt mưa bên ngoài cửa sổ, nghe tiếng mưa như từ năm nào vọng lại, chợt thấy thương mẹ hơn. Nó nhớ ngày cha bỏ đi, trời cũng mưa. Rồi đêm nào mẹ cũng chong đèn đến khuya. Mẹ mong cha nhiều nhất, sao cha về chẳng thấy mẹ vui hay giận gì. Có thể cha đi vì mẹ không giữ được cha, vì cha với mẹ đã hết tình yêu nhưng còn nó với chị Liên nữa, cha lo cho hạnh phúc của mình nên quên chị em nó đi, như vậy ích kỷ lắm. Con Út nghĩ thế, nó không nói ra, là con làm sao được phép nói như thế về cha của mình. Người đàn bà đi cùng với cha đã chết. Xinh đẹp thế nhưng cũng không chống chọi nổi những cơn sốt rét liên miên của chốn “ma thiêng nước độc”. Mẹ thở dài an ủi “Cũng là số kiếp người ta cả thôi”. Nó tự hỏi “Nếu cô ấy không mất đi ba có trở về không nhỉ?”. Mẹ vẫn bảo: “Sao thì ba mày cũng đã về. Trong kia có còn ai thân thích nữa đâu. Gắng động viên ba ở lại, chị em mày cũng cần có ba cho nên cửa nên nhà… Cả đời người ‘ai trăm khôn không dại một lần’”. Giọng mẹ buồn, thấy xót xa. Chị Liên không nói gì, chỉ lặng lẽ chùi nước mắt. Nó nghĩ: “Người lớn ít sai lầm nhưng sai lầm họ mắc phải thật nghiêm trọng”. Đêm nằm, chị Liên phàn nàn: “Nếu như ba chết đi, tụi mình có thiệt thòi nhưng chẳng đến nỗi phải nhục như thế này”. Nó rùng mình với cái giả định chua chát ấy. Chợt sợ hãi khi điều ấy thoáng qua trong ý nghĩ. Nó kéo chăn trùm kín đầu nói bâng quơ: “Sắp tháng Bảy rồi!”. Bên ngoài trời mưa. Bây giờ đang tháng Sáu, mưa rơi lào rào trên mái tôn. Mưa và gió như nỗi linh cảm về những điều không yên định. Nó co mình, ôm chặt chị Liên, nghe tiếng cha dỗ dành thằng bé: “Ngoan, ngủ đi!”.

Những ngày này, trời mưa luôn. Mẹ thở dài: “Sao năm nay mưa nhiều quá!” Cha ngồi trên chiếc phản, quấn thuốc lá bằng tờ lịch của ngày hôm qua, thằng bé nép bên cạnh, mắt lơ ngơ. Mắt nó đẹp nhưng buồn quá. Mà nỗi buồn trong mắt nó sao quen thuộc, “Phải chăng vì nó là em của mình?” - con Út nghĩ, nhận ra nỗi buồn thiếu vắng người thân.

Mưa sớm, con mương trước ngõ chảy nhiều và nước sâu thêm. Cha ra vườn sau kiếm cây tre, bảo để bắc lại chiếc cầu qua mương. Nó dỗi: “Không cần đâu ba, lâu nay con vẫn đi thế mà”, rồi phóng vụt qua mương như để khẳng định cho lời của mình. Cha nói:

“Sao thì cũng phải làm”. Nhưng cha không làm kịp. Những cơn sốt rét dai dẳng lại kéo về, quật ngã người ta thật nhanh chóng. Cha nằm liệt trên giường, làn da xanh xao, vàng võ như chính đời người. Đêm nào mẹ cũng thức bên giường, mắt mẹ sâu hơn đi. Một lần đỡ cha ngồi dậy, nó chợt lo âu khi chạm vào bàn tay chỉ còn xương. Nó nhìn cha nuốt từng miếng cháo khó nhọc, dè dặt: “Ba ráng ăn hết bát cháo này đi!”. Cha cười mệt mỏi, mắt thoáng trầm ngâm: “Ba có lỗi nhiều”. “Ba đừng nói nữa, con không trách đâu”. Nó nói vậy rồi cầm tay thằng bé bảo “Ra ngoài chơi, để ba nghỉ đi!”. Con Út đưa em ra bờ mương, miệt mài gấp những chiếc thuyền giấy để thằng bé thả xuống nước. Chừng bớt sợ, thằng bé hỏi: “Thế ba của em cũng là ba của chị Út à?”. “Đủ rồi, im đi!” - nó quát thật to, giận dữ bỏ vô nhà. Sau lần đó, thằng bé không dám đi cùng con Út nữa, nó ngồi quanh quẩn bên giường cha hay nói chuyện làm ràm một mình. Khi người ta đến thăm nhiều hơn, con Út thấy lo sợ tràn ngập. Nó nghĩ đến một ngày không thể mong gặp cha được nữa, cố nén nước mắt bởi sợ những giọt nước mắt sẽ biến điều đó thành sự thật. Bây giờ, nó ở nhà nhiều hơn. Nó ngồi với mẹ bên giường cha hay phụ chị Liên đun nước pha trà. Lần cuối cùng bưng cháo lại cho cha, nó nghe hơi thở lắt lay, chợt thấy một khoảng trống mênh mông trong lòng…

Rồi tháng Bảy, những cơn mưa kéo dài hơn.

Mưa ngâu. Gió lùa qua song cửa, ngọn đèn dầu trên bàn thờ cha lay lắt. Con quạ nào ngang qua đêm bật tiếng kêu: “Quạ! Quạ!” Có phải nó đang bay về sông Ngân để kịp bắc cầu Ô Thước? Mẹ thắp thêm hương trên bàn thờ, bảo: “Chỉ tại cái số mẹ thôi, cô quạnh suốt đời. Chẳng bao giờ mẹ giữ được ba cả. Cầu ba mày về dưới ấy gặp mẹ thằng Rin cho đỡ lạnh lùng”. Nó bảo: “Cả đời mẹ toàn cầu mong hạnh phúc cho người khác thế còn gì cho riêng mình”. Thằng Rin ngủ trên tay mẹ, giấc ngủ chập chờn. Mẹ lại bảo: “Đã lớn khôn thì phải biết thương yêu người khác”. Những điều mẹ nói khiến con Út nghĩ ngợi mông lung lắm. Nó nhìn thằng bé, không biết nó đang mơ điều gì. Mẹ nó mất rồi, cha cũng mất… Người ta sẽ sống thế nào nếu không ai thương yêu mình? Nhất là khi người ta đang còn nhỏ nhưng chẳng có người thân để mà mong. Nó nhìn thằng bé và thấy xót xa.

Một ngày, con Út lục tìm những món đồ chơi từ năm nào đem cho thằng bé. Chỉ còn những con búp bê trong bộ váy xanh đỏ nhàu nhò, con lật đật ngoác miệng cười một cách vô nghĩa: “Rõ vớ vẩn” - nó nhủ thầm và nói với thằng bé: “Thôi, để mai mua cho cái khác”. Thằng nhỏ như nhớ ra, nó lục trong ba lô lấy ra một hộp giấy màu hồng có buộc nơ cẩn thận: “Cái này ba mua về cho chị Út”. “Búp bê!” - tiếng kêu như rớt lại trong lòng nó vỡ thành tiếng khóc. Thằng bé mếu máo khóc theo. Nó ôm em vào lòng, thấy mảnh băng tang cũ khô quắt trên ngực áo. Nước mắt ngấn đầy trong lòng. Năm ấy nó vừa mười tám tuổi. Nó thấy thương em hơn bao giờ

N.M

(Hội bút Hương Đầu Mùa)

Lửa gạo

Tháng Ba. Chẳng phải chờ đợi lâu, hoa gạo bừng lên sáng rực cả góc trời. Màu sắc làm náo động cả nắng, gió và lòng người.

Thân gạo nâu sạm, xù xì, chi chít những chiếc gai to trông tựa củ ấu sắc nhọn chẳng ai dám động tay vào. Mùa đông, lá gạo rụng hết trơ cành khẳng khiu đen đúa. Người ta chỉ nói đến nó với nỗi buồn cô độc. Chớm xuân, những mầm lá vươn ra từ trong thớ gỗ xanh lấm tấm. Những phiến lá to, tròn nhẵn thín mộc mạc. Nhựa sống tràn lên từ lòng đất, cây gạo vươn mình ngạo nghễ gối đầu vào mảnh trời xuân phơ phất xanh. Cây gạo giản dị và thôn dã, xù xì và góc cạnh đến chẳng ai ngờ…

Màu hoa rực rỡ, xốn xang làm biến đổi hẳn dáng vẻ của cây gạo, như cô thôn nữ mặc áo mới làm duyên trong ngày xuân. Lúc đầu những nụ hoa còn e ngại chúm chím hồng, sau nở tóa ra thành muôn quả cầu lửa. Trông xa, cây gạo chẳng khác gì một ngọn nến khổng lồ.

Màu hoa như giục giã tiếng trống hội làng thêm tưng bừng náo nức. Lòng mỗi người bỗng nhen lên ngọn lửa ký ức ấm nồng, chợt quên đi những thói quen thường nhật vốn vẫn làm mờ nhạt hết tất cả. Cuộc sống là hàng chuỗi những thói quen chồng chất ngăn cách con người ta với quá khứ, với cội nguồn. Sẽ quên đi nếu như không có ai lo cất giữ những ngọn lửa sôi nổi đắm say của dĩ vãng. Hoa gạo đỏ rực, “hoa gạo đang nổi lửa thổi cơm”, ngọn lửa lớn của muôn nhà chụm lại, muôn lòng đốt lên. Đó là “ngọn lửa thiêng”. Nếu như không từng có một ngọn lửa rực trời náo động cả lòng người như vậy liệu ai trong cuộc sống hàng ngày có thể nhận ra ký ức mình cũng có một ngọn lửa, nhỏ bé mà âm ỉ, dai dẳng chẳng tắt nổi bao giờ.

Tôi theo đàn sáo trở về dừng chân dưới trời hoa gạo nở. Bàn chân tôi đã đi khắp nơi, vậy mà đứng trên mảnh đất này trên dưới rực đỏ hoa, mình lại thấy mình bé bỏng, yếu mềm. Ngửa mặt trông lên ngắm đàn sáo đen cãi nhau ỏm tỏi trên đầu, kỷ niệm dâng lên nhòa mắt. Những bông gạo trĩu mọng nước với cánh hoa dày mịn như những quả cầu lông đỏ chót thỉnh thoảng lại ngả mình xuống đất. Gió phả vào hơi lạnh ngai ngái của đất. Tôi thấy mình chông chênh. Bàn chân mơ hồ bước tới và ký ức thầm gọi: Tuổi thơ ơi!

Cuối tháng Ba, hoa gạo tắt lửa, đàn sáo giã biệt làng quê đi kiếm ăn ở nơi xa. Còn lại những quả gạo nằm lặng lẽ trong tán lá xanh đợi một mùa hè nắng đỏ, sau cơn mưa sẽ nở bung ra thành muôn chùm bông trắng muốt bóng mịn đem hạt gieo khắp mọi nơi gây thêm nhiều ngọn lửa,

Những ngọn lửa chuốt nhọn chờ trông, đón đợi và hy vọng. Chẳng có màu đỏ nào rực rỡ và xốn xang hơn thế. Con người chỉ có một lần ra đi. Tôi vẫn thường ngoái lại, ao ước thêm một lần ngọn lửa trong lòng đủ sức cháy lên, cho mình hôm nay gặp lại mình xưa…

Diệu Linh

Alechxăng Đuyma và lâu đài bá tước Mông-Tơ Crixtô

Ở nhà ga Pec một khách du lịch hỏi người đánh xe ngựa:

- Ông cho tôi đến nhà ông Đuyma.

- Ông Đuyma? Tôi không biết.

Người khách tỏ ý ngạc nhiên và hỏi tiếp:

- Thế ông chưa đọc “Bá tước Môngtơ Crixtô?”

- Ồ, ông muốn đến lâu đài Môngtơ Crixtô?

- Vâng!

- Được ạ, thưa ông!

Nghe kể lại, Alêxăng Đuyma lấy làm thích thú.

Năm 1847, tác giả “Ba chàng lính ngự lâm” bị quyến rũ bởi cảnh đẹp mê hồn của một nơi hoang dã đầy thơ mộng đã mua hai hecta đất trên dải đồi Port-Maly làm nơi ở.

Theo trí tưởng tượng của mình, Đuyma đã xây dựng ở đấy một lâu đài nhỏ xinh xắn theo kiểu thời Tân phục hưng, một ngôi vườn kiểu Anh và một tháp ngà để viết. Tất cả được mệnh danh là Lâu đài If.

Nhưng rồi bị chủ nợ đến quấy rầy suốt ngày, nhà văn không được an hưởng để sáng tác nơi “tháp ngà” yên bình của mình và vĩnh viễn ra đi năm 1851.

Vùng đất đầy kỳ tích đó rơi vào quên lãng và qua tay ba chủ mua đi bán lại.

Một cuộc vận động để cứu lấy lâu đài của báo chí do Alain Decaux khởi xướng vào năm 1970 đã được toàn thế giới hưởng ứng. Thư tới tấp từ mọi nơi trên Trái đất gửi về ủng hộ sáng kiến và góp công của để phục hưng lại Môngtơ Crixtô. Đó cũng là năm kỷ niệm 100 năm ngày mất của A. Đuyma. Hội những người bạn của Đuyma ra đời từ đó. Năm 1975, Môngtơ Crixtô được xếp hạng công trình lịch sử của thế giới, lâu đài If dần dần tìm lại được vẻ tráng lệ ngày xưa…

Năm 1985, phòng ngủ của Đuyma theo kiểu cách người Mo (More) được vua Maroc chi tiền để trùng tu lại. Tiếp đó người ta sửa sang lại mặt ngoài lâu đài và công viên. 18 tác giả mà Đuyma yêu thích được dựng tượng trước lâu đài, bên trên có dòng chữ “Tôi yêu họ và họ cũng yêu tôi”.

Ngôi vườn theo phong cách Anh được tô điểm bằng những hang động, những núi non bộ đầy hoa và những thác nước. Sinh thời Đuyma rất thích nước. Ông yêu cầu người làm vườn đổ đầy nước trong vườn, nước tràn ngập lao xuống đồi tạo lên tiếng chảy réo rắt trong như pha lê. Ông cũng tưởng tượng ra một bức tiểu họa ngập nước, ở giữa bao la nước đó nổi lên lâu đài If. Tên 88 tác phẩm của Đuyma được trân trọng khắc lên chính giữa tòa đại sảnh của lâu đài. Để có 88 tác phẩm đó, A. Đuyma đã phải giam mình trong lâu đài, trốn biệt cả khách khứa và người ngưỡng vọng.

Đuyma làm việc rất có tổ chức, ông sử dụng những tờ giấy xanh để viết tiểu thuyết, giấy hồng để viết các bài báo, và giấy vàng cho các kịch bản. Ông đặt trên bàn viết những bức tượng nhỏ bằng bìa, thể hiện những nhân vật của cuốn tiểu thuyết. Khi một bức tượng nằm xuống tức là nhân vật đã kết thúc cuộc sống.

Một hôm cậu con trai Đuyma thấy cha mình đi ra khỏi lâu đài mắt đẫm lệ. Anh hỏi ông vì sao mà buồn thế. Ông trả lời trong thổn thức: “Pooctôx đã chết, cha vừa giết chết anh ta” (Porthos: nhân vật đáng yêu trong “Ba chàng lính ngự lâm”), rồi ông òa lên khóc.

Bây giờ Môngtơ Crixtô không thiếu những cảnh thú lạ để hấp dẫn thêm du khách, nhưng như Alain Decaux, Chủ tịch “Hội Những người bạn của Đuyma” nói: “Lâu đài - đó chính là Đuyma bằng đá đang chào đón các bạn. Các bạn đang được Đuyma ân cần mời mọc, hình bóng của thiên tài luôn phảng phất đâu đây, dường như ông đang chiêm ngưỡng điệu vũ balê của khách mời biểu diễn. Ô kìa, Đuyma đang ở đằng sau những tấm kính ghép mầu lung linh muôn hồng nghìn tía của lâu đài If… Đuyma còn sống mãi”.

Môngtơ Crixtô đã được trùng tu hoàn chỉnh từ 1-6-1994, khách thập phương trên thế giới đều có thể đến tham quan lâu đài, trừ ngày thứ hai. Và, theo như tục lệ khi Đuyma còn sống, hội Những người bạn của Đuyma tổ chức bán các tác phẩm của nhà văn tại công viên của lâu đài vào mọi buổi chiều.

Trần Ngọc Chương

(Theo “Figaro” 1-1995)

Số báo danh

Không cần nhìn chiếc xe đạp được dựng như thế nào, tôi nhảy vào một quán cà phê và gần như tức khắc, mưa ập xuống. May thật, tôi nghĩ thế. Nhưng khi nhìn xung quanh thì tôi hiểu rằng mình đã vui mừng quá sớm. Hình như chẳng còn một chỗ nào dành cho tôi cả.

- Thầy ạ! Thầy ngồi đây với em.

Tôi trố mắt nhìn cô bé trước mặt. Một đôi mắt tròn rất đẹp nhưng lạ hoắc.

- Ơ, tôi… tôi…

- Thầy đừng ngại. Thầy cứ ngồi xuống đi! - Đôi mắt tròn không để cho tôi giải thích. - Thế, được rồi! Thầy uống cà phê với em nhé?

Tôi vội vàng:

- Xin lỗi. Chắc bạn nhầm tôi với ai. Tôi không phải là giáo viên, mà là… sinh viên.

Cô bé cười, lắc đầu:

- Em không nhầm đâu. Thầy là Đặng Như Hoàng, đúng không?

Quỷ thật, không hiểu cô bé là ai. Tôi khẽ nhăn mặt.

- Chắc thầy không nhận ra em?

- Vâng, trí nhớ của tôi dạo này kém lắm.

Mắt tròn lại cười: “Thầy còn nhớ số báo danh “đi đều bước” ở phòng 247 không ạ?”

- Á à… Tôi thốt lên. Không phải vì tách cà phê vừa đem ra quá nóng mà vì bây giờ tôi biết cô bé là ai rồi.

*

Kỳ thi đại học diễn ra làm cho tháng bảy vốn đã nóng lại càng nóng hơn. Lần đầu tiên sinh viên bọn tôi được làm giám thị. Sáng hôm đó, tôi được cử làm giám thị 1 coi ở phòng 247, một phòng thi toàn thí sinh nữ. “Dại quá, sáng nay mình lại cạo râu”, tôi thầm nghĩ trong lúc gài lại chiếc thẻ “cán bộ coi thi” trên áo. Coi thi một phòng toàn nữ không phải là chuyện dễ dàng. Cứ nhìn cậu bạn giám thị 2 của tôi thì biết. Nãy giờ, cậu ta đã mấy lần bị trêu đến đỏ tai rồi. Còn tôi, chắc cũng không phải là ngoại lệ. Nghĩ thế nên tôi nghiêm mặt lại khi nghe có tiếng giấy tờ loạt xoạt. Nhưng chẳng có gì cả, chỉ có cô bé áo xanh ngồi đầu bàn thứ ba bên trái đang chìa tờ giấy thi về phía tôi.

- Gì vậy?

- Dạ, ANH ký cho em. Tiếng “anh” được nhấn mạnh khiến tôi hiểu ngay rằng đã đến lượt mình. Tôi vờ nạt:

- Sao cô lại gọi tôi bằng anh? Hiện tại, tôi vẫn đang là giám thị cơ mà!

Im lặng. Tôi cầm lấy tờ giấy, liếc qua cái tên: Lê Hoài Trang. Thế là đủ. Tôi ký thật nhanh và không quên nhắc:

- Bạn ghi số báo danh vào đi!

- 12121 - Cô bé lẳng lặng ghi.

- Số báo danh của bạn đấy à?

- Vâng, có sao không ạ?

- Không, nhưng nghe cứ như là đi đều bước ấy! - Và tôi quay đi. Áo xanh phì cười làm cả phòng thi ngơ ngác…

*

Cô bé áo xanh ấy cũng chính là đôi mắt tròn đang ngồi trước mặt tôi bây giờ. Chỉ có điều cô đã cắt tóc ngắn và mặc một chiếc áo khác nên tôi đã không nhận ra được ngay. Song sự muộn màng ấy có lẽ chẳng có ý nghĩa gì cả. Chúng tôi trở nên tự nhiên và thân mật hơn từ lúc nào.

… - Thầy uống cà phê đi. Nguội hết rồi kìa!

- Cứ mặc tôi. Trang đã biết hết điểm chưa?

Đôi mắt tròn gật đầu, nói:

- Em đỗ cả ba trường.

- Chà, tuyệt quá! Thế Trang chọn trường nào?

- Trường thầy.

- Trường tôi à? Vì sao?

- Vì em thích.

- Cái gì, thích tôi ấy à?

- Không ạ! Ai mà thích được thầy. Hắc bỏ xừ…

- Đâu có. Tôi rất hiền. Không tin cứ thử bắt nạt tôi mà xem.

- Em chả dại!…

Cô bé cứ “thầy thầy, em em” khiến tôi cảm thấy buồn cười. Một vài vị khách thỉnh thoảng lại quay sang nhìn một cách tò mò. Vờ như không để ý, tôi nhìn ra ngoài nói bâng quơ:

- Chà, mưa lâu thật đấy!

- Chắc thầy đợi ai nên mới sốt ruột thế chứ gì?

- Không phải vậy. Mà sao Trang cứ gọi tôi là thầy mãi thế? Tôi vẫn là một sinh viên thôi.

- Thì thầy thích được gọi thế cơ mà… Cô bé cười hồn nhiên.

Còn tôi thì đỏ mặt. Tay luống cuống làm đổ cả ly cà phê vẫn chưa uống.

- Đấy, em mời mà thầy chẳng uống. Lại còn làm đổ nữa.

Tôi chỉ còn biết ngồi im, ngượng nghịu như một kẻ quay bài bị bắt. Mưa bắt đầu tạnh dần. Bất giác, tôi lại nhớ đến cái phòng thi 247. Và em, vẫn là cô bé áo xanh ngồi ở đầu bàn thứ ba bên trái…

*

- Thưa THẦY, em nộp bài! - Tôi ngẩng lên, nhận ra áo xanh.

- Ba tờ cơ à, khá thật đấy! Bạn ký vào đây.

-…

- Được rồi! Bạn có thể rời phòng thi.

- Dạ, em muốn hỏi…

- Gì vậy?

- Em có thể… gọi là anh được chưa ạ?

Chúa ơi, lại còn thế nữa (!). Tôi liếc nhìn đồng hồ:

- Hai mươi phút nữa nhé. Lúc ấy mới thực sự hết giờ.

Cô bé ngúng nguẩy bước ra. Tiếng giày cao gót khua lọc cọc. Tự dưng tôi lẩm bẩm “12121…” và bật cười.

*

Bây giờ thì đã hai tháng trôi qua chứ không còn là hai mươi phút ấy nữa. Em vẫn gọi tôi bằng “thầy”. Nó có vẻ như là một trò đùa của con gái mà tôi không dám tìm hiểu nguyên nhân trong lúc đưa em về. Cơn mưa đã tạnh hẳn. Chúng tôi dừng lại trước một cánh cổng sắt màu xanh.

- Nhà em đây. Mời thầy vào chơi luôn thể.

- Thôi, để khi khác tôi sẽ đến.

Tôi lên xe, định đạp đi thì em gọi lại:

- Khoan đã thầy!…

- Chuyện gì vậy?

Cô bé ngập ngừng:

- Chủ nhật tới, em có… bữa tiệc nhỏ, gọi là… chuẩn bị vào đại học. Hôm đó cũng là… sinh nhật em. Thầy đến nhé!?

Tôi mỉm cười, gật đầu thay cho câu trả lời. Phía trời xa, rực rỡ một chiếc cầu vồng.

*

Căn phòng đầy ắp ánh sáng và tiếng cười. Ở đây tôi chẳng quen ai cả, trừ cô bé. Mà nãy giờ tôi cũng chẳng nhìn thấy em đâu cả. Và kìa, rượu sâm banh đã bắt đầu được rót. Trang từ đâu hiện ra bên tôi.

- Em ở chỗ nào thế?

Em không nói gì mà cười cười đưa cho tôi một chiếc cốc. Tôi nhận ra đấy không phải là sâm banh.

- Của tôi… sao lại thế này?

- Cà phê đấy. Em pha riêng cho ANH. Thay cho cốc hôm nọ bị đổ. Trang nhìn tôi vẻ tinh nghịch, nói thêm:

- Nó có số báo danh là number one¹.

Em quay đi. Tôi chưng hửng nhìn theo. Chẳng lẽ lại là một trò đùa của con gái nữa ư? “Nhưng dù có là gì đi nữa” tôi tự nhủ “thì tao cũng không để mày đổ nữa đâu, số Một ạ!”.

G.T.Đ.

Tư pháp 158, ĐH Luật, HN

Giải trí với ảnh ảo: Nhảy qua mê lộ

Bằng cách nhìn “ảnh ảo”, bạn sẽ thấy trong bức tranh bên hiện ra ảnh ảo giống như một bộ đồ chơi xếp hình bằng cách lắp ghép các khối vuông. Đó chính là một dạng mê lộ.

Tìm đường vượt qua mê lộ này là một trò chơi lý thú.

Hình 3

Hình 4

Bạn nhìn kỹ sẽ thấy trên góc mê lộ có một hình người nhảy lên. Người đó sẽ nhảy qua từng khối hộp để cuối cùng thoát ra khỏi mê lộ ở cuối góc kia.

Để bắt đầu trò chơi, qua ảnh ảo bạn phải hình dung ra các khối có mức cao khác nhau. Luật chơi bạn phải tuân theo là:

1. Chỉ có thể nhảy lên hoặc nhảy xuống, không được phép di chuyển qua các khối có cùng một độ cao.

2. Bạn được phép nhảy thẳng góc từ bậc thấp lên bậc cao hơn ở bên cạnh (về phía nào cũng được) (Hình 1).

3. Khi nhảy xuống bạn phải nhảy chéo góc từ bậc cao hơn xuống bậc thấp hơn (Hình 2).

Hình 3 giới thiệu với bạn một mê lộ và đáp án của nó. Và bây giờ bạn hãy tìm con đường ngắn nhất để nhảy ra khỏi mê lộ trong ảnh ảo in ngoài bìa 4 nhé.

(Nếu không vượt được, bạn hãy xem giải đáp ở trang 28…)

Toán Tử

Thời trang từ những chiếc áo cũ

Mùa hè đang tới. Bạn xếp lại tủ áo và chợt thấy…… thiếu hào hứng với những chiếc áo sơ mi cũ. Làm sao đây? “Bỏ thì thương, vương thì tội”. Xin mách bạn một vài “phép màu” đơn giản để biến những chiếc sơ mi cũ thành những chiếc áo có kiểu cách độc đáo, bất ngờ (Xem bìa 4).

* Áo thắt dây lụa: Chọn mua một số sợi dây lụa có chiều rộng bằng với khuyết áo, còn chiều dài khoảng 25cm. Mỗi chiếc cúc áo cần hai sợi dây thay thế. Cẩn thận cắt bỏ hàng cúc cũ. Đính một đầu dây vào chỗ trước đây có cúc áo. Sợi dây kia luồn một đầu vào khuyết áo (luồn từ mặt phải vào) rồi lấy kim chỉ đính vào mặt trái, cố gắng sao để chỗ đỉnh càng gần khuyết áo càng đẹp. Bây giờ hãy luồn nốt sợi dây bên cúc áo vào khuyết này, thắt nút lại. Vậy là xong! Với óc sáng tạo của mình, bạn có thể thắt nhiều kiểu nút khác nhau hoặc thay dây lụa bằng các loại dây khác.

* Áo sọc ngang:

Nhúng ướt một chiếc áo sơ mi rồi dùng tay vuốt phẳng. Sau đó gấp vài nếp gấp dọc theo đường may cạnh sườn. Dùng dây thắt chặt vài vòng theo chiều ngang áo (khoảng cách giữa các vòng dây là tùy ở bạn). Làm tương tự với hai tay áo. Bây giờ hãy pha thuốc nhuộm với nước sôi rồi cho áo vào. Để áo trong chậu thuốc nhuộm vài phút rồi vớt ra, cho vào túi nilông buộc kín lại. Đặt túi nilông đó vào chậu, để như thế suốt đêm. Sáng hôm sau, cắt dây buộc ở áo rồi giũ bằng nước sạch nhiều lần.

Áo loang lổ:

Treo một chiếc áo sơ mi ướt lên mắc áo rồi nhúng đi nhúng lại vài lần vạt áo vào chậu thuốc nhuộm đã pha sẵn. Nhúng sâu hay nông là tùy ở bạn. Cần nhớ là chớ để thuốc nhuộm dính lem nhem trên miệng chậu vì như vậy áo của bạn dễ bị những mảng màu ngoài ý muốn. Tùy theo chất vải, có thể thuốc nhuộm sẽ lan rộng hơn chỗ bạn muốn nhuộm. Tay áo cũng nhuộm theo phương pháp như vạt áo. Sau khi nhuộm, lúc phơi phải rất chú ý kẻo chỗ đã nhuộm lại loang sang chỗ không nhuộm.

Chúc các bạn thành công.

Hồng Nhung

Thông báo

Kỷ niệm học trò

Bây giờ thì tôi đã là cô giáo, ra trường thường thoáng một vẻ trang nghiêm. Nhưng phải chăng trước đây tôi từng là cô học trò ngây thơ và hay nghịch ngợm. Ôi cái thuở học trò thật dễ thương! Thoáng một chốc đã mười mấy năm rồi.

Có biết bao nhiêu buồn vui đã đi qua trong ngày tháng ấy. Và bao nhiêu điều đã trở thành kỷ niệm không thể nào quên. Nào những chiều mưa xứ Huế, đến giờ ra chơi mấy cô học trò nhỏ với áo đầm trắng, áo len đủ màu che dù chạy lúp xúp ra nhà bà cai trường mua ô mai hoặc ăn mực nướng. Những con mực khô màu nâu sẫm bé chỉ bằng hai ngón tay cong giòn trên lửa than, thơm lừng lựng, lại phết lên một đũa tương ớt cay xè, ngon ơi là ngon! Mấy đứa vừa ăn vừa hít hà, vừa phủi những bụi mưa trăng trắng, li ti bám đầy trên tóc, trên áo. Nào những buổi chiều hè thơ thẩn trước cửa Đại Nội, hoặc đến nhà nhỏ Thu Trang đọc truyện. Trời ơi, cả một dãy dài sách truyện, một thế giới của lạ lùng kỳ diệu mà mảnh đất nào bạn cũng có thể là những Kha Luân Bố đầu tiên. Ngôi nhà vắng vẻ không có ai, chỉ có mấy cô học trò và sách. Đọc chán lại rủ nhau ra vườn hái táo và ổi. Có khi lại bò sang hàng rào nhà bên để nhổ trộm cà rốt. Bạn đã bao giờ thấy một vườn cà rốt được chăm sóc kỹ lưỡng chưa? Nó thật xinh đẹp, ưa nhìn. Nhưng tuyệt diệu nhất là những củ cà rốt hồng hồng mới lớn bằng ngón chân cái, những củ cà rốt thời thơ ấu hồng tươi, giòn ngọt biết bao nhiêu!

Nói đến Huế là không thể không nhớ đến trường nữ tiểu học Đoàn Thị Điểm, một ngôi trường cổ kính mà mỗi khung cửa lớp đều giăng đầy những giàn dây leo xanh hoa tím. Sân trường đỏ rợp những hàng phượng vĩ mỗi độ hè về. Sang xuân, khi những vòm lá phượng bắt đầu xanh non thì cũng là lúc không biết bao nhiêu cô bé học trò giật mình sợ hãi khi bất chợt một chú sâu non mơ mộng rơi trên tóc hoặc bò thơ thẩn trên tà áo trắng của các cô nàng.

Lớn lên theo gia đình vào Đà Nẵng, tôi theo học một trường trung học. Ngôi trường nằm ven sông Hàn, xanh ngắt những bóng bạc hà với những chiếc lá thon dài như bàn tay con gái. Lúc này cô học trò bé nhỏ ngày xưa đã lớn dần lên. Lòng yêu thích văn chương từ thuở bé đã thành hình. Những giờ học văn và sách truyện trở thành những đam mê, còn các giờ toán trở thành nỗi sợ hãi bất tận. Nhưng ba tôi cho rằng con gái học văn dễ lãng mạn nên kiên quyết bắt tôi phải trau dồi môn toán. Mỗi buổi chiều không có gì ở trường là tôi phải theo ba đến cơ quan, nơi ông làm việc để theo học với một ông thầy bất đắc dĩ nào đó. Còn ngày chủ nhật mỗi tuần thì không còn là ngày của Chúa mà là ngày của địa ngục. Chúa ơi, tôi còn nhớ rõ như in những cảm giác khổ sở của những ngày xa xưa đó. Tôi ước ao trái đất đến ngày tận thế, và tôi sẽ tái sinh thành một con bé nghèo khó nào đó để khỏi phải học hành. Vậy là trái đất chưa đến ngày hủy diệt và tôi vẫn cứ là con bé khốn khổ. Chầm chậm từng phút một, khi công việc của buổi sáng xong xuôi là trái tim tôi thắt lại khi nghe tiếng gọi của ba tôi “Hà đem quyển sách toán lại đây!”. Nỗi khổ sở của tôi kéo dài suốt mấy năm trường. Cho đến một hôm, ôi, tôi rất cám ơn cái “một hôm” đáng ghi nhớ như vậy.

Buổi sáng hôm ấy như thường lệ, ba tôi gọi tôi đem sách toán ra làm (trong nhà có tám người con mà bao giờ ông cũng bắt một mình tôi học). Tôi không biết trốn đi đâu được đành phải cố nén tiếng thở dài ôm sách bước ra. Có lẽ thần kinh căng thẳng quá hay sao mà sau khi tóm tắt đề lên bảng, tôi đứng ngẩn người ra mà không viết thêm được chút gì. Một khoảng thời gian lặng lẽ trôi qua. Tôi vẫn đứng im, đầu óc mù mịt. Một luồng khí lạnh toát chạy dài từ sống lưng tới đỉnh đầu. Lúc đó vì thấy tôi đứng im quá lâu nên ba tối cất tiếng gọi “Hà!” Mới chỉ nghe một tiếng gọi, tôi đã cảm thấy hoa mắt lên rồi lảo đảo ngã xuống, mê man không biết gì nữa cả. Cả nhà cuống quít bế tôi lên giường, xoa dầu, lấy khăn ướt đắp lên trán. Một lúc sau tỉnh dậy, tôi còn nghe tiếng mẹ tôi nặng nhẹ với ba tôi: “Ông bắt nó học làm gì mà con nó phải khổ sở lắm vậy? Ông có biết thương con không? Thôi từ rày sắp lên không có học hành gì nữa”.

Từ đó về sau ba tôi không còn bắt tôi phải học toán nữa. Cũng may, năm ấy tôi đã lên cấp ba, vào học ban C, nghĩa là một tuần chỉ phải học một giờ toán. Trong giờ toán đó bao giờ các thầy cũng dễ chịu đối với lớp chúng tôi.

Bấy giờ tôi đã trở thành một thiếu nữ và rất nhiều mơ mộng. Đã chú ý nhiều hơn đến việc chải tóc, soi gương, lựa màu quần áo. Bao nhiêu là bài thơ, bài văn đã ra đời trong khoảng thời gian đó. Và bao nhiêu bài thơ đã gởi tặng bạn tôi với rất nhiều ngụ ý (năm ấy rất may mắn là tôi đã được học văn với một cô giáo tuyệt vời) ấy vậy mà trong tôi vẫn còn một cô bé hay nghịch ngợm, không biết vâng lời. Tôi chưa bao giờ dám bỏ học đi xem phim như một số bạn, nhưng ngậm ô mai, đem ổi vào lớp không phải là chuyện hiếm. Tôi còn nhớ một câu chuyện làm tôi xấu hổ mãi như sau:

Năm ấy, tôi học, 11, sau giải phóng nên giờ ra chơi có tập thể dục. Ôi, rất buồn cười là những lần tập thể dục sau giải phóng. Không những chỉ có học trò mà cả các thầy cô đều phải ra sân tập thể dục. Những thầy cô giáo rất mực trang nghiêm và những cô học trò vốn rất kiều mị tha thướt lại phải dang tay co chân làm các động tác ngay giữa sân trường. Tôi thấy chuyện ấy khôi hài thế nào ấy nên thỉnh thoảng kiếm cách trốn. Một buổi đang ngồi trong phòng học (trên lầu) thấy thấp thoáng bóng ông giám thị với cây roi mây vung vẩy đi truy quét các phòng, tôi vội vàng chui ngay vào gầm bàn của thầy giáo (có phủ khăn che kín chân bàn). Đó là một chỗ nấp rất kín đáo, bất ngờ, nên ông giám thị dù đã đi vào trong lớp quan sát kỹ lưỡng vẫn không thấy ai bèn đi ra. Trống ngực vẫn còn đập thình thịch, tôi vừa định chui ra thì đã nghe tiếng bước chân dồn dập kéo vào lớp. Đi đầu là cô giáo chủ nhiệm Ngọc Khuê vốn nổi tiếng nghiêm khắc, theo sau là một đàn những học trò con trai, con gái. Không bước ra được, tôi đành ngồi im trong bàn cho đến khi cô giáo ngồi xuống. Thấy tôi cựa quậy bên trong cô bèn ghé mặt ngó vào. Biết là không có cách nào khác, tôi bèn bước chân ra lúng ta lúng túng giữa những tiếng cười ồ của mấy chục tên phản bội:

- Em làm gì trong đó?

- Dạ, thưa cô, em… em trốn tập thể dục.

Cả lớp lại cười như chưa bao giờ được cười, cô giáo cũng cười theo.

Tôi đỏ mặt đứng im với vạt áo dài lấm bụi. Kết quả là tôi bị phạt, bị xếp loại C hay là cái gì gì đó, tôi không còn nhớ.

Ôi, cái tuổi thơ ngây, cái tuổi học trò, em đi qua tự bao giờ mà không biết. Bây giờ nhìn lại tôi chỉ muốn thốt lên như ba tôi trong một tập ảnh lưu niệm “Ôi, thời thơ ấu nay còn đâu”. Bây giờ nhìn lại cảm thấy khát khao được trở thành bé bỏng để được làm học trò, được mộng mơ, đùa vui và tinh nghịch. Và nếu có phép mầu nào đó tôi được trở lại tuổi học trò, tôi sẽ nhân danh tuổi thơ, nhân danh tuổi học trò mà nói với các bậc cha mẹ, các thầy cô giáo, các người lớn trên cuộc đời này rằng: “Vì những gì mà các người đã trải qua, hãy thương yêu, thông cảm và tha thứ cho chúng tôi nhiều hơn”.

Lệ Hà

Ánh đỏ cuối cuối chân trời

Giữa tiết trời tháng ba, lành lạnh cảnh vật, lành lạnh lòng người, mưa xuân bụi và bay, đủ lâu tắt những bếp lửa đốt ngoài trời, nhưng những đốm lửa nơi góc vườn vẫn leo lét cháy… Nhắm mắt lại, cảm giác như đâu đây vừa rơi một bông hoa gạo êm đềm như hồi ức tuổi thơ.

Tôi tưởng chừng như đi qua hàng chục cuộc đời với những trò chơi hoa gạo. Một cô dâu ngày cưới, lộng lẫy với tràng hoa đỏ. Một bà chủ giàu có với vô số những hàng hóa. Tôi là người bán hàng. Và là cả người mua. Như trong cổ tích, tôi thả những con thuyền hoa gạo đỏ thắm và chờ đợi… Ở chân trời xa tít, nơi đó chắc đẹp lắm, ai đó vớt con thuyền lên. Và mang cho tôi hạnh phúc. Ôi chao ơi! Tuổi thơ vạn dặm…

Làng quê tôi nghèo lắm. Ai mặc áo mới cũng hơi ngường ngượng. Bây giờ, tôi sợ cái cảnh ngồi đợi ai đó vào lúc cuối ngày. Ngày xưa, tôi trải qua những buổi chiều ngồi ngóng mẹ ngược hoàng hôn trở về nhà. Lầm lụi. Buồn và hiu hắt lắm. Bà kể, có năm đói, nhiều kẻ phải tha phương. Làng xóm tiêu điều. Mà sao hoa gạo vẫn cứ cháy đỏ trời. Cứ xoáy mãi vào lòng người như một lời thách thức.

Mẹ tôi cô đơn. Bà cũng lặng lẽ suốt. Tôi chạy đi chạy lại giữa hai nỗi buồn. Khi nào giận bà và mẹ, tôi chạy ra ngồi dưới gốc cây gạo, ngước mắt lên nhìn những bông hoa gạo như những đốm lửa nhỏ điểm lên nền trời xám xịt, và nghĩ “bây giờ nhà mình có ba nỗi buồn”. Tiếng chim cứ lảnh lót trên cao. Những con chim chiến thắng, chúng về đích đầu tiên từ nơi tránh rét phương Nam. Nơi ấy có mùa đông ấm áp. Tôi có, và tôi đã quên cái cảm giác bất ngờ một buổi sáng mùa đông nào đó bị đánh thức bởi những tiếng chim. Mùa xuân. Như thế là mùa xuân đã đến. Trong suốt những năm tháng tuổi thơ tôi, mùa xuân bắt đầu từ những tiếng chim trên cây gạo đỏ. Những con chim không may mắn vào tháng ba vẫn mải miết trên đường về. Chắc hẳn, trong suốt chuyến bay chúng cứ ngong ngóng một mùa hoa gạo hiện lên trước mắt. Đấy là cái đích cuối cùng. Cái đích bình yên nhất.

…Và tôi. Hai mươi năm. Ngoảnh nhìn lại, một con đường xa ngái. Tôi cũng giống như một con chim, cũng có cảm giác yên ổn nhất, khi về quê với bà, với mẹ. Với màu hoa gạo cứ cháy rực lên vào tháng ba. Cháy suốt những cuộc hành trình trong cuộc đời.

Nguyễn Thanh Vân

Báo 13C - ĐH Tuyên giáo

Quà Hà Nội

Nhóc không phải là đứa học trò ngoan, cũng không phải đứa học trò quậy. Có là một chút lì lì, nghịch nghịch, cộng một chút đạo mạo nghiêm túc đủ tạo thành uy tín để nhóc được cử làm lớp trưởng. Nhóc giữ chức vụ to tát đó từ đầu năm học cấp ba, sang năm học thứ hai, nhóc vẫn bảo vệ được chỗ đứng của mình. Năm đó, cô giáo về trường, vào đúng lớp của nhóc, dạy đúng cái môn nhóc học dở thôi là dở.

Bài kiểm tra mười lăm phút, chỗ ô nhóc chừa để ghi lời phê của giáo viên, cô viết “khô khan”! Nhóc cho tờ giấy vô hộc bàn, mày mò xếp đôi, xếp tư, xếp tám, xếp tới… mười sáu… rồi cất kỹ xuống đáy cặp. Bài kiểm tra viết của nhóc, cô vẫn hai chữ “khô khan” quen thiệt quen ấy mà phê. Nhóc ngắm ngược ngắm xuôi bài làm của mình, chưa biết sao cho hơn thì nhóc được cô kêu lên… kiểm tra miệng đầu giờ. Nhóc lúng ba lúng búng.

- Em hiểu sao thì nói vậy, có gì phải mắc cỡ?

Cô nhìn nhóc.

- Nhưng, thưa cô, em không thể!

- Khó đến thế sao? Em hãy nghe lại câu hỏi đã!

- Em vẫn… Nhóc lắc đầu khổ sở - Em không nói hết ý được, thưa cô!

Chẳng còn cách nào khác, cô đành trả lại cho nhóc quyển vở. Nhóc lò dò về chỗ ngồi. Một điểm ưu tiên dành riêng cho nhóc, cộng với một điểm nhóc xứng đáng được nhận, thành hai! Con hai đỏ thắm của cô ám ảnh nhóc khủng khiếp.

Nhóc trở thành độc giả thường xuyên của thư viện. Lúc nhóc loay hoay tra thư mục thì cô tới. Cô rủ nhóc.

- Nếu em thích thì cứ tới nhà cô!

Ngay chiều hôm ấy, nhóc đã tìm ra chỗ ở của cô. Vậy mà, mãi tuần sau, nhóc mới dám bước chân vô cửa ngõ. Cô dẫn nhóc tới bên một kệ sách.

- Trời ơi! Nhóc trầm trồ - Cô giàu ghê!

- Của anh cô để lại mà!

- Vâng, anh cô giàu ghê!

- Không phải đâu! Cô cười. Anh cô giỏi nhịn ăn thì đúng hơn? Kho báu này là di chứng của sự… đau bao tử suốt mười mấy năm ròng. Em thích đọc loại nào?

- Em không… em sẽ… đọc hết những gì cô biểu là cần!

Thế là nhóc chúi mũi vào những tập chữ lý thú của cô đưa. Đọc đâu được một góc kệ sách nhà cô, nhóc đâm tò mò:

- Người thường ký tên trên bìa giờ ở đâu vậy cô? Sao em không thấy?

- Đi học ngoài kia, xa lắm. Mỗi năm chỉ về được một lần!

- Xa là ở…

- Hà Nội!

- Em biết rồi! - Nhóc la lên - Hà Nội mùa thu, cây cơm nguội vàng, cây bàng lá đỏ…

- Em hát hò kiểu gì thấy ghê quá! - Cô lắc đầu, nhăn mặt. Nhóc mắc cỡ, đánh trống lảng:

- Anh cô mà viết thư chắc tả cảnh Hà Nội đẹp lắm cô hả?

- Hoàn toàn ngược lại! - Cô cười. Nội dung thư từ bao giờ cũng là… giá cả thị trường, tình hình chính trị, vân vân và vân vân, khô khan lắm!

Nhóc làm thinh không dám mở miệng nói nữa. Cứ có ai nhắc đến hai chữ “khô khan” là nhóc bị dị ứng liền.

Vậy mà, khó có ai ngờ, nhóc được những năm điểm tốt nghiệp môn cô. Mỗi lần đi ngang gương soi, nhóc hay liếc mình trong ấy! Nhóc cũng tuyệt vời lắm chứ bộ!

Trời xui khiến làm sao ấy. Nhóc lại khăn áo đi Hà Nội học tiếp.

Cô đưa nhóc ra ga. Nhóc cười như sắp khóc.

- Cô về đi cô. Để không thôi tàu chạy, nhìn cô cứ lùi lại hoài, buồn lắm!

Cô cốc lên đầu nhóc.

- Được rồi, cậu nhỏ! Đừng có làm biếng viết thư, nghe chưa?

- Em sẽ tập mà! Có điều, cô đừng chấm điểm em mới dám!

Cô gật đầu với nhóc.

Nhóc ra tới trường, hăm hở đi tìm phở… Hà Nội! Cặm cụi suốt đêm rưỡi, nhóc gửi món ăn vốn nổi tiếng trong văn Nguyễn Tuân qua đường bưu điện về cho cô mà cứ phập phồng sợ cô chê phở không ngon! Cô không chê, cũng chẳng khen. Hè, nhóc về, cô hỏi:

- Mỗi tuần em vô nơi người ta bán phở mấy lần?

- Dạ một. Nhưng không phải mỗi tuần mà là mỗi… quý lận cô ơi!

- Thế còn hoa sữa, nó thế nào?

- Cô nói gì cơ? - Nhóc như từ trên trời rơi xuống - Có hoa sữa nữa hả cô?

Cô chọc nhóc:

- Em đi một năm, học thêm được chữ “cơ”! Bù lại, quên mất một câu hát rất ư trữ tình rồi… Hoa sữa vẫn ngọt ngào đầu phố đêm đêm mà.

Nhóc lại trở ra trường. Đi hết phố này đến phố khác. Nhóc đi tìm hoa sữa mà chẳng có một tí hiểu biết gì về hoa hết. Hà Nội bao nhiêu phố, nhóc đi bấy nhiêu phố. Đi giáp vòng thì mùa thu cũng đưa tay tạm biệt. Nhóc lầu bầu với một gốc cây:

- Mày chết! Sang năm tao sẽ leo lên cành mày cho bõ ghét!

Nhóc làm như vậy thiệt. Buồn một điều, bao nhiêu hoa nhóc kỳ công mang về dự định ép gọi là nghệ thuật đều rủ nhau rơi rớt lả tả. Nhóc tức tốc quay lại nơi nở ra loài hoa trứ danh nọ với chiếc máy ảnh. Và Nhóc cứ chờ mãi mùa hè…

Cô nâng niu tấm hình nhóc tặng:

- Sao em không ghi gì hết vậy? Đây là phố chạy ngang qua trường em phải không?

- Dạ không!

- Vậy thì ký túc xá?

- Dạ, cũng không!

- Chứ là đâu? Quán phở nằm ở đây hả?

- Dạ, không luôn! Đó là nơi có hoa sữa. Đây là cây, còn đây là hoa, cô nhìn ra chưa?

- Nhưng mà cô có thấy gì đâu! - Cô xoay dọc xoay ngang tấm hình. Toàn là dây điện, cột đèn và một đám lá rậm rạp thôi mà?

Thế là nhóc phải vất vả huy động khả năng quan sát và miêu tả của mình ra để nói về hoa sữa. Bài văn “mùa hè tả hoa sữa” của nhóc dở thôi là dở, giống in như ngày nào nhóc đã trả bài kiểm tra miệng với cô vậy. Nhưng, bây giờ thì nhóc may mắn hơn nhiều.

Nhóc không bị điểm hai! Cô tươi cười, đặt trước mặt nhóc một ly đá chanh.

- Thôi! Em không phải khổ sở như vậy nữa. Uống nước đi! Hoa sữa cứ để đó, bao giờ có dịp ra Hà Nội, cô sẽ tìm.

Nhóc vội vàng bưng ly nước, nốc một hơi cạn sạch. Xong, nhóc đứng lên mang ly cất vô tủ cho cô. Thực ra, thì nhóc đâu có khát, cũng đâu có siêng năng quá mức như vậy…

L.T.H.D.

(Tân Uyên, Sông Bé)

Tứ quí vẩn vơ

Đông khắc nét nổi cằn trên mặt ruộng

Gầm gừ con mèo cụ rúc vào chăn

Có kẻ vô duyên tỏ tình bằng vở

Chẳng nhớ, chẳng… quen, theo mèo cụ đi nằm.

Xuân vội tới làm lành, muôn hoa gọi

Em chẳng ừ… vội đổi sắc phù dung

Hồng đẹp lắm nhưng mà em thích… ổi!

Xin hiểu giùm, đừng anh, ả lung tung.

Xin hãy nhớ, phượng già đang làm nụ

Chỉ để mừng riêng khi mọi sự vẹn tròn

Hè chói sáng, đàn công xòa xập múa

Những gót chân hồng thỏa sức chạy lon ton.

Không phải đợi, mùa thu rồi sẽ đến

Ai cứ ca vui giai điệu nịnh… áo dài

Thu tĩnh lặng, em tập cười mủm mỉm

Để cho người tập nhớ, tập ghen… sai!

Nguyễn Huy Cường

Võng đay

Là mộc mạc kết từ những sợi đay

Võng kẽo kẹt ru một thời thơ ấu

Nghiêng cánh cò mải mê không chốn đậu

Rớt vào trưa tiếng trở gánh của bà

Là mát xanh ruộng gần, là rộng trải bãi xa

Là đỏ nhựa đay trên tay người bóc sợi

Là lặc lè xe trâu tỏa về trong các lối

Ấp ủ tiếng ru hời - tha thiết võng bé thơ

Võng dịu dàng đưa lại những giấc mơ

Từ chiu chắt kết nên thành bền chặt

Nhúc nhắc đung đưa như thời gian tích tắc

Vuốt dọc tuổi thơ tôi trong tiếng võng trở mình.

Nguyễn Thị Lan Hương

12B PTTH Phúc Yên

Mê Linh - Vĩnh Phú)

Điện ảnh qua những chặng đường

(Nhân 100 năm ngày ra đời của điện ảnh)

Paris. Ngày 22-3-1895.

Tại một gian phòng trên phố Ren, người ta đang chuẩn bị cho buổi giới thiệu Hiệp hội Ăngtoan Luymie và các con, một công ty sản xuất phim, giấy ảnh nổi tiếng của Pháp. Trước hàng trăm khán giả, một người đàn ông trạc ba mươi tuổi bước lên sân khấu. Đó là Lui Luymie, con trai cả của ông Ăngtoan. Lui giải thích rằng, để cho buổi thuyết trình thêm dễ hiểu, hấp dẫn, ban tổ chức đã chuẩn bị một phóng sự về các xí nghiệp của gia đình Luymie. Và sau đây xin phép được giới thiệu với quý vị khán giả…

Đèn vừa tắt, máy chiếu ảnh bắt đầu hoạt động. Khán giả chăm chú xem từng hình ảnh bất động được chiếu lên một tấm phông trắng. Đột nhiên, như một bàn tay vô hình thúc đẩy, các hình ảnh bỗng dưng… chuyển động. Khán giả không ai tin vào mắt mình nữa.

Trên màn ảnh, một dòng người đang khẩn trương tỏa ra khỏi cổng nhà máy sau một ngày làm việc vất vả. Tuy động tác của mọi người có phần “giật cục”, nhưng rõ ràng đó là những hình ảnh sống động, điều mà trước đó người ta chỉ có thể chứng kiến ở ngoài đời.

Chặng thứ nhất: ĐIỆN ẢNH ĐỒNG NGHĨA VỚI CHUYỂN ĐỘNG

Phát minh của anh em Luymie đã khai sinh ra điện ảnh. Nhưng họ không phải là người phát minh, mà chỉ là “bà đỡ” mát tay cho bộ môn nghệ thuật này. Ngay từ thời xa xưa, người ta đã biết rằng, nếu vẽ những hình ảnh liên tiếp của một động tác, chẳng hạn bước ngựa phi, thì khi cho những hình ảnh đó lướt nhanh qua, người xem sẽ có cảm giác như đang chứng kiến chú ngựa phi thật. Năm 1823, máy ảnh ra đời, nhiều người đã nghĩ đến việc sử dụng nó vào công việc ghi hình để tạo ra những hình ảnh chuyển động. Đến cuối thế kỷ 19, nhà phát minh người Mỹ Tômát Êđixơn đã chế tạo thành công chiếc hòm chiếu bóng đầu tiên. Ông gọi nó là kinêtốpxcốp, nghĩa là máy xem hình động. Đó là một hộp gỗ có lắp một ống kính, bên trong có hệ thống dây cót để làm quay băng hình có đục lỗ ở hai bên mép. Trông bề ngoài, chiếc máy giống như một… chuồng gà vậy. Nhưng nếu ai có 25 xu bỏ vào một khe nhỏ trên máy thì có thể ghé mắt qua ống kính xem những hình ảnh chuyển động của một “bộ phim” nào đó, như Tácdăng hoặc Nàng Bạch tuyết và bảy chú lùn…

Chặng thứ hai: ĐIỆN ẢNH CÓ NGHĨA LÀ ĐỂ NHIỀU NGƯỜI CÙNG XEM

Phát minh của Êđixơn vô cùng quý giá, nhưng nó vẫn mang tính chất một trò mua vui ở các chợ phiên. Quả là vào thời bấy giờ, ở nhiều góc chợ trên thế giới đều có cảnh người lớn, trẻ con xúm đông xúm đỏ quanh chiếc “chuồng gà” kinêtốpxcốp để chờ đến lượt mình được ghé mắt vào xem.

Nhưng nếu đã thế thì tại sao lại không tìm cách chiếu những hình ảnh chuyển động lên một màn ảnh lớn để cho nhiều người có thể cùng xem một lúc, như ở nhà hát vậy?! Và đây chính là đóng góp quyết định của gia đình Luymie.

Ông Ăngtoan Luymie là một nhà nhiếp ảnh có tiếng, đồng thời là chủ của nhiều xí nghiệp sản xuất phim, giấy ảnh đứng hàng đầu nước Pháp. Là người có tầm nhìn xa, trông rộng, ông đã lưu ý hai người con trai là Lui và Ôguyxt về chiếc máy kinêtốpxcốp của Êđixơn và đặt ra cho họ câu hỏi nói trên. Được sự gợi ý thiên tài đó, hai anh em Luymie đã lao vào chế tạo chiếc máy chiếu bóng mà họ gọi là xinêmatôgrap (máy ghi chuyển động). Khó khăn cơ bản mà họ phải giải quyết là tạo ra được cơ cấu quay băng hình trên đó đã ghi sẵn các hình ảnh. Cuối cùng, Lui Luymie đã tìm được giải pháp nhờ một sự ngẫu nhiên. Trong một cơn sốt, ông chợt nghĩ đến cơ cấu chân vịt ở… máy khâu và đã dựa vào đó để thiết kế cơ cấu quay băng hình trong quá trình quay và chiếu phim.

Ở Pháp khi đó chưa có loại phim làm bằng xenlulôit trong suốt. Bố con ông Luymie đã phải đặt mua các tấm xenluylôit từ Mỹ. Sau đó cắt thành từng dải băng, tráng nhũ tương lên rồi đột lỗ ở hai bên mép. Với chiếc máy xinêmatôgrap, họ vừa có thể quay phim, vừa có thể chiếu phim lên màn ảnh.

Sau lần thử nghiệm vào ngày 22-3-1895 như ta đã biết, hai anh em Luymie quyết định thương mại hóa công việc chiếu phim của họ. Muốn vậy, trước hết phải có “tác phẩm” điện ảnh cái đã. Những thước phim họ chiếu trên phố Ren dẫu sao vẫn chỉ là những hình ảnh “cây nhà lá vườn”, ghi lại cảnh tan tầm trong nội bộ nhà máy của họ.

Ngày 28-12-1895 là một ngày đáng ghi nhớ trong lịch sử điện ảnh. Tại tầng hầm tiệm cà phê lớn trên đường Capuyxin, hai anh em Luymie chiếu phục vụ bà con hai bộ phim mới, có bán vé hẳn hoi. Nếu như bộ phim “Tàu hỏa vào ga La Xiôta” mới chỉ là dạng phim tư liệu, thì phim “Người tưới vườn bị tưới” đã có dáng dấp của một bộ phim truyện, nghĩa là đã có tình tiết, cốt truyện và đặc biệt là chất uy-mua điện ảnh. Thành công của buổi diễn thật vang dội. Nó xứng đáng để các nhà nghiên cứu lấy làm ngày khai sinh ra điện ảnh - bộ môn nghệ thuật thứ bảy!

Chân lý vĩnh cửu: ĐIỆN ẢNH TRƯỚC HẾT LÀ NGHỆ THUẬT

Năm nay, cả thế giới long trọng kỷ niệm 100 năm ngày ra đời của điện ảnh. Giờ đây, nếu có dịp xem lại những bộ phim của thuở ban đầu chập chững ấy, bạn sẽ thấy những hình ảnh thật cảm động: người đi thì lật đà lật đật như bị giật dây, khung cảnh thì liên tục chuyển đổi như đứt đoạn. Lý do thật đơn giản. Chất lượng phim và máy thời bấy giờ chỉ cho phép chiếu phim với tốc độ 16 khuôn hình trong một giây. Nếu nhanh hơn sẽ làm rách các lỗ đục ở hai bên mép phim! Mà như ta biết, tốc độ để mắt ta cảm nhận chuyển động diễn ra như bình thường là 24 khuôn hình trong một giây (các máy chiếu phim hiện nay đều dùng tốc độ này).

Vậy mà, chỉ sau một thế kỷ, điện ảnh đã có một diện mạo khó ai đoán trước được. Từ phim câm trở thành phim nói. Từ phim đen trắng chuyển sang phim màu. Từ phim màn ảnh hẹp tiến tới phim màn ảnh rộng, rồi phim màn ảnh tròn, phim nổi… Chất lượng hình ảnh, trình độ diễn xuất của diễn viên cũng ngày một nâng cao. Nhưng có một điều này không ai phủ nhận được. Dù điện ảnh đã chuyển sang sản xuất công nghiệp, dù ngày nay vai trò của quảng cáo đã làm thương mại hóa bộ môn nghệ thuật này, thì yếu tố quyết định thành công của mỗi bộ phim trước hết vẫn là giá trị nghệ thuật. Nhiều bộ phim hào nhoáng huy động cả một “dàn” diễn viên nổi tiếng, được đầu tư hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đôla, nhưng rốt cục vẫn bị thất bại. Trong khi đó có những bộ phim thật “khiêm tốn”, chỉ được đầu tư với mức tối thiểu về kinh phí, kỹ thuật, nhưng nhờ giá trị nghệ thuật, chất thơ, ý nghĩa nội dung… đã được người xem chấp nhận, yêu mến, thậm chí còn đoạt giải cao trong các liên hoan phim.

Có lẽ tuổi thơ chúng ta ai cũng đã từng có lúc mơ là chiến sĩ tình báo (nếu là nam) hoặc diễn viên điện ảnh (nếu là nữ). Có bạn mơ tưởng điều này chỉ đơn giản là vì mình có ngoại hình đẹp. Ngược lại có bạn lo ngại mình sẽ không bao giờ đủ “tiêu chuẩn” vì không có lợi thế về khuôn mặt, vóc người. Nhưng lịch sử 100 năm điện ảnh cũng đã cho chúng ta thấy rằng, ngoại hình chỉ là yếu tố thứ yếu đối với thành công của một diễn viên. Vua hề Saclô là một người thấp bé. Nhưng ông đã thành công mỹ mãn khi nhập vai những nhân vật lúc nào cũng láu ta láu táu trong cái vóc dáng nhỏ bé của mình.

Huy Toàn…Liên Châu

Giúp bạn học thi

Thi kiểm tra chất lượng đầu năm. Thi học kỳ. Thi học sinh giỏi. Thi lên lớp. Thi chuyển cấp. Thi tốt nghiệp. Thi đại học. Thi vượt rào. Thi viết. Thi vấn đáp… Cuộc đời đèn sách của bạn luôn gắn liền với các kỳ thi thì hẳn rằng chuyện thi cử ở mỗi người đều có kinh nghiệm đầy mình? Nhưng, thực tế không phải như vậy! Có thể nói, không ít bạn đi học nhưng chưa biết cách học cũng như cách học thi…

Mùa thi đang đến. Toán Tử quen nhiều bạn thức khuya dậy sớm, một ngày chạy quanh đến 2-3 lò luyện thi. Đến nỗi người bơ phờ, lúc nào cũng ngái ngủ, trệu trạo nhai miếng cơm thấy đắng nghét. Ngược lại, cũng nhận được thư của nhiều bạn đọc ở tỉnh xa than thở rằng ở quê mình không có thầy giỏi, ít lò luyện có uy tín!

Ngẫm mình cũng đã bao phen trải qua những cửa ải thi cử ngặt nghèo, Toán Tử rất thông cảm với các bạn, bèn thu nhặt những kinh nghiệm hay của kẻ đi trước mong có thể mách nước được phần nào cho các sĩ tử được chăng.

Ảnh: Trung Kiên

Hãy háo hức mà học

Cầm cuốn sách lên đã ngáp ngắn ngáp dài thì làm sao mà học nổi. Nghe thầy giảng những điều mình chưa thật hiểu, nhưng cũng chẳng thấy tò mò, khao khát thì làm sao mà tiếp thu? Nhìn các em nhỏ, rồi nhớ lại thuở nào mình cứ hay hỏi “Cái này là cái gì?” “Tại sao lại như thế?” Bạn đã làm cho người được hỏi phát cáu “Hỏi sao hỏi lắm thế!” Vậy mà, các nhà khoa học cho biết, khối lượng hiểu biết mà bạn thu nhận được nhiều nhất trong suốt cuộc đời mỗi người lại chính là ở cái tuổi hay hỏi đó.

Bạn hãy tưởng tượng vì hoàn cảnh khó khăn mình không được cắp sách đến trường, tình cờ bạn “vớ” được một cuốn Văn học hay Sinh học chẳng hạn. Mà bạn phải tranh thủ đọc lén! Bạn háo hức vồ lấy đọc nghiến ngấu. Thế là cả một giáo trình đáng lẽ phải học trong mấy chục tiết, bạn chỉ đọc vèo đi, thế là cả một thế giới bừng sáng mở ra trước mắt bạn. (Đành rằng, để hiểu thấu đáo, bạn còn phải nghiền ngẫm, phải đọc lại nhiều lần).

Thêm nữa, nếu bạn biết được rằng những kiến thức mà bạn đọc được trong sách học, đến một lúc nào đó bỗng dưng đóng một vai trò cực kỳ to lớn trong cuộc đời bạn, thì bạn nỡ nào bỏ qua nó đi? Quả thế, các nhà khoa học, nhà báo, nhà kinh doanh, nhà quân sự… sau này được tiếp xúc với bao kiến thức mới mẻ, nhưng những gì đã học thuở cắp sách vẫn còn hằn trong trí nhớ và có tác dụng dẫn dắt họ rất nhiều.

Sự uể oải, ép buộc như cánh cửa đóng kín làm đầu óc bạn mụ mị đi làm sao có thể hấp thụ được những điều mới mẻ. Sự thể ấy không thể trách ai được ngoài tự trách chính mình.

Bản đồ những vương quốc bí ẩn

Học thi bây giờ sướng thật! Mỗi môn thi đều có cả bộ đề thi và những đáp án cho sẵn. Cứ giải cho hết những đề thi ấy là… yên tâm.

Nhưng bây giờ nhiều người đã nhận thấy mặt tiêu cực của bộ đề ấy rồi. Bạn phải nhồi nhét tất cả mọi đề cụ thể. Nhỡ chưa sờ đến một đề nào, bị lệch tủ là… toi.

Có thể nói cách học ấy là “hạ sách”. Học một chỉ biết một. Thiếu hẳn tính chủ động, sáng tạo.

Thôi thì đã có “phong trào” như vậy rồi, mình chẳng thể tách ra khỏi dòng. Nhưng ngay cả với bộ đề thi, bạn vẫn có thể học một cách thông minh. Bạn hãy phân loại các đề có dạng thức giống nhau, tìm ra chìa khóa chung để giải chúng. Đừng câu nệ vào những số liệu cụ thể trong từng đề. Khi gặp các đề thi tương tự nhưng bị thay đổi số liệu, xáo trộn trật tự… bạn không bị hụt hẫng, mà tìm ra được cách “giải mã” cho bài thi ngay.

Đối với bất cứ môn học nào, điều cần thiết cho người học là phải nắm được “cốt lõi”, có kiến thức liên tục từ thấp đến cao, mang tính hệ thống.

Có một cách rất hay để thực hiện điều đó là bạn hãy lập cho mình các bản đồ môn học. Hãy coi môn học là một thế giới rộng lớn, trong đó bao gồm nhiều vương quốc bí ẩn mà mình cần thám hiểm.

Thí dụ, bạn hãy lấy một tờ giấy khổ lớn lập “bản đồ thế giới môn hóa lớp 12”. Bản đồ đó được chia ba mảng lớn tương ứng với ba phần của môn học: hóa hữu cơ, hóa vô cơ và thực hành.

Phần hóa vô cơ bạn chia ra làm những vương quốc (không nhất thiết rập khuôn chương mục): vương quốc “đại cương”, vương quốc kim loại kiềm, vương quốc nhôm, vương quốc sắt, v.v. Trong “vương quốc sắt” lại có các tiểu vương: hợp chất, hợp kim, gang, thép, v.v. Cứ như thế bạn “lấp đầy” các khoảng trống trên bản đồ bằng những kiến thức bạn học được một cách chi tiết. Như vậy, vô hình chung bạn đã thống trị cả thế giới môn hóa hóc hiểm đó.

Một biến thể khác của bản đồ: bạn hãy lập những “cây phả hệ” cho môn học. Chẳng hạn, môn vật lý lớp 12 là một cây đại thụ mọc ra 4 thân lớn: Dao động và sóng, Quang học, Vật lý hạt nhân và Thực hành. Từ một thân này lại mọc ra những cành lớn, cành nhỏ, như: Quang học có 4 cành lớn: 1 - Phản xạ và khúc xạ; 2 - Mắt và các dụng cụ quang học; 3 - Sóng và ánh sáng; 4 - Lượng tử ánh sáng. Ở cành 2 lại nảy ra các nhánh: máy ảnh và mắt, tật của mắt, kính lúp, kính hiển vi, kính thiên văn… Cứ như thế “cây kiến thức” của bạn càng sum suê thì lượng hiểu biết của bạn càng phong phú và có hệ thống.

Thì ta tự làm phao!

Hiện nay có những sổ tóm tắt toán, lý, hóa và các môn học khác được soạn sẵn và xuất bản cho các sĩ tử. Đó là các tài liệu rất bổ ích.

Và khi các kỳ thi tới, các máy phôtôcôpy khắp nơi đều mở hết công suất để sao bán những “cái phao” không biết từ nguồn nào tung ra.

Ở đây ta không bàn đến cái “nạn phao” đáng phê phán ấy. Nhưng phải công nhận rằng những gì được ghi chép trong “phao” là cực kỳ cần thiết. Đó là những điều tinh giản nhất, cần nhớ nhất, những công thức “quý” nhất, có thể “cứu nạn” cho sĩ tử trong những phút gay cấn nhất.

Ở góc độ ấy, sẽ thật bổ ích, nếu chính bạn là tác giả tự soạn ra những “phao” ấy.

Tự bạn hãy “chưng cất”, đúc rút một cuốn sách giáo khoa thành một tài liệu cô đọng nhất, tự tay mình chép lại những công thức dễ quên mà lại cần nhớ (Điều này tùy thuộc ở mỗi người).

Trong quá trình “soạn thảo” ấy bạn đã phải tìm hiểu, chọn lọc và ghi nhớ những điều cốt lõi ấy. Và bạn đã tự tay mình có được một “cẩm nang” thỉnh thoảng lại giở ra ôn lại.

Chỉ có điều chiếc “phao cứu nạn” đó bạn chẳng cần phải đem vào phòng thi. Bởi bạn đã thuộc nằm lòng trong “bộ nhớ” của mình rồi.

Xin chúc các bạn gặt hái một mùa thi tốt đẹp.

Toán Tử

Dấu chấm dấu phẩy

Dấu chấm tròn xoe như một đồng xu

(ừ, hồi bé mình vẫn chơi đánh đáo)

bé tí teo

(giản dị vô cùng)

Mình chẳng bao giờ dám đặt chấm xuống dòng

cứ tiếc mãi…

Những bài thơ liên miên dấu phẩy

(lũ nòng nọc con nhí nhoáy lội đồng).

Gặp một ánh nhìn mênh mông

Nỗi gì đó tràn về se thắt

Những dấu phẩy lặng thinh…

Ta biết mình bất lực.

Đành ngại ngùng…

chấm lửng (…) giữa hư không…

Điệp Duy Minh

12 Pháp - PTTH Lam Sơn

Thanh Hóa

…và áo trắng

Ơ kìa…

“Áo trắng là áo trắng ơi”

Bóng nàng sao ngả vai tôi thế này?

Hoàng hôn

Tóc mềm xõa gió bay bay

Tôi dừng chân để… ngắm ngày vào đêm.

Vu vơ

Vu vơ em lỡ mỉm cười

Và tôi tôi trót nhặt, và rồi vu vơ…

Đồ… con gái

Thế mà ngơ ngẩn. Chúa ơi!

Lá rơi. Ừ, lá rơi, rơi… Có gì?

Làm quen

Ai xui trời đổ mưa rào

Xui đôi bím tóc lạc vào hồn tôi

Ước gì mưa mãi, mưa ơi

Để tôi có cớ, tôi… tôi… ngắm nàng.

Bùi Bảo Chi

Cổ tích

Bụi xuân lất phất bay. Tháng ba, hoa gạo đỏ rực khía năm cánh đỏ vào bầu trời. Màu hoa kiêu kỳ, càng cháy rực, càng mang vẻ cô đơn. Thương men theo bờ sông đi tắt đến trường. Dọc sông những bông hoa cỏ nở vội vã cố hưởng những hương vị mùa xuân mà những cánh bướm tí hon đang chập chờn mang đến. Ngang qua gốc cây gạo già, Thương ngửa tay đón một cánh hoa xoáy tròn rơi xuống, lập cập vướng vào đám cỏ gà tí ngã. Dòng sông màu xanh thẫm, nhu mì và hiền lành không muốn trôi vì bờ bãi mượt mà. Mải chơi, Thương đến lớp muộn. Tiết Hóa được nghỉ, lớp ồn ào như vỡ chợ. Đám bạn ngồi xúm quanh Đương. Đương xinh trai, dễ thương như một cô gái, nhưng nói chuyện thì quỷ phải kinh nên được mang tục danh là Đương-ga-tàu hỏa. Đương thao thao:

- Ngày xưa, có một cô bé suốt ngày ngồi bên cửa sổ với một giỏ đồ khâu. Nhưng cô không biết xâu kim nên đành ngồi cắn móng tay…

Bọn con trai ngoái lại cười ầm ĩ. Quyên bối rối giấu tay vào ngăn bàn đỏ mặt quay đi. “Có một hoàng tử’ - Đương nhìn Tuấn mỉm cười - “Chiều nào cũng đạp xe qua và trồng bên cửa sổ một nắm dây khoai lang”.

Tuấn bỏ ra ngoài. Đương hua tay:

- Các mùa xuân hãy cứ bình tĩnh, chuyện còn dài…

Câu chuyện xoay quanh những nhân vật điển hình trong lớp. Đương vờ cầm lấy quyển vở ra đọc to: “Tiếp tục chuyện cổ tích về vần Ương”.

Chợt nhớ điều gì, Đương đỏ mặt không nói nữa.

Bọn con gái gào to: “Sao thế, kể mau đi!”.

“Ngày xưa, người ta chưa có tên gọi, có cậu bé phải canh chim, mải chơi, để bao nhiêu quả chín trong vườn bị cô bé nhà bên ăn hết. Đến ngày hội làng cậu bé chỉ bứt được hai quả ổi xanh và…”

-…Một bông hoa gạo đỏ! - Thương mở cặp, đặt bông hoa gạo vào tay Đương, cả lớp quên bẵng câu chuyện, xô vào cướp cánh hoa…

*

Mười năm trước, Đương còn là một cậu bé tí hon theo cha đánh lưới buông câu trên sông. Cả gia đình sống trên một chiếc thuyền lớn đậu ở mỗi bến sông một vài ngày rồi lại rút sào rời đi. Khi Đương đến tuổi đi học, con thuyền dừng lại ở bến sông xóm Cát. Gia đình làm nhà ngay trên bờ sông, bên cạnh cây gạo già. Ngày trước, thỉnh thoảng được theo mẹ lên bờ đi chợ Đương sung sướng bứt đầy hoa cỏ mang xuống thuyền. Sau này Đương vẫn thích đi lượm hoa cỏ. Đương học ở cái đình đầu làng. Nó thường đến sớm nhất lớp và hầu như hôm nào cũng quét lớp. Có cô bé nhất định không cho nó quét hộ, cứ giằng lấy chổi. Nó tức lắm, không chơi với cô bé nữa. Hôm sau, đang đếm những quả ổi mẹ vừa đi chợ về nó trông thấy cô bé vào vườn nhặt hoa gạo. Nó nấp vào cánh cửa. “Bộp! Bộp!” Cô bé ngạc nhiên thấy từ cây gạo rụng xuống hai… trái ổi. Nó tiếc hai quả ổi, lại chạy ra. Thương và Đương chơi với nhau từ ấy.

*

…“Con tuấn mã lao vụt mất hút cuối đám rừng thưa. Căn nhà gỗ chìm trong yên lặng. Quanh vườn những cành xấu hổ hé mắt run rẩy nhìn lên khung cửa sổ. Những bông gạo rơi nhẹ xuống cỏ trở nên trắng muốt. Mười bảy ngôi sao mang những chiếc váy trắng năm cánh nhảy múa. Trên khung cửa sổ, mười bảy ngọn nến chảy xuống khu vườn những bông tuyết đỏ. Cô bé ấy hóa thành bông gạo xa xưa ấy và con tuấn mã đã trở lại với những quả ổi mặc váy trắng”. Thương thức dậy từ giấc mơ mười bảy tuổi.

Hà Nội 1995

H.E.

Câu lạc bộ
nhất quỷ
nhì ma
thứ ba…

Tranh vui

Tranh: họa sĩ Còm

Ảnh hưởng phim chưởng.

- Tranh: Vũ Mạnh Dũng

Phòng 9 F6 Trung cao

Tập thể nhà máy Thuốc lá Thăng Long Hà Nội

Dáng ngủ của anh

(Phổ thơ cũ)

(Tặng hắn)

Anh gục xuống nơi bàn ba, dãy trái

Nhưng anh gượng chống tay vào chiếc cằm râu

Và anh “giấc” trong khi thầy đang giảng

Đầu gật lia theo những giấc mơ nông.

Chợt thấy anh, thầy giận dữ đến gần

Có thằng đạp trúng chân anh báo động

Bởi say giấc nồng nên anh chẳng biết

Vẫn đàng hoàng gục xuống - ngẩng lên.

Anh tên gì hỡi anh yêu quý?

Anh vẫn cứ lặng im như bức thành đồng

Như vẫn gặp anh qua bao tiết Hóa

Mà vẫn một màu bình dị sáng trong.

Không chép đề bài, không một dòng, một nét

Anh chẳng viết gì trên vở anh trước lúc “lên đường”

Chỉ để lại dáng ngủ của anh tạc vào thế kỷ?

Anh là chiến sĩ ngủ mê.

Ơi anh “ngủ rất mê”.

Từ dáng ngủ của anh góc bàn ba - dãy trái

Sổ đầu bài lớp ta “bát ngát” giờ C.

Nghịch Nữ

Ẩn tại Giang Hồ Cốc,

núi Lãng Du, Đồng Nai

Giải đáp ô chữ vui ngày 8-3 (HHT81)

Ô chữ vui 8-3 của bạn Nguyễn Anh Hùng đã gợi hứng thú cho rất nhiều bạn đọc. Ô chữ khá hóc búa bởi rất nhiều danh từ được viết tắt, gây khó khăn cho khả năng suy đoán của các bạn. Vậy mà hầu hết các bài giải gửi về đều đúng y chang đáp án. Tòa soạn và cả tác giả ô chữ khá bối rối trước gần 500 bài dự thi từ khắp nơi gửi về, hầu hết là từ những thành phố và những trung tâm văn hóa như Hà Nội, Hải Phòng, Nam Định… Cả thầy cô giáo, các bạn sinh viên cũng tham gia. Một số bạn cao thủ còn góp ý cho đôi chỗ thiếu sót của ô chữ kỳ này, chẳng hạn cần nhất quán trong cách phiên âm hoặc để nguyên gốc từ. Sông Nin để nguyên bản “Nil” là đúng nhưng thủ đô Arập Saudi để nguyên bản “Riat” là thiếu mất chữ Y: RIYAT. Cột dọc 11 cũng thừa mất một ô trống không có lời đố, v.v. xin cảm ơn các bậc cao thủ. Tòa soạn rất mong các bạn tiếp tục hưởng ứng trò chơi bằng cách tham gia giải đáp và gửi những sáng tác ô chữ độc chiêu về Tòa soạn để đông đảo bạn đọc cùng được “tiếp chiêu”.

- Do bài gửi về nhiều nên số phần thưởng được tăng gấp đôi so với dự kiến và ưu tiên các bạn gửi về sớm (có đánh dấu số thứ tự). Cảm ơn các bạn. Đỗ Quyết Tiến, lớp 1AK3, tin học ĐHBK Hà Nội. Đặng Vân Anh, K19C ĐH Luật Hà Nội. Hoàng Anh Tuấn, lớp 11 chuyên toán tin, PTTH Đông Hà, Quảng Trị. Võ Ca Dao, 11A PTTH Quốc Học, TP Huế. Dương Việt Hồng, 9A1 PTCS Đống Đa, Hà Nội. Phạm Ngọc Điệp, 10A4 PTTH Hoàn Kiếm, Hà Nội. Vũ Minh Khương, A2 Khoa luật, Viện Đại học mở Hà Nội. Phạm Ngọc Hà, 33 Hòa Mã, Hà Nội. Trần Hải Long, 10/40 Mê Linh, Q. Lê Chân, Hải Phòng. Nguyễn Mỹ Trang, chuyên Hóa ĐH TH Hà Nội.

Chàng… Hiu

Trò quậy nhớ đời: Sóng

Tiết văn hôm ấy, sau khi giảng xong bài thơ Sóng của nhà thơ Xuân Quỳnh, thầy giáo có dặn chúng tôi về nhà học thuộc bài và phân tích bài thơ đó để tiết sau nộp gỡ điểm cuối năm. Cái Lan ngồi bên cạnh bỏ vội cuốn truyện đang đọc trộm quay sang tôi thì thào: “Tao vừa bị mất sách giáo khoa rồi, mày chép cho tao bài thơ đó ra giấy để tao về nhà làm”. Tôi hí hửng nhận lời và sau đây là bài thơ “Sóng” tôi đã chép cho nó.

“Ngây thơ em hỏi anh

Sao mặt hồ có sóng

Anh mỉm cười lơ lửng

Vì sóng cứ hôn bờ

Em nũng nịu ứ ừ…

Khác cơ không phải thế

Anh với em cũng vậy

Sao chẳng thấy sóng đâu

Anh vuốt nhẹ mái đầu

Hôn môi em nồng cháy

Em ơi em có thấy

Sóng đang cuộn trong tim”

Tưởng đùa cho vui nào ngờ về nhà nó đã phân tích bài thơ đó những hai tờ giấy đúp dày đặc chữ.

Kết quả là nó đã nhận được một quả trứng ngỗng to chưa từng thấy từ trước đến nay kèm với lời phê của thầy “Trời đất! Sóng này là sóng nào?” Nó cũng không hiểu vì sao mình lại bị như vậy. Đến khi nó hiểu ra thì tôi cũng đã viết xong một bản kiểm điểm dài gần bằng bài văn của nó nộp cho thầy.

Còn bọn lớp tôi thì cho đến tận bây giờ - mỗi khi họp mặt lớp để ôn lại chuyện cũ - cứ nhắc lại câu chuyện này là chúng nó lại cười lăn cười bò. Mà người cười to nhất phải kể đến tôi và Lan.

Enkal

K3A7 Đại học Ngoại ngữ Hà Nội

Cựu học sinh trường PTTH Hà Nội - Amsterdam

Gửi con trai

LTG. “Cuộc chiến” xoay quanh “vấn đề”: “Con gái trong mắt con trai” “Con trai trong mắt con gái”, diễn ra khá lâu trên báo HHT và càng ngày càng có chiều hướng “gay”. Thôi thì một “đại diện” của phe con gái xin cất lời một cách thành thật nhất:

Ừ thì con gái chanh chua

Sao con trai cứ thích đưa đón hoài?

Mỗi lần con gái giận dai

Con trai năn nỉ - con trai dỗ dành

Ừ thì con gái chẳng xinh

Con trai vẫn cứ rập rình làm quen

Ừ thì con gái vô duyên

Con trai “chết” bởi mắt huyền đong đưa

Con gái nói nắng thành mưa

Sao con trai cứ khạo khờ cả tin

Con trai thương lúm đồng tiền

Con trai nhớ tóc mây hiền xõa vai

Ừ, con gái điệu suốt ngày

Con trai vẫn cứ trồng cây si mà!

Ừ con gái hay ăn quà

Môi hồng chúm chím vẫn là đáng yêu

Ừ thì con gái rất kiêu

Con trai vẫn cứ phải chiều quanh năm

“Con gái đáng ghét muôn phần”

Là con trai muốn nói rằng… rất đáng yêu!

Nguyễn Thị Việt Nga

Lớp Văn 1A - K44

Đại học SP Hà Nội

Một bằng hai

Một hôm, ông khách quen ăn ở một nhà hàng nọ phàn nàn với người phục vụ:

- Trước đây mỗi lần gọi thịt rán, các bà đều cho tôi hai miếng, hôm nay sao lại chỉ có một.

- À, xin lỗi ông, tại đầu bếp sơ suất quá, quên không thái miếng thịt ra làm hai!

(Truyện Nga)

Sao lại không hề gì

Xu-ha hỏi người hàng xóm:

- Hôm qua, ông có thấy tiếng tôi kêu thét không?

- Nghe thấy, có chuyện gì vậy?

- Áo tôi phơi trên gác bị rơi xuống đất.

- Thế thì có hề gì đâu?

- Sao lại không hề gì? Nếu khi đó, chiếc áo đang ở trên mình tôi, có phải tôi đã bị ngã chết rồi không?

(Truyện Ả rập)

Hữu Thăng (dịch)

Anh hùng rơm

Hôm qua trên đường tao gặp một lũ đầu gấu đang vây quanh một cô nữ sinh để hành hung. Lúc đó máu trong người tao sôi sục, tao định chạy tới phang cho mỗi thằng một cái đế dép vào mặt nhưng tiếc quá, lúc đó tao lại thiếu…

- Mày thiếu cái gì?

- Thiếu dép! Vì tụi nó những tám thằng mà tao chỉ có hai chiếc dép thôi.

Em Van

(Quỷ viên Trường Cười)

Trình độ siêu

Trong phòng thi Anh văn, giám thị hỏi thí sinh:

- What’s your name?

Thí sinh (nhíu mày):

- Yes.

Giám thị:

- Your name?

Thí sinh (nhăn trán, sau quả quyết):

- Yes.

Giám thị ngán quá cho chàng ta ra khỏi phòng. Bạn bè xúm lại hỏi:

- Sao, mày thi thế nào?

- O.K! Thầy hỏi hai câu tao trả lời được cả hai!

Sếu Vườn

Nhầm

Sau giờ kiểm tra Pháp văn.

Hùng:

- Cậu có viết cảm nghĩ về đền Ngọc Sơn không?

Long:

- Có, mình có viết!

Hưng (ngồi cạnh Long kêu lên):

- Chết tôi rồi.

Long:

- Sao vậy Hưng?

Hưng:

- Mình nhìn vội bài của cậu, nhầm đền Ngọc Sơn là ca sĩ Ngọc Sơn thành ra viết là thích cả Trung Đức, Bảo Yến nữa.

Vũ Thị Hương

12D PTTH Nam Sách,

Nam Thanh, Hải Hưng

Chuyện lạ

- Này H, đừng bỏ tớ, tớ nói với cậu nhiều rồi, hãy thông cảm cho tớ. Đừng bỏ tớ nghe H. Tớ van cậu đấy! À, cả N nữa đừng bỏ tớ nhé, tớ cần sự giúp đỡ của cậu đấy! Đừng bỏ tớ!

Chuyện gì mà “um xí tỏi” lên vậy? Hỏi kỹ thì ra đó là… một “trao đổi” mi ni trong cuộc họp trù bị bầu BCH chi đoàn.

Trần Anh Xuân

11A5 PTTH Lê Hồng Phong,

Nam Định

Tiếc rẻ

Sau khi kể sơ lược về những phát minh của Niutơn, cô giáo muốn giáo dục học sinh liền nói:

- Như các em thấy đó! Chỉ cần một quả táo nhỏ nhoi rơi trúng đầu Niutơn mà ông ta đã phát minh ra định luật vĩ đại dùng đến tận bây giờ.

Hùng ngồi chép miệng tiếc rẻ:

- Phải chi ông ta ngồi dưới gốc mít chắc định luật bự hơn nhiều!!!

(Một tác giả quên ghi tên)

Từ bụng ta…

Sau kỳ thi học kỳ.

- Mày đi xem điểm chưa?

- Tao mấy?

- Chắc là 7.

- Sao mày biết?

- Thì tao cũng được 7 mà…

- ???

Đ’Erblay

(Quỷ viên Trường Cười)

Ích lợi của trường cười

Hai kẻ “bi quan” nói chuyện:

- Tao sợ sau này chết bị quỷ sứ lôi xuống âm phủ lắm.

- Tao cóc sợ vì…

- Sao?

- Vì tao có… thẻ quỷ viên…

- …

Đ’Erblay

(Quỷ viên Trường Cười)

Lo xa

Một tên mày râu phóng xe như bay đâm phải một áo dài. Như một phản xạ tự nhiên mày râu quăng xe, co rúm người, hai tay bịt tai. Áo dài thấy lạ hỏi:

- Ông làm sao vậy ?

- À, tôi chắc trời sắp nổi dông.

-!!!

Gaby

10A PTTH Dân lập Lê Quý Đôn,

TP Vinh

Mừng hụt

Sau một hồi chứng kiến những trò nghịch như quỷ của phe kẹp tóc, tóc ngắn nói với tóc dài:

- Tôi thấy bà đã có đầy đủ các điều kiện để có bài đăng báo HHT rồi đấy.

- Thế à? Nhưng điểm văn của tôi…

- Ý tôi muốn nói là bà chỉ việc liệt kê các công việc bà làm hàng ngày rồi gửi tới mục “Con gái trong mắt con trai”, chắc chắn tòa soạn sẽ đăng.

Đan Sinh

Giảng hòa

Mày biết không, chỉ cần tao nói một câu, tụi nó đang cãi nhau bỗng nhiên im bặt…

- Chà! Mày can được hai “đầu gấu” ấy thì giỏi thật đấy!

- Ơ đâu! Nghe tao nói xong, hai đứa không nói không rằng, đứng dậy choảng nhau một trận tơi bời khói lửa.

- Trời đất!

Baby - Hoa Hồng Trắng

Sợ gì

Tan trường.

- Bạn ơi, có tên nào ném con sâu vào bạn này.

- Tui không sợ (bước nhanh).

- Lỡ có con cọp nó vồ bạn (cố bước theo).

- Tui cũng không sợ.

- Bạn sợ gì nhất?

- Con “dê”!

(Tên con trai chuồn lẹ)

Gaby

Các vị ca thán lớp tôi

Tặng 3 nữ quái của lớp 12C

Đây vị bí thư cắn ngón tay

Việc công hao mỡ tấm thân gầy

Tiền học tháng tới chưa thu đủ

Mặt buồn, tóc rối cho đến nay.

Lớp trưởng ra oai, tay chống sườn

Thét lên lanh lảnh như tiếng chuông

Môi cong, mắt liếc quanh góc lớp

Mèo rình không chuột nghĩ mà thương.

Lớp phó liu diu đôi mắt đẹp

Nghiêng đầu tạo dáng, tóc bay bay

Nhưng trong ngăn bàn đầy ổi, cóc

Cả tiết ngồi nhai như cối xay…

Nguyễn Hoàng Lan

(Quỷ viên Trường Cười)

Vội vàng

(Nguyên tác “Vội vàng” của Xuân Diệu)

Tôi muốn cất nó đi

Kẻo mà nàng trông thấy

Tôi muốn buộc túi lại

Chờ khi nàng quay đi.

Của tôi đó, này đây chiếc bánh mật

Vừa mua xong, còn nóng, lá xanh rì

Và tôi cất vào ngăn bàn lẩn khuất

Là của tôi, sẽ chẳng rời một li.

Phía bên kia có nàng chớp hàng mi

Nàng liếc tới - Ôi, thần Sầu gõ cửa!

Bánh mật ngon tôi cầm vội trong tay

Tôi nhấm nháp. Nhưng chưa được một nửa…

Không ngờ nàng đứng dậy, guốc xỏ chân.

Nàng đã đứng, nghĩa là nàng sẽ qua

Nàng đã qua, nghĩa là sẽ… chia quà,

mà như thế nghĩa là tôi sẽ mất…

Hẳn một phần to của chiếc bánh mật

(Vì không cho lại mang tiếng tham ăn!)

Biết làm sao, “quy luật” vẫn tuần hoàn

Phận “mày râu” bị “vay không hoàn lại”

Bánh tuy còn nhưng sẽ thuộc về ai

Nên bâng khuâng định cắn nữa lại thôi

(Vì miếng bánh như chuyển vị chia phôi)

Lòng luyến tiếc, miệng thầm than: Vĩnh biệt

Một câu hỏi chợt bùng lên khốc liệt:

“Bánh trong tay chẳng lẽ phải ra đi?”

Đôi giọt sầu chực “thăm hỏi” bờ mi.

Phải, ước gì là nàng đi ra cửa

Nhưng chẳng bao giờ, ôi! Chẳng bao giờ…

Mau lên nào, hãy ăn vội. Trời ơi…

Ta muốn ăn:

Cả chiếc bánh mới bắt đầu cắn dở

Ta muốn một mình hưởng vị ngọt kia

Ta muốn khi nàng vênh mặt làm kiêu

Đòi chia bánh ta vẫn được phần nhiều

Và ta muốn… Dù sao ta vẫn muốn

Cho dù nàng sắp đi, cho dù nàng đã tới

Cho dù nàng trợn mắt tựa… đười ươi:

- Hỡi… bánh mật, ta muốn cắn vào ngươi.

Jap tiên sinh

Phân thân

Đêm qua hắn nằm khóc. Từng hạt nước mắt lặng lẽ lăn dài trên gối. Tôi cảm thấy nao lòng.

- Thôi nín đi. Tớ không thích mấy trò yếu đuối thế này đâu. Nước mắt là xa xỉ phẩm của thời đại công nghiệp…

Hắn vẫn im lặng. Bờ vai run lên. Tôi cảm thấy không thể chịu đựng hơn được nữa. - Ngày mai xin mời cậu rời khỏi tớ ngay. Tớ đến phát điên lên được. Cậu từ đâu tới mà cứ lằng nhằng bám theo tớ hoài vậy?

Đã ba ngày nay. Đêm. Ngày. Ở lớp, ở nhà. Hắn cứ thỉnh thoảng xen vào với bộ mặt đáng ghét. Bài vở chất đầy. Tôi phát khùng. Không thể bình tĩnh được nữa. Tôi thét lên, cho một bạt tai vào má. Hắn khóc, không hẳn vì bị đau. Đôi mắt của hắn trong tấm gương trước bàn nhìn tôi nhòa lệ oán trách. Hắn khóc vì không ai hiểu hắn, vì hắn là một kẻ mới lạ. Xưa nay dân ngụ cư bao giờ cũng yếu thế hơn so với dân định cư. Hắn đích thị là dân ngụ cư. Cuộc sống của tôi bị đảo lộn từ khi có hắn.

Hôm kia. Không, trước cả hôm kia nữa, tôi cắt tóc. Mái tóc dài hơn nửa lưng là của tôi. Tôi yêu nó không phải yêu cho riêng tôi mà yêu cho mọi người - cho bố, cho mẹ, cho anh trai. Tôi yêu cho mọi người từ màu nơ, chiếc áo, đôi giày cho đến kiểu tóc. Bố bảo: “Mái tóc là linh hồn của con gái”. Mẹ nói: “Tóc dài là một thế mạnh của phụ nữ”. Và anh trai: “Nhóc ơi, chớ cắt. Ta vênh mặt tự hào với mấy huynh, mấy đệ vì nó đấy”. Tôi thở dài đánh thượt. Xưa nay có bao giờ tôi được yêu cái mình yêu. Lúc nào cũng “bố muốn”, “mẹ yêu”, “anh thích” - rõ chán! Mái tóc là cả một địa ngục đối với tôi mỗi sáng thức dậy, mỗi giờ thể dục, dĩ nhiên là cả những lần gội đầu. Cả lớp tôi đứa nào cũng chỉ chải đúng ba nhát là có thể ù té ra phố cho kịp bạn bè. Còn tôi… vừa lạc đàn, vừa chậm trễ. Nhưng có lẽ nguyên nhân chính cho cuộc “cách mạng” muộn màng thoát khỏi sự bao cấp về sở thích của tôi chính là câu nói châm chọc của vị lớp trưởng. Đứng sau lưng tôi trong giờ chào cờ đầu tiên, vị phán: “Đàn bà tóc dài nhưng trí ngắn”. Vị đang nói ai? Cả lớp 11A này chỉ mình tôi tóc dài nhưng còn lâu mới trí ngắn. Cứ cho là vị học giỏi hơn tôi, hùng biện hơn tôi và phái mạnh thì… hẳn phải mạnh hơn tôi. Nhưng đừng hòng. Tôi là một kẻ khó bị khuất phục - trừ lúc đứng trước bố, mẹ và anh.

Tôi đã cắt tóc. Hẳn là một sự bùng nổ ghê gớm của cái tôi cá nhân bị đụng chạm. Lưỡi dao xoẹt qua sắc lạnh. Tiếng cô làm đầu xuýt xoa nuối tiếc, tôi khoái chí nhìn mái đầu cụt lủn trong gương nháy mắt thầm nói: “Bye nhé tiểu thư. Từ đây ta là một kẻ tự do. OK?”

Bố lắc đầu. Mẹ phàn nàn. Anh lè lưỡi. Và bạn bè… cả lớp ồ lên: “Được lắm! Rất mode!” “Áo lụa Hà Đông… chỉ dành cho nữ quái 11A!” Một tên nào đó cất lên, thua vịt bầu một chút xíu: “Em ở đâu hỡi mùa thu tóc ngắn…” Tôi vênh mặt nhìn về phía vị lớp trưởng đầy vẻ khiêu khích. Nhưng đập vào mắt tôi là tấm lưng của vị - vừa tặng lại tôi câu trả lời nhanh chóng bằng một cú xoay mình nhìn ra cửa sổ. Tôi nhíu mày, nhưng vẫn tin rằng mình chiến thắng - ít ra: 0 -1. Buổi học qua nhanh trong trạng thái phấn khích. Ù té chạy xuống văn phòng nộp sổ đầu bài xong tôi nhảy chân sáo dọc hành lang gần vắng người.

- Ối!

Vị lớp trưởng đột ngột xuất hiện chặn ngang đường. Tôi chỉ kịp ghìm tốc độ lại đủ để cách vị nửa bước chân. Đứng im, tôi nhìn vị thách thức.

- Một nửa hồn mình mất theo mái tóc… Tại sao Hương lại làm thế. Mình chỉ đùa thôi mà.

Tôi lùi lại trước đôi mắt nhìn tôi buồn rầu, hối hận và khắc khoải. Trong một giây tôi cảm thấy bóng dáng của hắn! Đúng - chính hắn - sự ủy mị, dễ xúc cảm và yếu đuối… Nhưng chỉ một giây thôi, lập tức tôi là tôi với bộ mặt tỉnh bơ chưa từng thấy, đáp lại lời nói “mỹ cảm” của vị:

- Đoàn cải lương vừa mới đi đã để lại một diễn viên kỳ tài. Tớ nghĩ nửa hồn kia đang lơ lửng bám sau cái đuôi kiêu ngạo của ai đó.

Những bước chân đơn độc dội khắp hành lang. Lần nữa hắn trở lại trong tôi bằng chính âm thanh đó.

Tôi không biết nữa - tại sao hắn lại xuất hiện trong tôi… Tôi can đảm, bướng bỉnh và ghét nước mắt, hắn lại hay buồn. Tôi coi vị lớp trưởng là thái cực kia đối với mình, hắn lại hình như có vẻ bênh vực, bảo vệ và thương thương. Tôi thích toán, những công thức rõ ràng đầy tính khoa học, đơn nghĩa, hắn bắt đầu thích đọc thơ, thích những câu danh ngôn, thích nhìn ra cửa sổ… Tôi khoái chí khi nhìn bộ mặt buồn rượi của vị lớp trưởng, hắn lại xót xa ân hận và trăn trở với câu hỏi “tại sao”.

Tối nay hắn lại khóc. Trong gương, đôi mắt hắn khẩn cầu tôi mong muốn có một sự cảm thông. Tôi cụp mắt xuống. Những giọt nước mắt nhòe ướt trang vở. Dòng mực tím nhòa đi nhòa đi. Ngày mai thi môn đầu tiên rồi. Bất lực, tôi dùng hai tay làm rối tung đầu tóc với một sự giận dữ và òa khóc. Tôi khóc chứ không phải hắn…

Bàn tay mẹ lặng lẽ vuốt tóc tôi. Ôm tôi vào lòng. Mẹ đến tự bao giờ không biết nữa.

- Cả hai đều không muốn là một kẻ trí ngắn phải không con? Tôi ngạc nhiên nhìn mẹ. Tại sao mẹ lại biết - cả hai là ai? Tôi và hắn hay tôi và vị…

Đột nhiên mẹ cười. Hắn cũng mỉm cười. Hắn cũng như tôi đang nằm gọn trong vòng tay mẹ. Thật là ngốc. Tôi phá lên cười. Bên ngoài cửa sổ, tiếng bước chân ai đi nhanh ra cổng. Hắn nhận ra. Tôi cũng nhận ra. Chúng tôi bắt tay nhau từ phút đó…

Gió lao xao, lao xao. Lần đầu tiên tôi biết thế nào là hương của gió.

N.T.H.G.

Hội bút Hương Đầu Mùa

Văn K15 ĐH Tổng hợp Huế

Bay - môn thể thao lạ

Bạn có thể gọi họ (những “người chim” của Bognor) hay một đám người say mê bay lập dị cũng được. Bởi hằng năm, họ tự lao khỏi chiếc cầu tàu ở vùng nghỉ ven biển Anh Bognor Regis và bay; không có động cơ bay mà chỉ có đôi cánh tự tạo và một cố gắng liều lĩnh noi gương Icar, nhân vật thần thoại Hy Lạp đã chắp cho mình đôi cánh bay lên bầu trời tự do.

Đối với một số người đây chỉ là trò chơi vui, một dịp mặc quần áo giả trang, nhập vai kẻ ngố với mục đích tốt (số thu nhập sẽ xung vào quỹ từ thiện). Còn những người khác giành toàn bộ một năm lập kế hoạch và sáng chế cho mình những phương tiện bay có cánh từ những chất liệu mới mẻ nhất.

Giải thưởng 1000 bảng Anh cho người bay được xa nhất và 1000 bảng Anh cho người đầu tiên bay được 100m.

Kỷ lục bay xa hiện nay vẫn là 89m do một người đàn ông địa phương lập cách đây hai năm. Người chiến thắng của năm ngoài ít thành công, bay xa chỉ 10m. Anh ta đổ lỗi do thiếu gió ngược. Nhưng cuối cùng 150.000 khán giả chứng kiến cú bay của anh đã reo hò tên anh như người hùng của cuộc thi.

Cho đến nay, một số người có lẽ chỉ bàn luận qua loa môn thể thao này như một ví dụ về tính lập dị của người Anh. Song cuộc thi bay đã tồn tại được 22 năm và thu hút ngày càng đông đảo các vận động viên từ khắp nơi trên thế giới tham gia, đặc biệt từ Đức và Nhật. Thực tế Đức đang là nước giữ kỷ lục về số lần giành chiến thắng và chỉ năm ngoái thôi đã cung cấp 10% số vận động viên dự thi.

Theo đúng truyền thống, hầu hết các vận động viên phải giấu tên thật và nhận biệt hiệu riêng. Nếu bạn nhảy khỏi cầu tàu, ăn mặc như con vịt, bạn có mong ước 150.000 người biết tên thật của bạn không?

Tú Minh

(Theo Discovery)

Thư học trò

Lớp học khá đông, nhưng chỗ ngồi của Dung và hắn không xa mấy. Chuyện vẫn thường xảy ra…

Nửa tờ giấy gấp tám được ném qua, Dung bắt lấy và mở ra “Dung à, cuối tiết năm đi ăn chè bưởi nhé” “OK!”. Dung “đóng dấu” bằng màu mực Bic đỏ chói rồi hồi âm lập tức.

Hỡi ôi, thư không đến tay kẻ có lời mời hấp dẫn ấy. Cô Mai, dạy vật lý, nổi tiếng khó vào loại nhất nhì trong trường, đã “nhận” hộ trong lúc giảng bài đi ngang qua. Nhìn cô ung dung xem thư mà Dung bối rối khôn tả, mặt cô bé dần dần chuyển sang màu đỏ.

- Phương, Dung! Nhiều lần làm chuyện riêng trong giờ học, bây giờ mời hai em ra khỏi lớp. Giám thị đồng ý thì tôi cho vào, nếu không kể như hai em nghỉ học không phép tiết học sau của tôi.

Một mày râu, một áo dài đi như chạy ra khỏi lớp để tránh những tiếng cười khúc khích như chuột rúc vang lên khe khẽ, những cái nhìn châm chọc của lũ bạn và nhất là để tránh lời “buộc tội” của cô…

*

- Trời ạ! Phương gắt, miệng ngoạm một muỗng chè. Làm ăn kiểu gì lại để cho cô bắt được vậy?

- Tại ai, nói lại đi? - Dung nuốt chất đậu vàng nước cốt dừa béo lịm và giờ đây trở nên nhạt nhẽo rồi gân cổ cãi - “Ông thử không đưa thư thì làm sao cô thấy?”

- Nếu lúc ấy, tôi không thông tin, bà lấy gì mà ăn?

Trong nháy mắt hai chén chè hết sạch. Mỗi bên để lại 700 đồng. “đường ai nấy đi”.

*

Hai ngày chiến tranh lạnh trôi qua. Thứ năm, thư đến:

“Dung thân, ra về ta đi uống nước mía nhé”

“Không cần. Cám ơn!” - Dũng búng tờ giấy qua.

Tiếp theo là “Ngày mai không có kiểm tra, đi nhé”.

“Chả thèm!” - Dung ném thư phũ phàng.

Một loạt đòn tấn công tới tấp:

“Đi uống nước tôi sẽ trả tiền”.

“Đừng giận nữa, giải khát rồi tính sau”.

“Im lặng hoài, tôi gọi là “bà út chằn” ráng chịu”.

Kết quả:

“Đồng ý. Nhưng hãy liệu hồn!” Dung cười kín đáo.

*

Thưởng thức vị ngọt của ly nước mía, Dung dịu giọng:

- Phương à! Chuyện của cô Mai tính sao?

Phương mát mẻ:

- Đầu giờ học đi gặp thầy giám thị nhé. À, nước mía so với chè thế nào?

Dung trợn mắt:

- Còn dám nhắc chuyện cũ à?

*

Nhưng đến tiết vật lý, cả hai lại phải đứng xớ ra trước phòng học: thầy giám thị đi vắng. Cô thương tình:

- Tha cho cô cậu đó. Học hành cho nghiêm túc đấy.

Lát sau, tin lại đến nhưng lần này bí mật hơn. “Dung mến! Mừng thoát nạn, tan học ăn bún riêu nhé”. Thư trả lời “Very good!” Cũng khá bí mật và có phần khéo léo hơn nhờ kinh nghiệm ấy.

V.L.V.P

1B2 Trần Hưng Đạo,

KI, FI, thị xã Sa Đéc,

Đồng Tháp

Giải đáp sơ đồ mê lộ

Giải đáp sơ đồ mê lộ ở trang bìa cuối

Tháng Ba - Vòng quanh thế giới thể thao

Đội cử tạ nữ sinh Hà Nội.

Ảnh: Lữ Thanh.

Mở đầu một năm thi đấu được coi là hên, thể thao nước ta đã “khai vị” đàng hoàng bằng tấm huy chương vàng quốc tế đầu tiên. Món quà ý nghĩa ấy do võ sĩ Nguyễn Viết Minh (Hà Nội) đoạt tại Giải Taekwondo Cúp Vàng châu Á lần thứ nhất sau khi đã loại lần lượt các võ sĩ của Đài Loan, Trung Quốc, Malaisia và các võ sĩ chủ nhà Hồng Kông trong hạng 64 kg.

Chạy đua đến những vầng hào quang mới, giới hoa học trò cũng thật nức lòng,với một gương mặt bạn bè đã bừng lên “tỏa sáng” đúng độ trăng rằm. Đó là nữ kỳ thủ Hoàng Thanh Trang, tại Giải Cờ vua Đại kiện tướng quốc tế ở Hungari, đã vượt mặt nhiều danh tướng lẫy lừng, với chín trận chiến giành 5,5 điểm quý báu. Đây là lần thứ ba Hoàng Thanh Trang leo đến điểm “đích” Đại kiện tướng thế giới.

Cùng với nhà vô địch cờ vua trẻ thế giới Nguyễn Thị Dung, Hoàng Thanh Trang và những kỳ thủ trẻ Việt Nam đã làm cả làng cờ thế giới phải chú ý.

Ra xuân là mùa trẩy hội và đúng là vui như hội, các giải vô địch đua nhau khai cuộc sôi động. Tại sới vật Đông Anh (Hà Nội), sau có 64 giây dìm đầu, đè ngửa đối thủ lừng danh Nguyễn Văn Bốn (Thái Bình) ở hạng 74 kg, đô vật Ngô Ích Bính đã giật lèo tấm huy chương vàng đầu tiên của Giải Vật tự do toàn quốc 1995, và cũng là tấm Huy chương vàng đầu tiên của Đại hội TDTT toàn quốc lần thứ ba.

Trên đường chạy, các đôi chân gắn “động cơ” đã mở tốc độ đua hết sức quyết liệt, phá kỷ lục của nhau ở Giải Điền kinh thanh thiếu niên toàn quốc, tranh Giải của báo Thiếu niên tiền phong và Hoa Học Trò. Trên sân cỏ, trái bóng tròn của Giải Vô địch các đội mạnh toàn quốc cũng đã lăn đi nóng bỏng, liên tục làm… rách lưới, bởi vì các trận đấu bây giờ không được phép hòa, và không ai đoán được những… bất ngờ luôn rình rập. Niềm hy vọng bóng đá sẽ khởi sắc vẫn chưa bị mất đi.

Cũng trong tháng “phụ nữ”, đội cử tạ nữ sinh Hà Nội đầu tiên đã thành lập, chuẩn bị lên đường sang Nam Ninh (Trung Quốc) tập luyện. Đây là đội cử tạ nữ được coi là “hoàn hảo” ngay từ khâu tuyển chọn. Trong số gần một ngàn nữ sinh lọt qua mắt huấn luyện viên, chỉ có chín bạn đạt chuẩn, sau khi đã kiểm tra sức khỏe, cân nặng, chiều cao, dáng điệu… chả kém gì thi hoa hậu. Họ sẽ lên võ đài trong mấy năm tới trong vẻ đẹp của “những nữ lực sĩ”.

Đêm Hakido - Vì nghĩa của các võ sĩ Hàn Quốc sang trình diễn tại TP. Hồ Chí Minh, không chỉ hấp dẫn về nội công, khinh công: dùng xiên sắt đâm xuyên qua cánh tay, dùng kiếm sắc chém trái dưa trên đầu ngọt lịm, hay bay người, tung cước liên hoàn… Mà quan trọng hơn là mọi người cùng đến đêm hội với một nghĩa cử, quyên góp được 30 triệu đồng tặng lão võ sư Khúc Văn Bón để chữa bệnh và 50 triệu đồng giúp nhà vô địch Taekwondo Á vận hội Trần Quang Hạ cất nóc nhà mới, thay cho nơi ở cũ quá lụp xụp.

Nhưng thế giới thể thao và thể thao thế giới không chỉ có tin tốt lành, mà còn xuất hiện những mảng tối.

Không gì có thể bào chữa cho những hôligân Anh tại vụ bạo loạn mới đây tại Dublin (Ailen).

“… Những hành động ở đêm kinh hoàng đó, họ đã gây nên nỗi ô nhục. Họ không phải là bộ mặt nước Anh”. Thủ tướng Anh, John Major đã không dễ dàng viết những dòng trên đây trong thư gửi đến đồng nghiệp, Thủ tướng Ailen để xin lỗi không ngớt lời. Tuy chưa người nào bị thiệt mạng, chỉ khoảng trên năm chục người bị thương nhưng hành động côn đồ của hôligân Anh thể hiện thì thật hèn hạ như: khạc nhổ, khiêu khích, “đàn áp” khán giả… Thảm cảnh đó đã làm vấy bẩn bộ mặt nước Anh, dẫn đến dư luận đòi hỏi xét lại… tư cách chủ nhà EURO ’96.

Sau bốn năm bị cầm tù, võ sĩ Mike Tyson vô địch hạng cân nặng thế giới được thả vào ngày 25-3. Trong khi đó, các ông bầu đã dàn xếp một trận đấu thế kỷ: Tyson gặp đương kim vô địch Foreman. Ai cũng biết trái đấm của họ dành cho nhau nặng đến… vỡ mặt, song cũng không khỏi băn khoăn “liên hệ” đến trận đấu vô địch hạng trung vừa diễn ra, một võ sĩ đã bị nốc ao tại chỗ và chảy máu não, đang chờ làm “hộ khẩu” dưới âm địa. Sau những người mới ra đi, ai sẽ là vật hy sinh đáng thương nữa cho sàn đấu?

Rung động mạnh nhất của giới hâm mộ bóng đá là được nhảy vào “cơn bão” đang diễn ra tại ba cúp bóng đá châu Âu. Tâm xoáy của cơn bão là cúp C1 (Cúp các đội vô địch các quốc gia châu Âu), nơi có các CLB được coi là xuất sắc nhất thế giới, mà bao nhiêu thần tượng hầu như dồn hết ở đó tranh hùng tranh bá.

Dù chúng ta chỉ được “chiêu đãi” các trận đấu ấy qua… vệ tinh và “truyền mồm” cũng thấy đã rồi.

Bùi Kim Thu

Vòng hoa anh đào

Hai năm trước, Quý Trân có dịp đi dự Trại hè Quốc tế ở Nhật Bản. Truyện ngắn này viết trong hồi tưởng về những ký ức ngọt ngào tình bạn…

Hàng anh đào chảy theo bước chân nó rồi dừng lại ở chân chiếc cầu gỗ, nơi dẫn sang ngôi nhà phía bên kia núi. Cành anh đào gần sông xòe ra như những ngón tay đeo vô số chùm hoa phơn phớt hồng, mảnh mai, họa hoằn lắm mới bắt gặp những búp xanh non khuất sau mỗi chùm hoa. Con sông xanh thẫm miên man theo khúc núi, một bên là bờ đá sỏi, còn bên kia toàn những đốm hồng chạy nối tiếp nhau. Nó dừng lại giữa lưng cầu, bất giác “A…a…a…” lên một tràng - đó là thứ ngôn ngữ khủng khiếp mà nó thường dùng khi gặp người quen. Junji hốt hoảng lao đến, tưởng chừng như nó sắp nhảy xuống nước cũng nên!

- Em làm cái gì vậy? Ở đây làm gì có cá mập?

- Tất nhiên rồi. Em chỉ mới chào thôi!

- Chào? Chào ai cơ?

- Chào chỗ này này… - Nó chỉ tay khắp.

Anh nhìn nó với ánh mắt kỳ lạ mà nếu đọc ra chữ thì cũng đại loại như “Người Việt hay thật!” Nhưng Junji không phải là người đầu tiên ở đây ngạc nhiên trước cách chào hỏi đặc biệt của nó mà nạn nhân đó là Lee. Chàng trai Triều Tiên sẽ tròn 22 tuổi vào năm 2001. Hôm rồi Lee đã gần chết khiếp đi được khi phải hứng hết lượng âm thanh phát từ miệng nó, cốt chỉ để biết rằng “Lại gặp nhau nhé!”. Nó nhớ đến cái miệng há hốc của Lee mà không nín được cười. Bây giờ cũng vậy, Junji mở tròn đôi mắt một mí nhìn nó.

Phía xa dãy núi, đàn chim trời bay ngang và trước mắt nó lung linh hình chữ X bởi những đôi cánh màu nâu. Nó rối rít chỉ cho anh xem kẻo đàn chim bay mất. Sực nhớ ra điều gì, nó lại hét một tiếng rõ to. Bất giác anh cũng hùa theo với nó “A…a…a…”

Một cơn gió ngang qua làm nó rùng mình. Chưa bao giờ nó sống ở một nơi lạnh đến thế, ních bao nhiêu áo cũng không làm quên đi nắng ấm quê nhà, nơi có con sông Hương huyền thoại. Nhìn dòng nước xanh lững lờ, lòng nó lại rộn lên những câu hò chiều quê ven sông, tiếng còi tàu vào ga giục giã…

- Vào ăn sáng, chơi thế là vừa rồi! - Anh mỉm cười nhìn khuôn mặt méo xẹo của nó. Mà nó có đói đâu?!

Bốn đứa bé - em của anh - đã ngồi đâu vào đấy. Con nhỏ Shina má lúc nào cũng đỏ như hai trái táo đang huơ huơ cái nĩa. Vừa nhìn thấy nó bước vào, con nhỏ liền nhăn răng cười hì hì. Chỉ có kiểu chào của Shina là xứng với tiểu đội “A…a…” của nó mà thôi, nhưng nó đã kịp bịt miệng lại, cúi thấp người chào ba mẹ và cả nhà. Dĩ nhiên đây là ba mẹ đẻ của anh, nhưng bây giờ nó cũng đã là thành viên trong gia đình Kondo² này! Bắt chước mọi người, nó chắp tay cầu nguyện trước khi ăn. Nó đọc câu cầu nguyện đàng hoàng nhưng vì mới học lỏm nên con bé Shina cứ nhìn nó tủm tỉm cười hoài.

Sau bữa ăn sáng, ba mẹ đi làm và đưa Shina đến mẫu giáo, còn ba đứa kia chuẩn bị đến trường nhưng trưa là về rồi vì hôm nay có lễ.

- Anh không đi học à?

- Tuần này sinh viên bọn anh được nghỉ để phục vụ các công nương hoàng tử về thăm thành phố này.

- Sướng thật! Cho em đi đón với có được không? Em thích gặp các cô công chúa lắm!

- Thế em có thích gặp công chúa đến từ Việt Nam không? - Anh nheo mắt hỏi.

- Làm gì có công chúa nào!

- Có đấy. Công chúa ở trong nhà mình, rất dễ thương, có điều hét hơi to!

- ?! - “A! Anh xạo!” - Nó chữa thẹn cho sự chậm hiểu của mình bằng cách cho anh… một phát vào lưng. Công suất mạnh đủ để anh hét một tiếng kinh hoàng vừa lúc Lee tới ngạc nhiên: “Chân dạy anh cách chào này hồi nào vậy?”.

Nó cười ngất khi được phong làm cô giáo bất đắc dĩ của anh.

- Thế sáng nay em không đi chơi với nhà Takichô à? - Anh hỏi Lee?

- Không ạ. Em đến thăm khu rừng anh quảng cáo hôm trước.

-… Và Chân nữa chứ gì? - Anh nháy mắt.

Lee cười không nói gì nhưng đôi mắt ấy cứ long lanh lên. Lee bao giờ cũng vậy. Luôn tránh né những câu hỏi khó bằng nụ cười thiệt tươi và thân thiện. Nó tự hỏi những lúc trả bài trên lớp, có lúc nào Lee “thoát” bằng cách ấy chưa?

*

Junji vào kiếm cho Chân đôi giày để đi khỏi xước chân. Đường rừng mùa này gai góc mọc đầy, anh bảo nó vậy. Chỉ còn đôi giày mới của anh nên nó có quyền xỏ thử. Nhưng khổ nỗi chân anh lại quá to nên đôi bàn chân nó cứ thụt lên thụt xuống trong đôi giày quá cỡ. Anh an ủi “Chịu khó vậy!” Nhưng vẫn không nín nổi cười khi thấy nó nhấc từng bước một. Lee bật cười to liền bị anh bịt miệng lại: “Dám cười trên đau khổ của người khác hả?”Anh làm mặt nghiêm. Thấy được bênh, nó liền cầm tay anh đập Lee một cái thật đau. Cậu ta la oai oái nhưng không biết “trả thù” ác! Con đường rừng quả là nguy hiểm, trèo lên tụt xuống thấy mà ớn người, mấy phen nó suýt ngã. Men theo con suối xanh rì, nó cởi giày xuống lội bì bõm. Chưa được mấy bước đã nghe tiếng hét phía sau: “Cá sấu đấy!”. Nó hết hồn nhảy phóc lên bờ, không nghe thấy tiếng Lee đang cười khoái chí.

- Cái thằng quỷ sứ này! - Junji hăm Lee và bước lên đi với nó, mặc cho cậu ta thất thểu phía sau. Ngang qua một bụi rậm, anh giả bộ thì thào nhưng cũng đủ để Lee nghe rõ hai tiếng “sư tử!”. Cậu ta co giò phóng tuốt đằng xa, còn anh và nó cười ha hả.

Biết mình bị lỡm, Lee liền đi một mạch và dừng lại cạnh ngôi chùa cổ.

- Junji ơi, Chân ơi, nhanh lên! - Lee hét to rồi bước vào trong chùa.

- Hai đứa cầu nguyện đi! - Anh bảo.

Nó chắp tay mà trong lòng không biết ước gì, có quá nhiều điều để cầu nguyện hôm nay… Liếc qua, thấy Lee đã cầu nguyện xong, nó liền nhắm mắt thì thầm…

- Lee cầu nguyện gì - anh hỏi - Ngôi chùa này linh lắm, ước gì được nấy.

- Thiệt không hả anh? - Lee sáng mắt – Sướng quá!

- Vậy em ước gì mà mãn nguyện thế?

- Không nói được đâu - Lee liếc nó - không thể nào nói được!

- Nghiêm trọng đến thế cơ à? Có liên quan đến cô này phải không? - Junji đùa.

- Không, không phải! - Lee vội vàng thanh minh nhưng mặt cứ hồng hào lên.

- Thôi được, còn em gái của tôi ước gì hả?

- Em ước là điều gì em muốn cũng thành sự thật hết!

- Cô bé này khôn quá! - Lee hét to, còn nó cười khoái chí.

- Bây giờ mình chơi trò gì đi, ai thắng cũng được… tùm lum thế! - Lee đề nghị - Còn anh Junji làm trọng tài phân xử. Chân cứ cầu nguyện xem mình có thắng không đi!

Nó chấp nhận lời thách thức. Tất nhiên! Junji ngồi trên bậc đá cao nhất, Lee chễm chệ trên khúc gỗ to, còn nó vắt vẻo trên cành cây cạnh đó.

- Tôi, trọng tài Junji xin được tuyên bố bắt đầu cuộc thi “catralohaho”. Người nào trả lời đúng ba câu hỏi sẽ…

- Khoan, cho em hỏi… Nó ngắt lời - À quên, thí sinh mang số báo danh 00 xin được hỏi ý nghĩa tên của cuộc thi hôm nay?

- Sao mà thí sinh này chậm hiểu thế! Đơn giản chỉ là “Câu trả-lời-hay-ho”. Nào coong, coong, coong, đây là câu hỏi thứ nhất. E hèm, vì sao đèn đỏ thì mọi người dừng lại? Khẩn trương trả lời, khẩn trương!

- Em biết! - Lee vội vã - Theo luật giao thông đường phố quy định.

- Còn thí sinh kia?

- Theo tôi được biết… - Nó hắng giọng - thì người ta đứng lại vì họ thích màu đỏ, còn vì không thích màu xanh nên họ mới đi!

- À, à… Junji bối rối - À đúng, câu trả lời của thí sinh 00 hoàn toàn chí lý! Bắt đầu câu hỏi thứ hai!

- Phản đối - Lee hét to - Phản đối trọng tài bênh con gái, trả lời gì mà kỳ quặc thế, vớ vẩn!

- Thí sinh kia, không được kiện cáo. Trọng tài là Thượng Đế - Junji quay sang nháy mắt với nó - Tiếp tục, vì sao trong mỗi trận bóng thì hai mươi hai cầu thủ phải tranh giành một trái bóng duy nhất mà không phải là ba hay bốn?

- Dễ ợt! Dân Anh họ nghĩ vậy và làm vậy để trận đấu được hấp dẫn. - Lee lại nhanh nhảu.

- Không phải, đó là vì người Anh nói riêng và chúng ta nói chung biết rằng “của quý là của hiếm”, chính xác hơn “của hiếm là của quý!”

- Hay! - Junji khen, thí sinh 00 đã ghi hai điểm.

- Trời ơi là trời - Lee rên rỉ - Tôi xin đổi trọng tài, đổi ngay, không thể như thế được… Lee nhìn quanh quất vẻ thiếu não.

- Bình tĩnh, thí sinh nam bình tĩnh. Còn câu hỏi cuối cùng có giá trị bằng hai câu trước. Vẫn còn cơ hội, bình tĩnh, bình tĩnh! Em hãy cho biết cảm tưởng về quê hương mình!

Trong lúc Lee đang còn bối rối thì nó “tiến công” ngay bằng giọng ngọt ngào:

Quê hương mỗi người chỉ một

Như là chỉ một mẹ thôi

Quê hương nếu ai không nhớ

Sẽ không lớn nổi thành người.

- Trên cả tuyệt vời! - Anh vỗ tay sung sướng, còn nó thầm cảm ơn nhà thơ họ Đỗ.

- Thí sinh nam kia, có ý kiến gì không?

- Trọng tài thiên vị, còn nói được gì nữa! - Lee làm bộ dỗi.

- Và bây giờ trọng tài quốc tế Junji xin tuyên bố thí sinh mang số báo danh 00 là người thắng cuộc. Với phần thưởng là… Anh vội chạy biến đi, để lại nó cười hớn hở, còn Lee đứng đấy đá lui đá tới khúc gỗ.

- Sao Chân sướng thế, được trọng tài bênh quá! Nhưng dù sao thì Chân vẫn xứng đáng là người chiến thắng, phải không? Quê hương Chân chắc phải là nơi tuyệt vời lắm… Seoul của Lee cũng vậy.

Cả hai đứa cùng mơ màng nhớ đến vùng đất đang cách mình hàng vạn dặm, nhưng chỉ còn một ngày nữa thôi sẽ lại quay về. Cánh rừng yên tĩnh, đâu đây lan tỏa một mùi hương nhè nhẹ…

- Đây rồi - Junji từ đâu chạy về, trên tay là vòng dây leo xanh lá có những chùm hoa anh đào kết vào nhau. Anh trịnh trọng đến trước mặt nó, mắt sáng ngời, choàng vào cổ nó vòng nguyệt quế. Nó trông như một cô công chúa với vòng hoa màu hồng trên nền lên rêu xanh thẫm - màu áo nó đang mặc. Những giọt sương làm nó rùng mình nhưng cảm giác ấy nhanh chóng nhường lại cho niềm vui sướng tự hào. Mắt nó long lanh, mân mê từng cánh hoa mỏng tang mềm mại. Lee nhìn nó với ánh mắt kỳ lạ mà nó không thể nào hiểu nổi. Rồi cậu ta chạy biến đi khiến anh và nó bối rối đứng nhìn theo. Từ trong rừng, Lee vội vã mang về một nhành dây leo nhỏ nhắn và một đống hoa anh đào. Kiếm một góc ngồi Lee bắt đầu kết lại thành chiếc vương miện hoa đào. Cậu ta hớn hở đội lên đầu cho nó trong khi nó buồn bã biết rằng đó là kỷ vật chia tay của Lee. Trông nó như một cô gái đảo Hawaii với những vòng hoa chỉ toàn một màu hồng phơn phớt. Junji và Lee để nó đi trước rồi tung hô bằng những thứ ngôn ngữ kỳ quặc khó mà hiểu được! Về đến nhà, bốn đứa bé bất ngờ ào ra. Shina rút từ sau lưng một cuộn giấy to và trải lên bãi cỏ. Trước mắt nó là những hình ảnh ngộ chưa thể nhận được ra ai.

- Chị Chân đây này! - Shina chỉ vào hình cô gái có khuôn mặt dài ngoẵng đang ngồi chắp hai tay, mắt nhắm mắt mở. “Còn em ngồi đây!” Con nhỏ gí gí tay vào hình đứa bé bầu bĩnh đang nhăn răng cười. Cả bọn cười ồ lên khen Shina… đẹp trai vì thằng Kazu đã nhanh nhẹn thêm vào đó bộ ria mép! Đêm ấy nó không tài nào ngủ được. Tại sao ngày vui trọn vẹn nhất lại rơi vào buổi cuối cùng. Có tiếng sỏi lạo xạo ngoài kia, không biết ai lang thang vào giờ này? Lee giờ này chắc đã ngủ khò, còn Junji có phải không? Nó trùm kín mền rồi ngủ thiếp đi. Ngoài cửa sổ thấp thoáng người đang lặng lẽ nhìn vào, thờ thẫn…

*

Tiếng chim quen quen réo vang ngoài cửa sổ. Nó choàng tỉnh, người bải hoải sau chuyến bay dài. Trên bàn, những đóa hồng đủ màu đang mơ màng - hoa chúc mừng của mấy đứa bạn. Cái nụ hoa dễ thương quá! Nó vội vã leo xuống giường và định đặt vào một nụ hôn thì … nó chợt quay người lại. Trên tường, vòng anh đào nguyệt quế đã héo rũ, cả chiếc vương miện của Lee tặng.

Những chiếc lá co lại, còn những cánh hoa cứ nhăn nhúm như người đàn bà có tuổi. Lặng lẽ đến bên, choàng vòng hoa vào cổ, đội lên chiếc vương miện, nó đứng trước gương. Những giọt nước mắt nóng hổi rơi lã chã trên những cánh hoa úa màu. Nó nhắm mắt lại. Giọt nước rơi từ một bông hoa héo rũ làm lạnh tay nó, long lanh như ánh mắt người.

Q.T.

15 Tống Duy Tân

TP. Huế

Cảm nhận

Nó ngồi trước hiên nhà, nghếch cổ về phía trước, lơ đãng với những suy nghĩ vụn vặt. Hơi lạnh ẩm ướt bám riết lấy quần áo, da thịt. Chú cún bông có đám lông mềm mại ấm áp vào chân nó như nhắc rằng ngoài kia có chú chim sâu đang chuyền cành lích tích. Trên cao, con chào mào líu lo mãi không thôi. Tiếng hót thánh thót mát lạnh như những giọt sương buổi sớm. Nó xoa đầu cún con đang bồn chồn nhảy nhót, ra vẻ thông cảm. Chính nó cũng đang có một đôi cánh để bay lên xâu lấy những chuỗi hạt âm thanh trong lẻo ấy. Chừng không kìm giữ nổi, cún con cất tiếng sủa vui vẻ, chạy líu ríu dưới chân nó. Con chào mào giật mình bay vù lên cao nữa, tiếng hót chấp chới xa dần và lặn vào trong im lặng…

Hơi lạnh dâng đầy lên bao kín xung quanh. Gió luồn qua khóm tre xào xạc nghe như tiếng thở dài, những bông hoa xoan rụng lốp bốp xuống tàu chuối, tiếng lá trở mình lật phật. Ở góc vườn xa, đàn gà đang kiếm ăn. Gà mẹ lục tục gọi con, tiếng gà chíp non nớt đến là thương.

Cún con buồn một mình nằm cuộn tròn dưới gầm ghế thiu thiu ngủ. Không khí rưng rưng mùi hoa.

Lòng nó bỗng dưng ngân ngấn nước. Không phải buồn, chỉ nhạt nhòa một cảm giác được chia sẻ, chia sẻ thấm thía và sâu đậm.

Chú cún con bỗng nhổm dậy chạy xộc ra ngõ. Bố về. Tiếng chân gọn ghẽ, chắc nịch. Nó mỉm cười. Hơi lạnh từ người bố tỏa ra ngai ngái.

- Con sao? - Bố lo lắng hỏi.

- Không! Con chỉ thấy lòng trầm lắng quá! - Giọt nước rơi xuống tay mát lạnh. Hương thơm làm nó chóng cả mặt.

- Cho con cành hoa đó đi!

Bố dúi vào tay nó cành hoa lá ướt nước.

- Cho con ra vườn đi!

- Trời đang mưa con ạ!

- Vâng, mưa êm như bông thôi.

Bố chiều nó. Mưa bụi rắc li ti trên người. Gió nhẹ và mềm mại xoa nhẹ lên má. Nó ngửa mặt đón những giọt mưa ấm áp, dịu ngọt. Mưa rây lên vai, lên tóc. Nó chuếnh choáng vịn vào những thân cây bước đi trong men say của đất trời, lắng nghe dòng nhựa rạo rực trong từng thớ gỗ. Búp non mũm mĩm mượt như nhung, Hương bưởi sóng sánh chan hòa lan tỏa ra khắp nơi. Nó bỏ dép ra, miết chân trên mặt đất. Hơi lạnh làm nó chông chênh. Nhón gót bước đi vì sợ dẫm phải những cánh hoa vương dưới đất, nó rúc mũi vào cành hoa sà thấp. Hương hoa ngào ngạt sực nức. Bố kêu lên:

- Coi kìa, con như là con ong đi hút mật ấy!

Nó bật cười thành tiếng, đưa tay xoa khắp mặt bột phấn hoa mịn màng, thơm ngào ngạt. Bố quay vào nhà nấu cơm. Nó ngồi bệt xuống gốc cây. Con chào mào lại quay về hót lảnh lót trên đầu nó, tiếng hót trong trẻo và ngọt ngào xiết bao. Có tiếng bước chân rón rén ở gần đâu đó. Nó nghiêng tai lắng nghe, nhưng chú chào mào vẫn hót bình yên, thanh thản. Nó áp mặt vào thân cây chăm chú lắng nghe và sung sướng mỉm cười…

Tôi nhìn thấy một kẻ đang hí hửng chĩa súng lên ngọn cây, nơi chú chim chào mào đang rướn cổ hót say mê. Hoảng hốt, tôi giãy giụa văng khỏi cành, đập mạnh vào ngón tay giữ cò súng của người đàn ông. Hắn giật mình chếch mũi súng lên cao. Viên đạn chì chệch hướng xé gió lao đi. Con chim thấy động bay nhào lên trời, ngạo nghễ kéo dài giọng hót. Tôi nằm áp mặt vào đất bình yên. Dưới gốc cây, người ta vẫn bắt gặp vô số những bông hoa sớm rời cành mà không kịp kết thành trái. Họ vui miệng gọi chúng là đồ bỏ đi.

Khi mình mười lăm tuổi

Có cái gì thoảng nhẹ

Giống như cầm bông hoa

Có cái gì khẽ đến

Khi tuổi thơ dần xa.

Mắt nhìn như xa thêm

Vòm trời xanh mở rộng

Mái nhà như thấp xuống

Mình cao lên khác thường.

Hát và đọc nhiều hơn

Những trò chơi khép lại

Cũng nhiều hơn nghĩ ngợi

Ước mơ và băn khoăn.

Khăn đỏ mang tháng năm

Đã rời đôi vai nhỏ

Đang chuyển nhanh… chuyển nhanh

Tháng ba xanh mướt lá

Ơi bạn bè thân yêu

Xin hứa gì cùng nhau

Khi tuổi đời thêm một.

Lê Thị Ánh Tuyết

Buồn vui qua trang viết

Truyện ngắn, bài hay phóng sự đăng trên Hoa Học Trò đều có sự hồi âm của bạn đọc. Khen chê, trao đổi, thư từ góp ý… tới tấp gửi đến tác giả, ban biên tập. Tác phẩm rời tay tác giả, sau khi được in ra, còn tiếp tục phần đời của nó. Hộp thư Bút Tím kỳ này xin dành “đất” cho bạn đọc nghĩ về những buồn vui qua trang viết của mình và của bè bạn.

● Ai đã đọc bài “Giáo lý lớp tôi” trên HHT chắc hẳn còn nhớ dòng địa chỉ ghi phía dưới. Chuyện gì phải không? À! Chả là “siêu văn” lớp tôi qua nhiều lần gửi bài lên báo hôm nay được ngày đăng quang. Bọn tôi mừng rối rít về thành tích của thành viên lớp mình. Bài phóng sự học đường ấy xuất hiện trên báo đã làm xôn xao không chỉ trong giới học trò mà còn cả trong giới thầy cô. Ngay buổi đầu tiên hôm đó, chúng tôi chuẩn bị ăn khao “rửa báo” thì…

Vừa vào lớp thầy dạy GDCD đã quát:

- Cái lớp này bây giờ loạn rồi, không ai dạy được nữa. Học trò đâu lại có loại học trò ấy. Tên thầy tên cô muốn lấy đăng báo thì phải hỏi qua xem thầy cô có đồng ý không thì mới được chứ. Tự do thế à? Thế là thiếu tôn trọng các thầy các cô chứ còn thế nào nữa? Viết như vậy có khác gì lăng mạ các thầy cô mình trên báo không?

Cả lớp xôn xao, 45 cặp mắt “bò” ngơ ngác nhìn nhau:

- Chuyện gì vậy, thầy nói ai lăng mạ thầy? Sao nhỉ?

Thầy vẫn trợn mắt quát:

- Tôi cũng nói thật với lớp này là cái gì cũng có giới hạn của nó, chứ quá trớn quá là không xong với tôi đâu. Tôi nói trước cho lớp biết “nâng” các em lên khó bao nhiêu thì “hạ” các em xuống dễ bấy nhiêu. Nào cô T. đứng lên nói cho tôi và cả lớp cùng nghe xem em viết bài như vậy là nhằm mục đích gì? Động cơ nào thúc đẩy? Viết như vậy có lợi gì cho em? Trước khi em viết em đã thông qua các thầy cô chưa? Và đã suy nghĩ chín chắn chưa? Nói thẳng là tôi rất bực khi đọc được bài báo của em viết về lớp, cả thầy dạy lý nữa cũng không hài lòng với quan điểm viết của em đâu. Nào! đứng lên trả lời tôi trước lớp xem nào!

Bạn tôi đứng lên, hai dòng nước mắt từ từ lăn trên đôi má ửng hồng. Nó khóc. Phải rồi nó đang khóc. Cổ họng nó nghẹn ứ lại. Nước mắt giàn giụa, nói không ra lời. Cả lớp ngồi im lặng nhưng không nghe được gì ngoài câu “Em… xin lỗi… thầy”. Không khí lớp trở nên căng thẳng, ngột ngạt vô cùng.

Nhưng rồi tiết “Giáo dục con dâu” ấy cũng qua đi, kế tiếp vào đó là một tiết lý đầy lo âu, phấp phỏng. Thầy cũng bước vào lớp như mọi khi, nhưng thầy không nói gì cả. Thầy vẫn kiểm tra bài cũ với cái giọng ấm áp đầy tâm lý hôm xưa. Thầy gọi H.A lên bảng. Bạn ấy thuộc bài, thầy còn cho điểm cao hơn mọi ngày là khác: 10 điểm. Cả lớp rộ lên cười. Còn thầy sờ túi lôi chiếc kính cận ra ghi điểm vào sổ. Thầy tiếp tục giảng bài mới. Bấy giờ đứa nào đứa ấy mới thở phào nhẹ nhõm.

Trong đầu tôi thấp thoáng những câu hỏi: Tại sao cùng trước một sự việc mà cả 2 thầy giáo lại có 2 cách xử sự với lớp khác nhau đến nhiều thế nhỉ? Rồi đây không biết số phận của 12 “Bò” sẽ ra sao? Giời đất này không biết có qua khỏi cái cơn “hoạn nạn” ấy không?

Hồng Thu

12B, PTTH Từ Sơn,

Tiên Sơn, Hà Bắc

LTS: Đọc lá thư này Bút Tím đã giật mình, tìm đọc lại ghi chép “Giáo lý lớp tôi” đăng trên HHT số 73. Quả thực, trong bài viết Hoài Thu không hề có ý xúc phạm đến thầy. Bạn chỉ nêu lên thực trạng học sinh còn coi nhẹ môn Giáo dục công dân. Và sau đó, có ý phê phán và nhắc nhở rằng: “Đành rằng lớp 12 rồi, vấn đề quan trọng hơn là phải học các môn thi tốt nghiệp, thi đại học. Nhưng chẳng lẽ có hai tiết GDCD một tuần với chương trình rất nhẹ cũng là gánh nặng, là chướng ngại vật của lớp tôi trên con đường tiến tới giảng đường đại học hay sao? Chỉ vì chuyện học lệch, học đối phó nên mới có tình trạng bị động và quay cóp trong giờ kiểm tra… Mong sao các bạn kịp thời nhận thức lại cho đúng đắn để không còn tình trạng này”. Nếu quả thật môn GDCD chưa “vào” được học sinh thì Bộ cũng cần xem xét lại chương trình. Đăng lại bức thư của Hồng Thu, e rằng các em lại bị “ấn tượng”, bị hiểu lầm thêm nữa. Nhưng dù sao chúng ta vẫn tin tưởng ở sự công bằng, công tâm và lòng yêu thương của các thầy và nhà trường đối với học trò của mình.

Bút Tím

● Khi đọc truyện ngắn “Giận nhau” (ở HĐM - HHT ra 12-94) của một tác giả giấu tên, mình chợt thảng thốt và đã khóc. Có phải lời của chị gái nơi chân trời xa đó không? Nỗi day dứt trong mình chưa có cách nào giải quyết nên phải nhờ đến Bút Tím, xin hãy cho mình biết (càng sớm càng tốt, mình đang nín thở chờ tin) quý danh của tác giả truyện ngắn này. Nếu không phải chị gái thì mình vẫn muốn biết để làm quen. Tác giả truyện này đã thành công khi viết một truyện ngắn mà (thật bất ngờ, kỳ lạ) có thật ở ngoài đời, dù không đúng hoàn toàn như vậy. Và điều đó khiến mình tò mò muốn biết tên tác giả. Không phải bỗng dưng mình nghĩ đến chị gái mình vì mỗi một tình tiết trong truyện ngắn đều giống in ở ngoài đời. Dường như đó chính là chuyện của hai chị em mình (?). Chị ơi, em có lỗi nhiều, nếu đúng là chị viết những dòng này để tâm sự với em thì em cũng xin chị thứ lỗi. Em đã sai, đã hoàn toàn không được như “Hương” đâu, em có chịu làm lành với chị đâu, thậm chí còn không thèm tiễn chị ra xe hay có một lời trước lúc chị đi. Vậy mà… những dòng cuối truyện tràn đầy tình bao dung và vị tha làm em bối rối và hối hận vô cùng. Vì vậy em viết những dòng ân hận muộn mằn nhờ HHT gửi đến chị vì em tin chị cũng đang từng ngày từng giờ dõi theo báo HHT, chị sẽ đọc được nó và hãy tha thứ cho em.

Và một lần nữa mình mong HHT cho mình được biết tên tác giả truyện ngắn này dù nếu không phải là chị gái mình thì mình vẫn muốn cảm ơn người đó, bởi lẽ trước khi đọc truyện ngắn này mình vẫn chưa chịu viết thư cho chị mình… Cảm ơn HHT nhiều!

Trần Thơm

11 Anh,

PTTH Năng khiếu, Bắc Thái

LTS: Tác giả giấu tên này - thực ra là “quên” ghi tên - đã đến Tòa soạn để “chứng minh bản quyền tác giả”. Đó là bạn Nguyễn Việt Nga, cựu học sinh lớp 12 Văn Trường PT Năng khiếu Hải Hưng, hiện đang là sinh viên lớp Văn 1A K44 Đại học Sư phạm HN. Vậy chắc chắn tác giả không phải là người chị thân yêu của Trần Thơm. Nhưng tấm lòng thơm thảo của bạn vẫn thật đáng yêu. Và như thế, sáng tác của Việt Nga thực sự có ý nghĩa tốt đẹp.

Bút Tím

Tập truyện đầu tay TUỔI MƯỜI SÁU ngỏ điều gì?

Chín truyện ngắn của bạn Nguyễn Nguyên Nhung - trong đó có một phần ba đã đăng trên HHT - vừa được xuất bản thành tập (Nxb Thuận Hóa phát hành 3-1995).

Tuổi mười sáu là khi ta đã chia tay ngày bé để mon men tập làm người mới lớn. Chỉ là… “mới lớn” thôi, cho nên còn ngỡ ngàng với những thanh âm tình cảm mới lạ vừa nhẹ đến (truyện Tuổi mười sáu, Dòng sông kỷ niệm), hoặc ngỡ ngàng nhận diện bản thân để biết sống vị tha, cao thượng với bạn bè (truyện ngắn Cao thượng), để sống đúng đắn hơn trong bổn phận và lòng hiếu hạnh của một người chị, người con trong gia đình (Một ngày làm chị, Thằng Du về, Đêm giông). Đôi khi tuổi 16 còn là “Một góc ưu tư” khi ta trầm ngâm nhìn vào thế giới người lớn với những cảnh khó, với bi kịch của mẹ cha (Củi, Một góc ưu tư, Phút giây tạ lỗi). Đó là đề tài thường không mấy hấp dẫn các cây bút học trò khác, nhưng lại là những xao động cuộc sống không thể không ánh xạ vào tay viết của một tác giả chính là người đang ở trung tâm của sự xao động này. Nhung sinh năm 1977. Tác giả hoa học trò này đã từ lâu không còn được cắp sách tới trường nữa. Nhung phải bỏ học để phụ với người cha nuôi bầy em nhỏ. Trong số em Nhung có đứa cũng đã phải nghỉ học. Chuyện mình, chuyện người cứ trải ra trên trang giấy của Nhung, không thể bóc tách ra được.

Sinh ra và lớn lên ở Huế (144B/15 Điện Biên Phủ), trong văn chương Nhung đã chọn cho mình một cách diễn đạt rất Huế, cả về vốn từ vựng lẫn ngữ điệu. Đâu phải tác giả học trò nào cũng đủ bản lĩnh để khai thác giọng điệu quê nhà như vậy.

Bìa sách không có phụ đề “Sách thiếu nhi” hoặc “Dành cho tuổi mới lớn”. Có lẽ Tuổi mười sáu có thể xếp trong tủ sách của mọi nhà bởi đó là thông điệp dành chung cho tất cả mọi người. Nhưng dĩ nhiên, trước hết vẫn là dành cho tuổi-mười- sáu, tuổi-chúng-mình.

Lê Huy

Mười hai chiếc lá

Chị đã lang thang suốt chiều để tìm một món quà cho ngày sinh nhật em. Có thể ở nhà ba mẹ quên. Cuộc sống vất vả làm ba mẹ không nhớ cả ngày cưới của mình.

Ngày bằng em, chị không hiểu thế nào là sinh nhật. Nhưng chị vẫn hỏi và nhớ ngày chị ra đời. Và hôm ấy chị thức cùng đêm thầm nguyện cầu, thầm mơ một thế giới cổ tích với những chuyện thần tiên.

Không biết điều gì em ước trong ngày sinh nhật em. Một tấm áo đẹp ư? Nó quá số tiền ít ỏi chị để dành. Một chiếc vòng? Em cứ ngã suốt ngày, tay đập xuống đất làm sao giữ cho khỏi vỡ? Hay một đôi giày? Chị vẫn biết em hay tần ngần ngắm bạn nhún nhảy trong những đôi giày xinh xắn. Nhưng bàn chân em tật nguyền làm sao đi được? Quê mình lại đường đất, đường trơn em tránh sao khỏi ngã? Chị nhớ có lần chị cõng em đi học. Trời mưa đã mấy ngày. Đường lầy, bùn ngập cả bàn chân. Người lành khó khăn lắm mới tránh khỏi trượt chân. Hai chị em lần lần từng bước, gần tới lớp em học, con đường gạch đã hiện ra trước mắt, chị bất ngờ trượt và đổ nghiêng xuống đường. Cũng may em không bẩn áo quần. Em bật cười “Nếu bẩn áo quần không đi học được là em bắt đền chị đấy”. Còn chị, chị quay đi tránh cái nhìn trong trẻo của em. Chị mỉm cười gượng mà nước mắt ngân ngấn muốn trào ra.

Em nhìn chị băn khoăn

- Ngã làm chị đau lắm phải không?

Chị lắc đầu.

- Thế sao chị khóc?

Chị cười: “Buồn cười quá nước mắt chảy đấy thôi”.

Lúc ấy chị phải cắn chặt môi ghìm đi tiếng nấc đang nghẹn nơi cổ họng. Nhìn lại vũng bùn đã in dấu hai chị em mình, chị nghĩ tới ngày chị xa nhà. Ba mẹ vất vả thế, ai sẽ đưa em đi học và đón em về những ngày mưa? Có thể nhờ bạn bè em, nhưng lớn rồi em phải đi học xa hơn, lúc ấy em có đủ nghị lực để tới trường không? Chị sợ ngày em chạm tới ý thức được mình mà không vượt qua bản thân mình. Chị không thể thay thế chút nào cho em. Và…! Chị bất lực trước quyền năng hạn hữu của đời người…

Nỗi nhớ kéo về vừa xa xôi vừa cồn cào trong chị. Rồi nó đưa chị tới một khoảng trời. Nơi đó chị đã “trộm” nghe được câu chuyện của các loài hoa dại. Chuyện bắt đầu từ xưa lắm, rất xa…

Một chiều xuân. Nắng còn ngập ngừng níu lấy từng khóm lá, gió gom những hạt sương mong manh thành từng giọt. Những giọt sương thả xuống chưa chạm đất đã òa vỡ tạo thành những âm thanh mơ hồ - Những âm thanh khi rớt lại còn vọng vào chiều bản tình ca cho riêng loài hoa dại. Tất cả đang đắm mình hòa vào bản nhạc thiên nhiên thì một chị gió mới ào đến. Với vẻ trang trọng chị kể rằng:

“Ở làng nọ có một cô bé tật nguyền. Cô bé xinh xắn đáng yêu với đôi chân bị liệt. Đến tuổi đi học, bố mẹ đã đưa cô bé tới lớp. Nhưng đường đi học xa, thêm với nỗi mặc cảm khi nhìn bạn bè chạy nhảy, bé nhất định không chịu đến trường. Ngày ngày, bé la lết cùng mèo mướp và cún con. Vào những đêm có trăng, bé trốn mẹ ra ngồi dưới gốc bưởi cạnh hiên nhà. Bên láng giềng, một cậu bé nhỏ tuổi hơn cũng thường trốn mẹ sang chơi cùng cô bé. Cậu bé thích được nghe những chuyện cổ tích cô bé kể. Những chuyện cổ tích đưa cả hai đứa đến một thế giới có ông Bụt, cô Tiên, con người với con vật hiểu tiếng nói của nhau, sống cùng nhau, yêu thương nhau…

Mèo cùng cún con lớn dần. Mỗi đứa bận công việc riêng của chúng. Rồi cậu bé cũng bận cùng bài vở. Những cuộc viếng thăm ít đi. Cô bé buồn lắm. Những chuyện cổ tích cô bé kể chỉ có cỏ cây nghe. Và đêm trước, cô bé ngước mắt nhìn những đám mây thầm nói:

- Mây bay đi đâu thế? Nếu bay được như mây em sẽ bay khắp cánh đồng hái về những bông hoa dại. Ngày mai sinh nhật em rồi. Mây có hiểu em nói không? Mây gật đầu đi… Cậu bé tần ngần nhìn cô bé với gương mặt bừng sáng dưới trăng. Văng vẳng bên tai cậu bé “Những bông hoa dại… đêm sinh nhật… ngày mai…”

Nghe xong, cả vườn hoa chộn rộn hẳn lên. Loài hoa nào cũng muốn đem đến cho cô bé điều ước bằng điều kỳ diệu của thế giới cổ tích. Chúng nao nức chuẩn bị lên đường.

…Cộc… Cộc… Cộc… - Chị gió gõ cửa.

Cánh cửa khẽ khàng mở và cô bé hiện ra. Như không tin vào mình, cô bé ngỡ ngàng đưa tay dụi mắt.

- Chào cô bé! Chúng tôi là những bông hoa ngoài đồng nội. Mừng cô thêm một tuổi, chúng tôi mong cô học giỏi để có thể bay cao bay xa.

Văng vẳng bên tai cô bé tiếng nói của các loài hoa. Cô bé quỳ xuống đón những người bạn của mình và thơm lên đó. Từng giọt sương đêm đẫm ướt và từng giọt nước mắt cô bé khe khẽ rơi. Những bông hoa dưới trăng như lấp lánh hơn màu sắc vốn khiêm nhường của mình.

Cô bé băn khoăn “Tại sao học giỏi lại có thể bay cao bay xa được nhỉ? Tại sao các loài hoa dại biết mình ước để đến thăm mình? Tại sao? Không lẽ?…”

Đang thả hồn theo những câu hỏi không dễ trả lời cô bé lại nghe thoang thoảng bên tai:

- Hãy can đảm lên cô bé! Khi bay cao bay xa, cô bé thấy cuộc sống đáng yêu hơn!

Và…! Những trang sách về khoảng trời cổ tích bắt đầu mở ra vườn cây rì rầm. Câu chuyện cổ tích khép lại rồi nhưng dư âm của nó vẫn văng vẳng bên chị, dội vào trong chị niềm tiếc nuối. Có thể sẽ bắt đầu một chuyện cổ tích nào khác? Có thể? Phía cuối con đường gió tung từng đám lá lả tả bay. Những chiếc lá như những đồng tiền vàng thiên nhiên hào phóng tặng cho con người. Lòng chị sáng lên “Mình đã tìm được món quà cho ngày sinh nhật em”.

Năm nay em bước sang tuổi mười hai. Chị sẽ ghi vào mười hai chiếc lá chị nhặt câu chuyện cổ tích của vườn hoa dại. Chị nhớ em rất thích chiếc giỏ mây. Chị sẽ mua chiếc giỏ, rồi xếp lá theo hình cánh chim đặt trong giỏ. Quanh giỏ chị kết những chùm hoa dại.

Khi em nguyện cầu dưới đêm, chị sẽ thay cậu bé trong câu chuyện cổ tích đặt món quà nhỏ cạnh em. Và… chị nấp kín đằng sau khóm cây:

“Hãy can đảm lên cô bé. Cuộc sống như những cuốn sách về khoảng trời cổ tích không có trang cuối cùng. Chúc cô bé học giỏi để có thể bay cao bay xa hơn nữa”.

B.N.

K5 - Trường viết văn Nguyễn Du

Hà Nội

Nhờ em

Tặng Ph. L.

Nhờ em mà tôi được thấy

Tháng tư trời xanh miên man

Cành me con ve thử giọng

Đêm đêm đom đóm chong đèn

Nhờ em mà tôi được biết

Có một loài hoa chụp đèn

Có một bàn tay con gái

Vườn đêm lật giở từng trang

Tháng tư em nghe sấm động

Nôn nao cơn mưa bay về

Để tôi nhìn qua hư ảo

Nàng Bân lui gót lúc nào

Mùa xuân ứ nhựa một đầu

Đầu kia bập bùng lửa hạ

Tháng tư em nối nhịp cầu

Tôi nghe vừa quen, vừa lạ

Tháng mười em nghe lá đổ

Mơ hồ trong bước chân người

Sấu chín rụng đầy mái phố

Chợ chiều bông cúc vàng tươi

Lẽ nào tôi không cảm được

Tháng mười dòng sông mòn hao

Khoảng cách đôi bờ gần lại

Chỉ vì đôi bờ thương nhau

Mùa thu đi về phương nam

Trên những cánh chim mải miết

Để lại vài ba tiếng hót

Chìm trong sương khói mơ màng

Lẽ nào tôi lại đi hỏi

Đêm đêm ở góc phố nào

Hoa sữa kết vòm thơm vậy

Ngồi bên khung cửa sổ nào

Em buông rơi tờ lịch ấy?

Mỏng manh chỉ là tờ giấy

Với em cũng có cuộc đời

Mỗi ngày một tờ như vậy

Đong đầy kí ức đời tôi.

Phạm Công Trứ

Chiếc thuyền giấy

Hồn vẫn ngỡ trong ngày ta trở lại

Góc ao xưa thao thức một sớm mai

Chiếc thuyền giấy bập bềnh theo làn sóng

Cánh cò bay lả lướt tuổi thơ dài

Bấp bênh lắm chiếc thuyền giấy mong manh

Dập dềnh sóng nước ao là mặt bể

Chiếc thuyền giấy mang theo hoàng tử trẻ

Chăng buồm đỏ tìm đón công chúa về

Nắng vàng lướt trên đồng lúa xanh tươi

Như tuổi thơ niềm vui thường nhỏ bé

Mà nỗi buồn người lớn thì muôn vẻ

Khi hiểu rồi mới thấy thật đơn côi

Bao năm ấy bây giờ đã đổi khác

Thuyền giấy ơi, ru mãi giấc mơ vàng

Thuyền đi mãi mà đâu biết tìm sang

Đúng bến đợi, suốt đời ta mong đến.

Quỳnh Hạ

CLB văn học

Trường PTTH Kim Liên

Hà Nội

Chùm thơ má lúm

Chuyện với người má lúm

- Má lúm là má lúm ơi

Em đẹp mất rồi chẳng bảo anh thương

Má lúm là má lúm duyên

Em có đồng tiền đánh rớt anh xem

Dại khờ đem nhốt vào tim

Ngẩn ngơ mở lối đi tìm trả em

Mấy hôm trời trở heo may

Chắc nhà em ở phía này phải không?

- Nhà em cuối Đông đầu Xuân

Anh đi hết gió là gần nắng mai

Nhà em có khóm hoa nhài

Có ba luống đậu với hai vườn cà

Đầu làng có một cây đa

Ông nội trồng xuống để (người) ta… hẹn hò

Em còn mười sáu ngây thơ

Anh ngơ ngẩn quá cứ nhờ… thời gian

Đăng Dzang

(Hà Nội)

Dọa dẫm?…

Này anh trả tôi má lúm…

đồng tiền anh vay dạo nào

Nếu mà anh cứ “cành cao”

Tôi thề… sẽ lấy cả hào lần xu!

Tiểu Hà

11A PTTH Diễn Châu 3

Nghệ An

Cho con gái

Ô mai chua, mẹ, ổi cũng chua

Chẳng có chút gì ngọt ngào cho con gái!

Ai bán chanh ngọt - em mua liền hai trái

Không có tiền, em trả lúm đồng xu…

Ngô Hiền Giang

10A, PTTH chuyên Hạ Long,

Quảng Ninh

Mùa xuân và nỗi nhớ

Cánh đồng trải thảm xanh ngút mắt

Nằm mơ màng trong nắng tháng Giêng

Lúa con gái rất hiền, nắng ạ

Nằm reo vui giữa màu lá ngỡ ngàng

Đàn cào cào bay tạt ngang sông

Màu lúa màu hoa lẫn trong màu áo

Thương đồng quê ngọt ngào như sữa mẹ

Thấp thoáng cánh cò chao qua lũy tre

Ngày xuân thương cánh én đi về

Thả tiếng hót trong veo vào mắt biếc

Cô bé thả trâu trên đồng ngân nga hát

Âm thanh mưa rơi qua kẽ tay

Mùa xuân xinh tươi trên dáng mẹ gầy

Khom lưng cấy cho đồng đầy sức sống

Con đi xa nhớ về thương mẹ lắm

Mơ một bóng cò rất trắng ngang sông.

Bình Nguyên Trang

PTTH Lê Hồng Phong

Nam Định

Quan tòa chỉ điểm

Giờ ra chơi.

- Đứa nào thích làm một hội quan tòa chỉ điểm nào? - Thằng Long lên tiếng

- Tớ đây!

- A, Tuấn Anh! Thế là được hai người rồi.

- Tớ nữa! Từ sáng tới giờ chưa được đánh thằng nào!

- Tùy Anh nữa là ba!

Tại sao chúng nó lại có thể thích một cái trò chơi thậm vô duyên như thế cơ chứ? Tôi thầm nghĩ, mắt vẫn chẳng thèm rời khỏi quyển “Công viên kỷ Giura”.

- Tớ là bốn - một giọng nữ cất lên. Ngay lập tức, tai tôi dỏng lên như tai thỏ. Còn mắt thì y như lúc đang tập nhìn ảnh ảo, nghĩa là vẫn nhìn vào trang sách nhưng tiêu cự của mắt thì hướng về một chốn xa xăm vô định nào đó.

- Á à! … - Tiếng bọn con trai rộ lên - Bông Tường Vi dũng cảm! Hôm nọ tai chưa rụng hẳn sao? Chơi thì chơi. Nhưng báo trước là bọn này không chấp nhận “bình vôi” đâu đấy nhé.

- Được rồi! Chưa biết ai là “bình vôi”! Giọng nữ không chịu nhụt tí nào.

Thằng Long “thợ rèn” nói tiếp:

- Nhưng mới có bốn. Phải tìm thêm một “con gà” nữa.

Ba thằng Long, Tuấn Anh, Tùy Anh bắt đầu đi “bắt gà”. Nhưng mãi mà chẳng “bắt” được chú nào. Cả cái Dung, Nga, thằng Tuấn, thằng Tú khi được hỏi đều lắc đầu quầy quậy. Tay tôi giở sách thia lia. Nên? Không nên? Nên? Không nên? Thằng Long - biệt hiệu “thợ rèn” - búng tai đau lắm. Mà tôi cầm tinh con Cún, chúa là sợ đau…

- Huy ơi, cậu có muốn chơi quan tòa chỉ điểm với bọn mình không? - Giọng nữ lại cất lên.

Tôi giật bắn mình, quay lại, vừa khụt khịt mũi vừa đưa tay đẩy cặp đít chai bốn đi ốp cứ chực trễ xuống sống mũi.

- Bạn… bạn nói gì mình cơ?

Tường Vi lúc lắc cái đầu tóc ngắn, nhoẻn cười thật tươi:

- Tớ hỏi là cậu có chơi quan tòa chỉ điểm không?

- Dĩ nhiên rồi. Tớ rất thích chơi quan tòa chỉ điểm! - Tôi hùng dũng tuyên bố và quẳng luôn những con khủng long tội nghiệp vào ngăn bàn.

- A! Hoan hô… hô… ô! Hôm nay Huy cận cũng rời cõi Niết Bàn để xuống trần gian! Bọn thằng Tuấn Anh, Tùy Anh nhảy cẫng hết cả lên.

Thằng Long mở vở, xé toạch ngay một tờ giấy trắng. Nó gấp nhỏ, nhấm nhấm nước bọt, rồi xé nhỏ tiếp ra thành những miếng bằng bao diêm. Thằng Tuấn Anh lấy bút viết lên những mảnh giấy đó các chữ Quan tòa, Chỉ điểm, Bào chữa, Ăn cắp và Đao phủ. Chúng nó gấp kín lại để không ai có thể đọc được.

Cuộc chơi bắt đầu. Thằng Tùy Anh vốc tất cả những lá thăm may rủi vào giữa hai lòng bàn tay. Hai tay nó lắc lắc dẻo như kẹo kéo. Mười hai cặp mắt (bởi riêng tôi có bốn) nhìn như hút vào đó. Nó “hầy dà” một tiếng, rồi tung những lá thăm lên cao.

Tôi từ tốn đưa tay ra định bốc một lá. Nhưng chưa kịp nhặt lên thì Long thợ rèn đã chộp mất. Tôi định quay sang lá bên cạnh, nhưng thằng Tùy Anh cũng đã nhanh hơn. Tường Vi và Tuấn Anh ai cũng đã có phần nấy. Chỉ còn một lá nữa nằm trên mặt bàn. Tôi chẳng có chọn lựa nào khác.

Chưa mở vội lá thăm của mình, tôi kín đáo quan sát bọn kia. Tự nhiên tôi cảm thấy “thương hại” ba thằng con trai. Chúng chơi “quan tòa chỉ điểm” cốt để búng tai người khác. Còn tôi, động cơ của tôi “cao thượng” hơn nhiều.

- Đứa nào chỉ điểm đấy? - Chúng nó hét ầm ĩ. Sực tỉnh, tôi mở mảnh giấy trong tay mình. Mấy chữ đầu thò ra, tôi như muốn nhắm nghiền mắt lại vì không tin đó là sự thật.

- Tớ đây! - Tôi thú nhận trong tiếng hét khoái trá của ba thằng con trai: “Chỉ đê! Chỉ đê! Cẩn thận sai là ăn đòn đấy nhé!”

Tôi bắt đầu “trông mặt để bắt hình dong”. Đầu tiên là Tường Vi. Không, một cô gái có khuôn mặt thánh thiện thế kia không thể nào ăn cắp được. Tại sao tôi lại để một ý nghĩ đen tối như thế lọt vào đầu chứ! Thằng Tuấn Anh tỉnh bơ, thẳng Tùy Anh nhơn nhơn tự đắc. Vậy là chỉ còn thẳng Long “thợ rèn”? Nghi lắm! Đôi mắt một mí cứ đảo đi đảo lại thế kia là đích thị rồi. Không đắn đo gì nữa, tôi chỉ:

- Thằng Long

Chúng nó rồ lên. Thằng Tuấn Anh: “Hí hí hí! Sai rồi! Đích thị ta là kẻ đào tường khoét ngạch đây!” Trông mặt nó lúc ấy sao mà ghét thế. Đúng là đồ “tiểu nhân đắc chí”! Nhưng chưa khủng khiếp bằng cái thông tin thằng Long thợ rèn đưa ra: “Ta là đao phủ! Ha ha ha ha!” Hôm nay tôi gặp hạn rồi. Vì chỉ sai nên tôi phải trở thành bị cáo. Quan tòa Tùy Anh tuyên án.

Thằng Tùy Anh giả vờ vuốt ve chòm râu tưởng tượng dài chấm rốn, cố kéo dài thời khắc chờ đợi của kẻ tội đồ. Thằng này từ trước tới nay chưa bao giờ được gọi là công minh như Bao Công cả.

- Mười roi!

Tôi biết ngay mà. Hôm nay gió mùa đông bắc, ngoài trời rét căm căm. Sau mười cái búng tai có nghề của bàn tay “thợ rèn”, rất có thể tai tôi sẽ rụng xuống đất. Nghe đâu ở một bộ lạc nào đó trên Bắc cực đã từng xảy ra trường hợp như vậy. Tôi không dám hình dung tiếp.

Giờ thì tôi - hay đúng hơn là cái tai của tôi - chỉ còn biết hy vọng vào Luật sư Tường Vi. Cô bắt đầu bào chữa. Xét thấy bị cáo phạm tội lần đầu, chưa kịp gây ra hậu quả gì nghiêm trọng. Khi bị bắt đã thành khẩn khai báo, nay tòa khoan hồng, cho bị cáo được hưởng … án treo.

Tôi nhảy cẫng lên sung sướng. Hình như hai cái tai tôi cũng vẫy vẫy để cảm ơn bà Luật sư tốt bụng. Mấy thằng kia thì tưng hửng, gằm ghè nhìn tôi.

Hiệp hai. Lần này đã rút kinh nghiệm, mấy mảnh giấy chưa kịp rơi xuống, tôi đã như một con thiêu thân lao vào vồ ngay hai lá. Một lá cho tôi. Một lá cho Tường Vi. Như là biểu hiện của lòng biết ơn.

Đáng đời thằng Tùy Anh, nó bốc phải lá thăm Chỉ điểm. Ai bảo lúc nãy mày xử tao mười roi. Xem mày còn vuốt râu được nữa không? Nó khổ sở nhìn mọi người thăm dò. Liếc thấy trong tay mình dòng chữ Quan tòa, tôi bèn quyết định chơi đòn gió. Khi nó nhìn đến tôi, tôi giả đò co rúm người lại sợ hãi, mắt tái dại đi, hệt như một gã ăn trộm thực thụ khi bị chú công an chiếu tướng.

Nhưng cái bẫy thô sơ của tôi không lừa được thằng Tùy Anh. Nó khôn như một con cáo. Và, đau tôi chưa, nạn nhân của con cáo đó lại chính là Tường Vi. Nó chỉ đúng phóc cô.

Vậy là chính tay tôi đã mang đến cho cô lá thăm oan nghiệt. Giờ, dứt khoát tôi phải cứu cô.

- Trắng án! Trắng án! - Tôi hua hai tay lên trời, hét thật to. Có lẽ trên đời này không có ông quan tòa nào đứng ra xét xử với một trái tim nồng nhiệt như tôi.

Nhưng thằng Tuấn Anh, gã bào chữa ti tiện đã lên tiếng. Gã vừa nói vừa nhìn tôi bằng con mắt nham hiểm:

- Không được! Bị cáo không thành khẩn. Phải chỉ tận tay day tận trán mới chịu nhận tội. Đáng ra phải… tử hình. Nhưng xét thấy, bị cáo là nữ, còn phải nuôi mẹ già con dại…

Tường Vi nóng mắt, ngắt lời:

- Thôi, mấy búng thì nói luôn đi, khỏi nhiều lời!

- Nay tòa xử bị cáo Công Tằng Tôn Nữ Tèo Thị Tường Vi … ba búng tai.

Tôi khổ sở nghe bản án.

Thằng Long, lại thằng Long. Nhà thằng này đúng là phát về đường… đao phủ. Bàn tay có những ngón to sù như quả chuối của nó bắt đầu giơ lên, khởi động vù vù. Vi vuốt những sợi tóc mai ra phía sau tai… Tôi quay đi.

Choóc! Choóc! Choóc! Tôi quay lại. Ân nhân của tôi giờ đã có một tai trắng còn một tai màu… mận chín. Cái thằng “vô nhân đạo” với phụ nữ đến thế là cùng. Nhưng Tường Vi gan lắm. Cô không khóc, chỉ mím chặt môi để chuẩn bị bước vào hiệp ba.

Hiệp ba. Lần này tôi tranh cái chân lúc lắc. Tôi lắc lắc những lá thăm thật lâu, đến mức có cảm giác như chúng nóng lên trong tay tôi. Vừa lắc tôi vừa khấn thầm: Cầu trời sao cho chúng con (nghĩa là tôi và Vi đấy) đừng bắt phải Chỉ điểm hoặc Ăn cắp.

Nhưng ông trời nghe lời khấn của tôi chỉ bằng một bên tai. Tôi bốc được Đao phủ, nhưng Tường Vi phải làm Chỉ điểm. Tôi định nháy mắt, ra hiệu để Vi biết tôi là ai nhưng bọn con trai kia theo dõi rất sát. Vận đen vẫn cứ đeo đuổi Vi. Cô chỉ thằng Tuấn Anh, nhưng thực ra chính thắng Long mới là ăn cắp.

Chúng nó luận tội. Còn mặt Tường Vì thì mếu xìu. Chắc cô đang hãi hùng sợ cho cái tai chưa kịp chuyển thành mầu mận chín của mình. Thằng Tuấn Anh dõng dạc

- Tội ả này phải xử thật nặng. Vừa tái phạm. Lại vừa xúc phạm đến danh dự quan tòa. Ta tuyên án năm roi.

Thằng Tùy Anh đế tiếp:

- Y án!

Chúng tôi rầu rầu nhìn nhau. Đôi mắt nâu mênh mang của Tường Vi mở to. Cô vén những sợi tóc mai lên. Ngay trước mặt tôi là một vành tai thanh thanh, trắng xanh. Tôi nhìn thấy rõ cả một nốt ruồi nhỏ phía dưới. Chẳng lẽ tôi lại phải búng thật lực vào chỗ đó?…

Tôi giơ tay lên. Tường Vi hơi ngoảnh đi nhắm nghiền mắt lại. Tôi vận hết “mười thành công lực”, búng thật mạnh như hồi nhỏ búng viên bi, nhưng… Trượt rồi!

Sự thiên vị của Đao phủ không lọt qua được những con mắt cú vọ của bọn đứng ngoài. Chúng nó ê tôi tưởng đến vỡ lớp. Kệ chúng nó, tôi đếm:

- Một roi!

- Không! Không được! Mày đừng có ăn gian!

Thằng Tuấn Anh sử dụng quyền Quan tòa:

- Nếu mày không chịu làm nhiệm vụ, tòa sẽ thay Đao phủ khác!

- Hoặc là mày phải chịu thay gấp đôi! - Thằng Long tiếp.

- Mà do Long thợ rèn búng! - Thằng Tùy Anh “đục nước béo cò”.

- Ơ ơ… ơ ơ!

Tôi đang há mồm định tranh cãi thì nhìn thấy đôi mắt của Tường Vi. Đôi mắt mở to như mong đợi một điều gì đó. Nhưng gió mùa đông bắc rú rít ngoài cửa sổ. Tôi rùng mình khi nhìn xuống đôi tay thằng Long “thợ rèn”. Hai tai tôi như ù lên.

- Đừng hòng! Đừng hòng!

- Vậy thì mày búng đi! Đừng có “hiệp sĩ rởm” như thế!

- Nhưng… nhưng… có luật chơi nào quy định như vậy? Đao phủ mà phải chịu búng à! Không đời nào!

Nhưng bỗng Vi cắt ngang lời tôi:

- Thôi được rồi! Ông đao phủ tội nghiệp ơi, cứ búng đi! Tớ chịu được mà.

Tôi quay sang. Như có một tấm màn rất mỏng vừa sụp xuống trên gương mặt Vi. Đôi mắt cô lạnh tanh. Và tôi chợt hiểu ngay rằng có một điều gì đấy, rất quan trọng, đã đi qua.

Tôi hoàn thành nốt bản án cực hình. Tôi cố búng rất nhẹ. Cả bọn thằng Long, thằng Tuấn Anh, thằng Tùy Anh không hiểu sao cũng chẳng buồn can thiệp nữa.

Tôi búng xong. Vi lặng lẽ đi về chỗ. Trống tiết vừa vang lên.

Tiếp sau đó là giờ Hình. Tôi cố lắng nghe nhưng chẳng có chữ nào lọt được vào tai tôi, đôi tai may mắn hôm nay chưa bị búng cái nào. Và tôi không thể nào đủ can đảm để nhìn sang bên phải. Nơi đó có một vành tai tôi đã làm đau. Vành tai thanh thanh, trắng xanh, phía dưới có một chấm ruồi nho nhỏ.

L.Q.Đ.

Hội bút Hương Đầu Mùa giao lưu - sinh hoạt

● Bút trưởng Trang Hạ… bị bắt cóc!

Giêng hai cũng là thời gian du xuân, hội hè. Trong không khí rạo rực đó, bút trưởng hội bút HĐM cũng khăn gói quả mướp lên đường đi dự hội Lim ngay khi nhận được giấy mời của Ban tổ chức. Dự định sáng đi tối về nên cô nương chẳng báo cáo ai cả, vậy là “mẹ thà coi như chiếc lá rơi, em thà coi như là hạt bụi”…

Vào hội, Trang Hạ mới phát hiện ra mình để quên giấy mời ở nhà. Đang lơ ngơ “đứng tựa mạn thuyền” thì một cô gái đến cầm tay hỏi:

- Có phải bạn là Trang Hạ?

- Ơ… vâng, nhưng sao chị biết tôi?

- À, mình thấy quen quen, giống như ảnh đăng trên Hoa Học Trò.

Thì ra đó là Diêm Kim Loan, phóng viên trẻ báo Hà Bắc, người đã từng tham gia Tao đàn HHT và giật giải bình thơ “Lá diêu bông”. Thật là một cuộc hội ngộ lý thú. Kim Loan hồ hởi giới thiệu Trang Hạ với Ban tổ chức với tư cách đại diện của hội bút Hương Đầu Mùa. Thôi thì đưa đón, gặp gỡ. Những liền anh, liền chị đất Kinh Bắc, những buổi bình thơ, những đêm hát quan họ, những cuộc vui… suốt đêm ngày.

“Người về ta chẳng cho về” Trang Hạ bị túm áo đề thơ, định đi dự hội 1 ngày lại phải kéo dài đến 5 ngày mới được về. Báo hại để mẹ và em phải hốt hoảng đi tìm, chạy đến nhà anh Bút Tím, gọi điện đến Tòa soạn, chỉ suýt nữa thôi họ đã chạy đến… các bệnh viện nếu như phút cuối Trang Hạ không về kịp.

● Dự làng thơ

Tầm cỡ “đệ nhất, đệ nhị thi đàn” trong hội bút HĐM, Đỗ Xuân Bình người nổi tiếng với bài thơ Bụi Hồng và một số sáng tác đoạt nhiều giải thưởng khác - được theo bố về dự hội xuân ở quê nhà. Làng Cẩm Hà, huyện Hải Hậu (Nam Hà) là một vùng chiêm trũng nhưng hội làng thật đông vui. Đủ các trò chơi dân tộc. Cột cây đu cao vút, trai gái đua nhau bay lửng từng trời. Bình đang định nhào dzô thử “nhún nhún, đu đu” thì một bác đến kéo tay mời luôn vào dự hội thơ với… các cụ. Vào đến nơi, chưa hết run thì may quá, gặp “nữ sĩ “ Bình Nguyên Trang, một thành viên hội bút HĐM đang học PTTH Lê Hồng Phong, Nam Định.

“Làng thơ” rất đông, người yêu thơ lại càng đông. Hầu hết là các bậc ngang tuổi bác, tuổi bố. Bên cạnh các lão nông tri điền có cả các bác bên tòa án, bên viện kiểm sát cũng… thơ túi, rượu bầu. Đứng trước họ, hai thơ sĩ học trò sao mà chẳng hãi cho được.

Bác dẫn chương trình đặc biệt nhấn mạnh Bình và Trang là “đại diện” của hội bút Hương Đầu Mùa. Lúc đầu còn hoảng, sau được sự cổ vũ nồng nhiệt của bà con, Bình mạnh dạn đọc hai bài, còn Trang “bốc” lên đọc tới ba bài.

Ngoài phần thưởng về tinh thần, cả hai còn được phong bao lì xì với lời nhắn nhủ dù có đi đâu về đâu vẫn luôn luôn nhớ về quê hương mình. Thật là một cú xuất hành đầy may mắn.

● Kỷ niệm mùa xuân của năm hoạt động thứ ba, hội bút HĐM “xuất bản” tập Thơ tự chọn. Tập thơ này xứng đáng “đoạt kỷ lục” về số lượng ấn bản… ít: 50 bản. 35 thành viên trong hội bút - kể cả các tác giả chuyên về văn xuôi - đã “tự chọn thơ mình để góp mặt vào tập thơ-lưu-bút chung này.

Tập thơ đầy tính ngẫu hứng được đánh giá cao không phải vì số lượng ít nên… quí mà vì sự “hồn nhiên” và những cái “tôi” đầy bản sắc của nó. Nghe nói anh Nhữ Nguyên, trưởng ban biên tập, người viết lời đề tựa và cả họa sĩ Mai Hoa, người vẽ phụ bản cho tập thơ này đang la oai oái vì chậm chân nên không được một tập nào cả. Tình hình này có lẽ phải “tái bản” tập thơ này?

● Hội bút HĐM ở phía nam do Châu Giang làm nhóm trưởng bên cạnh sự cố vấn của anh Phạm Công Luận đang bước vào tháng sinh hoạt thứ năm. Hiện có khoảng 16-18 thành viên sinh hoạt thường xuyên và thêm khoảng 14-15 thành viên “dự khuyết”. Địa điểm sinh hoạt thường là ở Ban đại diện 1 Cao Thắng, Q.3. Rất nhiều khi hội bút còn họp mặt ở các… quán chè, quán cà phê hồ Con Rùa. Theo dự kiến, nhóm bút đang “nhăm nhe” căn hộ của anh Phạm Minh - thạc sĩ vật lý vừa ở Canada về, cũng chính là người mang theo ảnh ảo giới thiệu trên HHT - để làm địa điểm sinh hoạt nhóm bút vào tháng tư này. Được biết, nhóm đang ráo riết chuẩn bị thực hiện số báo Tuổi 20 kỷ niệm ngày đất nước thống nhất 30-4-1975.

● Thông báo

Hội bút HĐM thân mời các bạn hội viên đang ở Hà Nội đến sinh hoạt thường kỳ chủ nhật đầu tháng, bắt đầu từ 8 giờ sáng (ngày 2-4-1995) tại Tòa soạn 5 Hòa Mã, Hà Nội. Rất mong các bạn đến dự đông đủ.

Bút trưởng Trang Hạ

Trực hội bút: Mộc Nhĩ

Back cover

Ghi chú

(1) Number one: số một

(2) Theo truyền thống, những người tham dự hội trại ở thành phố Kobe - Nhật Bản - được các gia đình người Nhật nhận làm con nuôi.