VẬN HÀNH HỖN MANG DANIEL RONDEAU
PHẠM DUY THIỆN dịch
ISBN: 978-604-333-892-8 Dịch từ nguyên tác tiếng Pháp Mécaniques du chaos.
© Editions Grasset & Fasquelle, 2017.
Bản quyền tiếng Việt © CTCP Sách Tao Đàn.

DANIEL RONDEAU sinh ngày 07 tháng Năm năm 1948, là một nhà văn, biên tập viên, nhà ngoại giao của Pháp. Ông từng làm việc cho các tờ báo Libération và L’Express. Trong ngành ngoại giao, Daniel Rondeau là Đại sứ Pháp tại Malta, và là Đại sứ thường trực của Pháp tại UNESCO. Năm 2019, ông được bầu vào ghế số 8 của Viện Hàn Lâm Pháp. Năm 2017, Vận hành hỗn mang của Daniel Rondeau được trao Giải Thưởng Lớn của Viện Hàn Lâm Pháp - Grand Prix du roman de l’Académie Française.

.

VẬN HÀNH HỖN MANG là cuốn sách hay nhất kể về một thế giới khi tiền bẩn và chủ nghĩa khủng bố dẫn đường. Một thế giới của những kẻ cùng thời đại chúng ta, những con tin của sự hỗn loạn, trong một đất nước ngộp thở, vội vàng thanh lý cả cái thiêng và cái tình, lang thang trong sự tồn tại của mình tựa như một kẻ xa lạ ngay trên mảnh đất quê hương. Với kinh nghiệm chính trị, cùng kiến thức sâu sắc về lịch sử - nghệ thuật - văn hóa, Daniel Rondeau đã xây dựng một hệ thống gồm các nhân vật rắc rối, nguy hiểm và cuồng tín, dựng nên một cuốn tiểu thuyết đa âm đem đến cho người đọc một câu chuyện kịch tính phi thường - câu chuyện của thời đại hỗn loạn. Năm 2017, Vận hành hỗn mang của Daniel Rondeau được trao Giải Thưởng Lớn của Viện Hàn Lâm Pháp.

.

Cuộc sống của chúng ta được sắp đặt theo chu kỳ bí ẩn. Chúng ta không hiểu nó cho đến sau này, khi đã quá muộn. Hiện tại với chúng ta thường không thể giải mã được. Cuộc sống xã hội cũng như thế. Từ khi tôi đến Catania, tôi thường nghĩ đến câu nói nổi tiếng của Virgil: “Giờ là lúc trật tự của vũ trụ được lặp lại.” Virgil lấy cảm hứng từ văn hóa Etruscan. Đối với người Etruscan, cuộc sống của nhân loại được thực hiện theo vòng tròn hoặc qua các cuộc cách mạng. Nhiều tác giả (đặc biệt là Dante, và cả Victor Hugo) đã tin, các chuyên gia cho rằng đó là sai lầm, rằng Virgil đã tiên tri về sự ra đời của một kỷ nguyên Ki-tô giáo. Không còn nhiều người vẫn quan tâm đến các câu chuyện về những con cừu bị lạc lối. Không còn người chăn cừu, không còn nhà tiên tri. Không còn ai nói về mối liên hệ giữa Apollo và Chúa Ki-tô nữa.

Mục lục Copyright • Thông tin eBook • Credit VẬN HÀNH HỖN MANG Nhập đề Phần một - Thế giới bé nhỏ Phần hai - Thời hạnh phúc đã qua Phần ba - Tình yêu, Cái chết, Ngôn từ Phần bốn - Blues March Lời kết

DANIEL RONDEAU
Phạm Duy Thiện dịch

VẬN HÀNH
HỖN MANG

Tao Đàn & NXB Hội Nhà Văn

Tặng Noëlle
Tặng Habiba (người thật!) và những người đồng hành khốn khổ .

“Đất nước lạ lẫm trên chính quê hương của mình.” Louis Aragon, La Diane française “À! Hãy nhớ điều này: thảm kịch này không phải hư cấu cũng không phải tiểu thuyết. All is true, nó thật đến nỗi chúng ta đều có thể nhận ra nó trong mỗi chúng ta, có lẽ trong trái tim của mỗi chúng ta.” Honoré de Balzac, Le Père Goriot

Nhập đề

Có lẽ tôi sẽ quay về sống cùng muông thú

Bảo tàng khảo cổ, Cairo, Ai Cập

Một ngày tháng Mười, vào cuối những năm sáu mươi, một người Anh quốc có vóc dáng thiếu niên đẩy cửa phòng làm việc của tôi. Trời đã xế chiều, bảo tàng đã đóng cửa từ lâu, chỉ còn mình tôi với những nhân viên bảo vệ và tôi cũng đang chuẩn bị ra về. Bruce (tôi nghe không rõ tên của anh khi anh tự giới thiệu về mình) vừa mới từ bỏ công việc ở Sotheby’s để theo học ngành khảo cổ ở Edinburgh.

“Tôi tự nhủ chừng này tuổi rồi, mình có sai lầm không khi quyết định quay lại trường đại học?” Anh nói với tôi.

“Tại sao sai lầm?”

“Anh có bị trầm cảm không? Chán sống?”

“Tôi không nghĩ thế, nhưng tôi thấy đâu có gì liên quan.”

“Rất nhiều nhà khảo cổ muốn lôi chúng ta xuống mồ cùng với họ. Tôi tự hỏi đó có phải là một lời nguyền. Anh thật may khi ở đây, giữa những xác ướp này. Còn tôi, vùng trời của tôi chỉ quanh quẩn trong nước Anh thời La Mã, bị các thành lũy bao vây. Chán nản vô cùng. Tôi cảm thấy tù túng.”

Bruce giải thích với tôi rằng anh muốn quay trở lại Sudan nơi anh đã từng đến cách đây hai năm. Một người bạn làm báo ở Barcelona khuyên anh đến gặp tôi. Vợ mất sớm, tôi bắt đầu học khảo cổ và bằng một sự kì diệu nào đó, tôi tìm được một nơi thực tập ở Cairo. Bruce lớn tuổi hơn tôi, và cũng có vẻ liều lĩnh hơn. Tôi dẫn anh ấy tới quán cà phê Nubien trong một khách sạn ven bờ sông Nile.

“Anh có nghe nói đến dân tộc Beja?” Anh hỏi tôi.

“Chưa bao giờ.”

“Họ là những người du mục vùng Đông Sudan. Kipling ca tụng lòng dũng cảm của họ.”

“Sao anh lại quan tâm đến họ?”

“Họ sống y như cách ta đã từng sống. Những người Bédouin này ngồi không cả ngày, đàn ông chỉ làm những việc vô bổ. Đặc biệt hung hăng hiếu chiến, những chiến sĩ bậc nhất[1], họ chẳng cầu sự tiện nghi vật chất nào.”

“Đó là điều tích cực đối với anh à?”

“Chúng ta đã đánh mất bí mật của cuộc sống. Họ thì vẫn hít thở bầu không khí nơi thiên đường. Anh biết Walt Whitman...”

“Có lẽ tôi sẽ quay về sống cùng muông thú...”

“Xuất sắc! Một người Pháp như anh làm tôi ngạc nhiên đó. Chúa Giê-su, đấng vĩ đại của chúng ta, sinh ra trong một cái chuồng, bên cạnh bò và lừa. Vậy nên Thiên Chúa giáo là một câu chuyện về bầy thú, về những con cừu lạc lối...”

Trước khi đặt chân đến Cairo, tôi là người chưa từng giở cuốn Kinh Thánh, đã mua một quyển kinh Cô-ran, đọc và ghi chú lại. Tôi đã nói với Bruce về tập quán du mục của đạo Hồi và hành hương như Jihad trên con đường của Chúa.

“Anh nói đúng,” Bruce cho biết. “Mahomet đã nói không ai trở thành nhà tiên tri nếu chưa là người chăn cừu.”

Đêm hôm ấy, tôi cho Bruce tá túc trong căn phòng của mình ở viện. Anh hỏi tôi liệu anh có thể lấy địa chỉ của tôi cho bạn bè muốn viết thư gửi anh trong lúc anh ở Sudan không. Sáng hôm sau, tôi dẫn anh đi dọc những con đường ở Cairo. Anh muốn mua bưu thiếp bằng được, sau đó vội vàng viết và gửi đi. Bruce không trở lại lấy thư từ của mình. Tôi không gặp lại anh và thế giới cũng thay đổi nhiều kể từ cuộc gặp ấy.

[1]

Trong nguyên tác sử dụng tiếng Anh: first class fighting men.
Các chú thích trong sách đều của người dịch thêm vào.

Phần một

Thế giới bé nhỏ

.

1

Les Tamaris, El Marsa, Tunisia

Bản thân tôi biết gần hết các nhân vật của câu chuyện mà bạn sẽ đọc. Một hôm nào đó, những đường cong của cuộc đời họ đã bắt chéo với cuộc đời của tôi. Không có sự ngẫu nhiên! Định mệnh đã chuẩn bị sẵn cho tôi khung dệt. Tôi chỉ còn mỗi một việc là bắt tay vào thêu. Một bức ảnh vạn hoa xuất hiện. Gương mặt, thành phố, nhà cửa, bờ biển. Những quang cảnh cuối cùng của cuộc đời tôi. Những giọng nói được thốt ra từ sự hỗn loạn, chúng tạo nên một thể thống nhất vô định hình. Hôm nay, Habiba là người nói đúng với tâm tư của tôi nhất.

2

Đền Mnajdra, Malta

Cô mở mắt, nói lớn: “Tôi là Habiba và tôi sống”, cô nghe thấy giọng nói của chính mình.

Đã ba ngày kể từ khi sóng biển ném họ lên các mỏm đá. Chiều hôm qua, cô ngã quỵ sau khi kéo anh trai mình từ bờ biển đến tận hang động trú thân. Lần đầu tiên kể từ khi tàu bị đắm, cô đã ngủ. Khi tỉnh dậy, cô nghe anh trai mình rên rỉ. Anh khó thở, mê sảng, co quắp trên thảm cỏ.

Đã bao ngày cô chưa ăn gì? Bữa ăn cuối cùng của cô là trước ngày đi, ở Tripoli. Bánh mì, đường, và mấy miếng phô mai Bò cười. Hôm qua, cô đã hái vài trái vả bên bụi xương rồng dọc bãi cát. Cô nhai tảo và lá thìa là dại để kìm cơn đói. Một chai nước suối uống dở của du khách vứt bỏ đã giúp cô và anh trai đang run lẩy bẩy qua được cơn khát.

Ngón tay cô trầy trụa, một vết cắt ở cổ tay phải, đầu quay cuồng, cô run rẩy, nhưng nhờ phép mầu của giấc ngủ: cô ngồi dậy, bước đi, ra khỏi hang động, hít thở, ngắm nhìn biển, mọi thứ có vẻ đơn giản đối với cô. Tôi như một xác chết biết đi và biết nói.

Tay ngang miệng, hơi bần thần, cô ngồi lên một tảng đá đối mặt với màn đêm dày đặc. Bóng tối được thêu dệt bởi một màu xanh đậm lấp lánh, bao trùm vực thẳm, mặt nước như tấm gương, bầu trời thăm thẳm. Mỗi phần của tảng đá, trên bờ biển mà cô không hề biết đến, nhưng vẫn có vẻ quen thuộc.

Màn đêm, những vì sao, những tảng đá trở thành bạn.

Suy nghĩ của cô bay bổng trên trời, lang thang tới các tinh tú. Cô thấy người cha qua đời đã lâu. Nằm dài trên những chiếc gối nhỏ, ông gảy những sợi dây đàn luýt và ngâm nga một bài hát ru. Ông mỉm cười với cô. Bố thấy tôi, vì tôi mà cất cao giọng hát, ông trấn an tôi như thường hay làm trước đây, khi tôi sợ, trước khi ngủ. Tôi không còn sợ nữa, tôi là Habiba, tôi sống và tôi hát với bố.

Cô nhìn lòng bàn tay mình, thấy chúng sáng như ngọn đèn, điều này làm cô an tâm. Đưa chúng lên môi; cô hôn vào đôi tay mình, đôi tay đã giành giật người anh với biển cả. Tôi là Habiba và tôi sống. Anh ấy cũng sống, xin cảm ơn Chúa.

Cô rời bỏ ngôi làng tổ tiên từ bao giờ? Ngày nào đó, liệu cô có thể ngược dòng đời và gặp lại người mẹ mà cô đã bỏ lại phía sau? Cô nhớ bài hát Billie Jean của Michael Jackson... Một người anh em họ cho cô xem đoạn phim của ca sĩ này trên điện thoại. Cô đã luyện tập bước nhảy moonwalk. Cô gần như thuần thục cho tới khi cha bắt gặp cô đang nhảy phía sau nhà. Dẫu trước giờ chưa bao giờ lớn tiềng nhưng cha đã vô cùng giận dữ, ông dùng gậy đuổi người anh em họ.

Cô không biết đó có phải là một kỉ niệm đẹp không?

Giai điệu Billie Jean ở mãi trong tâm trí cô.

Biển Địa Trung Hải thở nhè nhẹ. Thật thanh bình...

Habiba lại bật run lên.

Nỗi sợ hãi quay trở lại. Nó sục sạo trong ruột gan. Bỗng nhiên cô hét lớn. Cô nhớ lại những điều khủng khiếp mình đã gánh chịu trên tàu từ khi biển bắt đầu trở nên đáng sợ, trở mình trong những cơn gió ngược. Lúc đó đang là ban đêm. Họ trôi dạt trên biển đã bốn ngày và nguồn dự trữ nước đang cạn dần. Ai đó la lớn rằng đất liền đang rất gần và trời sắp sáng. Hai động cơ Yamaha của chiếc thuyền chứa đầy nước.

Sợ hãi, thất thểu, bỏng rát dưới ánh nắng mặt trời và muối biển, nhưng run vì lạnh, liên tục bị những cơn sóng biển quất vào mặt, những kẻ phiêu lưu ngồi dựa vào nhau. Họ ỉa ra quần. Họ sợ hãi. Mùi cứt nồng nặc át cả mùi biển. Nhiều người vẫn cố nghĩ rằng họ sắp được rời khỏi chiếc bè cao su và đặt chân lên mảnh đất châu Âu, chỉ cần kiên nhẫn. Nhưng phải thêm một chút can đảm. Một vài người lớn tiếng cầu nguyện - những ai không khóc.

Rất nhanh, tình hình trở nên kinh khủng. Gió ngày càng lớn và quất mặt biển từ mọi hướng. Sóng cuồn cuộn gào rú, mạnh lên theo đợt, dâng cao tới tận trời, nhấc bổng chiếc thuyền trên những ngọn sóng trắng xóa, rồi ném đi với một lực vô cùng mạnh, và mỗi lần như vậy dằng xé nó giữa hai đầu ngọn sóng. Chỉ vài đợt, sóng đã mạnh hơn nữa, và Habiba thấy những người đi cùng bị văng ra khỏi khoang thuyền.

Biến mất.

Cô tự hỏi làm thế nào mình đã không bị nước cuốn đi. Còn anh trai? Ai đã cho họ sức mạnh đó? Chúa từ bi? Phép mầu của bảy Thánh ngủ[1]?

Ẩn mình trong những mỏm đá, anh trai bị thương nằm cạnh cô, sức cùng lực kiệt, đờ đẫn vì mệt và lo sợ, nửa tỉnh nửa mê, cô thấy trực thăng vớt các thi thể và đưa đến chỗ xe cứu thương.

Những con chó chạy đến. Chúng lại gần.

Hôm trước, cuối buổi trưa, cô lấy hết sức ném đá vào bọn chúng. Một viên đá nặng hơn những viên khác đã trúng con chó hoang mập lông màu vàng hung, chân ngắn, hung hăng nhất trong bầy. Chết tiệt! Cút đi đồ khát máu! Chết tiệt! Nó lăn lộn trên đất kêu rít lên, một tiếng sủa rên rỉ, rồi bỏ đi, đuôi cụp, đồng bọn của nó chạy theo sau.

Cô nhắm mắt lại.

Lũ chó dơ bẩn...

Bình tĩnh nào, mình là Habiba và mình còn sống.

3

Les Tamaris, El Marsa, Tunisia

Tôi tên Sébastien Grimaud, một nhà khảo cổ hiện đang tạm thời rời xa công việc khai quật. Vào chớm đông, người con trai của một sĩ quan người Thổ từng giúp đỡ khi tôi khai quật di chỉ Éphèse, ghé thăm tôi. Một cách vô tình, buộc tôi phải mở lại cuốn sổ tay ghi chép của mình.

Tôi gặp ông sĩ quan đó vào những năm đầu của thập niên 1980, ở sân bay Istanbul, ông đoàn tụ với gia đình bên bờ sông Tuz vào kì nghỉ. Không lưu hoàn toàn chìm trong hỗn loạn, vì lý do gì tôi quên rồi. Nhiều chuyến bay, trong đó có của chúng tôi, đã trễ hơn năm tiếng, chúng tôi đã bắt chuyện, dù tôi không ưa cái chế độ mà ông ấy phục vụ.

Tôi quan sát những người xung quanh, tôi hỏi và lắng nghe câu trả lời trước khi đánh giá. Sự thận trọng ấy chỉ là hậu quả lâu dài từ tính rụt rè của tôi. Khi còn trẻ, tôi là người khép kín, quá thụ động nên các thành viên trong gia đình không mấy quan tâm. Dần dà mọi người nghĩ rằng tôi không thân thiện. Sau đó họ cho rằng tôi là kẻ tỏ vẻ sang cả. Thực ra, tôi ngủ vùi trong lớp vỏ ấu thơ, chỉ thức giấc trước những mặt đất cày xới, nơi tôi kiếm tìm mảnh vỡ đá lửa hay những mũi tên sau cơn mưa, hay khi bò trườn trong hành lang dẫn vào những ngôi mộ ở thung lũng Petit Morin, những hang động mà du khách bỏ lỡ dưới chân một ngọn đồi.

Những câu hỏi mà tôi chẳng dám đặt cho những người thân đương thời, bố mẹ hay đám bạn, tôi đem đi hỏi những người mà mình chẳng quen biết, những người mà từ vài nghìn năm trước đã đào quặng đá lửa bằng gạc hươu xuyên qua bề dày của những lớp đá phấn.

Những đối thoại thường xuyên cùng người chết giúp tôi thấu hiểu sự phức tạp mệt mỏi của người sống. May mắn thay, tôi chỉ phát hiện câu nói của Shakespeare rất lâu về sau, khiến tôi bối rối mỗi khi nhìn lại: “Nguyền rủa những người khiến xương ta xáo trộn.” Nếu tôi mà biết câu nói này sớm hơn, tôi e rằng sự tồn tại của tôi đã hoàn toàn thay đổi.

✽

Tại thời điểm tôi gặp Demir, sân bay Istanbul có quy mô khiêm tốn dù từng hoạt động quốc tế có tầm cỡ. Nhà ga nơi chúng tôi được mời vào đợi hết sức hỗn loạn. Không có đủ chỗ ngồi cho tất cả mọi người, nhiều du khách phải ngồi dưới đất hay trên vali của mình. Người Mỹ, người Đức, và có cả doanh nhân người Thổ Nhĩ Kỳ. Những người Hồi giáo Bulgaria, có vẻ bị xua đuổi khỏi nơi sinh sống, họ bốc mùi dê, đang nằm vùi trên đống hành lý linh tinh được buộc dây lỏng lẻo, tạo thành nhóm đen nghịt ở giữa sảnh.

Những chàng trai mặc ghi-lê ottoman với mũ fez mời chúng tôi dùng trà và sữa chua tươi trên một khay to. Người ngồi kế bên liếc ngang quan sát tôi ăn xong sữa chua và lắc đầu ngao ngán. Ông lấy ra từ túi mình một chai whisky và đưa tôi một ly. Tôi đón lấy, và ông tự giới thiệu: “Đại tá Demir...” Tôi không thể ngờ rằng người đàn ông thân thiện, nói tiếng Pháp, áo quần giản dị này lại thuộc về phe đảo chính đang nắm quyền ở Ankara.

Về sau, ông ấy kể tôi nghe về gia đình mình và thường xuyên cùng con đến thăm tôi, trong đó có Levent (tiếng cười của cậu vẫn vang vọng trong ký ức tôi), tại những khu khai quật mà ông ấy góp phần giúp đỡ bằng cách lay chuyển sự chậm chạp và thái độ hành chính ngập ngừng của các quan chức ngành Cổ vật Thổ Nhĩ Kỳ. Ông giúp nhiều đến nỗi tôi đã tặng ông một bức tượng bán thân thời La Mã hậu cổ đại, một bản sao đương thời của bức tượng nổi tiếng, với chấp thuận ngầm của sếp tôi. Chúng tôi giữ liên lạc khá lâu cho đến khi không còn gặp nhau nữa.

Thật bất ngờ khi thấy con trai ông hiện diện trước cửa nhà tôi vài tháng trước. Tôi thốt lên ngạc nhiên khi Rim, sống chung với tôi, đến báo rằng có ông Demir nào đó muốn nói chuyện với tôi. Demir! Khi tôi gặp Levent, trong thoáng chốc, tôi thực sự cứ ngỡ đấy là ông bố. Cùng màu da, mái tóc ngắn cũng được cắt cùng một kiểu, đôi giày da mộc Timberland (tôi ngay lập tức hình dung cậu đã giữ những mối liên lạc của bố mình ở Washington), giọng nói mang cùng một âm sắc.

“Nhưng làm sao cậu tìm được tôi? Cậu từ tận Istanbul đến đây để gặp tôi à?”

Cậu ấy không đến từ Thổ Nhĩ Kỳ mà từ Libya. Các nhà khảo cổ Libya đã nói về tôi và chỉ cho cậu ấy tôi sống ở đây, gần Tunis.

“Cậu đi từ Benghazi đến, bằng xe hơi ư?”

“Tôi đi từ tối qua, đường đi cũng thuận lợi nếu không bị chặn ở trạm biên giới một cách ngu ngốc...”

Tôi đoán được rằng cậu ấy cần có thời gian mới nói về mục đích chuyến thăm này.

Tôi dẫn Levent đi ăn trưa ở hiên trước của một nhà hàng lộng gió, gần bến cảng. Chúng tôi cùng chia nhau một bình rượu vang trắng và những miếng phi lê cá mòi sống. Tôi tập trung vào phần đồ ăn của mình, đợi cậu ấy nói. Thịt cá mòi óng ánh màu xà cừ, một màu trắng vô cùng tinh khiết với sắc xanh phản chiếu. Lúc tôi gọi cà phê và hóa đơn, tôi ngỡ cậu ấy sẽ mở lời, nhưng chỉ đến khi tối muộn cậu mới đề cập đến chủ đề chính về tình trạng ở Libya, nơi cậu thường lưu trú.

“Chẳng còn nhà nước hay thể chế nào nữa. Không còn nhà nước, không còn thể chế, nội chiến thì hoành hành...

Những kẻ Hồi giáo cực đoan đang dần kiểm soát đất nước.

Chính phủ nước tôi cũng đang cố gắng góp phần ổn định khu vực... Và như anh cũng biết, vài nhóm bắt đầu phá hoại di sản quốc gia. Các nhà thờ Hồi giáo ở thành phố cổ Tripoli, cũng như di tích của hai thành phố La Mã phi thường, đã luôn đứng vững sau bao sóng gió...”

“Vậy cậu trông chờ điều gì ở tôi?”

“Một số quan chức Libya nghĩ rằng tốt hơn hết là đem một số thứ quý báu ra khỏi đất nước hơn là phá hủy chúng...”

Tôi hiểu rồi. Levent chẳng khác gì bố cậu.

Ở Iraq và Syria, buôn bán cổ vật và dầu mỏ là một trong những nguồn thu nhập chính của những kẻ Hồi giáo cực đoan. Những gì chúng không phá hủy, chúng sẽ bán. Levent đến để yêu cầu tôi hỗ trợ và cho ý kiến chuyên môn để giúp cậu thiết lập mạng lưới tương tự ở Libya. Tôi xin thêm một chút thời gian để suy nghĩ và để cậu sắp xếp cho tôi một số liên lạc thăm dò. Rim chuẩn bị cho cậu căn phòng dành cho khách, cậu ấy rời đi sáng hôm sau.

Levent đã gõ cửa khi cuộc đời tôi sắp sang trang mới. Những tấm séc tôi nhận từ biên tập suốt ba năm đã đẩy tôi rời xa Trung tâm nghiên cứu Khoa học quốc gia và khiến tôi từ chối tham gia hai hay ba điểm khai quật khẩn cấp, như những khu tôi quen thực hiện vào mỗi mùa đông trong suốt hai mươi năm, thường cách xa nơi cư trú quen thuộc của tôi. Thành công ngoài mong đợi của cuốn sách về Alexandre Đại đế đã đảo lộn dòng chảy cuộc đời tôi.

Quyển Alexandre ấy, do một nhà xuất bản khoa học phố Les Écoles đặt hàng, được tôi soạn thảo từ những ghi chú cũ kĩ. Tác phẩm ngắn, bao gồm một nhật ký về khai quật, điểm thêm những suy nghĩ cá nhân, và được làm phong phú hơn bằng những trích dẫn từ các nhà sử học Hy Lạp, Ba Tư hay Ả Rập. Loại sách mà thường không bán vượt quá ba trăm bản. Nhưng một đài phát thanh yêu cầu tôi chuyển thể nó thành “những mẩu chuyện kể siêu ngắn” dài bảy phút, phát sóng hằng ngày trong suốt mùa hè. Thế là phất lên ngay lập tức, hiệu sách cháy hàng, phiên bản bỏ túi đầy hứa hẹn, các bản dịch.

Tôi không hề ngần ngại. Mẹ tôi vừa mất, tôi khóa cửa căn nhà của bà lại rồi rao bán. Đất nước tôi khiến tôi mệt mỏi. Những người sống đương thời cũng vậy. Họ thành công theo cách vừa chán nản vừa kiêu ngạo, chạy theo tiếng gọi của những chính trị gia tầm thường. Tôi cảm tưởng như thế giới mà tôi trưởng thành, với sự bảo thủ và những thứ người ta gọi là chuẩn mực, tất cả mọi thứ tôi thấy khó mà chịu đựng được trước đây, đang trên đà biến mất ngay trước mắt mình. Tôi dần thấy tiếc nuối.

“Sự nghiệp” khoa học của tôi đã đi đến hồi kết, tôi quay lưng với những kẻ đào mộ, đón chờ lưỡi dao hưu trí và tôi chuyển đến đây định cư.

Chấp nhận sống giữa những đống đổ nát, vậy sao không chọn chính cái đống của mình?

Tôi mua Les Tamaris, một căn nhà ở El Marsa, gần Tunis. Cách bờ biển không xa, trong một khu vực không mấy an toàn, trên đường kẻ biên giới, bao quanh Địa Trung Hải, chia cắt giữa giàu có và nghèo khổ. Quá khứ và hiện tại. “Nơi đâu tôi mới cảm thấy như nhà mình?” Nietzsche hỏi. Trong căn nhà Hồi giáo tồi tàn to lớn này, một chút cằn cỗi, ẩm ướt vào mùa đông, vậy mà lần đầu tiên, tôi có cảm giác như đang ở nhà.

Tôi sáu mươi hai tuổi, dáng vẻ mảnh khảnh, chiều cao trung bình, mái tóc đen, vẫn còn sức lực, tôi ăn, tôi uống, tôi hứng tình, râu chỉ đốm vài sợi bạc, ở tuổi này, chính trên đường biên giới của đất Tunisia, tôi sẽ sống phần đời mới. Phần mới hay phần cuối? Đây là câu mà Levent hỏi tôi, cậu ta cũng thừa hưởng tính châm biếm của ông bố.

Ngoại thất căn nhà trông có vẻ tồi tàn. Ở đây cách xa các biệt thự quý tộc của khu vực, hoa giấy vây quanh, và được những người đàn ông mặc đồ đen canh giữ, kết nối ngày đêm với chủ của họ qua tai nghe. Chẳng có gì khoa trương ngoài một ít thanh lịch còn đọng lại trên mặt tiền suy tàn, in hàng chữ vẽ bằng hắc ín mãnh liệt: BEN ALI CÚT ĐI! Vùng đất bỏ hoang dọc xuống hướng bến cảng, vương quốc của những con mèo đói khát, phủ đầy rác rưởi và chai nhựa lềnh bềnh. Tôi giữ vẻ mờ ảo. Thợ bản địa Tunisia phụ trách đổi mới phía trong. Tôi không tiếc tiền, tự bày trí đơn giản và tiện nghi.

Từ căn phòng ngủ ở tầng một, tôi nghe thấy tiếng hàng xóm mình đi rồi lại về. Ông sống nhờ đánh bắt cá và khu vườn của mình. Động cơ từ chiếc thuyền của ông trở thành đồng hồ của tôi. Rim chuyển đến sống sau khi tôi dọn đến vài tuần. Hệt như những người trẻ tuổi sống buông thả, con bé dậy muộn. Tôi có cả buổi sáng dành cho việc viết lách.

4

Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ

Levent có thể quay về Kobani bằng trực thăng nhưng anh lại thích lái xe hơn. Lúc rời Ankara, trước cả khi mặt trời ló dạng, anh cũng cho vệ sĩ thân cận, người chuẩn bị đầy can xăng dự trữ cho chiếc Range Rover, nghỉ phép. “Cậu cứ tận hưởng ngày nghỉ của mình đi, tôi không cần cậu đâu...” Lúc đi ngang trước hồ Tuz, dõi mắt theo đàn hồng hạc sải cánh bay đi, anh nhớ về chuyến đi chơi cùng với bố mình (kể từ đó mỗi năm cả nhà đều đến Florida rồi lưu lại vài tuần).

Thân cận bên tướng Kenan Evren, ràng buộc với người Mỹ, ông bố làm việc cho cơ quan tình báo, cũng như anh. Dưới vỏ bọc của chủ nghĩa Kemal, ông hợp tác với CIA. Thời thế đổi thay, bố đã chiến đấu chống chủ nghĩa Hồi giáo, mình ủng hộ ông ấy, vì bây giờ, mỗi thế hệ phải thích nghi với những thứ mới, bố cũng từng có thời huy hoàng, và chúng ta đã được hưởng. Lượt này đến phiên mình... Anh suy nghĩ bâng quơ, đoạn đường còn dài.

Anh nghĩ về cuộc gặp mặt ngày mai. Không thể không thừa nhận rằng tính tò mò của anh bị kích thích bởi ý tưởng gặp mặt viên chức lãnh đạo Nhà nước Hồi giáo mới mà mọi người bảo là một cố vấn chính trị tuyệt vời. Anh nhớ về những người bạn ở Lầu Năm Góc mà chẳng còn gặp thường xuyên nữa, ngay cả khi họ vẫn luôn giữ liên lạc, sau đó anh nhẩm lại và ước tính tất cả tài khoản hải ngoại của mình (ở Luxembourg, ở Singapore...). Những ước tính hàng ngày ấy, thú vui tiêu khiển yêu thích, khiến anh có cảm giác gần giống như việc nhận những tin nhắn khiêu dâm thường xuyên từ các gái điếm Nga mà anh gặp mỗi khi lưu lại Istanbul. Anh nhẩm tính xem mình để lại gì cho hai đứa con trai, khi anh ra đi. Lâu nhất có thể, hy vọng thế... Lạy thánh Allah. Con vẫn còn những tháng năm tươi đẹp ở phía trước. Thường thì hai đứa con trai anh sẽ được hưởng lộc đến cuối đời. Và con cái của chúng cũng thế.

Như những người có cuộc sống đầy hỗn loạn khác, Levent tự trấn an bằng cách tìm kiếm sự chính xác và mối liên kết trong việc tổ chức cuộc sống hằng ngày. Mọi thứ phải đúng vị trí của nó. Một trật tự chính xác điều khiển những việc liên quan đến cuộc sống riêng tư. Do đó, anh yêu cầu ngân hàng thông báo (cách ngày trên chiếc điện thoại được mã hóa) - tình trạng chính xác của tất cả tài khoản hải ngoại của mình.

Những toan tính về khối tài sản hiện nay kéo anh quay về, theo một trình tự gần như hoàn hảo, với ký ức về lần cuối gặp Katiocha (bờ mông tròn của cô ấy... như viên đá nóng bỏng... Trông như một tác phẩm điêu khắc. Mình phải gặp lại cô ấy, mình phải dẫn cô ấy đến chỗ khác, Istanbul, một lần, thế là đủ, với những gái điếm Nga ấy, những người chỉ nghĩ đến việc làm tiền, mình phải thận trọng... Trò mưu mô lúc nào cũng có thể xảy ra...) Những suy nghĩ đến rồi đi của anh, tiền bạc, tình dục; tình dục, tiền bạc, tất cả viễn cảnh có thể xảy ra khiến anh giảm bớt căng thẳng. Anh cảm thấy sảng khoái, thường xuyên bị tác động bởi những cơn adrenaline dâng trào mạnh mẽ mang đến cảm giác dễ chịu. Khi phóng nhanh qua đoàn xe quân sự dài di chuyển về phía biên giới, anh tự hỏi liệu có thể dẫn nàng đến Malta vào lần nhiệm vụ kế tiếp hay không. Chúng ta sẽ đi phà đến Valletta, chuyến vượt biển chưa đầy hai tiếng và chúng ta sẽ đi thuyền đến Sicily. Mình năm mươi tám tuổi, trong mười năm, các cô gái... Còn cô này, quả là một món quà...! Nhà tiên tri sẽ điên cuồng khi thấy đôi gò bồng đảo căng cứng của cô ấy...

Levent bắt đầu tự sướng một cách vô thức, sau đó dừng lại. Anh nhanh chóng lái đến Adana, ít xe cộ, ngoài đoàn xe vô tận cùng hướng về biên giới.

Anh tự hỏi còn bao nhiêu nhiệm vụ cần phải thực hiện với cảm giác như đi trên dây giữa không trung nữa. Đây không phải là lần đầu anh nghĩ đến chuyện bỏ việc. Hiện nay, phi vụ mang lại tiền tươi, rất nhiều tiền tươi, những sự kiện cho chúng ta một biên độ hành động không ngờ... Erdogan cần mình... Ta là quân bài không thể thiếu trong trò chơi của ông ấy... cho dù thế... ta lấy lòng người Mỹ... Chúng ta hợp tác với tụi Hồi giáo cực đoan... hiện nay tình hình chưa hề lắng... cần biết tung hứng... tôi biết, ai cũng lợi trong chuyện này... trừ những tên khốn người Kurd ấy... chừng nào còn tiếp tục... Ùn tắc giao thông đầu tiên xuất hiện ở cửa ngõ Adana, sau nhiều giờ lái xe.

Anh bơm xăng xe, dừng lại ở một quán ngoài trời hút thuốc và tự thưởng cho bản thân một xiên thịt cừu, với một ly nước ép củ cải lên men, rồi tiếp tục lên đường. Một lần nữa, anh lại có thể lái xe ro ro trên con đường lưu thông thông thoáng. May là mình đi một mình, nếu không mình đã bị tên ngốc đó quấy rầy trong suốt chặng đường sau rồi... con đường xuyên qua vườn cam và vườn hoa bát ngát, xen kẽ với những mảnh đất trồng rau.

Phải mất một lúc lâu để băng qua Osmaniye trải dài giữa những ngọn đồi nhấp nhô. Sau đó, anh phải tốn thêm năm tiếng đồng hồ nữa để đến gần Kobani, Ayn al-Arab như họ nói, bằng một con đường rộng nhưng giữa chốn khỉ ho cò gáy. Gần chạm đích đến, Levent ra khỏi xe và leo lên một con dốc quan sát thành phố nơi người Kurd và những chiến binh thánh chiến đang đấu tay đôi từ cuối mùa hè.

Phía bên kia biên giới, những tia nắng cuối cùng nhuộm đỏ thành phố bị những tuần chiến đấu và bom đạn tàn phá. Kobani trông có vẻ gần gũi dù có hàng rào thép gai. Những ngọn tháp đứng vững một cách kì diệu, những tòa nhà đổ nát, những ngôi nhà hoang tàn đang cháy, bốc lên những đám khói dày, những vết tích xanh của một số khu vườn nằm giữa đất cát, những mặt tiền trắng. Đoàn xe quân đội dọc xuôi qua những vùng đất rộng kéo theo đám mây bụi trên các cánh đồng đã thu hoạch. Phía bên Thổ Nhĩ Kỳ, cách anh hai mươi mét, những chiếc xe cứu thương hụ còi inh ỏi băng qua đám đông lớn.

Levent vẫn quan sát dân xứ này chạy trốn khỏi bạo tàn và mất hết phương hướng. Người già chống gậy, đám trẻ con mang đôi mắt đầy đói khát và sợ hãi, những phụ nữ nông dân mặc váy dài, một vài người ẵm theo con nhỏ trên ngực, người tàn tật, kẻ ăn xin, người bị thương, kẻ dị tật cầm cự bằng những cây nạng tạm bợ, nhưng hòa trong làn sóng khốn khổ là những tiểu thương buôn bán nước, trái cây, bánh mì, những người tò mò và những kẻ trộm cắp, những tên lưu manh chấp nhận số phận đang chờ thời của chúng, những tên buôn thuốc hoặc những người cầm đồ, những bộ đồ bẩn thỉu, râu tóc lởm chởm.

Levent trân trọng khoảnh khắc này, nó khiến anh cảm thấy mình vẫn đứng vững trong thời khắc loạn lạc của lịch sử, có một vị trí mà không gì có thể tước đi quyền tự do hành động của anh, hay nói một cách khác, sự thoải mái. Tôi là một chiến binh du mục, tổ tiên tôi đã lùng sục khắp ngõ ngách thảo nguyên trong nhiều thế kỉ, trước khi chinh phục tân La Mã, chúng tôi có sự nhanh nhẹn và sức mạnh, tôi sẽ không bao giờ giống những kẻ ăn xin ấy, sức mạnh ở trong tôi, tôi tiến lên, tôi chiến. Và tôi chén hết lũ búp bê da trắng.

Chiến binh vũ trang, nhà báo, nhiếp ảnh gia, đoàn làm phim đến từ khắp thế giới hòa lẫn vào đám người tị nạn đang lang thang trong mê cung những con đường sau lằn ranh giới.

Kể từ lúc chiến trận bắt đầu, một thành phố khác đã được sinh ra và phát triển phía bên này biên giới.

Một thành phố lớn trên mặt đất, mọc lên từ trong hỗn loạn.

Bùn lầy và cát bụi.

Khắp nơi là những trại tị nạn, những đống lửa, những bãi rác chất thành núi, những cái mương đầy phân, những chiếc lều dài chứa thiết bị bán quân sự, những buồng hình tròn màu pastel do các tổ chức phi chính phủ cấp, hay những nơi trú ẩn được dựng bằng thảm và chăn phơi trên những bộ khung làm từ cành cây. Nhiều dân tị nạn người Syria. Nhiều gia đình đang quỳ trong cát bụi và thì thầm cầu nguyện. Những con chiên của Chúa.

✽

Tại tất cả những trạm kiểm soát biên giới đều có những đám lính người Kurd trong bộ quân phục màu xanh lá hay màu xanh thẫm. Chúng kiểm soát tất cả những người ra vào.

Phía bên kia, nước Syria. Tụi tao sẽ quật mày Bachar, tụi tao sẽ treo bi mày lên...

Từng người một qua trạm.

Khó khăn lắm Levent mới tới được một trạm kiểm soát, và nói danh thân của mình cho cảnh sát đặc vụ của Tổng thống Erdogan đang đóng chốt tại đó. Ngay lập tức, một viên trung úy đã chở anh đến khu biệt thự nằm cô lập trên một ngọn đồi, nơi đóng quân của các sĩ quan Thổ Nhĩ Kỳ suốt ngày dán mắt vào ống nhòm. “Tụi em theo dõi tất cả những trạm kiểm soát và viết báo cáo,” một trong số họ nói như thế với Levent. “Thưa chỉ huy, tiếc là ông đã không đến vào hôm qua, lúc đó phe đồng minh đang tác chiến. Hiếm khi nào có thể chứng kiến cảnh máy bay oanh tạc trong điều kiện như vậy. Những chiếc F-16 đảo qua lại suốt ngày... rất thú vị, em có thể cho chỉ huy xem các đoạn phim, nhưng cũng còn nhiều giấy tờ đang chờ, cũng may là không phải ngày nào cũng viết...”

Anh thích người ta gọi mình là chỉ huy. Dù anh không hề có một cấp bậc nào. Chỉ duy nhất một số hiệu trong hồ sơ mật vụ Thổ Nhĩ Kỳ.

Anh ngủ trong nhà. Tên đại úy nhường giường của mình cho Levent. Anh chợp mắt được một lát. Sáng hôm sau, một tài xế mặc đồ dân sự chở anh sang một khu biệt thự khác, cách đó vài cây số, ở Suruç. Ở đây cũng vậy, như những nơi bị chiến tranh tàn phá trên thế giới, cuộc sống thường nhật bị đảo lộn. Những khu làng dựng tạm và những quan tài được buộc thành hàng bằng dây thừng. Những xe ủi đang san lấp mặt bằng để dựng nhà lắp sẵn và đào hố chôn tập thể. Đã có năm trại tị nạn, đa số là người Kurd. Từ nhiều tuần nay, hai bên đường, những chiếc xe tải thồ thực phẩm đang đợi bật đèn xanh để tiếp tế cho Kobani.

Ngôi nhà trống vắng, chủ nhà - giám đốc một chuỗi phân phối địa phương - đã chạy trốn chiến tranh. Người gác cổng - một ông già tóc bạc trắng với một cánh tay bó bột - pha cà phê cho Levent, rồi bỏ ra vườn. Đúng 9 giờ sáng, một chiếc xe hơi dừng trước cổng. Tài xế nhanh tay mở cửa xe cho vị khách.

Levent quan sát từ cánh cửa sổ tầng một, tâm trạng phấn khích. Sự xuất hiện đúng giờ của vị khách càng làm anh thấy rõ và anh cũng như người khách đó, đều thuộc thành phần những người không tuân theo quy luật của cuộc sống bình thường. Người đàn ông ăn mặc kiểu phương Tây, dáng người cao và gầy.

“Salam alikoum! Rất vui được gặp ông. Hãy gọi tôi là Mourad, hơn nữa đó là tên ông chọn in trên hộ chiếu của tôi.”

Hắn nói tiếng Anh chuẩn, nhưng ngữ điệu không mấy tự nhiên, ngắt câu nhỏ, tròn vành rõ chữ. Levent cho rằng hắn đang tìm cách che giấu phương ngữ của mình. Gương mặt khắc khổ, ra dáng thủ lĩnh, tóc chải dựng ngược về phía sau, khoảng bốn mươi tuổi. Mật vụ của Levent đã không tìm thấy danh tính thực của hắn. Chỉ chắc duy nhất một điều: hắn là người Iraq, từng là sĩ quan dưới thời Saddam Hussein, hắn gia nhập phiến quân Hồi giáo từ nhiều năm nay, hiện là một trong những người đứng đầu Nhà nước Hồi giáo tự xưng, phụ trách đối ngoại, điều này chẳng có ý nghĩa gì.

“Thủ tục hải quan không quá...”

“... quá rắc rối? Không hề. Cũng rất cảm ơn ông. Nhờ ông tôi đã có những giấy tờ thông hành hợp lệ.”

“Ông có thể tiếp tục sử dụng chúng vào tối nay khi qua biên giới tại trạm kiểm soát cũ. Nhưng đừng quên ông đang mang một danh tính có khả năng tự hủy. Ngày mai, sau 7 giờ sáng, nếu ông dùng hộ chiếu này, ông sẽ bị bắt ngay lập tức.”

Họ trò chuyện trong vòng ba tiếng đồng hồ. Cả hai đều như quen biết từ lâu, nhưng đây là lần đầu tiên, họ gặp nhau. Mourad, dẫn dắt cuộc nói chuyện một cách bài bản với mục đích “rà soát nhanh những vấn đề được xem là nóng bỏng”. Trước tiên hắn đề nghị hai bên phải giữ bí mật tuyệt đối về buổi gặp này. “Đây là điều kiện tiên quyết,” hắn nói, không một nụ cười “Chúng ta không quen biết nhau,” Levent gật đầu. “Chúng ta chưa từng gặp nhau. Cuộc đối thoại này chưa từng xảy ra.”

Ngay sau đó họ trao đổi chi tiết về tình hình Syria, những ý đồ của người Kurd (“Về điểm này, chúng tôi đánh giá cao việc các ông đã không từ chối cung cấp thông tin,” Mourad nói không một nụ cười), về Iraq, Mali, Liban, Ai Cập, Libya, và dĩ nhiên cả Kobani. Cả hai người đều tập trung lắng nghe khi nói chuyện, giọng nói đều đều, mắt không rời nhau.

Mourad chân bắt chéo, châm lại một điếu thuốc mà hắn hút dở dang. Mũi khoằm nhưng thanh, vài nếp nhăn xung quanh miệng, râu quai nón được tỉa tót và láng coóng, trên gương mặt hốc hác, là sự hợm hĩnh của một kẻ đã sống sót qua những lần dội bom từ máy bay không người lái của Mỹ. Đối diện hắn, Levent có vẻ vụng về, tròn trịa hơn, thậm chí có vẻ yếu đuối hơn (nhưng anh cố tình làm như thế). Anh lắng nghe (anh học cách im lặng để làm người khác nói) và thâu tóm đối phương với ánh mắt đen của mình nhưng cũng không quên đặt liên tiếp những câu hỏi ngắn gọn và sắc bén, đôi khi làm người đối thoại bối rối.

Không một ai ghi chép.

Mạng lưới, tài chính, trang bị vũ trang, quan hệ với các nước “bạn”, tất cả vấn đề này đều được bàn đến. Những thông tin tổng quát, chủ yếu mang tính chính trị. Dĩ nhiên, những tin vịt, những đồn thổi cũng được hai bên đề cập chớp nhoáng.

Mourad không do dự sử dụng nghệ thuật nói vuốt đuôi, nhưng mỗi lời tán thưởng của hắn chỉ gióng lên những lời cảnh báo trong bộ não của Levent.

Hai con mèo nhìn nhau, đánh hơi nhau, móng vuốt giương ra để bắt lấy những gì trong tầm với, nhưng không ngừng tìm kiếm những điểm tương đồng vì quyền lợi chung. Chủ đề cuối cùng liên quan đến Libya. Mỗi bên đã đạt được những gì mình mong đợi trong cuộc trao đổi không có thực và đang suy nghĩ sẽ làm gì với những thông tin thu lượm được. Levent mở cửa sổ và nói với người gác cổng đang ở trong vườn mang tới hai tách cà phê. Trước khi cà phê được dọn tới trên chiếc mâm nhựa màu xanh, Mourad đứng dậy, nhìn thành phố Kobani trong biển lửa. Mắt vẫn không rời, hắn thốt lên:

“Còn một chi tiết nữa!”

Cho tới giờ, chẳng ai đề cập đến chi tiết.

“Theo tôi đã đến lúc phải giao việc cho mật thám của chúng ta ở Tripoli và Paris.”

“Mục tiêu Pháp?”

“Chính xác. Mục tiên Pháp. Nghe rất hay.”

“Tuần sau tôi sẽ có mặt ở Tripoli.”

5

Taurbeuil-La Grande Tarte, vùng ngoại ô Paris, Pháp

Ở trạm xe buýt, trên đại lộ phía ngoài, ba tên râu ria trùm đầu đang đánh một đứa trẻ. Người qua đường lảng tránh, xe cộ chạy ngang bỗng tăng tốc, bánh xe cạ xuống mặt đường kêu két két. Lúc nào cũng có những vụ cướp giật, trấn lột, trả thù tại trạm xe buýt này, kế bên cổng trường, nhưng từ nhiều tuần nay, một nhóm lưu manh đã tuyên chiến với bà hiệu trưởng vì bà đã phạm sai lầm thông cáo với báo chí rằng mình mong muốn giúp những học sinh ưu tú nhất của trường ở Taurbeuil được vào học tại một trường lớn ở Paris. Giám đốc Viện Khoa học chính trị đã tới tận nơi để ký kết thỏa ước liên kết giữa trường trung học Jacques Prévert, được xếp vào diện “giáo dục trọng điểm” và ngôi trường uy tín tọa lạc trên đường Saint-Guillaume ở Paris. “Chúng em rất vinh dự được đón tiếp thầy,” hai ba học sinh của trường đã phát biểu như vậy với ông giám đốc.

Kể từ ngày hôm đó, ngày được báo chí ca tụng là đáng nhớ, nhiều vụ bạo hành liên tiếp xảy ra trước cổng trường. Những phần tử Hồi giáo cực đoan chờ những học sinh có thành tích tốt để trấn lột và cho chúng một trận nhừ từ. Đã hơn một tháng, Trở thành chuyện thường ngày. Tối qua, camera quan sát đặt gần đó đã bị tháo và đập vỡ tan tành. Không nhân chứng. Sáng nay, một học sinh trung học trở thành con mồi. Những cú đấm túi bụi khắp người. Thằng bé, mười ba hoặc mười bốn tuổi, vùng vẫy la hét bằng tiếng Ả Rập, tìm cách bảo vệ đầu bằng khuỷu tay của mình, sau đó nó bị ném lăn ra đất và nhận lấy những cú đá. Tên cao to nhất trong đám nắm tóc lôi đi và đá một cú vào bụng, rồi nhấc bổng lên và ném nó xuống nền đất lần nữa. Một tên khác xé rách túi Quechua và đổ mọi thứ lên mặt đường. Những cuốn vở bay tứ tung. Một chiếc xe Golf màu đen đang đậu chờ đám du côn cách đó không xa. Đứa học sinh mất vài giây để đứng dậy và bỏ chạy. Áo sơ mi của nó dính máu.

Một đứa con trai da đen ngồi quan sát cảnh đánh nhau, không nhúc nhích. Dáng người cao và gầy, gương mặt khắc khổ, tóc xoăn, cặp kính tròn trên mũi, có vẻ lớn so với tuổi, mặc chiếc áo khoác bằng len, chân dài của một vận động viên nhảy xa, quần jogger có zip kéo ở hai bên chỗ mắt cá chân. Harry, tên của nó, viết in màu vàng phía sau lưng trên nền áo đen. Trong khoảnh khắc, toàn bộ thân thể của nó như có luồng điện. Tim, cơ bắp, dây thần kinh. Nó đang để xúc cảm trong tình trạng ngủ đông vào những lúc nó phải chứng kiến những việc không muốn thấy, bạo lực hay tình dục. Nó chứng kiến nhưng vô cảm. Với ý nghĩ cảnh sát sẽ nhanh chóng hỏi tới mình như nhân chứng, nó chạy nhanh về phía trạm xe buýt, nhặt một túi đựng bút (rất đẹp, bằng chất liệu skaï xanh lá, với một cây com-pa) và một cuốn sách, cuốn duy nhất không bị xé, rồi biến mất trong các tòa nhà.

6

Trên đường tới Tripoli, Libya

Trời nóng, những tên lính biên phòng lật tới lật lui cuốn hộ chiếu rồi cho tôi qua. Levent đã điều một chiếc xe tới biên giới Libya, một chiếc Hummer kaki, chiến lợi phẩm của cuộc chiến vẫn còn giữ biển số ngoại giao Hoa Kỳ, và một đoàn hộ tống súng ống tận răng. Những nỗ lực này cho thấy tôi có một vai trò quan trọng trong con mắt của những người tiếp đón. Dù không muốn bỏ Rim một mình quá lâu nhưng tôi cũng vui khi rời El Marsa. Chuyển đi này kích thích sự tò mò ngay khi tôi đoán được rằng tình hình hỗn loạn ở Libya không có gì vui và nhất là nước Libya đã khác nhiều so với cách đây ba mươi năm khi tôi tới tham gia chiến dịch khai quật cùng với các đồng nghiệp người Ý ở Leptis Magna.

Những túp lều nơi khai quật dựng ở kế bên đền Hereules, giữa Đấu trường cổ và biển. Không thể mong đợi điều tốt hơn. Tôi đến nơi khai quật sớm nhất có thể, trước cả những con ruồi, cùng lúc với bọn cảnh sát ngày đêm theo dõi chúng tôi. Tôi đã bước đầu kết thân với người thanh niên trẻ nhất trong số bọn họ, tên Moussa, cũng không khá gì hơn đồng nghiệp của nó, một tên khốn. Bằng mấy đồng đô-la, nó tuồn cho chúng tôi những thứ khan hiếm được mua ở Tripoli, nó quay về đó vào buổi tối mỗi khi tìm thấy, nào là xà phòng, dao cạo, và dĩ nhiên sẽ có rượu vang hoặc whisky; nó đã mua lại với giá đắt đỏ từ một tên thư ký ở Đại sứ quán Ai Cập.

Chúng tôi chỉ rời Leptis khi có tiệc tùng ở Tripoli, thường vào tối thứ Sáu, và luôn được bọn thiên thần hộ mệnh hộ tống. Đại sứ Pháp, một chuyên gia ngôn ngữ và văn hóa Ả Rập, con trai của một người theo chủ nghĩa vô chính phủ, thích tụ họp vài người bạn ăn uống trong vườn, trong đó có một nữ nhà báo Pháp, Jeannette (bồ nhí của Gaddafi, tóc vàng hoe trong bộ đầm xanh lá ngắn, giọng nói hơi khàn). Hôm sau, chúng tôi quay về nơi đóng căn cứ của mình.

Căn cứ tạm bợ của chúng tôi nằm ở cửa sông Lebda, sát biển, nhưng cũng không làm dịu đi phần nào sức nóng. Chúng tôi tán gẫu hàng giờ và nhâm nhi rượu rosé ướp lạnh. Sự yên bình cho những ai ảo tưởng được ở lại mãi mã... Tôi đã có một kỷ niệm rất đẹp về những buổi tối cùng hàn huyên, nỗi ám ảnh, niềm tin và hoài nghi của chúng tôi. Chúng tôi nói về thế giới, với những hỗn độn, những biến đổi, xóa bỏ mọi ranh giới thời gian. Dưới bầu trời đầy sao, chúng tôi bàn luận từ Septimius Severius đến Gaddafi.

Tôi nhớ một đêm nọ, Enzo, một đồng nghiệp người Ý gốc Milan, đã nhắc lại câu nói nổi tiếng của Napoléon ở Fontanes, giọng điệu nghiêm trang nhưng châm biếm, kiểu Mastroianni, giọng đầy quyến rũ của anh vẫn còn văng vẳng bên tai: “Chỉ có hai sức mạnh trên thế giới: quyền lực và trí tuệ; theo thời gian, quyền lực luôn phải khuất phục trước trí tuệ.”

Leptis Magna, nằm giữa các đồn điền ô liu với những con đường xếp hình sao hướng về Alexandria, Timbuktu và Tingis (sau này là Tanger), đã từng là cái bóng của nền văn minh ngạo nghễ thời La Mã, nó bao phủ khắp sa mạc châu Phi. Ở Leptis Magna, các Hoàng đế thay nhau cai trị trong thời kỳ hỗn loạn của lịch sử, quyền lực và trí tuệ đều bại. Tình yêu, khát khao và thần thánh đều rời bỏ thành phố, nơi trước đây cuộc sống vô cùng náo nhiệt. Thành phố nay trở nên tĩnh lặng.

Những buổi trò chuyện của chúng tôi không ngừng xoay quanh điều bí hiểm này. Tại sao không có người? Những người cuối cùng có mặt tại thành phố này là quân đoàn Byzantine, khoảng bốn mươi binh sĩ, vào thời kỳ người Ả Rập đi xâm chiếm. Chúng tôi tự hỏi những người canh giữ biên cương đã đi đâu, chính phủ đã bỏ quên họ? Họ bị hành hình trên bãi biển? Họ đã âm thầm cải đạo? Sau họ, hầu như không còn một ai qua lại trên con đường của Leptis, cho tới trước Đại thế chiến năm 1914, khi những nhà khảo cổ người Ý đổ bộ.

Hơi thở của biển cũng không làm bớt đi sự yên lặng đè nặng lên thành phố. Thỉnh thoảng, một sô dân du mục đi ngang qua, dừng chân, nhưng không dám bước vào khu vực của người La Mã. Họ tự cho mình là lính gác (thậm chí là chủ nhân) của thành phố chết, họ chăm sóc hoa giấy, nhũ hương và đậu kim, tạo ra những vệt màu trải dài lên những hòn đá giãn nở.

Những vết tàn tích tỏa ra nguồn năng lượng phi thường. Ký ức về một thời huy hoàng vẫn sống mãi trong từng người chúng tôi. Thành phố ám ảnh chúng tôi.

Chúng tôi nằm trên giường trại, chẳng thể nào ngủ được, vào một đêm nọ, sau khi châm điếu xì gà xoắn và nặng mùi ưa thích, Enzo kể rằng, vào thế kỷ 17, những du khách Pháp, được lãnh sự của chúng tôi bảo hộ ở Tripoli, đã mua đá cẩm thạch và cột đá từ người Bédouin du cư, chúng được vận chuyển với sự cho phép của Quốc vương Constantinople, đến khu biệt thự săn bắn ở Versailles và ở hai nhà thờ Paris, Saint-Sulpice và Saint-Germain-de-Prés. Chúng tôi đã hứa sẽ gặp lại nhau ở Paris để uống một ly sâm panh trước những viên đá hồng và xanh ấy. “Sâm panh mát lạnh đây!” Enzo nói khi mồ hôi nhỏ giọt xuống giường, như tất cả chúng tôi. Lời hứa đã không giữ được, nhưng những ký ức sống động ngày đó khiến tôi chấp nhận ngay lời đề nghị của Levent quay trở lại Leptis Magna.

Khách sạn Corinthia, Tripoli, Libya

Sau khi vượt qua nhiều trạm kiểm soát và đi dọc theo khu đất hoang tàn với tàn tích cung điện của gã yêu tinh Gaddafi, Bal al-Azizia, đoàn xe chúng tôi tiến vào khu vực tiếp cận Corinthia. Một đám đông chiến binh chen lấn nhau phía sân trước. Tôi đưa mắt tìm kiếm đầu mối liên lạc của Levent đang phải đợi tôi. Tôi phát hiện ra một người đàn ông tầm bốn mươi, ăn mặc theo phong cách châu Âu, và khi tôi bước đến chỗ anh ta thì một người phụ nữ mang khăn voan che mặt bước ra khỏi đám dân quân và tiến đến.

“Ông Sébastien Grimaud? Chuyến đi của ông tốt chứ? Tôi sẽ chỉ cho ông phòng của mình, chỉ huy Moussa sẽ sớm tiếp ông.”

✽

Về mặt lý thuyết, tôi có quyền rời khỏi phòng mình.

Về mặt lý thuyết, tôi có thể đến một trong những quầy bar làm một ly và thỏa thích sử dụng máy chạy bộ trong phòng thể hình hoặc mát xa tại spa. Nhưng quán bar không phục vụ rượu, máy chạy bộ lại không hoạt động, nhân viên mát xa cũng biến mất, và nhất là Levent, đã gọi điện thoại cho tôi, dặn rằng khi đi dạo trong khách sạn, tôi có thể gặp phải rủi ro không đáng: “Anh chỉ nên rời phòng khi vệ sĩ của tôi đến đón. Khách lưu trú ở khách sạn là những doanh nhân được bảo vệ rất kỹ lưỡng, cùng vài nhà báo phiêu lưu mà thôi. Các nhà ngoại giao cuối cùng đã rời khỏi Corinthia.”

Tôi mang theo vài quyển sách. Tôi dành hàng giờ để đọc, tôi nghĩ đến Rim, tôi lo lắng về con bé, tôi tưởng tượng nó tụ tập với tụi con trai trường trung học, tôi tự nhủ chắc không đâu, tự trấn an, tôi yêu cầu dịch vụ phòng một pizza, tôi tắm dưới vòi sen lạnh và khi màn đêm buông xuống, tôi xem tivi.

Tôi không phủ nhận ý muốn gọi cho Rim vẫn luẩn quẩn trong đầu. Tôi mười lần bấm số điện thoại, nhưng tôi gác máy mười lần trước khi cuộc gọi của tôi đổ chuông. Tôi vẫn gửi một tin SMS cho con bé. Rời rạc và ngắn gọn. Mọi thứ đều ổn. Đừng quên học toán. Khi bấm gửi, tôi biết đó là một sai lầm. Đừng hy vọng có câu trả lời. Giá mà có người đồng ý để mắt đến việc đi hay về của con bé lúc tôi vắng mặt sẽ khiến tôi thấy nhẹ nhõm. Nhưng tôi không thể yên tâm giao nhiệm vụ này cho hàng xóm của mình mà không dấy lên sự ngờ vực. Dù thế nào đi nữa, nó cũng cần được tự do, tôi phải quen với việc này.

Sidi Bou Saïd, Tunisia

Tôi đã gặp Rim vài tháng trước, lúc tôi viếng thăm ngôi mộ Sidi Bou Said nằm phía sau quán cà phê Les Nattes, trước đây là một nơi ăn chơi thời thượng của khách du lịch. Tôi quan tâm đến ngôi mộ của thầy pháp này với nhiều lý do. Những ngôi mộ của các vị thánh luôn là những điểm giao nhau giữa trời và đất. Tôi đã nghe nói đến truyền thuyết cho rằng thánh Louis trước khi chết đã cải đạo sang Hồi giáo. Vì thế vị vua của người nghèo này có lẽ đã được phong thánh hai lần. Ibn Khaldoun đã từng nói đến giả thuyết kì lạ này. Thánh Louis, tên thật là Sanluwis, ibn Luwis, hay Ridâfrans, phiên âm của Roi des Francs (Vua dòng họ Francs), đã tiếp tục đeo bám ký ức của những người Ả Rập sống ở bờ biển Ai Cập, và cho tới tận Carthage, nơi ông qua đời.

Truyền thuyết phương Đông về thánh Louis, bị các sử gia phương Tây lãng quên, đã không ngừng lan truyền qua truyện cổ tích và điển tích Kinh Thánh. Thật đáng ngạc nhiên, câu chuyện này vẫn còn như in trong tâm trí của người phụ nữ tứ tuần, gương mặt che kín, vẻ ngoài luộm thuộm, đang canh giữ ngôi mộ của Sidi Bou Said. Tôi gõ cửa nhà bà. Đầu tiên bà yêu cầu tôi đi chỗ khác chơi. “Đây là thánh đường! Không thăm viếng!” Trước thái độ nài nỉ của tôi, bà hạ cố ra đứng trước thềm cửa. “Tôi là con cháu của Sidi Bou Said, chính ông tổ đã cải đạo cho Sanluwis, ông đã giúp Sanluwis nhận ra được những tội lỗi của mình...” Trong lúc bà ấy nói, tôi để ý thấy một cháu gái trẻ đang ngồi đọc dưới một mái che gần nhà. “Ông đang nhìn Rim à? Nó là đứa em họ, ba mẹ nó bị giết trong cuộc cách mạng...” Tôi đưa bà ấy 10 euro. Bà mở cửa thánh địa và quay gót bước lê vào trong bếp.

Buổi tối trời mát mẻ, hương hoa thoảng trong không khí, tôi đi bộ về, đúng một tiếng đồng hồ. Màn đêm buông xuống và nhiều lần, tôi có cảm giác bị theo dõi nhưng không bao giờ nghĩ rằng một đứa con gái trẻ đang bước đi nhẹ nhàng như mèo cùng hướng với tôi.

Tôi đã tính đọc lại một cuốn tiểu sử về thánh Louis, thì ai đó gõ cửa. Tôi đã về nhà hơn một tiếng đồng hồ. “Cháu đây, Rim...” con bé chỉ nói thế và bước vào căn phòng trước khi tôi mời. Nó mang một cái túi với những cuốn tập, những cuốn sách học và hai cuốn truyện bỏ túi. “Cháu có thể ngủ ở đây không?” Tôi ngạc nhiên khi thấy gương mặt nó sáng bừng sự kiên quyết. Có gì đó pha trộn giữa sự e thẹn và cả quyết tâm. Nhưng tôi thật sự bị choáng ngợp khi thấy nó giống vợ tôi, Valentine: cũng đôi mắt màu xanh, cũng mái tóc đen, cắt ngắn, làn da rám nắng, gò má khá cao, nét mặt và cử chỉ của nó cũng giống vợ tôi, nó thật sự làm tôi bối rối. Tôi đã gặp vợ tôi ở trường trung học và chúng tôi đã kết hôn ngày cô ấy mười bảy tuổi. Hai năm sau đó, Valentine tự tử, ngày cô mười chín tuổi, lỗi của tôi. Không ai thế chỗ của cô ấy.

Rim đang đợi tôi trả lời, vừa nhún nhảy vừa nhìn những cuốn sách trên tủ. “Sao lại không chứ? Chỗ của chú cũng không tồi...” Sau khi nghe chính mình phát ra những từ như vậy tôi mới ý thức được ý nghĩa của chúng. Tôi đưa con bé bánh mì kẹp thịt và lon Coca, tôi chỉ phòng của nó, nơi tắm rửa. Có lẽ sau này tôi sẽ tự trách mình là một kẻ vô trách nhiệm bệnh hoạn, nhưng hiện giờ, tôi cảm thấy hãnh diện. Khi nó quay trở xuống, nó để xuất pha trà bạc hà. Tôi nhìn nó lấy nước và đi tìm mấy cái tách, tôi tự nhủ mình cần phải chọn lựa từ ngữ khi nói chuyện với nó và suy nghĩ khi hành động. Nhất là không được hứa gì cả.

7

Les Tamaris, El Marsa, Tunisia

Với tôi, người đương thời cũng thường khó hiểu như người dân từng sống ở Leptis Magna, nơi mà tôi đã đào bới những ngôi nhà và những ngôi mộ. Tôi gõ những ghi chép, tôi quay ngược về quá khứ, tôi đi cùng những nhân vật của mình, tôi rời bỏ chúng, tôi ngồi lâu trong phòng làm việc của mình ở Les Tamaris, và tôi tìm thấy lại sự sung sướng của chính mình khi quỳ trên cát và bắt đầu cào đất bằng một cái bay. Nó chỉ dẫn tôi như chiếc đũa chữ Y dẫn người đi tìm mạch nước ngầm. Sôi sục những điều bí ẩn. Chưa bao giờ tôi bước vào hầm mộ, chưa bao giờ tôi đào bới đất và khai quật những mảnh xương trắng mà không tự hỏi: Họ là ai? Họ cầu nguyện như thế nào? Còn khi họ yêu nhau...? Hãy cho tôi biết, hãy kể tôi nghe... Đó là những điều tôi rất muốn hỏi cô Jeannette nổi tiếng ngay lập tức vào ngày tôi gặp lại cô ấy. Hãy cho tôi biết, kể đi... Chính cô là người đầu tiên đã kể tôi nghe về ngày Hạ chí ở Malta trong khu đền Mnajdra, cuộc gặp gỡ của cô với Habiba, thoát chết sau vụ đắm tàu. Levent cũng có mặt. Như Flaubert (người đã hồi sinh Carthage!) từng viết trong một bức thư gửi mẹ: “trong lúc thân con tiến về phía trước, những suy nghĩ của con ngược dòng thời gian và đắm chìm vào những ngày quá khứ.” Khi xem lại những ghi chép của tôi, mục đích duy nhất là tìm cách kể về từng nhân vật, với những mâu thuẫn và bí mật của họ. Buổi sáng hôm ấy, nhiều hành khách ngồi trên chiếc xe buýt đưa họ đi từ Valletta đến tận khu đền thờ. Mỗi người họ là một ẩn số.

8

Valletta, Malta

Một tin nhắn của Đại sứ quán xác nhận chuyến thăm khu đền Mnajdra. “Một chiếc xe buýt nhỏ sẽ đến đón quý khách. Điểm hẹn tại sảnh khách sạn Excelsior. Chúng ta cần phải có mặt tại nơi đến ba mươi phút trước khi mặt trời mọc. Khu đền sẽ đặc biệt mở cửa cho chúng ta và một nhóm phụ nữ người Mỹ, họ đã bao trọn khu vực bên trong một ngôi đền.”

Rifat Déméter, Đại biện người Pháp, lo lắng dù mới sáng sớm, đếm đi đếm lại số lượng khách mời. Một nhà ngoại giao trạc tứ tuần. Làn da ngăm đen, bàn tay dài xương xẩu, mái tóc đen và ngắn, tóc thưa ở hai bên thái dương, ông ấy đeo một cặp kính cận hình chữ nhật và mặc một bộ âu phục bằng vải lanh trắng thanh lịch. Ông ấy thích vừa cười vừa giới thiệu về bản thân rằng mình “đã vào Bộ Ngoại giao bằng kì thi tuyển cán bộ khu vực Trung Đông khi Bộ đang muốn cho thấy đội ngũ nhân viên của Bộ có quá trình làm việc và kinh nghiệm đa dạng, thể hiện rõ, thậm chí đi trước sự tiến hóa của xã hội.”

“Thật lạ, ông ấy nói và nhìn về phía thang máy, đúng ra chúng ta phải là năm người tính luôn tài xế... hình như còn thiếu... ai đó...” Vừa lúc ấy, một phụ nữ trẻ trạc hai mươi đi qua lối vào và sải bước băng qua sảnh khách sạn, tiếng dép sandal phát lên từ nền gạch. Một dáng người thanh mảnh, quần jean, áo corset tay trần, một chiếc khăn choàng Ả Rập keffieh quấn quanh cổ.

“Emma! Tôi định tới nhờ tiếp tân đánh thức cô dậy. Tôi quên mất cô sống trong thành phố.”

“Xin chào,” cô đáp trống không, một tay đặt trước mắt như để không bị chói.

Làm quen ngắn gọn, trạng thái còn đang ngái ngủ. Đây là lúc nói chuyện mà không nhìn mặt nhau. Các cửa thang máy mở cùng lúc và tiếng người huyên náo khắp sảnh. Rifat giật mình khi thấy những người mới xuất hiện, những tay nhà báo người Mỹ, ông chạy ra bắt tay chào họ và nói vọng lại: “một nhóm phóng viên CNN... họ đi thực hiện một phóng sự ở Tripoli.” Nhân viên khuân vác chạy về phía họ và mang các vali cùng thiết bị quay phim đi.

Rifat đưa những “khách mời” của mình lên một chiếc xe buýt mini màu đen. Tài xế mở lớn máy lạnh. “Lạnh thế,” Emma lầm bầm ở chỗ khuất ánh sáng. Hành trình đi qua những con đường nằm trên cao của Floriana, băng qua những thành phố đang ngủ, rồi cảnh đồng quê chìm trong bóng tối. Ánh đèn pha soi vào nhiều người đi bộ dọc bên đường. Những bóng dáng không có gương mặt, bộ dạng người mộng du.

Một đại diện của Bộ Du lịch, với râu quai nón và đầu đội nón lưỡi trai, chào đón những người tham quan ở Mnajdra và dẫn họ đến khu đền bằng con đường dốc trên cánh đồng hoang. Trăng chiếu sáng những tấm che được căng ra ở phía trên khu đền. Biển thở nhẹ. Không khí tràn ngập mùi hương của vùng Địa Trung Hải.

Emma, sinh viên Pháp đang thực tập ở Valletta, im lặng, cúi đầu và Jeannette, một nhà báo với đôi mắt xanh ngọc, miệng ngậm một thanh sô-cô-la đắng, họ đang bước đi cạnh Rifat Déméter, giọng vang, lịch sự một cách hơi gượng ép và mang một đôi giày Converse mới. Dẫn đầu là anh người Thổ, Levent Demit, bạn của Rifat, tay cầm gói thuốc lá.

Ánh sáng trắng từ những ngọn đèn dầu ở phía bên kia khu đền.

“Hẳn là từ nhóm mấy cô người Mỹ,” anh người Malta nói.

“Phải làm gì đó chứ,” Jeannette thì thầm, “những ngọn đèn đó sẽ làm hỏng việc quan sát sao của chúng ta!”

Họ ngồi xuống những tấm chăn và tạo thành một vòng tròn.

Một vệt ánh sáng trắng quét trên mặt biển gợn sóng, dọc ngang những dải bọt màu trắng bạc. Tất cả họ đều đang có cảm giác bồng bềnh và kết nối với một thứ gì đó siêu hình.

“Tôi chưa bao giờ nhìn thấy trăng sáng đến như vậy,”

Emma thì thào, tựa như cô đang sợ chính giọng nói của mình.

“Và có lẽ chưa bao giờ trăng to đến vậy. Giống như nó đang tiến lại gần chúng ta.” Anh người Thổ nói chen vào.

Anh râu quai nón người Malta kể ngắn gọn lịch sử khu đền: “Những nhà hàng hải đến từ vùng biển Địa Trung Hải xa xôi đã xây dựng khu đền này vào đầu thế kỉ thứ 6 trước Công nguyên, họ có khả năng nâng và dịch chuyển những tảng đá khổng lồ. Họ có những am hiểu về vận hành vũ trụ luôn làm các nhà bác học kinh ngạc. Hôm nay là ngày Hạ chí,” viên chức ấy tiếp tục nói, “trong ít phút nữa, mặt trời sẽ mọc. Lúc đó, quý khách sẽ chứng kiến một cảnh tượng độc nhất vô nhị. Tia nắng đầu tiên sẽ xuyên qua lỗ được khoét sâu trên tảng đá lớn và rọi vào ngay bàn thờ chính điện nơi các thầy đang làm lễ tế.”

“Tế người?” Emma hỏi.

“Các nhà khảo cổ chỉ tìm thấy những bộ xương động vật, nhưng điều đó cũng chẳng nói lên điều gì.”

Họ đứng dậy để chào đón bình minh. Phía bên kia đền, những cô gái người Mỹ thổi tắt các ngọn đèn. Phía chân trời hướng Đông, một điểm đang xuất hiện trên mặt nước lăn tăn màu xanh nhạt. Anh hướng dẫn người Malta nhìn đồng hồ rồi ra hiệu gọi mọi người vào đền và ngồi trong khu vực giáo đường thứ hai: “Chúng ta còn năm phút.”

Không ai mong đợi một vầng sáng như thế: một ánh sáng đỏ, chói lòa, xuất hiện từ lỗ nhỏ vách đá của ngôi đền và chiếu sáng rực bàn thờ. Những tiếng hò hét chào đón tia sáng. Những cô gái người Mỹ chắc chắn cũng đã nhìn thấy gì đó, vì họ cũng đồng thanh la lớn.

Họ tiến lại gần nhau, nghiêng người về phía điểm tụ sáng như muốn cùng nhau hòa vào sức nóng của tia sáng chỉ kéo dài thêm vài giây nữa. Sau đó họ ngắm nhìn mặt trời mọc, bàng hoàng trước cảnh tượng họ có đặc ân được trải nghiệm.

“Thế cũng không phải điều gì to tát lắm, chỉ một buổi sáng, như bao buổi sáng khác,” Emma nói.

“Những ngón tay hồng của bình minh...” Jeannette đáp trả.

Ánh sáng tràn ngập, trải dài trên mặt biển, trên cánh đồng hoang, xua tan những bí mật của bóng tối, đẩy nhanh chúng vào các thung lũng, bao quanh các ngôi đền, lôi chúng ra khỏi bóng tối, và quất thẳng vào mặt những người tham dự. Jeannet sẽ mãi nhớ cú sốc mà cô ấy đã cảm nhận vào thời điểm đó. “Tôi có cảm giác như ánh sáng mặt trời vuốt ve vào trong tận sâu thẳm con người tôi. Như thể những tia nắng đầu tiên xuyên qua từng lỗ chân lông, và chúng kích thích nhẹ nhàng những sợi dây thần kinh,” cô ấy nói như thế với Rifat.

Bên ngoài, chim chiền chiện cất tiếng hót.

Tiếng hót của nó hòa với tiếng cầu nguyện lạ lùng, ồm ồm, nghe không rõ, vọng tới tai của họ yếu dần, như từ rất xa, xuyên qua một lỗ khác trên tảng đá, người ta gọi đó là lỗ sấm truyền. Họ giật mình. Anh viên chức người Malta nhịn cười:

“Đáng lẽ tôi nên cảnh báo quý vị. Đó là một vị giáo sư đang thuyết giảng cho các học trò nữ của mình.”

“Một vị giáo sư?” Ông Đại biện ngạc nhiên hỏi.

“Giáo sư nhưng cũng xem như giáo chủ. Ông ấy phụ trách một nhóm người phụ nữ.”

“Những cô gái người Mỹ?” Anh người Thổ hỏi.

“Hơn nữa họ mời chúng ta qua dùng early morning breakfast với họ.”

Sáu phụ nữ ở những độ tuổi khác nhau đang ngồi xếp bằng, ăn mặc rất đơn sơ, đưa bộ ngực trần hứng lấy những tia nắng đầu tiên. Vị giáo sư mời họ đứng lên và mặc quần áo vào. Đó là một người gốc California, khoảng bốn mươi tuổi, râu quai nón tỉa ngắn, mặc quần jean và áo sơ mi Ấn Độ. Ông ấy cho biết đang phụ trách một chương trình nhập môn thuộc linh. Đây là một chuyến du hành, ông ấy dẫn những “học trò nữ” của mình đi khắp nơi trên thế giới. Khu đền Mnajdra là điểm dừng đầu tiên trong hành trình của họ.

“Mỗi tháng chúng tôi rời Palo Alto trong vài ngày.”

“Mục đích là tìm sự an nhiên?” Emma hỏi.

“Chính xác. Chúng tôi tập trung vào việc tìm kiếm những rung cảm tích cực.”

“Điều này làm tôi nhớ đến một bộ phim những năm 1960 về giai đoạn đầu của phong trào tự do yêu đương,” cô ấy tiếp tục nói và phì cười.

“Chúng tôi lấy cảm hứng từ một số triết lý của thời đại đó,” ông giáo sư người California đáp lại.

“Tình dục luôn gắn liền với thuộc linh,” một trong những người phụ nữ Mỹ nói.

Một cuộc tranh luận về đề tài nhạy cảm. Những nữ du khách Mỹ mang theo phích trà nóng và thêm rổ bánh sừng bò do thợ bánh của khách sạn làm đêm qua tại Saint Julian. Trời bắt đầu nóng lên, dù có gió bấc.

“Tôi tìm thấy nguồn cảm hứng ở hai người Pháp, Lacan và Lévi-Strauss,” ông giáo sư nói với viên Đại biện.

“Ông làm công việc này đã lâu chưa?”

“Tôi làm được ba năm rồi.”

“Công việc có vẻ khởi sắc?”

“Những khóa học của tôi đều đã đầy chỗ cho hai năm tới. Đa số các nữ khách hàng đều có nhu cầu thuộc linh. Nhưng họ cũng muốn tìm lại sự sung mãn trong đời sống tình dục của mình, dù họ thường không nói ra điều này. Họ chờ đợi được thăm viếng thân xác không báo trước. Những bất ngờ thú vị.”

“Ý ông là họ muốn để những viên đá nóng lên trên ‘chỗ ấy’ của họ,” Emma nói vẻ bực bội.

Viên Đại biện đề xuất chụp một tấm hình cả nhóm (để cho trang web của Đại sứ quán). Emma ngồi xổm, tóc rũ trước mắt, vẻ ảm đạm, hơi nhích lên trước so với nhóm. Jeannette cho biết cô cảm thấy không khỏe. Cô ấy nói:

“Do mệt thôi, sẽ không sao đâu. Tôi cần phải đi bộ và hít thở một chút. Tôi sẽ đi xuống dưới biển.”

Đã lâu cô không còn thích chụp kiểu tự phát. Bị tiếng chuông báo thức của khách sạn đánh thức quá sớm, cô không có thời gian để trang điểm. Và rồi sự hiện diện đó ở phía chân trời, vô hình, nhưng thật gần, nước Libya, làm cô bỗng nhớ lại, vẫn rõ như in, thời gian đã trôi qua thật lâu. Cô chủ động rời xa nhóm trong khi những người khác ngồi trên tấm thảm. Emma cũng đánh lẻ, và leo trèo như con dê cái, lên tới đỉnh của ngôi đền, nơi đó cô ngồi trong tư thế thiền định.

Một giờ trôi qua. Bỗng nhiên, Jeannette leo trở lên vừa chạy, thở hổn hển, vừa kêu cứu. Rifat Déméter là người đầu tiên đã nghe tiếng la hét. Ông ấy chạy nhanh về hướng đó.

“Chuyện gì thế?”

“Nhanh, gọi xe cứu thương!”

“Nhưng tại sao? Cho ai cơ?”

“Hai đứa trẻ châu Phi, chúng đang kiệt quệ. Chúng đang hấp hối.”

Nằm dài trên một băng ghế, cô lấy lại hơi thở một cách khó khăn. Rifat và Mike hỏi cô dồn dập. Cánh đồng hoang xào xạc. Côn trùng kêu râm ran, lá khô kêu tí tách. Jeannette nói những câu không liền mạch, ngồi dậy trong trạng thái hoảng loạn yêu cầu xe cứu thương.

Cuối cùng họ cũng hiểu ra rằng Jeannette đã gặp một bé gái người châu Phi, trong tình trạng kiệt quệ nó đã dẫn cô vào trong một hang động của vách đá, có cậu bé bị thương nặng đang trú ẩn. “Đang bị sốt cao, nó bị thương nặng ở đầu.” Viên chức người Malta gọi điện cho bệnh viện Mater Dei, sau đó giải thích với Rifat rằng có lẽ Jeannette đã tìm thấy hai đứa trẻ người Somalia đang tìm cách tới châu Âu bằng đường biển, như hàng nghìn người khác: “Cách đây vài hôm, một chiếc thuyền đơn sơ chở ba mươi tám người di cư bất hợp pháp đã bị đắm trước đảo Filfla. Mọi người đều nghĩ không một ai sống sót.”

9

Khách sạn Corinthia, Tripoli, Libya

Jeannette... Chúng tôi luôn vui mừng khi biết cô sẽ tham dự buổi tiệc chiêu đãi của ngài Đại sứ. Cô ấy là một trong những tâm điểm thu hút ở những bữa tiệc như vậy, cùng với rượu sâm panh lạnh và những đường cong gợi tình của vị nữ khách mời của chúng tôi. Vào thời đó, tôi muốn nói đến những năm 1980, cô ấy là một thiếu nữ trẻ, mảnh mai và yểu điệu. Không ai nhắc đến mối quan hệ giữa cô và lãnh tụ, nhưng ai cũng biết. Cô luôn mặc một chiếc đầm màu xanh lá, xuyên thấu và hở vai.

Tôi đã biết luôn phải dè chừng mấy nữ nhà báo trong giới báo chí Paris, vì họ có những mối quan hệ đặc quyền với những tên độc tài tầm thường và không bao giờ bỏ lỡ dịp tâng bốc chúng. Tại Viện Pháp ở Damas tôi đã gặp một nữ nhà báo, rất thân với Hafez-el-Assad. Những phân tích và những phóng sự của cô này, được đăng trên một tờ báo tuy rất được độc giả mong đợi mỗi tối như bản Mười điều răn của Chúa, lại nằm trong một chiến dịch phao tin rộng lớn.

Tôi đã tưởng tượng Jeannette cũng thuộc kiểu như vậy. Nhưng Jeannette lại nổi loạn, khác người chứ không tính toán, cô ấy có khí chất, bao dung, quyến rũ và gợi tình làm người ta có thể bỏ qua việc phán xét những cuộc tình của cô, chúng cũng rất ly kỳ. Có lẽ, vì chúng vi phạm chuẩn mực.

Lãnh tụ phải lòng cô. Mỗi năm ông kín đáo tìm gặp cô nhiều lần tại Paris, trong căn hộ của một người bạn cô làm tại báo Libé. Vị Đại sứ không quên báo cho ông mỗi khi cô tới Libya. Cùng với người đồng nghiệp và cũng là bạn cô, Đại sứ Ma Rốc, anh em họ của vua, một nhà ngoại giao sành sỏi được Gaddafi tin tưởng, cô là người duy nhất giúp lãnh tụ thông hiểu một thứ quyền lực đen tối mà cũng không kém ngông cuồng, và nuôi ý tưởng cho các bức thư điện tín của mình.

Cô cũng có một người bạn làm ở Bộ Ngoại giao, phô-tô cho cô các bức điện tín gửi từ Tripoli. Nhờ đó, qua những lần lưu trú ở Tripoli, cô đã có thể điều chỉnh nội dung thông điệp của lãnh tụ hoặc làm rõ lời nói của ông ấy. Không bao giờ tôi lại nghĩ rằng sẽ gặp lại cô ở Tripoli ngay cả trên màn hình tivi, ngần ấy năm sau sự sụp đổ của Gaddafi.

Nhưng tôi dự tính trước; hiện giờ, tôi đang bị kẹt trong khách sạn Corinthia, giữa căn phòng và hành lang lớn. Tôi nhận được yêu cầu không rời khỏi khách sạn. Từ sau cuộc nội chiến, người đi dạo bình thường, bà mẹ đi chợ, những đứa trẻ chơi đá bóng đều có thể bị nã súng mà không kịp nhận ra điều gì. Trong một buổi tối tại quán cà phê Nubien thành phố Cairo, Bruce đã nói với tôi rằng chính người dân phát động cách mạng (chúng tôi nói đến sự kiện tháng 5/1968) để thoát khỏi sự buồn tẻ. Chiến tranh cũng thế, có lẽ vậy. Nước Pháp là một quốc gia nhàn rỗi, Lamartine đã phát biểu như thế. “Chúng ta nên có một cuộc chiến ý nghĩa...” tôi đã nghe câu nói này từ miệng một Bộ trưởng thời Lionel Jospin, ông chán tình trạng bạc nhược của người Pháp.

Từ ba mươi năm nay, nước Pháp nhàn rỗi. Cũng dễ hình dung người dân Libya đã khốn khổ thế nào dưới sự cai trị của Gaddafi. Nhiều người thất nghiệp, rất ít người có việc làm, họ sống nhờ vào tiền trợ cấp của chính phủ từ buôn bán dầu mỏ, đủ cái ăn cái mặc, sống trong những khu nhà tập thể xã hội, có công viên cho các gia đình đi picnic trong ngày, và không được tự do, ngoại trừ việc thoải mái ném rác qua cửa sổ. Hàng nghìn túi rác được gió cuốn đi, vương vãi dọc bờ biển, bám vào các cành cây, tạo ra những bông hoa plastic. Giờ đây, họ ẩn náu. Ngoài đường trở nên nguy hiểm. Thậm chí tôi còn không thể đi ngang khu nhà ở của Đại sứ, nơi thỉnh thoảng chúng tôi đã được đón tiếp vào cuối tuần. Tôi thử thương lượng với những vệ sĩ bảo vệ cho tôi đi thăm ngôi mộ của Dragut (“Người Thổ họ cai quản ngôi mộ này, Dragut là một chiến binh Hồi giáo vĩ đại”, một trong những thiên thần hộ mệnh đã nói với tôi như thế, giọng đầy ngưỡng mộ) và nhà thờ Saint-Léonard của những kỵ sĩ thánh Malta. Vô ích, tôi nên ở yên một chỗ và đợi người đến đón. Hầu hết các buổi tối tôi đều ngồi xem tivi. Sau chuyến công du ở Ả Rập Xê-út, Tổng thống của chúng tôi đã bất hòa với Nga, Nhà nước Hồi giáo đang tưới máu dân tại cửa ngõ Palmyra. Ôi Syria đáng thương...

10

Khách sạn Thalassa, Dinard, Pháp

Bruno nghĩ về thời kỳ vạn vật khai sinh, lúc trái đất chưa có con người, khi bốn bề là nước và khi sự hiện diện của Chúa lơ lửng trong sự im lặng. Nhưng Chúa trời nhanh chóng rút lui. Có lẽ Người không chịu đựng nổi không khí đầy mùi do nồng nặc. Những người tham gia điều trị tuân thủ theo những chỉ dẫn từ giọng nói vô cảm của người phụ nữ mặc bộ blu trắng. Họ thực hiện những động tác chân tay chống chọi với lực nước ngược dòng chảy tuôn ra từ thành hồ. Bruno bì bõm trong đường bơi cuối, phía cuối hồ, thoáng đãng. Anh cảm thấy khó chịu bởi dây thun quần bị giãn. Một chiếc quần boxer bằng vải nylon màu tím xỉn, mà anh phải thường xuyên xách lên. Do Marie-Hélène mua trong mùa giảm giá ở Galeries Layette, trước khi họ đi nghỉ hè ở Marrakech. Một kỷ vật.

Xung quanh anh, dưới những chiếc nón bơi nhựa màu xanh lam, xanh lá, phần đầu của những người bệnh bồng bềnh trong dòng nước chảy xiết, tách biệt khỏi thân mình họ. Muối bào mòn râu tóc, muối làm buốt môi. Ai cũng mang vẻ kì dị hoặc xa xăm. Họ luôn tỏ ra đang tập trung vào bản thân. Họ đi lại trong bộ áo choàng tắm, tay cầm phiếu điều trị, tờ báo, sách hay chiếc iPad. Từ góc này sang góc khác. Đeo áo bùn ấm áp, mặc áo nhiệt, chui vào những lồng kín UV hay tia ion, tắm tảo. Và hằng tối, người ta tự nhốt mình trong những căn phòng nhỏ với bốn bức tường trắng.

Lambertin chủ động cho anh nghỉ phép. Bruno là một trong những cảnh sát tới sở mỗi ngày, thậm chí cả Chủ nhật. Có vẻ lòng nhiệt thành đã gây khó chịu cho giám đốc nhân sự mới. Khi anh thông báo với sếp rằng mình sẽ đi đổi gió ở Dinard, và không nói gì thêm, ông ấy đã nói đùa một câu: “Giờ cậu đối gu sang gái Bretonne à?”

Từ khi ly dị Marie-Hélène, dù không muốn, anh vẫn bị gắn mác đào hoa. Những đồng nghiệp thổi phồng thêm, nói rằng anh giỏi chuyện chăn gối. Anh chẳng đáp lại, chỉ biết mỉm cười (Đúng là điên thật, từ khi tôi ít nhiều muốn chết, tôi lại có thể cười. Chết, cười...)

Như những đồng nghiệp của mình, anh luôn biết kín đáo. Một điều bắt buộc nếu muốn tồn tại lâu trong nghề. Đã từ lâu anh học cách che giấu danh tính bản thân, những hành động và suy nghĩ của mình.

Vách kính của khu hồ bơi hướng về phía vịnh. Mưa phùn che khuất rặng thông xanh, ở phía xa trên mỏm đất nhô. Cơn mưa dai dẳng bóp nghẹt cảnh vật. Màn sương dày chôn vùi những phao tiêu ngoài khơi, những hòn đảo, và che lấp đất đá lở chia cắt bãi biển làm đôi.

Nếu có thể nhìn vào bên trong chính bản thân, hẳn tôi chỉ tìm thấy một ít nước đục, vài bọt nước, và gương mặt của người vợ. Chẳng cần bác sĩ, chẳng cần chuyên gia tâm lý để chẩn đoán bệnh cho tôi: trầm cảm. Suy sụp tổng quát hậu sang chấn. Không dám thú nhận nếu không sẽ bị chuyển lập tức qua một đồn cảnh sát khu vực, với những công việc đơn điệu. Thụ lý đơn kiện (cũng xếp xó), bắt giữ và thả ngay trong ngày những đứa trẻ Rom trộm cắp, các cú điện thoại báo hàng xóm làm ồn, và ít bia quanh bữa tiệc nướng merguez vào tối thứ Sáu. Tốt hơn nên mỉm cười. Hoặc chết...

Anh đơn độc.

Đơn độc với đôi dép lê, với chiếc áo choàng tắm với cái túi mà anh phải lấy trong phòng thay đồ.

Còn mười lăm phút trước phiên ủ tảo. Một hành lang dài với những luồng không khí chạy dọc dẫn anh tới khu phòng nghỉ. Anh nằm trên một cái ghế xếp, hơi cách xa những người khác, xem tin nhắn trên điện thoại. Marie-Hélène đã gọi điện về chuyện con gái. Có vấn đề ở trường và về thời điểm đi nghỉ sắp tới. Cô ấy luôn im lặng khoảng hai, ba giây đầu, như cần lấy hơi trước khi nói chuyện. Anh áp sát điện thoại vào tai để nghe hơi thở của cô. Bên ngoài, cảnh vật bắt đầu hiện rõ trở lại.

Một cặp vợ chồng đến nằm gần anh. Người đàn ông và vợ mình, khá lớn tuổi, bước đi mà không hề nhấc gót. Dép của họ kéo lê trên mặt đất.

Đối với anh, nhìn những cặp vợ chồng là điều khó đối diện nhất. Anh tự hỏi làm thế nào mà họ có thể trụ lâu như vậy, vượt qua những sóng gió. Trong khi anh thì... Thật thảm họa, khốn nạn, nhưng đúng là một thảm họa! Anh đập mạnh mu bàn tay lên trán. Cặp vợ chồng quay lại nhìn. Anh gật đầu chào họ và mỉm cười. Hình như ông chồng là nhà văn còn bà vợ là nhà phân tâm học. Cô gái ngồi quầy tiếp tân đã kể với anh như thế. Những vị khách quen. Dù đã lớn tuổi, họ vẫn giữ được vẻ trẻ trung. Người đàn ông, tóc chải ngược về phía sau, có đôi mắt của người Á châu. Ông đưa vợ mình xem trang nhất của báo Libération. Một ngôi sao có vẻ hơi mệt mỏi của kênh truyền hình cáp Canal 12 cho biết bị đe dọa fatwa.

Bruno biết rõ sự việc. Những lời nói kỳ thị trên truyền hình, chuyện thường ngày của một người dẫn chương trình. Đe dọa fatwa giả mạo được viết bởi những chữ nguệch ngoạc, bắt chước thô thiển các ký tự Ả Rập, được ký bởi một biệt danh. Cuối thư có một câu sau: “Rồi mày sẽ không còn gì để xâm phạm mấy đứa bé trai nữa. Chỉ còn cái mông to bẩn thỉu của mày.”

Người dẫn chương trình đã chuyển bức thư cho AFP và đi nói khắp nơi trên các đài phát thanh “Tụi nó muốn thiến tôi, lấy làm vật tế.” Cũng những bình luận chi tiết về những việc làm của nhóm FLN[2] trong chiến tranh Algeria. Kết quả: báo chí rầm rộ đưa tin. Bruno được giao nhiệm vụ bảo vệ tên ấu dâm tròn trịa không còn dám bước ra khỏi nhà.

Một chùm ánh sáng tím rọi sáng ca-bin. Chuyên gia thủy liệu pháp đắp bùn ấm lên người anh, đóng cửa buồng chỉ còn chừa cái đầu, rồi bước ra ngoài và để cánh cửa khép hờ. Anh nhắm mắt. Hơi nóng đốt người anh tới tận xương tủy. Hơi ấm làm anh đờ đẫn. Tôi cũng sống khép kín trong vỏ bọc của mình. Đâu ai biết điều tôi đã phải gánh chịu, kể cả Marie-Hélène. Lần cuối chúng tôi nói chuyện với nhau, cô ấy chẳng buồn nghe, chỉ lo nghĩ tới người tình của mình.

Anh khép kín lòng. Không nói gì nữa.

Ở Sở cảnh sát cũng thế, không ai đoán ra điều gì. Đối với Lambertin, anh chỉ là một gã đã ly hôn trong bao cặp vợ chồng đổ vỡ khác của xã hội này. Chỉ có những lũ đồng tính mới tin vào hôn nhân.

Cô chuyên gia bước vào ca-bin và nhần nút thủy lực. Một làn nước ấm xối như mưa xuống đùi anh. Bùn bắt đầu nhiều lên trên những hòn bi của mình, cuối cùng thì...

Anh mặc cái quần jogging và bước đi trên con đường dọc biển. Chạy, cười, chết.

Sau ba mươi phút khởi động, đôi chân của anh không thể đứng vững. Đừng nên cố ép. Đầu của anh đang hoạt động. Chất endorphin đang làm anh hưng phấn. Những chuỗi hình ảnh và ý nghĩ đều quay xung quanh một điểm cố định, Marie-Héène. Từ một năm nay, anh liên tục nghĩ về những ngày tháng trước khi chia tay, cố hiểu tại sao điều gì đã khiến cô ấy lại ngã vào vòng tay của tên khốn đó. Làm cảnh sát để làm chi? Anh tái hiện lại các chuỗi sự kiện, như đang tiến hành điều tra, xem xét vợ mình qua từng dòng ký ức, tự chất vấn bản thân, tôi đã làm gì cô ấy để phải chịu nỗi đau này? tìm kiếm manh mối trong một quá khứ đang dần biến mất.

Anh nhớ từng ngày, nhớ từng khoảnh khắc.

Mỗi giây xoắn lại trong ký ức. Trí nhớ có thể hoạt động như một cỗ máy tra tấn. Cuộc điều tra bên trong cái hộp đen của não bộ là cuộc điều tra nghiêm túc nhất mà anh thực hiện trong suốt hai mươi năm sự nghiệp của mình. Nhưng cũng là cuộc điều tra thảm bại nhất. Anh tập hợp các manh mối, các chi tiết không thể chi tiết hơn, nối kết các chuỗi ngày từ sáng đến tối, nhưng chẳng tìm thấy gì mang tính quyết định. Anh giậm chân tại chỗ và chỉ tự làm khổ mình với những câu hỏi. Tại sao tôi không nhận thấy điều gì trong khi tôi sống bên cô ấy?

Anh nhớ có một ngày mình không thể gọi điện cho cô ấy.

Đi Marseille về sớm hơn gần một ngày, sau khi đã giải quyết thành công một phi vụ tầm thường liên quan đến những sinh viên Trung Quốc bị tình nghi làm gián điệp, anh đã lao về phía cái điện thoại ngay sau khi đến văn phòng để báo cho cô ấy rằng mình sẽ về nhà ăn tối. Anh đã mua một chai rượu sâm panh ở Orly nhưng rồi lại để quên trong xe hơi. Đó là một buổi chiều, chớm đông. Anh nhìn thấy qua cửa sổ bầu trời xám xịt, một vài bông tuyết quay vòng và tan mất. Anh gọi lại nhiều lần, cô ấy không trả lời.

Anh bạn đồng nghiệp trêu chọc Bruno và Marie-Hélène là một cặp vợ chồng không bao giờ cãi nhau. “Nếu cậu gọi cho vợ thì đứng cố làm gì... Cô ấy đang mây mưa, cậu không thấy đang làm phiền cô ấy à...”

Buổi tối, Marie-Hélène ôm anh âu yếm và nói: “Bruno ơi, điện thoại của em để ở chế độ rung, em không nghe thấy anh gọi. Em xin lỗi. Thật may là anh đã về tới nhà rồi.” Đó là lúc nào nhỉ? Ba ngày trước Giáng sinh. Hai năm trước. Trước kì nghỉ đông, hoặc không lâu sau đó, hai tháng sau, cô ấy yêu cầu đừng gọi điện lúc cô ấy đang tham dự hội thảo đào tạo Sanopty.

“... Đó là yêu cầu chính thức của phòng thí nghiệm. Tụi em không có nhiều thời gian. Mà ai cũng có điện thoại di động...”

Khi anh quyết định đặt thiết bị nghe lén điện thoại của vợ (một bộ thiết bị được mua tại Fnac), cô đổi điện thoại mới.

Tôi sẽ còn tiếp tục nhai đi nhai lại những ký ức này đến khi nào?

Cô ấy đã báo trước hôm mùng 1 tháng Giêng năm ngoái. Thời gian sau, anh còn nhớ rằng cô đã nhiều lần từ chối chuyện chăn gối: có kinh nguyệt, đau đầu, mệt mỏi... Những lần thoái thác luôn xảy ra vào buổi sáng, khi anh thức dậy trong tình trạng cương cứng.

Sáng hôm đó, cô ấy thức dậy, tràn đầy sinh lực, dù không ngủ nhiều và miệng vẫn còn hơi rượu. Họ đã ăn Giao thừa tại nhà bạn ở vùng Picardie. Chỉ còn họ. Mấy đứa con gái đã gửi về nhà ông bà một tuần lễ. Vừa mở mắt ra, anh kéo cô vào lòng, mắt nhìn cô đắm đuối, Marie-Hélène luôn có ham muốn mãnh liệt. Cô dựa vào tay của anh, và nằm dài người ra, môi hé mở. Bắt đầu một năm mới như thế thì quá tuyệt.

Ba tiếng sau đó, trên xa lộ, giữa rừng xe dày đặc ở Paris, cô ấy đã nói về những hoài nghi của mình, rối loạn đang đeo đuổi cô, một loạt câu hỏi. Cô ấy không biết mình đang ở đâu. Em muốn chúng ta chia tay? Tôi đã đặt câu hỏi mà không hề nghĩ rằng cô ấy sẽ có thể trả lời tôi: ừ. Đằng sau, một gã tài xế đang bấm còi điên loạn. “Em cũng không biết. Có lẽ chúng ta nên tạm xa nhau một thời gian.” Anh cứ tưởng cô ấy quan trọng hóa vấn đề. Chỉ vào ngày hôm sau, sau một đêm to tiếng cãi vã trong ngôi nhà của họ ở Bourg-la-Reine, anh tự chất vấn bản thân và nhớ bố mình thường nói một câu: “Không có một cuộc ly dị nào lại không làm khổ những đứa trẻ.”

Cô ấy bỏ đi tới bệnh viện để làm việc như không có chuyện gì xảy ra. Đối với Marie-Hélène, đó là một ngày khác, một tuần mới, một năm mới đang bắt đầu. Cô ấy chạy theo tiếng gọi. Còn tôi thì chẳng hiểu gì, tôi chỉ nghe tiếng cửa đóng sập lại sau khi cô ấy đi. Năm phút sau, thấy cô quay lại. Tôi cứ tưởng cô ấy sẽ nói với tôi rằng hãy tha thứ cho em, em không biết mình bị gì nữa. Em yêu anh. Làm sao em có thể sống thiếu anh? Cô quên chùm chìa khóa và rời đi không nói một lời.

Cô đang kiểm soát tình hình.

Anh nghe tiếng bước chân của cô trên bậc thang.

Bình tĩnh.

Cô bước đi như một người vô tội.

Anh gọi đến Sở cảnh sát để báo ốm. Bị tiêu chảy. Anh gác máy và ngồi xuống sàn nhà gần cửa sổ, tay ôm đầu, thật sự muốn nôn. Anh muốn có thể kiềm chế bản thân, hiểu điều gì đang xảy ra. Suy nghĩ, thay vì phá tan cả ngôi nhà. Anh ngồi liền ba tiếng đồng hồ không suy nghĩ gì, hoàn toàn mềm nhũn. Trưa đến, anh lấy xe và chạy đến trước bệnh viện, dừng đằng sau chiếc xe tải con chuyển đồ, khá xa chiếc Clio đen của vợ, đậu tại khu vực dành cho bác sĩ, nằm lọt thỏm giữa chiếc Megane và chiếc Mercedes to đùng, và anh đợi cô bước ra.

Khi anh nhìn thấy cô qua cánh cửa kính của lối vào chính, lúc 1 giờ trưa, nỗi lo lắng đè nặng anh trên ghế. Marie-Hélène nói chuyện với hai y tá đang hút thuốc trên thềm cửa. Họ mặc một chiếc áo pull, ngoài là áo blu trắng và nhún nhảy tại chỗ để làm ấm người. Marie-Hélène mặc một chiếc măng-tô màu be có nút gài mà họ đã mua ở Florence cách đây hai năm.

Cô chào các y tá, bước về hướng chiếc Clio trong dáng đi tuyệt đẹp, không ngừng mỉm cười. Hơi thở cô tạo một làn khói nhẹ xung quanh miệng. Mái tóc vàng óng lấp lánh dưới ánh nắng mặt trời mùa đông tháng Giêng. Cô mở công tắc xe và lái chiếc Clio ra khỏi chỗ đậu một cách dễ dàng khó tin mà không cần thao tác nhiều. Cô đi về hướng Bourg-la-Reine. Vào lúc đó, như một thằng ngốc, tôi nghĩ cô ấy sẽ về nhà.

Chiếc Clio không có trong nhà xe. Anh cố gọi điện cho cô nhưng chỉ nghe giọng nói tổng hợp của hộp thư thoại. Anh lại đi ra ngoài để mua mì Ý tươi, một hộp gan ngỗng nhỏ, hai phần bánh táo, anh dọn bàn ăn cho hai người, với hai cây nến màu đỏ, và anh cũng đã nhắn tin nói cô rằng anh thấy cô rực rỡ ở bãi xe, sang trọng trong chiếc măng-tô đó.

Đồng hồ vừa điểm mười tiếng khi anh nhìn qua cửa sổ thấy chiếc Clio đậu trước nhà. Anh mở cửa cho cô trong đầu nghĩ anh đã đúng. Đừng trách cứ cô điều gì, chào đón cô, mỉm cười, giúp cô cởi bỏ chiếc áo măng-tô, mời cô ly rượu... Cô đã ôm hôn anh rồi ném chùm chìa khóa xe Clio lên trên chiếc tủ ở lối vào. Như không có chuyện gì xảy ra. Anh lại không thể ngăn mình hỏi cô đã đi đâu. Anh vô cùng lo lắng, anh tự hỏi chuyện gì đã xảy ra. Anh nói với giọng thỏ thẻ. Cô mặc một áo đầm len tay trần. Cô ấy đáp rằng cô cũng không biết. Em cứ lái xe đi theo các con đường, em tới một ngôi làng nào đó, em ngừng lại uống một tách cà phê, rồi em về. Em thật sự đã lái xe suốt thời gian đó? Vâng, khi lái xe, em suy nghĩ tốt hơn. Em suy nghĩ? Vâng, em muốn cho đầu óc thanh thản. Em đói không? Hơi đói.

Lần nói chuyện này đã giúp làm rõ một số chuyện. Marie-Hélène xin lỗi và sau vài phút do dự, cô đã thú nhận với anh ấy rằng cô đã suýt qua đêm với một giáo sư của Necker mà cô gặp trong một hội thảo về những đứa trẻ nhiễm HIV.

“Anh còn nhớ hội thảo mà em đã từng nói với anh.”

“Ý em là gì khi em nói suýt qua đêm?”

“Bruno, chúng ta đâu còn trẻ con... Em suýt thôi, ai cũng có thể phạm sai lầm, nhưng không có chuyện gì xảy ra.”

“Không có?”

“Không có, em đảm bảo, chỉ ở mức âu yếm, tán tỉnh, thế thôi.”

Tán tỉnh. Bruno lắng nghe và vuốt ve cánh tay của cô ấy. Cô ấy đang quăng bom đánh lừa, sau khi tung hỏa mù, còn tôi, như một thằng siêu ngốc, tin hết những gì cô ấy kể.

“Em thề với anh, thề trên tính mạng các con, đã không xảy ra chuyện gì giữa chúng em. Không có gì quá đáng, một chuyện tầm thường.”

Cô ấy mỉm cười, cô ấy đã suýt, chẳng có gì, cô ấy nói đúng, chúng ta đâu còn trẻ con, chúng ta sẽ không làm to chuyện chỉ vì một gã đàn ông muốn ngủ với cô ấy, điều đó chỉ cho thấy thằng đó cũng biết thưởng thức.

Cô kể rằng người đó chở cô về nhà, anh còn nhớ cái ngày mà em để đèn pha xe suốt, ắc quy cạn sạch, và rằng cô đã đi ăn trưa nhiều lần với người đó.

“Em nên nói với anh sớm, em thấy mình như một con bé ngốc nghếch. Sự dối trá này... giải thích thế nào đây, em đã trải qua hai, ba tháng dằn vặt trong sự dối trá này.”

“Ba tháng, chuyện này đã kéo dài ba tháng rồi sao?”

“Thực ra em không có đếm chính xác, chắc khoảng bốn tuần.”

“Hắn tên gì?”

“Anh thực sự muốn biết à? Biết để làm gì, hắn không tồn tại đối với em.”

“Anh chỉ tò mò, biết đâu sau này gặp phải hắn.”

“Nếu anh thực sự muốn biết, hắn tên Trichez.”

“Trichet, giống tên thằng cố vấn ngân hàng?”

“Không, Trichez với chữ z, hắn chẳng có gì hấp dẫn. Một gã quá tự tin về bản thân, loại người này đầy rẫy trong xã hội hiện nay. Em tự trách bản thân suýt bị sa ngã. Chuyện thực sự chẳng đáng.”

“Chúng ta đã trải qua một giai đoạn khủng hoảng, đó là ý em muốn nói? Em có hứa với anh chuyện đã là dĩ vãng?”

“Bruno, em xin anh...”

Những câu nói đó làm tôi an tâm. Tôi rất muốn tin cô ấy. Cô ấy đã đi quá xa, nhưng chưa có hệ quả nghiêm trọng: nhất là mối quan hệ đó đã chấm dứt. Cô ấy có cách gọi tên tôi, Bruno, với một sự ngọt ngào, chưa bao giờ tôi thấy cô ấy gọi như thế.

Anh bị khuôn mặt cô hút hồn. Ánh nến chiếu sáng nụ cười của cô. Cô bình thản nhìn anh, như thể anh đang ở xa và cô đang nói chuyện với anh qua những tấm kính dày, trong khi đang nướng bánh mì. Như thể cô đang nói với anh về một thế giới khác, nơi cô là người đặt chân đến đầu tiên, bỏ xa anh ở phía sau, và giờ đây cô nhẹ nhàng quay người lại chờ anh. Thật ra tôi thương hại cô ấy. Anh đã chuẩn bị món mì Ý với sốt pesto, cô thì thích chúng al dente[3].

Họ làm tình trong bếp.

Những tuần lễ sau đó, cuộc sống của họ gần như bình yên trở lại. Hai đứa con gái họ quay về nhà sau kì nghỉ và không bao giờ nghi ngờ rằng vào giây phút đó bố mẹ chúng vừa trải qua một thời kỳ đã có thể là định mệnh. Bruno hành xử như một người đang dưỡng bệnh. Anh không quên rằng mình suýt đánh mất vợ. Khi ở một mình, anh suy nghĩ, tự nói với bản thân, lý luận. Cơn ác mộng.

Chúng tôi đã tìm lại được sự hòa hợp tình yêu như những ngày đầu quen nhau. Với cảm giác thỏa mãn đôi khi đến từ một tình yêu bền lâu. Một dòng năng lượng tích cực mới được phát ra. Hạnh phúc cho những ai biết hòa hợp với thời gian đang trôi.

Một buổi sáng, Marie-Hélène đi tới tiệm làm tóc ở Paris. Cô quay về nhà với mái tóc cực ngắn. Trong vài giây, Bruno không nhận ra cô. Mái tóc mới làm cô trẻ hơn. Thật dễ chịu khi thấy nó “hòa hợp hơn với tâm trạng của cô ấy”, theo lời cô nói.

“Em chán đến tiệm làm tóc ở Bourg-la-Reine rồi à?”

“Cô bạn ở Salpêtrière đã cho em địa chỉ tiệm ở Quận 18, đường Faubourd Saint-Honoré. Anh thích không?”

“Thích lắm. Em vẫn vậy nhưng vẫn khác biệt. Anh có cảm giác như có hai người phụ nữ tồn tại trong em.”

Anh ân cần quan tâm cô nhiều hơn. Cô gọi điện cho anh mười lần mỗi ngày, cho biết cô đang ở đâu, đang làm gì, đang nghĩ gì, cô báo cho anh ngay khi phải ở lại bệnh viện vì có ca cấp cứu và đi dự hội thảo về trẻ sơ sinh trong vòng hai ngày ở Paris, cô thậm chí mời anh đến ăn trưa cùng trong một quán ăn gần đại học Y. Cô ấy nhị hóa nhân cách. Đúng là có hai người phụ nữ trong cô. Người phụ nữ mới tuyên chiến với cậu và không bỏ qua chuyện gì. Anh từ chối lời mời để cho cô thấy anh hoàn toàn tin tưởng cô.

Mỗi cú điện thoại của cô dường như nhắm vào việc cho anh thấy thực tế cuộc đời của cô.

Thực ra một cú điện thoại của cô che giấu thực tế này, cô chỉ nói đối và làm tôi tan nát.

Anh trải qua giai đoạn này với một tâm trạng kì lạ. Tự lên án bản thân đã tệ hại trong những năm qua. Chính vì thế cô ấy đã suýt... Suýt chuyện gì? Nỗi lo lắng nặng trĩu luôn làm anh suy nghĩ vào bất cứ lúc nào. Hay có khi nào cô ấy không dám nói sự thật với mình? Anh tự hỏi. Rồi đợi một giọng nói trấn an từ trong đáy lòng. Bình tĩnh, cô ấy vẫn ở đây, thở đi, thư giãn, rồi tôi sẽ nói anh nghe, trong những bộ phim hay nhất, tôi muốn nói về những bộ phim kết thúc có hậu, luôn có những khoảnh khắc mà các anh hùng sẩy bước, không ai mãi vô tội.

Ban đêm, cô âu yếm hơn. Âu yểm hay táo tợn? Cả hai. Cô muốn anh “yêu” cô trong một tư thế chưa bao giờ làm. Sau này tôi hiểu ra thằng vô lại đó đã chơi cô ấy như thế. Kiểu sở hữu cô như thế làm anh an tâm, cô đã tìm ra cách dâng trọn mình cho anh.

Anh trải qua một giai đoạn khá khó khăn, không quan tâm đến những gì khác ngoài vợ, kể cả công việc. Cô nói rằng chuyện bình thường thôi, anh đã bị sốc. Cô xem anh như một bệnh nhân cần giúp đỡ để tồn tại trong một căn phòng vô trùng.

Chủ nhật thứ ba của tháng Hai, trước kỷ niệm ngày cưới lần thứ 11, họ đã cùng nhau chạy bộ vào buổi sáng. Sáu mươi phút, bước chạy đều, vai kề vai, dưới cơn mưa phùn. Hai đứa con gái đi học đánh tennis và sẽ không về nhà trước bữa trưa.

Khi về tới nhà, Marie-Hélène đã trả lời qua loa mẹ cô trên điện thoại và nhanh chóng leo lên nhà đi tắm. Bruno ngồi xuống ghế sofa trong phòng khách tay cầm chai nước Evian. Anh đọc lướt tờ báo Chủ nhật và nghe một đĩa nhạc của Count Basie. Chiếc điện thoại của Marie-Hélène, đặt trên bàn, rung lên nhiều lần.

Anh đưa mắt nhìn màn hình để xem có phải cuộc gọi từ bệnh viện. Marie-Hélène không có ca trực nhưng cô ấy vẫn phải có mặt nếu có ca cấp cứu.

Tên người gửi bị ẩn. Không có chữ, chỉ có vài tấm hình, như trong mấy tạp chí khiêu dâm, chắc chắn được chụp từ cái điện thoại người gửi. Hai tấm hình chụp dương vật cận cảnh. Cái thứ nhất trong tư thế nghỉ, cái thứ hai đang cương cứng. Hẳn là của tên Trichez. Trên hai tấm hình khác, Marie-Hélène, trần truồng trong tư thế mà cô ấy đang thích khoảng thời gian gần đây.

Dàn nhạc của Count Basie đang chơi bài Lil’ Darlin’ với âm thanh nhẹ nhàng. Cô ấy vừa bước ra khỏi phòng tắm và nhờ anh mang chiếc áo khoác tắm tới giúp, trong phòng giặt. Anh mặc chiếc áo vét da, bỏ chiếc điện thoại vào trong túi, cầm chìa khóa xe, đóng cửa nhẹ nhàng sau khi bước ra ngoài. Trichez không tồn tại. Có một người khác.

✽ ✽ ✽

Một hôm nọ, con gái lớn nói với anh rằng nó thấy bố mẹ dễ chịu hơn từ khi hai người chia tay. Nó cho rằng mình hiểu bố mẹ hơn trước.

“Con thấy bố mẹ thoải mái hơn trước, con thấy...” con bé nói với anh như thế trước khi về nhà mẹ nó.

“Cool hơn?”

“Chính xác là vậy, cool hơn.”

Ngày hôm sau, anh đến sở làm với đôi mắt đen sậm, nét mặt mệt mỏi, có vẻ đang bệnh. Anh chào đồng nghiệp của mình bằng cách la lớn trong tiếng cười ngặt nghẽo: “Mấy đứa cool hãy chết đi. Tao ghét mấy thằng cool!”

Quay lại khách sạn. Tắm nước thật nóng. Điện thoại anh reng. Một tin nhắn của Lambertin yêu cầu gọi cho ông ấy vào đúng 1 giờ trưa qua số điện thoại bảo mật.

Bruno được yêu cầu quay về gấp và đến khu biệt thự nhanh nhất có thể. Tại quầy tiếp tân, anh gặp lại cô nhân viên đã nói về ông nhà văn già với đôi mắt xếch. Anh báo cho cô ta về việc mình phải đi sớm.

“Đã đi rồi à? Anh vừa mới tới mà!”

Anh nhìn thẳng vào cô, gương mặt giật giật. Cô nhân viên, tóc nâu đen và thân hình tròn, trong bộ đồng phục xanh nhạt, hiểu ra có chuyện chẳng lành. Anh giật mình. Nét mặt anh ủ rũ, nhưng vẫn mỉm cười. Cô ấy nhìn anh chằm chằm, thấy anh đáng thương, và tìm hồ sơ của anh trong máy tính. Anh giải thích rằng mình buộc phải đi. Có việc ngoài ý muốn.

“Em hy vọng không có gì nghiêm trọng.”

“Không có gì đâu. Phiền toái thường ngày. Công việc thôi...”

Trong ba giây tới, anh sẽ mời cô ấy tới phòng uống một ly. Anh thay đổi giọng điệu. Tán tỉnh như mọi khi. Cô ấy phá lên cười.

“Anh cần được an ủi?”

“Đúng thế.”

“Đồng ý, một ly thôi nhé. Em phải về nhà lúc 9 giờ, chỉ một ly thôi...”

“Xin hứa!”

9 giờ kém 15. Bốn chai nhỏ rượu gin nằm trên bàn ngủ, chai nào cũng không còn một giọt. Cô nhân viên mặc lại đồ. Cô đến cạ bộ ngực đầy vết tàn nhang vào má của anh lần cuối. Anh đợi cô ta rời khỏi phòng trong bộ dạng uốn éo thân hình. Cô hỏi: “Anh sẽ gọi điện cho em chứ?”

11

Đại học Sorbonne, Paris

Bruno là một trong những sinh viên của tôi vào năm (duy nhất) mà tôi đến dạy cho lớp Cao học ở trường Sorbonne. Môn Khảo cổ học còn chưa được coi trọng trong ngành Lịch sử. Những nhà khảo cổ bị xem là lính đánh thuê cho các chuyên gia lịch sử. Thợ làm thời vụ, tay nhúng trong đất cát, bùn lầy, quen với việc phải xắn tay áo chui xuống lòng đất. Nhiều đồng nghiệp của tôi có những suy nghĩ rất kì lạ về Khảo cổ học. Chỉ một số ít sinh viên ghi danh vào giờ bài tập dưới sự hướng dẫn của tôi. Thậm chí tôi chưa dứt lời là bọn chúng đã vui vẻ ngoài hành lang và tôi sẽ không gặp lại chúng trong vòng một tuần.

Chỉ có hai hoặc ba sinh viên, lúc nào cũng là những gương mặt quen thuộc, đôi khi đứng chờ tôi vào cuối tiết để thảo luận. Bruno nằm trong số những sinh viên đó. Cậu ta đẩy cửa phòng làm việc của tôi, ánh mắt dò xét, và đề cập cùng tôi những chủ đề khác nhau, từ thời sự đến lịch sử và những gì cậu đã đọc được. Hẳn là tôi đã không để ý đến anh học trò nghiêm túc nhưng khá mờ nhạt, gần như nhút nhát cho đến một ngày nọ, lúc đó là mùa xuân - một vệt sáng xuyên qua cửa sổ và rọi sáng khuôn mặt bụ bẫm của cậu ta - cậu hỏi tôi về vụ thảm sát ở Sétif.

Ngày mùng 8 tháng Năm năm 1945, đã diễn ra một cuộc diễu hành kỷ niệm chiến thắng quân Đức. Một thanh niên hướng đạo sinh người Hồi giáo đã giơ cao lá cờ Algeria. Một cảnh sát đã bắn chết anh ta. Tội ác này khơi mào cho một cuộc thảm sát. Ngày hôm đó đã đánh dấu sự khởi đầu cho một loạt các vụ bạo lực hầu như không thể chấm dứt cho tới ngày nay. Kể từ đó, dân tộc Algeria không bao giờ có được sự bình yên.

Tôi gật gù khi lắng nghe cậu nói, ngạc nhiên về câu hỏi. Bruno không thuộc nhóm sinh viên hoạt động chính trị, và sự kiện Sétif thuộc loại đề tài mật. Thay vì trả lời thẳng, tôi đã hỏi vì sao cậu ta lại bận tâm đến chuyện ở Sétif. Cậu ngập ngừng, đưa tay phải luồn vào mái tóc ngắn của mình. Gương mặt của cậu giống gương mặt của một chàng trai trẻ trên bức phù điêu thời La Mã. Tôi e là đã không tế nhị. “Em xuất thân từ một gia đình hồi hương. Bố em sinh ra ở Sétif. Ông kể cho em về những gì bố mẹ và bản thân mình đã trải qua vào ngày đó...”

Dù tôi không phải chuyên gia về lịch sử đương đại, nhưng tôi vẫn biết ít nhiều về diễn tiến của ngày tàn khốc đó. Tôi đã trao đổi một hồi lâu cùng cậu ta, với sự cẩn thận của một người thầy trước mặt một học sinh. Michelet đã nói: dạy học như một tình bạn, và hơn thế, là một sự trao đổi.

“Câu hỏi của cậu,” tôi tiếp tục nói, “đề cập đến những khó khăn trong công việc của chúng tôi. Lucien Febvre nói rằng lịch sử vừa là đứa con của thời gian và vừa là khoa học.” Cậu ta có giờ học khác. Trước khi cậu đi, tôi khuyên nên đến khu lưu trữ của quân đội ở Vincennes. “Tôi không biết mọi tài liệu đã có sẵn ở đó chưa, nhưng có lẽ cậu sẽ tìm thấy một số câu trả lời cho câu hỏi của mình.” Kỳ thi tới gần, năm học kết thúc, tôi không gặp lại cậu ta. Tôi chưa bao giờ nghĩ rằng cậu ta lại chọn nghiệp cảnh sát.

12

Khu đền Mnajdra, Malta

“Mấy cái xe cứu thương quái quỷ sao giờ này chưa thấy tới?” Jeannette đi qua đi lại, ngày càng căng thẳng. Cô bị thương khi ra khỏi động. Một ít máu chảy dọc cổ tay của cô. Rifat đã giải quyết mọi chuyện một cách quyết đoán.

Hai thiếu niên nằm bất động trên cái cáng thương tạm bợ trong một căn nhà nhỏ làm bằng những viên gạch nén màu trắng, dùng làm quầy bán vé. Những người còn lại của nhóm đứng nói chuyện bên ngoài.

Rifat thử gọi cho ông Đại sứ, nhưng không ai trả lời. Cú điện thoại được chuyển tiếp tự động tới một số điện thoại cảnh sát trực.

Jeannette đeo cặp kính tròn để lau mặt cho cô gái bằng những khăn chùi trang điểm và không ngừng đặt câu hỏi. Cô gái chỉ bập bẹ vài từ: “Con là Habiba...”

Jeannette có thể hiểu ra rằng con bé mới mười lăm tuổi còn thằng bé kia là anh nó. Với ba mươi năm kinh nghiệm trong nghề, Jeannette biết nói chuyện với những ai kiệm lời.

Cô lau hai bên thái dương thằng bé. Anh người Thổ muốn giúp. Họ cắt nút chiếc áo sơ mi đầy máu ngay trên người, rồi cố cho nó uống nước. Đứa bé trai không phản ứng. Họ dán mắt vào thằng bé, canh chừng từng hơi thở ngày càng yếu dần.

“Tình trạng của nó rất nguy kịch,” ông Đại biện nói, “đừng nên di chuyển nó.”

Ông ấy đã quay toàn bộ sự việc bằng chiếc điện thoại của mình. Lúc ra khỏi động, kèm theo lời thuyết minh của Jeannette. Lúc đưa cáng thương lên. Hai, ba cảnh trượt, khá dài. Hình ảnh cuối cùng: hai chiếc xe cứu thương màu xanh rời xa. Ở tiền cảnh Jeannette đang khóc. Trên trời, chim chiền chiện không ngừng hót.

Trên xe buýt, Jeannette gọi điện cho anh bạn đồng nghiệp tại AFP ở Roma, đã đồng hành cùng cô ở tờ Libé vào những năm huy hoàng. Cô giải thích cho anh đồng nghiệp tình hình. Anh ấy để cô nói và không bình luận gì.

“Tin cần đưa, đúng không?” Cô ấy kết lại.

“Chị đánh thức tôi chỉ để kể chuyện về hai đứa trẻ di cư bất hợp pháp, mà tụi nó vẫn sống. Thực tình đây đâu phải là tin tức?”

“Mọi người đều nghĩ tụi nó đã chết từ hơn tuần nay, đúng là một điều kỳ diệu.”

“Tôi nghĩ là chị xa rời thực tế. Chị có biết từ mười năm nay có bao nhiều dân di cư bỏ mạng trên biển? Chị có biết không? Đúng là chị không biết. Vậy nghe tôi nói đây: hai mươi nghìn! Chị biết tôi đã viết bao nhiêu tin nhanh cho AFP? Ba! Còn đây là hai đứa trẻ của chị, của cái điều kỳ diệu. Xin nhắc lại: chị không còn biết như thế nào gọi là làm báo! Xa rời thực tế, chị hoàn toàn xa rời thực tế. AFP không có nghĩa là Cơ quan truyền thông phụ nữ.”

Một cách nói để nhắc nhở rằng thời của cô đã hết. Khi cô nghĩ đến lúc còn ở Libé, thằng ất ơ đó nịnh hót mình để được đăng một bài trên chuyên mục quốc tế mà thường chẳng hay ho gì.

Chiếc xe buýt nhỏ đi đường tắt đến Valletta, vào giờ này khó đi, do bắt đầu ùn tắc giao thông; người dân Malta thức dậy trước khi mặt trời mọc. 6 giờ sáng, mọi thứ đều đông đúc. Khi xe vào đường nối hướng về khách sạn dọc theo một nghĩa trang, Jeannette nhận được một cú điện thoại.

“Tôi là phóng viên CNN, tôi đã thấy chị từ xa vào sáng nay. Chúng tôi vừa biết chuyện gì đã xảy ra với chị. Chúng ta có thể gặp nhau trong một tiếng nữa?”

“Nhưng tôi cứ nghĩ bọn anh đang đi Libya.”

“Chúng tôi đã hủy, đang có bạo loạn ở Tripoli. Sân bay phải đóng cửa trong bốn mươi tám giờ.”

Khoảng 6 giờ tối, Rifat Déméter đưa mọi người đến xem CNN ở nhà ông Tùy viên quân sự Mỹ, John Peter Sullivan. Ông ấy tiếp đón họ trong một căn phòng trần cao, trên lầu, như trong một cung điện gần hoang phế. Trang trí và nội thất theo kiểu tối giản. Chiếc đi-văng lớn, ghế sofa mỏng nhẹ hai màu, thiết kế phong cách Ý, một màn hình tivi khổng lồ, một quầy bar đầy các loại rượu whisky, một tủ sách nhỏ. Có tầm nhìn đẹp tuyệt ra bến cảng. Trước đây là vịnh nhỏ Galères, đầy thuyền buồm thuộc loại khủng, vịnh của người Pháp, nơi chiếc thuyền Phương Đông của Bonaparte từng neo đỗ, những cần cẩu lởm chởm của CMA CGM phản chiếu trên mặt nước đục của vịnh. Mặt tiền của những ngôi nhà tại ba thành trì rực rỡ dưới ánh nắng mặt trời. Dãy màu nhạt dần trên các bức tường thành mang lại một tông màu ấm áp và êm dịu.

“Biết bao nhiêu cuộc tàn sát ở đây...” Emma nói. Cô mặc một chiếc áo vét đen khá bó, bới tóc thành búi, phát biểu với giọng nhỏ nhẹ và hung hăng. “Biết bao nhiêu người đã bị cứa cổ hoặc mổ bụng dưới chân tường thành này. Tại sao?”

“Đúng vậy,” John Peter Sullivan (mọi người gọi ông là JP) trả lời bằng một giọng thận trọng. Ông ấy xin lỗi vì đã bắt cô phải chịu đựng bộ đồng phục của mình (một chiếc áo sơ mi viền ba sọc của Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ). Ông ấy đã phục vụ hai năm ở Paris làm nhiệm vụ giao liên tại OECD và nói tiếng Pháp rất chuẩn. Cô cười. Một chiếc phà rời cảng trong làn nước gợn sóng. Phỏng vấn của Jeannette và Habiba trên CNN được phát sóng. Ngày mới đang bắt đầu với ánh nắng mặt trời trong một ngôi đền hơn năm nghìn năm tuổi và nó đã kết thúc bằng một hình ảnh được phát đi khắp thế giới tới hàng triệu người xem đài.

Một tin quảng cáo của các tiểu vương quốc Ả Rập. Một tin khác về bãi biển Bồ Đào Nha. Tin quảng cáo cuối cùng dành cho đầu tư chứng khoán an toàn ở Dubai.

JP tăng âm lượng bằng chiếc điều khiển từ xa. Điểm lại các tin chính. Ngay sau đó là một cuộc phỏng vấn trực tiếp từ London do một nhân vật nổi tiếng của đài thực hiện. Habiba ngồi trên giường bệnh của bệnh viện Mater Dei. Một chiếc khăn che mặt màu vàng, rất mỏng, cho thấy một gương mặt với những đường nét đều đặn. Hai bác sĩ người Malta trong bộ blu màu trắng đứng bên trái giường bệnh. Emma thấy cảnh giống như trong phim truyền hình nhiều tập ER.

Từ lâu Jeannette đã cảm thấy không khỏe. Trên màn hình, không ai có thể đoán được tuổi của cô. Jeannette chải tóc về phía sau. Đường nét trên khuôn mặt cô thể hiện rõ một niềm vui lo âu, cô nắm chặt tay Habiba và không buông.

“Thật như cô bé châu Phi ngủ trong rừng,” Jeannette giải thích, Habiba đã ngủ hai ngày trời dưới một tảng đá, ôm chặt lấy người anh mà nó đã kéo lên bờ, nửa tỉnh nửa mê và bị thương nặng ở đầu.

“Về cậu con trai, cô có thể cho chúng tôi vài thông tin lạc quan không?” Nhà báo hỏi cô.

“Vết thương rất nặng, nhưng các bác sĩ cho rằng cậu sẽ hồi phục. Cậu đang được chăm sóc rất tốt.” Ngày hôm sau, những đứa trẻ thoát chết xuất hiện trên trang nhất của tất các báo và một kênh truyền hình Pháp phát đoạn phim của Rifat. Không ai can đảm hỏi ông ấy đã cho hay bán đoạn phim đó.

✽

Họ quyết định gặp Jeannette sau chương trình trong một quán bar ở Valletta, tọa lạc giữa đường lên thành lũy và nhìn xuống bến cảng.

Emma leo lên chiếc xe Audi cao của anh người Thổ. Lúc ngồi vào tay lái, Levent đưa danh thiếp của mình cho Emma. Levent, nhà ngoại giao và luật sư. Ankara, Istanbul. Emma nhìn tấm danh thiếp, tập trung cao độ như cô đang cố giải mã mảnh giấy chỉ thảo.

“Nhà ngoại giao và luật sư. Ankara và Istanbul. Hay thật, như thể anh có hai cuộc sống.”

“Nhà ngoại giao không bao giờ là người đơn giản.”

Cuộc trò chuyện chuyển hướng sang điện ảnh trong khi đó Levent đi nhầm đường khi rời khỏi Valletta, đang chạy vòng vòng, bỏ qua nhiều đường tắt. Họ đều thích các phim của Tarantino. Khi Levent một lần nữa hụt đường dẫn đến bến cảng, cậu đã thốt lên:

“Ôi đồ Chúa!”

“Không được phỉ báng Chúa,” Emma đáp lại, không cười.

Đêm xuống nhanh, thành phố khoe mặt tường thành đá vàng, dọc ngang những ánh đèn sáng neon, hứng lấy những tia nắng cuối cùng của mặt trời đang lặn, biển phản chiếu những mảng thạch chữ nhật màu xanh lơ ở cuối mỗi con đường. Những gam màu ấm áp này như mang lại không khí lễ hội lúc hoàng hôn.

Tại Knight’s Lounge, tiếng cười rôm rả, điệu nhạc du dương, tiếng trò chuyện rì rầm hòa trộn trong mớ hỗn tạp tiếng Anh và tiếng Ý. Những người phục vụ quầy bar người Philippines biểu diễn tung hứng những chai rượu vodka và gin. Bên kia bờ sông, dinh Manuel đã được một thương gia nhập khẩu xe hơi Đức bao trọn. Tiệc tùng đang rất náo nhiệt, cùng với những đợt bắn pháo hoa.

Levent và Emma tìm đường đi đến bàn của ông Đại biện. Rifat Déméter chào đón nồng nhiệt khi họ đến.

“Chúng tôi bắt đầu lo cho các bạn. Do các bạn bị lạc đường? Chuyện thường...”

Jeannette nhường chỗ cho Emma, cô lập tức ngồi vào nhâm nhi những trái ô liu trên bàn. Dáng người ốm, gần như gầy mòn, xanh xao, tóc cắt rất ngắn, Emma tạo một khoảng cách xung quanh mình, người ta nghĩ có lẽ do cô nhút nhát hoặc cũng có thể do cô không thân thiện. Nhưng khi nói, giọng cô cho thấy một sức mạnh kiên quyết. Jeannette, tươi tắn, có vẻ rạng rỡ sau khi đã cứu sống hai mạng người. Và được kể về chuyện đó.

“Tôi không nghĩ rằng cô lại là chuyên gia về khu vực Trung Đông,” Rifat đã nói với cô như thế. “Cũng may tôi đã lên Google tìm thông tin về cô vào trưa nay. Số lượng người mà cô đã gặp, thật đáng nể.”

Ngày hôm nay đã xóa bao năm tháng cơ cực. Từ khi cô rời bỏ tòa báo Libération, cô đã không bao giờ tìm thấy lại sự hưng phấn trong các phóng sự lớn về vùng Maghreb hay vùng Trung Đông. Trong những năm 1980, chỉ có cô cùng một hoặc hai người bạn nữ rong ruổi khắp các lãnh thổ Hồi giáo, mang về các thông tin mới lạ và những bài phỏng vấn các lãnh tụ Ả Rập gieo nỗi kinh hoàng trên trái đất này.

“Cô thậm chí đã phỏng vấn Gaddafi? Quả không tầm thường...”

“Đúng rồi, vài tháng trước khi vụ khủng bố Lockerbie xảy ra. Cuộc phỏng vấn đó đã được chiếu ở khắp nơi trên thế giới.”

“Gaddafi hắn ta thế nào?” Emma hỏi. “Dễ gần không?”

“Tôi đoán là khủng khiếp,” Rifat đáp.

“Còn cô Emma? Ngọn gió nào đưa cô tới hòn đảo này?” Jeannette hỏi và xem các tin nhắn tới tấp trên điện thoại của cô.

“Để học,” cô ấy trả lời với nụ cười không biểu lộ cảm xúc. “Tôi đang học năm cuối tại một trường thương mại, thực tập bắt buộc. Bây giờ ai cũng phải thực tập. Sớm muộn thì cả đứa bé mẫu giáo cũng sẽ đi thực tập. Tôi đã được một công ty Pháp nhận vào làm cách đây trong hai tháng.”

Chỉ có đèn trang trí và nến trên bàn mang lại ít ánh sáng cho nhà hàng. Hơi nước biển nóng ẩm luồn vào bên trong qua cửa sổ và bao phủ cả căn phòng. Họ ngồi sát lại với nhau trên những chiếc ghế chật chội. Họ liên tục bỏ đá vào rượu của mình, họ trò chuyện.

Levent và Jeannette chìm đắm vào trong miền ký ức những năm 1980, họ xấp xỉ tuổi nhau, cách nhau năm hoặc sáu tuổi, Levent trẻ nhất, và họ tưởng tượng gặp nhau tại Beyrouth hoặc một nơi nào khác. Emma, vẫn cứ xanh xao, chân bắt chéo, nhưng thư giãn, đùa giỡn, trả lời các câu hỏi của Rifat về trường thương mại.

“Hình như ông quan tâm đến trường của tôi...”

Ông ấy tròn mắt nhìn cô, phóng ra một loại từ tính đặc biệt, có phần lo lắng, và đổi hướng đề tài câu chuyện.

Ông nói về vẻ đẹp kì diệu của các con đường ở thành phố Cairo, rồi lao vào bàn chuyện về những trang web nhạc đăng tải hàng triệu bài hát miễn phí. Dàn âm thanh vừa mới phát bài của Taylor Swift, một ca sĩ dòng nhạc đồng quê Mỹ, cô đã tuyên bố rời Spotify. Emma theo dõi câu chuyện bằng một tai, hỏi ông ấy Taylor Swift là ai mà ông lại ngưỡng mộ như thế và hỏi: “Ông bao nhiêu tuổi rồi? Cứ như là một thiếu niên...”

Lúc 1 giờ sáng, Déméter ra hiệu rời quán sau khi uống cạn ly whisky cuối cùng. “Như ông Đại sứ đã từng nói, đối với người châu Phi, nguồn gốc của thế giới là cái trống, đối với người Trung Quốc, đó là ký tự, đối với người gốc Địa Trung Hải chúng ta, đó là động từ, chúng ta vừa chứng minh một lần nữa điều này vào tối nay. Giờ đây chúng ta cần phải đi ngủ.” Trước khi đi Jeannette yêu cầu ông gọi lại cho cảnh sát để hỏi thăm tin tức “hai đứa trẻ được bảo hộ”.

13

Khách sạn Corinthia, Tripoli, Libya

Chán cảnh ngồi chờ hẹn mà chẳng bao giờ đến. Tôi gọi cho Levent, cậu ấy khuyên tôi nên kiên nhẫn. 3 giờ sáng, trong lúc dùng răng mở hộp hạt điều thứ n (trên các minibar trong khách sạn ở Libya không bao giờ có thức uống có cồn!), tôi tình cờ xem cuộc phỏng vấn của một người phụ nữ đã cứu sống hai đứa trẻ di cư trên bờ biển Malta). Tôi nhận ra cô ấy ngay lập tức, dù đã rất lâu không gặp lại, có lẽ cô hơi mập lên chút, nhưng gương mặt vẫn vậy, lông mi dài cong lên do trang điểm, mặc một chiếc đầm ôm sát tạo dáng đẹp, giọng nói hơi khàn khàn. Đích thị Jeannette. Dù trước đây có thành kiến về cô, tôi cũng đã bắt đầu đánh giá cao cô qua các bữa tiệc tối. Mối tình với Gaddafi giờ để lại một vết nhơ trên nhân cách của cô. Ai cũng tự hỏi, và tôi là người đầu tiên, sao một người phụ nữ danh giá như cô lại có thể ăn nằm với một tên quái vật như thế. Vào lúc đó, ít người quan tâm. Gaddafi còn giữ được ánh hào quang của cuộc cách mạng ở thế giới thứ ba. Đi đầu trong chủ nghĩa liên Ả Rập, bảo vệ (chỉ về lý thuyết) nền dân chủ trực tiếp tại đất nước của hắn, Gaddafi là một trong những gương mặt làm cách mạng nổi tiếng đầy sức thu hút như Fidel Castro ở Cuba, được mọi người xem là “một chủ nghĩa xã hội chấp nhận được”, theo lời của một Bộ trưởng dưới thời Sarkozy, có người vợ đầu từng là tình nhân của Fidel. Coi kìa tôi đang tìm cách bào chữa cho cô ấy. Jeannette đâu cần điều này. Dù sao Gaddafi cũng không quá bần tiện về khoản quà cáp tặng cô (nhất là chiếc áo choàng lố lăng bằng lông chồn) và tạo điều kiện cho công việc nhà báo của cô. Hắn không do dự gọi điện ngay khi cô ấy cần phỏng vấn một lãnh đạo Ả Rập. Khi Gaddafi bỏ rơi, cô đã nhanh chóng bị đẩy ra khỏi vùng phủ sóng, không còn bài nào của cô được đăng trên những tờ báo tôi đọc, tôi cũng quên đi việc cô hiện hữu. Tôi không hình dung được mình sẽ gặp lại cô qua màn ảnh nhỏ ở Tripoli, nơi mà chúng tôi đã gặp nhau trước đây.

14

Taurbeil-la Grande Tarte, vùng ngoại ô Paris, Pháp

Một đám người da đen đang bịt lối ra vào khu chung cư. Một tràng những từ tục tĩu tuôn vào tai của Sami khi bước vào dưới mái che. Anh lẳng lặng đi ngang qua những đứa mang mắt kính đen. Không đáp trả, không bao giờ đáp trả, chịu đựng chửi rủa và đôi khi bị khạc nhổ. Đó là quy tắc để sống sót.

Màn hình phẳng plasma to đùng chiếm một khoảng diện tích trong căn phòng chính của căn hộ nhà bố mẹ anh. Mẹ anh đang xem một chương trình truyền hình thực tế. Bà ấy ngày càng nghe kém và mở tiếng chiếc tivi to hết cỡ.

Sami nhếch lông mày và hét to: “Bố mẹ vừa trúng số sao?” Gương mặt của ông bố sẫm lại. Ông ấy ngập ngừng không trả lời, như thể ông muốn trong một khoảnh khắc rời xa những ý nghĩ xấu: “Ba không muốn, nhưng mấy đứa em con nài nỉ quá.”

Sami giận bản thân vì đặt một câu hỏi mà anh biết sẵn câu trả lời và đưa bố vào tình huống khó xử. Anh không đủ can đảm để nổi giận. Nhiều lần trong tháng, các băng nhóm tuồn hàng hóa từ những xe tải bị cướp hoặc từ những kho hàng bị hôi của. Trong tình trạng phê thuốc nặng, chúng đậu chiếc xe tải con trước lối vào một khu chung cư. Khách hàng đứng đợi tay cầm xấp tiền. Bố anh dù không ủng hộ kiểu buôn bán bất chính này, nhưng khi cơ hội đền, ông ấy cũng mua. Như bao người khác.

Giận để làm gì? Giờ đây bố anh là một ông già. Yếu ớt vô cùng. Sức lực ngày một giảm sút, má hóp, râu bạc trắng, mắt híp lại, và nụ cười nhợt nhạt phô ra hàm răng giả bằng kim loại lấp lánh. Sami đưa cho ông ấy một phong bì giấy kraft dán kín.

“Nhà con hết chỗ chứa rồi, đây là những giấy tờ ngân hàng tuyệt mật, tốt hơn là con để chúng ở đây.”

“Bố sẽ cất chúng với những giấy tờ khác, trong cái tủ phòng tắm...” Ông ho một tràng và không thể kết thúc câu nói của mình.

Sami đưa cho ông năm tờ 100 euro, ông mỉm cười không có can đảm từ chối. Quá rõ: nụ cười ấy là cách để ông không khóc. Sami xin nghỉ buổi chiều để đến thăm người bố đang kiệt quệ. Một chứng bệnh kinh niên đang tàn phá phổi của ông từ nhiều năm nay. Bác sĩ của Quỹ bảo hiểm cấm ông không được hút thuốc. Niềm vui trong cuộc sống bỗng bay mất, ý muốn quay về quê hương cũng thế.

Ông ôm mộng được sống những ngày cuối đời của mình dưới ánh nắng mặt trời của Sétif, lúc ông còn làm việc ở nhà máy bột Grands Moulins. Bao lần ông đã nhào nặn niềm hy vọng ấy? Ông thấy mình đang mặc chiếc áo dài djellaba trong sân nhà của bố mẹ, gần cái giếng cũ, dưới tán cây vả oai vệ, xung quanh là bạn bè đồng môn thời trẻ, giờ họ cũng đã thành những ông già nhăn nheo, nhưng không bao giờ ông biết được thế giới bình yên đó.

Ôi quê hương tôi, ánh sáng của tôi, bầu trời của đôi... Ôi quê hương màu mỡ, người mà tôi đã đánh mất... Hãy lắng nghe lòng tôi.

Ông cũng không thể diễn đạt được những gì ông cảm nhận khi thấy đất nước Algeria của mình qua truyền hình vệ tinh.

Chỉ khi nào ở với vợ mình thì ông mới thốt được vài lời. Ông giận những kẻ tham nhũng, những tên xã hội đen, những đứa dối trá, Boutef và tất cả những ai đã chiếm đoạt Algeria.

Từ lâu ông hiểu rằng sẽ không thể tự giải thoát mình khỏi nỗi đau, giọng ông không thể thốt lên. Ông không bao giờ nói hết những gì phải nói. Để làm gì? Ai quan tâm? Nỗi nhớ quê hương như một tấm vải liệm bọc lấy trái tim ông.

Ông cũng không nói về nước Pháp.

Vậy ông nói về chuyện gì? Không nói về gì cả.

Ông đến Tarbeuil-La Grande Tarte vào đầu mùa xuân năm 1969, một ngày tuyết, mùa xuân năm ấy lạnh cóng. Ông mười bảy tuổi. Đêm đầu tiên, ông ở Melun, trong một ngôi nhà chung với những người đàn ông đang run lẩy bẩy dưới tấm chăn. Những người anh em họ cùng chia với ông một tô súp hương vị Bắc Phi. Hơn bốn mươi năm sau, ông vẫn nhớ vị súp nóng hổi đó. Ngày hôm sau, người lớn tuổi nhất nhóm đã đánh thức ông dậy. Họ đã đón xe buýt tới Tarbeuil-Centre.

Từ trên bờ kè, ông nhìn thấy nhà máy bột Grands Moulins. Nhiều tòa nhà bằng gạch ngói sẫm màu rất cao, có một cái tháp khổng lồ với những lan can giả trên thành, một vọng lâu đặt trên đỉnh tháp, phía trên là một mái ngói bằng thép, cao ngang những đám mây.

“Chính chỗ đó,” người anh em họ của ông nói với sự hãnh diện.

“Nó lớn thật.”

“Đương nhiên, Grands Moulins mà.”

Ông im lặng, đôi mắt tròn xoe nhìn nơi không phải quê hương của mình.

Sức mạnh của dòng sông, hình vòng cung, đá hoa cương xanh phản chiều trên mặt nước, dòng nước chảy dứt khoát, bầu trời u ám, mây bay vòng vòng, những chiếc thuyền xà lan san sát bên nhau chờ chất bột, trên đường tuyết phủ đáng gờm...

Ông nhớ mọi thứ.

Ông hối hận đã không kể gì cho Sami, con trai cả của mình. Quá trễ. Sami không nói chuyện với tôi nữa. Chào bố. Tạm biệt bố. Đôi khi tôi lo cho nó. Nó có một cuộc sống tốt, nó là một đứa tốt tính, nhưng nó không có vợ con gì, nó sẽ tự lo cho bản thân như thế nào? Tôi cũng chẳng biết...

Hai tiếng sau khi đến nhà máy Grands Moulins, ông làm những bài kiểm tra, và thứ Hai tới, ông được tuyển vào làm một công việc mà ông chỉ ngừng vào ngày ông về hưu, cách đây vài năm.

Chính tại nước Pháp ông đã làm việc, chính tại nước Pháp ông sẽ chết.

Sami không nhớ đã từng nghe bố mình nói những lời chống đối người Pháp trước mặt. Giờ đây Sami đổ lỗi cho ông. Vâng thưa bố, con giận, vì bố im lặng, vì bố khoanh tay, vì bó buộc suy nghĩ. Bố đâu bị buộc phải chấp nhận mọi thứ. Tự do của bố, nó ở đâu rồi? Sami giận vì ông đã là một người không có dũng khí, bịt tai trước những lời nhục mạ, nhắm mắt trước những bất công. Anh giận vì ông... Anh giận vì ông chưa gì đã già nua và bệnh tật. Ở tuổi của ông! Bao nhiêu tuổi? Sáu mươi tư.

Bố anh cho rằng dân tộc và con người được xem như những cuộc đấu thương do Số Phận định đoạt. Số phận trớ trêu, bắt con người quay lưng đối kháng nhau. Dân tộc, quốc gia, đàn ông, đàn bà và trẻ em đều trong cùng một nồi. Mỗi người trong số họ phải tự tìm chỗ đứng, với sự chính trực, không hơn không kém, đúng vị trí mà Chúa trời đã cho họ sinh ra. Tôi xoay xở cũng không quá tồi. Sami cũng xoay xở tốt. Tôi rất muốn nó nói với tôi, rằng nó đang quen ai đó, rằng nó với cô ta đang xây dựng kế hoạch tương lai...

Làm việc và im lặng! Ông đã làm việc và đã im lặng. Không hối tiếc.

Thời gian trôi nhanh, thậm chí quá nhanh. Nhưng cũng không nhanh hơn những chuyện khác. Hơn nữa vấn đề không còn là sống mà là chết. Ông thở khó nhọc, những nỗi lo bóp nghẹn cổ họng của ông, ông ngạt thở. Ông bận lòng khi biết xương cốt mình sẽ mục rữa trong nghĩa trang Grande-larte.

Còn Sami chưa bao giờ đặt chân tới Sétif. Thật đáng buồn!

Sami chưa bao giờ hít thở không khí trên các đỉnh núi, cũng như chưa bao giờ uống nguồn nước mát chảy ra từ trong núi. Ông chưa bao giờ quay trở về nơi ấy, ngoại trừ lần về chôn cất bố mình. Khi còn trẻ, ông thường hay nói đùa với câu ngạn ngữ “Mỗi sinh linh sẽ nếm mùi cái chết.”

Đó là cách để ông chấp nhận những thử thách trong tương lai. Nhưng ông đã không bao giờ hình dung rằng có ngày mình sẽ không còn sống ở Algeria cũng như hàng ngày phải chịu những lời lăng mạ, ở đây, của những tên da đen bẩn, trong khu phố càng ngày càng không giống Pháp. Và cũng chẳng giống Algeria.

Ông sẽ nằm dưới mảnh đất nào khi thần chết đến mang ông về với Chúa? Hố lấp bê tông? Ông e sợ mình sẽ thành cô hồn chịu kiếp lang thang. Mắt yếu dần làm ông càng lo âu. Nếu mắt ông không còn khả năng nhìn thấy ánh sáng như bao người bình thường khác, làm sao ông có thể nhận ra lòng xót thương của Chúa?

Không phải lúc nào ông cũng là người hèn nhát. Hồi nhỏ, ông đã không ngần ngại, trong chiến tranh, tham gia biểu tình đòi độc lập. Sau này, tại nhà máy Grands Moulins, ông đã tham gia bộ phận công đoàn CGT của nhà máy, hai năm sau đó, ông đã xé thẻ công đoàn của mình. Tất cả đều là những kẻ tha hóa.

Lúc đó ông còn trẻ... Ông vẫn nhớ... Sức sống chảy trong huyết quản.

Những giai đoạn đó giờ là quá khứ, chỉ còn tồn tại trong những giấc mơ thường xuyên của ông, ông thấy mình đương đầu những mối hiểm nguy của thời đó (và nhất là tên quản đốc kỳ thị, là sếp của ông tại Grands Moulins), ông được thiên thần Gabriel bảo hộ, Sidna Djibril thân yêu của ông, sau đó ông về nhà với vợ, đang là một thiếu nữ đầy sức sống, nằm trên chiếc giường trong phòng hoa chúc, xung quanh là những bức tường màu sáng tràn ngập hương thơm xà phòng.

Khi mở mắt, nhìn vợ mình nằm ngủ bên cạnh, một con dê cái già nua, ông không nhận ra đó là người vợ của mình. Còn ông? Ông giống thứ gì? Một con lạc đà kiệt quệ.

Ông để dành những cơn giận dữ cuối cùng cho đám lưu manh lái con xe xịn xò bị chúng cướp trên Quốc lộ 7, cho mấy tên râu rậm đồng lõa với bọn con buôn và hủy hoại tương lai của bọn trẻ trong khu phố đang mong muốn được quay lại với đạo Hồi. Ngồi trước cửa sổ khi màn đêm buông xuống, ông lầm bầm khi nhìn thấy bọn chúng qua lại:

“Làm thế nào tụi Pháp rặt lại có thể chấp nhận để yên như vậy? Biết bao nhiêu là lừa lọc?”

Từ vài tháng nay, chính những tên da đen đầu gấu làm ông bực bội. Bọn này như lũ gián, chúng sinh sôi nảy nở và đám gián con có ở khắp phố phường. Chúng làm mưa làm gió trong khu chung cư. Ông phải cúi đầu khi đi ngang qua bọn chó đẻ này. Sami cũng không thể nhìn chúng. Anh nghĩ hình như chúng làm cho một tên Ả Rập.

Sami chưa bao giờ chống đối bố. Nên giờ anh cũng sẽ không làm chuyện này.

Anh chưa bao giờ biết tìm ra dịp để nói chuyện với bố. Giờ đây lại càng không thể với những bí mật của anh.

Bố anh sẽ chết.

Ông già ra khỏi nhà đi đến đền Hồi giáo mỗi trưa thứ Sáu. Ông đi một vòng cư xá, đường Gustave-Courbet, đường Pablo-Picasso, đường Paul-Cézanne, cho tới tận Đại lộ Général de Gaulle, phía bên dưới mái nhà xanh ve của ngôi đền chiếu lấp lánh.

Trên đường không một ai chào ông, ông cũng không quan tâm chuyện đó, ông không cần ai chào hỏi mình. Hàng xóm không biết tới ông. Thời của ông đã qua, vúuut! Chấm dứt, biến mất, tương lai cũng không có, thậm chí ngay trong suy nghĩ của ông.

Khi ông đi dạo, tay chống gậy, ông gặp những người Ả Rập lỉnh kỉnh túi nhựa đầy rau quả, những bà da đen áo thụng, những đứa trẻ ngồm ngoàm món hotdog hallal, chúng là côn đồ, hay con ngoan, không còn phân biệt nữa, tất cả đều ăn mặc giống nhau, ngay thằng Út mập nhà ông, luôn mang giày Nike, mặc quần jean và áo khoác có mũ. Ông đi ngang qua những bà ăn xin mập mạp ngồi một đống ngay trên vỉa hè, không quan tâm đến họ, ông lắng nghe lời giảng của thầy, cúi lạy trước Đấng tối cao, hâm nóng tâm hồn ông bằng ngọn lửa của Ngài, sau đó ông ra về bước đi chậm chạp, lòng rối bời.

Ông ngồi cả ngày trên chiếc ghề bành trước khung cửa sổ. Cũng may tôi có mấy thằng con trai. Niềm vui của tôi. Mấy đứa dưới, Mohamed, biệt danh Út mập, còn đi học, một đứa trẻ, dáng người lêu khêu, có triển vọng; Abdelhamid đứa nhút nhát, nghiêm túc vẫn đang làm việc tại trung tâm thương mại Youssri. Và Sami đứa con tuyệt vời, tôi mong nó ổn, tôi mong thế. Ông lướt mắt nhìn đường sá thành phố nơi ông đã sống cả đời. Dòng xe hơi, người lũ lượt bước đi, bọn trẻ đá bóng bay tới chỗ ông như đến từ một thế giới khác.

Ở phía xa, khu rừng vẽ một vòng tròn thần bí.

Ông già luôn giữ trong ví tấm danh thiếp của con trai: Sami Bouhadiba, Giám đốc tài chính. Đứa con trai lớn luôn làm ông mãn nguyện. Từ lúc học phổ thông cho đến khi vào đại học, và bây giờ trong công việc, luôn luôn nghiêm túc, không bao giờ ông rầy la nó. Chỉ duy nhất một sự nuối tiếc. Lúc đầu Sami đi dạy, sau khi học xong cử nhân Toán học. Giáo viên thỉnh giảng, rồi thi đậu chứng chỉ Capes[4]. Một thành quả. Ông vẫn muốn nó tiếp tục đi dạy. Thầy giáo là một vinh dự. Nhưng Sami muốn tiếp tục học. Với xuất phát điểm như vậy, ông vẫn hay nói một mình như thế, nó có thể tiến xa hơn, rất xa, cầu thánh Allah phù hộ.

Sami đọc được sự hoảng sợ cao độ trong những lần im lặng của bố. Anh chịu đựng và nguyền rủa sự bất lực đó. Sự bất lực của bố, của anh. Sự bất lực chung của những người Ả Rập. Sự chia rẽ... Sẽ có ngày chấm dứt. Anh thông báo với bố sẽ đi công tác ở Ma Rốc.

“Lâu không?”

“Khoảng một tuần. Hoặc ít hơn, có thể con sẽ về sớm.”

“Cũng đúng, giờ đây với máy bay...”

Ông già nhắm mắt, ngẫm về con người mình, chỉ thấy trống rỗng và nỗi đau. Chuyến đi du lịch ở Marrakech không có gì tốt lành. Cách đây hai năm, Sami đã đi Ai Cập. Anh lưu lại đó quá lâu, anh quay về với một con người khác, không vui vẻ như trước. Ông biết một người bố phải chấp nhận để các con đi.

“Con còn nhớ những trái chà là mà bố mang từ Sétif về không?”

Sami còn giữ hương vị những trái chà là tươi lấy ra từ vali của bố. Tối hôm đó, anh đi ngủ trễ và bố đã mang tới tận giường anh trái chà là cuối cùng. Anh ngủ thiếp khi nghĩ đến những người dân sa mạc, ở trên đỉnh núi tuyết của Sétif, trong suốt hành trình của bố anh. “Con mua chúng ở Marrakech, để chúng ta có thể so sánh, con tin chắc chúng ngon không kém.” Sami ôm chặt bố trong im lặng, ôm hôn mẹ thắm thiết trong nhà bếp, và mở cửa ra về. Sau khi cánh cửa khép lại, bố anh khóa chốt. Bố mẹ anh sống trong một nhà tù.

Tiếng động trong cầu thang làm anh nhức óc. Tiếng rập rình của dàn âm thanh làm rung chuyển các bức tường và cánh cửa. Những sợi dây thần kinh của anh cũng thế. Anh lấy hơi để bước xuống.

Mùi hôi nồng nặc trong khu vực chết chóc. Nặng mùi thuốc đá và bùn châu Phi. Trên tường, những hình vẽ bậy bạ. Trên trần những bóng đèn hoặc bị hư hoặc bị trộm mất, tối om. Sami thoáng nhìn thấy trong một góc vài tên đang vật vờ say thuốc và bia rượu. Hai con chó rottweiler điên dại, cổ đeo vòng đinh nhọn, chúng đang quần nhau và chảy nước dãi trong cái rọ mõm. Sami băng qua sảnh cố gắng không đụng chạm ai. Cả chục đứa thanh thiều niên đang cãi nhau. Mấy thằng da đen dơ bẩn, chúng cao to gấp đôi bố, ông ấy chỉ là một cọng cỏ khi đứng gần chúng. Tệ hại nhất là ông gặp chúng ở thánh đường. Ngày nào đó cần phải dọn sạch những bè lũ này, trở về với sự thật. Máy radio của bọn chúng phát những bản nhạc rap ngu xuẩn. Tiếng nhạc dập ầm ĩ lần át tiếng la hét từ một vụ thanh trừng - chỉ là chuyện dạy dỗ nhau thôi - vọng ra từ một khu vực kỹ thuật của tòa chung cư, được sử dụng như một siêu thị nhỏ buôn bán ma túy đá, do hai tên vạm vỡ canh gác.

Sami và hai đứa em, cũng như bố và tất cả người dân của chung cư đã học cách trở nên vô hình. Họ không nhìn thấy những tên côn đồ và hy vọng chúng cũng không nhìn thấy họ. Tình hình hiện nay sẽ tiếp tục kéo dài hoặc không. Sami đã nhiều lần đề nghị bố dọn đi nơi khác ở. Ông già không muốn nghe nói đến. Nhà của ông ở đây, trong căn hộ ba phòng này; Tarbeuil-La Grande Tarte, là ngôi làng của ông. Ông viện cớ người ta đang tiến hành trùng tu trong khu phố để không phải đi.

15

Tarbeuil-La Grande Tarte, ngoại ô Paris, Pháp

Tôi làm việc tại Inrap từ khi viện được thành lập vào năm 2002. Ồ xin lỗi! Tại Viện Quốc gia nghiên cứu bảo tồn khảo cổ. Một cơ quan đảm nhận việc phát hiện và nghiên cứu các di sản khảo cổ đang bị các dự án quy hoạch đất đai đe dọa. Nhiều người không ưa chúng tôi. Chúng tôi là những kẻ thọc gậy bánh xe. Những kẻ tìm cách trì hoãn việc khai thác, làm mất miếng ăn ngon. Thường trên những mảnh đất xây dựng đường xa lộ, đường tàu cao tốc, các khu thương mại, chỗ nào có xe ủi đi qua chỗ đó bao giờ cũng khám phá được những vết tích cổ xưa không ngờ tới. Thế là một cuộc chạy đua với thời gian bắt đầu (nếu chủ đầu tư có tâm sẽ không để các xe ủi đất san bằng tất cả, chuyện có thể xảy ra) bởi vì cũng dễ hiểu rằng những người này, chủ đầu tư, nông dân, chính quyền địa phương hay người kinh doanh bất động sản, họ đều muốn đẩy nhanh các dự án của mình. Những nhà khảo cổ học bỗng như “từ trên trời rơi xuống”, khẩn cấp đánh giá những phát hiện, kiểm kê và cứu được những gì có thể cứu.

Inrap ra đời cho thấy tầm quan trọng của việc nghiên cứu khảo cổ ở Pháp từ những năm 1970. Tôi là một trong những người lính thuộc lực lượng tác chiến ôn hòa này, rất vui khi được quay trở về Pháp sau nhiều năm sống ở nước ngoài. Trong hai năm, tôi đã thực hiện nhiều chuyến công tác (khoảng một chục) trên đất Pháp. Một trong những chuyến đi đầu tiên của tôi đã đưa tôi đến Wissou, một vùng đất đắc địa ngay sát sân bay Paris-Orly, một di tích đồ sộ của người Gaulois đã được phát hiện ở đó, trên khu đất của Parisii, cho thấy trước đây là một trang trại khổng lồ có từ thế kỷ thứ hai trước Công nguyên. Di chỉ bằng kim loại, công cụ, trang sức, bình hai quai thời La Mã cung cấp thông tin về những hoạt động đã diễn ra tại Wissou, cũng như cuộc sống thịnh vượng của người dân thời bấy giờ, các kết nối giao thương và sự tồn vong của nơi này.

Tôi không ngờ rằng mình lại vui mừng khi được góp phần nhỏ bé vào việc kiểm định lại một thời kỳ của lịch sử người Gaulois. Chuyến công tác đó đã đưa tôi quay về với thời xa xưa của nước Pháp. Di chúc quốc gia cổ xưa của dân tộc. Xứ Gaule, hạt mầm của nước Pháp, đang ngọ nguậy trong khu rừng Xen-tơ. Người Gaulois, những con người bán du mục với thân thể to lớn, da trắng và nhũn, những kẻ chiến bại, đã không được những nhà nghiên cứu lịch sử đoái hoài tới. Và tôi khám phá ra những cuốn sách của Camille Jullian, Giáo sư trường Collège de France, bằng cách nào đó đã tái dựng lại xứ Gaule như chúng ta đang khai quật vào nửa thế kỷ sau.

Từ lúc đến thành phố Cairo, tôi không ngừng trải nghiệm cuộc sống của người xa xứ. Thật ra cuộc sống luôn trôi nổi, mới lạ, tiện nghi, bơ vơ nơi xứ người, không một mối quan hệ nào ngoài công việc, cũng có phần dễ chịu. Khi hít thở không khí ở xứ lạ quá lâu thì người ta thường sẽ quên đi nguồn gốc của mình và có thể thậm chí quên luôn chính bản thân mình. Vì thế, chuyến công tác tại Wissou là dịp quay trở về quê hương mà tôi mong đợi, và dù có ngạc nhiên, khi tôi kết nối lại với nơi mình sinh ra, lại là lúc nhận thấy rằng đồng hương của tôi, những người chưa bao giờ đi xa, có vẻ cách biệt với đất nước này, đến nỗi họ chỉ còn giữ một nối kết lỏng lẻo và khá mờ nhạt với thực tại cũng như với lịch sử của nước Pháp.

Chính quyền xã Tarbeuil-La Grande Tarte (không quá xa Wissou) đã quyết định xây dựng một trường tiểu học mới, thế chỗ khu dân cư tự phát. Những công nhân tại công trường đã phát hiện những vết tích thời Trung đại tại nơi gọi là Thiên đường. Tôi đến Tarbeuil-La Grande Tarte ngày hôm sau, khi cuộc khai quật ở Wissou kết thúc. Bản hợp đồng trách nhiệm ghi rõ tòa nhà mới sẽ được đưa vào hoạt động ở ngày khai giảng tới. Chúng tôi cần phải tăng tốc gấp đôi.

Mãi một thời gian sau đó tôi mới để ý tới người đàn ông già nua ngồi quan sát chúng tôi hàng giờ từ một tòa nhà nằm ở phía trên khu khai quật. Chúng tôi cũng bắt đầu quen sự hiện diện thầm lặng của ông ta. Tư thế bất động, thân thể gầy mòn, hai tay chống nạnh, những ngón tay xoạc ra, ánh mắt cố định (hơi xa xăm) về phía công trường làm việc của chúng tôi, và nụ cười nhếch mép không cử động làm cho ông ấy trở nên bí hiểm. Tôi tự hỏi liệu ông ấy có bị di chứng sau cú đột quy hay không. Ông ấy như một bức tượng nghiêng về phía trước. Một tác phẩm của Rodin, phiên bản Giacometti. Chúng tôi quen với sự hiện diện thầm lặng của ông. Nếu vì lý do nào đó ông không xuất hiện như thường lệ, chúng tôi lại lo lắng, chúng tôi tự hỏi không biết đã có chuyện gì bất hạnh xảy đến với ông hay không, chúng tôi mong ông ấy.

Một buổi tối nọ, trước khi ra về, tôi đã đến gặp ông ấy và xem ông ấy có hỏi gì về công việc phía dưới của chúng tôi hay không, tôi rất vui được trả lời các câu hỏi của ông. Vậy là ông bắt đầu giới thiệu về mình: “Ông Bouhadiba, trước làm việc tại Grands Moulins.” Rồi ông bất ngờ đưa những thông tin khác: “Tôi gốc người Sétif, người Algeria...” Ông nhanh chóng rút ra từ trong túi một bài báo được cắt từ một tờ báo Algeria về việc tu bổ một bức bích họa thuộc đầu thế kỷ thứ 6 trước Công nguyên và được tình cờ tìm thấy trong khu thánh đường ở Sétif, sau nhiều trận mưa dai dẳng. Tấm bích họa này đã được chuyển về bảo tàng cũ vào năm 1968, sau đó, về bảo tàng Khảo cổ quốc gia của Sétif vào năm 1985. Trong một lần phỏng vấn, bà Bộ trưởng Văn hóa Algeria giải thích về ý nghĩa và tầm quan trọng của một tác phẩm như thế, nhấn mạnh rằng những bức tranh khảm, ký ức của thần thoại và văn chương, minh chứng cho nền văn hóa và sự giàu có của xã hội Bắc Phi La Mã.

Cuộc trò chuyện đầu tiên này lại hơi mất tương xứng. Tôi đặt câu hỏi, còn ông ấy thì trả lời nhát gừng, thủ thế. Không như tôi suy nghĩ, chính ông cũng không có thắc mắc gì về công việc chúng tôi đang làm. Có vẻ ông hiểu những gì chúng tôi làm, cố gắng giải thích bằng những ngôn từ đơn giản, sự khâm phục của ông trước công việc của chúng tôi.

Ngày hôm sau, ngay khi ông Bouhadiba xuất hiện, tôi đi đến chỗ ngồi quan sát của ông, dành cho ông sự bất ngờ. Tôi đã chuẩn bị trước ý đồ của mình. Tôi mở máy tính xách tay Toshiba trước mặt ông, bắt đầu gõ và không nói rõ cho ông ấy biết tôi đang tìm kiếm gì. Các sinh viên và đồng nghiệp ngước nhìn về phía tôi ánh mắt dò xét. Không ai có thể nghĩ rằng tôi đang cho ông ấy xem những đoạn phim về những tàn tích La Mã ở Sétif và những đoạn phỏng vấn các đồng nghiệp người Algeria. Thậm chí tôi còn tìm thấy đoạn phỏng vấn bà Bộ trưởng mà ông đã nhắc tới. Bouhadiba không rời mắt khỏi những gì ông đang xem, ánh sáng màn hình hắt lên gò má xám xịt của ông, và nhiều lần tôi để ý thấy gương mặt ông rân rân, như thể ông muốn khóc. Ông mỉm cười, và bằng một động tác chậm chạp, hơi vụng về, ông nắm vai tôi để cảm ơn. Qua những ngón tay đặt trên vai tôi, tôi cảm nhận được sự gầy mòn của ông, những khúc xương ngón của bàn tay, cảm xúc của ông, ông run lên. Tôi rất vui khi đứng đó.

Qua những lần trò chuyện với ông mỗi ngày, tôi biết được rằng chúng tôi xấp xỉ tuổi nhau. Ông có ba người con trai, trong đó một đứa đã tốt nghiệp kỹ sư. Đó là đứa con cả, nó tên Sami.

Sami là niềm kiêu hãnh của ông. “Một đứa trẻ ngoan,” có lần ông nói với tôi như vậy. “Nó cũng sử dụng Internet. Thậm chí quá nhiều thời gian trên đó, theo như tôi được biết.” Tôi đã hiểu rằng ông ấy mơ ước cùng xem những đoạn phim đó với con trai của mình. Tôi ghi lại một số trang Wikipedia và Youtube trên một mảnh giấy cùng với số điện thoại và địa chỉ mail của tôi. “Con trai của ông sẽ biết phải làm gì, thậm chí cậu ấy có thể tìm cho ông những đoạn video khác. Nói cậu ấy liên lạc với tôi nếu cần thêm thông tin.”

Ông Bouhadiba đã không bao giờ cho tôi biết rằng Sami có cho ông xem thêm những video khác không, Sami cũng không liên lạc với tôi. Gương mặt của ông luôn rạng ngời khi nói về đứa con trai lớn, nhưng ông chỉ nhắc đến chứ không kể nhiều. Tôi nhìn thấy nỗi lo trong sự thẹn thùng của một người bố. Ông không hiểu vì sao với địa vị và công việc như vậy, nó lại không cưới vợ. Một hôm, ông ấy suýt nói ra suy nghĩ của mình, nhưng rồi lại thôi. Tôi nghĩ rằng ông ấy đang tự hỏi liệu con trai mình có phải là người đồng tính và đối với ông đó là một nỗi ám ảnh.

16

Quận 7 Paris, Pháp

Cục phòng chống khủng bố được thừa hưởng một tòa nhà nhỏ sang trọng, nằm phía sau tháp Eiffel, trên một con đường không người qua lại, nhìn ra Đại lộ Suffren. Tòa nhà này thuộc sở hữu của Thủy quân lục chiến, nhưng Bộ Quốc phòng đã nhượng lại cho Cục Tác chiến vào thời Tướng de Gaulle. Từ hơn năm mươi năm nay không ai đòi lại tòa nhà ấy. Sự bất thường này (một lỗ hổng trong hệ thống) là một điều kỳ diệu và nhất là do sự cẩu thả về hành chính. Sự hiện diện của tòa nhà vô chủ thế mà lại là một điều hay đối với Bộ Quốc phòng hay Bộ Công an, khi họ cần đến nó. Họ giữ quyền kiểm soát cái biệt thự này vì biết đâu có lúc cần. Hơn nữa, bên Thủy quân vẫn tiếp tục sử dụng nó, dù chẳng bao giờ đòi quyền sở hữu, để điều phối các đơn vị do thám khác nhau trước khi đưa lính của mình đến những nơi đáng lẽ họ không nên đặt chân đến. Sự tự chủ của biệt thự (một thánh địa với nhiều lý do) có giá của nó. Không ai cho tiến hành tu sửa nơi đây, có chăng cũng là những lần bảo trì nho nhỏ do những công nhân người Ba Lan đảm nhận, và được trả công trực tiếp bằng quỹ ngoài ngân sách. Tòa nhà hai tầng này có một khu vườn nhỏ bao xung quanh, bản thân nó cũng được bảo vệ bằng một khung hàng rào với những mảng gang thép, sơn màu xanh lá, để che những vết rạn nứt trên mặt tiền khỏi ánh mắt tò mò của người qua đường. Đôi khi Lambertin ngủ lại trong tòa nhà này vào cuối tuần. Ông ấy gần như xem chỗ ở này là ngôi nhà đồng quê của mình, ông hay nói đùa như thế. Bruno nhớ có một ngày, một người đồng nghiệp của anh tiết lộ giọng thì thầm: “Đây là chỗ chơi gái của ông ấy, cá gì tao cũng cá.”

Ông già này góa vợ từ hai mươi năm nay. Không tái hôn. Không một mối quan hệ nào. Ông thường tìm đến gái làng chơi, lúc nào cũng là những cô gái khoảng ba mươi tuổi, chỉ họ mới moi được nhiều tiền ủa ông ấy.

Nội thất đơn giản. Vài chiếc bàn lớn, vài chiếc ghế hiệu Habitat, đèn halogen có chân, một vài bàn làm việc, những chiếc máy tính được kết nối với nhau bằng dây cáp. Cũng có một cái tivi với một cái ăng-ten đặt ở phía trên, ở tầng một, có ba cái nệm đặt dưới sàn nhà, trong đó có một cái đã có sẵn ga giường, chăn, và một chiếc tủ đầu giường bằng gỗ gụ, cùng với một cái ghế bành da, sâu và rộng, căn phòng được mệnh danh là phòng ngủ của sếp.

Trong sự trống trải của tòa nhà này, nơi thoang thoảng mùi ẩm thấp, Lambertin đã điều khiển những lần xuất quân liên tiếp với mục tiêu bóp nghẹn và tiêu diệt đường dây Vargas nổi tiếng. Vargas là tên của một cựu Giám đốc cảnh sát, vẫn giữ được các mối quan hệ lớn ở Bộ Quốc phòng và Bộ Ngoại giao, có sự đồng lõa của một Bộ trưởng và nhóm viên chức cao cấp, cảnh sát và sứ quán, hắn đã làm giàu trên những người này qua việc đưa họ vào các đường dây buôn bán béo bở, kho chứa vũ khí mới hoặc đã qua sử dụng, vật dụng quân sự, dầu mỏ. Trong hai năm, vào những ngày cuối tuần của mình, Lambertin (cùng với Chánh văn phòng Bộ Ngoại giao, đúng hơn là Bộ trưởng trong tương lai) đã ngồi xác định danh tính và phá tan đường dây lậu cho đến khi kết thúc cuộc chiến bí mật này, một trong những cuộc chiến gay go nhất mà ông ấy từng chỉ huy, và gây thù chuốc oán với một số người. Tổng thống Pháp đã giữ kín cuộc điều tra của Lambertin cũng tưởng rằng mình bị buộc phải tìm chỗ đáp cho mấy tên phạm tội tầm cỡ, ở một vị trí khác.

Sau khi Vargas bị lật đổ, Bộ trưởng đã gắn huân chương cho Lambertin trong một buổi lễ bí mật, cùng lúc đó Lambertin được giao việc phục hồi uy tín cho một tổ chức mà ông ấy biết rõ hơn ai hết. Mối đe dọa khủng bố Hồi giáo đang đè nặng trên đất nước. Lambertin bắt tay vào việc với thói quen về bí mật và thái độ dè chừng mà ông đã học được trong những năm tháng đấu tranh hiểm độc và không khoan nhượng, thiết lập khoảng cách an toàn với cấp trên, họ thì rất tin tưởng ông ấy, nhưng ông biết rằng họ ngày càng có nhiều lo lắng về chính trị và nhạy cảm với những phán quyết của giới truyền thông.

Bruno ít khi nghe ông ấy kể về thời gian đầu lúc vào nghề. Anh cũng thử hỏi, nhưng ông ít khi tâm sự về chuyện cá nhân. Thời “hoàng kim” đó mang dấu ấn của các bậc thầy, họ được giao sứ mạng chống OAS[5].

“Không phải chuyện đừa. Tướng de Gaulle yêu cầu họ phải đánh thẳng tay. Họ đã làm đúng công việc được giao, một cách lạnh lùng, ai cũng tin như thế, vào thời đó, và họ biết rằng mình được bảo kê. Họ trung thành.”

Người từng làm thầy cho biết rằng nước Pháp cũng như bao quốc gia khác, trải qua những thăng trầm nhất định và có thể còn biến động hơn nhiều nước. Hồi xưa, sau mỗi cơn đại nạn, nước Pháp đều hồi sinh. Thậm chí đối với trường hợp Algeria, nước Pháp cũng thoát được nghịch cảnh. Thời nay mọi chuyện đã khác. Con người không còn biết mình muốn gì. Lambertin có lý, không còn sự trung thành, tất cả mọi người đều khó hiểu, những “chuyên gia tiên trí” của các viện thăm dò phân tích các số liệu bí ẩn. Các mạng xã hội tung hỏa mù.

Với kiểu ăn nói chết người bề ngoài, sếp như thuộc về một thế giới khác. Tại nơi làm việc, vài tên trẻ tự kiêu bắt đầu chê trách sau lưng cách làm lỗi thời và thiếu minh bạch của ông. Họ giờ thường rất hay tỏ ra khó chịu khi nhắc tới tên ông ấy.

Bruno đậu chiếc xe Audi của mình trên Đại lộ Charles-Floquet và ngồi nán lại trong xe vài giây để vừa nói vừa suy nghĩ. Anh ngày càng hay nói một mình. Câu nói của Lambertin, sự trung thành, vẫn còn gây sốc anh, nguyên nhân là Marie-Hélène.

Anh nhét tấm thẻ của mình vào trong ổ khóa cửa sau (cửa chính, phía trên bậc thềm, đã bị hư), anh đến sớm nửa tiếng, đang muốn biết Lambertin sẽ giao cho mình chuyện gì. Một lính chạy việc mang cà phê và trà tới. Nhiều đồng nghiệp đang tranh luận trong phòng họp, nơi chứa các bình chữa cháy.

Đúng 9 giờ, các sếp phụ trách chống khủng bố ngồi xung quanh cái bàn bầu dục với tập hồ sơ màu xanh trước mặt. Buổi làm việc bắt đầu bằng bài thuyết trình về một nhánh của Nhà nước Hồi giáo, nơi có hai người Pháp gốc Algeria hoạt động và một báo cáo về việc thâm nhập của cảnh sát qua những phần tử cực đoan.

Lambertin, gương mặt tròn, láng bóng, đôi mắt sáng và mỉa mai núp đằng sau cặp mắt kính gọng sừng mài, mái tóc lưa thưa và ngắn, da hồng, ria mép muối tiêu tỉa vuông vức, không ai qua được ông trong việc mổ xẻ hồ sơ và chỉ ra những điểm yếu. Ông không bao giờ lên tiếng chừng nào vẫn cảm thấy chưa có đầy đủ các quân bài trong tay. Gần giống như một nhà ngoại cảm, chính ông cũng nói thế, ông đắm chìm vào thế giới hỗn độn của khủng bố Hồi giáo. Từ lâu ông đã giải mã được cơ chế suy nghĩ của những tên bị vầng hào quang tội ác của Bin Laden cùng đám tay sai mê hoặc.

Linh cảm của ông dựa vào hiểu biết về các mạng lưới khủng bố, suy nghĩ hành động của chúng và những kinh nghiệm từng trải ở Trung Á. Ông luôn suy nghĩ bằng cách đặt mình vào vị trí của những người bị truy đuổi. Ông luôn tự hỏi chúng đọc những gì, ăn uống như thế nào, ông tưởng tượng chúng chui rúc trốn trong các nơi ẩn náu tạm bợ, ở những khu tồi tàn, trong những khu chung cư Raqa, những nơi chúng đợi được chuyển đi nơi khác, ngồi uống trà trước màn hình tivi mở 24/24. Chúng xem gì nhỉ? Tuyên truyền trên Fox News? Hay trên Al Jazeera? Hay các trận đá bóng trên Eurosport?

Phần tử Hồi giáo cực đoan đã thay đổi, ông kết luận. Chiến tranh Iraq đã sản sinh hàng trăm các chiến binh, đến từ khắp nơi... Nhà nước Hồi giáo đóng đô ở cửa ngõ Damascus, nước Libya và Sahel, một phần của châu Phi bị chiếm cứ. Hai thế mạnh của bọn cực đoan: có quyền ra quyết định và rất linh hoạt trong hành động. Giống hình thức nhượng quyền hơn là Komintern. Đừng quên các anh thường xuyên đối đầu với tụi du kích, chúng thiêt lập các quan hệ, các giao hảo. Một số trong bọn họ đóng quân ở những khu vực biên giới với các quốc gia lớn, đó là những lính gác đang chờ thời khắc của mình, thường thì chúng đã thỏa hiệp với các trưởng tộc và ra oai hùm trên những vùng đất vô cùng rộng lớn. Mạng lưới bành trướng, Cachemire, Yemen, Pakistan, Nigeria. Khắp nơi diễn ra những phi vụ mua bán.

✽

Trong các tập hồ sơ màu xanh lơ có những tấm bản đồ, trên đó nhiều đường dây hội tụ với nhau được thể hiện rõ. Vũ khí, ma túy, người, tiền. Khi Lambertin bình luận những tài liệu của mình, hai nếp nhăn hiện rõ trên gò má xung quanh miệng:

“Quý vị hãy theo dõi những mũi tên đen. Chúng ta thấy rất rõ tiền có thể quay vòng với một vận tốc chóng mặt, những khoản tiền kếch xù, giữa Kavkas, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Libya và Somalia... như trò chơi cò quay. Chỗ nào viên bi ngừng, chỗ đó chắc chắn sẽ rất nóng. Tiền đưa đường dẫn lối những tên chiến binh và tụi con buôn. Tụi thương gia đầu tư, rót tiền tươi, mua bán tất cả những gì có thể. Khi kết thúc, chúng thu gom và bái bai.”

Những dự báo, vẫn còn được giữ kín, có khuynh hướng chứng minh rằng ngoại ô các thành phố lớn của Pháp giờ đang được bao quanh bởi một vành đai xanh. Những báo cáo về tình hình Hồi giáo cực đoan bành trướng ở các ngoại ô do Bộ Nội vụ đặt hàng thì bị treo. Quá nhạy cảm. Nhưng một điều tra do Ủy ban giáo hội Pháp đặt hàng với các chuyên gia xã hội học của Đại học Lyon vừa mới công bố kết luận rằng cần phải tính đến tình hình bành trướng trung hạn của Hồi giáo cực đoan tại châu Âu. Phạm vi nghiên cứu vượt ra khỏi ranh giới các ngoại ô. Các nghiên cứu viên đã đặt câu hỏi cho hàng ngàn người, trong tất cả các thành phố lớn và trong những khu phố khác nhau. Phần lớn những người được hỏi nhận thấy họ đã không còn mặn mà với Công giáo, nhưng vẫn khát khao tìm kiếm tâm linh. Nhiều người (đa số là người trẻ) có lẽ chấp nhận tạo ra một thứ tôn giáo riêng cho mình: chút ít đạo Phật, chút ít đạo Hồi, miễn không quá ràng buộc. Và càng ít Công giáo càng tốt, vì họ cảm thấy nó quá khắt khe và lỗi thời.

Giờ ăn trưa, Lambertin sai người đi mua sandwich và bia trong một quán ăn kế bên, tiếp tục thảo luận ngoài lề. Sau buổi họp, ông trao đổi riêng với Bruno:

“Đi Bretagne vui chứ?”

“Hơi ngắn.”

“Tôi gọi cậu vì nhiều báo cáo cho biết ở khu phố Tarbeuil có một hoạt động lạ...”

“Grande Tarte?”

“Chính xác. Chưa có gì cụ thể nhưng... Có thể là một sự trùng hợp, có thể không. Tôi muốn anh tới đó bí mật dò thám.”

“Người để liên lạc là ai?”

“Nguyễn, Trưởng ty cảnh sát Tarbeuil. Tôi nghĩ cậu đã từng gặp hắn. Gọi điện cho hắn và cùng hắn điểm lại tình hình. Cậu có thể tin tưởng tuyệt đối người này. Nhớ báo cáo cho tôi biết.”

17

Đại sứ quán Mỹ, Tripoli, Libya

Một hoạt động khác đang diễn ra trong khuôn viên của Đại sứ quán Mỹ. Bên trong tòa nhà chính, một lá cờ bị đốt cháy phân nửa, treo phía trên ảnh chân dung Obama được vẽ lại nguệch ngoạc bằng bút lông. Người nghệ sĩ không hề kiêng nể đã chú thích thêm bên dưới bức họa “biến thể”: “Khi Hoa Kỳ tự cho là bá chủ thế giới.”

Lối vào khu biệt thự do ba lính gác đang ngồi thả người trên ghế bành dưới bóng cây cọ. Họ chỉ rời mắt khỏi trò chơi trên điện thoại để liếc nhìn các màn hình tivi.

Moussa Aba, khoảng bốn mươi tuổi, người tròn trịa, râu quai nón rậm rạp và bóng loáng, một trong những chỉ huy khu vực, chân không vớ trong đôi ủng bằng da rắn (hơi to so với hắn) đứng trên bàn, trả lời phỏng vấn báo chí Anh và Mỹ.

Trước mặt hắn là một khay cơm KFC, gà chiên tẩm bột, món khoái khẩu của Moussa. Hôm qua là đồ trữ trong phòng lạnh của ông Đại sứ, hôm nay là đồ trữ riêng của hắn. Hắn vừa nghiến ngấu những viên gà chiên giòn, vừa nói, lấy tay áo chùi miệng, đưa điện thoại ra xa để hét lớn đòi xốt cay mù tạt. “Phải, mù tạt, để ăn gà.” Tên cao lớn da đen, làm nô lệ cho hắn, chạy đi thật nhanh và quay lại sau hai mươi giây, mặt cúi gằm. Nó không hiểu. “Chính xác là xốt gì ạ...?” Moussa ném cái lọ rỗng nhãn vàng chữ đỏ về phía nó, nó né và chụp lấy.

Moussa nói, hắn đùa, thao thao bất tuyệt. Các nhà báo nối tiếp nhau bên điện thoại. Một số người rơi vào trò đùa của hắn: “Đúng rồi chúng tôi kiểm soát toàn bộ khu vực. Không có hư hại nào được ghi nhận. Tôi sẽ gửi cho quý vị ảnh của phòng tập gym, quý vị sẽ thấy nó hoàn toàn không bị sứt mẻ chút nào! Chúng tôi có thể khẳng định nhờ chúng tôi mà Đại sứ quán Mỹ được an toàn...” Tên phiến loạn phá lên cười vì lần đầu tiên hắn không nói dối. Hắn đã cho canh gác nghiêm ngặt đề phòng những phần tử nổi loạn khác cướp lấy chiến lợi phẩm mà bất kỳ tên Hồi giáo nào trên trái đất này đều mơ có được nó: cơ ngơi Đại sứ quán Mỹ. Thời gian trôi nhanh trong cái dinh thự cực kỳ mát mẻ và trang bị đầy công nghệ cao.

Trong lúc hắn trả lời, một tay phó tiếp nhận thông tin gửi về từ các mặt trận Libya. Tên phiến quân ấy trẻ tuổi, râu quai nón rậm rạp, trong chiếc quần jean và áo sơ mi kiểu ca-rô sọc, đọc nhỏ các tin tức ngắn gọn trong lúc đó Moussa Aba trả lời các câu hỏi phỏng vấn. “Giao tranh trong các khu phố phía Đông! Phía bên kia thành phố... mấy tên khốn của Zintan đang đánh vào... ở Benghazi tình hình có vẻ yên...” “Còn những thằng đại biểu quốc hội thì sao?” “Quốc hội họp dưới hầm một chiếc phà ở Tobrouk.” “Dưới hầm một chiếc phà Hy Lạp ở Tobrouk! Như thế hóa ra lại tốt... tất cả tụi nó sẽ chết đuối!” Moussa hét lớn, tay che điện thoại di động.

Trong phòng làm việc, giờ đã là của hắn, hắn không đụng vào một thứ gì, nhưng cho lắp đặt hàng loạt màn hình trên tường để theo dõi cùng lúc tất cả các kênh thông tin. Moussa luôn dõi mắt vào những gì đang diễn ra trên thế giới.

Thế giới này đang trở nên hấp dẫn. Mỗi ngày xuất hiện những tên râu rậm mới... Đây, chính ngay lúc này, hai hình ảnh: trên Euronews, buổi hòa nhạc của một tên drag queen với bộ râu rậm, “Conchita Xúc xích, trong một khu biểu diễn chính thức ở châu Âu!” và trên BBC, những hình ảnh từng đoàn quân râu rậm được trang bị nhiều vũ khí đang tiến bước trên sa mạc ở Iraq! France 24: họp báo của Hollande đang trả lời những lời cáo buộc của cô bồ cũ! “Tao thấy Hollande nên nuôi râu,” Moussa bình luận, bị tên nô lệ quay lại hổn hển cắt ngang.

“Xốt mù tạt, thưa chỉ huy!”

“Trễ quá làm gà của tao lạnh tanh rồi, giờ thì mày cút đi đồ mọi, hôi quá!” Tên chỉ huy xin lỗi (hắn vẫn còn đang nói chuyện điện thoại với Guardian): “Tôi xin lỗi, vui lòng đợi chút... rồi lắc lắc chai xốt, mở nó và đổ lên trên những miếng gà chiên một lớp màu vàng, khá đặc. Hắn làm văng xốt tung tóe lên trên bộ đồ trùm kín cũng như trên đĩa ăn của mình.

Vài phút sau, tên phó báo tin cho hắn rằng có một tin KHẨN TUYỆT MẬT QUAN TRỌNG từ các chiến binh Mahomed của Đội quân Allah. “Một video, khá dài, tôi đang tải xuống.” Hắn cúp máy, yêu cầu các lính gác đi ra. Ahmed chuyển thông điệp video về chiếc hộp trung tâm. Tất cả các màn hình đều phát chung một hình ảnh. Một Surah của kinh Cô-ran viết bằng chữ màu trắng trên nền đen trong lúc đó các loa phát thanh vang lên giọng nói của một thầy báo kinh. Hãy gieo sự sợ hãi vào lòng những kẻ ngoại đạo, hãy đánh vào đầu của chúng. Surah 8, 12.

Sau những lời cáo buộc chống phương Tây của một con tin, rồi của tên đao phủ bịt mặt, im lặng bao trùm các loa phát thanh, trừ những tiếng động nhiễu. Con dao cứa cổ vật tế. Tên đao phủ đã cắt sâu vào tận sụn thanh quản. Cắt ngọt và chính xác. Cận cảnh. Máu tuôn trào. Con tin bị rút sạch máu.

Trong phòng làm việc của viên Đại sứ, hai gã đàn ông im lặng. Mặt hướng về màn hình, rồi nhìn nhau, nhưng không đủ để cảm nhận hết món quà dâng tế bằng máu. Adrenalin làm giãn các đồng tử. Chúng đang đứng trước Chúa trời. Đấng tối cao cùng với kẻ hành quyết. Lưỡi dao gieo sự sợ hãi vào lòng của các tín đồ Na-xa-rét, Thánh là tên của Người.

Sau hình ảnh cuối cùng, Moussa Aba tằng hắng và nói: “Mày có nhận thấy chiếc áo màu cam của tên lợn Do Thái không?” “Có chứ.” “Mày có biết nguồn gốc chiếc áo?” “Đó là chiếc áo mà bọn Mỹ bắt chúng ta mặc khi bị giam ở Guatanamo.” “Chính xác. Mày nên thu gom vải màu áo này và cho may hàng loạt áo như thế, sẽ có lúc chúng ta cần đến nó...”

Hàng tuần, vào thứ Tư, bạn bè của Moussa đến họp. Amayaz và Ali. Những kẻ đáng tin để hắn có thể nói mọi thứ. Hắn đã tắm xong, tỉa râu một chút và mặc một bộ trùm kín người sạch sẽ. Lúc nào cũng trong phong cách đó, màu hạt dẻ, với dây kéo hai bên tay áo, chỗ ống quần và trên ngực (dây kéo dài đến tận giữa đùi). Giờ đây hắn đã là một nhân vật quan trọng (“Ông là một huyền thoại”, một nhà báo người Ả Rập Xê Út đã nói thế với hắn), hắn cần chú ý tới ngoại hình của mình. Tên Ả Rập Xê Út đã cho hắn cuốn tiểu sử về Che Guevara. Che đã cho hắn ý tưởng gọi mình là chỉ huy.

Với đôi ủng bằng da rắn óng ánh, đúng là hắn cũng chịu bỏ tiền. Hình ảnh của hắn qua gương hoàn toàn làm hắn hài lòng. Một chiến binh Ả Rập.

Aïssata, cô gái người Senegal tới quét dọn phòng và mang cho hắn nước trà. Aïssata là món quà tặng của Amayaz, cô ấy được giao tới cùng với đợt ma túy trước đó. Tròn trĩnh và lùn (nhưng cao hơn nhờ đôi giày hở ngón có gót), lúc nào cũng vui vẻ, đôi vai màu bánh mật, miệng to môi mọng, cô gái xứng đáng với tên của mình (Duyên dáng trong tiếng Pháp). Hắn thích cô này hơn những cô gái người Somalia, cao lều khều, gầy guộc như những con dê cái bị lao, đã thế còn cục súc nữa.

Lần sau nếu người ta hỏi hắn thích món quà gì (Amayaz đã hứa rằng Aïssata chỉ là bước khởi đầu), hắn đã nghĩ rằng sẽ đòi một đứa con gái tóc vàng. Một con điếm Tây. Cách tốt nhất để đấu với bọn ngoại đạo, trước khi lóc xương xẻ thịt tụi nó, là chơi gái của chúng.

Một tia sáng mặt trời - tia sáng thần linh của buổi tối - xuyên qua những tán cây cọ và đi vào sào huyệt của chỉ huy Moussa. Những vệ sĩ tháp tùng ngồi bệt dưới đất chơi trò xúc xắc, khẩu súng AK ở kế bên. Amayaz và Ali lọt thỏm trong chiếc ghế bành, bên cạnh là một chai whisky. Dưới chân chúng, tấm thảm dày mềm mại trải trên nền đất như một tấm tranh ghép. Hơi gió phát ra từ máy điều hòa hôi mùi dê đực, mùi thuốc lá và mùi len ẩm thấp. Tấm thảm này cũng là quà của Amayaz, hắn tự cho bản thân đang sở hữu hàng chục nghìn cái như vậy, tất cả đều có giá trị, thu gom từ những nước Hồi giáo, và cất giữ trong một hang động ở Adrar of Ifoghas. “Giờ tôi hy vọng anh có thể gọi tôi là kẻ Hào phóng,” Amayaz vừa nói vừa mở những gói quà của mình.

Amayaz được mệnh danh kẻ Tàn độc, nhà Tiên tri hay Mãnh thú.

Moussa thường cười nói với hắn: “Những ai không biết rõ mày thì đều tin tưởng mày. Bề ngoài của mày hoàn toàn khác với con người mày: một tên tha hóa đến tận xương tủy. Nhưng đó là điểm mà tao thích ở mày.”

Amayaz ra đời cách đây hơn sáu mươi năm trong một cái hốc đá sa mạc, gần một nguồn nước, nhạy bén với âm thanh sa mạc ngay từ khi lọt lòng mẹ. Ông nội dạy hắn ngôn ngữ của đá và trí khôn của bộ tộc. Ông nội hắn đã mất. Bố hắn đã mất (an phận tại nhà, ông ấy đã dựng lều ngay trong sân khu nhà ở) và anh em hắn cũng đã chết (bị sát hại bởi những người Algeria của Mặt trận cứu thế Hồi giáo vào những năm 1980).

Ngày buồn nhất của hắn là ngày đến trường. Hắn cảm thấy như một con lừa bị buộc vào cọc.

Những lần thất bại càng làm gương mặt hắn hằn thêm vết nhăn, râu bạc trắng, gò má sạm đen. Luôn là kẻ chiến bại, bị điều khiển, đánh nhau với người Palestine, đánh thuê cho Gaddafi, truy tìm những kẻ Hồi giáo cực đoan, bị buộc phải làm lại tất cả từ đầu sau cái chết của ngài Đại tá, một lần nữa, hắn lại đổi phe.

Sa mạc Sahara là quả cầu pha lê của hắn. Không có gì lọt qua đôi mắt xanh biếc như màu chiếc khăn choàng dài của hắn. Đôi mắt đó thăm dò, ghi nhớ, lưu hình ảnh. Một mạng lưới do thám được trang bị điện thoại vệ tinh và một đoàn xe bán tải được gắn động cơ V10 tới tiếp viện hỗ trợ sức mạnh tâm linh của hắn. Một con tin cần định vị hoặc cần thuyên chuyển, một vụ giao vũ khí hoặc ma túy cần che giấu, một cái hang cần khai thông để chứa một phân đội binh sĩ. “Tôi tới ngay,” Mãnh thú nói. Hắn là một trong những tên có khả năng ngang dọc tự do vùng sa mạc mênh mông, với sự nhẹ nhàng của gió, của cát, với chiếc áo giáp đính hình mặt trời. Tiếng tăm của hắn nổi trước cả hắn. Kẻ Tàn độc.

Với tên chỉ huy Moussa, hắn có được một thỏa hiệp đôi bên cùng hưởng lợi. Thời trai trẻ, hắn say mê sa mạc, những đường uốn lượn, những vực thẳm, nơi hắn đi tìm kiếm sự hiện diện của Đấng tối cao, cuồng si bụi cây và nguồn nước, say sưa bầu trời mà hắn có thể đọc vanh vách, giờ hắn chỉ còn nghĩ đến sinh lợi. Hắn sống một cuộc đời tự tại, dù biết mình đang điên dại lao về phía thần chết. Các phi vụ đều rất hiệu quả. Vì thế, Moussa đã giao cho hắn đảm nhận an ninh cho các kho hàng phía bắc Mali và phụ trách các chuyến hàng vận chuyển giữa Mali và Tripoli.

Cả hai đều kiếm được nhiều lợi nhuận từ mười tám tháng nay. Và để lại đằng sau chúng một số lượng xác chết không nhỏ. Từ nhiều năm nay, chúng sống bất chấp pháp luật. Nhảy múa cùng quỷ dữ, tống tiền và giết người với danh nghĩa Đấng từ bi.

Không còn chính phủ, không còn cảnh sát, không còn quan tòa, không còn pháp luật, không còn gì để kìm hãm. Chúng kiếm tiền trong sự hỗn loạn và gia nhập thế giới giàu sang. Money. Nhưng đó chỉ là bề ngoài, vì người giàu thường sống lâu còn mạng của chúng thì mong manh, chỉ cần một làn đạn. Mọi lúc. Bấp bênh này khiến chúng cười lạ lùng. Sự thỏa hiệp của chúng hưng thịnh trên một niềm vui kỳ lạ. Niềm vui phạm tội.

Tên nô lệ người Somalia ló đầu vào (Moussa chỉ gọi nó là saqlab - nô lệ; với hắn, tất cả dân Somalia đều như nhau, vậy đặt tên làm gì?). Nó mang tới một món salad tôm và một chai whisky mới. Tôm tươi xốt cocktail, với nhiều tabasco, món ưa thích của Ali.

Moussa ngày càng chăm chút Ali, người đã từng phụ trách các nhà máy khai thác dầu dưới trướng Gaddafi. Ali luôn khiến hắn hơi sởn gáy, dù tên này hoàn toàn thuộc nhóm hội chung và hắn không có gì phải che giấu.

Trạc năm mươi tuổi nhưng người vẫn còn thon, những năng lực kỹ thuật (điều khiến Mousa rất ấn tượng) giúp hắn trở thành thú quý. Hắn bỏ lại căn phòng làm việc rộng lớn nhìn toàn cảnh trong thời nội chiến và đội cận vệ ở Bộ (sau khi chủ nhân của hắn, Choukri Ghanel bị thất thế vào tháng Năm năm 2011) và dọn tới sống ở Malta. Một địa chỉ hẳn hoi, một cô thư ký, một công ty tư vấn xuất nhập khẩu. Khả năng dành dụm giỏi (không bao giờ phung phí, thậm chí hắn cũng kiệm cả nụ cười). Một người cứng nhắc, kín đáo và sẵn sàng đón nhận mọi đề xuất hợp lý.

Ngày trước, hắn từng là người phát ngôn chính về kỹ thuật của ENI, một công ty dầu khí quốc gia Ý, nhất là sau khi tư hữu hóa vào năm 1998. Ngày nay, hắn rất thân với công ty dầu mỏ Thổ Nhĩ Kỳ (Turkish Petroleum Oversea Company) và công ty dầu mỏ Qatar (Qatar Petroleum). Hắn hoạt động như cái ăng-ten chảo ngay khi phát hiện mùi tiền từ xa. Money? Tôi tới ngay. Ali, chính hắn, Ali siêu nhân đã nghĩ tới Malta là nơi để tuồn ma túy vào châu Âu. Hàng sẽ đóng gói kín và được chất lên một chiếc thuyền cá Libya. Chủ thuyền sẽ ném những gói hàng có gắn phao trong khu vực rìa lãnh hải. Mười phút sau, một thuyền nhân người Malta ở Marsaxlokk đến thu gom. Ma túy sẽ được đóng gói lại và chuyển về một khu ngoại ô Pháp. Một mạng lưới an toàn tuyệt đối, thậm chí ngoài vận chuyển ma túy còn có thể sử dụng cho việc khác.

Ba người họ tạo thành một trong những đầu nậu quyền lực ở Tripoli. Rất nhiều hồ sơ cần xử lý. Kiểm soát nhà máy khai thác dầu, buôn dầu thô, các chiến dịch cảnh sát trong khu vực sân bay, vận chuyển vũ khí và ma túy. Và giờ thêm đồ cổ. Mỗi người một việc. Ali lo việc thương thuyết với các công ty nước ngoài. Moussa phụ trách các chiến dịch đặc biệt, tài chính, điều hành. Còn Amayaz dùng năng lực địa lý của mình. Với chiếc xe bán tải và các chiến binh du mục canh gác khu vực qua lại Salvador, cả sa mạc Sahara thuộc quyền kiểm soát của hắn.

Ali nói chuyện nhả từng chữ một. Hắn ngấu nghiến tôm sau mỗi câu và muốn Moussa điểm tình hình theo yêu cầu hơi đặc biệt từ các đồng đội ở Syria. “Liên quan đến kế hoạch Pháp, mọi thứ đều ổn,” Moussa nói. “Tao đã liên hệ với thủ lĩnh mạng lưới Pháp ở Geneva. Chúng ta đã đưa tiền qua đó. Khi họ yêu cầu, chúng ta sẽ chuyển số còn lại. Qua Malta như thường lệ.”

Phó chỉ huy bước vào văn phòng và trườn tới chỗ Moussa để thì thầm vào tai hắn. Moussa nhăn mày và lấy điều khiển từ xa tìm đài CNN, rồi bật lớn âm thanh.

Hắn nhảy dựng khi phát hiện ra Habiba. Con bé từng là nhân viên bếp của hắn từ nửa tháng nay. Hắn đã để ý đến nó và yêu cầu để dành cho hắn. Anh trai nó cũng làm việc cho hắn. Từ hơn một tuần nay cả hai đều biến mất. “Có chuyện rắc rối,” Ali nói và nhăn mày. “Rất phiền toái, Moussa à (người duy nhất không gọi hắn là chỉ huy), tên này biết quá nhiều. Em cũng đã bảo anh chỉ dùng tụi nô lệ này cho nhà anh thôi...” Cú sốc thứ hai khi hắn thấy gương mặt của nữ nhà báo Pháp. Con điếm này hình như hắn đã gặp đâu rồi.

18

Đại sứ quán Mỹ, Tripoli, Libya

Cuối cùng tôi cũng đến nơi. Bức ảnh chân dung của Barack Obama mặt khỉ là thứ đầu tiên tôi thấy khi bước vào trong phòng làm việc cũ của ngài Đại sứ Mỹ. Tên chỉ huy đứng dậy từ bàn làm việc: “Chào mừng ông quay trở lại, ông Grimaud!” Tôi mất vài giây mới nhận ra hắn. Tuổi tác, râu ria, cặp kính Ray-Ban to đùng, chiếc áo trùm kín người... Hắn đã giúp tôi khôi phục trí nhớ và tôi ôm chầm hắn. Moussa từng là một tên cớm theo dõi chúng tôi ở Leptis Magna, cũng nhờ hắn mà chúng tôi không bao giờ thiếu whisky và dao cạo râu.

Thật bất ngờ khi gặp lại Moussa trong chiếc ghế của người đại diện cường quốc đứng đầu thế giới. Sự hài lòng mà hắn bày tỏ khi được ngồi ở đó, giọng cười phá lên sau mỗi câu nói, ngửa cố ra sau làm tôi chóng mặt. Tên chỉ huy vặn vẹo cái miệng mỗi khi nói: “Ông Grimaud vẫn còn trung thành với những viên đá cũ?” Hắn cho cảm giác bị sung huyết não bất cứ lúc nào. “Ông Grimaud vẫn nghiện rượu chứ? À tôi có thể mang cho ông vài chai whisky mà ông thích...”

Tôi đã mạo hiểm khi chấp nhận đến Tripoli và tôi đã chuẩn bị có một cuộc gặp bất thường, đôi khi hơi hoang đường, có thể nguy hiểm. Nhưng tôi không thể hình dung nổi cảnh tượng: vệ sĩ say thuốc ngay lối vào, máy điều hòa biến nơi làm việc thành một phòng lạnh, tiếng ồn ào vọng vào từ bên ngoài, tiếng bọn lính hú hét nhảy từ mái nhà xuống hồ bơi, và cái tên điên rồ đáng thương với kiểu cười khẩy như một thằng nghiện, trên chiếc ghế của ngài Đại sứ.

“Ông Grimaud bị lạnh à? Tôi thấy ông không cần dao cạo nữa, giờ ông cũng giống tụi này. Chào mừng ông đến thế giới râu rậm!”

Ngay lập tức tôi cố gắng lục lại ký ức về tên chỉ huy ở Leptis, khi hắn chỉ mới là một tên cớm quèn, mặt cúi gằm, dễ thương hơn những kẻ khác. Dễ thương hơn hay thối nát hơn.

Người trước mặt tôi có quyền quyết định sống hay chết trong một thế giới mà hắn đã tối giản, sẵn sàng giết cũng như sẵn sàng chết. Có vẻ rất thoải mái với kiểu bạo lực nhị phân này.

Tôi nhớ có lần mời hai tên cớm dính chúng tôi như hình với bóng đến ăn tối trong một quán ăn gần khu khai quật. Một nơi tồi tàn, nhưng chúng tôi không có sự lựa chọn. Chúng tôi đã phải đắn đo khá lâu vì không thể chịu đựng hai tên khốn này trong suốt bữa ăn, nhưng chúng đáng thương. Lòng tốt đã thắng. Tôi tưởng nhắc lại buổi tối đó là một ý hay nhưng vừa nói tôi vừa nhận ra sai lầm của mình.

“Tôi nhớ rất rõ buổi tối hôm đó, ông Grimaud,” tên chỉ huy Moussa ợ một cái. “Tên người Ý kì thị đã để tôi ngồi trực diện cửa nhà vệ sinh! Rồi tên thực dân chó chết đó không thèm nói với tôi một lời trong suốt bữa ăn.”

Không ai nói chuyện với tụi nó, tôi còn nhớ, để làm gì, chúng cũng đâu thèm trả lời. Chúng lo nhai miếng xúc xích trong khi chúng tôi trò chuyện bên cạnh và quên đi sự hiện diện của bọn chúng. Mời đã là một sai lầm. Nhắc chuyện này khiến Moussa nhớ lại cuộc đời vô nghĩa và chán chường của hắn lúc bấy giờ. Tôi cầm lấy ly rượu Scotch không đá mà tên da đen vừa mang tới và tôi uống cạn một hơi. Ali xuất hiện, tên chỉ huy đã nguôi bớt. Chúng tôi đi vào vấn đề chính.

19

Tarbeuil-La Grande Tarte, vùng ngoại ô Paris, Pháp

Nó va chạm với mấy tên to con ở lối vào, chúng không từ bỏ dịp xô thằng đệ cưng của ông chủ đang ôm trong tay túi đầy bánh sừng bò nóng hổi. Cặp kính của nó rơi xuống. Tụi nó cũng biết điều không giẫm lên. “Mày không có cái nào cho tụi tao à?” Một tên da đen hỏi. “Mày cũng biết tất cả là của Ông chủ M’.” “Còn 400 euro mà mày nợ tụi tao?” Harry Potter lấy trong túi ra hai tờ. “Phần còn lại, ngày mai...” “Mày đang trễ đó. Ông chủ M’Bilal có gọi điện cho tụi tao hỏi có thấy mày đâu không...”

Có những ngày mọi thứ đều làm nó mệt mỏi, như hôm nay. Sống trong cảnh giác làm nó mệt mỏi. Cũng may, vào giờ này, nó sẽ không gặp ai trên cầu thang của khu nhà tập thể. Inch’Allah, một người Mauriti cho những người quét đường Mali thuê lại tất cả các căn hộ ở tầng trệt. Ông ấy bỏ túi tiền thuê và các khoản trợ cấp nhà ở của những người thuê. Một vụ làm ăn béo bở. Người ta đồn, tay người Mauriti này cũng sở hữu một khách sạn tồi tàn, cửa ngõ Chapelle, lối vào Paris. Tầng cuối của khu nhà thuộc về Ông chủ M’. Hắn cho tháo dỡ tất cả cánh cửa giữa các căn hộ tầng năm và sửa lại thành một sân thượng rộng sáu trăm mét vuông, với góc nhìn toàn cảnh hướng khu rừng và trung tâm Tarbeuil.

Những con chó có thói quen ỉa bậy trong căn hộ. Khi Harry mở cửa, mùi phân xộc thẳng vào mũi. Chó sủa khi thấy nó tiến lại gần, rồi chuồn vào nhà bếp và sủa ăng ẳng, nơi những người phụ nữ ném những miếng thịt cừu xuống nền nhà cho tụi nó cắn xé. Phòng ngủ của Ông chủ M’ ở cuối căn hộ. Harry cẩn thận băng qua những dãy phòng, khá sáng, đồ đạc bừa bộn như nhau (không bao giờ biết được chính xác ai ngủ ở đâu). Trên sàn: thảm, nệm, quần áo xếp theo cánh quạt và bộ trang phục của Ông chủ M’, những bộ đầm treo trên móc, những hộp giày.

Ông chủ M’ tiếp nó trên giường, thân hình quá khổ, dựa vào một núi gối, trong bộ pyjama màu xanh dương, để lộ phần ngực dường như đang tỏa ra một luồng hơi nóng. Cổ đeo dây chuyền vàng có mặt dây là răng cá sấu. “Lại gần nào, tên đại ngốc, ai đó sẽ dạy mày biết đúng giờ? Hả ai đây?” Vừa nói hắn vừa bóp bộ hạ của nó. Trước mặt hắn, ba màn hình áp tường. Một tủ dành riêng cho đĩa DVD.

Mắt khép hờ, hắn lắng nghe Harry Potter báo cáo hàng ngày về cuộc sống trong khu phố (khi lụm nó về sau cái chết của bố mẹ nó, chính hắn là người đã đặt ra biệt danh đó, dựa theo bộ phim chuyển thể từ tiểu thuyết của J.K. Rowling chiếu trên tivi. Hắn khá tự hào về điều đó, dù hắn cũng tự hỏi bây giờ làm sao đặt một tên Hồi giáo cho nó).

Harry không chỉ là thằng đệ đơn thuần. Còn là tai mắt của hắn trong khu phố. “Vụ việc lớn, sáng nay, đó là trường Tarbeuil-Paradis... Ai cũng nói đến.” “Cháy rụi?” “Một đống tro tàn. Tầng một đổ sập... Cùng với xác của chiếc xe húc...”

Ông chủ M’ chẳng phải không thích nghe nó nói, nếu có dịp là lại mò mẫm bộ hạ của nó, như sáng nay. Một tên da đen không bao giờ nói bậy. Harry báo cáo với một giọng kiềm chế.

Mười bốn tuối, nhưng Harry có thân hình tiều tụy như kẻ chơi quá liều. Khuôn mặt uể oải, mắt sụp đằng sau cặp kính tròn, nếp nhăn quanh miệng, cao to (như cây sếu) và rất gầy, nó có dáng vẻ lênh khênh buồn bã khi bước đi mang trong mình những bí mật của bản thân và của những kẻ khác, không bao giờ bay nhảy, nhưng trong nụ cười mong manh (khi nó mỉm cười) có “nét ngây thơ của Bambi”, theo lời Ông chủ M’.

Một ngày Ông chủ M’ nói với nó: “Điểm mạnh của mày là dáng người. Mày sẽ hút đàn ông cũng như phụ nữ. Tao sẽ giúp mày...” Hắn đã hình dung sẵn kế hoạch đào tạo của mình: một thái độ bất cần với một làn da trai tơ và nhất là sự tàn ác. “Mày phải biết cắn, nếu mày muốn xé xác chúng... giữ cái vẻ trai thanh niên châu Phi mới cưới và tập trung vào bản chất tàn độc của mày... Nanh vuốt... như một con chó... đừng bao giờ nhe ra... hãy cười... Nhưng biết cách sử dụng chúng... như một con chó...”

Lũ chó pitbull lao tới và nhảy phóc lên giường. Ông chủ M’Bilal chìa tay đón mấy “cục cưng” của hắn. Chúng liếm tay, giữa các ngón, cổ tay, khớp khuỷu tay, chúng cọ người vào lớp lụa của chiếc boubou, chảy nước dãi.

Ông chủ M’Bilal tin rằng nước dãi của lũ chó dữ sẽ thấm vào lỗ chân lông trên da, di chuyển đến tận xương tủy thông qua hệ bạch huyết, và như thế hắn sẽ nhận được phần nào sự hung hăng của chó. Tương tự như vậy, hắn tin rằng chiếc răng cá sấu caiman tiếp xúc liên tục với lớp da sẽ mang tới cho hắn chút gì đó sức mạnh của thú vật.

Năm mười bốn tuổi, Ông chủ M’Bilal đã tặng cho Harry chiếc áo khoác có thêu tên của nó và một phụ nữ trong nhà, với một thân hình đầy đặn, cộng thêm hướng dẫn sử dụng (một video và ba hàng ma túy để thư giãn). Harry không hứng thú, nó thấy sợ, thậm chí phát hoảng. “Mày nhớ không Harry, cho sinh nhật của mày...” “Vâng, thưa ông chủ...” “Mày thích chứ?” “Tuyệt, thưa ông chủ.” “Tao đã bảo đừng gọi tao ông chủ. Hãy gọi bố M’Bilal. Đồng ý chứ Harry?” “Dạ được.”

Harry Potter buộc mình phải nhìn thẳng vào mắt hắn, không rời, dù điều này luôn làm nó buồn nôn.

Trên ba hộ chiếu (Algeria, Mali và Pháp) của Ông chủ M’, có ghi: Ali Condé (mẹ Algeria, bố Mali). Nhưng khi soi gương, hắn thấy gì? Một quý ông. Thực thụ. Như thế để xứng với bộ trang phục ca-rô, những chiếc áo sơ mi ôm, những chiếc cà-vạt màu mè, hắn yêu cầu mọi người chỉ gọi hắn là Ông. Khi hắn phát hiện sau lưng mình, mọi người gọi hắn là Ông chủ, hắn bỗng có ý tưởng “thiên tài” đó: Ông chủ M’.

Và giờ thêm Bilal. Hắn đã nghĩ tới cái tên này khi bắt đầu bắt tay làm ăn thực sự với Tripoli. Bilal, bạn đồng hành của nhà Tiên trí. Điều này khẳng định uy thế. Vào lúc khu phố ngày càng quan tâm tới nhà Tiên tri, cái biệt danh mới này được dễ dàng chấp nhận.

“Harry, người ta mới ghi cho bố một DVD,” hắn nói và ngáp. “Những phóng sự... bố muốn con xem..” Hắn nhấn điều khiển từ xa. “Về những tên nô lệ theo đạo Công giáo ở Iraq. Những hình ảnh được quay hôm qua hoặc hôm kia, trích từ một kênh thời sự, hình như tiếng Anh.” Quang cảnh một khu chợ ngoài trời, tiếp theo là một chuỗi cảnh phóng to những phụ nữ đang bị xích. Khung hình ngừng chỗ cây thập tự trên ngực họ. Vài người mua được phỏng vấn. “Xem cái này gợi cho bố mấy ý tưởng. làm bố không ngừng nghĩ về nó. Con đi đến chỗ Crab’s, tụi nó sẽ cho con vào, và con nói với hắn rằng bố cần một đứa con gái đạo Công giáo, cho bố, ở nhà. Một con đàn bà tóc vàng, khoảng ba mươi, ít nhất khoảng ba mươi, con hiểu ý bố không? Tụi oắt chẳng có kinh nghiệm gì về tình dục. À...”

Ông chủ M’ nhấc tấm nệm: “Con biết ngân hàng của bố...” Khoảng ba mươi phong bì xếp hàng. Hắn lấy một cái, để lại một dấu in trên giát giường. “Bố đưa trước con 4.000, tạm ứng cho Crab’s. Và cho con 400. Con chẳng bao giờ xin bố gì, không được như vậy. Bố đã nói với con...” “Dạ được, bố.” “Sau đó con đi một vòng gặp các tên chuyên gia. Con hiểu bố nói chứ?” “Vâng, thưa bố.” “Con nói với họ đến nhà bố hôm nay. Meeting lúc 5 giờ chiều. Cả bảy người. Quan trọng. Chúng ta chuẩn bị đại sự. Lũ ngoại đạo sắp phải trả giá...”

Thằng nhỏ ra khỏi phòng thì M’Bilal gọi lại: “Bố quên nói điều này. Bố muốn tặng cho ông Thượng nghị sĩ một món quà, con nhớ ông Thượng nghị sĩ đó chứ?” “Vâng ông chủ, bạn của ông chủ, sếp lớn...” “Chính xác. Con biết ông ấy đặc biệt thích gì chứ?” “Đồng hồ.” “Con quả thật là một đứa được việc.” “Ông chủ muốn con tìm cho ông ấy một cái?” “Con hiểu ý bố rồi đó. Khi tìm được mẫu nào tốt, con mang đến cho bố, như thường lệ, bố sẽ gửi tiền khi nhận...”

Nó như một cơn gió với đôi chân dài luồn lách khắp khu phố, che giấu dưới bộ dạng xuềnh xoàng. Nó tận dụng khéo léo khuôn mặt mọt sách của mình từ khi còn nhỏ, vô hại cũng như dễ gần. Ánh mắt nó vươn tới nóc nhà của khu ở tập thể, lướt qua những ô cửa sổ tầng trệt, dò xét những con đường nơi nó sải bước, nó bước vào sảnh lớn, luồn lách, đập tay nhau, “mình chỉ đi ngang qua,” nó nói giọng bình thản, khều vai người này; đến người nọ, chào, biến mất, gặp những người giống nó, nhận ra chúng chỉ qua ánh mắt mờ ám, chúng là những cái bóng cùng hít thở chung một cơn ác mộng với nó, và kéo theo sau sự thống khổ.

Nó thi hành những gì Ông chủ M’ yêu cầu, chấm hết, nó bước đi, ngắm nhìn những chiếc đồng hồ, chặn những dòng suy nghĩ của mình và kích hoạt khả năng dò nguy hiểm, khi nó hoàn thành nhiệm vụ, để giải khuây đầu óc, nó mới có thể cho phép mình đánh một vòng qua Đại lộ Léon-Blum, một mình, ngắm nhìn hàng cây dù đã bắt đầu chớm lạnh và mưa phùn ngày càng thường xuyên, tán lá vẫn xanh mướt, như thể mùa đông sẽ không bao giờ đến.

Chuyên môn của tụi nó, đó là đánh cắp giấy tờ (thẻ căn cước, bằng lái xe, hộ chiếu, thẻ cư trú) hoặc ăn trộm xe, xe hơi hoặc xe tải nặng, và cướp những xe chở hàng hóa. Tụi nó có bảy người, làm chủ một thế giới nơi chỉ cần không tới hai phút, dùng gậy phang vào đầu tài xế và bẻ gãy tay người đi cùng nếu tài xế không đi một mình. Địa bàn hoạt động: đèn giao thông gần khu phố (đối với giấy tờ) và khu vực lân cận Paris (cho những phi vụ khác). Cùng với họ, Harry không hề gặp khó khăn trong việc tìm ra chiếc đồng hồ mà M’Bilal cần. Đối với những phi vụ quan trọng, chúng chỉ làm theo chỉ dẫn (mặc dù đôi khi chúng tự cho phép một phi vụ ngoài không báo cáo để giữ quyền kiểm soát). Lĩnh vực hoạt động ưa thích: những chiếc xe bán tải kéo chở đầy kim loại màu không chứa sắt (nhôm, đồng, chì, kẽm, titan, v.v...) và những chiếc xe limousine đi từ Roissy với nhân vật quan trọng trên xe (vali tiền lớn trong cốp xe và trang sức trong túi xách của quý bà). Giám đốc thương mại: Ông chủ M’Bilal. Thành công của hắn, một mạng lưới do thám ở vị trí chủ chốt (trong các công ty hoặc các Đại sứ quán; người quét dọn hoặc phụ trách an ninh...) và hai điểm nhận hàng với độ tin cậy cao (những nhà máy phế liệu hoạt động công khai; một ở vành đai và một ở Béziers dành cho xe tải nặng). Những chiếc limousine được bán ở Bosnia. Sự cẩn trọng của Bilal bảo đảm sự sống còn của đường dây, nhưng hạn chế lợi nhuận. Chính vì thế khi người ta đề cập tới Tripoli, hắn đã lập tức đồng ý.

✽

Chúng luôn biết đúng giờ và luôn có mặt theo nhóm nhỏ, cách nhau một khoảng ngắn, vì buổi meeting ở nhà Ông chủ M’ luôn theo một quy trình nào đó. Mẹ hắn, một phụ nữ đứng tuổi người Algeria tay mang đầy vòng vàng, đứng đợi trước cửa. Bà ta dẫn những người khách đến chỗ con trai mình rồi biến mất, nhường chỗ cho một đứa con gái Mali khá mập, đứng trên đôi giày cao gót Jimmy Choo (chiến lợi phẩm chiến tranh, nguồn gốc: một xe tải kéo chứa hàng trăm đôi giày cao 14 phân). Bilal đã thay bộ đồ ngủ và khoác bộ trang phục vải nỉ lông dê và lụa, màu xám ngọc trai. Hắn mời khách ngồi xuống tấm thảm, cách hơi xa chiếc giường, xếp hình vòng tròn, theo kiểu xưa. Trong lúc con bé người Mali rót trà, nó quay cặp mông về phía bảy cặp mắt tròn xoe, rồi biến mất với dáng điệu uốn éo trong bộ đầm màu vàng có họa tiết, eo thắt bằng một chiếc dây lưng tết bằng da màu đỏ. Ông chủ M’Bilal tận hưởng hiệu ứng mang lại từ người hầu mới tuyển, sau đó ngồi vào giữa phòng, chân dang rộng. “Tao có chuyện quan trọng... trong tương-lai.” Tụi nó xem Ông chủ M’ như một tạo vật ma quái và sẵn sàng phục tùng quyền uy của hắn. “Chúng ta đang rất thoải mái từ vài tháng nay. Đúng không?” Hắn cúi đầu và nheo mắt một lần nữa, cố không ngáp: “Đúng không?” “Đúng thưa Ông chủ M’.” “Tụi bay có biết tại sao?” “Phi vụ làm ăn mới?” “Chính xác. Phi vụ làm ăn mới... Chúng ta đã đầu tư vào ma túy... Về vũ khí chúng ta đã có một danh mục khủng. Súng cối... Súng trường... camera GoPro. Những đối tác mới của chúng ta muốn phát triển... hợp tác... Tao tin vào bọn mày... nhưng tao cho tụi mày xem một bộ phim trước... Không dài lắm đâu...”

Một đoạn phim khoảng mười lăm phút làm bọn chúng quên đi con bé người hầu. Các camera theo gót một đội quân Hồi giáo cực đoan tiến bước ở Iraq. Xe jeep mới, xe bán tải được trang bị vũ khí hạng nặng, xe tăng siêu tốc. Một đội quân râu rậm lướt trên cát, giữa những rặng cọ. Phía sau, những đống đổ nát và những ngôi làng bốc cháy. Tụi nó dán mắt vào màn hình, thỉnh thoảng buông vài câu bình luận, ngắn gọn, cụt lủn: “Ồ, Ông chủ, một chiếc Komet H... mới coóng... như...” Ông chủ M’Bilal mở lớn âm lượng. Có những ngày như hôm nay hắn thực sự hãnh diện với cái mác Bilal này. Tiên tri thánh... Một câu trong kinh Cô-ran được đọc ê a như đọc rap làm rung chuyển vách tường. Bọn chúng nghe thấy Thánh Kinh âm vang trong chính thân thể chúng, trong từng gốc rễ tế bào. Bọn chúng cảm giác như thức dậy sau một giấc ngủ dài.

“Ông chủ, trông như họ đang bay...” “Đúng rồi, họ đang bay và phấp phới lá cờ Hồi giáo, nhìn kìa, Shahada bằng chữ Ả Rập cổ màu trắng, ‘Chỉ có Allah là Thượng đế’, và kìa... dấu ấn của Muhammad, vật tròn, quả bóng trắng toát, chữ đen, ‘Muhammad tiên tri của thánh Allah’... Họ đang bay đến chiến thắng, inch’Allah.” “Inch’Allah...”

Sau phần đệm này, Bilal dễ dàng vạch ra tương lai của cả bọn. “Chúng ta sẽ tạm gác những hoạt động thường nhật, đồng ý chứ? Tao sẽ bồi thường những tuần lễ thất thu cho tụi bay. Chúng ta sẽ làm một phi vụ lớn. Tụi ngoại đạo sẽ trả giá...”

Hatry đánh thêm một vòng. Như mọi ngày cuối giờ chiều. Để tổng kết. Về những chiếc đồng hồ... Trên đại lộ vành đai khu phố, những chiếc xe hơi đi qua rồi quay lại chầm chậm. Tài xế, ra hiệu sự có mặt của mình và đặt hàng qua điện thoại, kiên nhẫn chờ trong xe và được yêu cầu ngừng bên đường trước một lối ra vào tòa nhà dọc đại lộ. Họ đậu trước cửa, vẫn để xe nổ máy, đi nhanh về phía sau khung cửa sổ kiểu giả Ả Rập, giao dịch diễn ra chỉ vài giây, và họ đi ngay. Ông chủ M’Bilai đã thiết lập hệ thống mua bán ma túy kiểu này từ ba tháng nay. Như lời hắn nói, sự thành công của Bilal drive vượt ngoài mọi mong đợi của hắn.

✽

Bảy tên kia khép cửa khi ra khỏi nhà Ông chủ M’. Hình như tụi nó chỉ hơi hưng phấn và lặp đi lặp lại: “Bọn ngoại đạo sẽ phải trả giá...” Chẳng ai hiểu tụi nó đang lầm bầm gì. Harry bỗng hiểu ra ý nghĩa. Bilal đã dùng từ này trước mặt nó.

✽

Đêm xuống. Nó cẩn thận băng qua khu đất rộng phía sau bãi xe, một khu vực không luật lệ, địa bàn của nhiều hoạt động. Vứt rác, mua bán ma túy và mại dâm các kiểu. Nó ưỡn người thẳng khi đến khu đất trống “của mình”, bị bỏ hoang không một công trình nào, nơi chẳng ai dám bén mảng tới, nơi luyện tội trước khi bước vào thiên đường bé nhỏ của nó, hương cỏ và bụi cây, một màn sương phủ mịt chân trời Grande-Tarte, nó bắt đầu thả lỏng.

Gẩn tới nhà, nó đánh hai vòng xung quanh chung cư để chắc chắn không ai bám theo, rồi nó trèo qua một gò đất ló lên hai ống thông hơi, nhìn xung quanh lần cuối, không một ai, nó nhấc bổng nắp hầm bê tông trong lớp cỏ và chui vào ổ của mình, một cái phòng nhỏ tăm tối ngay cạnh khu vực lò hơi của chung cư Verlaine, một nhà kho cũ mà Ông chủ M’Bilal đã cho dọn dẹp sau khi ba mẹ nó mất trong một vụ tai nạn xe hơi. Nó gọi nơi này là hầm trú bom nguyên tử của tôi. Khi Grande Tarte bị trúng bom, tôi sẽ là người sống sót duy nhất. Một chiếc tivi, một đầu đọc DVD, một tủ lạnh, một bộ sưu tầm đầy đủ tạp chí Mickey, một cái nệm và một lối thông ra một hồ nước, gần lò hơi.

Không có Ông chủ M’, nó hẳn vô gia cư hoặc sống trong một gia đình với những kẻ bệnh hoạn. Cả ngày nó đều sẽ gặp những người như thế. Ông chủ M’ cũng không phải loại người tử tế hơn trong thế giới của hắn, nhưng ít ra, nó không bị bắt phải sống kín trong bốn bức tường với hắn. Với nó, cái ổ đó như một vương quốc. Nơi nó có thể đọc, ăn, ngủ. Một mình. Sự hoành hành của cái Xấu dừng lại sau khi nắp hầm đóng lại vào mỗi buổi tối. Và bố mẹ có thể đến thăm trong giấc ngủ mà không ai làm phiền. Nó trò chuyện như thể họ đang ở đó. Tần suất xuất hiện của bố mẹ nó trong giấc ngủ không giảm đi mà ngược lại. Nó ghi nhận những lần bố mẹ xuất hiện vào trong một cuốn sổ tay nhỏ đặt cạnh tấm nệm. Sự xuất hiện của bố mẹ giúp nó trút bỏ gánh nặng trong lòng từ khi họ ra đi không một lời từ biệt.

20

Tarbeuil-Paradis, vùng ngoại ô Paris, Pháp

Quá trình di khảo tại nơi có tên gọi là Thiên đường đã cho thấy rõ sự hiện diện của một xưởng đúc vạc vào thời Trung cổ. Trong một cái hào cũ, chúng tôi tìm thấy những mảnh đĩa bằng đồng và đồng thau. Sau khi giám định và kiểm kê, ngay từ những lần tiếp xúc đầu tiên với ông Thị trưởng, người tự nhận mình là “cánh tả trung lập”, một người đàn ông lôi cuốn và thực dụng, chúng tôi đã đạt được thoả thuận nhằm tạo điều kiện tốt nhất cho Inrap can thiệp. Khi công việc đã được sắp xếp ổn thỏa và nhất là thời hạn đã ấn định, ông giới thiệu với tôi một người nhập cư trẻ, ông nói rằng chàng trai này là một mắt xích quan trọng trong hệ thống quản lí thành phố: “Ali Condé đã giúp tôi rất nhiều cho quá trình bầu cử bằng cách tận dụng mối quan hệ của mình. Anh từng là ‘đàn anh’, một trong những người sáng lập ra SOS Racisme trong khu phố, và là bạn của một cựu Nghị sĩ phe chúng tôi, người thân cận với Tổng thống. Khi Ali Condé mất việc, tôi lập tức tuyển dụng vào làm tại Tòa Thị chính. Anh ấy phụ trách các hoạt động dành riêng cho giới trẻ. Thể thao, giải trí, hoạt động giáo dục. Có anh ấy sẽ chẳng ai dám làm phiền các ông.” Tôi nhanh chóng phát hiện ra Ali Condé - thiên thần hộ mệnh của tôi, bấy giờ vẫn chưa được mệnh danh là Ông chủ M’Bilal - là một tay buôn ma túy trong khu phố. Tôi tìm mọi cách giải thích với Thị trưởng nhưng hoàn toàn thất bại. Ali là bánh răng quan trọng trong bộ máy quyền lực của thành phố. Dù sao thì đó không phải là việc của tôi, Thị trưởng là một người khiêm nhường, dĩ hòa vi quý, người luôn cố gắng giúp công việc của chúng tôi dễ dàng hơn, và không có một vật nào tại khu khai quật bị thất thoát. Nhưng ngược lại, tôi để ý thấy ông Bouhadiba bỏ đi mỗi khi Ali đến.

Ngay từ thời điểm đó.

[1]

Truyền thuyết về bảy người đạo Công giáo trốn trong hang động ngoài thành phố Ephesus vào khoảng năm 250 CN để thoát khỏi cuộc đàn áp tôn giáo. Họ đã ngủ trong hang động một thời gian dài.

[2]

Front de Libération nationale: Mặt trận giải phóng dân tộc.

[3]

Nấu chín vừa, vẫn còn độ cứng khi ăn.

[4]

Certificat d’Aptitude au Professorat de l’Enseignement du Second degré: chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm bậc phổ thông.

[5]

Organisataion de l’armée secrète: Tổ chức quân sự mật.

Phần hai

Thời hạnh phúc đã qua

.

1

Tripoli, Libya

Levent không muốn đặt hết trứng vào cùng một giỏ. Anh đã gợi ý cho chỉ huy Moussa ý tưởng bán những bức tượng hoặc những bức tranh khảm Leptis Magna ở chợ đen. Mỗi ngày, nhà nước Hồi giáo tuồn và bán các mảnh di tích của người Syria, Iraq, đồng thời cho đặt mìn phá hủy các địa danh nổi tiếng dưới ống kính máy quay của giáo đoàn. Cung tạo ra cầu lớn. Người mua hàng chen lấn nhau ở chỗ những người môi giới. Nhiều người Mỹ, Ả Rập, vài người Âu. Levent đã dự đoán trước. Cùng với Moussa, họ chọn ra một đội các “nhà khảo cổ học”, thực chất chỉ là những thợ khắc đá. Anh ấy nghĩ tôi là chuyên gia mà họ cần. Moussa muốn tôi chỉ ra những đồ vật có giá trị, viết vài dòng chú thích cho mỗi món đồ và đôi khi đi gặp những khách hàng quan trọng nhất. Chúng muốn biến tôi thành một tên nô lệ khảo cổ. Ở tuổi tôi...

Tôi quan sát trong lúc hắn nói. Gương mặt đã chai sạn dù được râu che bớt, mập ra, hắn mặc một bộ đồ trùm kín lập dị, nhưng tôi nhận ra người mà tôi đã quen cách đây ba mươi năm. Ánh mắt liếc xéo, chuộng thủ đoạn, một loại nhu nhược toát ra khắp người hắn. Khi lắng nghe hắn nói, tôi không thể không liên tưởng đến các nhân vật trong cuốn tiểu thuyết Các hung thần lên cơn khát của Anatole France. Xét tương quan, ngay cả con người cũng không thay đổi khi đắm chìm trong hỗn loạn của lịch sử. Một nỗi nhục trong đời khi nhận ra những người này thật sự nghĩ tôi sẽ đồng ý tham gia cuộc chơi chỉ vì lý do họ có thể nhét đầy tiền vào túi tôi. Người làm tôi thất vọng nhất là Levent. Tôi không thể không dành cho anh tình cảm như đã từng dành cho người cha. Phải mất một thời gian để tôi chấp nhận anh là một tên đểu.

Trong lúc nghe Moussa đưa ra các đề xuất, tôi nhớ những gì đã nói với Bruce ở Cairo về các nhà khảo cổ bị trầm cảm. Tôi không bị trầm cảm, tôi chơi với những người có tiếng và cũng đếch quan tâm đến tiền của chúng. Tôi quyết tâm không để chúng lợi dụng, và vì thế, tôi buộc phải giả vờ thuận theo những toan tính của chúng. Tôi chấp nhận đến kiểm tra tình trạng công việc mỗi tháng, với suy nghĩ qua mặt chúng ngay khi có cơ hội lần đầu tiên.

Vì an toàn và nhất là vì thanh danh của mình, tôi đã gửi gấp một tin nhắn bí ẩn đến hai đồng nghiệp người Pháp chuyên nghiên cứu về Libya, O.L. và J.B.M. để báo cho họ rằng tôi sẽ không ở Pháp trong một thời gian, nhưng tôi muốn gặp họ ngay sau khi về đến Paris.

2

Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ

Levent và Emma hạ cánh xuống Roma gần giữa trưa. Nhìn thì khó mà đoán được mối quan hệ giữa họ. Levent mặc bộ trang phục sáng màu, không che hết được bụng nhưng trông ổn. Giữa đám đông ở Fiumicino, người ta có thể lầm tưởng anh là một trong vô số các đại diện thương mại ở thời đại toàn cầu hóa, dù có gì đó sai ở anh. Bộ ria mép giống Clark Gable? Chiếc vali nhỏ bằng da? Những nếp nhăn dưới mắt? Có thứ gì đó làm cậu ấy mang vẻ bi thương. Emma, không trang điểm, tóc hơi rối, rất tươi tỉnh, mặc đồ jean và tự tin trên đôi giày cao gót. Họ đứng gần nhau nhưng không bao giờ chạm nhau. Ngay trước khi lên máy bay, Levent nói với cô:

“Tôi sẽ báo trước cho họ.”

“Anh nghĩ điều này cần thiết sao?”

Phòng chờ sân bay vang lên thông báo, các chuyến khởi hành và những lời thông báo cuối cùng dành cho hành khách trễ nải.

“Tôi sợ họ sẽ chờ chúng ta, chúng ta phải gặp nhau ở Đại sứ quán...” Levent trả lời và rút điện thoại ra.

Ở Valletta, Jeannette ngồi trong văn phòng của Rifat, ông ấy đưa cô xem mấy bức hình về vợ và hai đứa con ông. Trên tường, một bức tranh toàn cảnh về Cairo, bức ảnh của Rifat với quân đội Hải quân Hoa Kỳ (trong đó có John Peter Sullivan), trên tàu tuần tra ở cảng Grand Harbour. Và thời gian biểu theo tuần, cùng những mẩu giấy ghi nhớ ngắn bằng tiếng Ả Rập để chỉ mình ông hiểu.

Rifat nhận ra số điện thoại của Levent khi điện thoại bắt đầu vang lên. “Levent gọi, tôi cho rằng anh ta vẫn còn lạc ở Valletta,” ông cười và nhấc máy trả lời. Jeannette theo dõi cuộc nói chuyện, khá ngắn gọn. Điều gì đó trong giọng nói của Rifat đã thay đổi. Một nỗi thất vọng không thành lời... Ông gác máy:

“Họ không thể đến, họ đi Is-tan-bul”

“Cùng nhau?”

“Đúng vậy.”

“Emma đi cùng sao?”

“Phải, cùng nhau. Họ gọi từ Roma.”

“Khi nào họ trở về?”

“Ngày mốt.”

“Chuyện này đã được tính trước?”

“Tôi không nghĩ vậy...”

Họ nhìn nhau bằng vẻ hoài nghi. “Thực tình cô này dễ dãi nhỉ,” Jeannette nói, nhưng ngay sau đó hối hận về những lời vừa thốt ra. Cô thêm vào: “Nghề nghiệp chính xác của anh ta là gì?”

“Nhà ngoại giao. Đi công tác ở Malta để mua nhà. Thổ Nhĩ Kỳ mở đại sứ quán ở hầu hết mọi nơi. Họ đang bành trướng. Vả lại họ xoay xở tốt. Họ có quá khứ, có tham vọng và có tầm nhìn.”

“Và trên hết là có tài chính...”

Ngày hôm trước hoặc mới sáng nay, Levent đã tán tỉnh Emma khi đưa cô về Sliema. Cô chỉ nhìn anh khinh bỉ với ánh mắt sắc cạnh trong góc khuất trên chiếc xe bán tải 4WD. Khi đến trước cửa nhà cô, anh đã đề nghị khởi hành đến Istanbul ngay hôm đó.

“Anh tính đi về trong ngày Chủ nhật. Chúng ta cùng đi, trước một ngày...”

“Em cũng muốn,” Emma đã lơ đãng nói, “nhưng em nghĩ anh không đủ tiền trả cho em đâu.”

Anh tròn xoe mắt, như thể câu trả lời của cô đã ném anh vào một hiện thực khó tin. Cô quan sát anh suy nghĩ một cách chậm rãi bài bản và đọc trên gương mặt cách anh phân loại các giả thuyết mà anh đưa ra.

Ả nói nghiêm túc?... Không, con nhỏ ngốc này đang trêu chọc mình... Thật ra ở Istanbul, không an toàn. Cũng không tiện, với lịch trình mà tụi nó đã buộc vào lưng mình... Ả quá tuyệt... Sẽ uống phí nếu bỏ lỡ... Và nếu ả thực sự là một con điếm... Giờ nhiều sinh viên nữ thường làm chuyện này... Mình có thể lấy tiền trong bì thư...

“Vậy thì tạm biệt... chúng ta gặp lại sau.”

“Em đã đi Istanbul chưa?”

“Thôi cho em xin.”

“Xin chuyện gì?” Anh vừa hỏi vừa lục lọi túi áo vét, rút ra 2.500 euro gồm những tờ giấy bạc 200 và 100.

“2.500, em đồng ý chứ?”

“Cho cuối tuần?”

“Đúng, cho cuối tuần.” Cô bỏ xấp tiền vào trong chiếc túi xách và khóa lại.

Cửa sổ phòng ngủ khách sạn hướng về eo biển Bosphorus. Cô chống khuỷu tay dựa vào lan can ban công. Đoàn tàu thủy nối đuôi nhau trước mắt cô. Tàu chở dầu, thuyền nhỏ, tàu chở hàng, xuồng máy, những chiếc phà, cô chỉ nhìn thấy dòng chảy xanh lơ này cắt ngang phần thô cứng của thành phố, chia đôi thành phố, mang nước tới khu dân cư, cung điện và đền thờ Hồi giáo, cho hai diện mạo của thành phố và phát tán một thứ ánh sáng huyền ảo lên hai bờ.

Một vầng trăng khuyết mọc vuông góc với mặt nước trong khi mặt trời vẫn còn đang tắm nắng cho những ngọn đồi nằm bên bờ biển thuộc châu Á. Đèn thắp sáng bến cảng, chim cốc bay lượn thành đàn trong đêm, Levent tiến lại gần Emma. Anh tự hỏi mình đang làm gì với cô gái trẻ người Pháp mới đôi mươi này, mảnh mai và khó hiểu. Nguy hiểm, thật nguy hiểm. Hơn nữa, ả ra giá cho mình rất cao. Chơi ả rồi sẽ đỡ phải nghĩ ngợi nhiều. Levent thường tìm đến gái gọi, tụi này đầy đặn và phần lớn họ từ Moscow đến vào đêm trước, như Katiocha chẳng hạn. Đối với gái Nga, mọi chuyện đều đơn giản. Tôi chẳng bao giờ muốn đi dạo cùng tụi gái Nga này. Và tụi nó cũng không muốn. Ả này thì... Anh nói với cô: “Ở bờ biển bên kia là châu Á...”

“Levent, anh từ bên nào đến? Châu Âu hay châu Á?”

Anh chỉ ngón tay về phía bên kia bờ biển. “Từ Tiểu Á.”

“Nơi đó xa không?”

“Một thế giới khác. Nhưng anh sống ở Ankara.”

“Anh đã kết hôn chưa?”

“Rồi, có ba đứa con trai.”

Cô muốn đi dạo trước khi đêm xuống.

Cô là người quyết định.

Họ tản bộ đến đền thờ Hồi giáo Sultan Ahmed, sau đó đi vào các con hẻm của thành phố trong khi màn đêm buông xuống eo biển và tháp Galata. Vỉa hè và nhà hàng đầy ắp người. Khắp nơi đều bao trùm bầu không khí lạc quan yêu đời. Trong vài quán bia, những cô gái trẻ nhảy trên bàn vẫy những chiếc khăn quàng cổ. Một số gia đình ăn uống dọc bờ kè hoặc trong các khu vườn. Levent đọc được qua ánh mắt của những người đi dạo, họ đang tự hỏi làm thế nào một người Thổ Nhĩ Kỳ bụng phệ với đôi mắt mệt mỏi thế này, có thể đi dạo cùng một cô gái trẻ tuyệt đẹp đến thế, lại cao hơn mười phân. Nếu tiếp tục, điều này có thể trở nên khó chịu, nhưng anh chẳng quan tâm, mẹ tụi bay.

Trước một mái vòm hướng về nhà thờ Hồi giáo Istiqlal, anh dừng trước quầy hàng của một người buôn trứng và phô mai. Sau khi trao đổi nhanh với Levent, tay buôn dẫn họ vào căn phòng ở phía sau thông với một tầng hầm. Họ đi xuống vài bước và tiến vào dưới mái vòm thời trung đại. Những ánh đèn ở đường phố xuyên qua cửa tầng hầm và chiếu sáng le lói trên ba chiếc thùng được đặt cạnh nhau. Người buôn nhấc nắp chiếc thùng đầu tiên lên và đưa ánh sáng đèn pin lượn quanh. Emma tò mò tiến một bước. Nhuốm màu vàng xám, ánh màu ngọc trai và kim cương: “Đây là gì?”

“Cô thử nó đi.”

“Trứng cá muối sao?”

“Cá tầm Beluga của Nga, loại cá tầm tự nhiên.”

Levent tiến lại gần, Emma đang hỏi tay buôn: “Tôi có thể nếm không?”

“Cô cứ tự nhiên.”

Cô nhấn chiếc muỗng vào đống ẩm ướt này và quay về phía Levent, nở một nụ cười: “Anh thử không?”

Anh vội vã về khách sạn với một hộp sắt chứa đầy cá tầm Beluga. Anh bắt một chiếc taxi, thả mình xuống băng ghế hỏng phía sau rồi ôm hôn cô. Đó là lần đầu tiên. Vào phòng ngủ, cô chạy ra ban công. Cô hét lên: “Nhìn kìa!” Mọi ngày thứ Bảy đều là ngày của tiệc tùng và mỗi khúc sông Bosphorus mang đến cơn bão nhạc phương Đông xập xình. Những boong tàu đang biến thành hộp đêm, đám đông dày đặc nhảy múa vẽ nên những khối chuyển động trong bể kính ánh sáng. Anh ép sát cô vào lan can, hôn lên gáy, mò mẫm ngực cô, vén váy cô lên, kéo quần cô xuống. Emma căng thẳng không ngừng nhìn vào màn đêm. Cô lơ đãng nhìn bầu trời nhộn nhịp đầy màu sắc, ánh mắt của cô mờ dần dõi theo ánh sáng dạ quang trên Bosphorus.

Sáng hôm sau, cô thức dậy trước: “Anh xem nè, vẫn còn một ít trứng cá muối cho bữa sáng!” Anh trói cổ tay cô vào đầu giường, đặt một thìa Beluga lên ngực cô, cô hét lên: “Lạnh quá!” anh mơn trớn cơ thể gầy gò và xanh xao của cô, đầu ngực cô căng cứng, anh cắn lấy chúng, mò mẫm miệng và bướm của cô, tìm kiếm trong mắt cô những điều cô không nói ra, cô đang hưởng thụ, anh muốn giam mình cả ngày với cô, và những ngày sau đó, họ quấn lấy nhau, nhưng anh phải đi. “Anh sẽ quay lại vào khoảng 6 giờ tối nay. Sáng mai, chuyển bay của chúng ta vào 11 giờ, bay thẳng đến Valletta. Em cứ tranh thủ đi dạo nếu muốn...”

Lúc đang đi, anh nhận ra đã để quên một chiếc điện thoại, anh quay lại tìm, rồi quyết định để lại cho cô, phòng trường hợp cô muốn gọi cho anh.

“Trong danh bạ, số anh đầu tiên. Nhớ nhé?”

“Được rồi, nhưng em sẽ không gọi đâu. Bye anh, chúc một ngày tốt lành.”

Cô trở lại ngủ. Mơ những giấc mơ lộn xộn, thức dậy vào giữa trưa, tắm nước nóng, gọi trứng rán và một ly bưởi ép, cô ngồi trên ban công. Cô không dùng hết món trứng. Đàn chim sà xuống khay. Cô mở điện thoại của Levent. Để giết thời gian hơn là tò mò về anh ta, cô lướt nhanh thư điện tử, tin nhắn, danh bạ, bất ngờ khi nhận ra tên một “khách hàng” cũ của cô, thật ra, không chỉ là một khách hàng, lục lọi túi của anh ta, chỉ tìm thấy một dương vật giả và vài bộ quần áo.

Trong phòng tắm, túi đồ cá nhân nhét đầy các loại thuốc. Trong số chúng gồm viên nén Viagra và đặc biệt là một lọ nhỏ chứa bột trắng. Nhãn y tế. Cô mút ngón tay, chấm vào lọ, đưa nó lên lưỡi. Ma túy.

Cô bồn chồn, hơi gắt gỏng khi anh quay về. Anh lo lắng muốn biết cô đã ăn gì chưa.

“Một miếng trứng rán, vâng.”

“Em không ăn gì cả...”

“Em không muốn trở thành heo nái, em đang tăng cân.” Ngày hôm sau, trong lúc tiễn cô trước studio của cô ở Valletta, anh không thể không hỏi cô câu đó - mình không bao giờ được phép hỏi ả chuyện này, ả sẽ vả vào mặt mình, ả đã đùa giỡn với mình như mèo vờn chuột.

“Em thích Istanbul chứ?”

“Em rất thích. Bosphorus quá tuyệt. Bai anh!”

“Khi nào chúng ta gặp lại?”

Cô cười: “Tuần này, em bận. Tuần tới gọi em, rồi xem thế nào.”

Cô bước lên vỉa hè và nhìn anh từ rất xa. Levent sẵn sàng làm mọi thứ vì cô gái này.

3

Leptis Magna, Libya

Lần xuất quân đầu tiên. Levent lái xe từ Malta đến, anh ta phải gặp tôi vào khoảng 3 giờ chiều. “Những vệ sĩ” của tôi đã lái xe với tốc độ tử thần, vì họ đã tổ chức tiệc đồ nướng trong một quán ăn gần nơi khảo chỉ (một quán mà tôi thường lui tới trước kia) và chúng tôi đã có mặt sớm trước 2 giờ. Dù không dám tin, tôi đề nghị cho tôi xuống Leptis Magna (những tên cớm của Gaddafi hẳn sẽ không bao giờ đồng ý). Tôi cảm thấy khá hơn khi không bị những tên ngu ngốc này bám gót. Tôi một mình bước trên đường Decumanus, con đường thẳng lát đá còn khá nguyên vẹn, và tôi đã băng qua thành phố từ Đông sang Tây, dưới cái nắng có vẻ thiêu rụi bất kì sự sống nào trên mảnh đất này.

Tại ngã tư đường Decumanus và đường Cardo, tôi dừng lại dưới Khải hoàn môn được xây dựng năm 203 vào dịp viếng thăm quê hương mình của Hoàng đế Septimius Severus. Leptis Magna từng sống cùng một nhịp đập với Roma. Leptis là một trong những “hòn đảo kiêu kì mà người Roma rải khắp Bắc Phi, như Peter Brown đã viết. Giao thương lớn, nghệ thuật sống, tắm nước khoáng, salute per aqua (spa), diễn giả, luật gia, đấu sĩ. Công trình Khải hoàn môn khác của Septime, một kì quan của thành phố vĩnh cửu, nằm dưới chân Capitole, cũng được xây dựng cùng năm 203. Roma chọn hoàng tử châu Phi. Carthage được báo thù.

Tôi nhận ra từng công trình, từng tòa nhà, từng con đường, nhưng hôm đó, những viên đá mang một màu xám của đất; chúng hiện lên mờ nhạt hơn so với những gì tôi lưu trong ký ức, có lẽ vì biết chúng đang bị đe dọa, tôi nhìn chúng bằng cách khác, ngay cả khi tôi không quên rằng lịch sử thì dài. Không có gì bất biến, tất cả đều thay đổi, liên tục, bánh xe mãi quay. Mọi thứ rồi cũng qua, kể cả điều tồi tệ nhất.

Cuối thế kỉ 19, một Nhà nước Hồi giáo xuất hiện ở Sudan do Mohamed Ahmed ibn Abd Allah nào đó tự xưng là Mahdi (Đấng cứu thế) lãnh đạo. Madhi đã cho giết Thống đốc người Anh, Gordon Pacha, tiêu diệt toàn bộ người Ai Cập, một phần dân Sudan ở Khartoum sống trong cướp bóc và tàn phá. Mười lăm năm sau, Mahdi bị trừ khử và không còn được nhắc đến. “Loài người được nhào nặn”, như Michelet đã nói, diễn giải từ quyển Vico. Dân tộc sinh ra và chết đi bằng chính năng lượng của họ, “sinh ra từ tâm hồn và từ những hành động liên tục” trong lúc thời gian trôi theo nhịp điệu bất biến.

Mặt trời vàng rực được Virgile ca ngợi nung đốt những viên đá Leptis. Tôi bước đi trong một lò lửa. Lũ ong bay lượn trong bầu không khí nóng hừng hực, tôi đưa mắt dõi theo cho tới khi chúng biến mất vào bóng râm của một thánh đường tràn ngập thực vật, nơi mọc sum suê cây bách hoa và cây hương phong. Tôi nhận ra doanh trại nơi trú thân của chúng tôi ngày xưa, nó vẫn còn nguyên, tôi tự nhủ cần có một cuộc hành hương, và tôi gửi tin nhắn đến Enzo đang tận hưởng kỳ nghỉ hưu trong ngôi nhà của cậu ở miền Toscan: Chào Enzo, tớ đang ở Leptis Magna. Không có gì thay đổi cả ngoài việc quyền lực chế ngự trí tuệ. Lúc này đây. Thân. Grimaud.

Tôi khựng lùi lại khi đẩy cánh cửa bước vào. Trong gian phòng mờ tối cùng sức nóng, cả chục người châu Phi nằm bẹp ra đất. Họ ngồi dậy, san sát nhau cuối phòng như những con vật sợ sệt. Nỗi lo sợ hiện rõ trong mắt. Họ gầy gò, bồn chồn, kiệt quệ, vài đứa chưa đến mười lăm tuổi. Ahmed, một người trong số họ nói tiếng Anh. “Chúng tôi đến từ Somalia,” anh ta nói với tôi, “và chúng tôi muốn đến Đức hoặc Pháp, nhưng chúng tôi bị chôn chân ở Libya từ hai năm nay.” Đến lượt tôi giải thích tôi là ai và tại sao tôi có mặt ở đây. “Vậy ông là sếp phải không?” Ahmed hỏi. Những người nô lệ này là các “nhà khảo cổ” mà Moussa nói đến. Ngày hôm đó, những sinh vật duy nhất còn sống trong thành phố dường như sống không bằng chết, như thể cuối cùng linh hồn của Leptis cũng ngã quy, khô cằn và héo hon trên đống hoang tàn này. Tôi giải thích không bao giờ có chuyện tôi là sếp của họ, chỉ là một chuyên gia qua đường. Lúc họ đang kể chuyện họ sống sót từ hai năm nay, phó mặc cho bất kì băng đảng Libya nào ép buộc họ làm việc và nắm quyền sinh sát, thì chúng tôi nghe tiếng ồn của động cơ. Tôi vội vàng bước ra và đi xa khỏi doanh trại.

Sự xuất hiện của Levent không thể không gây chú ý, ba chiếc Chevrolet màu đen, thêm chiếc Fiat cho “các vệ sĩ” của tôi, tăng tốc trên đường Decumanus. Levent bước ra từ chiếc xe thứ hai và vội lao về phía tôi, nở nụ cười trên môi. Tôi nhận ra ở anh nguồn năng lượng giống hệt bố mình. Như những con người yêu tiền, sự hấp dẫn của một món hời trước mắt đưa anh vào tâm trạng phấn khích, tạo thuận lợi cho mối quan hệ của anh với những người khác và đặc biệt với những người anh cần. Sau khi trò chuyện rất thân mật, anh hỏi tôi về Rim, tôi bất ngờ khi anh nhớ tên con bé. Tôi theo anh đến một tòa nhà lắp ghép mà anh vừa cho xây, không quá xa bến cảng, nơi dự trữ những món hàng xuất khẩu.

Máy điều hòa thổi một luồng không khí mát lạnh vào căn phòng chính chất đầy các thùng kim loại chứa tượng, đá cẩm thạch, và các hộp gỗ dẹt, sẵn sàng tiếp nhận những tấm tranh khảm. Tôi lấy iPhone của mình ra và bắt đầu chụp từng mẫu, trong lúc giải thích với Levent rằng tôi sẽ viết “phiếu danh tính” cho mỗi mẫu. “Tôi cần ít nhất ba tiếng...” Anh quyết định quay về Tripoli và đề nghị gặp lại tại bữa tối ở Corinthia. “Trong phòng anh, tôi sẽ cho gọi phục vụ tận phòng, chúng ta sẽ được yên tĩnh hơn...”

Hẳn sẽ là một bữa tối khá dễ chịu, nếu tôi không bị buộc phải cảnh giác và nói dối anh gần như tất cả mọi chuyện - chúng tôi uống cạn một chai Chivas trong khi nhâm nháp miếng pizza dai như cao su. Tôi rất ý thức rằng mỗi lời nói của tôi bây giờ cực kì quan trọng. Trải nghiệm này xa lạ với tôi, đóng vai một người khác khiến tôi phấn khích, dù tôi phải cố gắng tập trung liên tục, cho đến tận 2 giờ sáng, đặc biệt là tôi bị bối rối vì nét tương đồng của anh với người bố. Còn anh, quen kiểu sống hai, ba mặt, rất thoải mái, tiếp đãi tôi bằng sự tôn trọng và dễ mến, hoạt ngôn, rất vui tính, nhưng chỉ sau khi tổng hợp lại tất cả nội dung trò chuyện, tôi nhận ra rằng anh chẳng cung cấp gì thêm cho tôi cả, ngoài chuyện anh đang phát điên vì một cô gái trẻ người Pháp tên Emma. Tôi đã ngay lập tức hiểu ra nếu anh hỏi tôi về Rim, chỉ vì anh muốn nói với tôi về cô gái Emma ấy. Sáng hôm sau, tôi thức dậy cùng cơn đau đầu nhẹ, tôi cũng nhớ lại rằng anh đã cho đem các mẫu vật đi bằng đường biển, đến Malta, “giá rất thấp, đó là lý do tôi cần anh”.

4

Valletta, Malta

Rifat vừa có một cuộc đối thoại dài qua điện thoại với ngài Đại sứ, vẫn còn ở Paris. Ông lợi dụng sự vắng mặt của vị Đại sứ để triển khai một loại nội quy của Đại sứ quán liên quan đến các thực tập sinh. Đa số có mối quan hệ rất mập mờ với cấp trên. Hôm qua, một cô sinh viên trường Khoa học Chính trị đã làm ông ấy tức giận. Trong dự án ông soạn thảo từ một tuần nay và đã nhờ cô thư ký đánh máy, ông yêu cầu các nữ thực tập sinh, những đứa nhãi nhép, phải làm việc dưới quyền và sự kiểm soát của ông. Chỉ cần ngài Đại sứ xác nhận bản thảo của ông khi quay lại. Ông đang suy nghĩ tới đó thì cô thư ký hét lớn qua vách ngăn:

“Rifat! Ngài Đại sứ... Gấp.”

“Tôi vừa nói chuyện với ông ấy.”

“Gấp, tôi chuyển máy cho anh.”

Ngài Đại sứ bắt đầu bằng lời xin lỗi có chút đạo đức giả vì quấy rầy qua điện thoại và tranh thủ hỏi ông ấy đang làm gì:

“Thưa ngài Đại sứ, tôi đã nói với ngài về chuyện đó, tôi phụ trách về nội quy cho các thực tập sinh, thái độ của họ thường rất không chấp nhận được.”

“Tụi nó giúp được nhiều việc. Anh có tin gì về thằng bé Somalia ở bệnh viện không?”

“Có, thưa ngài, tôi theo dõi vụ này, thằng bé khỏe hơn nhiều rồi.”

“Rifat, nó khỏe đến nỗi giờ nó chết rồi. Hôm qua, vào buổi trưa. Bộ trưởng Bộ Nội vụ vừa gọi cho tôi qua điện thoại. Anh không biết tin? Vậy thay vì siết mấy đứa thực tập sinh, anh hãy nhanh chóng vào bệnh viện và gọi điện lại cho tôi.”

Tại bệnh viện Mater Dei, ông gặp các bác sĩ đã chăm sóc anh trai của Habiba. Lúc bắt đầu nói chuyện, ông nhận ra hai người đàn ông này nhìn ông bằng sự nghi ngờ nào đó. Có phải các anh ngạc nhiên khi một nhà ngoại giao người Pháp lại có nước da sẫm màu như vậy? Không, tôi không phải người Somalia, mà là người Pháp, gốc Ai Cập... Ông lấy giọng của Đại biện để hỏi các bác sĩ, họ xác nhận đứa bé Somalia đã bị ám sát trong phòng điều trị. Máy hỗ trợ hô hấp đã bị ngắt, nó bị bóp nghẹt bằng tấm vải được tìm thấy ở chân giường.

“Báo chí đã biết chuyện này chưa?”

“Hiện tại thì chưa,” bác sĩ trưởng trả lời, một người đàn ông trạc ba mươi tuổi. Chúng tôi báo cảnh sát ngay khi phát hiện nó đã chết, các thanh tra đã đến hiện trường khoảng 5 giờ chiều. Gia đình đã biết chuyện. Hình như đứa em gái đã báo tin cho các anh em họ đang sống trong một trại trên đảo.”

Trở về phòng làm việc của mình, sau khi điểm tình hình với hai cảnh sát ở đồn, cuối cùng ông cũng có thể lo bữa tối dành để tiếp một vài tay Malta chơi rượu Bordeaux nghiệp dư, rất được chào đón từ những người trồng nho Saint-Émilion. Ông thích được mời đến một hội chơi rượu Bordeaux nhờ vào những tên Malta này. Ông bắt đầu đọc những phiếu trong sách của nhà phê bình rượu Parker thì có một cuộc gọi trực tiếp vào điện thoại của ông:

“Alo Rifat? Anh khỏe không? Không có hành hung cô thực tập sinh chứ?”

“Không, thưa ngài.”

“Thế người ta nói gì với anh ở bệnh viện?”

Rifat báo cáo lại với ngài Đại sứ.

“Một lần nữa, Rifat, anh lại trả lời trật trìa rồi. Nó không chỉ chết mà xác của nó cũng biến mất.”

5

El Marsa, Tunisia (tôi nhớ về lễ cưới của mình)

Khi Levent hỏi tôi về Rim, tôi bảo anh rằng con bé giống vợ cũ của tôi. Anh nhìn tôi với vẻ ngạc nhiên: “Tôi không biết anh đã kết hôn.”

“Vậy lính của anh có chút thiếu sót rồi.”

Thực tế là, không ai biết, và những ai có thể biết điều đó cũng đã quên mất rồi. Chúng tôi quen nhau từ những năm đầu trung học và chúng tôi trải qua một mối tình lạ lẫm thời niên thiếu.

Vào trung học, tình yêu đã lớn lên cùng chúng tôi, từ lớp này sang lớp khác, theo năm tháng. Chúng tôi ngày càng ít trao cho nhau những nụ hôn ở cổ, chúng tôi không còn trốn dưới hiên nhà, chúng tôi cuối cùng thành một đôi. Chúng tôi làm bố mẹ Valentine lúng túng còn bố mẹ tôi rụng rời, dằn vặt vì đã đưa tôi lên nhà người anh họ Paris để tôi theo học tại đây. Vẻ lôi cuốn kiểu cách của chúng tôi, thái độ trẻ con ương ngạnh, hẳn vừa ngây ngô vừa đáng yêu, phô trương, cho thấy tình yêu mãnh liệt. Chúng tôi làm bạn bè, thầy cô ngỡ ngàng nhất là khi chúng tôi tự cho phép mình có quyền tự do rộng lớn trong đời sống riêng tư. Nhưng tôi chưa bao giờ dùng đến. Năm lớp mười một, Valentine có thói quen thỉnh thoảng biến mất hai hoặc ba ngày, chỉ đưa ra những lời giải thích mập mờ, luôn khá khó hiểu. Tôi không bao giờ biết cô ấy đi đâu, và thực sự tôi không quan tâm, hơn nữa một người bạn của cô cuối cùng tiết lộ rằng cô chỉ đến nhà bố mẹ ngủ.

Khi cô trở về, vẫn ăn mặc trông như một đứa bé gái, một chiếc đầm cổ thủy thủ, dây chuyền vỏ ốc quanh cổ, cô thường mang vẻ tuyệt vọng. Cô sà vào lòng tôi.

Chúng tôi ôm lấy nhau hàng giờ.

Tôi đã chờ đợi (và cô ấy cũng vậy, tôi nghĩ thế) những giây phút chúng tôi thoát khỏi sự tầm thường và đưa chúng tôi đến một vùng đất không người, nơi mà không một ai, không một thứ gì có thể chạm tới chúng tôi.

Một loại cộng sinh được hình thành, da kề da, môi kề môi, nhào nắn cảm xúc, suy nghĩ và khao khát thầm kín nhất của chúng tôi. Tôi say mê đường nét sắc sảo của cô ấy, nét thuần khiết hoàn hảo, gương mặt trái xoan thanh thoát, những lúm đồng tiền, đôi mắt búp bê bằng sứ, mái tóc ngắn xoăn nhẹ nhàng trước trán, máu chảy dưới da, đôi môi mềm như nhung.

Khi chúng tôi quyết định kết hôn (chúng tôi đã mơ về nó từ lâu...), Valentine, một nhạc sĩ thiên tài, vừa bắt đầu học thanh nhạc với một giáo sư nhạc viện, tôi thì đã xem mình như một nhà khảo cổ.

Chưa từng có một lễ cưới nào trông không giống một lễ cưới đến thế. Mọi người, trước hết là ông Thị trưởng chủ trì lễ cưới của chúng tôi, có vẻ vội vã muốn chuyện này kết thúc sớm. Valentine trông như mười hai tuổi và trang điểm đậm. Sau cái chết của Valentine, bạn bè nói với tôi rằng ngày này, làm lễ vội vàng tại Tòa Thị chính, rồi lễ ban phép ở nhà thờ do một người bạn đạo Công giáo của bố mẹ tôi chủ trì, hoàn toàn phi thực tại. Tôi vẫn còn nghe thấy lời họ nói: một vở hài kịch cho buổi biểu diễn cuối năm ở trường.

Chúng tôi ăn mừng lễ cưới cùng những người làm chứng ở New Morning, tối hôm đó có sự góp mặt của nhạc công kèn trumpet Chet Baker, nghệ sĩ yêu thích của vợ tôi. Đây là đỉnh vinh quang của những năm tháng chúng tôi đã trải qua bên nhau. Người nhạc công truyền cho chúng tôi tâm hồn âm nhạc. Nhạc của ông quấn lấy chúng tôi như những giọt nước thánh vuốt ve mơn trớn tạo cảm giác tuyệt vời thích thú. Nhất là khi ông ấy trình diễn bài You don’t know what love is rồi đến Let’s get lost. Điều kỳ diệu của đêm ấy là tấm vé thông hành của chúng tôi, cho mãi mãi.

Chúng tôi chỉ nghĩ đến tương lai không rời xa nhau, bên nhau for ever. Không bao giờ lạc nhau. Never lost.

Lễ kỷ niệm sinh nhật thứ 19 của Valentine, tôi đã tổ chức một bữa tiệc trong căn hộ nhỏ của chúng tôi trên Đại lộ Gobelins. Tôi đã uống vài ly vodka lớn, Valentine cũng vậy, một nam sinh viên nhạc viện mang tới một ít ma túy, khoảng ba mươi khách mời nhảy múa ở phòng khách, đêm Paris tràn vào nhà tôi, qua những cửa sổ lớn mở toang, tôi đứng trong nhà bếp đang hôn một cô bạn trung học, Valentine bước vào, nhìn chúng tôi với vẻ bất ngờ, cô bắt đầu cười, sau đó cô quay lại phòng khách, tôi chạy đến chỗ cô, nhưng khi tôi đến cô đang nhảy qua cửa sổ. Tôi tự nhủ phải làm gì đó, và hành động duy nhất tôi có thể làm, đó là đi theo cô và nhảy xuống.

6

Tháp Cimenlta, khu đô thị La Défense, Hauts-de-Seine, Paris

Sami Bouhadiba nói chuyện qua điện thoại với cố vấn kinh tế của một Bộ trưởng Ả Rập Xê Út, người muốn trở thành đối tác của Cimenlta ở Ma Rốc. Người thương lượng biện hộ vì sự tôn trọng đạo luật Hồi giáo, cấm trả lợi nhuận cho các hoạt động cho thuê hoặc đầu tư bất động sản. “Đấng Tiên tri đã dự đoán các sản phẩm ngân hàng tôn trọng ý muốn của ngài, tại sao phải khước từ?” Từ chariat thốt ra nhiều lần từ miệng ông ấy, như một lập luận mang tính kỹ thuật đơn giản. Gã Ả Rập Xê Út giải thích đó là phương thức chắc chắn nhất để mang đến loại hình tiết kiệm cho giới bình dân. “Ngày càng nhiều người quay về Hồi giáo, chúng ta không được để tiền tiết kiệm của họ ngủ quên. Thượng đế tối cao sẽ trách chúng ta!”

Thư ký chủ tịch, Martine, xuất hiện trong văn phòng Sami. Cô vặn vẹo gót giày để anh hiểu đây là trường hợp khẩn cấp. Sami đề nghị chốt cuộc thảo luận qua thư điện tử và gác điện thoại. “Xin lỗi,” Martine nói, “ngài chủ tịch phải đến dự tiệc cocktail ở trường Quân sự. Nhưng ông ấy vừa gặp sự cố. Va chạm nhỏ trong lúc trở về từ Bourget bằng xe hơi. Không có gì nghiêm trọng, nhưng ông ấy ở lại Necker để được theo dõi đến 8 giờ tối. Ông ấy yêu cầu tôi bảo anh đại diện cho ông. Tối nay, vâng. Cực kì quan trọng. Ngài Bộ trưởng sẽ ở đó...”

Sự hiện diện của quân đội Pháp ở Mali đã cho phép nhiều doanh nghiệp tiếp tục hoạt động tại chỗ. Mọi người ở Paris đã đồng ý nhằm tránh lặp lại kịch bản của Libya. Nước Pháp đã dẫn dắt chiến dịch quân sự nhưng vào thời điểm chia miếng bánh (một miếng bánh với những ngọn nến dầu mỏ khổng lồ), người Ý và người Anh đã cuỗm mất phần cốt yếu của thị trường, trước khi tình hình chuyển xấu. Ở Mali, một số tập đoàn, và không phải loại thường, Vina, Areva, Cimenlta, Total, duy trì sự hiện diện tích cực. Cimenlta có một chi nhánh đại diện chuyên về dẫn và xử lý nước. Tổng giám đốc tập đoàn, Monmousseau, nhắc lại cho những ai muốn nghe rằng lòng đất Mali chưa từng được khai thác và nó có thể ẩn chứa những bất ngờ thú vị.

Martine rời văn phòng của Sami khi Monmousseau gọi lại cho cô:

“Cô đang ở văn phòng của Sami đúng không?”

“Thưa chủ tịch, anh ấy đang ở trước mặt tôi.”

“Chuyển máy cho cậu ta... Alo Sami, mọi chuyện đều ổn, cậu đừng lo lắng. Martine đã nói với cậu vụ trường quân sự chưa? Bảo cô ấy đưa bài diễn văn của tôi cho cậu, để cậu thay mặt tôi đọc nó. Vài từ, rất đơn giản, để cảm ơn ngài Bộ trưởng.”

Sami kết thúc một ngày của anh, ghi nhớ bài diễn văn anh phải phát biểu, mặc một âu phục trong tủ quần áo của văn phòng và chuẩn bị rời khỏi địa điểm thì Martine quay lại, gương mặt sáng bừng, rất hào hứng:

“Monmousseau vừa gọi lại, tôi đã hỏi ông ta liệu tôi có thể đi cùng anh không, anh biết ông ấy nói gì với tôi không? ‘Được quá chứ, cô sẽ làm anh ấy phấn khích hơn’.”

Trời đã tối khi họ đến trước mặt tiền tòa nhà trang nghiêm với những cây cột được xây dựng dưới thời vua Louis XV. Một đội an ninh thuê ngoài đang kiểm duyệt lối vào sân trong. “Chúng ta sẽ bị kiểm soát từng chút, đây là kế hoạch Vigipirate, tôi e rằng sẽ lâu...” Nhiều chiếc xe hơi đã bị nghẽn ở lối vào. “Có nhiều phụ nữ ăn mặc đẹp, tôi hy vọng cũng trông khá quyến rũ, anh nghĩ sao...” Martine nói và trang điểm lại trước gương dành cho khách. Sami không trả lời. “Một chàng Ả Rập bé nhỏ từ Taurbeil-La Grande Tarte như anh, tôi thấy anh xoay xở cuộc sống khá tốt...” Martine tiếp tục nói và vuốt ve anh.

Còn hai chiếc Mercedes, biển số ngoại giao trưởng phái đoàn, sau đó tới lượt Sami trườn mũi chiếc Volkswagen đến trước thanh chắn. Anh hạ cửa kính xuống, đưa giấy tờ tùy thân nhưng tên bảo vệ trong trang phục quần tây và áo pacca đen phớt lờ.

“Tên của anh?”

“Sami Bouhadiba, công ty Cimenlta.”

“Anh đến tham gia sự kiện?”

“Hội nghị...”

“Ngài Bộ trưởng mời chúng tôi đến!” Martine hét lên.

Tên bảo vệ cau mày, nghiêng nhìn danh sách nhưng không thấy tên của Sami hay Martine. Tên của Monmousseau đã bị gạch. Không được thay thế. Phía sau họ, hàng xe xếp dài. Tên bảo vệ gọi một đồng nghiệp.

“Ahmed! Có vấn đề, tôi không tìm ra tên...”

“Không tên không số xe luôn sao?”

“Không có gì cả...”

Người bảo vệ thứ hai lấy danh sách và nhìn từ trên xuống trong lúc cố đọc một vài cái tên một cách khó nhọc. Vừa bực mình vừa cả quyết, hắn hỏi Sami: “Tại sao anh đến đây? Vì sự kiện sao?”

“Vâng,” Sami trả lời dè dặt.

“Anh có biết ở đâu không?”

“Chúng tôi có sơ đồ cùng giấy mời...”

Người đàn ông quay về phía đồng nghiệp và ra hiệu với vẻ chán chường: “Thôi được rồi, để họ qua!”

✽

Sami là diễn giả cuối cùng. Anh cảm ơn nhà cầm quyền Pháp, Bộ trưởng, Tham mưu trưởng Quốc phòng và Đại tướng đã chỉ huy chiến dịch ở Mali, người trở thành “một người bạn riêng tư” của Monmousseau từ khi ông này được đi một vòng trực thăng phía trên dãy núi tuyết Atlas của người Ifoghas. Anh đọc trôi chảy diễn văn của Monmousseau (anh cũng đã tham gia soạn thảo) nhưng với chừng mực của người cộng tác, và nhận được tràng vỗ tay lịch sự. Kết lời, Tham mưu trưởng Quốc phòng không quên cảm ơn anh trong lúc nói đến nước Pháp đa văn hóa (hướng về phía Sami), sau đó tuyên bố khai mạc bữa tiệc buffet. Mọi người đổ xô đi ăn.

Martine và Sami tản bộ trong thư viện, các phòng đọc sách bị biến thành phòng lễ tân dùng cho buổi tối. Martine uống hơi nhiều rượu Moët và để mặc vị chỉ huy quàng tay qua cổ dắt đi xem những miếng gỗ lát tường và những tấm trần nhà được sơn.

Một giờ sau, họ rời trường quân sự cũng dễ dàng như khi họ vào. Martine thấy tất cả lính quân đội mà cô đã gặp tối nay “rất, rất dễ thương”. Lúc về nhà cô, cô đề nghị ăn tối ở phòng khách. “Chỉ mới 10 giờ. Mở một chai nào. Tôi có tarama và vài lát cheddar trong tủ lạnh, tôi sẽ chuẩn bị sandwich...”

Sami không quen giao thiệp với phụ nữ, thậm chí anh đã từng trải qua giai đoạn dài không cảm xúc với họ. Lãnh đạm? Lo lắng? Một chút lo lắng, vô cùng lãnh đạm. Chỉ những cô gái không dễ dãi chấp nhận phô bày vẻ đẹp mới làm anh xao xuyến. Những cô gái còn trong trắng. Anh chờ đến thời điểm gặp một người con gái trong trắng thu hút anh và có thể yêu anh. Nhưng rồi anh bắt đầu thích, bất chấp rào cản suy nghĩ, những lần tăng hai (after) với Martine (tối nay, lại bắt đầu, đây là lần thứ ba của anh). Anh không mong muốn những lần như vậy, nhưng anh chấp nhận. Khéo giả vờ cũng tốt.

Sau một miếng sandwich và hai ngụm sâm panh, Martine đứng dậy và biến mất vào phòng ngủ. Đài BFM đưa phóng sự về cam kết quân sự Pháp ở Mali. Sami uống thêm một ly. Anh đoán cô đang thay đồ và sợ điều tồi tệ nhất xảy ra. Anh đã ngộ ra khi lần cuối gặp nhau, cô xem mọi hình thức hóa trang như hương vị cần thiết để những cuộc gặp gỡ tình dục của mình thành công.

Một chiếc váy siêu ngắn, bằng da, một chiếc áo sơ mi xuyên thấu, khuy mở rộng. Cô bất ngờ phát ra tiếng la khi phô diễn những đường nét trên cơ thể và ngồi cạnh Sami trên ghế sofa đối diện tivi. Cô la lên khi nhận ra trên màn hình ông Đại tướng đang bình luận về hoạt động của máy bay không người lái: “Chính người này đã nói chuyện với anh lúc nãy....”

Sami không thể không nhận ra với sự tiếc nuối rằng người phụ nữ bốn mươi tuổi này, bốn mươi tuổi, cô ta đã nói thế, có thể cô ấy nhiều tuổi hơn, năm mươi chăng? năm mươi lăm... khiến anh cương cứng. Cô dạng chân, nắm bàn tay anh và đưa về phía bộ phận sinh dục của cô. Sau khi nhanh chóng thỏa mãn, cô quỳ phía trước để liếm láp bi của anh. Đột nhiên, cô cười phá lên một cách kì lạ. “Tôi cười vì có thể nói, tối nay anh thật sự đã thế chỗ Monmousseau, trên khán đài và trên giường. Và tôi muốn nói với anh rằng, tôi thích thằng nhỏ Ả Rập xinh xắn của anh hơn của ông ta...”

Anh chưa bao giờ nghe thấy điều gì kinh tởm như thế.

Anh ngủ lại nhà cô. Lần đầu tiên. Phản chiếu của một tấm bảng phát sáng chập chờn chiếu rọi căn phòng ngủ. Martine hỏi anh về đời sống tình dục. Tôi không biết tại sao tôi lại trả lời cô. “Đời sống tình dục của tôi sao? Rất nghèo nàn. Một nữ sinh trung học, rất trẻ. Người thứ hai, bà mẹ người Ý làm quen trên một trang web hẹn hò. Và cô.”

“Anh đã gặp cô nữ sinh như thế nào? Tôi không hình dung anh đứng chờ giờ tan học trước trường... Nào kể đi, năn nỉ anh đấy, và kể chi tiết vào...”

Sự ngượng ngùng của Sami in thẳng lên những bức tường xung quanh anh.

Anh không nói gì. Anh nghĩ về cuộc sống của mình, và nỗi cô đơn của bản thân trong căn phòng nhấp nháy dấu thập màu xanh của hiệu thuốc. Cô nài nỉ, cô ngốc nghếch, đối với cô, thế giới là vườn khoái lạc, cô vươn tay, cô hái lượm, cô tận hưởng.

Anh đưa cô ra khỏi tầm nhìn của mình, anh lùi ra xa để không còn chạm vào người cô nữa, anh suy luận, tìm kiếm sự yên tĩnh, anh cần thời gian để định hình lại. Cô lại dính vào người anh: “Kể cho tôi nghe tất cả nào...” Một suy nghĩ xẹt ngang đầu anh. Vì cô muốn biết, cô sẽ biết.

“Một đêm mưa, nữ sinh trung học bấm chuông cửa nhà tôi. Một hồi chuông ngắn. Tôi liếc mắt nhìn đồng hồ trước khi mở cửa. ‘Em đây.’ Cô không chỉ đúng giờ mà còn trông giống bức hình trên mẩu tin. Một cô gái rất mảnh mai, cao, rụt cổ vào chiếc áo mưa màu đen, khuôn mặt đầy sức sống, mang vẻ lương thiện và kín đáo. Một nụ cười buồn. Tôi đề nghị cô đến làm việc nhà ba lần một tuần.

Phần lớn thời gian, cô đã đi khỏi nhà khi tôi đi làm về.

Ngoại trừ những lần hướng dẫn ngắn ngủi, tôi không có cơ hội nói chuyện với cô, cho tới một ngày tôi trở về nhà sớm hơn thường lệ. Tối đó, tôi làm cô bất ngờ khi cô đang ngâm nga, giọng của cô át cả tiếng máy hút bụi. Cô giật mình, tôi nghĩ đã thấy cô đỏ mặt, tôi lúng túng, cô tháo tai nghe để xin lỗi. Chúng tôi ngượng nghịu nói chuyện, và cô nhanh chóng ra về.

Hai tuần sau, tôi không bất ngờ thấy ánh sáng trong phòng khách khi trở về nhà, vì tôi cũng thường để đèn sáng khi đi làm. Tôi đặt tờ Le Monde ở lối vào và cởi chiếc áo măng-tô. Chỉ khi tôi tiến thêm một bước thì mới phát hiện ra cô. Cô đang nghiêng người về màn hình của dàn chiếu phim tại gia, một miếng da sơn dương trong tay. Đáng lẽ cô phải ra về được hơn một giờ rồi. Ngạc nhiên nhất đó là trang phục của cô: bộ body màu đen. Lạy Chúa từ bi, thật là sốc! Cô đặt miếng da sơn dương và xịt chống bụi, như thể mọi thứ là chuyện bình thường.

‘Tôi biết anh sẽ nói gì với tôi!’

‘Cô bị gì vậy? Cô điên à?’

‘Tôi muốn làm anh ngạc nhiên.’

‘Cô thường làm điều này sao?’

‘Với tất cả khách hàng của tôi.’

‘Nhưng tôi không yêu cầu cô làm.’

‘Anh ở một mình. Và hơn nữa nhà anh thật sự luôn sạch sẽ. Tôi chỉ hút bụi để làm vừa lòng anh.’

Tôi giữ tay trên nắm cửa phòng khách. Tôi không muốn nhìn thấy cô nữa, nhưng mí mắt tôi không chịu nghe lời. Cô đi về phía phòng tắm và quay lại trong chiếc áo choàng tắm của tôi, nó khiến cô càng yếu ớt hơn nữa.

‘Có cá hồi trong tủ lạnh,’ cô nói. ‘Và salad!’ Cô tiếp tục nói và phá cười. ‘Anh có vodka không?’

Tôi không còn làm chủ cuộc đời mình. Cô lấy món salad ở ngăn rau củ trong tủ lạnh. Khi cô nhìn tôi, nheo mắt, hai tia sáng màu xanh lục lớn dần sâu bên trong hốc mắt. Lưng cô phản chiếu trên chiếc đĩa bằng đồng treo trên tường. Đôi vai cô trắng ngần, lằn xương cột sống, bờ mông tròn. Lúc đó, tôi vẫn còn nghĩ đến việc đuổi cô đi.

Cô kéo tôi vào phòng ngủ. Cô nằm ngửa, kéo dây khóa bộ body cài kín tới chỗ phần mu, rồi ngồi dậy cởi quần áo tôi. Cái ấy của tôi trơ lì, đó là phần duy nhất trong cơ thể tôi còn kháng cự lại. Khi cô chắc đã nắm ưu thế, cô đưa tay tôi vào giữa hai chân cô. Cô rên nhanh dưới những ngón tay của tôi, rồi cơ thể cô căng hình vòng cung, chỉ đầu và chân chạm tấm trải giường, và cô la lên bằng giọng nghẹt nghẹt: ‘Sami, nhanh, nhanh lên.’

Từ khi dọn nhà, tôi đã chờ đợi ai đó.

Công việc của tôi, tài khoản ngân hàng của tôi, thành công của tôi, là những trái đắng nếu tôi không tìm được ai đó để chia sẻ chúng. ‘Mọi chuyện đều diễn ra không như chúng ta mong muốn.’ Tôi tự nói nhỏ với chính mình. Tôi không nghĩ cô nghe được. ‘Thật may đấy, nếu không thì chán đến nhường nào,’ cô trả lời cùng tông giọng thấp, gần như không mở miệng.

Làn da ánh xà cừ của cô tỏa ra ánh sáng đặc biệt, giọng cô vang nhờ có âm rung như đến từ nơi sâu nhất của cô. Tôi không hình dung cô với họ hàng hay trong một gia đình và thích tự cho rằng cô vừa sinh ra trong vòng tay tôi, giống như cô lúc này, với bầu ngực nhỏ, gót chân, mái tóc đen ngắn cùng đôi mắt với hàng lông mi dài. Cô ngồi dậy, ngồi lên hông tôi và cười nói: ‘Anh có biết anh không bao giờ đưa mắt nhìn em không? Không bao giờ! Em tự hỏi liệu anh phải người đồng tính!’

Tôi đặt một câu hỏi về bố mẹ cô, để có chuyện nói. Thật khùng, quá khứ của cô không làm tôi hứng thú. Cô giải thích mình là con của một cặp vợ chồng dược sĩ Morlaix. ‘Dân tư sản chán phèo và chỉ nghĩ đến tiền. Chẳng có suy nghĩ, chỉ toàn định kiến và luồn cúi trước những ai có tài khoản ngân hàng đầy tiền. Em bỏ nhà khi đang học lớp mười. Nhiều tháng sống trong một khu bỏ hoang ở Rennes, một thành phố dễ chịu, người vùng Bretagne rất cởi mở. Ở đó, em gặp một người đàn ông đã dạy em mọi thứ. Nhiều tuổi hơn cha em, khoảng năm mươi tuổi hơn, một người vô chính phủ, giàu có, tên Pierre. Ông đưa em ra khỏi khu bỏ hoang và cho em ở lại nhà ông, trong một căn nhà rộng lớn có cả khu vườn. Ông không làm việc, nhưng không thụ động. Ông đọc nhiều, và hai hay ba lần một tuần, ông lái chiếc xe Mercedes cũ đi về phía bờ biển. Ông ta nói mình là nhiếp ảnh gia và có thể dễ dàng kiếm tiền bằng việc bán những tấm ảnh chụp các loài chim. Ông đã cho em đọc Nietzsche, những người vô chính phủ Nga, tìm hiểu Nico và nghe album đầu tiên của Velvet hay là Louise Michel. Điều ông thích ở Louise Michel, đó là sự thẳng thắn. Ông cho rằng em giống cô ấy. Ông bắt em đăng kí vào trường trung học Rennes và giúp em quay lại việc học.’

‘Ông ta là một người thầy tốt chứ?’

‘Ý anh muốn biết ông ta có lợi dụng em không à? Ông cho em xem một số lượng kinh khủng phim khiêu dâm - ông có một bộ sưu tập ấn tượng về thể loại đó - và khi bảo em ngủ trên giường ông ta, điều này xảy ra một hoặc hai lần một tuần, ông không xâm phạm em. Ông không muốn em quan trọng hóa chuyện tình cảm. Với đàn ông, cháu phải đùa giỡn, chấm hết, ông nói, chấm hết. Tình dục là trò chơi của đàn ông trưởng thành. Ông đưa em tiền mỗi tuần, em có đầy tiền trong giỏ, em rất thích chạm vào chúng, làm nhàu chúng dưới đáy túi. Một ngày nọ, em nhận ra rằng đã tích lũy đủ để sống một năm ở Paris hoặc ở nơi khác. Em vừa nhận được bằng tốt nghiệp xếp loại giỏi, em ăn mừng với những người bạn, và khi em trở về nhà, trời đã sáng. Pierre không ở nhà. Em tìm thấy lời nhắn trong nhà bếp. Ông đi ra bờ biển “với ống Leica của ông. Ánh sáng sẽ đặc biệt”. “Những chú chim cần ánh sáng hơn không khí để bay lượn.” Ông cho rằng ánh sáng trên bề mặt cánh chim chuyển hóa thành năng lượng. Em lấy đồ đạc và tiền của mình rồi leo lên chuyến xe lửa đến Paris.’

‘Em không bao giờ gặp lại ông ta nữa sao?’

‘Không bao giờ. Ông ta luôn nói rằng em phải học cách không phụ thuộc vào bất cứ ai. Em đã theo những bài học của ông. Ở Paris, một sinh viên dự bị trường Sư phạm chấp nhận cho em ở nhờ. Em đã sống bằng tiền dành dụm trong một năm. Vào năm học tới, khi vào lớp dự bị sư phạm, em phải tự xoay xở. Em đăng một mẩu tin giúp việc nhà trên Internet. Em nhận được hàng tá thư trả lời. Những tên muốn tán tỉnh em. Ngày hôm sau, em chọn ra trong số đó những người có vẻ nghiêm túc nhất. Khi em đến nhà khách hàng đầu tiên, cũng sạch sẽ như nhà anh. Anh ta bảo em dọn dẹp nhà bếp trong vài giờ, sau đó anh ta quay về chỉ để nhìn em làm việc, không nói năng gì. Thật khó chịu kinh khủng. Khi anh ta đề nghị trả 50 euro để em tiếp tục công việc đó, nhưng chỉ mặc đồ lót, em đã nghĩ về những gì Pierre thường xuyên lặp đi lặp lại về đàn ông, đối với họ, em phải đùa giỡn và kiếm chác, và em đã trả lời anh ta: “Được thôi, nhưng 100 euro và chỉ mười lăm phút.” Đó là khách hàng đầu tiên của một danh sách dài. Khách hàng ít nhiều dễ thương - em loại bỏ các thể loại bạo lực hoặc những gã bệnh hoạn, và em luôn có cảm giác chế ngự họ. Em tăng giá, em cho họ leo cây. Nhưng niềm vui lớn nhất của em, đó là khi ngồi ở trường học, ở giữa những đứa tư sản bé nhỏ đang khoe khoang và tưởng mình hay ho. Lũ ngốc...’

‘Em không có người bạn nào trong lớp sao?’

‘Em rất mến một cô bạn người Ma Rốc tên Fatima. Họ đã đuổi bạn ấy vì không chịu bỏ khăn che đầu. Chuyện hoàn toàn vô lý, anh chắc hẳn đã nghe nói về chuyện này trên các tờ báo.”

‘Anh không xem loại tin tức này.’

‘Anh nên quan tâm, anh cũng là người Ả Rập phải không? và theo đạo Hồi?’

‘Em muốn sao cũng được.’

‘Fatima đã chuyển đi, em không còn người bạn nào nữa. Có lẽ vì bạn ấy mà em có hứng thú với anh. Thật ra em nghĩ mình thích người Ả Rập, da đen, da vàng, tất cả những gã đàn ông trên hành tinh miễn họ không thuộc tầng lớp da trắng giàu có.’

Ngày hôm sau, một mùi thơm từ bánh mì nướng phảng phất trong căn hộ. Cô ngồi trước tách trà, ăn mặc chỉnh tề, với tai nghe quanh cổ. Cô báo với tôi là cô sẽ đi. ‘Em có bài kiểm tra cần chuẩn bị,’ cô nói và cầm tai nghe lên. ‘Ở thư viện Saint-Geneviève, em cần phải khẩn trương...’

Khuôn mặt của cô hiện lên trong mắt tôi.

Không cần trau chuốt trang điểm trên những đường nét trẻ trung, quần jean đen ôm sát hông, sự căng tròn của bộ ngực bé biến mất dưới chiếc áo thun xám và cô mang đôi giày Nike cũ. Tôi hỏi cô về nội dung của bài kiểm tra và cô nói về sự nổi dậy của những người nô lệ trong lịch sử La Mã mà cô phải đối sánh với các cuộc cách mạng Pháp và Nga.

Cô kể ngắn gọn về hiệu trưởng của mình, một người từng tham gia phong trào Tháng Năm năm 1968, có vẻ cô dành tình cảm đặc biệt cho ông ấy. Sau khi hi sinh tuổi trẻ cho cách mạng, dâng hiến cuộc đời cho tri thức và cho học sinh, không điều gì làm mất đi tự do suy nghĩ của mình, người đàn ông này bước vào tuổi xế chiều ngày càng hay nghiền ngẫm về chính bản thân mình, thực tế và cay đắng. Không xin phép trước, cô thu âm và chép lại trên đĩa CD các giờ học của ông thầy, và nghe lại chúng qua tai nghe trong khi đẩy máy hút bụi. Cô ngâm nga những đoạn mà cô thấy hay nhất, như vài người thường hát những ca khúc yêu thích trong các đêm karaoke. Trong lúc lắng nghe cô, tôi không thể không tự hỏi liệu cô cũng đã đến hút bụi ở nhà ông thầy này? Như thể cô đọc được suy nghĩ của tôi, cô nói thêm rằng cô rất thích đến quét bụi trong thư viện, nhưng cô không bao giờ dám đề nghị với ông thầy điều đó.

‘Vẫn có điều gì đó em không dám làm sao?’

Tôi lập tức hối hận về câu hỏi này. Cô suýt làm đổ tách trà. Sau khi bình tĩnh lại, cô đã đặt đầu lên vai tôi rồi nhìn vào đồng hồ: ‘Em vẫn còn năm phút. Em thích bắt đầu một ngày bằng một chút âm nhạc, còn anh?’

Trong lĩnh vực này, cô cũng có sở thích khác hẳn so với thế hệ và độ tuổi của cô. ‘RnB và rap khiến em nổi da gà. Em thích Léo Ferré, anh biết ông này không? Không biết? Em cũng đoán được. Đó là một người vô chính phủ những năm 1960 thích ả tình nhân xấu xí hơn vợ.’

Từ cửa sổ, tôi nhìn theo cô ấy, đã xa, bước đi nhẹ nhàng như vũ nữ ballet về phía trạm tàu điện ngầm Volontaires. Cô không quay đầu lại.”

Sami nhìn những ánh sáng dạ quang của tiệm thuốc quét lấy căn phòng mỗi ba mươi giây. Martine không nói gì. Nằm sấp bên cạnh Sami, tựa vào khuỷu tay, cô run lên. Dù bộ điều hòa nhiệt độ trong phòng giữ ở 24 độ C, con gái cô luôn nói với mẹ nó rằng không tốt khi ngủ trong một căn phòng quá nóng. Cái lạnh đến từ cô nữ sinh trung học này. Vì đứa con gái ngực chưa nở này, cô cảm thấy già đi. Nó làm mình già đi hai mươi tuổi, mình ghét con bé đó. Hơn nữa, cách anh ấy nói về điều đó... Như thể là... Chắc chắn nó xấu tệ. Xấu nhưng trẻ... Trẻ kinh khủng... Cô bảo Sami vuốt ve mông cô, “đúng, đặt ngón tay của anh...” Trước khi ngủ thiếp đi, anh nói “cô gái ấy tên Emma”. Sau một đêm bị những cơn ác mộng quấy rầy, anh thức dậy sớm, chạy xuống cầu thang với niềm vui của tên tù nhân vượt ngục.

7

Tripoli, Libya - El Marsa, Tunisia

Tôi đã trở về Tripoli cùng Levent. Anh đã gửi tôi đến nơi từng là Đại sứ quán Hoa Kỳ trước khi đến sân bay. Anh quay về Malta trên chiếc trực thăng và đưa tôi thông tin liên lạc để có thể gọi cho anh mọi lúc và báo cáo về tình hình “nhiệm vụ” tôi được giao vẫn tiến triển tốt. Chúng tôi đã dự tính sẽ đón mười vị khách tại đây, theo lịch sắp xếp của tôi. Tôi đề nghị quay lại sau mỗi mười lăm ngày. Levent muốn tôi báo cáo lại mà không thông qua chỉ huy Moussa. Ngày hôm đó, anh ta chắc chắn tôi sẽ giúp xây dựng vụ kinh doanh nhỏ này. Moussa cũng vậy, nhìn vào cách đón tiếp nồng nhiệt mà hắn đã dành cho tôi. Hắn đã chuẩn bị sẵn một phong bì đô-la, gọi là khoản tạm ứng. Tôi đã từ chối tiền của hắn, lấy cớ rằng tôi không cần nó ngay lập tức và nhất là trở về Tunisia, tôi sợ người ta lấy cắp số tiền quan trọng như thế, hắn cười phá lên, vì hắn ghét những người Tunisia.

Chuyến đi đến biên giới đối với tôi thật dài, trời đã tối, con đường bị trận cuồng phong cát càn quét, người tài xế lái quá nhanh, và hai tên dân quân đi cùng không ngừng hút thuốc. Tôi giữ kín mọi suy nghĩ và không mở miệng suốt chuyến đi. Trước khi đi, tôi đã nhận được thư điện tử từ những đồng nghiệp nói về sự nhiễu nhương của Nhà nước Hồi giáo tại các địa điểm của Iraq và Syria. Đến lượt Palmyre bị đe dọa. Ở Trung Đông cũng vậy, tại Latakia có vòm Septimius Severus, như tại Dougga ở Tunisia. Liệu những công trình này một ngày nào đó sẽ bị mìn phá hủy? Đó là ở Syria nơi Severus, một Caesar mới, đã củng cố quyền lực, loại bỏ đối thủ Caius Pescennius Niger, cuối cùng bị xử chém gần Palmyre. Chính ông cũng đã chết rất xa nơi này, ở York (cũng là thành phố do người Roma dựng lên) vào năm 211, trên bãi chiến trường, sau khi củng cố bức tường thành Hadrian. Những ông hoàng nắm trong tay các đế chế vô cùng rộng lớn, chỉ có thể đi khắp nơi trên chiếc kiệu đung đưa đơn điệu hoặc carpentum của họ - chiếc Air Force One của thời cổ đại - họ luôn cai trị trong cô đơn. Từ cung điện phương Đông đến những phòng ngủ mờ sương ở York, thủ phú của Britannia Inferior xưa, nằm dài trên giường, làm cho họ có những suy nghĩ bất định, lộ rõ việc mất kiểm soát quân độ cùng các sự kiện, dẫn họ đến sự thiếu kiên định. Có phải vì lý do đó mà “lúc đầu Hoàng đế Severus thích các tín đồ Cơ Đốc, như Chateaubriand đã viết, nhưng sau đó ông đã thay đổi suy nghĩ và tạo ra một cuộc thanh trừng hàng loạt?” Thật ra mọi câu chuyện thanh trừng này không hề rõ ràng, các sử gia cũng không chắc điều gì cả. Tôi cũng tự hỏi sẽ liên lạc Rim như thế nào. Con bé không cho tôi bất cứ tin tức nào mới.

Đã 4 giờ sáng khi tôi đậu xe trước nhà. Ánh sáng đèn chiếu khắp phòng khách. Con bé đã làm gì? Con bé có ở một mình không? Nó không nghe thấy tôi về và tôi thấy nó đang xem lại bộ phim tài liệu về Amy Winehouse. Nó không ngạc nhiên khi thấy tôi, dù đang là buổi sáng sớm, nó cười và hỏi tôi có đói không. “Vẫn còn một ít salad, có vài bánh brik trong tủ lạnh. Cháu sẽ chuẩn bị trứng ốp la cho chú.”

Không có chuyện đi ngủ, nó muốn kể tôi nghe về cuộc đời của cô ca sĩ người Anh trong khi tôi uống hết chai rượu vang đỏ dang dở. Rim hỏi tôi có thể uống một ly không, sau đó nó lẩm nhẩm bài Love is a losing game, một bài hát mà tôi không biết. Tôi không dám hỏi về kết quả ở trường học, với cả không chắc nó đã đặt chân đến trường. Khi ngày mới đã tràn qua cửa sổ, nó đề nghị tôi xuống biển. Con bé cuộn vào lòng tôi, ép sát vào hông, và chúng tôi tản bộ. Phía dưới ngôi nhà, chúng tôi gặp những người đánh cá trên xe mobylette cùng những chiếc lưới trên vai. Khi chúng tôi đến bãi biển, gần khu nhà tắm nước khoáng, một làn gió cuốn theo làn sương mù dày đặc vàng rực trên phần đại dương còn tối sẫm. Mặt trời dưới thấp lướt nhẹ bên sườn đồi. Phía đường chân trời, một tàu chở khách đang tiến gần đến cảng Goulette. “Vẫn còn những du khách đến Tunisia sao?” Tôi buột miệng nói.

8

Courcy-la-Chapelle, Aisne, nước Pháp

Sau khi đọc tin nhắn của Marie-Hélène (bố anh đã qua đời sáng nay, em thành thật chia buồn với anh), Bruno hủy chuyến đi đến Malta và ghé qua biệt thự. Ông sếp già có những lời an ủi đúng lúc và quan tâm đến ngày tang lễ: “Tôi không biết nữa, tôi cần nói chuyện với các anh tôi.”

“Có lẽ anh nên đi liền, nếu được.”

Thật là thời điểm tồi tệ, bắt đầu kẹt xe ở khu vực Bercy, hướng ra xa lộ A4 ùn tắc. Tin giao thông cho biết cần chín mươi phút để đến trạm thu phí cầu đường Coutevroult và thông báo có heo rừng trên tuyến đường nối hướng Metz. Những hàng dài xe hơi, thanh giảm chấn trước đụng thanh giảm chấn sau, tiến về phía trước hai mươi mét, rồi lại dừng, rồi lại tiếp tục với tốc độ ốc sên. Bruno lục lại những kỷ niệm về bố. Anh nối những mảnh ghép cuộc đời mình, những ký ức phản bội anh, những hình ảnh và những tên gọi bị lấy đi, anh như rơi vào một cái giếng và chỉ nắm bắt vài mảnh rời rạc trong cú ngã ấy, không nguyên vẹn, mờ nhạt, như thể cái chết đã đào sâu hố ngăn cách giữa bố và anh.

Anh như nghe thấy giọng của bố (chất giọng ấm, chậm rãi, với ngữ điệu người Pháp gốc Algeria mà ông không bao giờ từ bỏ), bố kể lúc họ đặt chân tới Pháp năm 1962, những cuộc ẩu đả trên tàu, mọi hành lý của họ (tất cả những gì họ có thể mang theo) bị những công nhân bốc xếp của Tổng liên đoàn lao động ném xuống dòng nước của cảng Marseille. Chuyến tàu đến Paris. Niềm an ủi khi nhìn thấy ai đó trong gia đình chờ đợi họ trên bờ kè ở ga Lyon, sau đó là cái sốc, cái lạnh, nỗi cô đơn, thiếu tiền, và nhất là sự đón tiếp hờ hững của đất nước đã từ chối họ.

Cái lạnh mà bố anh nói đến, lạnh hơn cả sương giá và bầu trời xám, đó là cái lạnh của người Pháp lục địa, sự đón tiếp lạnh lùng của họ. Nhiều lần, ông cảm thấy oán hận. Thời gian đầu khó khăn. Một bà cô đã cho họ ở nhờ trong một căn nhà nhỏ không hề tiện nghi (không lò sưởi, không nước nóng) trong một ngôi làng nhỏ gần Château-Thierry. Bố của Bruno đã tìm được công việc giảng dạy môn Lịch sử (ông dạy học ở Alger) nhưng ông phải nghỉ làm sau khi một viên cảnh sát tố cáo ông là cựu thành viên Tổ chức quân đội bí mật, điều này hoàn toàn không đúng.

Bố chỉ kể với anh đúng một lần về lần quay lại đó. Sau này, khi hỏi ông, anh chỉ nhận lấy sự im lặng, khiến Bruno hiểu ra điều không thể vãn hồi. Bố mẹ mãi mãi không nhắc đến Algeria, họ tự khóa miệng. Nói thì có ích gì? Vì chẳng ai muốn nghe và hiểu, chúng ta đừng nói, dù người mẹ tội nghiệp của anh thỉnh thoảng lẩm bẩm một mình: “Thật uổng phí...”

Anh nhớ về một bức ảnh, chụp toàn cảnh Alger, hình đen trắng, trong một chiếc khung bằng gỗ thông bá hương trên bàn, trong phòng ngủ của bố mẹ. Hai hình chân dung nhỏ, khá mờ, một người đàn ông trẻ tuổi với mái tóc bóng mượt vuốt về phía sau và một người phụ nữ đeo kính mát, được gắn vào bầu trời trong bức ảnh, bên phải.

Theo thời gian, mọi thứ đều ổn. Bố tìm được công việc ở ngân hàng, vẫn ở Château-Thierry, mẹ (đã mất cách đây 10 năm) đi dạy thêm các lớp toán và họ có thể mua lại căn nhà thuê, sau đó tu sửa và nới rộng, nơi mà anh em Bruno đã lớn lên, anh chỉ giữ những kỷ niệm đẹp về ngôi nhà đó.

Anh không giỏi định hướng. Một khu thương mại rộng vô tận, một nhà hàng Nevada Grill, một tiệm McDo, một siêu thị Leclerc lưu động, những vòng xoay ở mỗi ngã tư; vùng nông thôn bị những mái tôn và bê tông nuốt chửng. Khi anh ra khỏi vùng ngoại ô công nghiệp này, anh đi theo đường quốc lộ chạy dọc sông Marne, tiếp đến là đường liên tỉnh bao quanh là rừng và cánh đồng trồng trọt.

Ngôi nhà nằm ở cuối làng. Bruno đậu chiếc Audi trên vỉa hè, trước tiệm bánh mì cũ. Anh hạ thấp cửa kính và tranh thủ hít thở tìm kiếm dưới làn không khí ẩm ướt một mùi hương gợi nhớ thời thơ ấu. Anh nhìn bao quát ngôi nhà. Nhỏ nhắn, mái ngói gạch màu đỏ, phần mở rộng được phủ đá đen, cùng một hiên nhà, một bãi cỏ nhỏ, một cây anh đào, một cây táo tây, một hàng cây phúc bồn tử trải dài theo bức tường con bằng gạch nén để che đi ngôi nhà xấu xí của hàng xóm. Hai anh đang đợi Bruno trong nhà ăn. Trao nhau những cái bắt tay, vài lời than phiền về giao thông. “Mọi người đã chờ cậu hai tiếng đồng hồ...” Không có gì ngạc nhiên, từ lâu đối với họ, mối quan hệ chỉ còn là sự hiềm khích không còn cần che giấu. Có gì đó đã rạn nứt.

“Em có thể nhìn bố không?”

“Bố đang ở trong phòng ngủ. Bố cũng đang đợi cậu...”

Căn phòng chìm trong cảnh nửa sáng nửa tối. Bruno ngồi bên cạnh thi hài bố và nhìn thẳng vào gương mặt ông như thể anh muốn khắc sâu gương mặt đó trong anh. Vẻ bình yên, khép kín, một làn da ánh xà cừ, khuôn miệng ngẩng lên, thể hiện nỗi đau khổ hoặc ngược lại là hé nở nụ cười vĩnh biệt, những lúm đồng tiền đã chùn xuống, mái tóc màu xám rối rũ bên phải.

Anh cảm thấy trống rỗng. Tình cảm dành cho bố không được nói đến, nhưng nỗi đau vẫn cứ âm thầm. Nỗi đau ấy không bộc lộ ra. Đối diện với cái chết, anh không nghĩ ngợi gì cả. “Cuộc sống, rồi cũng chỉ kết thúc như thế,” anh nói lớn giọng, như muốn gửi đến bố, “thật uổng phí như mẹ đã nói, và lãng quên...” Khi phát âm từ uổng phí, anh nghĩ đến Marie-Hélène và các con gái.

Cuộc sống của mình với Marie-Hélène đã độc tôn và loại bỏ những mối quan hệ máu mủ ruột thịt hay thân thiết mà lẽ ra mình có thể có với người này người kia, cũng như với anh em của mình. Mọi thứ đều uổng phí. Nếu tự tìm cho mình một người bạn thật sự trên thế giới này, quả thực mình sẽ tìm không ra.

Anh nhìn thấy tấm ảnh trên bàn cạnh giường. Hai gương mặt luôn mỉm cười với cuộc sống, bên dưới là thủ đô của Algeria. Bố mẹ anh đã rời khỏi ngôi nhà, khỏi bạn bè, khỏi nơi chôn cất và chấp nhận số phận của mình. Im lặng là cái giá phải trả cho sự cam chịu của họ. Bruno tự hỏi bố đã như thế nào trong sự im lặng đó. Tấm hình như thôi miên khiến anh thấy rồi bời. Anh muốn bước vào khung ảnh, chen vào giữa bố mẹ, cùng họ mỉm cười trong bức ảnh.

Trao đổi ngắn ngủi với các anh về đám tang vì hai anh đều vội quay về. “Cậu biết đấy, chúng tôi còn có công việc...” Hàm ẩn, không như cậu, ở đồn cảnh sát... Bruno giữ các anh lại để hỏi thêm về việc vì sao bố mất.

“Bố đã rời khỏi viện dưỡng lão cách đây một tuần, ông chỉ làm theo ý muốn cá nhân. Anh biết ông ấy rồi đấy, vô cùng cứng đầu, ông cho rằng mình có thể tự xoay xở. Người ta đã phát hiện bố mất trên giường ngủ. Do một cơn đau tim.”

“Còn về việc chôn cất, mọi người đã có dự định gì chưa?”

“Cậu sẽ biết thôi, có một xấp tài liệu Tang lễ trên bàn ăn. Về mặt nguyên tắc, chúng ta chờ Thị trưởng phê duyệt, bố sẽ được chôn cất trong hai ngày tới. Trưa thứ Năm. Bố đã thu xếp trước cho mình một khu mộ...”

“Sẽ tổ chức lễ nhà thờ chứ?”

“Lễ nhà thờ? Rõ là cậu đã quên ở đây người ta tiến hành như thế nào. Nhưng nếu cậu muốn, tụi này không phản đối...”

Họ rời đi và thống nhất trao đổi thông tin vào buổi tối.

Không ngạc nhiên, nhưng thái độ của hai anh khiến Bruno bối rối, anh nghĩ về tình cảm giữa mọi người ngày xưa khi cùng nhau đến nhà cha xứ, nơi ông dạy giáo lý cho cả ba anh em. Mẹ thường đi lễ và đã được an táng theo nghi thức tôn giáo, còn bố theo đạo Công giáo nhưng không đi lễ thường xuyên. Bố không để lại lời trăn trối nào nhưng rõ ràng không có lý do gì tước đi thánh lễ cuối cùng của bố.

Đầu tiên, anh nghĩ mình nhầm khi đến nhà cha xứ. Những khóm hoa hồng mà vị linh mục đã kiên trì chăm sóc, bón phân và cắt tỉa đều đặn, giờ đã bị nhổ đi và khoảng đất trồng ấy đã đổ nhựa bitum. Mặt tiền được đổi mới. Những bức tranh sặc sỡ, đá mài sắc bén. Khó mà nhận ra được ngôi nhà. Bruno bấm chuông cửa. Một người hàng xóm hỏi anh.

“Có phải đến thuê nhà không?”

“Tôi đến tìm linh mục.”

“Đáng tiếc thay, ông ấy đã chết cách đây hai năm. Chính tôi đã mua lại nhà xứ, trong một tình trạng... Tôi cho khách vãng lai thuê, nếu anh quan tâm.”

“Ông biết có nơi nào có thể tìm một vị cha xứ không? Cho việc mai táng...”

Anh tẩn mẩn đi khắp những vùng lân cận trước khi nhận ra rằng không thể tìm thấy vị linh mục nào để mai táng bố. Phần lớn các nhà thờ đã đóng cửa, và những xóm đạo chỉ để lại những tin nhắn hờ hững trên hộp thư thoại. Vì tò mò, anh trở lại ngôi nhà thờ ở làng. Cửa chính mở, cánh cửa đung đưa. Khi bước vào, đập vào anh là sự trống trải và mùi hương. Những chiếc ghế tựa và ghế dài đã biến mất. Các thánh đã bị kéo ra khỏi vị trí của mình. Tượng thánh Jeanne d’Arc bằng thạch cao với cánh tay vươn ra đón lấy những con chiên, đã bị lật ngã, mất đầu và ngọn cờ. Vô số rác rưởi, những phần còn sót lại của nơi sinh hoạt, một cái nệm cũ và những vỏ chai rỗng chứng tỏ có những vị khách không tên đã tìm thấy chỗ trú ở một trong những nhà nguyện cạnh bên. Những cây đèn nến vỡ thành từng mảnh, những cây thánh giá trên tường đã bị dỡ xuống và dĩ nhiên là để bán. Khi nhìn thấy những biểu tượng tôn giáo được khắc trên trần nhà thờ trong thời kỳ cách mạng, anh tự nhủ thời kỳ của mình có lẽ còn kinh khủng hơn thời kỳ năm 1789. Phía sau bàn thờ, đền tạm bị nứt. Trống rỗng. Tiếng gió rít qua mấy cửa kính màu vỡ, nhà thờ dường như đang rên siết. Anh thấy bàng hoàng trước sự hoang tàn của thánh đường này, nơi anh từng đến, vào mỗi Chủ nhật rộn ràng những bài thánh ca của các tu sĩ dòng Benoit trong chiếc áo lễ, những người đến từ tu viện gần đây, nơi luôn phảng phất một không khí trầm mặc. Anh lại nhớ đến cái chết. Anh thấy mệt mỏi, nặng nề. Không đơn giản chỉ là anh đã mất bố, người anh yêu quý, bỗng nhiên đi xa, mà cả quê hương của tuổi thơ anh.

Họ để lại chìa khóa. Anh bước vào không một tiếng động, đến viếng thăm bố, nhìn mặt bố một lần nữa, sau đó tìm trong phòng ăn tập hồ sơ Tang lễ trên bàn. Anh gọi cho công ty theo số điện thoại được viết tay trên bìa hồ sơ. Các anh đã nhờ Bruno lo việc tổ chức lễ mai táng. Một người phụ nữ nhấc máy.

“Mai táng cho ai?”

“Cho bố tôi.”

“Xin gửi lời chia buồn đến anh, đây luôn là một thời khắc buồn, chúng tôi sẽ luôn ở bên cạnh anh. Anh theo Hồi giáo hay Công giáo?”

“Công giáo.”

“Tôi hỏi anh điều này vì chúng tôi đang có dịch vụ đặc biệt dành cho người Hồi giáo, theo đúng luật suna. Còn anh theo đạo Công giáo. Thánh lễ sẽ diễn ra ở đâu?”

“Sẽ không có thánh lễ. Tôi không tìm được linh mục.”

“Tôi hiểu. Tốt nhất anh nên ghé qua văn phòng ở Château-Thierry, tôi sẽ đưa anh catalog.”

Cô nhân viên dáng người nhỏ nhắn, hơi đầy đặn cùng mái tóc nâu ngắn hợp với tuổi, đón tiếp anh bằng nụ cười chuyên nghiệp phù hợp với hoàn cảnh.

“Anh đã nghĩ đến việc chọn áo quan như thế nào chưa? Bố anh bao nhiêu tuổi?”

“Bảy mươi tư tuổi.”

“Chúng tôi có những mẫu áo quần dành cho thế hệ baby boomer. Thông thường họ thích nhạc rock và bóng đá. Chúng tôi có mẫu Azur foot hoàn toàn hợp với người hâm mộ sân vận động. Hay mẫu Gibson vĩnh cửu, nhìn rất lạ, dành cho những ai yêu thích đàn guitar. Cũng chung một thể loại, chúng tôi có mẫu Vagabond, hình dáng chiếc xe cắm trại, những người ở thế hệ này thích những chuyến đi và sự tự do. Họ cũng có lý đấy...”

“Tôi thích mẫu cổ điển hơn.”

“Chúng tôi có một mẫu rất đơn giản tên là Papa.”

“Tôi sẽ lấy mẫu Papa.”

“Còn về việc mai táng ở nghĩa trang, chúng tôi có một MC. Ông ấy sẽ hướng dẫn anh từng bước, ra dấu cho việc nhập quan lần cuối, phát hoa, những đóa hồng bằng giấy để thả vào huyệt cùng những thông điệp cá nhân để tiễn đưa người chết trong hành trình dài về nơi vĩnh hằng, sau đó kết thúc bằng việc ông ấy sẽ đọc một bài diễn văn nhân danh anh, anh có anh chị em gì không?”

“Hai người anh...”

“Vậy thay mặt cả ba người, ông ấy sẽ đọc một bài diễn văn an ủi các anh qua những câu từ: ‘Bố không ra đi, ông đang đợi chúng ta ở bên kia thế giới.’ Nhìn chung mọi người thích vậy.”

Bruno không còn chút sức lực nào để lên tiếng. Mọi căng thẳng trong ngày khiến anh buông thả. Anh kí bản dự toán. Cô nhân viên đưa ra tận cửa. Anh kiểm tra tin nhắn trên hộp thư thoại. Viện nghiên cứu khảo cổ học dự phòng quốc gia gửi anh thông tin liên lạc của một người thầy cũ, đang tìm cách liên lạc với anh. Grimaud... Một người thầy mình rất quý... Lạ thật... Thầy cần gì ở mình nhỉ... Khi chào tạm biệt cô nhân viên vừa khóa cửa hàng, trên vỉa hè, anh đánh liều hỏi một câu tỏ vẻ quan tâm:

“Cô sống ở vùng này à?”

“Không, tôi quay về Paris, tôi đang vội vì phải lên tàu trong hai mươi phút nữa.”

“Tôi cũng quay về Paris, tôi đi xe, tôi có thể đưa cô về...”

Cô ấy sống trong một studio gần ga phía Đông, phía trên một nhà hàng Thổ Nhĩ Kỳ.

9

Les Tamaris, El Marsa, Tunisia

Bruno đã gọi tôi, nhưng cậu ấy không có thời gian nói chuyện, bố cậu vừa mới mất. Giọng nói không thật sự thay đổi. Chúng tôi đã thỏa thuận sẽ liên lạc với nhau vào đầu tuần tới. Tôi nóng lòng muốn biết liệu cậu ấy có thể khuyên hay giúp đỡ tôi, khi ý thức rõ rằng mình đã bị cuốn theo câu chuyện này không một chút thận trọng. Điều gì đã khiến tôi cư xử như một người mạo hiểm dù đó không phải là con người tôi? Căm phẫn trước những trò đê tiện của bọn Hồi giáo cực đoan? Phản ứng cục bộ? Có lẽ đơn giản chỉ là kinh tởm khi thấy những kẻ dốt nát cắt đứt dòng chảy nóng hổi trong con người bé nhỏ của tôi: tri thức, tính tò mò bệnh hoạn về quá khứ, đam mê lịch sử luôn giày vò tâm trí tôi.

Những ngày sau khi trở về, tôi đã dẫn Rim đến các tàn tích. Ngay khi bên cạnh con bé, thiên hướng sư phạm trong con người tôi trỗi dậy. Cuối năm, nó phải thi tốt nghiệp trung học. Tôi đón nó lúc tan trường (chính xác hơn là trước trạm dừng xe buýt khá xa trường) và chúng tôi tản bộ trên di tích bị du khách lãng quên đến khi hoàng hôn buông xuống. Tôi muốn con bé ngửi lấy mùi đất ở nơi mà ba mươi thế kỉ trước, Qart Hadasht, một người phụ nữ đã dựng nên một thành phố mới, nơi chúng tôi biến thành Carthage. Thành phố Carthage, nhánh lịch sử loài người bị cắt bỏ và không bao giờ mọc lại, là một chủ đề hay để một đứa bé gái lớn lên trong một đất nước bị thánh chiến đe dọa suy ngẫm.

Ngồi dựa vào nhau trên tảng đá, giữa ánh sáng lung linh, chúng tôi từ từ lội ngược dòng thời gian. Tôi kể Rim nghe về chuyện một nhà văn tên Thibaudet chỉ mang theo ba cuốn sách trong túi quân nhân của anh ta vào năm 1914. Con bé đã bảo tôi lặp lại nhiều lần đoạn trích từ Chiến dịch với Thucydide: “Một người lính năm 1914 có thể là một người đàn ông sống cùng thơ văn thời điểm quan trọng của lịch sử, và như tại nơi trú quân, người ta múc nước từ nguồn bằng tay, trộn lẫn nơi đây cùng những bản thể vĩnh cửu, ở Montaigne, tôi múc nguồn nước của sự sống, ở Virgile, nguồn nước của thơ ca, ở Thucy, nguồn nước của lịch sử.”

Con bé lắng nghe tôi và nhíu mày rồi lặp lại bằng giọng rõ to: “Nguồn nước của sự sống, nguồn nước của thơ ca, nguồn nước của lịch sử.” Các tia nắng dần tàn bắt đầu lướt qua những ngọn đồi Byrsa. Ánh sáng lướt trên những cơn sóng, vịnh chìm trong bóng tối. Chúng tôi quay lại xe để đi tắm tại một bãi biển nằm khá xa con đường. Ánh trăng sáng cắt biển thành hai mặt tối.

Chúng tôi đã dùng bữa tối trên bến cảng. Một cậu trai đề nghị món nhím biển mà cậu vừa bắt được từ cảng. Tôi đã gọi bia uống kèm. Rim uống ly của tôi một cách kín đáo. Chúng tôi là những vị khách cuối cùng. Ông chủ đã tắt các đèn xếp và vội vã dọn quán, nhưng tôi vẫn yêu cầu một cốc Stella khác trong khi gọi tính tiền. Rim đặt một nụ hôn lên môi tôi lúc ông ấy đang cất những cái nồi. “Vì nguồn nước của sự sống.” Tóc con bé rối bời vì tắm biển, và nó ngắm nhìn tôi một cách lạ lùng. Tôi kéo dài thời gian hết mức có thể, chế ngự tính trẻ con hoặc tính lẩn thẩn đang đe dọa tôi. Tôi phải tận hưởng những giây phút tuyệt vời này mà không nghĩ ngợi gì cả. Sáng hôm sau, chúng tôi thức dậy trễ, đầu vẫn còn kề trên gối. Rim trông có vẻ điên tiết. Con bé nói: “Tại chú, cháu đã trễ học rồi,” và vội vã rời đi.

10

Taurbeil-La Grande Tarte, ngoại ô Paris, Pháp

Hơn một nửa máy quay giám sát khu phố bị phá vào ban đêm. Thiệt hại lớn. Harry Potter đã hiểu điều ấy ngay khi nó rời khỏi hầm trú ẩn chống phóng xạ (với tiếc nuối vì đang đọc cuốn tiểu thuyết Nga mà nó tìm thấy trong đống đổ nát của thư viện truyền thông, một lần nữa bị cháy rụi). Mặc dù trời mưa và vẫn còn sớm (10 giờ sáng), vài kẻ phấn khích mừng rỡ và tỏ vẻ anh hùng Zorro trên chiếc mô tô dưới đôi mắt mù của những chiếc máy ghi hình trên Đại lộ Jean-Jaurès. Chẳng mất công chờ hiệu lệnh, nó biết mình phải làm gì.

Vì Bilal ôm mộng biết mọi thứ, Harry lao vào thành phố. Nó muốn ghi nhận những chiếc máy quay bị hư hỏng. Ông chủ M’Bilal thích loại thông tin này. Ông chủ không cần camera, tai mắt của ông có mặt ở khắp nơi. Và người giỏi nhất giữa những tai mắt của ông, đó là mình. Hôm qua ông còn nói với mình: Mày cao lớn như cây sậy, nhưng tao không biết mày tự xoay xở thế nào, mày lướt qua khắp nơi, mày đáng tin tưởng. Trên đường đi, nó bắt gặp một nhóm người Salafi. Ông chủ M’ bảo mình cảnh giác và nhất là không bao giờ chống lại họ, buộc phải làm việc với họ.

Ông chủ M’Bilal tiếp các vị khách tại phòng chính trong cơ ngơi vững chắc của hắn, giữa các vật dụng trang trí thường ngày của hắn: quần áo, giày, đĩa DVD, những con chó chảy dãi và tạp chí khiêu dâm. Harry đã vượt qua các tốp vệ sĩ có vẻ căng thẳng. Từ mười hai ngày nay, họ canh gác lòng cầu thang từ đại sảnh của tầng trệt, và tịch thu điện thoại di động của các vị khách, điều này cũng khá mới mẻ. Hiện nay ông chủ làm việc nhiều, ngày càng nhiều vụ cần giải quyết, những xung đột cần làm dịu, những thị trường mới cần cung ứng. “Ta đang ngày càng phất”, lúc nào ông cũng lặp đi lặp lại câu nói ấy.

Harry chờ tới lượt và ghi nhớ lại tất cả những gì cần phải nói với M’Bilal. Qua các ô kính bẩn, nó nhìn ra thành phố rộng mênh mông, những tòa nhà nhiều màu, và khu rừng bao quanh tối sẫm phía xa, trên mặt đất ẩm vì mưa. Những chiếc xe cảnh sát dọc ngang đại lộ vành đai, nhưng không bao giờ dừng lại. Mùi phân và mùi hoắc hương quen thuộc trong căn hộ. Một cô gái xanh xao, mặc chiếc váy ngắn với một cây thập giá lớn bằng vàng quanh cổ mang trà bạc hà đến cho nó. Có lẽ đây là người mới. Nó đứng uống tách trà, đôi mắt nhìn vào khoảng không vô định, cùng cô gái bên cạnh, không nói năng gì cả. Ai đó la lớn. “Tôi nghĩ rằng M’Bilal đang đợi anh, đến lượt anh,” cô nói và mở cửa. Giọng vùng Slave. Người Ukraina. Đang phê thuốc.

Nửa thân nằm dài trên giường, hai chân gác trên ghế lười thêu, Ông chủ M’Bilal đang nghe điện thoại. Hắn ợ hơi, cười, nhăn nhó, la mắng, gào thét. Cũng có lúc hắn ngừng nói, ngắt câu trong những lần im lặng bất ngờ như kiểu người châu Phi vẫn hay làm. Hắn nhả từng chữ như một tên điên, kiểu rất kịch nghệ, cái lưỡi của hắn (tuyệt vời do sự linh hoạt trong cách nói và đa dạng về vốn từ) như một lưỡi dao, nắm cả thành phố, mê hoặc Thượng nghị sĩ và những ông lớn của vùng.

Những câu chữ của hắn, những viên đạn bắn ra lửa, quay vòng khắp căn phòng trống rỗng, trước khi bay về những bia ngắm xa xôi. Phần còn lại của cơ thể bất động, như thể ma túy chỉ có tác dụng lên sự cao hứng và đôi mắt lồi của hắn. Cơ thể hắn lấp đầy tới nỗi không một nếp gấp trên chiếc áo lông và chiếc áo tơ lụa do một bậc thầy của Berluti cắt may, cứ mỗi hai tháng từ Paris đến thử áo và chỉnh sửa chúng. Áo sơ mi trắng cổ Napoli, cùng ống tay vòng bít thêu đen, ngực mở rộng trên chiếc răng cá sấu caiman, tay áo xắn trên đồng hồ (cả hai đều ở cùng cổ tay) và những vòng đeo tay, áo ghi-lê đen, quần dài đen, vớ trắng, đôi giày da được đánh bóng, túp len mà các con chó thay nhau gặm. Hai hũ yaourt trống rỗng nằm lăn lóc gần giường ngủ.

M’Bilal ra dấu cho Harry đến gần và vuốt ve đũng quần nó. Harry bé nhỏ nhìn vào mắt hắn, biến mất trong cái nhìn đỏ hằn gân máu và buộc phải mỉm cười. Phải tiếp tục sự giả dối này đến bao giờ nữa?

Cứ mỗi lần nó đứng đối diện hắn, nghĩa là mỗi ngày, nó cảm tưởng gặp một người thượng đẳng, đến mức gương mặt hắn tỏa năng lượng và mưu mẹo. Sự độc ác và trí thông minh. Nó hít một hơi và nói:

“Chào Ông chủ.”

“Chào con trai... Con còn nhớ lời dạy số một của Bố Bilal không?”

“Phải biết độc ác.”

“Tuyệt vời! Bây giờ hãy kể xem...”

Trí nhớ của Harry là báu vật của nó. Nó nói một cách nhẹ nhàng, cũng nhả từng chữ, nhưng không quá nhiều, không bỏ sót gì cả, với một tài năng kể chuyện. Tài năng ngày càng được nuôi dưỡng bằng những cuốn sách và nhất là bằng cuốn tiểu thuyết Nga đồ sộ mà nó không rời bỏ, đến mức mùi các-tông cháy của bìa sách bám vào da nó. Từ mấy ngày nay, nó thích vay mượn vài lối nói của tác giả mà nó đưa vào những báo cáo gửi cho M’Bilal, vô thưởng vô phạt, hắn hơi sửng sốt và tiếp tục đặt hy vọng vào nó. Trong mười năm tới, tao sẽ biến nó thành trung úy cận vệ riêng, đứa con nuôi, đứa con thật sự của Quỷ, đơn giản tao phải giúp nó trở thành một kẻ ăn thịt đê tiệt.

Chi tiết về tình hình, nhất cử nhất động của những tên buôn bán nhỏ, vòng tin đồn. Tất cả những gì đáng được báo cáo đều được báo cáo.

Sáng nay, nó điểm “vị trí” của hai mươi bốn máy quay bị phá hư. Kết luận của nó nói đến mặt sáng, mặt tối tạo nên nét quyến rũ cho cuộc sống.

“Con biết mất bao lâu để sửa chúng không?”

“Bạn bố ở dịch vụ kỹ thuật thành phố nói với con là sẽ rất lâu, nhiều tháng. Họ không có thiết bị để thay và phải đặt mua chúng tại nhà cung ứng. Ông ấy sẽ báo lại cho chúng ta.”

“Còn các máy quay mà họ phải lắp ở Đại lộ Bilal Drive?”

“Họ không nói về chúng nữa. Con nghĩ họ bỏ ý định rồi.”

“Tuyệt vời. Điều đó có nghĩa là chúng ta sẽ yên thân trong hai tháng tới. Còn ở trạm xe buýt thì sao?”

“Những tên râu rậm mới lại chửi rủa một đứa học sinh... Chúng cấm nó đọc những thứ khác ngoài sách kinh Cô-ran. Bố mẹ sẽ cho nó chuyển trường... mỗi bất hạnh có một diện mạo riêng... Cảnh sát đã đến sau mười lăm phút.”

“Phải nghe theo những tên râu rậm. Con biết bố làm việc với chúng, chúng trở nên không thể thiếu, và bố cần chúng. Nhất là lúc này. Chúng kiểm soát ý tưởng, sách, gái, khăn trùm đầu, thế thôi. Cũng bình thường. Phần còn lại thuộc về chúng ta. Mỗi người mỗi việc. Hãy dè chừng tất cả mọi người, con trai.”

“Con biết thưa Ông chủ.”

M’Bilal lấy lại điện thoại và gọi đến một số được lưu sẵn. Một cái tên xuất hiện trên màn hình. Dấu hiệu báo Harry có thể lui, nhưng cũng kịp hiểu rằng Bilal đang tìm cách liên lạc với một cộng sự mới của mình, một người Ma Rốc ở Taurbeil-Tarte. “Đến ôm bố trước khi về nào, bố thương, Bilal với tay trước điện thoại... Khi con cần gái, nói với bố, con đã thấy đứa mới, xanh xao với cây thập giá chưa?... Đây, cầm lấy...”

“Cảm ơn Ông chủ.”

Điện thoại của Bilal vang lên nhưng không ai nghe. Harry tựa đầu vào vai, tiếng chuông reo, nó nhắm mắt, nó không nghĩ đến điều gì cả, nó nằm xuống trong mùi của chiếc áo lông dê, mùi trang trại, châu Phi, căn nhà nhỏ bé tồi tàn lợp rơm và lá dừa của người bố quá cố, ngôi nhà mà nó chỉ được biết qua tin đồn, ở đất nước của những cây to lớn và những người phụ nữ bên dòng sông, mùi thơm, có một con dê cái và một con bò cái, một con cừu đực đen tuyền, những con chó dính bụi đất, nó thích trở về cuộc sống với muông thú. Tiếng chuông ngừng reo, ai đó vừa bắt máy. Các cơ bắp của Bilal co lại dưới lớp áo, Harry ngồi dậy, mở lời chào từ biệt, biến mất với hai tờ tiền và lao về phía cầu thang. Một ngày nào đó, một ngày nào đó, mình sẽ ra đi, càng xa càng tốt, và mình sẽ đi đến nơi mình cảm thấy như đang ở nhà của chính mình.

11

Les Tamaris, El Marsa, Tunisia

164

Tuần trước, nỗi kinh hoàng lớn. Rim đã không trở lại nhà và trong nhiều ngày không có tin tức gì. Tuy nhiên, tôi đã tặng con bé điện thoại với gói thuê bao gọi thoải mái. Vào một buổi tối, sau khi quanh quẩn một hồi trong phòng, tôi gửi tin nhắn cho nó. Không hồi âm. Tôi hốt hoảng, tôi thường bị vậy. Có phải tôi phạm sai lầm lớn khi cho con bé nương tựa trong nhà mình? Tôi sợ phải như cá nằm trên thớt của tên quan tòa người Salafi hẳn muốn kết án tôi vì tội ấu dâm, và nhất là tôi nhận ra sự cân bằng nội tâm đang theo chiều hướng xấu. Rim tìm cách đùa giỡn với dây thần kinh của tôi.

Từ sau ngày Valentine tự sát, tôi luôn tìm những người bạn nữ sinh để đồng hành. Họ lần lượt rời xa, Love is a losing game. Vấn đề thật sự không nằm ở họ, không nằm ở tôi: Valentine đã hiện hữu từ người này sang người khác, sự hoán đổi luôn diễn ra một cách nhẹ nhàng, tôi không còn cảm thấy đau đớn nữa, Valentine không rời bỏ tôi.

Với Rim, thì khác.

Con bé giống vợ tôi đến lạ lùng. Giống đến mức nó tưởng tôi đã lồng kính chân dung nó khi thấy hình Valentine lần đầu tiên bước vào phòng ngủ. Tôi ngày càng thích tính cách nổi loạn của nó, cách nó nói chuyện với tôi, sự ngây thơ của nó, đúng hoặc sai, sự tự tin của người trẻ, tóm lại tôi ngày càng mất kiểm soát tình huống. Tôi đã nhận ra điều đó vào ngày hôm ấy khi tôi cảm thấy đau nhói ở tim.

Không còn Valentine hiện hữu trong Rim nữa, mà là con bé đã thay thế Valentine. Điều này đã thay đổi tất cả. Thái độ ngông cuồng của nó, những lần vắng mặt và im lặng của nó đã buộc tôi có những căng thẳng thất thường ngày càng lớn. Trở thành nô lệ của chiếc điện thoại, chờ đợi một tin nhắn không đến, tôi không thể tập trung được, tôi tự tra tấn mình bằng những câu hỏi, như địa ngục vậy. Tôi cảm thấy như bị ép buộc leo lên một chiếc xe hơi đang lao thẳng như điên vào bức tường bê tông cốt thép. Chính Rim đã cầm lấy tay lái, chính cô bé đã nhấn chân ga, toàn lực và tất nhiên cô sẽ nhảy khỏi chiếc xe ngay khi xe bể nát.

Ngày thứ ba, khoảng 2 giờ sáng, mặt trăng tròn bị những đám mây che, tôi đang đọc những quyển tạp chí ngu ngốc trong phòng khách, khi tôi nghe thấy tiếng động cơ trước nhà, sau đó là tiếng bước chân đi vào. Con bé xuất hiện, kiểu cách, không chút gượng gạo, tâm trạng vui vẻ, đầy sức sông, tươi tắn, mọi chuyện bình thường. Con bé tỏa ra xung quanh mình một vòng hào quang phát sáng. Quên đi nỗi chua chát lo sợ trong tim, tôi hoàn toàn tha thứ cho nó. Tha thứ vì điều gì? Con bé có một lối sống nay đây mai đó, tôi đã có tuổi, tốt hơn mình nên chấp nhận.

Rim đói ngấu, tôi đã chuẩn bị món trứng ốp la và mở một chai rượu vang Tunisia. Buổi tối ấy, con bé bảo tôi muốn sống ở thời hippie, “lang thang trên đường và chuyền nhau điếu thuốc, như Kerouac và những cô bạn gái của ông ta.” Tôi đã nhấn mạnh với nó là Kerouac không có nhiều bạn nữ và tôi nghĩ mình phải nói với nó về Ibn Arabi, Kerouac của giáo phái Sufi andalou, nhưng trời đã khuya và tôi quyết định giữ lý lẽ này cho thời điểm thuận lợi hơn.

Hôm sau, khi tôi thức dậy, Rim đã đến trường. Trong buổi sáng, dì của con bé, người gác lăng mộ, đã gõ cửa nhà tôi. Bà giải thích rằng những người hành hương ngày càng ít và xin tôi tiền. “Bà cần bao nhiêu?” “300 euro...” Nó tương đương với hai tháng lương tối thiểu ở Tunisia, tôi sợ bà gây chuyện. Đó là một sai lầm, lại thêm một sai lầm nữa, nhưng tôi nghĩ không ai biết là bà ấy đến nhà tôi. Hàng xóm gần nhà tôi nhất là những người đánh cá sinh sống trong một tình cảnh gia đình vô tổ chức. Họ không hay lui tới nhà thờ Hồi giáo và thường ném những chai bia rỗng vào bùn khi đi đánh cá trở về. Họ có vẻ không quan tâm đến chuyện của khu phố. Tôi đưa số tiền bà cần. Rim đã giải thích với dì là con bé đến sống tại nhà tôi để làm việc nhà và chuẩn bị các bữa ăn cho tôi. Khi tôi thuật lại chuyến thăm này cho Rim, con bé đã nổi giận với dì, chửi dì ấy như đống rác lười biếng, và nổi giận cả với tôi, người đã quá dễ dãi với “một bà cô chuyên bỏ bùa, và hơn nữa, bà ta còn giàu hơn chú nhiều!” Con bé bực tức một thời gian, gần như nổi đóa, sau đó tất cả trở về như cũ.

12

Taurbeil, ngoại ô Paris, Pháp

Một xe tải nhỏ đậu gần biệt thự, cách khoảng hai mươi mét, cùng một bên đường. Khi đẩy song chấn ở lối đi, Bruno quay lại và giơ ngón giữa về phía chiếc xe Kangoo. Nào tụi bay, chịu lạnh nhé...

Những cuộc mưu sát gần đây cho thấy rõ những điểm yếu trong bộ máy cảnh sát. Không khí ảm đạm. Ông sếp già đã có những biện pháp bảo vệ bộ phận chuyên trách và lính của ông. Mật mã ra vào đã được đổi, việc sử dụng điện thoại di động (được cho là đã mã hóa) giảm xuống đến mức tối thiểu, vân vân. Xe tải nhỏ thuộc hệ thống tự vệ. Bên trong xe, hai người đàn ông và một chiếc camera.

Bruno đến sớm năm phút. Ông già lôi anh ra nói chuyện trên hành lang, và lại nói về bố anh.

“Ông ấy sống ở nhà riêng sao?”

“Nhà ông ấy, ông chết khi đang một mình.”

“Ngày bố tôi mất,” Lambertin nói, “lần đầu tiên tôi hiểu ông ấy quan trọng với tôi như thế nào.”

“Những thứ quan trọng, tôi không biết tại sao, người ta luôn nhận ra nó khi quá trễ...”

Bruno đã tìm thấy trong giấy tờ của bố một lá thư chưa từng được gửi, trong thư bố nói anh đừng ly dị. Bố đã giận mình về điều này. Tại sao mình không giải thích cho bố những gì đang xảy ra?

Trong khi anh bận việc mai táng bố, đội của anh tại biệt thự đã tập trung vào những thông tin thu được từ web và từ địa bàn, theo dõi, nghe ngóng, những báo cáo chỉ điểm. Các kết luận của họ xác nhận căng thẳng phía Taurbeil-Tarte, dòng vận chuyển tiền tươi và ma túy tăng, cùng lúc với sự lắng đọng bất ngờ của các tội phạm lớn. “Các đồng nghiệp người Malta,” Bruno nói, “thông báo hai tên bị giết. Một người nhập cư và một người đánh cá.”

“Buôn bán với Libya sao?” Lambertin hỏi.

“Có thể.”

“Những việc này không nằm trong tầm kiểm soát của chúng ta. Tuy nhiên, trong nhiều báo cáo, theo Lambertin, người ta nói về một nhánh Malta. Người ta cũng nói về Landy, đường hầm...”

“Gần Stade de France, đường hầm trên Quốc lộ A1, hướng về Roissy.”

“Chính dưới đường hầm này các Đại sứ thường bị cướp khi ra sân bay đón các bộ trưởng, kiểu cổ điển.”

“Đã từng bị cướp, nếu nói một cách chính xác: đã từng, vì đã hai tháng nay chưa xảy ra thậm chí là một vụ cướp giật nhỏ dưới đường hầm.”

“Cậu nói xem, trước khi khởi hành đến Malta, cậu có thời gian lượn một vòng ở Taurbeil-La Grande Tarte không? Dù sao cũng tốt nếu có cảnh sát đặt chân tới đó, thậm chí với tư cách khách du lịch!”

Các đồng nghiệp cảnh báo anh. “Đừng lang thang. Anh sẽ ở trong một lãnh thổ 90 héc ta, không còn bất cứ dấu vết vương pháp. Hai mươi triệu người sống trong một khu khép kín, trung tâm thương mại ở xa, thành phố chỉ nối với bên ngoài bằng một tuyến xe buýt duy nhất, mọi người mua lương thực ở chợ, có một siêu thị Franprix, nhưng mục đích chính là để rửa tiền, chỉ mở cửa một ngày trong tuần và còn nhiều nữa.”

“Thất nghiệp có nhiều không?”

“Vô số. Những ai có công ăn việc làm thì làm an ninh ở Orly, công việc ổn định... Ba gia đình người Ma Rốc (một trong số đó có liên quan đến Thượng nghị sĩ Taurbeil) và hai tay anh chị người Mali nắm giữ thành phố, với sự chống lưng ngầm của các cố vấn hội đồng thành phố, những tên cánh tả cũ.”

“Còn bọn Hồi giáo?”

“Giữ vai trò phụ nhưng ngày càng trở nên quan trọng. Quyền lực nằm ở các gia đình mafia này. Hai trong số họ đã cho xây dựng những biệt thự khổng lồ ở Seine-et-Marne và quản lý các phi vụ làm ăn từ xa. Họ giao cho những phụ tá. Không còn dịch vụ nhà nước nào hoạt động, đương nhiên không còn sở cảnh sát, nhưng bưu điện cũng không, không hoạt động thương mại, trừ cửa hàng thịt hallal. Một gã kiên định.”

“Tôi có thể gặp ông ấy không?”

“Chúng tôi sẽ đưa anh số điện thoại. Ông ấy chèo chống cùng với các nhân viên của mình, họ không bao giờ rời bỏ con dao phay chặt thịt. Chỉ trường tiểu học và trung học được cho phép hoạt động bình thường, trong thời gian biểu được ấn định. Sau 6 giờ tối là luật của những tên buôn, khu Grande Tarte trở thành Tử Cấm Thành.”

Bruno đỗ xe ở bãi xe bên ngoài, kéo mũ choàng lên. Anh bị choáng bởi một cảm giác vô thực phát ra từ thành phố vùng quê này, cấm xe hơi. Không một con đường lớn. Những đường nhựa ngoằn ngoèo giữa các tòa nhà trông có vẻ như bị ném giữa đồng cỏ như những con xúc xắc của người chơi trên đường đua 421.

Những tòa nhà Taurbeil-Tarte, nhỏ, thấp, vươn lên trong đám cỏ rậm rạp, đối mặt lệch nhau tạo thành một mê cung đầy màu sắc. Người ta bảo đây là trò đùa của những tay kiến trúc sư rởm phê thuốc. Anh tiến lên giữa những cái bóng quanh co, giữa những màu sắc mờ ảo, nghĩ về một người thợ xây dựng đã có thể thực hiện những ý tưởng điên rồ. Mình đã đâu đó cho rằng kiến trúc sư muốn xây dựng một thành phố cho trẻ em. Vấn đề là, bốn mươi năm sau, những đứa trẻ đó chơi đạn thật với những khẩu súng AK. Anh đã chuẩn bị cho cuộc viễn chinh đơn độc, nhưng không dự đoán trước nỗi u sầu khiến anh hụt hẫng khi bước vào thành phố hoàn toàn hỗn loạn.

Anh tránh người hành khất, vẫn còn trẻ, ngồi xếp bằng trong bộ đồ trắng để lộ tứ chi bị cụt tím thâm đầy lớp vảy. Tất cả phụ nữ đều phủ đầu che mặt, trừ vài người da đen. Họ xách túi nhựa chứa đầy trái cây và rau củ, xung quanh là đám trẻ con đi bộ hoặc chạy xe đạp. Một cơn gió lạnh thổi qua nơi họp chợ, náo nhiệt tấp nập với các quầy hàng. Tiếng la của các ảo thuật gia, tiếng cười, mùi hương, khói thuốc, tiếng cãi cọ, tiếng tám chuyện. Đứng đằng sau những núi quýt, núi áo parka, núi váy dài, núi giày, núi sách kinh Cô-ran, những người bán mặc phủ kín mời gọi những người đi ngang qua bằng tiếng Ả Rập và tiếng Pháp. Một thầy tu bán các bức tranh kinh Hồi giáo Cô-ran và các phương thuốc chống yểu mệnh. Đám đông ồn ào giữa trời gió, trước cửa hàng của người bán thịt nổi tiếng. Bruno quan sát từ xa. Những vị khách đứng quanh mấy cái nồi bốc hơi. Sáu người phụ bếp mặc tạp dề trắng xếp thành hàng liên tục phục vụ, bán từng muỗng to món ốc sên và lòng cừu, cũng như cánh gà chiên, tất cả được chế biến tại chỗ.

Những tòa nhà có khu thương xá cũ trong tình trạng bỏ hoang, tường xây xuống cấp, bẩn thỉu, vỡ nát, rạn nứt, quán bar bán thuốc lá bị xây tường bịt kín. Bruno biết mình bị phát hiện khi những tiếng kêu của cú bắt đầu đi theo anh từ tòa nhà này sang tòa nhà khác. Hou-hoooou! Mỗi khối nhà có một cú riêng, người canh gác thường trực, Hou-hoooou! Hai người đàn ông trong chiếc áo parka bước ra từ một tòa nhà. Khoảng năm mươi tuổi, dáng đi ung dung, chòm râu trắng được cắt tỉa gọn gàng, rất điềm tĩnh, không tỏ vẻ căng thẳng. Họ cắt ngang đường và hỏi anh là ai, đến từ đâu. Những câu hỏi được đặt ra bằng một tông giọng vô hại, không phải là không có sự nhã nhặn nhất định, mặc dù xưng hô thân mật ngay từ đầu và ẩn chứa sự mỉa mai. Bruno rút thẻ ra. “Tôi là cảnh sát.”

Hai người đàn ông cười. Sự đảo ngược vị trí khiến họ thấy vui. “Anh có cần gì không?”

“Không, tôi đang đi dạo.”

“Cẩn thận, trời tối nhanh, và mọi người để ý anh với cái trùm đầu...”

Mười phút sau, anh rời khỏi khu vực bằng xe hơi.

Ngày hôm sau, anh lấy được số điện thoại của người bán thịt và hẹn ông ta ở bãi đỗ xe, cách Taurbeil-La Grande Tarte mười cây số, gần một trung tâm thương mại. Một người đàn ông tuyệt vọng vừa nói vừa suy nghĩ. Bruno không cần đặt câu hỏi, lời nói tự tuôn ra. “Tôi là người cuối cùng của bộ tộc Mohican. Nếu vợ tôi không ủng hộ, cầu Chúa ban phúc lành cho cô ấy, và con gái tôi, nếu không có sự giúp đỡ của sáu người phụ việc, hắn tôi đã đóng cửa tiệm từ lâu. Chúng chỉ chờ đợi điều này, lấy cửa hàng của tôi, thương hiệu của tôi, để làm gì có trời mới biết. Chúng tôi chịu đựng nỗi sợ hãi. Những tên Salafi nhỏ con, tôi khá to lớn để chơi với chúng. Chúng thấy tôi mài bén những lưỡi dao vào mỗi sáng. Chúng biết tôi sẵn sàng cắt bi của chúng bằng con dao của tôi. Chúng đã kiếm chuyện với tôi hai hoặc ba lần, chúng tôi đã tóm được một tên và để nó tận hưởng chút thời gian tốt đẹp trong phòng đông lạnh. Chúng không dám quay lại. Trái lại, những Đại gia thì khác. Không thể động vào được. Chúng dùng những tên Salafi khi cần bọn nó. Điều làm tôi điên tiết là chúng cũng người Ma Rốc như tôi. Với mạng lưới khắp nơi, người Pháp, chính trị gia, những tên vô lại, chúng kiểm soát ma túy và cần sa. Chúng vừa lập liên minh với một tên Mali, hắn đã tăng gấp đôi nguồn cung cấp của bọn chúng và thiết lập thứ mà chúng gọi là Bilal Drive. Anh chỉ cần nhìn những hàng người đến mua bằng xe ô tô trên đại lộ vành đai. Liên tục kể từ hai tháng nay.”

Anh đi về với những câu hỏi. Làm sao lấy lại được những vùng bị bỏ hoang từ rất lâu như thế? Bao nhiêu đền thờ Hồi giáo được tài trợ từ nước ngoài? Một ngày nào đó sẽ phải gửi quân tới sao? Nhưng sẽ là quân nào? Chuyến đi đến Grande Tarte đã khiến anh suy sụp tinh thần. Và Marie-Hélène bắt đầu cằn nhằn khi anh không thể nhận giữ hai cô con gái luân phiên cách tuần... Điều này quá sức của mình. Mình không thể ở cùng một không gian với tụi nó. Không thể nói chuyện với tụi nó một cách bình thường, không thể dùng bữa với tụi nó, không thể đưa tụi nó đến tiệm ăn nhanh McDo, không thể thảo luận với tụi nó về kết quả học, như thể đã không còn mối liên hệ nào giữa mấy bố con. Mặc dù mình vẫn muốn dành mọi tình thương cho hai đứa con gái, mình không thể. Mình đã trở thành một tên ghê tởm. Marie-Hélène lợi dụng điều này để giảm những ngày cuối tuần của mình với hai đứa con gái và ngày càng tăng khoảng cách, mình không thể trách cô, cô ấy đúng, mình không có lối thoát.

Tiếng chuông điện thoại báo tin nhắn.

Sandra.

Anh qua lại với phụ nữ.

Làm tình để giết thời gian, để không còn nghĩ về Marie-Hélène nữa.

Một kỷ niệm bám lấy Bruno. Anh nghe thấy tiếng chuông báo thức vang lên trong ngôi nhà của họ ở Bourg-la-Reine. Marie-Hélène đặt báo thức dậy sớm để chúng tôi có thể tận hưởng bữa sáng cùng nhau. Cô ngồi sát người tôi, chúng tôi thì thầm, sau đó cô đứng dậy chuẩn bị cà phê, nước cam và bánh mì nướng, mùi hương của bánh mì nướng đã lan tỏa khắp mọi ngóc ngách của tầng trệt. Tôi đi đánh thức các con, tôi vặn nước chảy để chúng có nước ấm khi tắm, tôi chuẩn bị cho chúng tô ngũ cốc muesli với mật ong và táo được cắt nhỏ. Hai đứa con vui cười, cãi nhau ầm ĩ, Marie-Hélène nói về ngày của cô...

Khi anh đỗ xe ở cuối bãi giữ xe của trung tâm thương mại phía bên kia Taurbeil, một nữ phục vụ của Buffalo Grill ngồi dưới đất và hút thuốc trước cửa. Người Mali vừa đến đầy khắp sảnh khách sạn. Trong lúc chờ được điều về các khu tiếp nhận, vài người nằm dưới đất, những tấm vải bạt được lôi ra phía trên đầu. Những người khác kể về chuyến đi của họ. Xe buýt hầu như chạy không nghỉ từ vùng Gibraltar (họ đến từ bến phà Tanger) cho đến Taurbeil. Bruno đi về phía quầy bar: Nguyễn chờ cậu tại bàn, được một ngọn đèn đỏ chiếu sáng. Anh ấy đang nhấm nháp đĩa đậu phộng.

“Khó tin thật... mỗi ngày đều có người đến. Và bây giờ, người Syria. Đây là lần đầu tiên tôi nghĩ chúng ta sẽ không bao giờ giải quyết hết được.”

“Dĩ nhiên không ai có giấy tờ?”

“Phần lớn đã tự xé hộ chiếu để chúng ta không thể đuổi họ về nhà họ. Ngoài ra, anh có hay tin những gì xảy ra với chúng tôi cách đây hai ngày không?”

“Tôi đã đọc tin vắn trên tờ Le Parisien.”

“Tôi có những xác thực về chuyến hàng ma túy. Tôi đã thu thập những thông tin chính xác, tên của người buôn, địa chỉ căn hộ nơi dự trữ ma túy nằm trên một lối đi phía sau, trước khi được tung ra bán. Tôi đã mở một chiến dịch vào sáng sớm, cùng nhiều viên thanh tra, và khoảng chục cảnh sát để bảo vệ chúng tôi. Chuyện thường nhật... Chúng tôi không bao giờ có thể tiến sát sảnh ra vào. Những kẻ canh gác đã báo động việc chúng tôi đổ quân. Chưa đầy ba phút, tôi có sáu hoặc bảy người bị thương. Một điều kì diệu là không một lính nào của tôi nã súng. Chưa bao giờ chứng kiến mức độ bạo lực như vậy.”

“Lambertin cũng bắt đầu đặt câu hỏi. Tình hình này vẫn chưa đến hồi kết.”

“Anh đã yêu cầu muốn gặp người dân của thành phố. Phức tạp đó nhưng tôi nghĩ là tôi có người có thể khiến anh thích thú. Đương nhiên chúng ta sẽ cẩn trọng đến mức tối đa.”

“Tôi có thể gặp người đó khi nào?”

“Ngay ngày mai nếu anh muốn. Đó là một đứa trẻ, hoặc gần như là một thanh niên. Như thể tôi giao phó con trai của tôi cho anh.”

“Anh đã gặp thằng bé như thế nào?”

“Lúc tôi vừa đến Taurbeil...”

Nguyễn có thói quen đi xe nhờ ra bên ngoài thành phố để chạy bộ. Rừng rậm rạp phủ lấy những ngọn đồi trên cao bên sông Seine. Nhà máy gặm nhấm, trung tâm thương mại đục khoét, con đường bốn làn băm vụn, nhưng ai biết rõ khu vực này có thể tận hưởng chạy marathon mà không cần lo lắng. Khu rừng này với Nguyễn có “thế mạnh đơn độc”. Anh chạy một vòng mười cây số. Trong một nơi thiên nhiên vẫn còn đậm chất, giữa tiếng rầm rì của côn trùng và mùi hương của mùn, anh giải phóng endomorphin, cho anh cảm giác tìm lại sức mạnh của tổ tiên.

Trong suốt hàng nghìn năm, những nông dân du mục đã sinh sống ở các khu rừng Đông Nam Á, họ phá những mảng rừng để luân canh trồng trọt. Những dân tộc này đã sống sót qua các trận thiên tai của lịch sử. Trong lá phổi xanh này, Nguyễn thấy mình sống sót qua tình trạng bi đát của thành phố.

Anh chỉ gặp hai người chạy bộ, lúc nào cũng là họ, lúc nào cũng vào giờ đó, đến từ khu phố láng giềng, những người lính cứu hỏa theo dõi nhịp tim trên đồng hồ được kết nối của họ. Những người khác đến từ các khu phố vào ban đêm, vứt những thứ rác rưởi, chơi gái điếm hay đốt cháy xe của họ rồi khai báo về vụ trộm cho bảo hiểm, thận trọng dừng ở phía ngoài khu rừng, sát bên con đường, vì khu rừng với những tảng đá và những ổ gà lầy lội, với mùi của bùn và gốc rễ, khiến họ thấy sợ hãi.

Cách đây chưa đầy một năm, sau kì nghỉ lễ Phục sinh, anh giật mình khi thấy một cái bóng nằm dài trên một mô đất khuất, chỗ gốc cây. Cho rằng có thể là bẫy, anh thận trọng tiến lại gần. Lần đầu tiên anh thấy hối hận vì đã không mang theo súng.

Một người dáng trưởng thành cao to, dong dỏng, đôi chân dài miên man, gầy trơ xương, nhưng mang vẻ mặt của một đứa trẻ, nửa tỉnh nửa mê, đôi mắt trợn dưới cặp kính tròn, người vô danh này toàn thân đang run rẩy. Nguyễn đã tìm thấy trong túi quần jean một chai thuốc an thần gần như đã cạn và một thẻ câu lạc bộ judo của Taurbeil. Mình tự hỏi đây có phải là một trong những người của Bilal. Người ta có nói với mình về một đứa trẻ làm người đưa tin cho hắn. Anh đã mang thằng bé lên xe và chở đến bệnh viện tư của một người bạn bác sĩ trên đường Georges-Bizet ở Paris.

Ngày hôm đó, anh đã cứu sống nó.

Harry đã được đặt dưới sự theo dõi trong suốt ba mươi sáu tiếng. Nó đã nhận ra Nguyễn ngay khi tỉnh lại, điều này chẳng làm nó có ý muốn tiếp tục sống. Chết bầm, một tên cớm, lại thêm chuyện thế này nữa.

Chính vì nghĩ về hai đứa con trai của mình nên dẫu là cảnh sát trưởng, anh vẫn đến thăm Harry vào mỗi ngày. Điều này không phải là một việc đơn giản khi anh bảo Harry kể về chuyện của nó. Ngồi trên một chiếc ghế cạnh giường, luôn bắt đầu bằng những chủ đề nhẹ nhàng hay vô hại (nhưng sự thật thì chẳng còn gì là nhẹ nhàng hay vô hại đối với Harry), Nguyễn cố gắng hiểu.

Harry, người kể chuyện, tuyệt vọng vì còn sống, trả lời và nhìn chằm chằm vào mắt anh, bằng những câu ngắn, lủng củng, bằng một giọng sền sệt, không kiểm soát những xung năng thù hận hay chán ghét. Khi những điều sắp nói ra quá khó khăn với nó, nó ôm mặt và khóc.

Anh cảnh sát trưởng ghé qua bệnh viện vào buổi sáng và chiều. Ngày thứ Tư, giọng nói của thằng bé đã trong hơn và nó bắt đầu nhìn Nguyễn với con mắt khác. Dù sao, người đàn ông này đã lôi mình thoát khỏi cái hố, ông không đòi hỏi gì cả, có lẽ ông chỉ đơn giản muốn giúp mình. Mùi chua trên người thằng bé theo thời gian được chăm sóc đã biến mất khỏi căn phòng. Nguyễn đề nghị mang một quyển sách tới cho nó: “Cháu thích sách nào? Tiểu thuyết hay truyện tranh?”

“Cháu muốn một quyển từ điển.”

Nó sợ hãi đến nỗi không thể đọc sách, thậm chí là từ điển. Nó trải qua ngày “dưỡng bệnh” đầu tiên, đi lòng vòng trong phòng chờ Nguyễn.

Hôm sau, Harry đã gặp anh với nỗi lo sợ cùng câu hỏi: “Bây giờ chú sẽ làm gì?”

“Chú sẽ đưa cháu ra khỏi đây, tìm cho cháu một mái nhà, một gia đình nhận nuôi, cháu sẽ không bao giờ quay lại đó nữa, hãy tin tưởng ở chú.”

“Chú không hiểu, cháu muốn quay lại đó, và nếu người phải chết không phải cháu, thì là họ. Cháu sẽ giúp chú.”

Một cuộc đối thoại khác đã bắt đầu. Không dễ dàng. Đối diện với quyết tâm của Harry, anh cảnh sát trưởng đã đưa cậu bé đi ăn tối trong một quán gần bệnh viện. Trời vẫn còn sớm, họ là những vị khách duy nhất.

“Chú không nghĩ đến việc này, và bản thân chú cũng không bao giờ dám... chuyện này không thể,” Nguyễn nói.

“Chú đánh giá thấp cháu? Chú sợ?”

“Cháu còn quá nhỏ.”

“Chính vì thế, sẽ không ai nghĩ...”

“Quá nguy hiểm. Chú không muốn bắt cháu lao vào vòng hiểm nguy.”

“Chú đang đùa với cháu rồi, chú chưa từng bao giờ sử dụng mấy đứa trẻ làm tai mắt à? Chú muốn cháu kể ra tên của chúng không?” Harry uống thêm một ngụm Coca. Một niềm vui mới lóe lên trong đôi mắt đen của cậu, sau cặp kính tròn.

Nguyễn đã bắt đầu do dự khi rời khỏi bệnh viện. Họ ở sảnh, chuẩn bị chúc nhau ngủ ngon. Harry đã thốt lên:

“Chúng ta hãy thử... Một hoặc hai tháng... Chú nhé! Nếu tình hình không ổn, chú sẽ giải vây cho cháu và thuê cháu về chăm sóc vườn cho chú.”

Việc Harry trở về chỗ cũ sau hơn một tuần vắng mặt không lời giải thích, đặt ra vài vấn đề được Nguyễn giải quyết nhanh chóng. Harry quay về khu phố vào giờ tan tầm, được đưa lên xe chở tù nhân với còng trong cổ tay trước sở cảnh sát và một cú đá vào mông, nó được thả vào buổi tối đó. Trước đó cảnh sát cho truyền đi thông tin, theo đó nó vừa bị bắt cùng với những tên cướp móc túi khác gần tháp Eiffel. Mưu toan chạy trốn, truy đuổi, chuyển về Taurbeil-Tarte. Những bằng chứng đức hạnh được rót vào tai Ông chủ M’Bilal.

Khi ra khỏi Sở cảnh sát, Harry đã gọi M’Bilal, hắn đã gào lên qua điện thoại: “Tao đã chờ điện thoại của mày. Tao biết chuyện rồi. Đến đây kể tao nghe... Mày còn nhớ những gì Bố đã luôn nói với mày không?”

“Vâng thưa Ông chủ.”

“Nói lại xem, nó làm tao nứng,”

“Không bao giờ được quên là phải độc ác.”

Mandarina, Paris

Cần phải tìm một nơi để khai thác Harry. Bruno đã bắt đầu tìm những nơi ở ngoại ô. Một hầm trú ẩn hay một nhà kho. Quá nguy hiểm. Tai mắt khắp nơi. Nhà anh, không được. Cuối cùng anh đã nghĩ tới Mandarina. Một dinh thự ở Paris, đang trong thời kỳ chạy vận hành thử, được người Trung Quốc đầu tư và xây dựng, nơi anh có vài đặc quyền. Anh cho gửi một thư tuyển dụng. Thực tập học bếp. Hợp đồng vô thời hạn. Danh tính Harry được giữ kín. Sẽ không ai tìm anh ở đấy. Quá lạ lẫm, quá mới: các tay anh chị ở vùng ngoại ô còn không biết là Mandarina đã mọc lên. Nhìn chung, chúng thận trọng với người Paris - và người Trung Quốc, và khi chúng chạy chiếc Ferrari, là để đi chơi xa. Hướng về Cannes. Portofino. Hay Thụy Sĩ với những tên đồi bại. M’Bilal có thói quen đi đường cao tốc đến Genève; hắn gặp lại một người phụ nữ theo trường phái Calvin bạo dâm ở Richmond Estate, luôn là người phụ nữ đó, hầu như không trẻ hơn hắn là mấy. Hắn không thấy thứ gì mang lại cảm giác khác lạ hơn căn phòng suite giá 6.000 đô-la một đêm, nơi hắn có thể sử dụng roi và rải tiền tươi trên người cô Wanda với búi tóc xám.

Mandarina là nơi ngoằn ngoèo nhất thủ đô. Nhiều thứ ăn chơi tại không gian chờ, tại các spa, những bể tắm sục sôi ùng ục, những màn hình, những đồ trang trí công nghệ cao, những không gian siêu sáng, nhưng cũng có những hành lang tối âm u, chỉ được chiếu sáng bằng những dây ruy băng phát quang, được đính trong tấm thảm lót sàn và những căn phòng lờ mờ sáng thời Trung cổ được sắp xếp một cách tinh tế, những thang máy chỉ dành cho các khách hàng có mã v.v... Tất cả được thiết kế cho những khách quen thích lui tới trong kín đáo. Họ có thể ở Manda trong sáu tháng mà không chạm mặt những người khác, ngoài những người dọn phòng, quản lý rượu và những người mát-xa riêng.

Giám đốc của Mandarina là một người Pháp, đã tạo thuận lợi cho kế hoạch của Bruno và đã cho anh một mã ra vào lối dành riêng cho nhân viên, phía sau tòa nhà, trên con đường dốc, luôn vắng người. Phục vụ quán rượu, một người Trung Quốc trong bộ vét màu kem và cà-vạt đen, là một “người bạn”. Ông ấy quản lý một quầy bar nhỏ, hai bàn, chỉ dành cho VIP, nằm khuất sau tấm bình phong vàng đen, ở dưới tầng hầm số hai, chỉ đến được bằng thang máy. Giám đốc và người Trung Quốc ấy chăm chú để mắt đến từng bước đi của Harry.

Ngày đầu tiên, Harry đến cùng với Nguyễn. Cảnh sát trưởng ở lại để giới thiệu, sau đó đã đi chỗ khác để gọi điện. Harry dò xét Bruno bằng ánh mắt thận trọng. Chân của cậu gây tiếng động trên sàn sơn.

Bruno không tưởng tượng thằng bé trẻ đến thế. Điều này khiến cậu hoang mang. Một thiếu niên, dù với nét căng thẳng và khuôn mặt hốc hác, nhìn như một đứa trẻ khoảng mười hai tuổi với ánh mắt như còn ẩn chứa nét ngây thơ.

Anh thiết lập hệ thống để lên lịch các cuộc hẹn. Ít nhất một lần trong tuần. Bây giờ chúng ta đã quen biết nhau, thì không có chuyện rời bỏ nhau. Đồng ý không? Harry sẽ luôn là người gọi điện. Không bao giờ dùng điện thoại di động, điện thoại công cộng hay quán bar. Không bao giờ xưng tên. Chào, chúng ta gặp nhau vào Chủ nhật chứ? Được thôi, Chủ nhật, tuyệt. Theo mật mã của họ, Chủ nhật là thứ Hai, thứ Hai là thứ Ba và cứ tương tự như vậy. Giờ hẹn luôn cố định: 5 giờ chiều. Tôi đưa cháu mã ra vào, cháu có thể đến đây lúc nào muốn. Trong trường hợp nguy kịch, cần gặp ngay lập tức, duy nhất một câu trên tin nhắn của tôi: vua sư tử đang rất mệt, có nghĩa là chúng ta gặp nhau ngay trong một tiếng tới. Nếu tôi không đến, tôi sẽ gửi ai đó đến.

“Cháu có bạn bè trong khu phố không?”

“Cháu biết tất cả mọi người, nhưng cháu không thể tin tưởng một ai. Người bạn duy nhất của cháu là một người Algeria lớn tuổi. Người duy nhất cháu có thể nói chuyện mà không cần phải nghĩ ngợi gì cả. Còn chú, chú có nhiều bạn không?”

“Các đồng nghiệp, như Nguyễn, nhưng không nhiều bạn.”

“Chú có con không?”

“Hai đứa con gái, nhỏ hơn cháu một chút.”

“Vậy là chú có vợ?”

“Đúng. Đã ly dị...”

Bruno nháy mắt.

“Đối với những đứa con, ly dị, thật nặng nề...” Nó buông ra những lời đó dù không muốn. Phải biết độc ác, Harry nghĩ. Nếu Ông chủ M’ có lý? Loại người này sẽ độc ác chứ? Ông ấy sẽ can đảm đối mặt với M’Bilal? Lo lắng của nó đến rồi đi. Nó cần tự tập trung để chiến thắng. Nó biết điều đó. Nó sẽ phó thác số phận của mình vào tay người đàn ông này, nên việc nó đặt câu hỏi cũng dễ hiểu. Nó yên tâm khi nghĩ về những gì Nguyễn đã nói với nó: “Như một người bố.” Kể từ khi hứa với cảnh sát trưởng, nó quyết tâm đi đến cùng. Nó nhìn thẳng Bruno và nói: “Chú có thể giúp cháu. Cháu phải trả thù. Cháu cần chú.”

Những ống đèn màu nóng hình rồng không làm tan biến cảnh tối tăm của quầy bar. Trên gương mặt tiều tụy của người đối diện, Bruno chỉ thấy đôi mắt và phản chiếu ánh đèn neon trên cặp mắt kính. Marie-Hélène bị quên lãng, bị bỏ qua vì cậu thiếu niên da đen thân hình ốm yếu lạ thường. Nói chuyện với nó không dễ dàng. Có điều gì đó ở nó làm cậu khó chịu. Khiến cậu e sợ. Như thể Harry có lợi thế hơn cậu. Thằng bé cũng lo sợ, nó cúi đầu xuống chùi mắt kính. Nó im lặng. Mệt mỏi. Nó nghĩ về bố mẹ và quyết định tin vào người cảnh sát này, một người có vẻ tốt, có lẽ bởi vì nó cảm thấy tuyệt vọng.

Bruno vẫn phải mất vài phút sau đó mới đặt những câu hỏi về khu phố, về gia đình nó. Harry gật đầu, đưa ra những câu trả lời cụt ngủn, sau đó đột nhiên bắt đầu kể.

13

Les Tamaris, El Marsa, Tunisia

Trong các khu chợ Tunis, tôi để ý đến thùng sách tiếng Pháp xuất bản vào những năm 1970 mà tôi đã mua khi nghĩ đến Rim. Lúc rời đi, người bán đã đưa tôi ba mẫu tạp chí tiếng Anh, The Tatler. Tôi lật xem chúng trên sân vườn trong lúc Rim có vẻ như đang làm bài tập. Bỗng dưng, một tấm ảnh làm tôi chú ý. Hình trắng đen, một gương mặt sáng, có góc cạnh, mái tóc ngắn, nụ cười tỏa sáng... “Nhưng đó là Bruce! Không thể nào, nhưng đúng vậy, là cậu ấy...” Rim đã đến và giật lấy cuốn tạp chí từ tay tôi.

“Chú biết anh ấy?”

“Chú đã gặp cậu ta ở Cairo, cháu còn chưa sinh ra... nhưng chú không biết cậu ta là ai, thậm chí còn không biết tên họ cậu ta là gì.”

Tôi đã dành nửa đêm tìm kiếm trên mạng với Rim để biết thêm một chút về cuộc sống và cái chết của cậu ta, cùng lúc đó tôi đã tìm thấy danh tính của cậu ấy, Bruce Chatwin, nhà văn nổi tiếng, tôi cũng biết thêm là cậu ấy mất vào năm 1989 tại Nice. Chúng tôi đã đọc toàn bộ những gì hiện trên màn hình. Bài báo, tiểu sử, đoạn trích từ sách, bình luận. Ngày hôm sau, Rim hầu như muốn ném vào mặt tôi những cuốn sách mà tôi đã mua ở chợ Ả Rập. Con bé muốn tôi đặt mua toàn bộ sách của Chatwin trên mạng. Chúng tôi đã đọc ngấu nghiến những cuốn sách khi nhận được chúng.

Rim hoàn toàn quên đi điện thoại và tôi, tôi đã biết thêm rất nhiều về cậu ấy sau vài ngày. Thật lạ lùng khi bắt đầu tò mò và say mê về cuộc sống của một người mà ta đã gặp từ lâu. Rim xem Bruce như một loại hippie, giống với những gì luôn ám ảnh nó về huyền thoại Sidi Bou Said. Tôi đã không nói với con bé rằng Bruce xem những người hippie đã bóp méo những quốc gia mà họ đi qua - tôi vừa nhận ra cậu ta đã nói về họ bằng một sự giận dữ nhất định trong câu chuyện thuật lại về kì nghỉ của mình ở Balkh, một thành phố ở Trung Á. Lúc ấy, Bruce đã hỏi một thầy tu trên đường về lăng mộ anh muốn viếng thăm, thầy tu trả lời: “Tôi không biết, nó có thể đã bị Thành Cát Tư Hãn phá hủy.” Đối với tôi, đây là dịp để giải thích với Rim về sức hấp dẫn của những thành phố bỏ hoang trong tay của một đạo Hồi ngoại biên còn ngủ mê, nơi Nhà nước Hồi giáo chưa bành trướng, inch’Allah, nhưng nơi đó người dân sống trong sự sôi sục âm ỉ và kiên định về ký ức, tưởng nhớ về Thành Cát Tư Hãn hay Alexander Đại Đế. Sau đó chúng tôi đã thảo luận rất lâu để thử trả lời một trong những câu hỏi mà Bruce đã đưa ra qua những cuốn sách của cậu: “Tại sao con người luôn dịch chuyển?”

Đó là một ngày thú vị cho phép tôi kể lại lịch sử ra đời thành phố Carthage và chuyến đi của những vị thần phương Đông cổ xung quanh vùng Địa Trung Hải. Có “một Bruce nhiệm màu”, Rim đã cho thấy sự ham học hỏi và tìm hiểu. Trong vài ngày, cô thiếu nữ trở lại là một đứa trẻ, ngượng ngùng đặt cho tôi những câu hỏi, như thể cô bé vừa hiểu được thôi thúc nào đã đẩy cô bé theo tôi và ở lại nhà tôi. Về phần mình, tôi cảm thấy bản thân như là một thầy pháp bước ra từ một cuốn tiểu thuyết của Bruce, tuy vẫn xa với “bí ẩn tôn giáo nguyên thủy”, nhưng có thể truyền tải những gì tôi có thể dạy cho con bé, không mấy khó khăn trong việc tìm từ ngữ giúp khai thông trí tưởng tượng của nó.

14

Valletta, Malta

Lambertin đã gọi Bruno: “Anh hãy đến Malta. Cất cánh ở Orly, 11 giờ 15. Việc khẩn.” Ngay sau khi máy bay chạm đất Malta, sự hồi tưởng về Marie-Hélène hiện lên mạnh mẽ trong suy nghĩ. Anh có thói quen liên lạc với cô ngay khi đến một nơi nào đó. Phản xạ có điều kiện. Hiện tại, chính cô là người bắt lấy anh sau mỗi lần anh hạ cánh. Phản xạ biến thành cơn sóng thần đập vào đầu, anh cảm thấy quá sức.

Trong khi máy bay đang chạy trên đường băng, anh không thể không gửi cho cô một tin nhắn: Ở Malta vài ngày, hôn hai con gái yêu. Bánh xe máy bay kêu kèn kẹt, máy bay vòng về phía tòa nhà của sân bay, những ô cửa số nhỏ phủ một vệt sáng màu trắng. Hành khách đứng dậy, lấy hành lý của họ, gọi vài cú điện thoại, tiếp viên đọc thông báo đón tiếp: anh vẫn ngồi co ro trên ghế. Nín thở. Mày bị gì vậy? Mày không thể làm gì nếu thiếu cô ấy sao? Mày không hiểu rằng cô ấy không hề quan tâm những gì mày làm? Mày nghĩ cô ấy sẽ trả lời mày?

Anh bước đi giữa dòng khách du lịch, dùng cầu thang cuốn, hướng về phía cổng Không khai báo. Anh nhìn đồng hồ: máy bay đã hạ cánh chưa được mười phút. Lambertin đã lo liệu mọi thứ. Một đồng nghiệp từ Roma chờ anh ở đối diện cửa ra. Họ chưa bao giờ gặp nhau nhưng nhận ra nhau ngay lập tức. Anh ta giới thiệu cho Bruno những người bạn ở phòng hình sự Malta. “Sẽ xong nhanh thôi, họ không đông nhưng đó là những người đáng tin. Chúng ta gặp họ trong vòng một tiếng nữa. Tôi quay về Roma vào sáng mai, nhưng tôi sẽ để lại xe hơi cho anh. Tôi đã đặt khách sạn cho anh trong một tuần tại Valletta. Nếu anh cần bất kì gì, cứ gọi cho tôi.”

Họ lái chiếc Ford Escort đã thuê trước. Nóng kinh hoàng. Đại lộ rợp những cây cọ, một nhà nguyện nhỏ, những cây xương rồng, một công trình hình dương vật nhiều màu, những ngôi nhà thấp, những thành phố màu trắng.

“Anh có biết chuyện gì đang diễn ra? Có ai giải thích cho anh tại sao cả hai chúng ta phải ở đây không?”

“Tình báo Malta có những tín hiệu trùng khớp. Hình như một báo cáo về việc theo dõi qua điện thoại đề cập đến nguy cơ khủng bố ở Pháp.”

“Chuyện cũ hâm nóng, vụ nghe điện thoại?”

“Việc theo dõi vẫn chưa cung cấp điều gì. Họ nghe được từ một cuộc trò chuyện của một người Somalia ở trại, hắn đã xưng tội với một cha xứ.”

“Và người nhập cư này đã bị ám sát vào hôm trước?”

“Đó là yếu tố kích hoạt.”

Điện thoại rung. Bruno bắt máy. Giọng đàn ông, khá căng thẳng: “Tôi đang ở sân bay, anh ở đâu, tôi không tìm thấy anh. Tôi tên Rifat Déméter, Đại biện. Ngài Đại sứ có việc ở Paris...” Bruno đặt tay lên điện thoại và xoay về phía người lái xe: “Đại biện gọi, anh biết ông ấy...”

“Nói với ông ấy là chúng ta sẽ gặp nhau vào cuối chiều, tại văn phòng ông ấy, sau các cuộc hẹn của chúng ta. Tôi đã quên báo với ông ấy tôi sẽ ghé đón anh.”

Bruno đã bắt đầu quen cuộc sống tại một khách sạn nằm trên cao của Valletta, gần Castille, dinh Thủ tướng. Sáng nay, anh đã ăn sáng tại sảnh phía trước khách sạn. Nhìn ra bờ thành và xa hơn nữa, về phía biển, phía hai bên đảo. Anh đổ dốc hướng về Đại sứ quán, đi theo những con hẻm. Ánh sáng tô hồng ngọt ngào lên trên mặt tiền.

Người dân phố cổ, nơi dường như không gì thay đổi kể từ ngày thành lập vào năm 1565, lo toan cho cuộc sống hằng ngày của họ. Giao hàng, chạy bộ, cà phê - thuốc lá - trò chuyện, trên mép vỉa hè, bên ngoài các quán bar. Các thương nhân mở cửa hàng, dựng những chiếc ghế nhựa trước cửa, những người khuân vác chạy về phía bến tàu kho cảng, phụ nữ quét rửa vỉa hè với vòi phun nước mạnh, trẻ con lại leo lên tầng trên cùng của ngôi nhà chứa giỏ đồ dự trữ được treo bằng một sợi dây chão, một người đàn ông lùa ngựa xuống dưới tầng hầm.

Bruno lại nhớ về những lúc Marie-Hélène nhiều lần liên tiếp từ chối làm tình, với nhiều lý do khác nhau. Anh nghe giọng điệu cô khi đẩy anh ra, dưới hơi nóng của tấm ga giường: “Bruno, hôm nay không được, em không biết mình đang bị gì...” Nếu có một kẻ ngu ngốc trên mặt đất, đó là mình, không thể nhìn thấy chuyện gì đang tới. Những giọt mồ hôi chảy trên trán anh.

Anh gặp các đặc vụ Malta. Những chuyên gia, thiếu phương tiện và nhân lực. Họ đã nói lại với anh về đoạn ghi âm này. Giữa một người Thổ Nhĩ Kỳ của Đại sứ quán và một doanh nhân người Libya, một tên Ali nào đó. Không nhiều thông tin. Có thể có khủng bố, được nhắc tới một cách lén lút. “Chúng tôi làm việc theo kiểu Ý, chúng tôi nghe nhiều cuộc điện thoại,” một trong số họ cười và nói.

“Tôi có thể chất vấn những người tị nạn Somalia không?”

“Chúng tôi sẽ sắp xếp cho anh chuyện này, bên ngoài trại, nhưng tôi không chắc chuyện này có ích gì.”

“Anh có suy nghĩ gì về việc cái xác biến mất không?”

“Tin tức về cái chết đã được lan truyền qua Internet, trên một trang web Somalia, họ đã tổ chức một cuộc quyên góp để nhanh chóng đưa xác về nước. Họ đã tự xoay xở để lấy lại cái xác và đưa nó đi. Những người chúng tôi hỏi cho rằng xác chết đã lập tức chuyển đi Cairo, qua đường Athens, bằng máy bay của hãng Turkish. Không thể kiểm chứng chính xác.”

Đại biện Rifat đã mời anh ăn tối tại một nhà hàng Ý nằm dưới Nhà hát Manoel. Bruno bảo ông kể lại tất cả các sự kiện đã xảy ra từ lúc thăm viếng đền Mnajdra.

“Ông quen tất cả người tham gia?”

“Không hoàn toàn. Nữ nhà báo muốn gặp ngài Đại sứ, chính tôi đã tiếp cô ấy. Cô sinh viên gặp vấn đề về giấy tờ bị thất lạc. Tôi đã gặp cô ấy ngày hôm trước ở văn phòng tôi. Levent, người Thổ Nhĩ Kỳ, lại khác. Anh ấy đã liên lạc với tôi hai tháng trước. Anh ấy tìm một ngôi nhà, một dinh thự nhỏ, để thuê hoặc mua dùng làm cơ ngơi cho ngài Đại sứ.”

“Những người này quen biết lẫn nhau?”

“Chắc chắn không?”

“Ông có thể giúp nhà ngoại giao người Thổ Nhĩ Kỳ không?”

“Cách đây vài ngày, tôi tự nói rằng mình nên làm việc trong lĩnh vực kinh doanh hơn là ngoại giao,” Rifat cười khúc khích. “Tôi đã nghe nói đến một ngôi nhà lớn tại Ta’Xbiex, gần nơi hoạt động kinh tế ngày trước của chúng tôi. Đó chính xác là những gì anh ấy đang cần.”

“Tôi rất muốn gặp người bạn Thổ Nhĩ Kỳ của ông.”

“Tối nay, ngài Đại sứ Hoa Kỳ có một buổi đón tiếp ở vườn Upper Barrakka, Levent sẽ ở đó, nơi đó gần khách sạn anh, cứ đến, tôi sẽ giới thiệu anh cho anh ta.”

Ba trăm người tụ họp dưới bầu trời đầy sao, trong cái nóng hầm hập và ẩm ướt. Các tiếp viên trong bộ đồ màu đỏ phát những chiếc mũ lưỡi trai của tàu sân bay Hoa Kỳ neo đậu ngoài biển. Ngài Đại sứ, một tín đồ giáo hữu theo chủ nghĩa tân tự do đi theo Obama, khen ngợi Mỹ và những vĩ nhân người Mỹ. Nhỏ con, tóc ngắn màu xám, mang dáng vẻ mục sư, ông phát biểu với một tông giọng phô trương cuồng nhiệt, như một diễn viên. Bên cạnh ông là nữ cố vấn vận chiếc đầm đỏ hở vai gây ấn tượng, Đô đốc của Hải quân Hoa Kỳ và Tùy viên quân sự, John Peter Sullivan. Bài diễn văn được phát qua màn hình lớn.

“Ông ta lúc nào cũng vậy sao?” Bruno hỏi Rifat.

“Đây là lần đầu tiên ông ấy có một buổi đón tiếp quan trọng như thế. Cả nước Malta đang theo dõi. Chính trị và thương mại.”

“Phải thừa nhận là ông ta đặc biệt.”

“Anh có muốn một ly whisky không? Tôi để đá vào cho anh nhé?” Rifat hỏi trong lúc đưa mắt liếc xung quanh.

“Kiểu pha trộn giữa Thanh giáo và cuồng loạn... Thỉnh thoảng, tôi tự nhủ rằng người Mỹ cũng giống những kẻ Hồi giáo cực đoan. Anh có nghĩ là ông ta ăn nằm với nhỏ cố vấn?” Bruno nói trong lúc khuấy những viên đá lạnh trong chiếc ly đầy tràn.

“Vâng, tôi nghĩ là có, nhưng thật ra tôi không biết gì về chuyện đó cả, đó không phải là chuyện của tôi,” Rifat thốt lên, đột nhiên bối rối khi đã trả lời một câu hỏi mà ông không nên biết câu trả lời.

“Rifat, thật ra tôi không muốn đưa anh vào tình huống khó xử. Mỗi người một cuộc sống riêng, phải không?”

“Tôi nhìn thấy Levent, theo tôi nào.”

Ông Đại sứ đã phát biểu xong. Đội kèn Marines bắt đầu những bản rock’n’roll cổ điển. Một người da đen mặc đồng phục xuất hiện hát giai điệu du dương theo tiếng kèn saxophone. Whole lotta shakin’ goin’ on. Rifat rẽ qua đám đông đang uống, trò chuyện và nhún nhảy. Levent bị vài cô gái Malta lịch thiệp vây quanh, đi kèm họ là ba người chị và chồng của họ. Một cô gái trẻ người Pháp đứng im lặng sau anh ấy. Rifat giới thiệu Bruno như một viên chức người Pháp quá cảnh.

“Có vẻ cuộc sống khá êm ả ở chỗ các cô phải không?” Anh hỏi ba người phụ nữ trẻ. Mái tóc nâu của họ thướt tha uốn lượn, cùng đôi mắt sáng. Làn da rám nắng nhẵn mịn phản chiếu một sức khỏe dẻo dai.

“Chúng tôi được sinh ra dành cho biển và lễ hội,” Violetta trả lời, tự giễu bản thân.

“Cuộc sống xinh đẹp, phụ nữ của chúng tôi thật tuyệt vời,” một người đàn ông khoảng năm mươi tuổi, tóc trắng, vận blazer yachtman và quần dài trắng nói chen vào. “Nhưng đối với những người Pháp như các ông, hòn đảo này hẳn không dễ sống.”

“Tại sao?” Rifat hỏi.

“Đất nước của chúng tôi thật sự nhỏ bé, mọi người đều biết nhau, điều này khiến việc ngoại tình gần như là không thể.”

“Đúng là rất khó để cắm sừng chồng, gần như là không thể. Chúng tôi bắt buộc phải ra nước ngoài, sẽ tốn kém hơn...” Người có vẻ là vợ ông ta trả lời.

Rifat cố làm những người bạn của ông quan tâm đến hạn ngạch đánh cá ngừ trong khi Levent nói chuyện kinh doanh. Trên bục diễn thuyết, những chiếc ghế màu trắng của các quan chức trống vắng. Dàn nhạc giao hưởng dạo quanh với những giai điệu nhạc rock revival... Phần lớn khách mời bắt đầu chuếnh choáng. Qua ánh mắt và những lời nói vô thưởng vô phạt hé lộ những ý đồ ve vãn chỉ kéo dài trong buổi tối. Một làn gió nóng làm chiếc màn trắng kéo căng ở phía sau bục diễn thuyết phồng lên. Bruno hỏi Violetta về nghề nghiệp của cô:

“Tôi là luật sư ở Valletta, chuyên về luật đường biển. Không quá độc đáo, tất cả người Malta đều là luật sư.”

“Đáng sợ thật đấy. Tôi cũng rất ấn tượng về nơi này, có vẻ như... chúng tôi là những hành khách của một tàu bay chuẩn bị cất cánh.”

“Có lẽ bay về Cythera đúng không?”

“Chính xác,” anh đáp trả ngay với nụ cười mỉm, dù không hiểu cô luật sư này nói gì, anh nghĩ rằng mình bị ép nói về ngoại tình.

Bruno uống một hơi dài rượu whisky. Từ “ngoại tình” đã làm anh bị chấn động kinh khủng. Anh cố lấy lại bình tĩnh. Đừng quên Levent.

“Cô gốc Ý phải không? Mắt của cô, tóc của cô...”

Với Marie-Hélène, có hi vọng hòa giải không? Cô ấy nên quay lại. Và nếu cô trở lại... Cô lại đang mơn trớn tên môi giới thương mại, chuyện này sẽ không kéo dài, không thể, mình biết cô ấy... Làm sao để mở ra một cuộc điều tra bí mật trên đất nước nơi mọi người đều biết nhau. Mình cần phải khẩn trương. Ngay khi quay về, mình cần nhanh chóng đến Taurbeil-Tarte. Người phụ nữ Malta này thật lộng lẫy. Tiếc thay chồng cô không hề rời mắt khỏi cô. Có thể điều này đang làm cô ấy phấn khích.

“Một chút Ý, chắc chắn, cũng có thể là người Phoenicia, và chắc chắn là người Ả Rập cùng với một chút máu Do Thái.”

Bruno giật mình. Anh quên bẵng câu hỏi đã đặt cho Violetta. Chính chồng cô đã lên tiếng. Một người phụ nữ đã có tuổi, vận quần dài đen và áo trắng, mắt kính đen to bản, tiến gần đền nhóm của họ với nụ cười lớn.

“Đây là người phụ nữ nguy hiểm nhất ở Malta,” chồng của Violetta nói to trong lúc ôm chặt cô. Mary Delaunois viết mỗi tuần về cuộc sống ăn chơi của chúng tôi trong The Independant.

“Vừa tàn bạo vừa tài năng. Nhờ cô ấy, chúng tôi đều là người nổi tiếng,” Rifat nói trong lúc quàng tay lên cổ cô ấy, trong khi đó “bà tám” người Malta lấy ra một cái máy ảnh từ túi xách và đề nghị “những người đàn ông có mặt” và cô gái người Pháp đứng quanh ba chị em. Sau đó Bruno đề nghị Mary Delaunois đổi chỗ để chụp một bức ảnh cho cô và những người bạn mới. Anh đảm bảo Levent phải có mặt trong khung ảnh.

✽

Trung học Saint-Aloysius, Birkirkara, Malta

Mọi người gọi ông ấy là cha Peter.

Cha Peter lập tức đồng ý gặp Bruno tại văn phòng Jesuit Refugee Service, một tổ chức quốc tế thành lập vào những năm 1980, lúc xảy ra thảm kịch tàu vượt biên trên biển Đông, ở trường trung học Saint-Aloysius của Birkirkara. Ngôi trường này nổi tiếng từ hàng trăm năm nay là nơi tạo ra những tinh hoa Malta. Những vị linh mục tốt bụng ban phát cho học sinh một nền giáo dục hoàn toàn theo đạo Cơ Đốc cũng như giúp học sinh làm quen với cuộc sống xã hội thấm đượm tinh thần Anh quốc, trong các tòa nhà rộng lớn bằng đá vôi bao quanh các khu thể thao nơi họ có dịp trút năng lượng dư thừa còn tồn đọng. Kể từ năm 2002, cha Peter đi đầu trong việc chăm sóc những người nhập cư châu Phi bị những cơn gió và dòng chảy ném lên bờ biển trên đảo. Cha mang sự hiện diện của Chúa đến tất cả khu trại nơi những người đắm tàu mòn mỏi chờ đợi, đôi khi trong hàng tháng trời để biết được số phận cuối cùng của mình. Và cha bảo vệ họ trước những người đồng hương đang tìm cách cho rằng thảm kịch này là một cuộc xâm lược mới.

Một phụ nữ người Pháp khoảng ba mươi tuổi, tình nguyện viên của tổ chức phi chính phủ, chờ Bruno tại sảnh của trường và im lặng dẫn anh qua một mê cung hành lang cho đến văn phòng chính của linh mục.

Cao hơn anh một cái đầu, rất ốm, gần như khổ hạnh, vừa khít trong chiếc áo sơ mi của linh mục cổ La Mã, thầy tu dòng Tên mời anh vào văn phòng, phía dưới là một bức ảnh trắng đen, được chụp ở Nhật Bản, của cha Arrupe, bậc thầy tâm linh của ông, người này đã tái cơ cấu hoạt động của dòng Tên khi ông nhận thấy dòng chỉ hướng đến những người có đặc ân trong xã hội.

Cha bề trên của dòng và cha Peter không giống nhau, nhưng có vài nét tương đồng giữa khuôn mặt họ. Cha Peter, như cha bề trên của ông, được xem như là binh lính của Chúa. Ông cười đón tiếp khách viếng thăm: một sự dịu dàng chớp nhoáng hiện lên trên gương mặt cú vọ của ông, được bao xung quanh bởi một bộ râu ngắn đã ngả bạc. Một ngọn lửa lóe sáng sâu trong đôi mắt ông, sau cặp kính mỏng. Ông sắp nói, nhưng đột nhiên kìm lại, như thể ông muốn xem xét Bruno trước, anh có cảm giác bị tia X-quang quét qua người.

“Thưa cha, tôi đến để nói chuyện với cha về cậu bé Somalia tội nghiệp. Tôi biết thời gian của cha có hạn và tôi...”

“Anh muốn tôi giúp gì?”

“Người này đã bị ám sát tại bệnh viện. Trên giường.”

“Anh đến từ Paris vì chuyện này sao?”

“Chúng tôi nhận được thông tin về sự tồn tại một mạng lưới thánh chiến ở Malta.”

“Tôi không thấy liên quan lắm.”

“Tôi cũng vậy. Trừ khi... Những người nhập cư này đến từ Libya. Có thể họ...”

“Anh đi lạc hướng rồi. Nhưng tôi sẽ giúp anh, trong khả năng hạn hẹp của tôi. Anh có danh thiếp không?”

Bruno đưa ông danh thiếp cùng số điện thoại di động. Cô gái người Pháp, người đã hỗ trợ cho cuộc nói chuyện không ngừng đưa ra cái bĩu môi chán ghét, chuẩn bị đưa anh ra nhưng cha Peter đã khoác tay Bruno và tiễn anh ra tận cửa. Ông dừng trước một bức tranh tường ngây ngô, do trẻ con vẽ, nói lên chuyến đi kinh hoàng của chúng. Người sống và người chết được vẽ bằng những gam màu gay gắt.

“Những đứa trẻ đã vẽ là những người sống sốt. Chúng đã chứng kiến cái chết của bố mẹ, ông bà, anh chị em. Thật kì lạ, vì chúng đã vẽ lại những hình thể giống như những gì người ta vẽ trên các bức tường của nhà thờ và nghĩa trang khi châu Âu bị tàn phá do chiến tranh, nạn đối và dịch hạch. Nhìn kĩ chi tiết này: người đàn ông mặc jean cùng cặp kính mát, đây là kẻ vận chuyển, còn người gầy trơ xương đang nhảy múa cùng chiếc mũ trên đầu, đó là bố của một trong những đứa trẻ.”

“Tôi có thể hình dung ra những hoàn cảnh mà mọi người đang đối mặt.”

“Tôi chứng kiến những người Công giáo Iraq, những người tị nạn Bosna, và hiện tại kể từ gần hai mươi năm nay, là châu Phi và Trung Đông nằm la liệt trên bờ biển của chúng tôi. Tôi nghĩ anh đã nhầm lẫn khi truy lùng mạng lưới thánh chiến ở những người nhập cư này, tôi chưa bao giờ nghe nói gì cả, chưa bao giờ, nhưng tôi có thể nhầm. Ở Thổ Nhĩ Kỳ, có thể, ở đây thì không.”

“Thưa cha, cha đi thăm khu trại mỗi ngày, nếu cha có nghe dù chỉ là đồn thổi, xin cha hãy gọi cho tôi.”

“Tôi sẽ không quên.”

“Còn về vụ cậu bé bị ám sát...”

“Chính tôi đã phát hiện nó bị giết ở trên giường bệnh. Kẻ ác nhân chắc hẳn đã rời khỏi bệnh viện khi tôi đang đến.”

“Cha không thấy điều gì bất thường sao? Không có manh mối nào sao?”

“Không có gì cả.”

Sáng hôm sau, Lambertin gọi anh. Không lời mở đầu, ông hỏi: “Cậu đã đọc mail chưa?”

Bruno nhấc máy trong lúc tìm đồng hồ. Một tia nắng mặt trời chiếu qua cánh cửa gỗ. Lambertin muốn mình làm gì vào sáng sớm thế này?

“Mấy giờ rồi?”

“7 giờ! Tôi muốn nói chuyện với cậu, cậu tỉnh chưa? Không có cô gái Malta nào trên giường cậu đấy chứ? Vậy thì cậu nghe rõ đây. Về bức ảnh cậu đã chụp bằng chiếc iPhone trong bữa tiệc. Tôi đã cho xác định danh tính tất cả mọi người. Tôi vừa nhận tức thời kết quả từ phòng thí nghiệm. Nhìn chung không có gì bất thường, trừ một ngoại lệ!”

“Gã người Thổ Nhĩ Kỳ?”

“Levent Demir. Nhà ngoại giao. Con trai của người phụ trách mật vụ Thổ Nhĩ Kỳ. Đã từng được bổ nhiệm tại Rabat, Beyrouth, Paris. Không bao giờ làm công việc gì quá nổi. Các vị trí kỹ thuật. Nghỉ việc ở Bộ không chút khó khăn. Gia nhập văn phòng luật sư ở Istanbul. Tiếp tục nhận vài nhiệm vụ từ Bộ. Nhất là thương lượng mua bất động sản cho Thổ Nhĩ Kỳ mở rộng mạng lưới ngoại giao. Đây là lý do chính thức hắn ở Malta.”

“Còn không chính thức?”

“Chính cậu sẽ phải báo cho chúng tôi biết. Hắn vẫn luôn làm việc cho Viện công nghệ Massachusetts, với các đồng nghiệp người Thổ Nhĩ Kỳ của chúng ta. Và dường như hắn đã ngày càng có vị thế từ khi một số sĩ quan trong quân đội bị văng. Cậu còn nhớ cách đây hai năm, những người Thổ Nhĩ Kỳ đã bí mật gửi đến Bachar vài tên nổi loạn Syria (mà chính họ cũng đang ủng hộ) chống lại các tên người Kurd của Đảng công nhân Kurd PKK. Chơi nước đôi, như thường lệ. Trò chơi tàn khốc, vì tất cả tù nhân trao đổi đã bị hành hình, cả hai bên. Chính Levent Demir đã lo vụ này. Người ta có thể đoán rằng hắn ở Malta không chỉ để chọn giấy dán phòng ngủ của ông Đại sứ. Cậu tìm cách để có thêm thông tin.”

“Ngay khi tôi có tin mới, tôi gọi ông ngay.”

“Một chuyện nữa.”

“Vâng...”

“Trên bức ảnh của cậu, có một người phụ nữ trẻ tuổi.”

“Emma Saint-Côme. Một nữ sinh viên...”

“Levent Demir đã đưa cô ấy đến Istanbul vào cuối tuần trước. Cậu cần phải biết tại sao.”

15

Luha, phòng chờ danh dự của sân bay, Malta

Bruno đã gọi cho tôi từ Malta. Thật may. Có những lúc mà suy nghĩ quay trở lại Tripoli bắt đầu làm tôi thấy lo lắng, mặc dù tôi không thay đối quyết định của mình. Ngay khi tôi tránh nói nhiều với Rim về chuyện này, một cách vô tình con bé đã làm tôi vững tâm trong quyết định không luồn cúi trước những tên man rợ. Tôi chỉ không muốn sau này con bé trách tôi đã hèn nhát. Bruno phải ở lại Valletta ba ngày trước khi trở về Paris. Tôi đề nghị cậu ấy tạt qua Malta. Chúng tôi gặp nhau vào ngày hôm sau, trong một phòng chờ riêng ở sân bay dành cho cậu ấy, tôi cũng không phải ra khỏi vùng quốc tế. Hoàn toàn kín đáo. Cô tiếp viên dẫn tôi đến phòng chờ nơi cậu ấy đang đọc báo trong lúc chờ đợi. Tôi đã mất vài tích tắc để nhận ra cậu. Khuôn mặt không mấy thay đổi, nhưng ánh mắt đã khác đi. Cuộc sống thường vội vàng dập tắt ngọn lửa trong đôi mắt của những người không còn ở độ tuổi hai mươi nữa.

Chúng tôi bắt đầu bằng việc kể về cuộc sống riêng tư của nhau - cậu đã ly hôn, có hai con gái, chưa đi bước nữa, bố cậu vừa mất, công việc đáng lẽ đã khiến chúng tôi xa cách nhau, nhưng lại kéo chúng tôi lại gần nhau. Tôi đã kể cho cậu về cuộc gặp gỡ bất ngờ với con trai của một trong những người bạn cũ Thổ Nhĩ Kỳ. Nhiều lần, tuy tôi không chắc lắm, nhưng có vẻ cậu ấy không hứng thú với cuộc trò chuyện. Cặp mắt cậu hướng về đường băng nơi máy bay lướt bánh khi cất cánh. Tôi không thể đoán rằng cậu ấy đang suy nghĩ hay thật sự đang ở một nơi khác. Lúc tôi nói đến cuộc gặp gỡ cùng với chỉ huy Moussa, cậu ấy bèn đưa một cánh tay về phía tôi: “Người bạn Thổ Nhĩ Kỳ của thầy tên gì vậy?” Tôi trả lời: “Levent Demir.” Cậu giật mình, ánh mắt lóe sáng, và cậu sát lại gần.

Đến lượt cậu giải thích cho tôi là cậu đã ở Malta theo dấu tụi thánh chiến, có thể đang chuẩn bị một hoặc nhiều cuộc khủng bố tại Paris. Cậu vừa được biết cậu cần phải quan tâm tới một kẻ tên Levent Demir! Bruno đi ra khu miễn thuế để mua một chiếc điện thoại di động bằng tên cậu và đưa cho tôi. Tôi chỉ được sử dụng điện thoại này để liên lạc với cậu ta. Những gì cậu chờ đợi ở tôi: danh sách những đỗ khảo cổ cùng giấy chứng nhận, để cậu báo cho Interpol, và tất cả thông tin mà tôi có thể lượm lặt từ những lần gặp gỡ với chỉ huy Moussa và Levent.

Lúc chia tay cậu ấy để lên máy bay trở về (tôi muốn mình phải có mặt ở nhà trước khi Rim đi học về), tôi nhớ là đã nghe một cuộc trao đổi riêng bằng tiếng Ả Rập giữa Moussa và một trong những tay phó. Tôi không biết nói tiếng Ả Rập, nhưng tôi có thể hiểu được. Moussa biết điều này. Họ đã nói về việc xuất hiện của một nhóm nhỏ người Pháp, hình như là những người da đen, đến từ vùng ngoại ô Paris rồi qua Tunisia, và họ không biết phải làm gì. Khu rừng phía Nam nơi họ đã định gửi những người này đến đã quá tải. Họ tiếp tục nói chuyện nhỏ giọng, nhưng tôi đã nghe rất rõ Moussa kết luận: “Mày chỉ cần đưa những tên da đen này đến ‘trại Tunisia’, tại Sabratha!” Chính cái tên Sabratha, thành phố cũ do người Phoenicia thành lập và trở thành một trung tâm thương mại quan trọng của Roma, được biểu tượng hóa qua bức tranh khảm hình con voi tuyệt đẹp trong căn phòng họp ở Ostie, đã thu hút sự chú ý của tôi. Khi tôi chia tay Bruno, chúng tôi đã tìm thấy lại một chút đồng cảm ngắn ngủi kết nối chúng tôi lại với nhau vào năm cuối tôi giảng dạy tại trường Sorbonne. Cậu giải thích cho tôi rằng cậu phải ngồi tham dự buổi thẩm vấn cô gái người Somalia thoát khỏi vụ đắm tàu (anh trai của cô ta bị ám sát) của cục xuất nhập cảnh Malta, rồi cậu ấy đi và nói rằng cậu chờ những tin tức mới từ tôi.

16

Tài liệu cảnh sát xuất nhập cảnh, Malta

Một cảnh sát người Pháp dự thẩm vấn, nhưng không có quyền đặt câu hỏi.

Biên bản

Tên: Habiba FADJI

Sở cảnh sát xuất nhập cảnh: 087_FKG

Số điện thoại: 214 73 260

(Vị thành niên không có người bảo hộ)

Ngày sinh: 16/4/99

Tuổi (sinh nhật gần nhất): 15

Nơi sinh: El Dar, Lower Shabelle, Somalia

Tình trạng hôn nhân: Độc thân

Dân tộc: Geledi (Dir-Mirfile)

Công việc gần nhất: giúp việc nhà (Tripoli)

Tuổi và gia cảnh của bố? “Bố cháu bốn mươi hai tuổi. Ông từng là công nhân nông nghiệp làm việc tại một nông trại bị một nhóm phiến quân tấn công. Cuộc chiến kéo dài, nông trại bị chiếm. Ông chủ và gia đình bị giết chết. Bố cháu và những nhân viên khác (khoảng mười người) bị bắt cóc và bị bắt làm tù nhân. Cháu không còn tin tức nào về ông ấy nữa.”

Tuổi và gia cảnh của mẹ? “Mẹ cháu bốn mươi tuổi, bốn đứa con và không làm việc. Ngày bị tấn công, chúng cháu đã trốn bên ngoài làng cùng mẹ và anh chị em cháu.”

Cháu có tin tức gì về mẹ không? “Lần cuối cùng cháu nhìn thấy mẹ cháu, bà bị thương và mất rất nhiều máu trên lề đường. Khi những tên lính rời khỏi làng cùng tù nhân của họ, mẹ cháu đã rời khỏi nơi trú ẩn của chúng cháu, hai đứa em gái nhỏ của cháu đã đi theo mẹ, mẹ tiến về phía các tên lính, van xin chúng tha cho chồng mình. Mẹ chìa những đứa em của cháu nằm trên tay (ba và hai tuổi) và cầu xin chúng nhân danh Lòng Chúa thương xót tha sống cho tất cả. Chúng đã trả lời bằng khẩu súng AK-47. Những đứa em của cháu bị xé thành từng mảnh và mẹ cháu đã ngã xuống. Bố cháu gào lên bên trong xe bán tải. Những tên lính đã đánh bố cháu bằng báng súng. Cháu cùng anh trai nấp cho đến khi màn đêm buông xuống. Các tên lính tụ tập ở nhà cháu. Chúng tổ chức tiệc. Chúng cháu nghe chúng hò reo và ca hát, thật khủng khiếp. Chúng uống rượu. Khoảng 3 giờ sáng, chúng rời đi. Chúng cháu đã quyết định trở về nhà, bị tàn phá, như tất cả những ngôi nhà khác trong khu phố. Cháu hy vọng sẽ tìm thấy ông bà cháu. Họ đi chợ khi cuộc tấn công bắt đầu. Chúng cháu chỉ tìm thấy xác bà cháu khỏa thân và đầy máu. Ông cháu đã bị cắt chân tay và bị chém nửa đầu. Đầu ông lủng lẳng dưới cổ. Cặp mắt trống rỗng nhìn cháu, như hét lên với cháu rằng hãy rời đi, rời đi, xa nhất có thể.”

Cháu đến Libya bằng cách nào? “Anh cháu đã nói rằng cần chạy về phía Bắc. Chúng cháu đã đi bộ và tránh xa con đường Mogadiscio. Ngay khi nghe thấy tiếng xe hơi, chúng cháu liền nấp. Ngày hôm đó, nhiều lần chúng cháu thấy những chiếc xe bán tải chứa đầy người Chehab. Theo cả hai hướng. Để đề phòng, chúng cháu quyết định chỉ đi bộ vào ban đêm, hơn nữa vào ban đêm, trời bớt nóng. Trong hai ngày, chúng cháu hầu như không ăn gì cả. Chúng cháu gặp một chiếc xe tải của Liên Hiệp Quốc, nhưng không ai thấy chúng cháu. Ngày thứ ba, chúng cháu ngủ dưới một cây keo, phía sau một hàng cây gai. Khi cháu thức dậy, cháu hét lên vì một người đàn ông đang nhìn chúng cháu. Cháu không biết hắn đã đứng đó trong bao lâu. Hắn khoảng chừng bốn mươi tuổi, xe bán tải của hắn đậu khá xa. Hắn hỏi chúng cháu định đi đâu. Anh cháu giải thích rằng chúng cháu đi về phía Bắc, để gặp một trong những người bác sở hữu một nông trại chăn nuôi ở Haud, một vùng của Somalia bạt ngàn đồng cỏ. Anh cháu đã nói chính xác là ông bác sống gần thành phố Imi. Hắn có vẻ tin chúng cháu và bảo rằng cũng đi cùng hướng. Hắn là một thương nhân, tự xưng là Sadiiq. Chúng cháu chạy xe cả ngày lẫn đêm. Anh cháu ngồi cạnh hắn, Sadiiq không nói gì với anh ấy cả. Còn cháu, cháu ngồi trên đĩa cân phía sau cùng hai con dê. Thỉnh thoảng chúng cháu chạy trên những con sông đã cạn để đi nhanh hơn. Cây cỏ bắt đầu thay đổi, con đường xuyên qua những ngọn núi. Hắn chạy trên con đường bằng sỏi cho đến một căn nhà nhỏ. Chúng cháu bước xuống, cháu thật sự muốn giãn chân, và cháu khát muốn chết. Sadiiq nói rằng căn nhà này thuộc sở hữu của hắn. Hắn ta đi vào nhà và nhanh chóng quay trở ra cùng một khẩu súng ngắn, kề vào má chúng cháu rồi nhốt chúng cháu dưới tầng hầm của ngôi nhà. Mỗi ngày, hắn mang cho chúng cháu trà và hai lát bánh mì. Có duy nhất một lần hắn mang một cái cặp lồng cùng cơm và một chút rau củ. Ngày hôm đó, hắn nói sẽ bán chúng cháu như nô lệ. Chúng cháu nghĩ hắn sẽ giao nộp chúng cháu cho bọn Chehab hoặc phiến quân Al-Qaïda nằm dưới ngọn núi, gần phía Bắc. Anh trai cháu, từ ngày đầu tiên đã bắt đầu cạo bức tường xung quanh ổ khóa. Cả ngày anh chỉ làm việc này, với một viên đá, và cháu thay chân khi anh không thể làm được nữa. Khi chúng cháu biết hắn muốn bán chúng cháu, chúng cháu tiếp tục cạo bức tường như điên. Một đêm nọ, chúng cháu trốn thoát thành công mà không đánh thức Sadiiq. Chúng cháu đi theo con đường qua rừng cây bụi, cho đến một vách đá lởm chởm, rất cao, và có vẻ không thể vượt qua được.

Cháu không biết chính xác đã đi bộ bao nhiêu ngày. Cháu tỉnh dậy vào buổi sáng và cháu cầu nguyện trước một khung cảnh kì vĩ, một tạo vật của Chúa. Lời kinh cầu nguyện buổi sáng và vẻ đẹp thiên nhiên tiếp cho cháu thêm sức mạnh. Chúng cháu tiếp tục băng qua những thung lũng khô cằn, tránh xa những ngôi nhà và đàn cừu của dân du mục. Chúng cháu vượt qua biên giới Ethiopia mà không hề bị phát hiện. Khi chúng cháu bị đội tuần tra Ethiopia bắt, họ bảo chúng cháu leo lên xe jeep của họ và tra hỏi. Chúng cháu rất yếu, cháu hầu như không còn sức để nói, chúng cháu kể họ nghe câu chuyện của mình. Khi họ hỏi chúng cháu định đi đâu, cả hai chúng cháu trả lời châu Âu. Đó là lần đầu tiên chúng cháu nói về châu Âu, nhưng đó là nơi duy nhất trên thế giới chúng cháu muốn đến. Cả hai viên cảnh sát đề nghị chúng cháu làm việc cho họ. Họ hứa cho chúng cháu tiền đi xe buýt đến biên giới Sudan nếu chúng cháu đồng ý. Chúng cháu bị tách ra. Anh trai cháu làm việc trên cánh đồng của một trong hai tên lính và canh giữ đàn cừu, còn cháu, cháu làm việc trong một ngôi nhà cho tên lính còn lại, gần một thành phố tên là Bolo Bay. Việc này kéo dài nhiều tháng. Khi cháu gặp anh trai, một lần một tuần, chúng cháu suy nghĩ tính bước đi tiếp theo. Chính anh trai cháu đã xin chủ cho chúng cháu mỗi tháng một chút tiền tương ứng với một phần trong chuyến đi bằng xe buýt của chúng cháu. Sau khi thảo luận một hồi lâu, họ đồng ý, đối với họ đó không là gì cả, chỉ là một hoặc hai đồng birr. Cháu làm việc cả ngày. Không một phút nghỉ ngơi. Nấu ăn, giặt giũ, dọn nhà. Cháu chẳng được đối xử tốt cũng như chẳng bị đối xử tệ. Cháu cần phải làm việc. Họ không phải là người đạo Hồi mà theo Cơ Đốc Chính Thống giáo. Cháu thà ở nhà họ còn hơn ở chỗ những tên Chehab. Một ngày nọ, anh trai cháu không đến chỗ hẹn. Chuyện gì đó đã xảy ra. Ông chủ chỉ đơn giản nói anh ấy đã bỏ trốn.

Buổi tối, lấy ra năm tờ tiền giấy mà cháu đã giấu, cháu cuộn chúng vào tóc và chạy trốn. Cháu trở lại Addis-Abeba, khá khó khăn. Trên đường, cháu gặp một người phụ nữ. Đó là một sơ đạo Thiên Chúa. Bà dẫn cháu về và chăm sóc cháu ở tu viện Anh em Thánh Jean. Cách đây hơn một tuần cháu còn ngủ trên đường và ăn những gì cháu tìm thấy trong bãi rác, không có gì nhiều. Cháu lưu lại vài ngày ở tu viện, để nghỉ ngơi và ăn uống, sau đó bà sơ đưa cháu một vé xe buýt đến Khartoum, một chút tiền và địa chỉ của một trong những người bạn Sudan của bà. Khi cháu leo lên xe, sơ ôm cháu và nói: “Dần dần, mọi chuyện sẽ ổn, Chúa che chở con Habiba.”

Tại Khartoum, cháu không tìm được người bạn mà bà đã nói. Cháu hoảng sợ, thành phố này thật sự lớn đến nỗi chẳng ai chú ý đến cháu. Một người bán hàng tạp hóa đã bắt gặp cháu trộm những trái chà là. Ông dọa sẽ báo cảnh sát. Cháu sợ run người và không thể ngừng khóc. Ông đề nghị cháu làm việc và cho cháu một chỗ tạm trú vào buổi tối trong cửa hàng của ông. Cháu ngủ trên đất, và cháu được ăn một lát bánh mì, một trái xoài và thỉnh thoảng một quả chanh. Cháu cũng phải làm theo những gì ông ta đòi hỏi, nhưng cháu giữ mình trong trắng. Một ngày nọ, cháu ở trước cửa hàng, và cháu nhận ra anh trai cháu. Ôi Chúa cao cả! Cháu còn giữ một ít tiền, chẳng là bao, một vài đồng bảng Sudan, cháu rời khỏi cửa hàng. Anh ấy dẫn cháu đến nơi sản xuất tranh khắc trong khu phố Al-Azhari. Anh kể cháu nghe về những gì anh đã trải qua, và đã gặp những người tị nạn Somalia, như chúng cháu, biết một tên “đưa đò” và tìm cách tổ chức một chuyến đi đến Libya. Anh trai cháu có một ít tiền vì đã làm việc trong chợ và cũng đã tham gia vào một vụ hôi của khi vụ bạo loạn tranh giành nước diễn ra, nhưng chưa đủ. Anh ấy giới thiệu cháu cho tay đưa đò, một thợ cắt tóc Somalia mà chúng cháu gọi là Johnny, ông tự gọi mình là chủ tiệm cắt tóc ở trung tâm thành phố Addis-Abeba, Johnny ngay lập tức bảo rằng ông sẽ giúp chúng cháu và đề nghị chúng cháu đi xe buýt đến Tripoli, với điều kiện là cháu đồng ý làm việc cho những người bạn của ông ấy khi chúng cháu đến.

Chuyến đi thật kinh khủng. Không phải xe buýt, mà là một chiếc xe tải mục nát. Chúng cháu khoảng năm mươi người, đàn ông, phụ nữ và trẻ con chất đống trên xe. Trời nóng kinh khủng, chúng cháu khát gần chết. Con đường thì dài, cháu nghĩ là đã đi qua Ai Cập hai hoặc ba lần. Chúng cháu đi ngoằn ngoèo trên các con đường giữa hai quốc gia. Vào chiều muộn, chiếc xe tải dừng lại và hành khách, phần lớn là những người Somalia như cháu, nhưng cũng có những người Eritria và hai người Sudan, phải xuống xe và tiếp tục đi bộ. Có vẻ chúng cháu có nguy cơ chạm trán với đội tuần tra. Buổi tối, chúng cháu ngủ trong một trại dã chiến. Một người đàn ông làm việc cho Johnny vừa gặp anh trai cháu để đòi trả thêm tiền khi ông nói rằng có vấn đề ở biên giới. Anh trai cháu đã nộp 650 đô ở Khartoum, chỉ còn lại 150 đô. Anh buộc phải đưa một nửa.

Cuối cùng, chúng cháu đi bộ qua biên giới. Chuyện này mất gần ba tiếng, trời tối đen. Vào buổi sáng, một xe tải Libya đến tìm chúng cháu. Cháu gặp vấn đề khi đến lượt cháu leo lên. Tên Libya nói rằng cháu chưa trả tiền vé. Hắn thảo luận rất lâu với anh trai cháu phía sau xe tải, may mắn thay, anh ấy gọi được Johnny bằng điện thoại di động. Johnny ở trong cửa hàng, ông đã ra lệnh và cháu có thể leo lên. Tên Libya nói với cháu là đến Tripoli, cháu phải vâng lời ông. Cháu hứa sẽ làm người hầu của ông ta. Xe tải bị hư, xung quanh là sa mạc, gần chiếc xe buýt cũ bị bỏ hoang nơi chúng cháu có thể thấy những cái xác trơ trọi của những người anh em chúng cháu đã bị bỏ rơi. Cháu không muốn tỏ ra sợ hãi, nhưng trong lòng, cháu đã khóc. Cháu chắc chắn là chúng cháu sẽ chết ngay tại chiếc tải này, như những người khác. Anh cháu không rời khỏi cháu. Không có anh, cháu sẽ chết, vào ngày hôm đó. Đầu cháu nổ tung, cháu đau bụng, cháu run lập cập vì sốt và cháu khát. Anh cháu đã làm việc như thợ máy trong gara ở Somalia và anh có thể giúp tài xế sửa xe. Mọi người hò reo khi nghe thấy tiếng động cơ nổ trở lại sau một hồi rít dài. Cháu cũng thế, như những người khác, cháu reo hò và khóc.

Cuối cùng, chúng cháu đến Koufra nhưng không thể vào thành phố vì cuộc chiến giữa hai bộ tộc (người Toubous và người Zouwayas) đã nổ ra ở trung tâm khu phố. Những ngôi nhà bị đốt cháy, có rất nhiều người bị thương và bị giết chết. Một bộ phận dân chúng tụ tập bên ngoài thành phố và chúng cháu bị chặn cùng với một đoàn xe đến từ Ai Cập. Nhiều xe tải to. Những chỉ huy đoàn xe đã tự sắp xếp. Họ chốt lính gác trang bị vũ khí, ngày và đêm, xung quanh đoàn xe của họ. Chúng cháu ngồi dưới những tán dừa. Một hôm nọ, cháu thấy anh cháu bàn bạc với một trong những tay buôn, anh đã bảo cháu rằng đó là người Ai Cập, nhưng cháu nghĩ đó là người Qatar. Buổi tối, anh nói với cháu phải cắt tóc và mặc đồ như đàn ông. Những tên Ai Cập cần hai người đàn ông để nấu ăn cho họ. Cháu cắt mớ tóc xoăn và anh cháu mua những bộ đồ dành cho đàn ông. Cả hai chúng cháu làm việc như đầu bếp trong mười lăm ngày, cho đến khi con đường được mở lại. Anh cháu đã thương lượng với các tay buôn để họ đưa chúng cháu đến Tripoli. Họ đồng ý. Trong chuyến đi, chúng cháu biết được chúng vận chuyển thiết bị quân sự đến một thủ lĩnh Hồi giáo Tripoli. Ngay khi xuống khỏi xe tải, anh cháu đã gọi số điện thoại mà tên thợ cắt tóc Johnny đã đưa. Ai đó đã đến tìm chúng cháu, rồi đưa chúng cháu đến một trang trại không quá xa sân bay, nơi có khoảng trăm người Somalia. Ông chủ hét lên khi thấy cháu. Người ta đã hứa với ông ấy sẽ là một người phụ nữ, ấy mà trước mặt ông ta là một thằng nhóc kiệt quệ. Anh cháu kể lại những gì đã xảy ra. Ông tiến lại gần cháu và yêu cầu xem ngực cháu, sau đó ông cười phá lên. Ba ngày sau, cháu bắt đầu nấu ăn ở nhà chỉ huy Moussa, trong lúc chờ tóc cháu mọc lại và chờ ông ấy chán hai đứa con gái đang được sủng ái vào thời điểm đó. Chúng cháu đã trải qua ba tháng ở nhà chỉ huy Moussa, chúng cháu bỏ trốn khi tên đưa đò gọi anh cháu và nói là họ sẽ khởi hành vào đêm hôm sau. Chúng cháu đã trả 2.000 đô-la cho chuyến vượt biển. Hai nghìn mỗi người. Anh cháu trả tất cả, cháu không biết anh đã kiếm số tiền như thế nào.”

Phần ba

Tình yêu, Cái chết, Ngôn từ

.

1

Đại sứ quán Mỹ, Tripoli, Libya

Âm thanh inh ỏi của những đợt súng liên thanh và bom nổ dậy khắp khu vực chờ trước phòng của chí huy Moussa làm liên tưởng đến những tiếng nổ mà ta thường xuyên nghe ở gần sân bay. Đội canh gác đã tìm thấy một phiên bản mới của Falling Skies, chúng dành cả ngày để chống lại những kẻ xâm lược từ một hành tinh khác và uống trà. Chúng dán mắt vào máy tính bảng và không ngừng la hét. Màn đêm buông xuống nhưng đám lính canh không nhận ra, họ thấy ánh sáng tự động của khu vườn đã hoạt động, mặt trăng đã trên đỉnh của văn phòng Đại sứ.

Moussa ngồi một mình trong bóng tối. Hắn nghĩ về cuộc cách mạng, về những gì nó mang lại. Hài lòng nhiều hơn mong đợi, hắn không thể tin rằng sau tất cả những gì hắn chịu đựng, thậm chí tự nhủ rằng mình sẽ không thể sống sót rời khỏi tòa Đại sứ chết tiệt này.

Một trong những nỗi ám ảnh của hắn là thiết bị bay không người lái.

Cái chết đang hoành hành khắp nơi, không báo trước, có thể xuất hiện bất cứ khi nào. Vào lúc này, La Muerte đang nằm trong tay hắn, cô vâng lời hắn như một con chó, nhưng hắn lại cảm thấy người phụ nữ này đang quá dễ dãi xung quanh mình.

Trong những cơn ác mộng, hắn thường thấy mình bị một kẻ hủy diệt đến từ một đám mây biến thành tro bụi.

Hình ảnh này đưa hắn trở về những năm 1990. Nỗi sợ hãi trong lòng, những cơn buồn nôn dữ dội, mong muốn chết đi, mọi tế bào trong người hắn co thắt, tê liệt, quyện lấy nhau, sự ghê tởm tâm can cho thứ không phải là hắn: kích hoạt gia tăng một vài triệu chứng đang hủy hoại cuộc sống của hắn. Các bác sĩ từng trị liệu cho hắn, bao gồm cả một chuyên gia người New York của tổ chức Human Rights Watch, đều kết luận cùng một bệnh lý: trạng thái trầm cảm hậu chấn thương.

Cơ thể hắn sống lại cảm giác bị bắt giữ và chuyện sau đó. Đặc biệt là chuyện sau đó.

Bị bắt cóc vào một buổi tối trên một con đường của thủ đô Cairo, vào đầu những năm 1990, hắn ra khỏi nhà tắm hơi kiểu Thổ, khi cảnh sát của Moubarak đang truy đuổi Tổ chức Huynh đệ Hồi giáo. Bị ném vào trong một chiếc xe hơi. Bị đánh một trận nhừ tử bằng dùi cui đến đổ máu. Bị ném vào một chiếc máy bay. Sau đó hạ cánh trên một sân bay vô danh (sau này hắn mới biết đó là sân bay Tirana) cùng với ba trong những Huynh đệ của mình.

Mình đã trốn khỏi Libya để gia nhập Tổ chức Huynh đệ ở Ai Cập.

Có lẽ mình nên tiếp tục là tên cảnh sát quèn cho Gaddafi đảm nhiệm việc giám sát người nước ngoài.

Grimaud và những người khác.

Thời gian mình phải quỵ lụy những tên khốn thực dân này, làm trò hề cho bọn họ, đi mua rượu whisky, lưỡi dao cạo... Ngày đó, ở Cairo, mình nên cố gắng để tiếp tục làm tôi tớ của họ, nịnh bợ họ và như thế cho đến hết đời. Như trước đây...

Tirana. Một sân bay bị bao vây bởi lực lượng đặc nhiệm Hoa Kỳ trong trang phục đen. Moussa đã nhìn thấy tia nắng bình minh mà không biết rằng mình sẽ nhanh chóng quên đi khái niệm ngày và đêm. Thời tiết cực kỳ oi bức. Hắn bị lôi đi dưới cầu tàu, hắn buộc phải chạy, mà không biết rằng đôi chân hắn đang đưa hắn đến miệng chiếc máy bay vận tải C-17 vừa hạ cánh và đang đợi hắn ở cuối đường băng. Các động cơ phản lực khè ra hơi nóng (chuẩn bị trước việc lính Thủy quân sẽ dạy cho hắn cách thở để “nghỉ ngơi” vài ngày trong bồn tắm lạnh như băng dưới những ống thải khí xe Humvee). Chiếc máy bay C-17 lại cất cánh ngay sau đó. Thật ra, nó chưa bao giờ hạ cánh.

Máy bay được trang bị cho “những phiên thẩm vấn”. Sự đánh đập bắt đầu khi C-17 vẫn còn chạy trên đường băng. Moussa trần truồng và đổ máu, xương đòn bị gãy, thiếu ngủ từ hai ngày trước, một chiếc túi ẩm ướt trùm trên đầu, bị đánh vào chỗ có thể đau bằng một cây gậy sắt, và cuối cùng bị trói tay và treo trên giá trong chiếc bao bố chứa đầy đá lạnh. Màn dạo đầu.

Đừng lo sợ, bình tĩnh đi, mày đã thoát khỏi chiếc bao tải và ngục tối Bagram, mày là chỉ huy Moussa, có tài lươn lẹo với bọn Mỹ, mày biết chúng, chúng biết mày, chúng đã thả mày, mày đã chiến đấu chống lại Gaddafi cùng với chúng, tụi bay giờ vừa thù vừa bạn, đây là một trò chơi, có thua, có thắng, tiếp tục giải thích với cánh nhà báo rằng không có sứt mẻ nào trong dinh Đại sứ. Bên cạnh đó, đại sứ Mỹ đã nói gì trong hầm trú ẩn ở Malta? Ông ta nói rằng không nên nghiêm trọng hóa vấn đề và rằng mày đã bảo vệ các tòa nhà của ông ấy. Họ đã nói đi nói lại với mày như thế.

Moussa kéo rèm cửa lại để không thấy ánh trăng đó, thứ trông giống như mông phụ nữ da trắng. Hắn la bọn lính canh yêu cầu ngưng dán mắt vào cái trò chơi, sau đó điểm lại các quyết định mà hắn sẽ phải đưa ra.

Cần sớm đưa ra sự lựa chọn. Nhà nước Hồi giáo hoặc Al-Qaeda. Vào lúc này, ta đang chơi trên hai bàn cờ. Rồi mấy tên khốn Zintan đeo bám đó. Chúng không chỉ có Saïf, mà còn muốn phần dầu mỏ và những thứ còn lại.

Nỗi thống khổ của hắn tan biến khi hắn nghĩ về buổi tối đã được tổ chức cho bạn bè. Hắn đã dự trù mọi thứ.

Một vũ công múa bụng kiểu mới.

Cô ấy sẽ biểu diễn đằng sau một tấm màn che (một ý tưởng được lấy ra từ một bộ phim điệp viên đen trắng cũ) trong khi họ dùng bữa và nói chuyện kinh doanh.

Món gà tây.

Vẫn còn nhiều thịt gà trong tủ đông. Bọn Mỹ đã dự trữ số gà tây cho dịp Giáng sinh có lẽ còn nhiều hơn số lần hắn qua lại Tripoli. Hắn yêu cầu tên phục vụ kiêm đầu bếp phải biến món gà tây này thành món gà viên rán tẩm bột và có rắc vụn bánh mì. Bọn bamboula là những kẻ lười biếng nhưng vẫn biết rán món gà này.

Hắn cũng lên kế hoạch trả lời những câu hỏi.

Amayaz Mãnh thú, không biết từ đâu đó với trang phục vải lanh màu sáng nói: “Đây là lòng hiếu khách tiêu chuẩn năm sao”. Hắn tưởng mình là Omar Sharif hay sao? Các đường sọc mỏng của chiếc áo sơ mi làm nổi bật làn da nơi hai gò má. Khi nhìn người đàn ông này với vẻ thanh lịch gần như quý tộc, với một hàm râu quai nón mỏng, thật không thể tưởng tượng rằng hắn là một tên sát thủ trong chiếc khăn quàng cổ dài màu xanh gieo nỗi kinh hoàng trên sa mạc.

“Ăn thêm gà tây chứ?”

“Ngon hơn thịt gà,” Super Ali bồi thêm. “Còn nước xốt, chuẩn đầu bếp hàng đầu...”

“Chúng ta có đủ dùng cho nghìn năm. Ketchup, Red Chile Hot, Red Pepper, Insanity Sauce, Guacamaya, Tabasco.”

Bọn chúng nói chuyện, ăn uống, im lặng, tiêu hóa, nằm trên ghế dài của căn phòng. Moussa đã báo đây là một buổi tối “thư giãn”. Hắn không nói láo. Trước mặt chúng, trên chiếc bàn thấp, những viên gà tây, một đĩa xà lách trộn, những bát ớt và một ly trà bốc khói.

Moussa, tự cho phép mình xâm nhập quá khứ tiền Hồi giáo từ khi hắn thiết lập một chuỗi hệ thống để tuồn bán các bức tượng La Mã mà hắn cho lấy mỗi ngày từ Leptis Magna, xem mình như người kế vị các tướng lĩnh Roma, những người chỉ huy Tripolitaine. Những ảo tưởng bệnh hoạn (hắn không nói với ai), và thậm chí điên rồ (có thể khiến hắn phải trả giá đắt), nhưng những triệu chứng này làm dịu đi nỗi lo lắng của hắn. Việc mở một tài khoản ngân hàng bằng tên hắn trong một ngân hàng Thổ Nhĩ Kỳ và các chuyến thăm của Grimaud cũng trấn an hắn. Levent đã đảm nhiệm tất cả mọi thứ. Levent thậm chí đã nói với mình rằng một cựu Sotheby sẽ thành lập một quỹ đầu tư để hỗ trợ chuyện làm ăn của chúng ta.

Một bức màn tuyn được giăng ở phía sau văn phòng để che cô vũ nữ và ba nhạc sĩ. Những ngọn nến đang cháy sáng trong những chiếc đèn lồng bằng đồng. Những khúc ngắt âm và những khúc gảy đàn violin hòa quyện với động tác múa uyển chuyển của cô gái đang vứt bỏ tấm khăn che. Áo ngực nhung đen đính những quả lắc bạc và những hạt san hô lấp lánh, không che lấp hết da thịt của cô. Các webcam phóng to vào ngực của cô, sau đó nhắm vào các chuyển động mạnh mẽ vòng ba, bụng và hông, những bộ phận dường như được giải phóng khỏi phần còn lại của cơ thể cô. Moussa lợi dụng sự da diết của âm nhạc để bắt đầu nói về các vấn đề cung ứng vũ khí trên những tuyến đường miền Nam.

Amayaz thổ lộ: “Bọn Pháp đang quậy chúng ta. Tôi đã cấm các chiến binh của mình lái xe theo đoàn. Chúng ta buộc phải dè chừng những thiết bị bay không người lái.”

“Thiết bị bay không người lái,” Moussa thở dài, “chúng giống như những con ruồi, mày không biết khi nào chúng đến, chúng bay vào bằng cửa sổ và bùm!”

“Chúng mạnh nhưng cũng yếu. Chúng không thể giám sát toàn bộ Sahara. Chừng nào chúng còn vất vưởng trên đầu thì chúng ta sẽ đề phòng. Kẻ thù mạnh thì ta trốn. Chúng ta chỉ rời khỏi căn cứ ngầm với các phương tiện không quân hiệu. Chúng ta chỉ sử dụng các phương tiện chuyển phát đáng tin cậy, như Telegram, chỉ trong trường hợp khẩn cấp. Tôi đã thiết lập một hệ thống chuyển phát rất an toàn với những chiếc xe máy. Kẻ thù yếu thì ta tấn công. Chúng ta sẽ xé nát hắn ngay khi có cơ hội.”

“Chúng sẽ không cầm cự lâu đâu,” Ali cho biết. “Lính của chúng đã kiệt sức, và chúng hầu như không có khả năng bảo trì thiết bị. Đừng quên rằng việc cung ứng xăng và dầu hỏa đang trở thành một vấn nạn của chúng. Tôi đã ở Istanbul vào tuần trước. Chúng ta quyết định thay đổi địa bàn. Hiện tại, chúng ta đang hoạt động nhẹ nhàng ở Mali, chỉ muốn duy trì áp lực và sẽ phát động ở địa bàn của chúng một số chiến dịch nhỏ đã được chuẩn bị ở đây từ lâu. Sẽ đến lúc chúng phải nếm mùi khổ đau.”

Các nhạc sĩ chơi với cường độ nhẹ hơn. Cô gái hạ mức biểu diễn. Ali nói trong mơ màng: “Cô gái này là một quả bom...”

2

Sabratha, Libya

Trực thăng cất cánh tạo nên một cơn lốc cát. Tiếng ồn của động cơ quay đã làm ngưng lại mọi trò chuyện bên trong khoang máy bay. Tôi nhìn mặt đất bên dưới. Tôi đã tới chỗ hẹn hơi sớm, vào thời điểm Moussa rời Đại sứ quán Mỹ vì có việc ra ngoài bất chợt. Khi nhìn thấy tôi, tôi đoán rằng hắn ta do dự và rồi ra hiệu cho tôi vào bên trong xe. Vài phút sau đó, tôi đã bay dọc bờ biển khoảng bốn mươi phút. Chiếc trực thăng quân sự Mil Mi-14 xuất xứ Liên Xô hầu như chưa từng được sử dụng. Gaddafi đã mua chừng năm mươi chiếc loại này, nhưng ông không có thời gian để đào tạo phi công.

Chiếc trực thăng, được bảo quản nhờ vào không khí khô cằn của sa mạc, đã không được sử dụng từ khi nơi đây trở thành khu vực cấm bay, vào lúc chiến tranh bắt đầu. Nó được chỉ huy Moussa nhặt về trong một căn cứ không quân bị quân đội bỏ hoang. Moussa bắt đầu chuẩn bị cho các cuộc không kích phương Tây. Những thợ cơ khí cũ của quân đội Nga là những người Chechnya đã gia nhập Thánh chiến, đã tân trang chiếc trực thăng, tái vũ trang nó và tiến hành những khâu kiểm tra cần thiết. Một phi công Ai Cập cầm lái. Tôi là hành khách của một chuyến bay thử nghiệm, mà vì cẩn thận, sẽ còn lâu mới có chuyến sau. Phi công đã thực hiện một vài thao tác chuyên môn. Chiếc trực thăng bay rất gần mặt đất, trong thế tấn công, dọc theo bờ biển hướng về Sabratha.

Liệu đây có phải là niềm vinh dự khi chúng tôi đã bay hai lần trên thành phố này, trong trạng thái tĩnh ở độ cao tương ứng với nhà hát cổ đại?

Biển cả... với sự hùng vĩ đầy mê hoặc. Những tàn tích hiu quạnh... im ắng... bị “đóng băng” dưới ánh mặt trời... những thành phố đã biến mất....

Lịch Sử chỉ mới bắt đầu.

Những chiếc máy bay của ngày 11 tháng Chín, trận Trân Châu Cảng của Thánh chiến Hồi giáo, thổi tung tòa Tháp Đôi, trong biển lửa và khói bụi, đã ghi vào lịch sử cái chết biểu tượng của New York. Chiến tranh Iraq đã làm sáng tỏ sự cuồng tín dân chủ của một đất nước từng thọc kiếm vào da thịt của người Iraq, giữa hai con sông Tigris và Euphrates. Từ đó sự hỗn mang càng lan rộng. Thành phố khắp nơi chìm trong biến lửa.

Ngoài bộ quân phục quen thuộc, Moussa còn đeo chiếc kính bảo hộ nhựa làm nổi bật đôi mắt. Hắn ra lệnh cho phi công bắn vào một cột trụ của ngôi đền Liber Pater, Dionysos, và một trong những vị thần bảo hộ gia đình của đồng đội tôi, Septimius Severus. Trụ nổ tung và sụp đổ. Tôi không thể không nghĩ về ngày những tên chiến binh này không phải trên một chiếc trực thăng cũ được tân trang lại, mà trên những chiếc máy bay đến “trêu chọc” những thành phố của chúng tôi với những quả bom được dẫn đường bằng tia laser.

Tôi dành cả đời cho việc nghiên cứu về các nền văn minh đã từng thịnh vượng và đã biến mất. Tôi cảm thấy hơn bao giờ hết nên tự đặt cho mình những câu hỏi về tương lai của nhân loại sau khi đọc xong một bài báo khá hay của một nhà văn Pháp trên báo Le Monde trong đó tác giả tự đặt câu hỏi suy cho cùng liệu Hồi giáo sẽ phục hưng một châu Âu trầm uất, giống như cách mà Thiên Chúa giáo đã từng làm màu mỡ vào thời trước?

“Grimaud! Nhìn kìa... Đằng đó, trên bãi biển, người Pháp, đúng rồi đằng đó, nhóm người nô lệ da đen đó, người Pháp, giống chú đó...”

Đó là lần đầu tiên chỉ huy Moussa xưng hô thân mật như vậy. Hắn ta buộc phải thét to do tiếng ồn. Những người đang tập bắn trên bờ biển. Moussa giải thích với tôi rằng bãi biển đã từng là một trong các “địa điểm luyện tập” của quân đoàn Tunisia.

“Tôi bắt họ phải thay đổi địa điểm tập hai lần mỗi ngày! An toàn là trên hết...” Hắn ra lệnh cho phi công nhắm vào họ. Những tên lính chiến binh học việc chạy loạn xạ về cồn cát. Phi công nhắm vào một trong số họ và đuổi theo. Chúng tôi bay cách mặt đất khoảng năm mét, luồng gió từ cỗ máy nặng nề làm tên này cúi gập người xuống.

Moussa yêu cầu phi công đưa đến văn phòng làm việc của mình, gần hồ bơi, như cách Đại sứ Mỹ đã từng làm. Cuộc họp của chúng tôi rất ngắn gọn. Hắn thúc giục tôi đẩy nhanh tiến độ công việc vì Levent nói rằng đã tìm được cho hắn “hai chi nhánh” để xuất khẩu những cổ vật. “Một ở Istanbul và nơi còn lại ở London. Các khách hàng đã xếp hàng chờ được phục vụ.”

Tôi mong quay về nhà để gọi Bruno và làm bản tường trình chi tiết cho cậu ta (về chiếc trực thăng, bọn người Pháp ở doanh trại của người Tunisia), tôi mất rất nhiều thời gian để lấy chiếc xe của mình ở vị trí quen thuộc tại đồn biên phòng Ras Jedir. Quân đội Tunisia, rất căng thẳng, đã cho quân tiếp viện hải quan và tăng cường gấp đôi mọi kiểm soát. Cảnh sát đã nói với tôi rằng một tên khủng bố đã tấn công hai mươi khách du lịch Anh trên bãi biển vào hôm qua. Cuộc sống màu hồng đã chấm dứt.

Khi tôi về đến nhà thì trời đã sáng. Tôi gặp những người câu cá từ biển trở về. Tôi đi nhanh, tôi nghĩ rằng Rim vẫn còn đang ngủ. Tôi sẽ chuẩn bị bữa sáng cho cô bé. Một tách trà nóng, cùng hai quả trứng ốp la. Nhưng chưa kịp đặt chân lên thềm cửa, tôi đã lùi lại. Một con chuột cống rất to không đầu bị đóng đinh trên bức tường trắng, giữa hai bức điêu khắc Carthage cổ đại. Cái đầu nằm trên tấm gạch lát, trong một vũng bầy nhầy nhuộm máu. Ai đó đã đè bẹp nó bằng gót chân. Một dòng chữ đỏ trên tường: “ĐỒ CHUỘT CỐNG PHÁP CÚT XÉO!”

3

Valletta, Malta

Từ khi đến Malta, Bruno cảm thấy tội lỗi vì đã bỏ mặc Harry ở Taurbeil. Nguyễn gọi cho cậu rất nhiều lần để thông báo rằng đã bắt gặp thằng nhóc từ xa. Anh trấn an đồng nghiệp của mình. “Thằng bé không quá yếu đuối như ta nghĩ...”

“Anh đùa à, vậy còn ý muốn tự tử của nó?”

“Thì đó, nó đã không còn nghĩ đến nữa.”

Ngoài chuyện đó ra, không một chút manh mối nào. Anh đã gặp lại những đồng nghiệp Malta, thẩm vấn những người Somalia trong một quán net gần hai khu trại tị nạn, anh đã mời Emma Saint-Côme đến dùng bữa trưa sau khi tình cờ gặp cô trên đường Republic Street. Những người Malta nhắc lại với anh những gì họ đã từng nói trước đó trong buổi hẹn đầu tiên, người Somalia đang dè chừng. Còn với Emma...

Cô khoác trên mình vẻ ngoài một nữ sinh viên “sung sướng” đã tìm được một công việc thực tập “yêu thích”, Bruno buộc phải hỏi cô một câu hỏi mà anh rất nóng lòng muốn biết khi cô đang ăn bánh cannoli: “Cô có thể cho tôi biết cô đã làm gì khi ở Istanbul cùng với Levent không?” Cô nàng đã phải dành chút thời gian để nuốt chiếc bánh đang dang dở trước khi trả lời: “Tôi không biết rằng anh là một tên cớm chống tệ nạn xã hội đấy.”

Cô nhìn anh bằng một cái nhìn ranh mãnh. Một tiếng sau, vẫn ở chiếc bàn đó, sau khi uống vài ly espresso, họ là những vị khách cuối cùng của quán và cô đã kể xong câu chuyện của mình.

Cô hành nghề mại dâm từ lúc mười sáu tuổi (cô là nữ sinh trung học ở Rennes lúc bắt đầu hành nghề), bố mẹ cô chưa bao giờ đoán ra được điều đó, và cô cũng không bao giờ, “tôi nói rõ không bao giờ” cảm thấy hối hận. “Tôi không thể chịu được cảnh sống mà không có tiền.”

“Vậy em có tình cảm với những kẻ đã lên giường với mình không?”

“Giờ chúng ta xưng hô anh em cơ à? Tốt thôi. Không, không bao giờ; em mơn trớn họ, em thỏa mãn dục vọng của họ bằng tay, miệng, ngực, âm đạo và cả mông nữa, chỉ vậy thôi, và rồi khi họ ra về, tiền trao cháo múc... Ai cũng ăn nằm qua đường với nhau. Còn em thì không. Em chọn khách hàng cho riêng mình. Em đã bắt đầu bằng công việc giúp việc nhà để đảm bảo sự độc lập về tài chính. Vào một ngày, em buông chiếc máy hút bụi. Điều đó không có gì đáng buồn cả, em có một cuộc sống thầm kín, như thể em đang sống trong sự vụng trộm. Nhưng tại sao em lại kể cho anh nghe mọi thứ chứ?”

“Bởi vì anh là cảnh sát và anh đang thẩm vấn em.”

“Em không biết hiện nay các anh đang có chuyện gì. Vừa hôm qua, ông Đại biện cũng hỏi em những câu hỏi này.”

“Em đã nói gì với ông ta?”

“Không gì cả.”

Mặc cho cái nóng oi bức, hai cánh tay trần và đôi gò má của cô trông như một viên đá cẩm thạch tươi mát. Những lời mà cô nói dường như không có liên quan đến cuộc sống riêng tư và cũng không có tí quan trọng nào đối với cô. Cô không nói gì về Levent, nếu không phải vì anh ta đang yêu. Cô sẽ tăng giá.

Từ Valletta, anh tiếp tục hack iPhone của người vợ cũ. Anh không dùng thiết bị chuyên nghiệp, mà chỉ dùng một bộ giám sát dành cho di động. Thiết bị rất đáng tin cậy, được bày bán tự do. Anh ý thức được hành động tồi tệ của mình, nhưng anh cần phải bắt mạch cô ấy từ xa. Cần biết chuyện của cô ấy đang tiến triển thế nào. Đọc lén thư của Marie-Hélène là cầu nối duy nhất giữ anh với cô.

Vài tuần gần đây, anh nhận ra sự thay đổi của giọng điệu trao đổi giữa hai người. Ít mùi mẫn hơn, tầm thường hơn. Một cuộc sống hằng ngày tầm thường.

Sáng nay, cô đã hỏi ý kiến tên ấy về cô con gái lớn của họ, Alice, có vẻ như con bé muốn rửa tội.

Cô ấy hỏi tên khốn này mà không nói chuyện đó với tôi.

Những đứa con gái đang thoát khỏi vòng tay tôi, trở thành người dưng. Bước vào độ tuổi mà tính cách cá nhân bộc lộ, chuyển biến, chúng đang dần quên tôi. Tôi không còn biết gì về chúng. Tôi cảm thấy mình thân thiết với Harry hơn là với các con gái. Tôi muốn giúp chúng học bài, làm bài tập về nhà, dẫn chúng đi học piano hay đến phòng gym, như trước đây. Nhưng tôi không thể nói với chúng một lời. Nhưng sao lại có chuyện rửa tội? Alice sẽ sớm bước vào tuổi mười ba. Cả Marie-Hélène và tôi đều không còn mối liên hệ gì với tôn giáo từ lâu rồi. Emma bao nhiêu tuổi khi cô bắt đầu hành nghề mại dâm? Mười sáu tuổi. Alice sẽ làm gì trong ba năm tới?

Một cuộc gọi làm gián đoạn luồng suy nghĩ của anh. “Cha Peter đây, tôi có thể gặp anh không? Gấp...”

“Khi chuẩn bị Thánh lễ sáng nay, tôi chợt nhớ ra một chi tiết mà tôi đã không nghĩ đến.”

“Xin Cha nói tiếp.”

“Có thể không quan trọng, nhưng... Là như thế này, ngày tôi phát hiện người chết ở bệnh viện Mater Dei, khi đến nơi, tôi thấy một kẻ đang chạy, leo lên xe của hắn và lao đi mất...”

“Cha có ghi lại biển số không...”

“Đó là một chiếc Range Rover đời cũ, màu nâu, cà tàng. Và biển số là MAT 2 11.”

“Với một người không nhớ gì cả...”

“Sáng nay, tôi đã tìm một tài liệu về Phúc Âm của thánh Matthieu, câu chuyện về các tu sĩ, những người đến ngôi nhà nơi mẹ Maria vừa hạ sinh, và dâng cho bà nén hương, mộc dược và vàng. Với chúng tôi, câu chuyện này nằm trong Phúc Âm của thánh Matthieu, chương 2 câu 11. Và tôi đã nhớ đến chiếc xe này...”

Nửa giờ sau đó, vị tu sĩ và viên cảnh sát tiến vào trong khuôn viên của Bộ Nội vụ, gặp mặt cảnh sát trưởng của quốc đảo, một gã khổng lồ cao gần hai mét, cực kì nổi tiếng vì kích thước to lớn (gã không thể ngồi vừa bất kỳ chiếc xe cảnh sát nào mà gã điều khiển) và vì sự nhút nhát giả tạo của gã. Chỉ sau một cú điện thoại, vị cảnh sát trưởng đã đưa cho người đồng nghiệp Pháp danh tính và địa chỉ của chủ nhân chiếc Range Rover, Louis Camillieri, một ngư dân đến từ vùng Marsaxlokk, sống trong một căn nhà biệt lập gần bờ biển.

Cha Peter khi lái xe trông rất căng thẳng, khác với vẻ điềm tĩnh của một tu sĩ. Ông chạy trên con đường vắng vẻ dọc theo các nhà kho của một căn cứ cũ của Anh được trưng dụng thành các nhà chứa nông phẩm. Bất thình lình, con đường lao xuống bờ biển và đổ dốc xuống đoạn cua chữ chi băng ngang đồi. Bruno bị chói lòa bởi ánh sáng dội ngược từ mặt biển mênh mông.

Trong lúc giảm tốc độ khi thấy một chiếc xe khác từ hướng ngược lại, vị cha xứ nói: “Trước mặt chúng ta là Libya, Tunisia và ngoài xa kia là sa mạc Sahara.”

“Cha có thấy tài xế của chiếc xe mà ta vừa chạm mặt không?” Bruno cất tiếng.

“Tôi bị lóa mắt và phải nhìn đường mà.”

“Con nghĩ mình đã trông thấy viên Đại biện người Pháp.”

Nhà của tên ngư dân núp bên trong một mỏ đá bỏ hoang dưới chân của phần đất nhô ra biển. Con đường mòn bằng đá (ít nhất hai cây số) dẫn đến một cái cổng mở toang.

Bruno nói: “Con đã hiểu sao hắn chạy chiếc Range Rover. Nhà hắn là nơi tận cùng thế giới.”

Cha Peter không tìm thấy bóng râm để đỗ xe. Họ tiếp tục bước đi giữa dãy hàng rào xương rồng. Cha xứ, trong trang phục giáo sĩ, bước đi điềm tĩnh dưới cái nắng như đổ lửa của mặt trời. Bầu trời và mặt đất trắng xóa vì nắng. Đó là một buổi trưa, không một luồng gió. Những con chó tiến về phía họ, không sủa do quá mệt vì cái nóng.

Ngôi nhà được xây dựng với một sân vườn, như bao ngôi nhà khác của người Malta. Với kích thước khiêm tốn, nó nằm gọn dưới một vách đá và được những dãy đất khô cằn bao quanh. Dãy tường bằng đá phân định từng khu. Chỉ những tán lá bạc của cây ô liu làm phá vỡ vẻ tinh khiết của khung cảnh. Bruno thốt lên: “Đây đúng là sa mạc!”

“Hiển nhiên là sa mạc vào mùa hè, nhưng xuân sang, tất cả ruộng bậc thang này sẽ được canh tác.”

Phía sau căn nhà, một người phụ nữ đang nằm sấp bên bể bơi. Hoàn toàn trần trụi, cô ấy chỉ mang một cặp kính râm. Một hình xăm chữ thập nhỏ trên mông phải. Cha xứ đặt tay lên cánh tay của Bruno, ông dừng lại ở một khoảng cách hợp lý và ho để báo hiệu sự hiện diện của họ. Người phụ nữ đứng dậy, quàng chiếc khăn tắm lại:

“Xin lỗi, tôi không nghe tiếng Cha tới. Cha tìm ai vậy thưa Cha?”

“Chúng tôi xin lỗi vì đã làm phiền cô, nhưng chúng tôi muốn nói chuyện với Louis Camillieri.”

“Anh ấy đã rời đi bằng thuyền vào tối hôm trước và sẽ trở về sớm thôi. Tôi đang đợi anh ấy, xin mời vào nhà, sẽ dễ chịu hơn nếu chúng ta trò chuyện dưới bóng râm.”

Cô đón tiếp họ trong một căn phòng lớn được trang bị máy điều hòa, sau đó biến vào trong để thay váy. “Cô ta biết tên Camillieri này sao?” Bruno hỏi trong khi liếc mắt nhìn toàn cảnh căn phòng. Nội thất tối giản, hiện đại, cảm hứng từ Ý. Trên tường, những mảng màu họa tiết kilim kỳ lạ. Bên kia bức tường bằng kính, là biển.

Vị cha xứ cất tiếng: “Anh biết đó, ở Malta, mọi người biết nhau không nhiều thì ít. Có thể anh ta từng là học sinh của tôi khi tôi còn dạy ở trường Công giáo Saint Aloysius.”

“Còn cô gái này?”

Vị cha xứ ngước mắt lên trời.

“Chưa từng gặp, chưa từng nghe nói đến bao giờ.”

“Cha có thấy...”

“Tôi đoán là mọi người đang rất khát...”

Trở lại với một bình nước chanh và ba chiếc ly, cô nói với một chất giọng Đức nhẹ. Cô mặc một chiếc đầm vàng, ngắn vừa phải, để lộ vai, làm nổi bật làn da rám nắng và đôi chân dài bất tận. Bruno lấm tấm đầy mồ hôi trên chiếc ghế tựa, mệt mỏi vì cái nóng và bị cô nàng tóc vàng làm bối rối. Trên hòn đảo này, đối với những người phụ nữ, tôi đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác. Tôi chưa bao giờ nghĩ rằng vợ của một ngư dân sẽ như vậy, tôi vẫn luôn nghĩ họ là những người phụ nữ trong trang phục đen ở đảo Sein. Cậu thở dài trong vô thức trước khi tự giới thiệu và thốt lên với giọng điệu vỡ mộng: “Chúng tôi đang tìm kiếm thông tin về một người nhập cư vô danh đã chết ở bệnh viện vào tuần trước.”

“Những con người đáng thương, thật sự kinh khủng. Louis đôi khi có kể cho tôi về những gì anh ấy thấy trên biển. Tất nhiên, chúng ta không thể giúp tất cả bọn họ, phải không thưa Cha? Nhưng có liên quan gì đến chồng tôi?”

“Có vẻ như anh ta đã đến Mater Dei, anh ta có thể cung cấp thông tin cho chúng tôi.”

“Tôi biết rằng bà dì lớn tuổi của anh ấy nhập viện. Thông thường, anh ấy vào thăm bà mỗi tuần...”

“Chồng cô có đi đánh cá mỗi ngày?”

“Thường xuyên nhất có thể, đó là một niềm đam mê cũng như một công việc, chúng tôi cũng có một công ty tái chế kim loại, ở Blagnac, ngoại ô Toulouse. Rất nhiều việc, và phải đi tới đi lui rất nhiều. Dù muốn, tôi cũng không gặp anh ấy thường xuyên.”

Bruno và Cha Peter chào tạm biệt nữ gia chủ và để lại số điện thoại.

“Xin thứ lỗi, tôi quên tự giới thiệu, tôi tên là Mercedes, tôi biết, với giọng tôi, điều này có vẻ buồn cười.”

“Cô sinh tại Malta sao?”

“Bố tôi làm việc cho hãng hàng không Lufthansa. Ông ấy trở về Foret-Noire sau khi nghỉ hưu, nhưng bà tôi đã sống trên hòn đảo này, sau chiến tranh.”

“Một câu hỏi nữa. Có ai đã đến gặp cô trước chúng tôi không?”

“Không. Không ai cả. Và cũng may, tôi đã rất bối rối khi các anh trông thấy tôi khỏa thân, phải vậy không thưa Cha? Thôi chết, tôi đã không mời mọi người vài món ăn vặt. Có thể Cha với anh thích những quả ô liu nhỏ hơn, cây nhà lá vườn, người Pháp rất thích những trái ô liu nhỏ...”

Vào một buổi tối, Mercedes gọi cho Cha Peter. Cô khóc. Không phải chuyện khỏa thân hay những quả ô liu nhỏ. Con tàu của chồng cô được tìm thấy trôi dạt vào những tảng đá ở Filfla. Không ai trên tàu. Sáng hôm sau, cảnh sát đã cung cấp cho Bruno thông tin mà cậu đã yêu cầu. Louis Camillieri, năm mươi hai tuối, ngư dân chuyên nghiệp. Có thời gian bị tình nghi về buôn lậu cá ngừ (cảnh sát đã từ bỏ điều tra sau cuộc bầu cử). Doanh nhân thời vụ, đa nghề, như nhiều người Malta, từng đại diện cho một thương hiệu thiết kế của Milan trong hai năm, sau đó đã đầu tư số tiền kiếm được từ vụ buôn phế liệu và xe hơi tại Pháp. Hắn sống cùng Mercedes Baumann, ba mươi mốt tuổi, quốc tịch Đức, cựu người mẫu, hiện tại đang vô công rồi nghề.

4

Taurbeil-Tarte, ngoại ô Paris, Pháp

Tại Grande Tarte, trong cuộc hẹn cách tuần của họ, Harry giải thích cho Bruno bầu không khí thật căng thẳng. Những cuộc hành hung nhắm vào học sinh ngoan lập dị ngày càng gia tăng, Những đứa không có điểm xấu, không xúc phạm giáo viên, không giơ ngón tay khiếm nhã trước giám thị và không hút cỏ trong nhà xí đều trở thành mục tiêu. Những hình phạt đòi công bằng không còn diễn ra bên ngoài trường hay trạm xe buýt như trước, nhưng dưới tầng hầm của khu trường học.

Những môn đệ Salafi tiếp tục quản lý các chị em, khăn che mặt và những mối liên hệ, và cả độ dài váy của họ, nhưng cũng tổ chức một chương trình giáo dục cho đám con trai dưới mười sáu tuổi. Những buổi tập thể hình, theo kiểu Bootcamp, diễn ra ở các bãi đất trống xung quanh những tòa nhà. Rèn luyện cơ bắp, hít đất, gập bụng. Chúng bò trườn trên cỏ như những con giun đất và bị một tên râu rậm như bao tên khác trong trang phục khoác ngoài da báo lăng mạ và chửi mắng.

Toàn bộ đường hầm dẫn đến bãi đậu xe ngoài trời đã biến thành chợ sách. Những cửa hiệu sách bán kinh Cô-ran, với bìa sách được chạm trổ, xanh lá và dát vàng, xuất bản ở Libya hoặc ở Ai Cập, phiên bản tiếng Ả Rập và tiếng Pháp, với bản dịch được các “học giả Hồi giáo” phụ trách và tuyên truyền chống lại các bản dịch của các “học giả phương Đông thiếu thực tiễn khoa học”.

Quầy sách tràn ngập những tác phẩm bài Do Thái, bằng tiếng Ả Rập, tiếng Pháp hoặc tiếng Anh. Ở đây cũng có phiên bản truyện tranh dành cho trẻ em. Mein Kampf, Les batailles de Mahomet, Les protocoles des Sages de Sion, hay bản chuyển thể tiếng Anh của tác phẩm là The Zionist deception dictionary (Từ điển của bọn chủ nghĩa phục quốc Do Thái xảo trá), Jewish terms: Beware of them! (Thuật ngữ Do Thái: Hãy cảnh giác bọn chúng!), một tác phẩm khuyến khích việc sử dụng các thuật ngữ như “Đông Hồi giáo” thay cho “Trung Đông”, “đầu hàng” thay cho “bình thường hóa”, “Người Do Thái” thay cho “Người Israel” và “Huyền thoại về nhà hỏa táng của Đức Quốc Xã” thay cho “Đại diệt chủng người Do Thái”.

Ở lối vào đường hầm, những “người bán sách” đang chào mời khách hàng quen và bình luận về những cuốn sách của họ. Một chiếc bàn được dành riêng cho tác giả Céline. Tụi thanh thiếu niên rất thích. Khoảng trăm cuốn truyện cướp biển Bagatelles pour un massacre (Những tiểu tiết trong một vụ thảm sát) được bán. Gần ngăn đựng tiền, rất nhiều bưu thiếp chân dung của tác giả (được chụp ở Meudon, Céline trông gầy guộc, như con hổ dữ dằn trở về từ nơi lưu đày, với nụ cười nhạo báng trên môi, và mái tóc vén ra sau, đang đứng trước cửa ngôi nhà số 25 Route des Gardes), được tặng kèm khi mua trọn bộ hai quyển.

Thư viện đa phương tiện được trùng tu lại sau hai lần hỏa hoạn, một khán phòng được dành riêng cho diễn đàn thảo luận về “những vấn đề lớn của thế giới đương đại” vào mỗi thứ Hai. Thực ra chỉ có duy nhất một vấn đề thu hút công chúng ngày càng đông hơn từ thứ Hai này sang thứ Hai khác: “Lời nói dối vĩ đại về ngày 11 tháng Chín”. Những buổi chiếu phim của Dario Fo, giải thưởng Nobel, về những cuộc phỏng vấn với vị tướng Nga và các nhà trí thức Ả Rập và Hungary, về những nhân chứng của ngày lịch sử đó, về những hình ảnh của cuộc thảm sát: tất cả đều xoay quanh cuốn sách của Thierry Meyssan, L’Effroyable imposture (Sự dối trá khủng khiếp).

Harry thường nói với Bruno rằng thành phố là một cái lồng với bức tường kính. Người dân chạm mặt nhau thường xuyên, trên những con đường dẫn từ tòa nhà này sang tòa nhà khác, nhận ra nhau từ xa, mà không cần nhìn nhau. Khoảng cách là chuẩn mực an toàn cần tuân thủ để tồn tại. Ông Bouhadiba và Harry đã gặp nhau nhiều lần trước cùng một gian hàng, trong đường hầm bán kinh Cô-ran. Họ biết nhau mà không nói với nhau một lời.

Ông lão đã lãng phí thời gian thời niên thiếu của mình bằng việc liếc mắt dỏng tai để thu lượm sách miễn phí nhiều nhất có thể và sau đó trao đổi lấy sách khác. Ông ấy đã thương lượng với một người đi dạo ba cuốn Protocoles phiên bản siêu đặc biệt (bìa cứng ép nhựa) để đổi lấy cuốn Người đàn ông có bộ mặt cười phiên bản bỏ túi cũ kĩ của nhà văn Victor Hugo.

Ngày hôm đó, nhiều thùng sách mới được giao đến. Tin tức vừa được lan truyền trong sự chán chường của thành phố thì có một đám đông xuất hiện. Harry cảm thấy ai đó đang len lỏi sau lưng mình và dựa vào lão Bouhadiba. Một thằng nhóc khoảng mười tuổi đang móc chiếc ví ra khỏi túi quần của lão. Harry chạm vào vai ra hiệu cho lão và cả ba người rời khỏi chỗ đó. Chiếc ví vẫn nằm trong tay tên trộm nhỏ, đang bị Harry vặn tay và giữ lại, rên rỉ xin lão tha mạng. Bouhadiba nhìn Harry và lắp bắp một lời cảm ơn.

Từ sự kiện này, thằng bé và lão già thường gặp nhau tại một băng ghế, cách xa đường lộ, ở lối vào khu vườn công cộng có nhiều dãy nhà chen chúc dọc theo sườn đồi. Lão bị Harry và sự tử tế của nó thu hút. Lão chưa từng nghĩ một đứa thanh niên thành thị da màu lại có thể không trở nên hư hỏng. Đặc biệt là cậu bé này, được biết đến là tay sai của Bilal. Nó luôn tử tế, hầu như luôn mang cho lão một món quà nhỏ mỗi lần gặp mặt. Một thỏi sô-cô-la, luôn là loại Suchard yêu thích của lão, những gói chà là, một quyển tạp chí và thậm chí vào một ngày, một bàn tay Fatima nhỏ được chạm trổ bằng bạc mà đến bây giờ lão vẫn cất giữ trong chiếc ví suýt bị mất nhưng luôn có giá trị với lão, cho dù nó hầu như luôn luôn trống rỗng.

Dù lúc ở một mình, lão luôn tự nhủ rằng, thái độ của Tí thật bí ẩn, ông gọi nó như thế, nhưng cuối cùng lão cũng chấp nhận sự khó hiểu này vì nó không thể ngăn cản sự quý mến lẫn nhau. Làm thế nào Tí có thể xoay xở được bên trong cái địa ngục ấy, tôi không biết được, thằng bé thật mạnh mẽ. Mạnh mẽ đến nỗi nó xoa dịu đi những phiền muộn vô danh của lão. Bouhadiba buộc phải thú nhận rằng lão không hề có cuộc nói chuyện tốt đẹp nào với con mình như khi nói chuyện với Harry.

Khi ở cùng nhau, lão già và thằng bé hạnh phúc một cách phi lý. Harry mến lão vì lão và vì chính bản thân mình. Còn lão dành cho Harry những buổi nói chuyện tuyệt vời về điều tạo nên một đội bóng lý tưởng (trái với PSG mà ông ấy ghét), về cuộc sống ở Nga thời Anna Karenina, về thói quen lục lọi thùng rác về đêm của những con cáo ở những tòa nhà, và thường xuyên nói về châu Phi mà bố thường kể cho nó. Lão thường nhắc đến thời thơ ấu của mình ở Sétif, làm cho Harry luôn nghĩ tới bố của mình và muốn gọi lão là Bố.

Bố Bouha.

Tối đó, sau một ngày nắng trên trời không một bóng mây.

Lão, ngồi trên băng ghế, không nhìn thằng bé, thổ lộ một ý nghĩ về sự biến mất của những tên tay sai của Bilal, mà lão gọi là “Lính đánh thuê”. Lão nói như thể đang ở một mình. Ngay sau đó lão tự trách mình. Đâu ai bắt mình phải nói về những con quái vật trước một cậu bé chứ? Harry nhìn về phía trước và đáp, với đôi mắt dán vào những tòa nhà giống hệt nhau:

“Điều bất hạnh là những tên khốn này sẽ sớm quay lại.”

“Chúng đang ở đâu?”

“Club Med ở Libya.”

“Con biết là chúng làm ta sợ chứ?”

5

Bộ Nội vụ, Quận 8 Paris, Pháp

Lambertin nghe tin tức từ đài BBC khi đang vật lộn với chiếc máy nướng bánh mì trong căn hộ ba phòng trên đường Des Belles-Feuilles. 8 giờ sáng thì ai đó bấm chuông ở cửa. Ông hiểu rằng sẽ có thảm họa đổ xuống đầu mình khi thấy một viên cảnh sát đứng nghiêm trên tấm thảm trước nhà. “Xin lỗi ngài, tôi đến từ Bộ Nội vụ, báo với ngài rằng có một cuộc họp ở văn phòng Bộ trưởng vào lúc 8 giờ 30. Xe đang đợi ngài bên dưới...”

Ngài Bộ trưởng đang ngồi sau bàn làm việc, ba đồng nghiệp ngồi đối diện. Lambertin nhận ra khuôn mặt quen thuộc của một người, là Boulais, với sắc thái mệt mỏi và bất lực. Một chiếc ghế trống có vẻ là dành cho ông, một nhân viên ra hiệu ông ngồi xuống. Ngài Bộ trưởng dường như không chào và yêu cầu Boulais phát biểu.

“Chúng tôi đã làm phiền anh sáng nay, Lambertin, nhưng có chuyện khẩn. Một nhà báo vừa báo cho chúng tôi rằng trang báo của họ sẽ đăng một điều tra về bộ phận do anh phụ trách. Chống lại...”

“Họ buộc tội tôi vì điều gì?”

“Tôi sẽ nói thật với anh. Mọi thứ, phương pháp, nhân sự và sự tự chủ của anh.”

“Tôi nghĩ rằng tôi không phải người đầu tiên nói với anh rằng anh thật khó kiểm soát, Lambertin. Thời thế đã thay đổi rồi. Công việc tình báo cũng vậy. Chúng ta phải hiện đại, hóa tập trung vào Internet, mạng xã hội, tình báo kỹ thuật, kiểu cầm tay chỉ việc xưa rồi. Chúng ta phải là những tấm gương, sự minh bạch không phải là một từ sáo rỗng. Không phải vô cớ mà cơ quan tình báo bị giải thể. Tôi đã đích thân gọi điện cho ông chủ của trang mạng mà anh biết. Ông ấy hoàn toàn không sai khi nói rằng anh thường hay ra vẻ một tên sếp gián điệp thời xưa. Tôi hứa với ông ấy rằng khu biệt thự sẽ được đóng cửa sớm nhất có thể, và lính của anh sẽ được điều trở lại những bộ phận truyền thống, đáp lại, ông ấy sẽ không đăng bài về anh mà chỉ đăng bài về việc tái tổ chức lực lượng cảnh sát và tình báo trước nạn khủng bố.”

Lambertin biết rõ tên nhà báo, một người bạn thân của ngài Bộ trưởng, giỏi về chuyện thực hiện những chiến dịch hủy diệt. Hắn đã thành công trong việc vươn lên giành danh hiệu Vua báo chí trong nhiều năm trước khi mọi người biết rằng hắn là tay trong của Bộ Nội vụ, nơi cung cấp cho hắn những thông tin tuyệt mật... Lambertin nhìn về phía những cây sồi trong công viên, hoa tử đinh hương được trồng trên thảm cỏ trông rất giả vì ngắn cụt, cả hoa tú cầu, hoa đỗ quyên, ông tự hứa rằng sẽ đi dạo trong rừng Fontainebleau ngay sáng mai.

Khuôn mặt của những vị Bộ trưởng mà ông đã phục vụ hiện lên trong đầu. Ông nhìn thấy khuôn mặt nhăn nhó của người này, hàng lông mày rậm cau có của người kia, nón phớt đen cùng với chất giọng miền Nam của người thứ ba, ông ấy nghe thấy những lời bình luận, những dự báo và những tức giận của họ. Cũng như những điểm yếu của họ. Dù sao tôi cũng đã được vui vẻ. Văn phòng này không bao giờ là nơi để chúng ta thể hiện bản thân mà đôi khi lại tiết lộ những bí mật của tâm hồn. Tâm hồn ư, nói hơi quá... Lambertin nhớ những cuộc hẹn đối mặt mỗi buổi sáng với Bộ trưởng Bộ Nội vụ một thời để bàn luận về những tập hồ sơ tình báo mới toanh được báo cáo trong đêm. Những trò chuyện thầm kín và những bữa tối bí mật, những âm mưu, thủ đoạn, tình dục, trăng hoa và tham ô tài chính. Trước khi bắt đầu một ngày mới, vị Bộ trưởng không bao giờ tỏ vẻ thân thiện trong ánh nhìn này thường yêu cầu báo cáo về những điều xấu xa và những lời dối trá của tất cả những người mà ông sẽ gặp ở Quốc hội, ở nhà hàng hoặc ở kỳ họp Hội đồng Bộ trưởng sắp tới. Ông luôn bắt đầu bằng chuyện tình dục và tự nhồi nhét vào đầu mình những điều có thể làm lu mờ danh tiếng của kẻ thù và đặc biệt là bạn bè của ông. Những người tiền nhiệm cũng đã ít nhiều làm điều tương tự, nhưng với bề ngoài là một người đáng kính trọng và là một vị Bộ trưởng tốt, ông ta lại thật sự làm những điều dơ bẩn.

Hầu hết những quý ông này nghĩ mình quyền lực, và ở khía cạnh nào đó họ là những người quyền lực. Sau đấy họ rời khỏi chính trường và không còn ai nhớ về họ. Lambertin thuộc lòng danh sách Bộ trưởng từ năm 1958. Ông đang cố tìm lại tên duy nhất ông không nhớ, một đại biểu Quốc hội tỉnh Charente-Maritime, không trụ lại lâu, ông ta tên gì nhỉ, lúc đó là năm 19... thì giọng nói của vị Bộ trưởng đã kéo ông ra khỏi những suy tưởng.

“Tôi yêu cầu anh tập hợp những người cộng tác ngay sáng nay rồi nhanh chóng trả lại cho chúng tôi chìa khóa và máy tính. Cho tôi biết ngày cụ thể. Ngay khi có thể, tôi sẽ gửi một đội đến tận nơi để tiếp nhận ngôi nhà. Riêng về trường hợp của anh, chính tôi sẽ phụ trách. Anh sẽ không bị đối xử tệ đâu...”

Ngài Bộ trưởng đã rút ra kết luận từ báo cáo chết người của Boulais. Lambertin đứng dậy. Ông xác nhận sẽ làm những gì ngài Bộ trưởng mong muốn, tất nhiên rồi, và xin phép cáo lui.

Ngoài khuôn viên Sở, ông gọi tài xế và trở về khu biệt thự. Buổi trưa đó, hầu như tất cả thành viên trong đội của ông đã tập hợp. Thông tin liên quan đến Lambertin đã tràn ngập trên mạng. “Những câu hỏi về quá khứ của một tay cớm lừng danh?” Vài người đã đọc nó. Giật tít khá tầm thường, nhưng có vẻ tệ. Lambertin thông báo với họ một cách súc tích, không lâm ly bi đát:

“Biệt thự bị đóng cửa, chúng ta không còn nơi nương tựa, mọi phòng ban bị giải thể, điều này không quá phức tạp bởi vì không tồn tại trên giấy tờ, mọi cầu nối giữa chúng ta bị cắt đứt. Chúng ta chỉ có vài ngày, tối đa là vài tuần, để tự hành động. Tôi khuyên các anh hãy thận trọng nhất có thể. Bằng mọi cách, họ sẽ tìm cách gây chuyện với chúng ta.” Bruno đề cập đến vấn đề nan giải của mình liên quan đến thằng bé tình báo của phố Grande Tarte rằng cậu không thể bỏ mặc để nó gặp nguy hiểm. “Phải bảo vệ tất cả mạng lưới của chúng ta. Tiếp tục đi gặp người cậu bảo hộ nhưng đừng nói với ai. Cậu hãy liên hệ với cảnh sát trưởng Taurbeil, đó là một người tốt. Tôi sẽ để lại cho cậu một ít kinh phí. Cố gắng làm êm chuyện này, và không có gì phải vội.”

6

Khách sạn Dorchester, Mayfair, London

Levent đã gửi cho tôi một vé khứ hồi Tunis-London và đặt phòng cho hai ngày tại một khách sạn boutique ở South Kensington. Một người trong đường dây của cậu ấy yêu cầu sự đảm bảo và muốn kiểm chứng thực trạng cam kết của tôi. Trời đổ mưa lớn khi tôi đến sân bay Heathrow, nhưng sau đó bầu trời quang đãng và bắt đầu nóng lên như ở Tunis. Tôi đã không trở lại London từ hơn hai mươi năm trước, khi tham dự một hội thảo ở trường Christ Church thuộc Đại học Oxford. Bên trong nhưng quán cà phê và cửa hiệu của phố Old Brompton, rất nhiều phục vụ và khách hàng là người Pháp. Tôi có một cảm giác khó tả khi nghe tiếng mẹ đẻ của mình mọi lúc mọi nơi, nhất là mới hôm qua, tôi nghe trên đài RHI rằng những người tị nạn Syria và Iraq từ chối đến Pháp.

Người liên lạc của Levent gọi điện khi tôi rời khỏi bảo tàng Victoria và Albert. Tôi đã hẹn gặp anh tại khu sảnh của khách sạn Dorchester, vào giờ trà chiều. Sảnh ngập tràn những gia đình Ấn Độ, Nga và Ả Rập Xê-Út. Một cặp vợ chồng Pháp đang dùng rượu sâm panh với đứa cháu. Tôi mất khá lâu để xác định đối tượng của mình vì tôi nghĩ anh ta hẳn phải lớn tuổi, kiểu người không thể giao thiệp, và tôi đã sững sờ khi nhìn thấy một người đàn ông Pháp dưới bốn mươi tuổi, với vẻ lịch lãm kiểu Anh quốc, tên là François-Gilles de Ferrouges.

Sự cởi mở của Ferrouges ngay lập tức khiến tôi cảm thấy anh thật đáng mến, đặc biệt là khi anh ta dành lời khen cho những ấn phẩm của tôi với những chi tiết đáng kinh ngạc. Không chỉ về cuốn Alexandre mà còn về cuốn sách luận của tôi, Alésia mythe et réalité, được xuất bản vào những năm 1980 và chỉ bán được vài chục bản. Anh thậm chí còn khẳng định đã đọc những bài viết của tôi trên Tạp chí khảo cổ học.

Trong khi đưa tôi danh thiếp, anh giải thích rằng, sau khi hoàn thành khóa học dự bị đại học ở trường Fénelon và chương trình đại học, anh đã thành lập một công ty kinh doanh cổ vật trực tuyến, và đang hợp tác với một nhà đấu giá quốc tế. “Tôi đã được nhận vào trường Sư phạm Paris, đậu kỳ thi tuyển giảng viên Lịch sử. Thực ra, tôi luôn đam mê lịch sử, nhưng sau những nỗ lực trong giảng dạy, mọi thứ đều không may mắn theo nhiều hướng khác nhau, vượt ngoài sức tưởng tượng, nên tôi đã quyết định dấn thân vào lĩnh vực kinh doanh. Trường đại học của chúng tôi đang trong tình trạng thật tồi tệ, sinh viên đang quay lưng lại với việc nghiên cứu lịch sử, tôi đã phải tự tìm một hướng đi khác...”

Cái tên Ferrouges hình như đã thấy đâu đó và tôi đang tự hỏi khi nào và nơi đâu tôi đã nghe nói về anh ấy thì tôi bỗng nhớ đã nhìn thấy cái tên này trên danh sách các nhà hảo tâm được khắc trên một phiến cẩm thạch bên trong nhà thờ Saint-Louis ở ngoại ô Carthage. Danh sách đó có hơn hai trăm cái tên, tất cả hậu duệ của Thập tự quân cổ đại, những người đã đáp lại lời kêu gọi cống hiến của Đức Hồng y Lavigerie vào năm 1890 để xây dựng thánh đường được chọn làm nơi nhận một trong những xá lợi của thánh Louis (nội tạng được giao cho thành phố Monreale, xương cốt được đặt tại Saint-Denis). Vào tuần trước, Rim và tôi đã đi dạo trong một tòa nhà vắng vẻ được trải thảm, nay được trưng dụng làm phòng triển lãm hoặc nhà hát.

Con bé chưa bao giờ đặt chân vào nhà thờ, nó hỏi tôi về việc phụng vụ Công giáo sau khi tiếp tục giải thích với tôi rằng thánh Louis đã theo Hồi giáo trước khi chết. Tôi nhớ vài cái tên. Gia tộc Périgold, gia tộc Chanaleille, gia tộc Cossé-Brissac, gia tộc Sabran, gia tộc La Rochefoucauld... Còn gia tộc Ferrouges, mặc dù họ ít lẫy lừng hơn, nhưng vẫn có quyền lưu tên mình trên bảng cẩm thạch. Một người dòng họ Ferrouges đã leo qua tường thành Jerusalem với thanh kiếm trong tay.

Những cái tên và huy hiệu được khắc xung quanh chính điện và trên những cột trụ ở gian giữa có vẻ như lạc lõng trong độ cao của thánh đường. Những dòng họ danh giá này chỉ còn hiện hữu trên các trang tạp chí kinh tế. Hậu duệ của những người đồng hành cùng thánh Louis làm việc cho nền tài chính Pháp, cho những quỹ trợ cấp Hoa Kỳ hoặc cho ông vua dầu mỏ xứ Hồi. Đã một trăm năm, vào lúc xây dựng nhà thờ, những người con trai vẫn còn đến mơ mộng tại nơi bố họ đã từng sống. Ngày nay, họ kiếm tiền tươi. Cuộc viễn chinh của người nghèo giờ đã thành quá khứ.

Ferrouges đã gọi hai ly rượu sâm panh, như thể anh ta đọc được suy nghĩ của tôi và nói:

“Chúng ta không chọn thời đại để sống, mỗi thời đại đều có mặt tốt và mặt xấu, nhưng nếu muốn tồn tại, ta buộc phải đến những nơi kiếm ra tiền. Levent không nói ngay với tôi rằng ông đã biết chuyện. Tôi cảm thấy an tâm khi anh ấy nhắc đến tên ông. Tôi chưa bao giờ nghĩ rằng anh ấy có quan hệ với giới hàn lâm...”

“Tôi từng quen thân với bố của anh ấy, ông đã tạo điều kiện cho công việc khảo cổ của tôi vào thời điểm tôi gặp khó khăn.”

“Levent có kể với tôi. Ông thật đáng nể... Hơn ai hết, ông biết rõ tụi Hồi giáo cực đoan đang phá hủy mọi thứ khi có thể, may mắn rằng có những người như ông và tôi. Mọi thứ chúng ta mua từ chúng đều được cất giữ nguyên vẹn, chúng ta phải được trao huân chương...”

Khi anh ấy thấy tôi cười, một vẻ thư thái hiện trên khuôn mặt anh. Tôi đã trả lời những câu hỏi của anh với cương vị một kỹ thuật viên về cái anh gọi là “độ sâu của mỏ”. Anh ấy muốn biết rõ hơn về các địa danh, về Moussa, về việc gia nhập Nhà nước Hồi giáo của hắn, về tần suất giao hàng, tôi đã cung cấp thông tin anh cần, ngạc nhiên khi không cảm thấy ghét anh ấy. Đây là một con người uyên bác, tâm thế thoải mái, có vốn kiến thức đáng kinh ngạc về những địa danh ở Libya, và ra vẻ thích thú.

“Việc này có thể kéo dài, ít ra chúng ta có thời gian để gom góp một ít chiến lợi phẩm. Trong khi chờ đợi, tôi rất có hứng khi làm ăn với những tên râu rậm này. Đây là mặt phản diện của tôi. Tôi cho ông hay: càng chơi với họ, tôi càng cảm thấy sảng khoái. Rồi sau đó... bác biết đấy... đa phần khách hàng của chúng tôi là những triệu phú Ả Rập. Vào thế kỷ 19, người châu Âu hành xử như thể họ là chủ của những địa danh mà họ cướp bóc, theo một cách nào đó, ông và tôi, chúng ta chỉ trả lại cho họ những gì thuộc về họ...”

“Chúng tôi đã tìm ra tất cả những địa danh này. Chúng được chôn vùi dưới hàng lớp đất cát, hoàn toàn bị lãng quên.”

“Nhưng ta đã cướp tất cả những gì ta lôi ra từ lãng quên.”

“Chính chúng ta đã chỉ cho những đất nước này thấy được những gì họ có. Nếu chúng ta không làm việc này...”

“Ông đừng làm vẻ mặt đó. Ông có bị trầm cảm không?”

Tôi giật mình. Bruce cũng hỏi tôi câu hỏi đó ở Cairo, bốn mươi năm trước.

Ferrouges nói tiếp: “Thôi nào, ông nên quên đi lương tâm của mình. Sự thật là người phương Tây tin rằng họ có thể đảm nhiệm mọi chuyện và chiếm giữ hành tinh này.”

Sau một giờ nói chuyện, anh nói với tôi rằng phải đi vì được mời ăn tối ở miền quê, cách London khoảng năm mươi cây số. Lúc rời đi, anh đưa tôi một phong bì giấy kraft và nói:

“Đây là chi phí của bác.”

“Tôi không đòi hỏi gì.”

“Ông cứ nhận và đừng giận tôi. Hãy xem đây là phần bù rủi ro.”

Anh biến mất trong đám đông tại sảnh. Tôi nhìn vào phong bì: rất nhiều tiền. Những tờ 500.

Khi gặp lại Rim, con bé kể với tôi bằng giọng bình thường rằng đã xảy ra nhiều thứ ở Tunisia trong bốn mươi tám giờ tôi vắng mặt: “Tụi Hồi giáo cực đoan đã chặt đầu một cậu chăn cừu mười sáu tuổi và gửi đầu cho em trai cậu ấy trong một cái túi để nó đem về cho bố mẹ. Và một quả bom đã giết chết mười lăm binh sĩ bảo vệ Tổng thống. Biên giới với Libya đã đóng cửa trong mười lăm ngày.”

Tối hôm đó, con bé nói rằng muốn tôi đưa đi du lịch Paris. “Khi còn có thể... Cháu có cảm giác mọi thứ thay đổi rất nhanh.” Đó là lần đầu tiên con bé xin tôi điều gì đó...

7

Carthage, Tunisia

Mùa xuân len lỏi giữa những cơn mưa rào và đợt gió lạnh. Tôi đã dành một tuần ở Tamaris. Moussa đã đi đến Sirte. Nhà nước Hồi giáo đang tìm cách dự đoán hành động can thiệp của phương Tây. Những tên sếp đang hội ý cùng với những đồng minh Libya, trong đó có Moussa, để lên kế hoạch phản công. Moussa, lo lắng hơn ngày thường, nói rõ với tôi trong lần nói chuyện cuối cùng. Hắn cười và thông báo rằng cho tôi “nghỉ phép” trong một tháng. Tôi đã gọi Bruno bằng chiếc điện thoại cậu ấy đưa và báo cáo ngắn gọn về chuyến viếng thăm London của tôi. Cậu nói rằng đã cảnh báo Interpol ngay lập tức để giám sát Gills de Ferrouges, nhưng tôi cảm thấy cậu ấy không thoải mái. Tôi cứ nghĩ cậu ấy sẽ phản ứng nhanh hơn.

Thật buồn cười khi tôi nói về Rim như một giáo viên nói về học trò của mình. Tôi thích ngắm nhìn con bé lục lọi sách trong thư viện nhà, phát hiện ra sách của Arthur Schnitzler và bắt đầu đọc, ngồi vắt vẻo trên chiếc ghế đẩu. Khi đi học về, nó mặc một chiếc quần leggings mà tôi đã mua trong một cửa hàng thời thượng ở Tunis, một chiếc áo dài bằng vải lanh trắng, và thay đôi giày thể thao để mang đôi giày cao gót đặt mua trên mạng. Tôi dường như nhận thấy hình bóng Valentine trong những biểu cảm, cử chỉ và kể cả trong những thói quen của nó, đến mức tôi bị bấn loạn. Tôi thấy thật may mắn. Valentine đã trở lại. Sinh lực của tôi cũng vậy. Quang phổ trí nhớ tâm thần của tôi mở rộng, nó xếp chồng hình ảnh Rim và Valentine với nhau.

Tôi đã quên những đêm con bé trở về muộn, thầm lặng và cộc cằn.

Trường học đã đóng cửa từ ba ngày trước. Sự phẫn nộ của người dân đã tống cổ Ben Ali nay lại trỗi dậy với một sức mạnh đáng lo ngại, do tụi Hồi giáo cực đoan. Carthage bình yên nhưng rất nhiều thanh niên, học sinh và người thất nghiệp đã xuống đường biểu tình ở Tunis. Rim thích ở lại trong nhà hơn. Mỗi tối, tôi đưa con bé một danh sách nhạc pha trộn giữa jazz và rock. Nó nằm và nghe nhạc, nép vào lòng tôi, đôi mắt mở to, và nói với tôi tất cả suy nghĩ hoặc câu hỏi nảy ra trong tâm trí nó. Có những lúc con bé kể tôi nghe về người bố đã mất tích trong cuộc cách mạng, về người dì, người canh giữ ngôi mộ của Sidi Bou Saïd, mà nó ghét. “Nếu người ta muốn vào cầu nguyện Đức Thánh, trước tiên họ phải trả tiền cho bà ấy thì mới được mở cửa cho vào.”

“Rim à, điều đó xảy ra ở khắp nơi, những kẻ kinh doanh ở đền thờ...”

“Thôi đi chú, mụ phù thủy đó chỉ quan tâm đến phép thuật. Giá mà chú biết được thứ bà ấy có được bằng những câu thần chú bịp bợm ấy...”

Chúng tôi kết thúc buổi tối bằng việc xem một bộ phim.

Sáng nay, khi tôi mở cửa số, một làn gió xuân dịu mát lùa vào căn phòng. Chúng tôi quyết định dành một ngày để tham quan khu cổ đại. Chúng tôi leo lên đồi Byrsa. Một số người chiếm đất nơi khách du lịch ít lui tới và xây nhà ở đó, số khác ném những thứ dơ bẩn lên trên những bức tranh ghép. Những đốm than hồng xả khói trên bãi biển, tôi tìm trong đống đổ nát trầm tích của những giấc mơ trong quá khứ, tôi nhìn thấy những viên đá bị lửa làm cháy đen, những đường cong của móng nhà, tôi vươn tay chỉ cho Rim những vết tích của bí ẩn, không nói lời nào, đôi mắt con bé nhìn theo hướng ánh mắt tôi, nó cũng không nói gì, chúng tôi như hai thây ma làm xáo động túi khí trong khoang trí nhớ của bộ não.

Tôi đã dạy cho con bé rất nhiều về đất nước của nó, từ việc một người phụ nữ được hạ sinh vào nôi xứ Sumer thành lập nên Carthage đến việc thiêu cháy cả thành phố của một vị tướng La Mã, người không thể kìm được nước mắt trước ngọn lửa mà mình gây ra. Với tiên đoán tương lai chớp nhoáng, ông đã thấy La Mã cháy trong ngọn lửa Carthage và tự nói với mình. Ông lặp lại: “Ta bị nguyền rủa rồi”, trước khi đọc bản anh hùng ca Thành Ilium.

Khi tôi định nói về Scipion cho Rim, con bé xoay lưng lại với tôi và tìm cách lẩn tránh, chìm đắm vào các tác phẩm của Arthur Schnitzler, bước đi phía trước, như thể nó đi đến một cuộc hẹn đang thực sự trễ, tranh luận về việc không thể biết được sự thật thầm kín của chúng tôi. Con bé không chịu nổi cái giọng điệu thuyết giảng của tôi thêm chút nào. Chúng tôi xuống đồi và đi về hướng xe hơi trong im lặng. Con bé nhìn thẳng tôi, khi tôi đang mở cửa xe, và nói nhỏ: “Thành phố này bốc mùi tro tàn. Ngán ngẩm vì chiến tranh, vì tất cả, chú không thấy nó bốc mùi xung quanh chú sao?”

8

Les Tamaris, El Marsa, Tunisia

Tôi thức dậy cùng ánh mặt trời, bày biện bữa sáng trên chiếc bàn nơi sân thượng, đọc những email của tối qua, và tự chuẩn bị một tách cà phê cho mình. Một buổi sáng tinh khôi cùng cà phê vì tôi thích thế, pha loãng nhưng vẫn mạnh. Buổi sáng sớm này thuộc về tôi, hơn thường lệ. Những dải bọt biển nhẹ tênh bồng bềnh trên mặt nước. Vài ngư dân ra khơi bằng thuyền. Không có một làn gió thổi. Chỉ có sự dịu mát của không khí. Biển cả và mặt đất bất động, âm thanh chính xác trong im lặng. Tiếng kêu của mòng biển, tiếng động cơ khởi động, tiếng vỗ của nước. Tôi nghĩ về cái mà tôi gọi là người Carthage cổ đại vô danh.

Được phát hiện trong một nghĩa địa người Carthage cổ đại vào năm 1994 gần ngôi nhà mà chúng tôi đang sống bây giờ, bộ xương hầu như vẫn nguyên vẹn được vận chuyển cùng những tấm bùa hộ mệnh trong cỗ quan tài được khai quật lên từ lòng đất. Ngày nay, cổ vật này được trưng bày ở bảo tàng Carthage. Người này đã chết khi còn rất trẻ, và rõ ràng là khỏe mạnh. Tại sao? Cuộc sống của anh ta như thế nào? Anh ta có phải là tổ tiên xa của Rim không? Con bé cho rằng hiện nay nó cảm nhận vừa là người Phoenicia vừa là người Ả Rập.

Tôi vừa nhận email của một đồng nghiệp từ Viện Nghiên cứu Khảo cổ Dự phòng Quốc gia thông báo rằng trong một chuyến đi khai quật ở Bergheim (Haut-Rhin), nhóm của anh ta đã phát hiện tám bộ xương nguyên vẹn và bốn cánh tay trái. Cũng ở Alsace, vài năm trước, họ đã tìm thấy bảy cánh tay trái trong một cổ mộ. Những đồng nghiệp của tôi đã xuýt xoa tỏ vẻ ngạc nhiên. Bảy cánh tay trái sao? Một trong số họ bày tỏ với một nhật báo: “Thời đồ đá mà lại có nhiều cánh tay trái như thế, và nhiều bạo lực ở Alsace.”

Một lần nữa tôi thấy mình đã đúng khi chọn sống ở El Marsa, một nơi cách biệt với thế giới, một chút ẩn dật, như bao nhà khảo cổ khác, trong cái thị trấn tỉnh lẻ này không còn thu hút ai đến kể từ khi những sự kiện bắt đầu. Tôi có thể tận hưởng từng khoảnh khắc trong ngôi nhà Ả Rập cũ kỹ mà mình đã chọn và tân trang lại. Chỉ mới hôm qua, Rim nói với tôi: “Về chuyện này, cháu thích căn phòng của mình, những bức tường trắng cao, những tấm rèm cửa, sân thượng, buồng tắm lớn cùng với những bức tranh khảm xanh lá và xanh dương. Cháu cảm giác rằng mình thật sự đang ở nhà và quên mất nơi mình từng ở.”

Tôi làm cho mình thêm một tách lớn cà phê nóng và phơi nắng dưới ánh mặt trời; tôi cảm thấy mình như một hạt bụi yêu đời và cường tráng, được trao cho thế giới, giàu niềm hạnh phúc bất ngờ, thật là phi lý, nhất là ở độ tuổi của tôi, tôi hoàn toàn ý thức được điều này, lúc đó tôi nghe thấy những tiếng la hét trên đường. Nghiêng mình dựa vào lan can trên sân thượng, tôi bắt gặp đám thiếu niên đang vẽ bậy lên tường nhà. Tôi phóng xuống cầu thang. Chúng tháo chạy như một đàn chim sẻ.

Khi xoay người về phía bức tường, một hình ảnh quen thuộc ngay trước mắt tôi. Bọn du côn đã vẽ hình bảy dương vật màu đỏ bị một con dao găm lưỡi cong găm vào. Con số bảy, rõ ràng là con số biểu tượng trong kỷ đồ đá. Thông điệp đã rõ ràng. Tôi tự nhủ rằng sẽ có rất nhiều dương vật bị cắt và bạo lực sắp xảy ra.

Tôi không báo với Rim, nhưng cô bé nhanh chóng thừa nhận rằng đã bị những tiếng la hét đánh thức. “Chúng nói sẽ phanh thây chú ra thành bảy mảnh...” Tôi không an tâm khi nó đi đến trường, nhưng mọi thứ trong khu phố dường như vẫn yên bình. Tôi đã để nó đi và trở vào trong nhà truy cập trang báo Le Monde để tìm hiểu thêm về chuyện chặt tay ở Alsace. “Bằng chứng trực tiếp về việc ăn thịt người thì không thể nào xác minh được. Nhưng ở đây, chúng ta có những dấu hiệu lặp lại, rất hệ thống, góp phần khiến chúng ta nghĩ rằng những xác chết đã bị ăn [...]. Những vết gãy nứt, vết mổ, vết cào, dấu răng nhai, cho thấy những thi thể đã bị phanh thây, gân và dây chằng đứt lìa ra, thịt bị xé toạc, xương thì bị gãy. Những đốt sống bị cắt ra để lóc khỏi xương sườn, như người ta thường làm trong lò mổ đối với phần cột sống trên. Những nắp sọ bị cắt ra để lấy não. [...] Những phần xương nhiều dinh dưỡng nhất là ở mô xốp và tủy, đốt sống và xương ngắn, đã còn lại rất ít, dấu hiệu cho thấy chúng đã bị lấy đi.”

Tôi giật bắn người khi nghe tiếng đập cửa. Là Rim sao? Sớm thế... Quần áo con bé rách bươm, trên cổ nó có những vết cào xước dài, và một vết thương hở trên cổ tay trái. Con bé ngã quỵ xuống chiếc thảm ở lối vào. Tôi làm mọi cách trên đời để ép nó kể lại những gì đã xảy ra. Con bé rên rỉ, quặt người, như một con vật bị thương.

Rim bị hành hung trên con đường ven bờ biển, cách nhà chưa đầy năm trăm mét. Nó nhận ra những kẻ tấn công mình, chúng gồm ba người, là những ngư dân sống gần Les Tamaris. Những thiếu niên mà chúng tôi luôn giữ mối quan hệ thân thiết. Chúng xé toạc quần áo và sờ soạng con bé, lăng mạ nó là con điếm của tên người Pháp. “Bọn tao sẽ phanh thây nó, thằng người Pháp, Allah vĩ đại, còn mày, bọn tao sẽ ném mày ra biển...”

Gần trưa, những thanh niên, hẳn là bọn chúng, đến và ném xác những con mèo bị cắt cổ vào trong hiên nhà. Chúng xông vào nhà và có vẻ như chẳng sợ gì cả. Ba điềm báo trong một buổi sáng, quá đủ rồi.

Tôi đã để Rim ở nhà và khóa cửa ba lớp, sau đó đi dạo một vòng quanh khu phố để tìm hiểu xem chúng tôi có phải là nạn nhân của những hành động đơn lẻ hay không. Người đầu tiên tôi gặp là cô giúp việc nhà tôi. Cô ấy lại gần và nói rằng sẽ không đến nhà tôi làm việc nữa. Không một lời giải thích, không nở một nụ cười, trong khi cô ấy là người luôn vui vẻ và thân thiện. “Đáng nguyền rủa...” Đó là tất cả những gì cô ấy nói với tôi trước khi ngoảnh gót đi. Những người tôi xem là bạn - lão thương gia bán bạch tuộc ven đường, gã công nhân làm đường thu nhặt rác thải, cựu quan chức nhà đất, người chữa căn bệnh tim bằng cách đi bộ mỗi sáng trong gần hai tiếng đồng hồ, tất cả những người thường hay đáp lại lời chào của tôi, đều quay lưng lại với tôi. Dịch hạch đã trở lại, nhưng kẻ bị hắt hủi là tôi, tôi là người không nên tiếp cận. Tôi ngồi xuống một băng ghế để suy nghĩ. Một người lái xe hơi xúc phạm tôi khi chạy ngang qua. Tôi cảm thấy mình yếu đuối và dễ bị tổn thương, không thể bảo vệ được cho Rim.

Con bé đã lấy lại bình tĩnh. Chúng tôi rào chắn ngôi nhà lại và bắt đầu bàn luận trong căn bếp, xem xét vấn đề ở mọi khía cạnh, nghiêm túc nhất có thể. Hai giờ bàn luận trong vô vọng, không có lối thoát. Chúng tôi đã bước vào một cơn ác mộng, báo hiệu những điều khác. Chính con bé là người đầu tiên nói rằng chúng tôi phải rời đi. Tôi quyết định liên lạc với văn phòng Air France ở Tunis. Vị giám đốc mà tôi chỉ gặp thoáng qua đã vắng mặt. Thư ký của ông cần tôi cung cấp số hộ chiếu cho hai vé đi Paris. Cuộc trốn chạy về Pháp là phao cứu duy nhất của chúng tôi. Rim không có hộ chiếu lẫn chứng minh thư, hơn nữa nó vẫn là trẻ vị thành niên. Tôi vùi mặt lên vai nó, chúng tôi ngồi cạnh nhau im lặng, hai kẻ đáng thương bị nỗi thống khổ dằn vặt, trong khi những suy nghĩ chết chóc không ngừng quay cuồng trong đầu.

Con bé đề nghị với tôi: “Chú thử liên lạc với người bạn ở Tripoli xem, có thể ông ấy sẽ có cách giúp chúng ta rời khỏi đây.”

Tôi nhảy dựng đáp lại: “Cháu điên rồi! Khùng quá rồi... Đó không phải bạn chú, ngược lại là đằng khác, thật điên rồ khi cháu có thể nói được điều như vậy...”

Con bé ngả lưng vào ghế và nhìn tôi. Đó là lần đầu tiên tôi lớn tiếng với nó. Tôi tự hỏi mình có đáng ghét trong mắt con bé không. Ngạc nhiên trước sự hung tợn của mình, tôi không thể làm hay suy nghĩ được gì. Bất chợt, tôi nhớ rằng Moussa đã cho tôi thông tin liên lạc của một ngư dân ở La Goulette, trong lần gặp mặt thứ hai hoặc thứ ba gì đó. “Ông có thể cần đến nó, chúng ta không biết trước được điều gì, nếu một ngày ông cần chuyển đồ vật về nhà ông. Ông có thể gọi cho anh ấy và nói do tôi giới thiệu, anh ấy tên là Hassan...” Tối hôm đó, chúng tôi rời khỏi nhà như thể chúng tôi đi ăn tối.

Tại La Goulette, tôi ngạc nhiên khi Hassan bảo tôi để lại xe ở bãi giữ xe của ngư dân. “Tôi sẽ giữ chìa khóa xe của anh và sẽ để mắt đến nó. Chúng ta sẽ đi từ Sidi Bou Saïd, vậy sẽ tốt hơn, tôi có một chiếc thuyền khác ở bến du thuyền. Thoải mái hơn và đặc biệt nhanh hơn cái xuồng đánh cá của tôi.” Trời đã tối khi chúng tôi lên con thuyền Sarnico Maxim 55 HT, một dòng du thuyền loại nhỏ kiểu dáng hơi cũ, không được bảo dưỡng tốt, nhưng nhìn bề thế. Anh ta đã mua nó từ con trai của cựu Bộ trưởng Ben Ali và chỉ sử dụng nó với “những người bạn”. Hassan đã đòi một khoản phí khổng lồ để dẫn chúng tôi đến Malta, tôi không còn sự lựa chọn, tôi đồng ý mà không chút mặc cả và đã đưa anh ta trước một nửa số tiền, bằng tiền mặt. Tôi vẫn còn một ít tiền mặt mà khách hàng người London “của tôi” từng đưa và tôi mừng vì đã đồng ý nhận nó.

“Anh không giết ai đó chứ?” Đấy là câu hỏi duy nhất mà Hassan dành cho tôi. Còn lại, rõ ràng đó không phải là vấn đề của anh ta. Khi nhìn thấy Rim, và gọi nó là “tiểu thư”, anh ta nở một nụ cười nhỏ với hàm ý: “Ok, tôi hiểu rồi...” Tâm trạng khá vui vẻ và anh ta cho khởi động thuyền, cùng lúc đó tên thủy thủ tháo các dây neo. Anh nói: “Thời tiết thật tốt, có trăng, không có gió, không có biển. Như trò trẻ con...” Đó là một đêm kinh khủng nhất đời tôi.

Rim và tôi ngồi sát vào nhau trên băng ghế dài bên trong thuyền. Hassan đang xem một phim Thổ trên điện thoại ở phía trước thuyền, tên thủy thủ của anh cầm lái. Tôi biết Rim cũng nghĩ như tôi. Buổi sáng đó, tôi thức dậy, làm một tách cà phê và tự nhủ rằng mình là vua của thế giới này, buổi tối đó, chúng tôi rời khỏi nhà mà không mang theo gì ngoài chiếc túi du lịch, cùng với nỗi sợ hãi trong lòng. Trong phút chốc, chúng tôi giống như hàng nghìn người thống khổ vượt biển để sinh tồn. Sau hai giờ trên biển, Rim cảm thấy mệt, chúng tôi lùi vào boong sau để tránh gió và cuộn mình trong chăn. Trong này ấm hơn so với chỗ buồng lái mà Hassan để điều hòa ở mức tối đa, nhưng nó ẩm ướt hơn. Bóng tối bao trùm lấy chúng tôi, vô số vì sao trên trời tạo nên một chiều sâu vô hạn, chúng tôi vẫn đơn độc. Nhiều lần, tôi đã ngỡ nhìn thấy những chiếc thuyền chở người di cư, nhưng không chắc chắn, lộ trình của chúng tôi luôn đi chệch khỏi cái có thể gọi là ảo ảnh, nhưng tôi không muồn nói chuyện, tôi đã im lặng, Rim vẫn đang ngủ.

Ngày mới vừa ló dạng thì Hassan đã cập bến, gần khách sạn Palm Rock, ở Sliema, trên bờ biển Malta. Tôi trả phần tiền còn lại của chuyến đi, anh ta rời đi mà không chào tạm biệt “cô tiểu thư”. Nhân viên tiếp tân không hỏi tôi gì cả. Tôi đặt hai phòng kế nhau và nói rõ cho anh ta rằng thuyền chúng tôi đã thả chúng tôi ở bến và những thủy thủ đã đi giải quyết một số vấn đề kỹ thuật ở Valletta. Tôi trả trước tiền cho ba ngày và để lại cho anh ta một số tiền boa hậu hĩnh. Rim lao vào ngủ, không thay đồ và không nói gì. Trước khi con bé ngủ, tôi cũng đã nói rằng: “Nhờ có cháu mà chúng ta mới ở đây, vì nếu cháu không nhắc về Moussa thì chú đã không nghĩ đến tên ngư dân này.” Con bé mỉm cười, nói: “Ngủ ngon.” Hai từ và một nụ cười mỉm là đủ với tôi rồi, trời đã sáng, “khẩu súng” của tôi giương nòng, tôi gọi phục vụ phòng và yêu cầu một tách cà phê.

9

Tháp Cimenlta, khu đô thị La Défense, Hauts-de-Seine, Pháp

Sau khi gọi điện cho bố anh ở Taurbeil-Tarte, Sami Bouhadiba đọc tờ Thời báo Tài chính (F.T.) và uống một tách espresso trong văn phòng ở tháp Cimenlta. Như mọi buổi sáng. Đọc tỉ mỉ, có phương pháp, không chỉ dừng lại ở những thông tin tài chính. Giám đốc Monmousseau đã đề xuất cho anh bài tập buổi sáng, vào ngày ông nhận anh cho công việc này: “Trên xe, trên đường đến văn phòng làm việc, tôi thường trả lời thư điện tử, nhưng trước khi rời khỏi nhà, lúc 7 giờ 15, tôi đọc tờ F.T. từ trang đầu đến trang cuối. Nó không chỉ là tờ báo hay nhất trên đời, sát với thực tế, hấp dẫn chúng tôi, mà cậu sẽ học được một thứ tiếng Anh độc nhất, cực kỳ chuẩn xác, cần phải sử dụng thành thạo nó khi giao tiếp với bạn bè chúng ta ở London, vì đó là ngôn ngữ sở trường của họ. Hãy đọc cả số phụ mỗi thứ Bảy, chúng nói về nghệ thuật sống của họ. Chào mừng gia nhập hội...” Sau khi đọc xong tờ F.T., Sami đọc sang tờ tài chính Golfe và nhìn thoáng qua những tin nhanh của Mehr News Agency, một cơ quan thông tấn Iran, trên máy tính của mình.

Monmousseau nhốt mình trong văn phòng. Đây là lúc ông gọi vài cuộc điện thoại với phía Trung Quốc, nỗi ám ảnh gần đây của ông, thậm chí ông còn đầu tư tiền riêng vào công ty Art và Wine ở Thượng Hải. Các nhà lãnh đạo đang nói chuyện điện thoại với những văn phòng đại diện của họ vào buổi sáng trong lúc chờ cuộc họp đầu tiên. Sami biết rõ tất cả bọn họ, anh duy trì mối quan hệ lịch thiệp với họ, những người đàn ông lịch sự, với vẻ kiêu ngạo bên ngoài, diện những trang phục được may đo riêng, đặc biệt đến London hai lần mỗi năm để lấy số đo và thử trang phục, những con người thuộc giới thượng lưu. Monmousseau nói với anh “Chào mừng gia nhập hội.” Như thể anh ấy chưa bao giờ là một phần của nó... Họ đưa anh tấm thẻ, mặc kệ, họ đã giúp anh trở thành con người như bây giờ.

Trong không gian làm việc mở, các bàn làm việc vẫn trống trơn. Không có sự hiện diện của con người, nhân viên bảo trì đã rời đi, đội ngũ thư ký và trợ lý chưa đến. Những tòa tháp khu La Défense chìm trong màn sương mù nhiệt mỏng. Anh đứng nhìn khung cảnh thành phố trải dài, dòng xe cộ tí hon trên những dải đường nhựa. Có quá nhiều người nghèo khổ, họ biết điều ấy, xe hơi - tàu điện - công việc - ngủ... Anh cảm thấy mình đang sở hữu một năng lực siêu phàm, lớn dần lên cùng sự cô độc, được những bí mật trong anh bảo vệ và mang đến cho anh một khả năng tiên tri về những nhà hoạch định quản lý và kinh doanh chuyên nghiệp. Anh tự đặt ra cho mình những tiêu chuẩn cao nhất, với tham vọng xây dựng nên một thế giới khác. Tôi là kẻ thâm nhập vào pháo đài. Sami tận hưởng tình trạng của mình, nóng lòng muốn chuyển qua bước tiếp theo.

Như mọi ngày thứ Năm khác, anh đang đợi cú điện thoại của Aziz từ Riyad. Những cuộc trò chuyện hoàn toàn vì công việc. Những khoản đầu tư của Cimenlta vào nhiều cơ sở ngân hàng Hồi giáo được đánh giá là siêu lợi nhuận. Monmousseau bày tỏ sự hài lòng với ủy ban điều hành và sẵn sàng đón nhận những hợp tác mới. Aziz và Sami đang chuẩn bị một hồ sơ mở ra những cơ hội hợp tác mới ở Kosovo và Bosnia. Aziz giải thích: “Một châu Âu mới đang rộng mở với chúng ta. Sau Kosovo, con ngựa thành Troy của chúng ta, thì sẽ là Đức. Sau cùng là Pháp và Anh. Đó là một thị trường tiềm năng, gần như không giới hạn, kỳ vọng tài chính rất lớn...”

Sami rất cần nghe giọng nói của Aziz. Anh này tự tin với chất giọng hào phóng và trầm, uyển chuyển, nhiều sắc thái, không bao giờ cao giọng, không ẩn ý. Anh đánh giá cao ước muốn xây dựng nên một đế chế tài chính phản ánh tinh thần tôn giáo mãnh liệt, nơi họ chia sẻ cùng nhau trong bí mật. Chúng tôi hành động nước đôi theo một thực tế. Với Aziz, tôi không làm việc để vun đắp cho cái hội nhỏ những người giàu có chỉ biết nghĩ đến tài sản và con cái của họ, về những thú vui hão huyền, về những thứ xa xỉ vô bổ và trẻ con của cuộc sống trần tục. Cuộc sống của họ thật khốn khổ, luôn chạy theo sự phô trương bất tận đang độc chiếm họ đến nỗi họ đã quên mất Đức Chúa của riêng mình. Họ chỉ sẽ nhận được sự trừng phạt. Bỗng một tiếng gót giày tiến gần hơn trong hành lang, anh nhận ra và cảm thấy khó chịu, đó là tiếng bước chân của cô trợ lý của Mommousseau. Anh nghĩ đến hình phạt sắp sửa dành cho cô ta, cô đáng bị như thế. Martine gõ và mở cửa mà không đợi anh đáp lại và chìa thư mời với vẻ mặt gượng ép: “Ông Bouhadiba được ngài Tổng Tham mưu mời đến Học viện Quân sự. Tôi vừa nói việc này với tổng giám đốc, ông ấy muốn anh đi đến đó. Tôi hy vọng cũng sẽ được mời...” Sami không thể kìm nén nụ cười của mình, nụ cười khiến Martine hiểu lầm. Học viện Quân sự... Trong vài giây, tim anh đập nhanh hơn.

10

Taurbeil-Tarte, ngoại ô Paris, Pháp

Nằm dài nửa người trên băng ghế, cầm trong tay một lon Coca, mặc một áo sweater cũ màu trắng, cặp kính trên sống mũi, chân này vắt chéo lên chân kia, Harry đang mải mê đọc sách. Thằng bé đã quên đi việc Ông chủ M’Bilal đã rời Taurbeil vào giữa chiều qua. Harry là một trong những người hiếm hoi biết rằng hắn sẽ ở hai đêm tại Genève (trở về trước cuối tuần) và nó quyết định sẽ tận dụng điều này để không phải rời hang ổ của mình trong hai mươi bốn giờ đó. Vào tối qua, nó đi siêu thị mua sắm. Những chiếc bánh mì kẹp đông lạnh, tôm kèm xốt cần hâm nóng, hai bánh sừng bò, một ổ bánh mì dài và một thanh sô-cô-la sữa. Đầy đủ cho một ngày đơn độc. Không hẹn hò, không phải theo dõi ai, và ông chủ thì ở xa.

Sáng nay, nó tỉnh giấc và không nghĩ đến việc bị buộc phải tìm cơn ác mộng của khu phố khi ra khỏi giường. Bố mẹ thỉnh thoảng đồng hành cùng nó trong giấc ngủ, đến bên cạnh, như điều mà họ vẫn làm khi chưa rời bỏ nó. Bố nó, một người hay pha trò, rất mạnh mẽ. Mẹ nó, dịu dàng và che chở. Đẹp tuyệt trần (Harry nhận thấy mẹ giống Julia Roberts như hai giọt nước, nhưng khác ở làn da đen). Nó chuẩn bị một bát Nescafé trong khi nghe tin tức, ăn từ từ mấy chiếc bánh sừng bò, chùi miệng bằng mu bàn tay, lấy trong tủ lạnh mini ra lon Coca và trở lại giường với những cuốn sách, giữa mớ hỗn độn dưới đất. Những dụng cụ làm bếp của nó như ấm đun nước, chảo nhỏ, nồi bé được đặt hơi cao trên một thùng gỗ. Mọi thứ đều sạch sẽ và sáng bóng. Nó trở nên tẩn mẩn trong không gian này. Bàn chải và hộp sáp đánh bóng giày. Cũng như đồng hồ đeo tay, quần áo, máy chơi điện tử. Không gì ngoài những vật dụng ăn cắp mà người ta tặng nó và được cất giữ nhưng không bao giờ nó đụng đến.

Nó đọc không rời mắt khỏi cuốn sách trong hai tiếng đồng hồ. Nó cảm thấy thoải mái. Lo lắng đã biến mất. Nó hài lòng vì đã đọc xong cuốn Anna Karenina, cuốn tiểu thuyết để lại cho nó một cảm xúc hỗn độn. Câu chuyện về cuộc hôn nhân tan vỡ ấy làm nó bối rối vì không ngừng tự hỏi rằng nó sẽ cưới người phụ nữ nào và liệu cuộc hôn nhân của nó có hạnh phúc như của ba mẹ nó không? Một câu hỏi khác xuất hiện sau khi đọc: liệu nó sẽ cưới một phụ nữ châu Phi hay da trắng? Nó hy vọng rằng cô ấy sẽ ít giả tạo hơn cô Anna đáng thương này, người nó không hề thích.

Nó cảm thấy nhẹ nhõm vì đã nghĩ đến chuyện khác dù Anna Karenina đã có công giúp nó quên đi hiện thực ở Taurbeil trong nhiều tuần. Nó mở cuốn sách để đọc lại vài đoạn tâm đắc, đặc biệt là phần cuối của một chương mà Tolstoy mô tả hai thanh niên làm việc ở một vùng quê. Tác phẩm của Tolstoy biến hóa nhưng không mất đi bản sắc khi nó đọc lớn. Nó đọc đi đọc lại nhiều lần, thử nhiều cách biến tấu khác nhau, thậm chí nhấn giọng kiểu châu Phi, chỉ đơn giản vì thích âm thanh của ngôn từ. Như thể nó nghe cuộc sống trò chuyện với mình. Nó ngửi thấy mùi cỏ khô, đó là mùa hạ, nó thấy mình đứng trước một cô nông dân trẻ với một bộ ngực khủng, nó muốn cưới cô ấy. Chà, một cô gái da trắng... Từ nhiều tuần nay nó bắt đầu học những đoạn trích trong sách và đọc cho chính mình. Khi đã đọc xong Anna Karenina, nó đọc lại từ đầu cuốn Người đàn ông có bộ mặt cười của Victor Hugo. Nó đọc chậm rãi, có chút khó khăn, đọc lại nhiều lần cùng một trang, cố tách rời khỏi mạch truyện để suy nghĩ về cuộc sống của nhân vật cũng như của mình. Victor Hugo đã viết: “Chỉ có người đọc suy tư.” Harry là một độc giả suy tư.

Sự cồn cào trong bụng nhắc rằng nó đã không ăn gì tối qua. Nó làm nóng món bánh mì kẹp, canh chừng để không cháy, rồi ngồi xuống chiếc ghế đẩu. Nó đã hình dung bữa trưa của mình sẽ là một bữa tiệc nhỏ, nhưng phô mai chảy ra tạo nên một lớp bột kinh tởm, khó có thể ăn được. Chịu thôi. Trong khi nhai cái bánh, nó tự nhủ rằng nếu Victor Hugo còn sống, ông ta sẽ có rất nhiều điều khủng khiếp để kể.

Tuần trước, Ông chủ M’Bilal yêu cầu nó gọi ba tên nhân viên cứu thương của bệnh viện Taurbeil, một trong những bệnh viện lớn của khu vực vành đai ngoài. Có hai nghìn bệnh nhân. Và những túi xác chết mỗi đêm được đưa đi để có phòng trống. Những tên nhân viên này tháo trang sức của tất cả những xác chết mà chúng đưa đến nhà tang lễ vài giờ sau khi họ qua đời, ngay sau khi tắm rửa cho xác chết và sau khi gia đình nói lời tiễn biệt. Cả đêm chúng chở những xác chết trong ngày vẫn còn đầy trang sức trên người, một cách vội vã và bằng cách tốt nhất có thể.

Trong xe cứu thương, bọn cướp vét hết trên thi thể những thứ chúng có thể lấy được. Dây chuyền, nhẫn, vòng tay, nhẫn nam bản to, nhẫn cưới, khuyên tai và trang sức riêng tư. Theo chúng, vụ trộm bất nhân này được xem như là lộ phí. Tài xế là kẻ đồng lõa. Không ai đi từ bệnh viện đến nhà tang lễ mà không nộp phí. Lộ phí của những cái xác cho đám bất nhân, trong đêm vận chuyển. Vài tháng trước Nhà văn hóa, con trai của một trong những tên cướp, đeo nhẫn trên tất cả các ngón tay, đã kể lại công việc của bố mình cho mọi người. Vụ việc đến tai Harry. Phải một thời gian sau nó hiểu vấn đề, nó không muốn tin vào điều đó.

Đám cướp hành động trong lúc vận chuyển, kéo rèm lại, đèn pin nhỏ để rọi xác chết. Trong trạng thái phê thuốc, chúng lấy can đảm bằng cách hòa theo giai điệu nhạc của Snoop Dogg trong khi chiếc xe tải màu trắng lăn đều bánh về phía nhà hỏa táng Wilray-les-Lys. Thậm chí, chúng cười phá lên khi hành hạ những cái xác xúng xính quần áo đẹp đôi khi có cái xác phản kháng, những ngón tay sưng vù giữ lấy chiếc nhẫn. Hugo đã viết: “Trấn lột một người trần trụi, cú chốt hạ nhẫn tâm.” “Xác chết là chiếc túi mà cái chết mang trả lại và trống rỗng.” Nhân viên cứu thương là trợ lý đầu tiên của cái chết lấy đi mọi thứ. Chúng lạnh người nghĩ rằng đã thấy cái xác cử động nhưng đơn giản vì nó bị xô đẩy bởi những cú thắng gấp của tên tài xế và những rung chấn tạo ra cơn co giật. Một đầu gối nhô ra khỏi cáng, một cánh tay dang ra, một bàn tay lướt qua chúng. Chúng lạnh xương sống, rồi hoàn hồn trong tiếng cười đùa và la hét những điệp khúc cầu siêu vui nhộn. Nỗi sợ xác chết đã dịu đi; gào thét, hát hò, phê thuốc, trấn lột trang sức và cù vào xác đàn ông để xem liệu chúng còn cương cứng không, với phụ nữ, lấy tay chọc vào, cuộc sống là vậy. Ông chủ M’Bilal, hài lòng với kết quả của cuộc gặp này, cảm ơn con, Harry, bố rất quan tâm, một hợp đồng được đề nghị với chúng. Ba mươi phần trăm những gì chúng gom được vào túi hắn. Không phải một món hời nhỏ.

Người đàn ông có bộ mặt cười khiến nó nghĩ về những tên cướp.

Người đàn ông có bộ mặt cười xóa chúng khỏi tâm trí nó.

Harry lật những trang sách, gặp gỡ những người bạn mới, một đứa trẻ sơ sinh, một đứa con gái được cứu khỏi bầu vú băng giá của bà mẹ, một người đàn ông có tên động vật, Ursus, yêu tự do của mình, một con sói mang tên con người, Homo, giúp nó làm hòa với thế giới. Nó đọc sách muộn, bắt đầu học một cảnh, đọc thuộc lòng, hâm nóng món tôm, rồi tiếp tục đọc.

Trước nửa đêm, nó nâng tấm bê tông dùng làm mái nhà, và rời khỏi ổ của mình. Dạo bước quanh những tòa nhà, trong sự êm đềm của màn đêm, những khúc nhạc phát ra từ những tòa nhà, nó đi xa dần, băng qua đại lộ, nhìn bóng tối của khu rừng, nó suy nghĩ, nó cảm giác nhiều ý tưởng nảy nở như những vì sao trên trời, một ngày đã không tệ, rất tốt là đằng khác, nó quay về, chui vào ổ, đánh răng, đi nằm và chìm vào giấc ngủ khi nghĩ tới Bruno. Tối đó, chính nó là người chúc bố mẹ mình một buổi tối an lành và bình yên.

11

Courcy-la-Chapelle, Aisne, Pháp

Sau sự việc đóng cửa khu biệt thự, Lambertin yêu cầu tiếp tục gặp Harry và bảo vệ nó. “Bây giờ chúng ta đều không thể hoạt động. Nhưng cậu chịu trách nhiệm về thằng bé, và cũng là trách nhiệm của tôi. Nếu cần thiết phải quay về Malta, tôi sẽ thông báo với cậu. Đừng quên tôi đang nắm giữ phần quỹ đen còn lại của biệt thự, kinh phí của cậu nếu cần đến, sau đó chúng ta sẽ thanh toán một lượt.” Bruno kiềm chế không hỏi chuyện sau đó là gì dù anh dường như chắc hắn, rồi anh đi đến nhà bố mình để hoàn thành việc dọn nhà. Trước vô lăng chiếc Jumpy trắng thuê tại Super U dưới nhà, anh nhớ về ngày đi trên con đường này cùng với Marie-Hélène, khi anh đưa cô ấy ra mắt bố mẹ mình.

Anh đã sốc khi nhìn thấy song cửa đóng lại và bảng BÁN NHÀ treo trước mặt tiền. Marie-Hélène đã rời bỏ anh, những đứa con gái cũng đang dần xa anh với tốc độ đáng kinh ngạc, anh không còn nhà, bố mẹ đã qua đời, thật ra anh không còn giữ lại thứ gì của bố mẹ. Anh không bao giờ nghĩ rằng có nhiều thay đổi đến nhanh như thế.

Hai anh của Bruno sống tại những ngôi làng gần đó đã dọn dẹp nhà và lấy đi những nội thất họ thích sau khi nói với anh về chuyện đó. Họ chất đầy vào hơn hai mươi thùng các-tông giấy tờ, những tờ báo cũ, chén đĩa và quần áo không còn sử dụng, đặc biệt là tủ quần áo của mẹ mà bố không bao giờ vứt bỏ. Những người dọn rác mang cả một chiếc xe rác tới để dọn mọi thứ khi Bruno cho phép.

Khi Bruno gặp lại hai anh, cuộc bàn luận cũng không quá tồi tệ. Có lẽ họ đều hiểu rằng họ đang sống trong những khoảnh khắc cuối cùng của tình anh em.

Kể từ bây giờ, mạnh ai nấy lo. Anh em hay không thì cũng mặc kệ.

Mùi ngôi nhà không thay đổi nhưng có những vết muối trên sàn nhà và những vách tường chỗ lối vào, luôn ẩm ướt, bốc lên mùi mốc.

Bruno bắt đầu chất những đồ đạc thuộc về anh lên chiếc xe tải nhỏ. Ba ghế bành lạc quẻ, hai ghế nệm bằng da, một bàn thấp bằng gỗ anh đào, vài chiếc ghế, một tủ sách nhỏ bằng gỗ thông do bố anh làm trong ga-ra. Bruno nhớ mình đã phụ bố sơn chiếc tủ. Sau đó anh kiểm tra tất cả tủ treo trong bếp và lối ra vào, chúng không có ngăn bí mật. Anh đã nhiều lần nghe mẹ nói về những thỏi vàng mà bà được thừa kế sau khi họ đến Pháp (đã từ rất lâu). Anh cũng kiểm tra sàn nhà, nhất là sàn phòng ăn, với hy vọng tìm thấy một cái hầm. Không tìm thấy thứ gì, anh không thể không nghĩ rằng hai anh của mình đã cuỗm đi hết.

Việc kiểm kê các ngăn tủ đã khiến Bruno mất thời gian đến sập tối. Sách báo, hồ sơ tín dụng của những chiếc xe hơi, hợp đồng bảo hiểm, hàng chục sổ séc cũ, sổ ghi chép mà mẹ anh ghi chú lại những khoản chi tiêu mỗi tối cùng vài công thức nấu ăn được cắt ra từ báo. Bruno bắt đầu tuyệt vọng vì không tìm thấy gì riêng tư khi anh quyết định kiểm tra những thùng các-tông đựng quần áo. Mấy chiếc thùng chứa áo sơ mi bỏ đi, áo vét, quần dài, quần lót và vớ của bố, còn những chiếc quần tất, áo ngực, áo nịt, đồng phục, vớ dài, bốn chiếc đầm và một bộ đồ vét của mẹ. Bố anh vẫn giữ lại mọi thứ.

Bruno cảm thấy không thoải mái khi mở những chiếc thùng này ra vì anh cảm giác đang xâm phạm quyền riêng tư của bố mẹ. Điều đó như thể tôi đang bước vào phòng ngủ của họ mà không gõ cửa và tôi bắt gặp họ đang làm tình.

Ở dưới chiếc thùng cuối cùng, chỉ còn lại một chiếc đầm gợn sóng, màu vàng xanh, với những chiếc nút xà cừ lớn sau lưng, đã gợi lại ký ức của anh hơn ba mươi năm trước. Đó từng là một chiếc đầm sọc, phần dưới gấp khúc và loe, với hai chiếc túi phía trước, mẹ thường hay mặc khi họ đi cắm trại ở Xonrupt (bà vẫn mặc nó vài ngày sau đó, trong đêm rước đuốc ngày 14 tháng Bảy). Tại Xonrupt, “ngôi làng ngoại lai tuyệt vời cho những người Pháp ở Algeria” khiến anh trai anh thích thú (khi đó anh ta vẫn còn hài hước), họ trải qua hai tuần thư giãn và vui vẻ ở đây, mặc dù cơn mưa đến sớm và dai dẳng tại thung lũng Vosges. Ngay khi họ đến, bố vội vã dựng lều, cũng chật vật, và lần đầu tiên kể từ khi họ rời Sétif, bố gần như đã tìm thấy nụ cười, trong suốt chừng ấy năm không cười. Không cười và không khóc.

Bruno tìm chiếc đèn pin mà anh đã để lại trong chiếc hộp đựng găng tay của chiếc xe tải. Anh vừa có một trực giác điên rồ rằng mình sẽ gặp lại mẹ thân yêu ngay lúc này, giật mình bởi ánh sáng đèn pin, giống như ký ức về mẹ vào mùa hè năm đó (ký ức hiển nhiên là có chút mơ mộng, hoặc được tái hiện từ một tấm hình, lúc ấy tôi vẫn còn rất nhỏ), mẹ vẫn rất đẹp như thường lệ, với vẻ thanh lịch của mình, thần thái của một vũ công tango trong chiếc đầm đó, ngay cả khi đang rửa bát đĩa. Nhưng sớ vải thô cứng, lạnh căm và gần như nặng trĩu ấy không muốn nhảy múa. Ngọn lửa ký ức đã không sáng lên.

Anh lật chiếc đầm lại. Thứ gì đó rơi mạnh xuống sàn nhà. Một chiếc túi vải nhỏ được cột lại bằng dây, đầy những thỏi vàng. Anh chưa từng nhìn thấy vàng. Trong tích tắc, ký ức thời trung học ùa về tâm trí anh. Thời cuối cấp, anh đã học một tiểu thuyết có một nhân vật “nhìn thấy lại vàng lần đầu tiên kể từ chín năm”. Anh đã quên tựa đề cuốn sách và tên tác giả, nhưng vẫn nhớ dòng này. Chà, mẹ đã nghĩ đến mình, anh tự nhủ trong khi đếm những thỏi vàng dưới ánh đèn pin. Mình sẽ làm gì đây? Mình chia sẻ, mình giữ chúng? Họ sẽ làm gì? Họ sẽ giữ tất cả...

Trước khi rời đi, anh muốn trút bầu tâm sự nên quay lại nhà vệ sinh. Ngồi trên bồn cầu, anh phát hiện mình đã quên kiểm tra chiếc tủ sắt nhỏ nơi bố cất giữ thứ được gọi là “văn chương giải khuây”. Chiếc tủ chứa đầy sách về Sétif. Nó cũng cất những tấm hình được cắt từ tạp chí Match về chiến tranh Algeria. Anh gom hết mọi thứ, lặng thầm rời khỏi ngôi nhà, sau khi đi một vòng lần cuối với chiếc đèn pin, anh rọi ánh sáng đèn lần theo những bức tường, như muốn nói lời vĩnh biệt với mỗi gian phòng nơi anh từng sống, với bố mẹ, với những người anh mình, thấy chúng mang một vẻ đẹp mà trước đây không có. Vậy lúc đó là hạnh phúc? Hôm nay, nếu ai đó hỏi anh, anh sẽ trả lời là có không một chút do dự.

Trên con đường ngoằn ngoèo ở miền quê chìm trong giấc ngủ, trước khi ra Quốc lộ 4, anh cảm thấy tiếc nuối vì Marie-Hélène không ở bên cạnh mình, trong chiếc xe tải trắng hầu như trống rỗng này, quá to lớn so với những thứ ít ỏi anh vận chuyển. Lần đầu tiên, anh nghĩ về cô, thấy buồn nhiều hơn là tức giận. Chuyến thăm ngôi nhà của bố mẹ đã khiến anh xúc động nhiều hơn mình nghĩ, anh lái xe theo quán tính, với dáng vẻ vật vờ trong chiếc Jumpy, như đồ đạc đang ngả nghiêng trong khoang xe vì anh không tìm thấy dây thừng để cột chúng lại. Chúng ta đã đánh mất những gì mà bố mẹ mình đã đạt được, sau những gì bố mẹ chịu đựng, anh tự nhủ khi đến cửa ngõ Bercy. Anh nhận ra mình hoàn toàn quên béng đi việc ghé qua nghĩa trang. Mình thật bất hiếu, không những chiếm giữ của giấu, mà còn không biết đến cảm ơn bố mẹ.

Trở về nhà, anh in một bài viết trên Wikipedia về Sétif, “Những cuộc thảm sát ở Sétif, Guelma và Kherrata đều là những cuộc đàn áp đẫm máu theo sau những cuộc biểu tình chủ nghĩa quốc dân, chủ nghĩa độc lập và chủ nghĩa chống thực dân xảy ra vào tháng Năm năm 1945 tại Constantinois, Algeria trong thời thực dân Pháp...”, sau đó anh dành phần còn lại của buổi tối và buổi sáng ngày hôm sau để đọc những cuốn sách được tìm thấy trong nhà vệ sinh. Bố anh đã không để lại chú thích nhưng ông đã gạch chân những dòng nhắc đến những cuộc thảm sát của người Pháp. Anh vẫn nghe thấy những lời kể hồi tưởng mang tính hoài nghi và sợ sệt của bố vào những lần ít ỏi ông đề cập đến những sự kiện này, và luôn vắn tắt. Không hề thù hận, nhưng có rất nhiều câu hỏi tiếp tục đeo bám. Ông giữ ý nghĩ rằng ông đã bị đuổi khỏi vùng đất thuộc về mình, vùng đất mà tổ tiên của ông đã đổ mồ hôi và máu để gầy dựng nên. Ông đã từng nói với con trai mình mà không hề giải thích thêm để nhắc về tình hữu nghị với những người bạn Ả Rập: “Chúng ta cũng là người Algeria như họ! Họ cũng là những người đã chống lại chúng ta. Những người như chúng ta, bố của họ đã từng đánh bài với bố của ta tại quán cà phê, chúng ta chưa bao giờ làm họ tổn thương.”

Vì chính thức được nghỉ phép, Bruno quyết định đi đến kho lưu trữ của quân đội tại Vincennes, nơi anh chưa từng có thời gian để đến khi còn đang làm việc. Anh nợ bố điều đó: ít nhất cũng tìm hiểu những gì đã xảy ra tại Sétif vào tháng Năm năm 1945, vì bố luôn cho rằng Sétif là nơi đánh dấu sự khởi đầu của kết thúc. Theo một cách nào đó, ngày này đã đưa anh trở về điểm xuất phát của mình, về với niềm yêu thích dành riêng cho lịch sử, về với những câu hỏi anh đã tự đặt cho mình khi lớn lên. Đã từ rất lâu, sau một cuộc trò chuyện dài và mơ hồ, khá thân mật với bố, anh đã hỏi thầy Grimaud, trợ giảng tại Sorbonne nơi anh theo học. Mình thậm chí đã không đề cập lại điều đó với thầy ấy khi gặp lại nhau, thật tiếc.

✽

Kho lưu trữ quân đội, lâu đài Vincennes, Pháp

Anh tìm thấy một nơi để đỗ xe dọc con kênh, ngạc nhiên vì sự hoành tráng của tòa nhà mà anh chưa từng biết đến. Anh trình thẻ cảnh sát cho một đồng nghiệp ở cổng vào, một người anh đã có dịp gặp trong công việc. Viên cảnh sát nói với anh nơi đây là “tòa lâu đài hoàng gia vĩ đại và quyền lực nhất nước Pháp”. Bruno thừa nhận đã không biết về câu chuyện này, anh đã nghe nói về tòa lâu đài, về thánh Louis trong khuôn viên, dưới cây sồi của mình, phải, mình thậm chí đã đọc sách của Le Goff, người viết rằng thánh Louis xem công lý là nhiệm vụ hàng đầu của bậc bá vương như mình, nhưng đó vẫn luôn là một sự trừu tượng đối với anh. Đối với một người từng là giáo viên Lịch sử, không giỏi. Anh không thơ thẩn lâu trong những hành lang được theo dõi nghiêm ngặt, mà vào ngồi trong phòng đọc sách.

Nhiều tài liệu liên quan đến những sự kiện ở Sétif. Thủ thư mang đến những thứ anh yêu cầu trên một chiếc xe đẩy. Anh dành ngày đầu tiên để đọc tài liệu nhiều nhất có thể, nhanh nhất có thể, đọc lướt, nhưng không bỏ sót trang nào. Các báo cáo về những cuộc điện thoại, từng giờ cụ thể, trong chuỗi những sự kiện, báo cáo của những tướng lĩnh về cuộc nổi dậy ở Quận Constantine, báo cáo được đóng hàng chữ TUYỆT MẬT của sĩ quan hoặc hạ sĩ quan cảnh sát về nhiều cuộc nổi dậy và nổi loạn khác nhau, nhiều ghi chú chi tiết về trạng thái tinh thần của nhân dân, những bản tin tức do văn phòng số 2 của quân đoàn 19 phát đi, những ghi chú “thông tin về những người liên lạc”.

Đọc những giấy tờ được đánh máy này (một số bằng mực xanh, được in trên giấy pelure) hút hồn anh đến nỗi không thấy thời gian trôi. Điều anh tìm thấy trong xấp tài liệu được buộc sơ sài này là quá khứ của bố, của mẹ, và của tất cả họ hàng. Nhưng anh cảm thấy đang tiến vào một vùng đất xa lạ. Khung cảnh được tạo nên với hàng nghìn người du mục trên lưng ngựa, với súng và kiếm bên mình, bị máy bay oanh tạc, những người châu Âu sợ hãi trong trang phục trắng đã biến mất. Anh khó có thể hình dung cuộc sống của bố mẹ mình, khi họ còn rất trẻ, cùng với tất cả những người “chính gốc” Ả Rập hoặc Kabyla. Dù cố gắng lục lọi trong ký ức, anh chỉ nhớ về vài mảnh vụn trong cuộc đời họ, chủ yếu xoay quanh những hình ảnh còn sót lại của thảm họa chễm chệ trong phòng ngủ bố mẹ, và đo được mức độ bố muốn che giấu câu chuyện này, muốn quên đi những tốn thương và hổ thẹn.

Bruno chưa từng bao giờ hỏi họ. Hay không dám? Đúng vậy. Không dám động chạm đến sự im lặng của bố. Cũng có thể anh xem cuộc sống của chính mình là sự nối tiếp cuộc đời họ và không có gì để thêm vào. Sự kỳ lạ trong câu chuyện của họ - họ đã ở đó hơn một thế kỷ, và với một số người, như bố mẹ của anh, nghèo hèn ngay từ ngày đầu tiên đặt chân đến - có lẽ đã kìm hãm những cuộc điều tra của anh. Một câu nói của bố ùa về trong ký ức: “Chúng ta bị nghiền nát, những người khác cũng vậy, ngay cả khi họ nghĩ mình đã thắng trận, vì chỉ thắng trong chiến tranh, điều đó không bao giờ là đủ.”

Anh nhanh chóng thấy một báo cáo về một cuộc điện thoại của sĩ quan chính phủ ở Sétif: “Ngày 8 tháng Năm năm 1945, lúc 2 giờ: số hiệu 550/2. Tại Périgotville, ông Công sứ, trợ lý của ông, hai thực dân, Perrin và Rodriguez, cũng như hai lính bắn tỉa Pháp trong nhóm tiếp viện đã bị giết chết. Bà Parmentier, thư ký của Tòa Thị chính Sétif, đã bị giết khi đi du ngoạn bằng xe ô tô...” Bruno đã nghe nói nhiều về vụ ám sát Perrin được nhắc đến trong tài liệu này, bằng những lời ẩn ý. Đó là chú của bố anh.

Trong một tài liệu khác, một danh sách những “kẻ chủ mưu trong những sự cố xảy ra ở Mazouna, một xã chung của Renault” (báo cáo của đội trưởng Boucq), anh dừng mắt lại ở cái tên Bouhadiba Belmehel, được biết đến với cái tên Bilim ould Gouna. Bouhadiba... Anh vẫn nghe ai đó đọc lớn cái tên này, nhưng là ai? Anh nhớ ra khi trả tư liệu cho thủ thư. Khi anh hỏi Harry rằng nó có bạn bè, những người bạn thực thụ hay không, trong khu phố, thằng bé đáp lại với anh: “Có một người, một lão cựu chiến binh, ông Bouhadiba...”

Hôm sau, đúng giờ mở cửa phòng tư liệu, thậm chí là hơi sớm (anh vẫn có thời gian để thưởng thức một tách cà phê với vị thiếu úy, một nghiên cứu sinh trẻ, phụ trách phòng tư liệu), anh mượn lại đúng xấp tài liệu đó, đọc một cách chậm rãi hơn. Anh mang theo một quyển sổ ghi chú. Tất cả báo cáo đều ít nhiều kể giống nhau. Những ngôi nhà bị thiêu cháy, thực dân bị giết man rợ, đường dây điện thoại bị cắt, những trang trại bị những đám đông lớn, cùng gậy và súng bao vây, can thiệp không quân, đối với những hành động đe dọa, “ném bom và oanh tạc tạo hiệu ứng tốt nhất”, những toán “du mục” trên lưng ngựa, được trang bị súng, kiếm và gậy, thực dân cố bảo vệ trang trại, đàn bà và con gái bị hãm hiếp, những xác chết bị cắt xẻo.

Những người viết cho rằng một vài người châu Âu, trước “thế lực” và sự “căm phẫn” này, tuyên bố sẵn sàng từ bỏ mọi thứ, “nhiều thực dân không dám quay trở lại đồn điền của họ, họ đòi một cuộc thanh trừng không thương tiếc.” Anh chưa bao giờ nghe bố có những lời lẽ như thế. Chưa bao giờ. Anh tìm vài từ có lẽ truyền tải tốt nhất điều hiếm hoi mà bố có thể nói với anh và ghi chú vào sổ: sợ hãi, khó hiểu, choáng váng.

Nguyên nhân của cuộc nổi dậy không hề được đề cập, nhưng kể lại “nỗi thống khổ sâu sắc tại nơi hoang vu nghèo nàn này, nạn thiếu lương thực đã làm suy yếu nặng nề nhân dân vùng cao nguyên và miền Nam”, một số kêu gọi “cần cải tổ sâu sắc” và “cải thiện số mệnh của người lao động bản địa”, hai “thứ cần thiết được mọi người đồng thuận”. “Nhiều cựu chiến binh của hai cuộc chiến tranh hoàn toàn bị lãng quên, thực tế không có công việc nào được dành cho thương binh khuyết tật.” Theo sau là dẫn chứng về một người bị cụt hai chân trông đợi trong vô vọng huân chương quân sự của mình, trong khi đáng lẽ phải trao cho ông thập tự giá.

Đến lượt anh bị choáng váng khi nhiều lần thấy bộ mặt khác của những sự kiện. Một vị tướng Duval nào đó khẳng định: “Cuộc nổi dậy ngay lập tức mang dấu ấn của cuộc Thánh chiến Hồi giáo.” Thù hận người ngoại đạo, tuyên truyền chủ nghĩa dân tộc dưới chiêu bài cấm người Hồi giáo uống rượu, thành lập những ủy ban bí mật, những tòa án thanh trừng lập một danh sách đen những người Hồi giáo ủng hộ lợi ích Pháp, thư đe dọa ký tên “kẻ báo thù Hồi giáo”, những cuộc ám sát người Hồi giáo thân Pháp. Một nhà phân tích khác kết luận: “Sự căm ghét người ngoại đạo không bỏ sót người già, phụ nữ lẫn trẻ nhỏ. Những ai đã chứng kiến những cuộc tàn sát, những thi thể bị phanh thây tàn bạo, đều cảm thấy kinh hãi.”

Vậy chẳng có gì thay đổi? Sétif 1945, Paris 2016: cuộc chiến đó liệu đang tiếp tục? Anh nghĩ lại về điều Grimaud đã nói khi anh hỏi thầy sau giờ học: “Lucien Febvre đã viết, Lịch sử vừa là đứa con của thời gian, vừa là khoa học của thời gian.” Cần bình tĩnh, không có sự so sánh vội vàng, Lucien Febvre nói đúng, hãy cẩn trọng với những ám ảnh của thời đại chúng ta. Đồng ý, nhưng mình là cảnh sát, mình đang điều tra một phong trào thánh chiến, một chút kiến thức nền cũng không tồi...

Anh trả xấp hồ sơ cho gã nghiên cứu sinh, một gã đầu trọc với điếu thuốc điện tử, và đứng nói chuyện với hắn ở hành lang trong khi hắn hút. Anh hỏi hắn những tài liệu “Sétif” này có thu hút nhiều người không. Hắn đáp: “Không thể tin được. Nhiều thanh niên, không chỉ những nhà nghiên cứu và sinh viên. Tôi sẽ cho anh xem danh sách, anh sẽ ngạc nhiên đấy, chỉ trong vòng ba tháng vừa qua...” Số lượng người đến tra cứu những tài liệu này rất đáng kinh ngạc. Trong số những cái tên đó, Bruno nhìn thấy tên Bouhadiba. Anh nói: “Lạ thật, tôi đã thấy cái tên này trong một tài liệu, là một trong những kẻ chủ mưu của cuộc nổi dậy.”

“Bouhadiba này à, tôi đã trò chuyện một ít với anh ta, một nhà tài chính trẻ. Anh ta đã scan một số lượng tài liệu đáng kể trên chiếc điện thoại. Anh ta biết một trong những tổ tiên của mình có liên quan đến sự kiện này.”

Quay về xe, anh tự nhủ rất muốn đến nhà bố mẹ và kể cho họ những gì anh đã đọc trong kho lưu trữ quân đội hôm nay và nói với họ về những điều đó. Cũng như nói về phần tiếp theo. Vì nước Pháp cũng rất tàn bạo. Hơn nữa, Pháp đã bỏ rơi những người Algeria đấu tranh cùng chúng ta. Thật đáng xấu hổ... Một tiếng chuông nhỏ báo hiệu tin nhắn của cô con gái lớn của anh. Con muốn nói chuyện với bố, gấp, Laure. Laure sao, chà, con bé giờ mới tỉnh; tôi đã không gặp con bé nhiều tuần nay; đúng vậy, nhưng điều đó vượt quá sức tôi. Anh trả lời cô bé trước khi khởi động xe: Bố sẽ sớm gọi cho con, yêu con, Bố. Anh trở lại Paris giữa dòng kẹt xe và nhận ra mình đã không nghĩ về Marie-Hélène lần nào kể từ khi anh đến vào sáng nay. Suy cho cùng Sétif cũng có cái hay.

12

Đại sứ quán Mỹ, thủ đô Tripoli, Libya

Quần kaki, giày cao gót để xuồng, áo thun Valentino và áo chống đạn màu xanh với dòng chữ Press to tướng trên bụng và sau lưng, cùng cặp kính râm trên tóc, Jeannette đến vạc dầu Tripoli bằng chiếc máy bay dòng Beechcraft mà cô đã sử dụng cùng với các doanh nhân người Ý.

Có lẽ cô phải biết trước điều này. Tim nhói lại làm cô nhớ rằng mình đã thường xuyên đến đây, có lẽ quá thường xuyên trong suốt thương vụ làm ăn với lãnh tụ. Không hồi tưởng chuyện tình cảm, càng không hối tiếc, nhưng thay vào đó là khoảnh khắc cô đơn, một suy nghĩ chớp nhoáng trong mớ hỗn độn của cuộc đời và sự phi lý của thế giới.

Sân bay hầu như vẫn đóng cửa, không có chuyến bay, nhưng cô nhận ra sự hiện diện của một số máy bay Thổ Nhĩ Kỳ (những gã đến từ Ankara đã có mặt khắp nơi kể từ khi lãnh tụ sụp đổ, giống những người Qatar) cũng như một số máy bay Tupolev lớn cánh thấp. Người Nga sẽ quay lại chứ? Tại trạm kiểm soát của hải quan, ba tên râu rậm chặn cô lại và săm soi kỹ hộ chiếu của cô.

Jeannette đã đến Tripoli với hy vọng có một tin sốt dẻo, cuộc phỏng vấn với một trong những lãnh đạo mới của khu vực, hẳn là một tên tâm thần, giống như bao người khác, như tất cả những tên ác ôn của lịch sử, chiếm đóng Đại sứ quán Mỹ. Ai đã cho rằng tôi lỗi thời? Là cái thằng đở hơi của Thông tấn xã Roma. Nếu mình thắng cú này, nó sẽ tức điên: Jeannette trở lại Tripoli, chí ít đầu mình sẽ ngoi khỏi mặt nước trong vài tháng... sau cuộc phỏng vấn với Habiba...

Một nhóm dân quân do Chỉ huy Moussa gửi đến đã can thiệp vào địa phận kiểm soát của hải quan và đưa nữ hành khách vào trong một chiếc Mercedes màu đen.

Chỉ huy Moussa đợi cô nhà báo ở tầng hầm văn phòng của hắn, vừa bấm chuyển các kênh Mỹ và Anh. BBC phát lại các cuộc phỏng vấn về trách nhiệm của Tony Blair khi ông ấy đứng về phía Bush để đưa quân đội đến chiến đấu ở Iraq năm 2003. Về Jeannette, tên trợ lý của hắn nói rằng cô là một VIP của báo chí Pháp. Đầu óc bệnh hoạn của hắn đã vẽ nên một kịch bản về một trò chơi bida ba băng. Khi nói chuyện với một phụ nữ Pháp, hắn muốn chuyển lời đến người Mỹ, đặc biệt là CIA. Mục tiêu: cứu lầy tính mạng của mình. Để đạt được mục đích, hẳn phải khiến cho họ hiểu rằng trên thực tế hắn đi cùng hướng với họ. Không phải ngẫu nhiên mà hắn chiếm Đại sứ quán. Hơi gượng ép, không đáng tin lắm, nhưng hắn chẳng tìm thấy gì tốt hơn.

Từ vài tuần nay, nỗi lo sợ của hắn đang hình thành trong sự bấn loạn của não bộ. Người Mỹ ngày càng trở nên nguy hiểm, các lính của lực lượng đặc nhiệm đã bắt đầu tác chiến, trong khi đó hoàn cảnh cá nhân của hắn, đối mặt với các bộ lạc Misrata và những người bạn cũ của tổ chức Al-Qaeda, trở nên suy yếu. Hắn vừa biết rằng Ali, cộng sự của hắn, đã đi dò la tin tức ở những tên hề của Tobruk.

Điều làm cho vấn đề tồi tệ hơn, một trong những người anh em họ của hắn đã cho hắn xem một bức ảnh của Saif al-Islam trên điện thoại di động, con trai của lãnh tụ và là người thừa kế chính thức, bình thản tản bộ, tay đút túi quần, trên đường Zintan. Tại sao người ta không cứa cổ hắn ngay và luôn, như thằng cha hắn? Tên bẩn thỉu này có thể quay trở lại làm phiền chúng ta. Nỗi sợ hãi khiến hắn rơi vào trạng thái căng thẳng và cáu kỉnh thường xuyên, khơi lại nỗi đau thầm kín, di chứng sau những phiên tra tấn khi hắn bị bắt ở Cairo.

Đôi tai luôn cảnh giác của hắn thường nghe thấy tiếng máy bay không người lái đang lao nhanh về phía mình. Cuộc cách mạng đã đưa hắn vào một thế giới mà mọi người ghét nhau. Hận thù là động cơ của thế giới mà hắn xây dựng. Cuộc sống hàng ngày của hắn là tiếng la hét, lăng mạ, tiếng còi báo động, tiếng bom chùm và loạt đạn của súng AK. Hắn nhớ lại thời huy hoàng nắm quyền lực của mình, khi tiền mặt ngập tràn và khi hắn có thể sử dụng vũ khí trên cánh tay công lý mà không bao giờ sợ bị đe dọa.

Hắn đã chuẩn bị cho cuộc gặp gỡ với nhà báo Pháp, điều chỉnh dáng vẻ của mình trước tấm gương lớn thử quần áo của ông Đại sứ. Hắn mặc một bộ đồ liền thân màu đen, kéo khóa lên ngang tầm với đống lông thẳng đứng trên ngực, hắn chọn một cặp kính Ray-Ban tròn nhỏ, và chỉnh cái mũ nồi trên đầu. Sau đó, hắn cố gắng sắp xếp các ý tưởng của mình, không phải không gặp khó khăn, vì hắn biết bản thân bị chứng rối loạn tâm thần. Hắn cố gắng chiến đấu với nỗi đau của mình bằng việc ngốn các viên thuốc chống trầm cảm và uống rượu J&B như nước lã, nhưng không biết hắn uống để không phải đau đớn hay để đau đớn nhiều hơn.

Một vệ sĩ gọi hắn: đoàn xe vừa đi qua cổng. Chỉ huy nói rõ rằng hắn sẽ đón tiếp nhà báo ở tầng hầm, không phải trong văn phòng, vì lý do an ninh. Hắn đã đưa ra quyết định vào tối hôm qua khi đang trong cơn vật lộn với chứng hoang tưởng ảo giác. Hắn đưa ra quyết định khi thức dậy, kèm theo nhiều khuyến cáo khác nhau: quần áo của nhà báo sẽ bị khám xét và cô ấy sẽ để điện thoại di động ở lối vào tòa nhà, cũng như máy ảnh của cô, v.v...

Ngay khi nghe tiếng bước chân trên cầu thang, hắn ngồi xuống sau bàn làm việc và giả vờ gọi điện thoại. Tiếng cười giả tạo của hắn vang vọng trong phòng. Không kéo dài vì một nỗi lo lắng không dễ chịu mấy lại xâm chiếm hắn khi cô nhà báo xuất hiện ở ngưỡng cửa: hắn nhớ lần đầu tiên nhìn thấy cô ấy vào một đêm trên kênh CNN. Cô phỏng vấn con rắn độc Habiba. Một con điếm tóc vàng gợi hắn nhớ về một người nào đó. Sau đó, quá rõ ràng: đó là người bạn gái cũ của lãnh tụ, người phụ nữ Pháp. Thân hình mập mạp, hông nặng nề, hắn đoán phần đùi đầy mỡ qua lớp vải quần, nhưng lúc nào cũng dáng vẻ và nụ cười đó. Hắn nhấc cặp kính Ray-Ban của mình lên.

Ý nghĩ đầu tiên của hắn là cô quay lại để trả thù.

Hắn chưa bao giờ là thành viên của đội vệ sĩ thân cận bên lãnh tụ, nhưng hắn thường làm việc trong các đội cảnh sát xung quanh người Pháp. Chính ở chỗ những người Pháp này mà hắn có thể gặp cô nhiều lần. Hắn yêu cầu các vệ sĩ để hắn và cô một mình.

Nhà báo bắt đầu đặt câu hỏi. Cô ghi chép vào một cuốn sổ trong khi một cô gái Somalia phục vụ trà bạc hà. Mỗi câu hỏi lấp đầy hắn bằng một tin đáng sợ, như thể hắn sợ chính câu trả lời của mình. Jeannette đoán rằng có gì đó không ổn. Cô ngừng hỏi để dành lời khen về trang phục của hắn. Tên chỉ huy dễ thở hơn, các nếp nhăn giãn ra, nước da trông bớt vàng hơn. Đàn ông đều giống nhau, bị hình ảnh của chính mình ám ảnh. Mình dám hay không dám? Cô kín đáo chạm vào ngực phải, dưới áo chống đạn, để kiểm tra xem chiếc iPhone thứ hai của cô còn được giấu trong cánh áo ngực không. Nào thì làm!

“Ông có phiền nếu tôi chụp ảnh không?”

“Không hề, tôi sẽ cho cô mượn máy.”

“Tôi thích máy của tôi hơn, tôi sẽ có thể gửi ảnh nhanh hơn đến các cơ quan...”

Cô lấy iPhone ra khỏi chiếc áo thun.

Hắn không dám nói gì.

Cô bắt hắn ngồi lên bàn, quay đầu “sang phải, sang trái, đừng cười, ông là mặt trời, đừng cười!”

Hắn không cười.

Mặt trời, chưa ai từng nói với hắn như vậy.

Hắn vâng lời, bắt đầu nghĩ rằng hắn có thể làm tình với một người vợ của lãnh tụ. Chơi cô ta với sức mạnh của lãnh tụ trước đây, bắn dòng tinh dịch của mình lên người cô ta.

Jeannette quyết đi đền cùng.

Bây giờ mình đặt câu hỏi, từng câu một, mình không được buông tha hắn. Cô đã kiểm soát tình hình. Hắn lưỡng lự, ấp úng, bắt đầu nói, đổi ý, gợi lên thời thơ ấu, rồi những cuộc tra tấn hành hạ của người Mỹ, trong khi hắn chỉ là người Anh em Hồi giáo như hàng ngàn người khác, chỉ mong muốn sống với đức tin của mình: “Họ đánh tôi chảy máu, họ nghiền nát bi của tôi và dấn tôi vào bồn tắm lạnh cứng trong nhiều giờ. Ta chỉ có thể đáp lại cái chết bằng cái chết. Họ đánh thức quỷ dữ bằng cách can thiệp quân sự tại Iraq, Bush và Tony Blair phải được đưa ra trước Tòa án quân sự Quốc tế. Tôi kêu gọi toàn thế giới, với người dân Mỹ, và đặc biệt là những người da đen vẫn mang chuỗi áp bức và phân biệt chủng tộc, thế giới cần có sự công bằng, Allahu akbar!”

Hắn cúi đầu, điều chỉnh cặp Ray-Ban, hai tay run rẩy. Hắn suy sụp vì những gì vừa nói ra. Trái ngược với những gì hắn đã dự kiến. Jeannette tiến lại gần hơn, cô biết mình có cái để nhấn đầu tên đần độn của Rome xuống nước, cô khen tên chỉ huy, cho hắn biết rằng “các giáo sư lỗi lạc về luật pháp Pháp cũng không nói gì khác” những điều hắn nói và nghĩ về Muammar Gaddafi. Cuối cùng, tên Moussa bé nhỏ cũng giống người đó. Muammar cũng là một người đàn ông nguy hiểm, điên rồ, một gã du mục như tất cả mọi người, ông ấy cũng bị hoang tưởng ảo giác. Gầy guộc, xương dẹt, đầy lông, da nâu ô liu phủ các vòm xương sườn, bụng cá tuế, cu đẹp.

Chuyến về bằng chiếc Beechcraft được dự kiến vào giữa buổi chiều. Jeannette chuẩn bị rời đi thì tên Chỉ huy nhận được một tin nhăn. Khẩn cấp. Hắn lánh đi một góc để tìm hiểu. Hắn chịu trách nhiệm đưa hai thợ pháo dày dặn kinh nghiệm đến Paris trong tuần này. Hắn gọi các vệ sĩ để tháp tùng nhà báo ra về. Người phụ nữ Somalia phục vụ trà đã tận dụng khoảnh khắc không ai để ý để nói nhỏ với Jeannette rằng cô đã thấy cô nhà báo cùng đứa bé gái Habiba và nhất là tên Chỉ huy đã ra lệnh giết Habiba. “Con bé đã nghe quá nhiều, hắn đã cho người ám sát thằng anh trai.”

Jeannette thả mình trên chiếc Mercedes.

Đối với cô, thời gian như dừng lại.

Cô nghĩ về cách dựng cuộc phỏng vần. Mô hôi của Moussa toát lên vẻ sợ hãi, gã này là một kẻ bệnh hoạn, tâm lý bị tổn thương, bị mối hận thù đê hèn kích động, không phải lúc nào cũng vô cớ gây hấn khắp mọi nơi bằng mọi giá, và sớm muộn người Mỹ sẽ tiêu diệt hắn, nhưng kẻ điên này có thể nói những điều hay. Cô mỉm cười.

Chỉ huy Moussa nhảy vào chiếc xe bán tải của mình và cùng đoàn hộ tống tới trại người Tunisia. Hắn phải chọn hai thợ pháo. Một chiếc xe sẽ đón họ và họ sẽ rời khỏi ngay buổi tối bằng chiếc thuyền RHIB trà trộn giữa trăm người di cư. Một chiếc RHIB đặc biệt được trang bị động cơ vận hành tốt, dự trữ nhiên liệu và GPS sẽ cho phép họ đến nơi an toàn tại Lampedusa. Sau đó, lộ trình của họ là, Lampedusa, Milan, Paris. Taurbeil-La Grande Tarte sẽ không còn xa nữa.

13

Đường Melita, Valletta, Malta

Mùa hè vô tư ngự trị ở Valletta, nơi hưởng lợi từ dòng khách du lịch chuyển hướng đến từ các bãi biển Maghreb vì các mối đe dọa của Nhà nước Hồi giáo. Tại Đại sứ quán Pháp, trên đường Melita, nhân viên làm việc theo giờ mùa hè. Các văn phòng mở cửa lúc 7 giờ 30 sáng và đóng cửa lúc 2 giờ chiều. Rifat thể hiện rõ sự chăm chỉ và trải qua tất cả các buổi chiều nhốt mình trong văn phòng Đại biện. Ông tận dụng cơ hội này để gửi email cá nhân và viết những bức điện tín không nhắm mục đích nào khác ngoài việc thể hiện sự nghiêm túc của mình với Bộ trong khi ngài Đại sứ đang nghỉ ốm. Trầm cảm cũng có thể lây? Hẳn ông cũng đã bị nhiễm tâm trạng u buồn của vợ mình. Vợ của Rifat và ba đứa con trai đã chạy trốn cái nóng và trải qua tháng Bảy ở Pháp. Cuộc điều tra về các vụ giết người vẫn tiếp tục được tiến hành. Vụ án lắng xuống. Thời báo Times và The Independent không nói về nó nữa. John Peter Sullivan, Tùy viên người Mỹ, người mà ông thường xuyên đi chơi tối cùng từ khi ông “một mình”, khuyên ông tiếp tục để mắt tới cuộc điều tra, nhưng khuyên hay yêu cầu?

Jeannette tạt ngang như một cơn gió và giải thích với thư ký của Rifat rằng cô sẽ đến Libya. Rủi ro cô ấy tự chịu, nếu bị bắt cóc, ta sẽ không đi tìm cô ấy. Dù sao cũng không chấp nhận chuyện cô ấy nhắn qua thư ký của mình. Sau khi quay trở lại, cô ấy phải kể để mình viết một báo cáo cho Bộ. Và nói chuyện với với JP.

Khi Rifat đến đại sứ quán, khoảng 10 giờ, nhân viên an ninh báo với ông rằng một cặp vợ chồng đang đợi trong phòng chờ của Công sứ. “Chính tôi đã đón nhận họ,” nhân viên cho biết, “họ đã đến vào giờ mở cửa, họ gặp vấn đề nghiêm trọng, có chút hoảng loạn, họ không muốn nói với tôi. Người đàn ông là người Pháp, tôi đã xem hộ chiếu của ông ấy. Công sứ ở trong văn phòng, nhưng tôi không biết ông ấy đang làm gì, họ đã chờ hơn một tiếng đồng hồ.”

Rifat đưa thẻ vào cánh cửa thép mà ông đã cho lắp đặt ở văn phòng mình, ông mở máy tính, gửi một số email cho các đồng nghiệp, sau đó quyết định gọi cho viên công sứ ở ngay bên dưới văn phòng của ông, nhưng đường dây đang bận. Như mọi buổi sáng, viên công sứ gọi cho cô vợ rất trẻ người Sri Lanka mà ông ta kết hôn trong thời gian làm việc trước đây ở Colombo. Rifat có quan hệ mật thiết với viên công sứ vì ông phát hiện ra vài điểm yếu ở người này mà ông dự định khai thác để tạo lợi thế cho mình trong việc quản lý nội bộ nhân sự. Viên công sứ, một kẻ bất tài, ghét giao thiệp, hà tiện, không dễ coi, với đôi mắt nhỏ sâu thẳm, vầng trán thấp, ria mép rất mỏng trên làn da nhờn ướt, con ông cháu cha và được cấp trên che chở, giam giữ vợ trong căn hộ của họ ở Sliema. Hắn khóa cửa và rời đi vào buổi sáng, sau khi cho vợ hắn ăn qua loa. Người phụ nữ bất hạnh dầm dề trong nước mắt không ngừng gọi hắn ở văn phòng, dọa sẽ ném mình ra ngoài cửa sổ nếu hắn không cho cô quay về với gia đình. “Đưa những người đó vào văn phòng của tôi, ngay lập tức!” Rifat nói trong hệ thống liên lạc kết nối với lễ tân.

Thư ký đi cùng với Sébastien Grimaud và Rim vào trong căn phòng rộng lớn có chiếc quạt trần quay vù vù. Rifat không đứng dậy chào đón họ vì đang để mắt đến các hồ sơ dang dở trước mặt. Grimaud giới thiệu danh tính của mình bằng vài từ (“công dân Pháp, cư dân tại Carthage, nhà khảo cổ học”) và giới thiệu Rim như một “người bạn”, trước khi giải thích rằng họ buộc phải chạy trốn khỏi Carthage khẩn cấp vì bị những người Hồi giáo đe dọa. Rifat chưa bao giờ nghe nói về cái tên Grimaud này, cô gái có vẻ gần mười lăm tuổi. Vụ việc có vẻ rõ ràng: nhẹ nhất là dụ dỗ trẻ vị thành niên, tệ nhất là ấu dâm. Grimaud, có vài kinh nghiệm về ngoại giao, quyết định khéo léo ra đòn:

“Anh đã ở đây lâu chưa?”

“Một năm rồi.”

“Còn trước đó, anh ở đâu?”

“Tôi làm việc cho ANMO!”

“Vụ Bắc Phi - Trung Đông...”

“Chính xác.”

“Tôi biết rõ Laurent Dutilleux, sếp cũ của anh, tôi làm việc ở Alexandria, ông ta là cố vấn trưởng ở Cairo.”

“Và bây giờ là Chánh văn phòng Bộ trưởng...”

Rifat nói mà không nhận ra điều đó. Ông vội vàng kìm nén những giả thuyết mà ông đã dựng lên về cặp này và về cách mà ông sẽ thoát khỏi họ. Gã đần Dutilleux này có nhiều quyền quyết định bổ nhiệm. Hắn có thể quyết định cho mình chết dí trên hòn đảo này hoặc tệ hơn, giam chân mình ở Bộ.

“Nhờ ông báo cho ông ấy về tình hình của chúng tôi và nếu được phép, tôi sẽ gọi cho ông ấy vào ngày mai hoặc ngày mốt để xin lời khuyên,” Grimaud nói tiếp. “Với tôi, không có vấn đề gì, tôi là người Pháp, nhưng với Rim, lại khác. Con bé sẽ xin tị nạn theo đúng thủ tục, con bé đã bị đe dọa giết trước đó và rất sốc. Đại sứ quán có bác sĩ chứ?”

“Tôi gọi cho ông ấy ngay lập tức (ông nhấc điện thoại lên và yêu cầu nhân viên an ninh đưa bác sĩ đến: “Ngay bây giờ, đúng rồi, gấp!”). Nhưng trước tiên, mời ông và cháu ngồi xuống, hẳn mọi người kiệt sức rồi. Ngoài ra, tôi phải thông báo cho cấp trên về việc ông đến và về yêu cầu của ông. Tôi sẽ tiến hành lấy thông tin nhanh về chuyến đi không may mắn của hai vị, ông có muốn dứt điểm việc phiền toái này ngay giờ không?”

Grimaud và Rim quyết định giải quyết nhanh thủ tục này. Rifat nhờ thư ký dẫn hai người vào văn phòng Đại biện. Trong lúc cô ấy đang phục vụ họ cà phê, ông đi xuống văn phòng công sứ, mở cửa mà không cần gõ, lấy trong tay chiếc điện thoại cố định mà công sứ đang sử dụng rồi nói thẳng vào mặt: “Thiệt tình, ông biết ông đã để ai đợi hơn một tiếng đồng hồ rồi không? Ông không biết, đúng không? Một người bạn của Bộ trưởng đấy. May là tôi đến lúc ông ấy đang gọi điện cho Bộ trưởng. Đúng lúc. Nếu không thì...” Ông chỉ vào công sứ với ngón trỏ trái, và bằng tay phải, mô phỏng một chiếc dao kề cổ mình.

Trong cuộc phỏng vấn, Rifat tỏ ra rõ ràng không tạo áp lực và cho thấy sự ân cần bất ngờ. Rim đánh giá cao “chiến thuật ngoại giao” của ông ấy. Ông cho biết rằng đã báo cho các quan chức Pháp của Văn phòng Bảo vệ Người tị nạn, đang làm nhiệm vụ trên đảo để lên kế hoạch chuyển người vượt biên về Pháp. “Họ sẽ phụ trách hồ sơ của hai vị, chắc sẽ không có vấn đề gì.”

Ngày hôm sau, điện thoại của Đại sứ quán liên tục đổ chuông. Truyền thông Anh-Mỹ đang tìm cách gặp Jeannette. Cuộc phỏng vấn của cô, được xuất bản cùng lúc trên Le Monde-Hebdo và AFP, gây ra nhiều tranh cãi. Rifat không hay biết vì còn mê man với cơn đau đầu nặng do ngủ muộn và uống quá nhiều rượu với John Peter Sullivan, tùy viên Mỹ. Tuy nhiên John Peter đã gửi tin nhắn cho ông về vấn đề đó. Ông muốn nhanh chóng gặp Jeannette. Cuối cùng khi ông phát hiện ra bản in của tạp chí, Rifat hiểu rõ hơn về tình hình. Tiêu đề lớn: ĐỘC QUYỀN! BUSH VÀ BLAIR TRƯỚC CÁC THẨM PHÁN? Đề mục phụ: Một nhà lãnh đạo Hồi giáo Libya yêu cầu họ hầu tòa ngay lập tức tại Tòa án quân sự Quốc tế. Có thể nhà lãnh đạo đó đã nhận sự ủng hộ của các luật sư nổi tiếng người Pháp. Từ đặc phái viên của chúng tôi tại Tripoli.

Ông bắt đầu đọc khi cô thư ký gọi: “Chánh văn phòng gọi điện! Dutilleux.” Ông nhấc máy, nhận thấy sự im lặng, không một tiếng nói, chỉ có im lặng vang vọng trong ống nghe. Tiếp theo là cơn tức giận của Dutilleux. “Anh có biết về cuộc phỏng vấn này không? Đại sứ quán, không phải là Club Med, thưa anh, ngay cả ở Malta!” Rifat nhìn ra cửa sổ. Lá cờ Pháp bẩn và hơi rách. May không có gió, không ai nhận thấy điều đó. “Vàng, thưa ngài Chánh văn phòng, được ạ, tôi đã lên kế hoạch gặp cô nhà báo chiều nay. Tôi gửi ngay cho ngài một báo cáo nhanh. Không, không có tin gì từ Élysée, chắc chắn thế, vâng, Grimaud dưới sự kiểm soát của tôi, một người rất tử tế, chào ngài.”

Dutilleux gác máy. Rifat giữ ống nghe trên tai. Ông nghe tiếng bíp lặp đi lặp lại đến vô tận mà không nhìn thấy cô thư ký ra hiệu cho mình và cuối cùng cô phải hét lên! “Rifat, Élysée, Cố vấn ngoại giao của Tổng thống, tình hình có vẻ căng!”

✽

Dinh thự sứ quán Pháp, Zeborms, Malta

Buổi tối kết thúc. Rifat, do không uống được nhiều rượu nên đã đi vào phòng vệ sinh, bỏ rơi những vị khách của mình đang nốc sạch tủ rượu cognac XO của ông Đại sứ trong phòng khách. Ông rửa mặt bằng nước lạnh và nhìn gương tự tán dương. Bữa tối nay tại dinh thự là một ý tưởng tuyệt vời. Hoan hô Rifat! Ông đã kiểm soát lại được tình hình trong ba tiếng đồng hồ. Grimaud yên tâm về số phận của con bé. Văn phòng tị nạn đã liên lạc với nó. Rim sẽ nhận được giấy thông hành tạm thời cho phép nó vào lãnh thổ Pháp một cách hợp pháp. Cũng không còn vấn đề về phía Dutilleux, nhất là sau khi ông gửi bản tường thuật về cuộc phỏng vấn của ông với Jeannette. Một bản sao gửi cho Élysée. Ông đã gặp được nhà báo tại khách sạn của cô, Jeannette đã cung cấp cho ông rất nhiều thông tin về tên chỉ huy Moussa nổi tiếng này, tâm trạng của hắn, vòng bảo vệ, văn phòng ngầm, những nỗi lo lắng của hắn, v.v... Thực ra: đó là tất cả những gì không có trong bài báo. Ông đã nói chuyện với tùy viên người Mỹ, cũng rất quan tâm. Tôi đánh rộng, thật tuyệt vời. Jeannette đồng ý nói chuyện với ông kèm điều kiện ông ghi tên Habiba vào nhóm người di cư đầu tiên được gửi đến Pháp. Có qua có lại. Chuyện dễ hiểu. Đứa con gái cô bảo bọc sẽ rời đi ngay đầu tuần tới. Nhưng tiết mục hấp dẫn của buổi tối là sự xuất hiện của Levent và Emma tại quán cà phê sau một chuyến đi ở Sicily. Thật bất ngờ khi thấy Levent và Grimaud quen biết nhau. Và từ rất lâu rồi. Một câu chuyện đáng kinh ngạc, gần như một câu chuyện gia đình. Levent có vẻ hơi ngại ngùng khi chúng tôi chứng kiến cuộc hội ngộ của họ. Emma và Rim có vẻ quý mến nhau, hai cô gái dính nhau suốt trong một khoảng thời gian, như hai đứa con nít, để tán chuyện! Khi quay lại phòng khách, ông nghe thấy Grimaud (đúng là người này biết tất cả mọi người) kể với Jeannette rằng ông ta thường xuyên ăn tối cùng với cô tại Dinh đại sứ Pháp ở Tripoli. “Cô không nhớ tôi, các nhà khảo cổ học luôn ngồi ở cuối bàn...”

14

Đại sứ quán Mỹ, thủ đô Tripoli, Libya

Khi hắn thức dậy, ai đó đã ném chăn lên người hắn. Phòng Đại sứ được ánh nắng bình minh soi sáng. Các cửa sổ mở toang, trời hầu như mát mẻ. Lần đầu tiên sau nhiều tuần, Chỉ huy Moussa ngủ mà không gặp ác mộng. Một đêm không gào thét, không hoảng loạn, không run rẩy. Đêm qua hắn đã ngủ cùng một cô gái Mali. Một cô hầu mới, không tệ. Sáng nay, cô gái chuẩn bị trà và trứng rán. Hắn thấy cô tất bật giữa nhà bếp và phòng khách. Cô đặt hộp thuốc của hắn lên chiếc bàn đầu giường. Vòng hoa thơm xung quanh phòng. Bánh mì tươi, hoa cam, hoa nhài. Hôm nay, hắn cảm giác mình có thể bỏ qua những viên thuốc an thần, nhưng để đề phòng, hắn pha chế ly cocktail quen thuộc, hòa một viên thuốc chống trầm cảm cực mạnh với viên nang cần sa. Amayaz là bác sĩ của hắn. Phải chăng cô gái Pháp đã làm cho tôi cảm thấy dễ chịu? Cô gái Mali mang cho hắn bữa sáng, chờ đợi lệnh của hắn, hắn đáp trả cô bằng một cái nhìn. Tôi đã nói quá nhiều với cô ấy vào đêm qua. Hắn chọn một bộ đồ liền thân màu đen trong phòng thay đồ, chỉnh cái mũ nồi trên đầu, đi vài bước lên sân thượng. Những người vệ sĩ ngủ trên sàn nhà, trên các tấm thảm, cuộn tròn trong trang phục djellabas, súng AK giữa hai chân. Đó là những kẻ hạnh phúc nhất. Ánh đèn ngoài trời chứa natri tự động tắt trong một tiếng rít nhỏ. Từ hai ngày nay, hắn gần như chắc chắn rằng, người Mỹ đã từ bỏ can thiệp quân sự. Tụi Pháp thì đang bị mắc kẹt trong mớ hỗn độn nội bộ. Kịch bản không thể tưởng tượng trong hôm qua lại trở thành hiện thực hôm nay. Amayaz nói với hắn ngày hôm qua rằng sẽ tạo ra một con đường mới cho ma túy nối với Mali. Nếu Chúa sẵn lòng, chúng ta vẫn còn vài ngày tốt lành trước mặt. Levent đã mở cho hắn hai tài khoản ngân hàng. Tôi sẽ thoải mái, nếu tôi thoát được. Đấng tối cao rủ lòng thương xót những người chiến đấu nhân danh ngài. Hắn quay vào nhà để uống trà trong phòng khách và thắp sáng bức tường tivi của mình, mở đài BBC. Tay hắn run rẩy khi đưa chiếc ly lên môi. Hắn nói với bàn tay của mình, “Tại sao mày run vậy?” Hắn cười, đi tìm chai J&B còn lại dưới chân giường, pha rượu whisky và trà. Khi hắn uống, tay hắn không còn run nữa. Trên màn hình tivi, vẫn là phóng sự về du lịch ở Thái Lan. Tôi sẽ làm một chuyển du lịch đến đó, khi có thể. Mặt trời lên mời hắn bước vài bước trong khu vườn đã từ bỏ trong dinh thự. Tất cả đều yên tĩnh. Tay cầm ly whisky, hắn ngồi xuống chiếc ghế mây, gần cây ô liu. Hắn nhắm mắt, vuốt râu, hắn không nhớ đã có một buổi sáng dễ chịu đến thế từ nhiều năm nay. Tiềng vù vù áp sát, ngoài tầm nhìn của hắn, hắn quay đầu lại, đó là tiếng động cơ, hơi khó chịu, hắn đứng dậy, không quá lo lắng. Hôm nay không được hoang tưởng, mình kiểm soát được. Khi chiếc máy bay không người lái bất ngờ xuất hiện sát mái nhà, quả bom laser vừa được ném ra, Moussa ngay lập tức bị xé thành từng mảnh. Các tòa nhà của Đại sứ quán hầu như không rung chuyển do vụ nổ.

15

Khách sạn Palm Rock, Sliema, Malta

Tôi không nói với Rim về chuyện đó, nhưng tôi bàng hoàng. Thật kinh khủng. Trong những khổ nạn nghề khảo cổ của mình, tôi đã rời khỏi nhiều quốc gia nhanh hơn tôi muốn. Lebanon, Cyprus, Campuchia, v.v... nhưng chưa bao giờ tôi lại tháo chạy trong những điều kiện như vậy. Khi hồi tưởng những chuyến đi của mình ở Tripoli, tôi không thể không tự nhủ rằng mình đã thoát trong gang tấc. Hai liên lạc viên của tôi đã thành tro, trong tình trạng đặc biệt thảm khốc. Tôi đã biết về cái chết của Moussa khi xem kênh CNN tại khách sạn, trong khi Rim và Emma đang tắm nắng ở ven hồ. Moussa, tôi không thương tiếc hắn ta, tôi sẽ không khóc lóc sướt mướt vì một tên quỷ dữ, và nếu tôi đã chấp nhận lời đề nghị của Levent, đó là để hạ gục hắn và chấm dứt tình trạng cướp bóc của hắn. Người Mỹ đã không mất thời gian. Tôi đã gửi các thông tin cho Bruno để cáo buộc hắn và có lẽ để ám sát hắn, nhưng những kịch bản này vẫn còn rất mơ hồ. Tôi đã không nghĩ đến máy bay không người lái. Tôi tưởng tượng hắn chưa chết ngay.

Levent là một trường hợp khác. Tôi rất thân với bố của anh ta đến nỗi cái chết của anh khiến tôi xúc động. Năm mươi tư tuổi, nhỏ hơn tôi gần mười tuổi. Tất nhiên, anh ấy cũng không hơn gì đồng phạm Moussa của mình, mặc cho anh ấy cư xử theo cách của giới thượng lưu Ottoman. Tôi cũng đã gửi cho Bruno đủ bằng chứng để buộc tội anh về tội buôn lậu bất hợp pháp khi đúng thời điểm. Tương tự với vị khách hàng Pháp ở London. Chúng ta luôn nghiêm khắc hơn với người thân của mình. Không chỉ Ferrouges là người Pháp, vẻ thiện cảm, không chỉ anh ta tham gia vào mạng lưới tội phạm, mà anh ta còn mang một kiểu lương tâm khiến tôi bị sốc. Thật kiêu ngạo khi anh ta nói với tôi: “Trong gia đình của chúng tôi, chúng tôi đã luôn quen đi tới những nơi có tiền.”

Nhờ có Rifat, chúng tôi biết thêm một chút về cái kết của Levent, bị thủ tiêu trong nhà vệ sinh của sân bay trong khi anh ấy đang đón chuyến bay cuối cùng tới Rome. Đã bị bắn, như Rifat nói, bằng một khẩu 9 li gắn ống giảm thanh. Bà lao công thấy anh ấy gục ngã trong vũng máu trên bồn cầu, hộp sọ vỡ nát. Trò trẻ con đối với kẻ giết người: vách ngăn các phòng vệ sinh không chạm trần nhà. Cái chết rơi từ trên cao xuống. Levent có hai hộ chiếu (khác nhau) và hai điện thoại trong túi. Hình như, tùy viên Mỹ, John Peter Sullivan, đã có mặt trước cảnh sát Malta. Ông ấy đã mang đi tất cả mọi thứ.

Ngày hôm sau, Rim có cuộc hẹn với Emma, như mọi ngày kể từ khi chúng tôi đến. Ngay khi nghe tin, cô đã cố gắng liên lạc Emma nhưng vô ích. Tôi đi cùng Rim đến nhà của cô trong khu phố cũ Sliema cách khách sạn chúng tôi không xa. Một người bán rau quả ngồi cả ngày phía sau quầy hàng, đối diện nhà của cô, nói với chúng tôi rằng anh ta nhìn thấy cô rời đi trên một chiếc taxi với một chiếc túi du lịch xách tay. Tại văn phòng của cô, một người nào đó thông báo với chúng tôi rằng gia đình cô có tang buộc cô phải trở về Pháp.

Giờ đây, thậm chí hơn cả trước đây, tôi không được từ bỏ. Tôi đã giải thích với Rim rằng Dutilleux và Rifat đang cố hết sức để giục chúng tôi rời đi. Cũng có khả năng rằng Habiba, cô gái người Somali được Jeannette bảo hộ, sẽ đi cùng lúc với chúng tôi. Tin mới sốt dẻo đã giúp Jeannette lấy lại uy nghi trên bục truyền thông và giờ đây Rifat dường như tuân theo mệnh lệnh của cô. Tôi phải thừa nhận cô rất thân thiện. Tôi đã xem một trong những cuộc phỏng vấn của cô trên BBC và ấn tượng với bức chân dung Moussa của cô. Jeannette đã giới thiệu hắn ta như một kiểu người đột biến liều mạng trong thế giới sau khải huyền, một tín đồ chỉ sùng bái cái chết, “gần giống những kẻ vô chính phủ trong cuộc nội chiến Tây Ban Nha, hò hét Viva la Muerte!”

Chúng tôi buộc phải nán lại nơi đây thêm một tuần nữa. Rifat đã báo trước với tôi rằng tùy viên quân sự người Mỹ có thể hỏi ông một số điều về Emma. Tôi đề nghị dành hai hoặc ba ngày trên hòn đảo nhỏ Gozo để đổi gió. Một chiếc thuyền đã đến đón chúng tôi tại bến và sau một giờ trên biển, chiếc thuyền thả chúng tôi xuống cảng phà ở Gozo.

Khách sạn tôi chọn cách cảng mười lăm phút di chuyển, bằng ô tô. Rim mượn Emma một cuốn sách của Balzac, Lão Goriot. Trên taxi, con bé đọc cho tôi nghe một câu mà nó thuộc lòng: “À! Hãy nhớ điều sau: vở kịch này không phải là truyện hư cấu hay tiểu thuyết. Tất cả đều thật, chân thật, đến nỗi mọi người đều có thể nhận ra những yếu tố đó ở chính bản thân mình, có thể trong tim mình.” Khi tôi hỏi con bé tại sao lại thích câu này, nó cười phá lên: “Cháu không đặc biệt thích nó, và cháu cũng mới bắt đầu đọc cuốn sách này, nhưng câu này làm cháu liên tưởng đến chúng ta. Kể từ khi chúng ta rời Carthage, cháu có cảm tưởng rằng chúng ta đã trở thành hai nhân vật trong một vở kịch mà mọi thứ đều giống hệt, chao ôi...”

Đó là lần đầu tiên tôi ngạc nhiên khi thấy mình bi quan. Bên ngoài cửa sổ xe taxi, những ngọn đồi khô cằn chạy dọc bên đường, bị các bức tường của một pháo đài bao trùm, sau đó là một đồng bằng trồng trọt, trải dài, xanh ươm màu lá xương rồng bao quanh, dẫn đến thị trấn nhỏ Sannat, nơi có những ngôi nhà bằng đá màu vàng, với sân thượng nằm trên cao, được tô điểm như nhà thờ bởi những lá cờ khổng lồ với màu sắc rực rỡ. Tôi muốn hỏi Rim rằng con bé có hối hận về mối quan hệ của chúng tôi không, nhưng nó im lặng.

Buổi tối, chúng tôi đang dùng bữa trên sân thượng, đêm về nhanh trên biển và trên các hòn đảo, một vài tiếng nổ làm chúng tôi giật mình. Những tiếng nổ dường như đến từ phía bên kia sân thượng, ở phía xa cây minh quyết. Khuôn mặt Rim nhăn nhó, con bé thì thầm điều gì đó khó hiểu. Tôi nghiêng người dựa vào nó và choàng tay qua cổ. Những thực khách xung quanh chúng tôi tiếp tục lấy thức ăn ở bữa tiệc buffet. Một bồi bàn tiến lại gần với chai rượu vang Sicilia của chúng tôi được giữ lạnh trong nước đá. Tôi hỏi cậu ấy những tiếng nổ này đến từ đâu: “Đó là lễ hội làng, chúng tôi bắn pháo hoa, đêm nay chương trình sẽ rất ấn tượng.”

“Chúng tôi có thể tham dự đúng không...” Rim nói rụt rè, bằng tiếng Ả Rập.

“Tất nhiên, thưa cô,” người phục vụ trả lời, “mọi người có thể tham dự.”

Ánh trăng lấp lánh theo chuyển động nhẹ của những cây cọ. “Cháu có nhận ra nó không?”

“Tất nhiên, đó là mặt trăng của cháu, mặt trăng Sidi Bou Saïd của cháu, mặt trăng Carthage của chúng ta, nó đã kết nối chúng ta, nhìn kìa, nó mỉm cười với cháu.”

Chúng tôi đi xuống những con đường ở Sannat nơi vang lên những tiếng cười và tiếng hát. Một đám đông di chuyển trong bóng tối. Các nhóm nhạc chạy khắp phố phường, theo sau là các nhóm nhỏ gồm mọi lứa tuổi và dường như hòa trộn tất cả các tầng lớp.

Chúng tôi đã chọn bước theo một ban nhạc kèn đồng, hòa cùng một nhóm người trẻ tuổi. Các chàng trai cầm chai bia hoặc rượu gin trong tay. Tôi không thể không để ý đến các cô gái, luôn xinh đẹp, dường như không lo lắng che giấu sự quyến rũ của mình. Trong nhà hàng, Rim đã phát hiện rằng con bé có thể hiểu tiếng Malta, gần giống với tiếng Ả Rập, nó rất vui khi nói một vài từ với những người đang đồng hành cùng chúng tôi. Người dân nơi đây đã trưng bày những bức tượng thánh họ sùng bái ở các lối ra vào nhà. Thánh Paul, thánh Mary, thánh Margaret - và thậm chí cả Chúa Jesus. Một số được trưng bày trong lồng kính, đôi khi có kích thước đồ sộ, được trang hoàng với chi phí cao. Qua sự xa hoa như vậy, nếu trong tình cảnh khác tôi đã cho rằng nó sến súa, giờ tôi thấy được cảm xúc tôn giáo sâu đậm của họ. “Tất cả đều thật, ở đây cũng vậy,” Rim thì thầm vào tai tôi và mỉm cười.

Chúng tôi hòa mình vào sự hưng phấn vui vẻ, gần như quyến rũ, bao quanh chúng tôi. Tôi rất ấn tượng, khá cảm động - Rim cũng thế, sau này con bé nói điều đó với tôi. Tôi thầm hỏi về những gì chúng tôi đang trải qua. Lễ Thanh tẩy, lễ Lên đồng, lễ Dâng tặng, lễ Dionysia?

Các cuộc diễu hành xuất phát khác nhau nhưng cuối cùng hội tụ tại quảng trường của nhà thờ, tất cả các cánh cửa đều mở. Bên trong được chiếu sáng chói, được tô điểm và trang trí đậm, giống như mặt tiền bên cạnh, được bao phủ bằng một lớp trùm của bóng đèn điện nhiều màu. Trẻ em, các cặp đôi mặc áo phông và mang dép tông, những người trung niên, thanh thiều niên ra vào nhà thờ trong dòng người liên tục, chỉ dừng lại để cầu nguyện hoặc hồi tưởng. Một vài tiếng nổ báo hiệu sự khởi đầu của đợt pháo hoa cuối cùng, trong khi các nhạc sĩ và đoàn quân của họ tiếp tục lang thang trên những con đường tối tăm.

Đèn, biểu ngữ, nhạc lễ hội cũng như diễu hành chậm trong Tuần Thánh. Tại sao tôi lại nhạy cảm với những cơn sóng buồn tràn qua nơi ồn ào hạnh phúc này? Rim và tôi lặng lẽ trở về khách sạn, kèm theo nhịp điệu của những tiếng ồn ào dai dẳng vang lên từ xa.

Rim ngã xuống giường khi vào phòng và ngủ ngay lập tức. Một lát sau, Bruno gọi cho tôi qua chiếc điện thoại di động mà chúng tôi dùng để liên lạc. Tôi trèo lên mái nhà của bungalow để trả lời. Cậu yêu cầu tôi liên lạc với Emma càng sớm càng tốt. Tôi trả lời rằng cô ấy đã rời đảo.

“Không ai biết cô ấy đã đi đâu sao?”

“Không một ai biết.”

“Khi nào chú về?”

“Chúng tôi sẽ có mặt ở Paris trong ba ngày tới.”

“Cháu phải gặp chú ngay khi chú về tới.”

Đây là lần đầu tiên cậu sinh viên cũ không gọi tôi bằng thầy.

Sáng hôm sau, chúng tôi đến thăm những ngôi đền ở Ggantija, những công trình hoành tráng và rất bí ẩn. Chính Rifat đã nói với tôi về địa điểm này. Tôi chụp một bức ảnh hành lang lối vào và gửi cho đồng nghiệp của mình, đang đào bới ở Bergheim, tỉnh Alsace. Ở đây cũng vậy, như chỗ của cậu ấy, chúng ta đang đắm mình trong thời kỳ đồ đá mới. Ba ngàn năm trước các kim tự tháp.

Một nền văn minh từng rất phồn vinh trên hòn đảo này, biết lái thuyền, hiểu chuyển động của các chòm sao, có thể xây dựng bằng đá phiến to, điêu khắc thân hình người phụ nữ ở Botero và nền văn minh ấy đã lụi tàn. “Chú có nghĩ Tunisia sẽ được nhớ đến sau năm nghìn năm không? Và Pháp nữa?” Rim hỏi tôi khi chúng tôi xếp hàng ở bãi đậu xe để đón phà trở về. “Có lẽ các nhà khảo cổ học, những Maspero của tương lai, sẽ tìm thấy tàn tích của Les Tamaris. Họ sẽ tìm thấy một bức hình của cả hai chúng ta, và họ sẽ cố gắng viết nên cuộc đời của chúng ta. Cháu tò mò muốn biết những gì họ có thể kể!”

16

Đường Belles-Feuilles, Quận 16 Paris, Pháp

Một cuộc tấn công khác, lần này là trong một cửa hàng bách hóa lớn ở Bordeaux. Sau Strasbourg, Lille, Nice và những thành phố khác. Sau vụ nã súng tại một trường Do Thái, sau vụ ám sát hai linh mục và một thầy đạo. Cái chết đang hoành hành trên lãnh thổ của chúng tôi. Nỗi sợ lớn dần cùng với sự quen thuộc. Khi xem tin tức trên BEM-TV, các nhà báo hầu như mừng rỡ vì số lượng nạn nhân ít, “chỉ có chục người bị thương, trong đó có hai người nghiêm trọng, nguy cơ tử vong cao”, hình như bộ phận kích nổ trên chiếc áo đánh bom cảm tử của một kẻ khủng bố đã không hoạt động, Bruno đã nhận được một tin nhắn của sếp yêu cầu anh đến chỗ ông ấy. Anh đến Quận 16 với tình trạng khô miệng dai dẳng.

Ngày hôm qua, anh đã đến một bữa tiệc, với các đồng nghiệp trong đội Chống tội phạm. Anh đến đó chỉ để thoát khỏi chứng sợ các cuộc tấn công và để tránh nhàn rỗi trầm cảm mà anh đang cam chịu, giống như tất cả những người cũ của khu biệt thự.

Một nữ cảnh sát mới vào nghề, Évelyne (anh chỉ biết tên cô), với khuôn mặt cởi mở và đôi mắt sáng, giải thích với anh rằng cô có bằng thạc sĩ về Quan hệ quốc tế, nhưng vì không tìm được việc làm nên cô đã ứng tuyển vào cảnh sát quốc gia. Họ trải qua buổi tối tại nhà cô. Cô sống gần Denfert. Trong căn hộ nhỏ của cô, bàn bếp dơ dáy. Quần áo ở khắp mọi nơi, có đĩa CD của Noir Désir. Thêm vào đó, cô nghe đi nghe lại Le vent nous portera. Cô Évelyne này không thu hút anh lắm, nhưng anh bắt đầu nhận thấy cô quyến rũ khi cô ngã ngửa với một tràng cười và đạt cực khoái mãnh liệt. Anh chuẩn bị đứng dậy ra về, vào khoảng 2 giờ sáng thì cô nói: “Anh có thể ngủ lại đây, nếu anh muốn...”

Anh chưa bao giờ nghĩ Lambertin sống trong một căn hộ nhỏ như vậy. Trong thế giới nhỏ bé này, mọi thứ được sắp xếp ngăn nắp, mọi thứ ở vị trí của chúng một cách ám ảnh, giống như thư viện chỉ chứa những cuốn sách lịch sử. Chiến tranh Thế giới thứ nhất, Chiến tranh Thế giới thứ hai, chiến tranh Đông Dương, chiến tranh Algeria, chiến tranh Việt Nam, chiến tranh lạnh, xung đột giữa Israel và Palestine và các tài liệu tin tức chính trị, chủ yếu bằng tiếng Anh. Bức ảnh đen trắng đóng khung được treo ở giữa một bức tường trống là hình một người phụ nữ, chắc chắn là vợ ông ấy. Không thể không nhìn thấy cô ấy. Mình thậm chí không có ảnh nào của Marie-Hélène. Hơn nữa mình sẽ làm gì nó? Lambertin lấy từ một tủ rượu bằng gỗ hồng mộc theo phong cách Art Deco của người Ấn một chai rượu whisky, hai chiếc ly và đặt hai khăn lót bên dưới mỗi chiếc.

“Cảm ơn sếp, đừng lấy whisky cho em. Một ít nước, là được.”

“Tùy cậu vậy...” Lambertin nhìn Bruno với ánh mắt khó hiểu và sau đó tiếp tục: “Bộ trưởng đang loay hoay, ông ta nhầm lẫn mọi thứ và thậm chí bắt đầu kể lể với báo chí, trước đây thì không, đó không phải là kiểu người ông ấy. Sớm muộn ông ấy cũng sẽ bị ‘tuýt còi’. Matignon muốn kết quả. Theo thông tin tôi có, họ sẽ sớm cần chúng ta. Đó là lý do tôi muốn gặp cậu. Chúng ta phải sẵn sàng. Grimaud của cậu, cậu vẫn còn liên lạc với ông ta?”

“Em đã nói chuyện với ông ấy ngày hôm kia. Ông đã trốn khỏi Tunisia.”

“Bị đe dọa?”

“Những đám lạ mặt trong khu nhà ông ấy, chúng đột nhập vào nhà.”

“Cậu có gặp tên điệp viên Thổ Nhĩ Kỳ đã bị bắn hạ không?”

“Levent à? Grimaud kết nối với hắn và thông báo cho chúng ta, như em đã thông báo cho sếp.”

“Người Mỹ đang theo sát vụ này và cho tôi hay về nó. Tổng lãnh sự ở Istanbul, một phụ nữ có phẩm chất tuyệt vời, đã gửi cho chúng ta rất nhiều thông tin về người đó. Kể từ cuộc đảo chính Sissi, Levent được giao bí mật trợ giúp các chiến binh Hồi giáo đã trốn khỏi Cairo và đến Istanbul để trú ẩn. Chúng tôi có hình ảnh của hắn ở Kobane, với một chỉ huy tình báo quân sự của Nhà nước Hồi giáo. Đồng thời, hắn cũng nói chuyện với người Kurd và tất nhiên đã thông tin cho người Mỹ về tất cả mọi người...”

“Giống hệt bố hắn!”

“Cha nào con nấy. Erdogan đang thay đổi chiến lược, ông ta buộc phải dọn dẹp nội bộ. Có thể ông ta đã đưa cho Nhà nước Hồi giáo những bằng chứng về mối liên hệ của người đó với người Kurd. Hành động lập tức. Kẻ giết người hẳn đã đến từ Libya.”

“Levent có mối quan hệ với một người phụ nữ Pháp...”

“Tôi muốn nói với cậu về điều đó. Cô gái này, chúng ta phải tìm khẩn cấp. Và bạn của cậu ở Taurbeil-Tarte...”

“Harry?”

“Harry, đúng rồi. Thằng bé này không được lơ là, để mắt đến nó mỗi ngày nếu cần thiết. Nếu Bộ Nội vụ mất nhiều thời gian như vậy, đó là vì họ không nhận được bất kỳ thông tin từ tình báo nội bộ. Còn chúng ta, với thông tin của cậu về mối liên hệ giữa Libya-Taurbeil, là khá ít, nhưng ta vẫn có manh mối...”

Ông sếp già nói như chưa từng được nói. Ông tiếp tục xoáy vào những giả thuyết, xem xét những điều chắc chắn và những ngờ vực của mình, ông duy trì các mạng lưới bí mật, đánh hơi khắp nơi, tìm kiếm thông tin, như ông đã làm suốt cả đời.

Bruno nghĩ rằng sẽ không có ai nhắc lại chuyện đó, quá nhiều thù hận, quá nhiều oán giận đối với anh, và sau đó anh nhớ đến một suy nghĩ của mình, khi anh đến nhận nhiệm sở: “Khi một con chó có xương để gặm, nó không bao giờ để mất...”

17

Taurbeil-Tarte, ngoại ô Paris, Pháp

Tiếng mưa tí tách đánh thức Harry một cách nhẹ nhàng. Tiếng gõ của những chiếc gậy trống mảnh mai cùng với lời nhạc vang vang trong đầu của nó. Trong cuộc sống, tôi lạc lối / Và những con chó ít cô đơn hơn tôi / Ba mẹ đã nuôi dạy tôi / Những người đáng thương - họ đã rời bỏ tôi / Cuộc sống mà họ trải qua / Tình yêu họ dành cho tôi/ Mọi thứ đã biến mất. Nó trải tấm nệm và cẩn thận để không chạm đầu lên trần. Trong sáu tháng, nó vẫn mới đang trưởng thành. Nếu tiếp tục như vậy, nó sẽ phải dọn đi. Nhưng tôi đã không sục ngã / Và vật lộn / Trên những tầng mây / Một thanh kiếm xuất hiện / Món quà của nước mắt / Durandal bên cạnh tôi / Ngày đó tôi nghĩ rằng tôi đang mơ. Nó luồn lách theo đường ống tới chỗ có nước gần nồi hơi, cạo những sợi râu mới mọc. Trên những tầng mây / Một thanh kiếm xuất hiện / Món quà của nước mắt. Nó kết nối điện thoại với chiếc loa mini và mở bản thu âm mà nó đã sửa không biết bao lần vào đêm hôm trước, trước khi chìm vào giấc ngủ. Trong cuộc sống, tôi đã lạc lối / Trong cuộc sống tôi tìm lại mình / Động từ nói với tôi / Ca từ sẽ là thanh kiếm của tôi / Eh eh... Nó nghe bản mới. Luôn luôn có những lỗi sai nhỏ. Và nó không biết giai điệu nào phù hợp với những “Eh eh” ở cuối. Xóa nó đi? Để xem. Ngày mai, còn có video nữa.

Những áng mây lớn trôi trên bầu trời xanh. Nhiều nhóm phụ nữ từ khắp phố phường đổ về chợ. Họ thì thầm với nhau. Các tin đồn về tình hình lan truyền nhanh. Ít đàn ông. Những tên lính đánh thuê của bọn đầu gấu ngủ muộn, u mê trong bữa tiệc khuya. Không bóng cảnh sát, mặc dù đã có hai cảnh sát bị bắn chết vào ngày hôm qua tại khu phố gần đó, sau cái chết của một thanh niên. Nó đi về phía khu nhà của Ông chủ M’Bilal. Nó chạy, những ca từ ồn ào trong đầu nó, đúng là chúng không rời xa nó nữa. Món quà của những giọt nước mắt / Durandal bên cạnh tôi / Ngày đó, tôi nghĩ rằng tôi đang mơ. Nó nhìn thấy khuôn mặt của bố mẹ mình trên nhiều đám mây cùng một lúc, mỉm cười với họ, nó nhảy lên vỉa hè, hàng tá rác rưởi, Những con quỷ của thành phố / Những kẻ đánh đập và hiếp dâm / Phê pha với ma túy / Hôm nay tôi muốn hét lên / Hãy bỏ đi, hãy rời khỏi đây. Băng qua những con đường và luồn lách giữa những chiếc ô tô, nó bước nhanh vào sảnh nhà của Ông chủ M’Bilal, mấy tên bảo vệ da đen được chuyển đến nơi khác, nó nhìn chằm chằm ba tên râu rậm nhỏ con kiểm soát cầu thang đến chỗ ông chủ, những đứa mới, kiệm lời nhưng lịch sự, chúng nhận ra nó, mùi hôi thối thọc vào cổ họng nó, lúc nào cũng là những con chó đó.

Nó bấm chuông. Tiếng chó sủa, tiếng ăng ẳng, tiếng la hét. Người phụ nữ lớn tuổi mở cửa, bà ấy chỉ cao bằng nửa người nó, bà lùn đi khi nó cao thêm, nó trao cho bà một nụ cười giả tạo, bà bị đè dưới sức nặng của sợi dây chuyền vàng, Bilal đang đợi nó trên giường. Lưng trần, hắn hút thuốc và xem điện thoại. Một cô gái Ukraine, là người mới, đang sơn móng chân trên chiếc ghế bành, Harry nghĩ rằng cô có đôi chân đẹp (màu đỏ hồng trên móng chân của cô khiến nó ngứa ngáy), nó nói với cô điều đó, Bilal cười nắc nẻ: “Mày bắt đầu biết nói chuyện với phụ nữ à?” Cô gái quay sang nhìn nó với ánh mắt dò hỏi. Hắn dịch. Cô gái trả lời bằng tiếng Anh: “Cậu ta thật dễ thương”

“Được rồi, bây giờ, em ra ngoài đi,” Bilal nói với cô. Cô đứng dậy, đi ra và kéo lê đôi văn hài của mình.

M’Bilal do dự không sờ vào bộ hạ của nó, đây là lần đầu tiên. Có lẽ hắn thấy thằng bé quá to lớn, đặc biệt khi nhìn từ giường. Hắn đã nốc rượu vodka với cô gái Ukraine đêm qua, đôi mắt đỏ ngầu, nhưng lời nói của hắn quả quyết, trương lực, từng câu chữ của hắn từ ruột gan thốt ra trên đôi môi, như thường lệ. M’Bilal tập trung đến nỗi mắt hắn có vẻ tiến sát hơn khi nói. Harry nhìn hắn chăm chú, cẩn thận không làm ảnh hưởng đến từ tính của mình, nó làm chủ bản thân, đề phòng, nó biết con thú này, không được đánh giá thấp, nó đang học một bài học, biết những gì nó còn nợ hắn (năng lượng, sức mạnh của ngôn từ), nhưng phân tích từng giây của tình huống. Vì điều gì đó mới vừa xảy ra: lần đầu tiên, nó nghĩ rằng mình sẽ chế ngự Ông chủ M’Bilal. Không phải chỉ nhờ vào sự tăng trưởng chiều cao, mà có điều gì đó khác. Trí-tuệ-hơn-người, đang thuộc về nó, nó chắc chắn về điều đó. Đừng vội mừng Harry, cẩn thận, chưa xong đâu, được thôi, nhưng dù vậy, trước mặt ông ấy sáng nay, tôi cảm thấy mạnh mẽ. Bình tĩnh, bình tĩnh... Trước đây, tôi không có sự lựa chọn, tôi là nô lệ của ông ấy và thậm chí là lá bùa hộ mệnh của ông ấy, tôi lắng nghe ông cùng với những cái gật đầu, nhưng tôi sợ. Tiếp tục gật đầu, không kiêu ngạo... M’Bilal vừa nói vừa mút răng cá sấu, một con chó chảy nước dãi trên mắt cá chân của hắn, người dựa vào gối.

“Mày đã không quên bài học của tao chứ con trai?”

“Ác độc! Ác độc! Ác độc!”

Giọng nói của cậu bé đã thay đổi. Tự tin hơn. M’Bilal nhận thấy sự biến đổi. Hắn nhìn nó trước khi nói tiếp:

“Ác độc, chúng ta đều sẽ cần nó, bây giờ hơn bao giờ hết, vì đã đến lúc hành động. Việc đầu tiên, tao sẽ phải đi xa.”

“Ông chủ đi xa à?”

“Đừng lo lắng, con trai, không xa lắm. Tao đã mua một biệt thự gần Melun, với hồ bơi nước nóng, tất nhiên tao giữ căn hộ ở đây. Mày biết mẹ tao rồi đấy, bà đang già đi, bà cần một chút không gian xanh. Tao sẽ ở gần các cộng sự Ma Rốc, họ đã dọn tới đó được hai năm. Thượng nghị sĩ sẽ là hàng xóm của tao, ông ta có một căn nhà ở trong khu đó. Nhân tiện, ông cảm ơn mày về chiếc đồng hồ. Tao sẽ không xa Eurodisney, mày sẽ đến gặp tao.”

“Nếu ông cho phép, thưa Ông chủ.”

“Tao sẽ mời mày nếu mày ngừng gọi tao là Ông chủ. Mày phải tiếp tục báo cáo cho tao mỗi ngày. Tao sẽ liên lạc vào cái điện thoại tao sẽ cung cấp cho mày.”

“Còn mấy người cận vệ, thưa Ông chủ M’Bilal, họ sẽ ở lại chứ?”

“Một số đã đi đến Toulouse. Chúng cần thay đổi không khí. Những đứa khác tiếp tục làm việc trong vùng của tao. Hiện nay, tao đã cho chúng nó đi về quê nghỉ mát. Nếu mày thấy chúng luẩn quẩn trong khu vực, hãy nói với tao. Con điếm, Ruskof, nó sẽ ở trong căn hộ, tao sẽ gửi tài xế tới rước khi tao cần ả. Tao có cảm giác ả ta đã lọt vào mắt xanh của mày, tao nói có đúng không?”

“Cô ấy có vẻ dễ thương.”

“Nếu mày cần ả, mày cứ nói với tao, ả sẽ là món quà của tao cho mày, nhưng đừng bao giờ làm mà không báo trước cho tao điều gì.”

“Cảm ơn Ông chủ M’Bilal.”

Harry nghĩ M’Bilal mong đợi một chút lòng biết ơn nhiều hơn từ nó, nó thất vọng không thể lừa phỉnh hắn. Một yếu điểm, cẩn thận. Vấn đề là nó không quan tâm đến những con điếm mà ông chủ ban tặng. Kiểu con gái này không giúp nó xây dựng tương lai. Trong một giây, nữ ca sĩ Rhiannon Giddens, đó là kiểu phụ nữ mà mình muốn, khiến nó thả hồn theo điệu nhạc tuyệt vời Lost on the river này, giai điệu đã truyền cảm hứng cho nó bài hát Dans la vie j’étais perdu[1]. Trong một khoảnh khắc, không có tiếng ồn nào khác ngoài tiếng chó đang phấn khích trên đôi chân của chủ nó. Harry quyết định tập trung lại. Nó lấy áo thun lau kính, gật đầu và nhìn thẳng M’Bilal.

“Tao cũng muốn mày để mắt đến hai người anh em của chúng ta...”

“Cháu có biết họ không?”

“Không, họ vừa mới đến, người Tunisia, những người ngoan đạo, tao đã gặp họ ngày hôm qua, họ nói chuyện hay. Như sách nói, một lời nói tốt giống như một cái cây tốt; gốc của nó ổn định và nhánh của nó hướng lên trời. Họ đã có một chuyến đi sóng gió và thương tiếc một bạn đồng hành vừa bị giết ở Libya. Hiện tại họ đang nghỉ ngơi ở tầng hai của một khu ổ chuột cũ, trong tòa tháp Montaigne. Mày biết chỗ nào rồi chứ?”

Harry đẩy ghế ra. Nó đứng dậy để che giấu sự phấn khích của mình, vì Ông chủ vừa thay đổi giọng điệu. Thông thường, chính nó cung cấp thông tin cho hắn. Nó báo cáo tất cả. Những âm mưu bất chính và những đồn thổi. Đúng và sai, cái gọi là chuyện bá láp. Hôm nay, lần đầu tiên, ngược lại. Hơn nữa, Ông chủ ít lớn tiếng hơn, nói chậm hơn, không có lời nào nói ra mà cần phải lặp lại.

“Cháu biết rõ nơi đó.”

“Họ sẽ ở một thời gian, hầu như sẽ không đi ra ngoài, nghỉ ngơi tại đó, họ có một ít tiền, tao đã mang đến một ít đồ dự trữ, họ sẽ không khát, không đói, cũng không mệt chừng nào còn ở chỗ chúng ta. Mày không có liên lạc gì với họ, nhưng tao báo với mày rằng họ đang ở đó. Tuy nhiên, họ có tên và số điện thoại mới của mày. Có khi cần...”

“Ông chủ M’Bilal đừng lo, cháu sẽ chăm sóc họ.”

“Tao biết chứ, mày nghĩ tao thích mày vì đôi mắt con bò của mày à? Không. Tao tin tưởng mày, mày là đứa con trai mà vùng Grande Tarte đã ban cho tao. Tao sẽ đào tạo mày, chính mày cũng sẽ ngạc nhiên.”

Cuộc nói chuyện kết thúc. Ông chủ đưa tay vào giữa hai chân và ôm nó. “Mày đang được thăng chức, mày có nhận ra điều đó không?”

Trong hành lang, Harry nhận thấy rằng bà mẹ đã xếp khoảng mười lăm chiếc vali Vuitton, sẵn sàng được đưa đi. Đây là dọn nhà. M’Bilal nắm lấy tay nó trước khi nó rời đi. “Một điều nữa, các lính canh sẽ móc nối mày với một anh chàng từ Fleury, cậu ta tên là Saïd. Hãy gặp cậu ta ngay bây giờ, và giúp đỡ một tay nếu cậu ta cần.”

Khi nó rời khỏi nhà của M’Bilal, nó cố ghi nhớ toàn bộ cuộc trò chuyện, để có thể nói lại gần như chính xác từng từ một. Hẳn Bruno sẽ đánh giá cao.

Nó băng qua đường hầm để xem lão Bouhadiba có ở đó không. Đã hai tuần nay không thấy lão. Nó lo lắng. Lão có bị bệnh không? Tại các hiệu sách, đã từ lâu không ai nhìn thấy lão. Harry chợt thấy vợ của lão trở về từ siêu thị cùng con trai, là đứa út, nó chạy về phía đó. Họ có vẻ hơi bối rối, khi có một đứa cao gầy da đen như nó hỏi họ về “người bạn” của mình. Người con trai trả lời, trong khi mẹ nó nhìn vào đôi giày: “Bố bị ốm. Bệnh khí thủng. Bố bị khó thở, đến giờ bố không thể ra ngoài được nữa. Em sẽ nói với bố rằng anh đã tìm bố...”

Nó gặp Saïd tại quán cà phê của Nhà Văn hóa (Bilal là phó giám đốc, sau cuộc bầu cử thành phố, hai mươi năm trước) vào cuối buổi chiều. Nó dành một tiếng uống trà với người này. Hai mươi tuổi, nhà tiên tri nhỏ có râu, mặc chiếc quần lửng. Hơi tưng tửng. Không phải một người khó chịu, Hary đánh giá và buộc phải suy luận kể từ khi nó cố gắng khái niệm hóa nhiệm vụ của mình, nhưng vẫn lo lắng. Tên này chớp mắt liên hồi, như thể đang gửi tín hiệu moóc bằng mí mắt. Hắn thiếu kiên nhẫn. Tên Saïd này đã kết nối với nhiều bạn bè. Hắn ta không cần gì nhiều, ngoại trừ cần trò chuyện. Hắn kể về nhà tù mà hắn vừa ra khỏi, có vẻ như hắn nuối tiếc Fleury, Harry nghĩ trong đầu khi lắng nghe: “Bốn nghìn tù nhân trong đó có hai nghìn anh em nắm quyền, kiểm soát việc giam, việc đi lại trong các hành lang, sân chơi, hình phạt, đánh hội đồng, cầu nguyện. Và ngay cả sân cỏ nhỏ trước văn phòng của bà giám đốc... Cậu nghĩ rằng tôi đang khoe khoang à, cậu lầm. Nơi đó như một vương quốc nhỏ bé, cứ như trong mơ, trường đạo Hồi giáo lớn nhất châu Âu. Cậu biết đấy, tôi đang thực hiện một nhiệm vụ ở đây (Harry nhảy dựng lên khi nghe từ này, nhiệm vụ, vậy là trao đổi nhiệm vụ), ngài M’Bilal có nói với cậu về chuyện này? Có? OK. Tôi ở đây để xem những gì những người anh em của chúng tôi nỗ lực. Ngài M’Bilal nói với tôi rằng cậu biết tất cả mọi người. Cậu có thể giúp tôi nếu tôi cần?”

“Đừng lo lắng, người anh em.”

Rời khỏi Nhà Văn hóa, họ đi qua các quầy hàng thực phẩm sáng đèn neon. Loa phóng thanh của xe tải nhỏ phát liên tục các bản nhạc Ả Rập. Sau cơn mưa buổi sáng, trời trở nên rất oi. Không khí có mùi hắc ín, mùi khói của bánh mì kebab, thơm mùi thịt cừu thui. Từng nhóm cô gái che mặt băng qua quảng trường trong những tràng cười và bộ cánh đầy màu sắc. Trên giao lộ nằm ở vành đai, đến giờ mở bán của tụi buôn ma túy. Khách hàng ngồi nhịp chân sau tay lái chờ lấy hàng. Vũ điệu ba lê của những ánh đèn pha tạo ra những quầng sáng trắng. Lời kêu gọi cầu nguyện phát ra trên phố. Những lá cờ Algeria, của trận đấu bóng đá cuối cùng, phấp phới trước cửa sổ của các tòa nhà được sắp xếp một cách ngẫu nhiên, trong ánh hoàng hôn chạng vạng, như vẽ lên một bức tường thành đứt đoạn.

Saïd có nụ cười của một người trẻ và được hứa hẹn những điều tuyệt vời. Hắn ta vừa chào Harry nhưng nán lại, tay buông thõng, dường như không vội rời xa nó. Mí mắt hắn chớp càng lúc càng nhanh. Mép miệng giật giật như có tật.

“Anh là người ở đâu?” Harry hỏi, khi hiểu ra rằng hắn còn có chuyện để kể.

“Tôi đã nói với cậu rồi, tôi ở Fleury.”

“Thế trước đây?”

“Ở Remiremont.”

“Nó như thế nào?”

“Tồi tệ. Nhất là so với ở đây, cậu biết đó, ở đây, tôi cảm thấy như ở nhà. Cậu nhìn xung quanh xem, ta đang ở nhà của chúng ta, người anh em, tốt hơn nhiều so với ở Marrakech, họ gọi nó là một Thành phố Thánh.”

“Inch’Allah...”

Harry mỉm cười với hắn trước khi rời đi.

Nó nở một nụ cười chân thành.

Nó hiểu những gì mà người trợ thủ mới của M’Bilal có thể cảm nhận. Tuy hiểu, nhưng nó nhìn thấy một thứ khác so với tên khốn này. Nó cũng vậy, nó yêu khu phố của mình, đó là khu phố của bố mẹ, hơn cả giấc mơ châu Phi của họ, Chúa bảo vệ họ nơi họ đang ở. Nó không cần học cách yêu thương, vì nó đã nhận, và tiếp tục nhận phần yêu thương dành cho nó từ bố mẹ. Và một bản năng tồn tại vững chắc. Nó cũng vậy, cũng có thể đã bị những lời hứa của M’Bilal làm mờ mắt. Bằng tiền của hắn ta. Nhưng nó may mắn được nói chuyện với bố mẹ hầu như mỗi đêm. Và nó cũng biết Saïd sẽ có kết cục như thế nào. May thì sẽ bị vắt kiệt sức bởi tên M’Bilal đã tìm cách trốn. Xui thì sẽ là một kẻ giết người và tử vì đạo. Cỗ máy giết chóc được khởi động. Harry bị ám ảnh bởi việc phải ý thức về từng hành động cử chỉ dù rằng đang trong một tình cảnh vô cùng tồi tệ. Nó nghĩ rằng mình đã bước vào giai đoạn đầu tiên của sự trưởng thành. Tôi đang cất cánh, bây giờ tôi là người quyết định. Nó cố gắng xác định những loại người chính đang hiện hữu và xem loại nào phù hợp với nó.

Một ngày nọ, trong rừng, nó muốn chết và đoàn tụ với gia đình. Chúa quyết định rằng nó phải sống và đưa Bruno đến. Nó bước đi thật nhanh, như mọi khi, nhưng niềm vui của buổi sáng không còn nữa. Kể từ khi gặp Saïd, ưu sầu và nghi ngờ đã ghim những chiếc lao lên tế bào thần kinh của nó. Và có khi nào rốt cuộc chính mình là người sai lầm khi âm mưu chống lại “những người anh em”?

Khi về tới nhà, nó khui một lon Heineken. Nó lắng nghe cái nó gọi đùa là “bản demo” trên iPhone, nhai miếng bánh mì kẹp được nhúng vào trong hộp xốt mayo. Những lời nhạc slam của nó nghe tệ hơn buổi sáng. Tối nay nó chưa thể bắt đầu tự quay phim. Nó đã ghi âm vài phiên bản ngẫu hứng. Mình phải tiếp tục, việc này sẽ cần thời gian. Nó nghĩ sẽ tự sướng nhưng ngủ thiếp đi khi lầm bầm những lời đó.

18

Đường Volontaires, Quận 15 Paris, Pháp

Marie-Hélène gọi Bruno để nài nỉ anh tới gặp con gái lớn của họ càng sớm càng tốt, và không nói gì thêm. Bruno có chút lo lắng, Bây giờ đã quá 10 giờ rưỡi và Laure nói rằng nó sẽ tới nhà anh lúc 10 giờ. Giống như mẹ nó, luôn luôn trễ giờ... Miễn là không có chuyện gì xảy ra... Anh đã chuẩn bị một ly sô-cô-la nóng và mua hai chiếc bánh sừng bò cho con bé. Tôi tự hỏi con bé có điều gì quan trọng muốn nói với tôi đến như vậy. Tiếng chuông làm anh giật mình. Sự có mặt của con bé làm cho không khí của cái studio nhỏ bé bị bão hòa ngay khi nó bước vào. Anh muốn ôm nó nhưng nó chỉ hôn lên má. Tại sao con bé lại cắt tóc ngắn như vậy? Anh muốn nhìn con bé nhưng nó cứ không ngừng quay mòng mòng trong phòng và không thể nhìn vào ánh mắt của nó. Thân người mảnh khảnh, đã bắt đầu ra dáng, con bé đang dần mất đi vẻ tomboy và trông ngày càng giống Marie-Hélène, thật khó tin... Nó từ chối sô-cô-la, thích trà hơn. “Con cảm ơn, nhưng con không ăn bánh sừng bò. Bánh sừng bò của bố, nó không tốt: 10 gram chất béo, 24 gram tinh bột trong đó có 4 gram đường. Nhìn nội thất nhà bố kìa, không chỗ nào có thể tệ hơn...”

Con bé nói quá nhanh đến nỗi anh phải cố gắng để hiểu nó. Bruno hầu như không nhận ra con gái mình, mặc quần jean bó sát đến tận đỉnh mông. “Trà của bố hãm chưa đủ...” Hình như anh nhìn thấy một hình xăm trên mông phải con gái. Không thể nào, Marie-Hélène đã không thể để chuyện này xảy ra... Tin nhắn liên tục vào điện thoại di động của con bé. Nó trả lời tất cả và không quan tâm đến anh. Con bé đã nghĩ đến việc rửa tội, liệu có phải chuyện nó muốn nói với mình? Có lẽ thế, nhưng mình có thể trả lời con bé như thế nào, nó làm mình đờ người, mình không được tỏ ra quá cứng. Con bé ngồi trước mặt anh. “Con phải nói với bố chuyện này.”

“Cái xỏ khuyên của con, cũng được đó, bố phải thừa nhận rằng bố không thích, nhưng cái này, đeo trên tai, kín đáo như vậy, rất hợp với con.”

“Vậy thì tốt, con cứ nghĩ bố sẽ nổi trận lôi đình. Con thấy vui vì bố thích, bởi vì con có một cái khác, bố nhìn nè...” Nó thè cái lưỡi to đùng và anh nhìn thấy chiếc lưỡi phiên bản mới của đứa con gái bé bỏng của mình.

Đôi mắt của Laure bé nhỏ, nét thanh tao của nó, cái lưỡi hồng hào tỏa ra một năng lượng đáng sợ. Nó nhìn anh có một chút khinh bỉ, nó biết rằng trong cuộc chiến chống lại bố, nó đang ghi điểm, và tiếp tục ra đòn.

“Bố, trông bố có vẻ không muốn gặp con... Kệ bố. Tuy nhiên chuyện này rất quan trọng vì con đang yêu. Tất nhiên con không việc gì phải giải thích với bố, nhưng con muốn nói với bố về điều này, vì sự trung thực. Hơn nữa, mẹ cũng động viên con.”

“Con yêu, con đã làm đúng, bố rất mừng cho con, con có chắc về sự lựa chọn của con không? Tên của người con trai lọt vào mắt xanh của con là gì? Cậu ta có phải là bạn học trong lớp? Cậu ta bao nhiêu tuổi?”

“Dĩ nhiên bố sẽ hỏi như vậy, một người có suy nghĩ cứng nhắc, hễ đề cập đến vấn đề này là ngay lập tức, bố ơi là bố...”

“Bố không nghĩ điều bố nói lại...”

“Bố ơi, con yêu Marguerite, cô giáo KHTĐ của con!”

“Bố không hiểu... KHTĐ?”

“Khoa học trái đất, môn học yêu thích của con, nhờ cô Marguerite, con rất muốn bố gặp cô ấy, không phải ở nhà bố, quá quê mùa, cô ấy làm thêm về trang trí nội thất ngoài giờ dạy của mình...”

19

Đường Espiguette, Quận 5 Paris, Pháp

Đây từng là nơi lý tưởng để chúng tôi đáp: một con hẻm cách Panthéon hai sải chân, ba gian phòng lớn, rất sáng, ở tầng một, với cửa sổ gài then cao, nhìn ra sân lát đá. Cầu thang cẩm thạch nhạt, được viền với tay vịn bằng sắt, dẫn ra một cánh cửa màu xanh lá trên lầu.

Ba ngày trước khi rời Malta, tôi nhận được email nhóm từ một đồng nghiệp trẻ chuẩn bị đi Trung Quốc dạy học. Anh ta đang thuê căn hộ nội thất đầy đủ, ở ngay trung tâm Paris, rất gần trường Sư phạm. Chúng tôi thỏa thuận qua điện thoại và tôi đã chạy đến văn phòng Western Union ở Valletta để chuyển phát nhanh tiền thuê một năm trả trước. Tôi thậm chí đã trả tiền điện và các phí khác cho anh. Người đồng nghiệp tài năng này, trước tiên là nhà Hán học rồi sau đó chọn khảo cổ học, vội vàng bỏ nhà ra đi giống chúng tôi, nhưng vì lý do ít đáng sợ hơn. Đại học Nam Kinh đã tuyển anh ấy, một công việc có mức lương hấp dẫn, và hợp đồng có hiệu lực ngay vào cuối tháng. Anh chỉ đủ thời gian để đóng hành lý và lên máy bay của Air China, với hạng vé thương gia.

Rim nhanh chóng làm một vòng các gian phòng ngay khi chúng tôi đến. Tôi thoáng cảm thấy rằng mình đã từng sống trong khung cảnh này rồi, nhưng tôi đã hoàn toàn bị mê hoặc bởi cách con bé chiếm hữu nơi này nên tôi không còn chú ý đến. Rim ngay lập tức nghĩ rằng nó trông giống như “ngôi nhà của chúng ta ở Carthage”. Có lẽ vì những cuốn sách. Và dĩ nhiên “ngôi nhà của chúng ta” làm tôi tan chảy. Tấm sàn được phủ thảm Caucian. Tôi nhận thấy (bệnh nghề nghiệp) rằng căn phòng có một bộ sưu tập khá đẹp, phong cách chiết trung, về các đồ vật từ khắp nơi trên thế giới. Sự đa dạng và tính độc đáo của những căn phòng khiến tôi nhớ đến Bruce Chatwin. Tôi dừng lại trước một bức tranh khảm nhỏ - nghệ thuật safavid? - thể hiện một hàng rào nho, chùm nho và lá nho, còn trong tình trạng rất mới.

Trong nhà vệ sinh, có những chồng tạp chí quần vợt. “Chú có biết bạn chú chơi quần vợt không?” Rim hỏi tôi rồi phá lên cười.

“Không, chú không biết.”

Nó dừng lại trước bức hình chân dung đen trắng của một chàng trai với những lọn tóc nâu dài, với nụ cười của nhà vô địch trong cuộc đấu hữu nghị Grand Slam.

“Xem ra anh chàng này cũng điển trai, chú có biết anh ta không?”

“Đó là chủ nhà của chúng ta.”

“Cháu nghĩ anh ta già hơn rất nhiều.”

“Anh này đã từng là sinh viên của chú, chú nói với cháu rồi...”

Nhận xét của con bé cũng chẳng gây khó chịu, nhưng rõ ràng cô bé đã nghĩ rằng đồng nghiệp này bằng tuổi tôi. Tôi đến gần để nhìn vào bức hình. Bên cạnh tôi, anh như một đứa trẻ to xác tóc xoăn. Tôi im lặng. Ký ức về Valentine bị nhấn chìm trong sự im lặng này. Tôi nhận ra mình đã để tấm ảnh của cô ấy ở lại Carthage. Tấm ảnh đã theo tôi khắp mọi nơi. Tôi thấy mình trong căn hộ mà chúng tôi đã thuê trước khi cưới nhau, trên Đại lộ Gobelins, nơi đầu tiên và duy nhất chúng tôi sống cùng nhau. Đó là một căn hộ hai phòng trống trơn, cũng rất sáng sủa. Vậy tôi mới nói đây là khung cảnh tôi đã trải qua. Valentine quay chìa khóa trong ổ cửa lối vào, hét lên vui sướng. Chúng tôi làm một vòng ngôi nhà vừa chạy vừa cười, sau đó cô cởi bỏ quần áo và nói rằng cô muốn làm tình. Có những ngày chúng ta không bao giờ quên.

Màn đêm buông xuống trong căn hộ tối om (điện chưa được nối) và chúng tôi đã nói chuyện rất lâu, nằm dựa vào nhau trên sàn nhà, thử tưởng tượng đến tương lai. Không bao giờ mất nhau. Tôi luôn nghĩ chúng tôi là nạn nhân của số phận. Cô gái mà tôi đã hôn trong bếp, vào ngày Valentine mười chín tuổi, chẳng thu hút tôi, chẳng làm tôi hứng tình, và tôi chưa bao giờ nghĩ sẽ vụng trộm sau lưng vợ mình. Điều gì đã đưa đẩy tôi? Tại sao Valentine lại xuất hiện vào thời điểm đó?

Rim tiến tới và vuốt ve cằm tôi, sau đó con bé lấy một tờ giấy trắng, lôi từ trong giỏ cây bút Montblanc mà tôi đã tặng, và viết, từng chữ bay bướm: Cuộc sống thật đẹp, tận hưởng đi! Cô ấy cười phá lên, như Valentine, rồi sà vào vòng tay tôi nhẹ nhàng như cánh bướm.

Tôi đã phát hiện một bầu không khí kỳ lạ bao trùm ngay khi chúng tôi đến sân bay. Lính vũ trang ở khắp mọi nơi, biểu hiện kỳ lạ trong ánh mắt mọi người, có vẻ hầu như tất cả đều giữ khoảng cách với nhau. Rim không thể nhận ra sự lo lắng này. Con bé thiếu cơ sở so sánh, đây là lần đầu tiên nó đến Pháp, đối với Rim, đây là nơi trú ẩn an toàn. Tôi gọi cho Dutilleul ở Bộ Ngoại giao để cảm ơn ông ấy đã can thiệp giúp và báo tin cả hai chúng tôi đều ở Paris. Tiếp đến tôi hẹn gặp Bruno vào ngày hôm sau. Tôi hình dung cậu ấy đã có nhiều tiến triển nên có vẻ rất muốn gặp tôi. Sau đó, Rim muốn gặp Habiba, người đã trở về trên cùng chuyến bay với chúng tôi, trước khi được bộ phận nhập cư chuyển đến một trung tâm đào tạo ở tỉnh. Habiba và Rim đã trò chuyện rất nhiều trong suốt chuyến bay. Nó bắt tôi hứa rằng chúng tôi sẽ đến gặp Habiba ở nơi cô bé ở.

Đó là đêm đầu tiên của Rim ở Paris, con bé muốn nhìn thấy tháp Eiffel. Nó đi đôi bốt cao gót màu đỏ và chúng tôi đi ăn tối trên nhà hàng sân thượng ở Quảng trường Alma. Chúng tôi đi bộ về, tay trong tay. Nhiều người nhìn chằm chằm vào chúng tôi khi chúng tôi băng qua đường, vài người thậm chí còn ngoảnh đầu lại. Lúc đầu, tôi nghĩ rằng sự quan tâm này nhắm vào dáng vẻ của Rim, vào sự lịch lãm, cho đến khi tôi nghe thấy một nhóm trẻ chế giễu “gu của những thằng già dịch” của con bé. Những lời nói của họ đã đưa tôi trở lại “bức ảnh của nhà vô địch quần vợt”. Tôi tự trấn an mình hết mức có thể, cứ nghĩ rằng họ thèm muốn con bé và họ đang ghen tị. Vậy đâu có vấn đề gì.

Rim không ngừng nói trong suốt quãng đường chúng tôi đi dạo, bình luận mọi thứ nó nhìn thấy, mặt tiền, sông Seine, cây cầu, ánh đèn của mấy chiếc bateaux-mouches, những vết hoe đầu tiên trên lá cây dẻ, khiến nó nghĩ đến mùa đông chúng tôi sẽ cùng nhau ở Paris. Gần nhà, tôi thấy trên tường một tấm áp phích thông báo một chuỗi hòa nhạc tại New Morning.

Thật ra, mãi một thời gian sau tôi mới hiểu ra vấn đề, tôi tưởng sẽ viết lại toàn bộ trắc trở của cuộc đời mình, đi lại con đường, như tua lại bộ phim, bắt đầu từ con số không. Với một Valentine hoàn hảo khác, một diễn viên đóng thế bí ẩn khiến tôi mất đi nhận thức về thời gian đã qua, về cái chết và về những thay đổi của chính mình. Nghi lễ thay thế theo tục Shaman đầu tiên đã diễn ra một cách tự nhiên, ngay khi Rim đến nhà tôi, vào một buổi tối, ở Carthage. Tôi phát hiện rằng ở Paris, thành phố của Valentine, kế hoạch vẫn hoạt động tốt.

Trong những nghiên cứu của mình, đôi khi tôi sử dụng kỹ thuật hình ảnh siêu phổ được các nhà vật lý thiên văn sử dụng đầu tiên để nghiên cứu màu sắc của các ngôi sao. Máy này phân tích một vật thể và có thể “nhìn thấy” những thứ không thể nhìn thấy bằng mắt thường, bị xóa hoặc sửa đổi, bằng cách lọc các phần khác nhau của quang phổ ánh sáng. Với Rim, tôi không cần bất kỳ máy móc nào. Con bé đã cho tôi thấy lại ánh sáng của Valentine. Tôi nhìn con bé cử động, cười, nói. Tôi nhắm mắt lại và tự hỏi: em đang ở đâu? Ở Paris? Hay ở Carthage? Đại lộ Gobelins hay trong căn hộ của một nhà khảo cổ Hán học? Khuôn mặt của Valentine và Rim hòa vào nhau. Tôi quyết định tổ chức một bữa tiệc tại New Morning càng sớm càng tốt.

20

Dinh Thự Matignon, đường Varenne, Quận 7 Paris, Pháp

“Mọi người vào chỗ, ông ấy đang đến!” Cô thư ký thông báo và chạy đến bộ phận báo chí. Các cảnh sát đứng dưới chân cầu thang dẫn lên tầng trên, từ lúc nhận nhiệm vụ buổi sáng đã hiểu rằng họ không thể đi mua hàng giảm giá trên mạng như đôi khi họ hay làm. Cả giám đốc cảnh sát lẫn tình báo đang ngồi trên ghế nóng. Tất cả các tờ nhật báo sáng đều in một tiêu đề, cỡ chữ lớn: BẤT LỰC.

Cánh cửa Matignon mở hướng về đường Varenne, hai chốt thép chống xâm nhập cắm xuống sàn lát đá. Một đoàn xe nối đuôi nhau tiến vào trong sân. Người phụ trách lễ tân chưa kịp mở cửa xe, Thủ tướng đã bước xuống và chạy về phía bậc thềm, hai thành viên Văn phòng Chính phủ theo sau một cách khó khăn, tay trĩu nặng đống hồ sơ.

Lambertin ngồi đợi trên một băng ghế ở sảnh tầng một và lật xem các tờ báo. Ông ấy đứng dậy nhưng Thủ tướng vượt qua mặt mà không để ý đến ông và lao vào văn phòng của mình. Bộ trưởng Bộ Nội vụ đi theo sau vài phút. Lambertin đứng dậy một lần nữa, nhưng Bộ trưởng, với khuôn mặt khó chịu, nước da nhợt nhạt, toát lên sự thiếu kiên nhẫn lạnh lùng, không chào. Ông ấy chuẩn bị ngồi xuống thì thấy đồng nghiệp Boulais đến, kẻ đã kiện mình và quyết tâm làm trong sạch Bộ bằng cách loại bỏ “phương pháp cổ xưa và mờ đục tai tiếng” mà Lambertin là hiện thân. Boulais mỉm cười và ôm chầm lấy ông: “Chúng tôi đã đấu đến cùng, chuyện không dễ, nhưng anh thấy đấy, anh lấy lại được phòng của anh, và thậm chí cả khu biệt thự, chúng tôi đã làm được.”

“Cảm ơn anh đã đưa xe đến rước tôi...”

“Bộ trưởng thông báo cho chúng tôi về cuộc họp này lúc rời khỏi Dinh thự. Khi báo cho anh, tôi vẫn ở cùng ông ấy trong sân, các nhà báo cách đó chưa đầy ba mét, chúng ta đang ở giữa vòng xoáy truyền thông...”

Thủ tướng chủ trì cuộc họp khủng hoảng này. Dưới bầu trời mạ vàng đang ngồi quanh ông ta là một số thành viên của Nội các, Bộ trưởng Bộ Nội vụ và các cộng sự chính của ông, cũng như cố vấn của Tổng thống Cộng hòa về an ninh và chống khủng bố, một cựu thành viên của khu biệt thự, người đã rời khỏi đó trước cuộc bầu cử Tổng thống cuối cùng để làm việc riêng cho ứng cử viên. Ông ta là người đã yêu cầu Bộ trưởng đưa Lambertin trở lại cuộc chơi. Lambertin đang ngồi ở cuối bàn, bên cạnh một thực tập viên về truyền thông. Thủ tướng tuyên bố ngắn gọn: “Chúng ta sẽ thực hiện tất cả các biện pháp cần thiết. Chúng ta dường như không thể ngăn chặn các cuộc tấn công mới trong khi chúng ta phát hiện ra thủ phạm của các cuộc tấn công này đều quen thuộc với mật thám của chúng ta. Bộ trưởng Bộ Nội vụ, đề xuất của anh là gì?”

Bộ trưởng bị chất vấn có vẻ đang lấy hơi và tìm đề xuất của mình. Kể từ ba tháng nay, danh tiếng tốt đẹp của người đàn ông kín đáo này đã tan vỡ. Ông cúi người về phía tách cà phê của mình. Cái cách ông làm khi im lặng, giọng nói điềm tĩnh, gần như nữ tính của ông, hai tay đưa ra trước miệng, như thể ông muốn ngăn không cho ai nhìn thấy môi mình: ông lại trở thành kẻ âm mưu nhỏ bé Trotskyist như khi còn trẻ, thời ông dành cả ngày và đêm để cài người vào hội sinh viên mà cuối cùng ông nắm giữ vị trí điều hành. Đó là cách ông đối mặt với sự cô đơn mà ông đã không quen khi thành công. Lời nói của ông trống rỗng như một tài liệu nội bộ. Lambertin nghĩ rằng, đối với những ai lắng nghe ông ấy, những cuộc khủng bố, những nạn nhân bị cứa cổ, những chiếc xe cài bom, những cảnh sát bị giết ngay tại nhà trong khi ngủ, tất cả thế giới chết chóc và hận thù này dường như là hoàn toàn hư ảo. Ông ấy lúc nào cũng xa vời thực tế, lâu nay ông đã thành công với điều đó, nhưng bây giờ, thì không thể. Ông tuyên bố các biện pháp chung chung như thể chúng là ngoại lệ rồi sau đó, với vẻ ngây thơ giả tạo, trực tiếp chuyển lời cho Lambertin nói rằng giờ đây ông ta sẽ trở thành “Cố vấn đặc biệt” phụ trách cuộc chiến chống khủng bố.

Lambertin phát biểu bằng giọng nói hơi khàn, thái độ nhân từ, không kiêu ngạo, tận dụng vóc dáng một người đàn ông vừa nhiệt huyết vừa mệt mỏi, từng trải và biết rằng tuyệt vọng là cái giá phải trả để chấp nhận thực tế. Ông bắt đầu bằng cách nói nhanh về cuộc tranh luận pháp lý làm ám ảnh mọi tâm trí từ khi ban bố tình trạng khẩn cấp.

“Tất cả quý vị đều biết rằng chúng ta có trong tay hai vũ khí pháp lý. Hành chính tư pháp, hành động phòng ngừa, tư pháp hình sự, được khởi động sau khi có phạm tội. Qua nhiều thập kỷ, hành chính tư pháp đã bị rút ruột, theo hướng có lợi cho thẩm phán hình sự, trở thành người duy nhất quyết định các quyền tự do cá nhân. Điều này có thể được chấp nhận trong thời bình, nhưng sự cân bằng này không còn đáp ứng tình trạng khủng bổ khẩn cấp, một tình huống quá nhiều ràng buộc.”

Thủ tướng, gật gù lắng nghe, ngắt lời ông:

“Vậy theo ông Cố vấn đặc biệt, chúng ta biết chúng nhưng chúng ta chỉ được bắt chúng hoặc đưa chúng vào tù khi chúng đã phạm tội?”

“Đúng như thế, thưa ngài Thủ tướng.”

Bằng việc nói đến câu chuyện hành chính tư pháp này, Lambertin biết mình đang làm gì. Ông đã dàn trận những con tốt của mình nhằm chuẩn bị phản công lớn. Ông quyết tâm đẩy lên lợi thế của mình:

“Bên cạnh đó, chúng ta là nạn nhân của việc phủ nhận kép thực tế. Ở Syria, sáu năm trước, các đồng nghiệp tình báo nước ngoài của chúng tôi tin rằng Assad sẽ tiêu trong tám ngày. Nhiều dữ liệu mật về việc này đã được gửi đến Tổng thống. Sự ra đi của Assad được các nhà ngoại giao làm thành một phần quan trọng của bất kỳ giải pháp nào cho cuộc khủng hoảng Syria. Tôi cho quý vị xem lại một thông tin do một nhà Ả Rập học nổi tiếng nhất của chúng tôi gửi cho Bộ trưởng của ông ấy. Đây là những gì người Anh-Mỹ gọi là wishful thinking, nói cách khác, mù quáng tự nguyện. Chính như thế mà bi kịch Syria đã trở thành một trung tâm tuyển dụng và một trung tâm huấn luyện lớn cho các chiến binh thánh chiến, nói một cách khác là nơi phiêu lưu của họ.”

Thủ tướng gõ tay trái lên chiếc điện thoại di động của mình, trả lời một vài tin nhắn bằng hai cú nhấp, sau đó quay sang Cố vấn ngoại giao của mình, bản thân ông ấy đang mải mê lật đọc văn bản một cách căng thẳng. Cuối cùng ông ấy tìm thấy tài liệu đang tìm kiếm (một bản sao của thông tin được Lambertin nhắc đến?). Và không một lời, ông chuyển nó cho Thủ tướng đọc, trong khi Lambertin giả vờ tham khảo các tài liệu của chính mình. Ánh sáng ấm áp chiếu vào phòng họp qua cửa sổ công viên vẽ nên những vòng sáng trên sàn gỗ Versailles trong văn phòng cũ của tướng de Gaulle, tại Libération. Bộ trưởng Bộ Nội vụ bĩu môi với thái độ của một người buộc phải lắng nghe những điều tầm thường. Thủ tướng gọi cho cố vấn của mình, họ thì thầm với nhau, sau đó ông hất cằm ra hiệu mời Lambertin tiếp tục.

“Cảm ơn Thủ tướng, tôi cũng đã nói gần hết. Phủ nhận thực tế thứ hai: đã hai mươi năm nay, hàng chục vùng lãnh thổ đã thoát khỏi sự hào phóng và kiên định của nền Cộng hòa. Những vùng lãnh thổ bị mất này đóng vai trò làm căn cứ phía sau và là nơi sản sinh những kẻ khủng bố, người Pháp và người nước ngoài.”

“Lạc đề! Lạc đề!”

Bộ trưởng Bộ Nội vụ vừa chơi bài ngửa. Ông ra vẻ phẫn nộ và kêu gọi sự khôn ngoan của Thủ tướng. “Những vùng lãnh thổ này là kết quả thất bại về mặt xã hội của những người đi trước. Chúng ta phải đối mặt với một vấn đề xã hội. Dù gì cũng không phải là vấn đề an ninh cộng đồng.”

Thủ tướng dò hỏi ý kiến của cố vấn Tổng thống bằng ánh mắt, ông suy ngẫm một hồi trước khi nói: “Tiếp tục đi Lambertin, về điểm cuối cùng này, Bộ trưởng Bộ Nội vụ cũng không hẳn không có lý, nhưng... anh cứ tiếp tục.” Lambertin biết mình đã thắng và nghĩ đến việc triệu tập một cuộc họp tại khu biệt thự càng sớm càng tốt.

“Tôi nghĩ rằng cần phải quay lại thực địa, khắp mọi nơi, ngay cả những khu vực khó khăn nhất. Chúng ta sống, chúng ta hành động, chúng ta suy nghĩ, nhưng lại đứng quá xa với chính với bản thân chúng ta, những giá trị của chúng ta, của đất nước chúng ta.”

21

Đường Espiguette, Quận 5 Paris, Pháp

Emma để lại vài lời trấn an trên hộp thư thoại của Rim. “Xin lỗi vì đã ra đi mà không từ biệt em. Chị không có lựa chọn khác. Gia đình có tang. Đang ở Paris. Chị đã mất điện thoại di động. Chị sẽ liên lạc lại với em sau. Emma.” Sự biến mất của Emma khiến cho tâm trạng của Rim buồn nản. Con bé hy vọng có thể gặp lại cô bạn của mình vào lúc này khi cả hai đều ở Paris. Rim nói rằng tình bạn đẹp đẽ này đều do công của tôi. Tựu trung, con bé bắt đầu xem tôi là ân nhân và đặc biệt là hay nói với tôi điều đó. Tôi đã chứng kiến, mà không đưa ra bất kỳ bình luận nào, về sự biến đổi tính cách nhanh chóng của nó.

Từ khi chúng tôi rời Carthage, Rim đã khẳng định với tôi nhiều lần rằng sau “tuổi thơ ngột ngạt” , chỉ có sự buồn chán và những lần bị bắt nạt, cuộc sống chỉ bắt đầu từ ngày con bé rời khỏi nhà dì để theo tôi. “Giống như một con cún,” nó nói thêm, vừa cười vừa sủa. Gâu, gâu!

Niềm vui của cô bé khi nhận tin nhắn của Emma khiến tôi lại nhớ về những lần vui vẻ của Valentine. Dường như Emma đã gọi từ điện thoại cố định, số điện thoại bị ẩn. Rim đã nhảy lên ôm lấy cổ tôi. “Cô ấy ở Paris, vui quá, chúng cháu sẽ gặp lại nhau!” trước khi nghe đi nghe lại tin nhắn những hai mươi lần. Đằng sau giọng nói của Emma, những thông báo khó hiểu, được phát ra từ những chiếc loa, đã làm nhiễu bản ghi âm. “Có vẻ như cô ấy ở trong một nhà ga, nhưng thật mơ hồ, nghe không rõ.”

Ngày tôi làm thủ tục tại lãnh sự quán ở Valletta để nhận giấy thông hành tạm thời, tôi đã giải thích với Rim rằng mình có một người bạn trong ngành cảnh sát, một trong những học trò cũ của tôi. Cô bé đã giả vờ không nghe và hôm sau cô nói với tôi rằng cô ghét cảnh sát. Vào đêm chúng tôi đến, tôi đã báo trước với cô, mà không một lời giải thích, rằng tôi phải gặp người bạn Bruno này càng nhanh càng tốt, có thể ngay tại căn hộ. Tôi đang tự hỏi sắp xếp cuộc gặp gỡ này như thế nào thì Rim đề nghị tôi giao chiếc máy của cô cho “bạn của chú, chú biết là ai đấy, anh cảnh sát, Bruno, để anh ta thẩm định tin nhắn. Như thế chúng ta sẽ biết chị ấy gọi cháu từ nơi nào. Đây sẽ là manh mối quý giá để giúp chúng ta tìm ra chị ấy.” Tôi gọi cho Bruno để hẹn gặp vào cuối buổi chiều.

Tôi đã mập mờ nói với cậu ấy về một thiếu nữ mà tôi quý mến và muốn cô ấy được an toàn, nhưng không đi sâu vào chi tiết. Khi có tiếng chuông cửa, Rim hành động như thể con bé muốn lánh đi để không gặp cậu ấy, nhưng tôi đã nắm tay giữ nó lại. Bruno hầu như không kịp nhận ra rằng đó là người phụ nữ Tunisia trẻ mà tôi đã kể với cậu. Con bé có tài biến mất, khiến mọi người ngạc nhiên. Cái vẻ lén lút này, kết hợp với bồng bột tự nhiên của tuổi trẻ, dường như khiến cho Bruno bối rối, nhưng cậu ta đã không đặt câu hỏi, và bắt đầu đi vào vấn đề chính.

“Tình hình đang biến chuyển mỗi ngày. Em vẫn đang theo dõi mạng lưới phức tạp, vô định, mà thầy cũng biết đến chút ít, trải dài từ Tripoli đến tận khu phố ngoại ô của chúng ta. Từ nhiều tháng nay, ‘Chỉ huy Moussa’ của thầy không chỉ buôn bán đồ cổ. Hắn còn gửi cả kiện cocaine thông qua Malta cho một kẻ buôn Mali cư trú ở Grande Tarte. Chúng ta đã thấy sự bùng nổ hoạt động buôn bán chất cấm trong khu phố của tên đó. Moussa tiếp cận Nhà nước Hồi giáo. Có vẻ như một nhóm nhỏ người Pháp gốc Mali, quan hệ mật thiết với đường dây cướp giật lớn, liên kết với tên đầu sỏ buôn ma túy, đã có kỳ nghỉ ở Libya. Như thầy cũng biết, tên đứng đầu đường dây của thầy đã bị xử, cũng như người bạn Thổ Nhĩ Kỳ của thầy. Và người thanh niên trẻ châu Phi này được phát hiện đã chết trong phòng, tại bệnh viện.”

Ở Carthage, tôi từng bị đe dọa, chúng tôi phải bỏ đi. Nếu những kẻ giết người nhắm vào tôi thì sao? Bruno ngừng nói, như thể cậu ta đã đoán được nỗi thống khổ của tôi.

“Thầy đã sáng suốt khi rời Carthage,” cậu tiếp lời. “Nếu không nhìn thấy con mồi, chúng sẽ quên nó. Nhưng việc giết người liên tiếp này chứng minh rằng chúng ta đang đối mặt với những tên sẵn sàng làm mọi chuyện. Thầy đã gặp Levent trước hôm anh ta bị ám sát?”

“Anh ta rời đi khi dùng xong bữa tối cùng với ông Đại biện mà anh ấy quen thân. Không ai nghĩ sẽ gặp anh ấy, anh ấy từ Sicily đến cùng với cô bạn gái...”

“Emma. Thầy có biết cô ấy?”

“Chúng tôi vừa mới gặp cô ấy. Rim đã dành rất nhiều thời gian để nói chuyện với cô ấy.”

“Cô ấy đã đi cùng với anh ta nhiều ngày, tới Istanbul sau đó đi Sicily, có thể nơi khác. Thầy nghĩ rằng em có thể nói về Emma với...”

“Với Rim?”

“Tụi em gần như không biết gì về cô gái này. Cô ấy đã hoàn toàn cắt đứt tình nghĩa với bố mẹ mình, là một người cô độc. Không có bạn bè trong trường Thương mại, lý lịch bình thường, chưa bao giờ gây chuyện, điểm tốt so với trung bình, không quá cao, không ai biết cô ấy có nguồn cung cấp từ nơi đâu.”

“Rim sẽ đồng ý, nhưng tôi phải hỏi ý cô ấy. Emma để lại cho cô một tin nhắn thoại trên di động, cậu có thể giải mã được không?”

“Tất nhiên, chúng ta có thể tìm thấy một số manh mối có giá trị.”

Rim đang nằm trên giường xem tạp chí Tennis cũ. Cô quay đầu lại khi tôi nói với cô rằng Bruno có thể phân tích tin nhắn của Emma. Lý lịch của cô ấy như của một bức tượng Phoenician. Cô đứng dậy với một nụ cười và đề nghị tôi mang điện thoại di động cho Bruno để cậu ấy nghe tin nhắn.

Cậu ấy ngồi trên đi văng nghe tin nhắn. Rim, chân trần, bắt chéo chân, bên cạnh. Tôi ngồi trước mặt họ trên một chiếc ghế Syria nhỏ bằng gỗ tối màu đính khảm xà cừ. Bruno yêu cầu Rim cho thu âm tin nhắn trên chính điện thoại của mình để mang đi phân tích.

“Tất nhiên, nhờ có anh, em mới có thể tìm thấy cô ấy.”

“Chúng tôi sẽ có kết quả trong vòng hai mươi bốn giờ, tôi sẽ sớm thông báo cho em.”

Bruno nhìn tôi, tôi gật đầu mời cậu tiếp tục. Nếu cậu ta muốn đặt câu hỏi cho Rim, đây là thời điểm thích hợp.

“Em biết cô ấy từ lâu rồi à?”

“Chưa đầy một tuần, nhưng chúng em đã hợp nhau ngay lập tức. Chúng em hiểu nhau. Đây là người bạn duy nhất của em!”

Rim nói rất nhanh, sự thiếu kiên nhẫn đan xen sự lo lắng. Cuộc trò chuyện của họ có hơi mất cân đối. Rim nói rất nhiều nhưng không tiết lộ điều quan trọng, ngoại trừ mối quan hệ giữa Emma và Levent không phải là mối quan hệ “nghiêm túc”, và Bruno có vẻ ngần ngại đặt câu hỏi cho con bé. Tôi nghĩ đây là lỗi của tôi và sự hiện diện của tôi đã ngăn họ nói những gì họ muốn nói.

Bruno, tôi đoán cậu ấy bối rối, hẳn tự hỏi về mối quan hệ của tôi với con bé, so sánh mối quan hệ này với mối quan hệ của Emma và Levent. Tôi đề nghị để họ một mình khi Rim đứng dậy và với một giọng lạnh nhạt cho rằng nó đã nói hết tất cả mọi thứ. Con bé lập tức dịu giọng và nói thêm: “Anh Bruno nhớ báo tin tức cho chúng em, xin anh đấy, nó rất quan trọng.”

Đêm đó, Rim tỉnh dậy. Tôi nghe con bé mở cửa tủ lạnh và nghĩ rằng nó khát. Không khí nóng, mặc dù chúng tôi để cửa sổ mở hướng ra sân. Một tiếng sau, tôi thấy nó khóc trong phòng khách, trên chiếc ghế đẩu Syria, trong bóng tối. Phải một lúc sau con bé mới thổ lộ với tôi rằng nó đang lo lắng cho Emma.

“Cháu nhớ hình ảnh cuối cùng về cô ấy. Cô ấy bước đi dưới những cây cọ, như một vũ nữ, sau đó cô ấy quay lại và vẫy tay với cháu. Chúng cháu sẽ gặp lại nhau vào ngày hôm sau, như cháu đã nói với chú trước đó. Cháu không hiểu ra rằng cô ấy đang nói lời vĩnh biệt...”

Con bé chạy vào phòng tắm xì mũi. Tôi mất một tiếng đồng hồ để trấn an Rim. Nó thu mình vào vòng tay tôi, cơ thể cuộn tròn, rung người trong tiếng nấc. Tôi đã mang theo hộp khăn giấy mà tôi liên tục đưa cho nó. Khi ánh bình minh phảng phất qua rèm cửa màu đỏ trong phòng khách, tôi bảo chuẩn bị cà phê. “Không, đừng đi đâu, cháu phải nói chuyện với chú...” Con bé vẫn khóc và phải mất một lúc tôi mới hiểu nó đang nói gì với tôi.

“Emma là một cô gái điếm, không có gì là lạ, đó là cách chị ấy được tự do. Levent đã trả rất cao cho chị. Nhưng hơn thế, chị ấy nhận thấy ông ta có thứ gì đó, vì đó là người nguy hiểm. Chị đã dùng điện thoại của mình chụp danh sách các liên lạc của ông ấy. Chị quen một người trong danh sách này.”

Vào 8 giờ sáng, tôi gọi lại cho Bruno. Cậu ấy bắt máy ngay lập tức và báo với tôi rằng cậu đã phân tích tin nhắn thoại của Emma. “Cậu có thể đến gặp chúng tôi ngay bây giờ.”

“Trong vòng một tiếng, em sẽ có mặt ở nhà thầy.”

22

Biệt thự, Quận 7 Paris, Pháp

Các làn đường dọc bờ sông vẫn bị cấm lưu thông. Bruno nhích từng bước trong ùn tắc vừa rủa Paris Plages trong khi đó tin nhắn tuôn như thác trên điện thoại di động của anh.

Laure, đang yêu hơn bao giờ hết. Con bé yêu cầu anh gặp Marguerite. Marguerite nào? - Bố đùa với con à? Marguerite, giáo viên KHTĐ của con.

Sabine, con gái khác của anh; anh mời con bé đi ăn trưa vào thứ Tư tuần tới. Con bé nhắc anh lần thứ ba rằng nó là người thuần chay. Thuần chay? - Vâng, thuần chay, như một người ăn chay. Con không ăn thịt nữa và con nghĩ bố cũng nên như vậy.

Và cuối cùng là mẹ của chúng, còn gì tuyệt hơn. Cô đã bị đá, đó là điều có thể dự đoán và thậm chí là mong đợi, chán nản cả ngày. Sabine nói với bố nó về điều đó. Buổi tối, cô nốc rượu Bordeaux khi từ bệnh viện trở về. Marie-Hélène đã gọi điện cho anh mỗi ngày kể từ đầu tuần trước. Anh đã từng đợi hàng tháng trời các cuộc gọi của cô ấy, nay không thèm nhấc máy khi nhìn thấy tên cô ấy hiển thị trên màn hình điện thoại. Thật là một thảm họa! Mình đã không nhìn ra sự việc, mình thua rồi. Cô ấy cũng vậy. Đáng lẽ cuộc sống của chúng tôi đã không như thế. Khi mọi thứ bắt đầu lung lay, vẫn còn có thể điều chỉnh, nhưng tôi không còn quan trọng nữa. Đó là lỗi của cô ấy khi giờ đây chúng tôi như thế này, với hai đứa trẻ hóa rồ. Marie-Hélène đừng xem tôi như là một chiếc phao cứu sinh. Việc vứt bỏ cô khỏi tâm trí anh dường như là mãi mãi. Với những thăng trầm. Có những ngày anh nghĩ rằng cả hai cần làm trị liệu nhóm. Anh tiếp tục qua lại với Évelyne trong căn hộ của cô ấy trên đại lộ Saint-Jacques khi anh không muốn ở một mình. Anh thấy mình có chút ảnh hưởng đến cô, nhà bếp của cô đã sạch sẽ và ngăn nắp.

Một màn sương nhẹ bao phủ như một tấm màn trong suốt lên những cây cầu và mặt tiền Louvre. Sương mù làm anh nhớ về nghệ thuật sắp đặt của Christo. Bruno băng qua bờ trái, anh hạ cửa xe xuống. Không khí mang mùi biển. Khi mình có thời gian, mình sẽ phải quay lại Dinard, điều này sẽ giúp mình sắp xếp lại ý tưởng. Cô gái ở quầy tiếp tân tên gì nhỉ... Những tin nhắn tiếp tục được gửi tới, cả ba yêu cầu trả lời, ngay lập tức. Hôm nay, quá chán ngấy, mình sẽ không trả lời ai cả. Anh đặt điện thoại di động ở chế độ im lặng. Giao thông đã trở nên dễ thở hơn, Bruno bắt đầu tập trung.

Lambertin gọi anh sáng nay để triệu tập đến khu biệt thự lúc 10 giờ.

“Biệt thự?”

“Ừ, Biệt thự. Họ đã thay đổi ổ khóa nhưng tôi đã nhận được các chìa khóa mới,” Lambertin nói với giọng đơn điệu. “Và họ sẽ đưa các kỹ thuật viên đến để kiểm tra hệ thống máy tính.”

Bruno không ngạc nhiên. Sáng nay, các đài phát thanh liên tục phát cùng một tin: sự trở lại đặc ân cho một “siêu cảnh sát” để chống khủng bố.

Bruno không gặp Lambertin kể từ khi gặp ở nhà ông ấy ba tuần trước. Anh đã nghĩ rằng vị sếp già có khuynh hướng ảo tưởng nhẹ, bởi vì ông ấy tiếp tục tham khảo ý kiến của những người ông quen biết trong khi đó Bộ trưởng đã ném bỏ ông ấy như một thứ rác rưởi. Mình đã lầm. Con chó không bao giờ bỏ cục xương đang gặm... Cả đội có mặt, ngoài hai hoặc ba đặc vụ đã đi nghỉ và sẽ trở lại vào tối nay. Một người lính chạy việc mới phân phát cà phê. Sếp vuốt mẩu râu trắng vuông vức bằng đầu ngón tay trỏ. Ông ấy tháo nơ cà vạt, đặt cặp kính khảm xà cừ trước mặt và bắt đầu bằng một giọng đơn điệu. Bruno thưởng thức sự thô ráp rõ ràng của nhà sư phạm.

“Mọi người đang nói về chúng ta sáng nay, nhưng điều duy nhất để nói là chúng ta chỉ được phép làm lại công việc của mình, như trước đây. Vậy thôi. Tuy nhiên có hai chi tiết. Đầu tiên (ông ta giơ ngón tay cái phải và giữ tay trên cao): chúng ta sẽ không có nhiều phương tiện, tặng phẩm mới chỉ mang tính tượng trưng, lữ đoàn chống khủng bố trước đây của chúng ta đã được coi là con ghẻ. Chúng ta đã sống sót trong một thời gian dài. Đối với tất cả bọn họ chúng ta là một giải pháp dễ dàng và rẻ tiền. Thứ hai (ông ấy giơ ngón trỏ và đung đưa tay): có trường hợp khẩn cấp. Chúng ta sẽ chịu trách nhiệm cho tất cả mọi thứ xảy ra. Chuyện tốt cũng như chuyện xấu. Tính mạng được cứu và những thứ khác.”

Gian phòng im lặng, không có điện thoại reo, lính chạy việc đã bước ra ngoài. Lambertin thả những câu từ trong bầu không khí tĩnh lặng kỳ lạ, như thể ông muốn cho thấy rằng chỉ có họ, bất chấp truyền thông chính phủ đưa tin bên ngoài. Thái độ hơi chán chường và khuôn mặt trơ của ông không thể hiện bất kỳ nét gì cho thấy tâm trạng của mình.

“Sự trở lại bất ngờ này thỏa mãn lòng tự trọng của chúng ta. Trên thực tế, chúng ta không chiến thắng, chính họ đã thua, vì họ đã bị dồn vào chân tường. Họ chỉ đơn giản là khám phá lại thực tế, bây giờ hãy bắt tay vào việc.”

Viên Phó cũ của vị sếp già báo cáo thông tin từ Nội các. Những mối đe dọa cụ thể, các mạng lưới đang lo ngại, báo cáo nghe lén và Internet, các cá nhân đáng ngờ. “Đây mới là một khởi đầu.” Lambertin nói rõ rằng lữ đoàn sẽ hoạt động trong mối quan hệ chặt chẽ với ban giám đốc cảnh sát và tình báo, cũng vừa được thay đổi. Ở tất cả các cấp bậc đều có sự thuyên chuyển. Ông yêu cầu phó của mình sắp xếp một cuộc họp với họ mỗi ngày, ít nhất là trong tháng đầu tiên, vào cuối buổi chiều, tại Bộ Nội vụ. Lambertin tiếp tục với giọng điệu xa cách: “Tôi yêu cầu mọi người kích hoạt tất cả các mạng lưới và tạo mới. Chúng ta có nghĩa vụ về kết quả, không phải vì chúng ta bị buộc làm vậy, mà bởi vì đó là hay đúng hơn đã từng là truyền thống của đội đặc nhiệm.”

Ông ấy giữ Bruno vào phút cuối và tiếp anh vào cuối buổi sáng. Ông luôn đánh giá cao việc có một cựu giáo viên Lịch sử - Địa lý trước mặt. Đối với ông, đó là những dữ liệu cần thiết. Ông nghĩ rằng hai môn học này hoàn toàn ăn khớp với phi vụ mà một cảnh sát như ông ta phải đi giải quyết. Nhưng tôi thuộc trường phái cũ. Nhiều đồng nghiệp không biết. Chưa kể Bộ trưởng. Hai năm trước, ông ấy chưa bao giờ nghe nói về Wahhabism. Ông ấy phát hiện ra nỗi buồn ở Bruno, điều đó không làm ông khó chịu - nỗi buồn gắn liền với sáng suốt - và ông ấy có thể so sánh với nỗi buồn của chính mình, điều mà ông không bao giờ thể hiện.

“Những người Thổ Nhĩ Kỳ đã đưa xe tăng của họ vào Syria. Chơi nước đôi, như thường lệ. Trên hết, họ muốn phá vỡ cộng đồng người Kurd, đồng thời làm suy yếu Nhà nước Hồi giáo, ít nhất là trên biên giới của họ. Điều này không ngăn cản hàng ngàn lính chiến đấu của Thổ Nhĩ Kỳ và nước ngoài rời khỏi đất Thổ Nhĩ Kỳ để gia nhập Daesh, như họ nói. Trong số đó, có những người Pháp. Ở Libya, bất chấp những vụ đánh bom, sự hỗn loạn vẫn tiếp tục. Nhà nước Hồi giáo bị suy yếu, nhưng con quái thú này sẽ còn cử động trong một thời gian. Cậu biết tại sao tôi nói với cậu về Thổ Nhĩ Kỳ và Libya. Cậu đã tìm ra mối kết nối tuy vẫn còn khá mờ nhạt và tuyệt đối phải phá vỡ tất cả các mắt xích trong kết nối này. Cậu vẫn đang theo sát thằng bé?”

“Ba lần một tuần.”

“Có gì mới không?”

“Không nhiều, ông chủ của nó đã rời khỏi lãnh địa để về quê nghỉ ngơi, hắn thuê một biệt thự lớn gần Melun.”

“Người Mỹ sẽ gửi cho tôi danh sách tên của những người bạn của hắn đã từng đi du lịch ở Libya. Tôi sẽ thông báo cho cậu ngay khi nhận được. Cậu đã có thể tận dụng vài tuần nghỉ phép bắt buộc vừa qua chứ?”

“Tôi đã đến kho lưu trữ của quân đội để tra cứu các hồ sơ về cuộc nổi dậy Sétif. Bố tôi là người vùng đó. Tôi là Bàn chân đen[2].”

“Có gì hấp dẫn không?”

“Tôi nghĩ đó là câu chuyện tương tự đang tiếp diễn ngày nay.”

“Cuộc thánh chiến?”

“Hiểu theo một cách nào đó. Ý tưởng này đã hiện hữu trong cuộc nổi dậy vào năm 1945. Trong số những người đã tham khảo các hồ sơ giống như tôi, tôi thấy có tên một câu thanh niên sống ở Grande Tarte, tôi nghĩ rằng đã tìm được manh mối, nhưng tôi đã dò hỏi, đó là một người trẻ của khu phố đã thành công, anh ấy là nhà tài chính. Bố anh ấy đến từ Sétif, giống như bố tôi. Tôi đoán anh ấy cũng quan tâm đến cội nguồn của mình.”

“Chúng ta sẽ gặp nhau khi nào cậu muốn, và hai ngày chúng ta họp giao ban một lần. Đừng quên các chi tiết. Đôi khi chúng ta cảm thấy như bị mắc kẹt trong những điều nhỏ bé. Nhưng không phải vậy. Quan sát thực tế như thể cậu đang nhìn vào một kiệt tác. Cái nhìn tổng thể giúp cậu thấy bố cục, sự chuyển động của tác phẩm, nhưng tất cả các nhà sử học nghệ thuật đều sẽ nói điều này với cậu, người họa sĩ cũng đưa tài năng thiên phú của mình vào chi tiết. Đó là con ruồi nhỏ trên bộ ngực của Chúa Kitô trong bức tranh thời Phục hưng. Nghệ sĩ che giấu những bí mật, những tham chiếu, thái độ xấc xược, những vật được tôn sùng hay những trò đùa của mình trong những chi tiết. Khi ta tiếp cận một bức tranh, nếu ta dành thời gian cho nó, ta sẽ khám phá một cái gì đó rất khác. Và thậm chí đôi khi, một kiệt tác ẩn dưới bức tranh cậu đang nhìn.”

“Vâng, nhưng ở đây, lại là chuyện khác, ông cần phải rọi X-quang.”

[1]

Tạm dịch: Tôi lạc lối trong cuộc sống.

[2]

Pied-noir (trong nguyên tác): thuật ngữ chỉ người Pháp gốc Algeria.

Phần bốn

Blues March

.

1

Đường Volontaires, Quận 15 Paris, Pháp

Dù rất mệt nhưng Bruno không tài nào ngủ được, anh trả lời tin nhắn của Évelyne một cách hờ hững. Có những ngày ma thuật của xác thịt hoạt động tốt từ xa, nhưng tối nay, anh không hứng thú lắm. Có lẽ anh bắt đầu thấy mệt mỏi với mối quan hệ này, mặc cho sức sống của Évelyne. Và trên hết: anh đang nghĩ về chuyện khác.

Tiếng chuông từ iPhone báo hiệu có tin nhắn mới: Em thích KHẨU SÚNG của anh, nó là thứ tuyệt nhất trên thế giới.

Anh với lấy tập tài liệu trên chiếc bàn đầu giường, chứa danh sách liên lạc của Levent. Chính Lambertin phụ trách đem phân tích các số liệu liên quan đến tổ chức người Kurd, Nhà nước Hồi giáo, Al-Qaeda và đặc vụ Mỹ. Lambertin đã giao cho anh hết phần còn lại, cả trăm số điện thoại, quá đáng. Anh nhập tất cả những cái tên này vào một trong những công cụ tìm kiếm của họ. Anh gạch dưới ba cái tên, ba ưu tiên: Emma, hiển nhiên rồi, Louis Camillieri, tên ngư dân người Malta, và tên Bouhadiba ấy.

Ding! Tin nhắn: Anh muốn đặt nó ở đâu?

Anh hỏi cho có: Em thích chỗ nào?

Trường hợp của Camillieri dường như khá rõ ràng. Y buôn lậu cocain và các cổ vật trên thuyền đánh cá của mình. Có lẽ còn vài thứ khác nữa. Mỗi chuyến đánh bắt hướng Libya mang về cho y khoản thu nhập đáng ghen tị. Camillieri luôn luôn kiếm được tiền, giá cá ngừ có thể tăng rất nhanh ở phiên đấu giá ở Tokyo, nhưng các hoạt động mới của hắn, theo nhu cầu, hẳn mang lại cho hắn nhiều thu nhập hơn nữa mà hắn còn có thời gian tối đa để chăm sóc cô người yêu người Đức, cô nàng với hình xăm chữ “vạn” trên mông phải. Liệu bên cạnh đó y đã trở thành tay sai của Levent?

Ding! Em đang chơi cửa hậu bằng một cái dương vật giả, tưởng tượng rằng đó là anh.

Trả lời: Cẩn thận đấy, chúc ngủ ngon, hẹn ngày mai, tắt điện thoại đi.

Hiện tại Emma là nhân chứng quan trọng. Anh không biết làm thế nào để tìm ra cô. Chỉ còn Bouhadiba. Dù sao cũng thật lạ khi thấy tên anh này trong những giấy tờ của Levent. Anh đã nói chuyện về anh ta với Harry khi được triệu tập khẩn cấp ở Mandarina.

Harry quả quyết. “Một đứa con ngoan, thành đạt hơn cả mong đợi, ông bố còn tôn sùng trước mặt anh ta.”

“Còn đời sống riêng của anh ta?”

“Con số không. Đó là điều bố anh ta hối tiếc nhất, ông ta rất muốn có cháu nội, ông ấy không nói với cháu, nhưng cháu chắc chắn rằng ông nghi ngờ con trai mình đồng tính, điều đó khiến ông đau đớn. Ông nhận thấy sự cô độc chỉ mang lại lời khuyên tồi tệ cho Sami nhỏ bé của mình. Theo lời bố anh ta, do không có vợ để trò chuyện, anh ta có xu hướng nói chuyện một mình. Như cháu đây, cháu cũng hay như thế. Bất kì ai sống một mình đều biết rõ rằng độc thoại là một phần tự nhiên...”

Bruno ngẩng đầu lên với vẻ mặt khó hiểu, nên Harry đã giữ phần còn lại cho mình. “Nói lớn giọng và nói một mình, điều này tạo hiệu ứng ta đang nói với Chúa mà ta đang giữ trong tim.” Thằng bé có ý tưởng về lời bài hát xung quanh ý tưởng độc thoại này. Nói một mình: nghe có vẻ như là một tựa đề hay. Cảm ơn Hugo! Nó vừa đọc lại Người đàn ông có bộ mặt cười. “Chắc chắn Bouhadiba con là một người hoàn toàn sạch, cháu có số của anh ấy, ông già Algeria đó đã đưa cháu danh thiếp con trai ông.” Sami Bouhadiba Giám đốc Tài chính Cimenlta. Bruno trả nó tấm danh thiếp sau khi ghi lại số điện thoại.

Tháp Cimenlta, khu la Défense, Hauts-de-Seine, Pháp

Sami hẹn gặp anh trong văn phòng của khu La Défense lúc 8 giờ sáng. Rất thân thiện, giọng nói không chút căng thẳng: “Chúng ta có thể gặp nhau khoảng nửa tiếng, ông đồng ý chứ?” Trợ lý của Sami Bouhadiba đón anh tại bàn tiếp tân. Cô gái tóc nâu sẫm, mặt tối sầm vì sự xuất hiện của một tên cớm. Bruno, trong bộ trang phục xám mua vào đợt giảm giá ở khu thương mại Lafayette, cảm thấy không thoải mái trong hành lang mang trường phái vị lai của Cimenlta, tất cả đều có dạng vòm và cách xa nhau, phong cách tàu con thoi. Màn hình treo khổng lồ chỉ vị trí những trụ sở của Cimenlta trên trái đất. Các tấm áp phích sáng làm nổi bật các nhà lãnh đạo công ty tạo dáng bên các nguyên thủ quốc gia (quốc vương Fahd, tiểu vương Al Thani, Bill Clinton, François Hollande...). Đằng sau một quầy theo kiểu sân bay, các nữ tiếp viên trong bộ vét gọn gàng và sơ mi đỏ chào đón khách. Khi lên tới tầng cuối cùng, Bruno nghẹt thở bởi khung cảnh của văn phòng. Bouhadiba đứng dậy để chào anh, yêu cầu trợ lý mang cà phê và trà.

Diện mạo của anh ấy, sự uy quyền trong giọng nói, tốc độ nói nhanh nhưng không bao giờ hấp tấp, Bruno hiểu ngay rằng mình đã đi sai đường. Harry có lý: “Gã này sạch...” Trẻ, dáng vẻ vẫn còn thiếu niên trong bộ trang phục tối màu, nhưng thái độ rõ ràng, chính xác, rất chững chạc, rất chuyên nghiệp. Trong khi anh giải thích lý do cho chuyến thăm của mình, Bouhadiba vừa lắng nghe vừa ghi chú, sau đó gọi trợ lý của cậu ta: “Martine, cô vui lòng mang cho tôi tập tài liệu Levent. Đúng vậy Levent, cô nhớ không, nhà ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ này muốn ủy thác cho chúng ta quản lý tài sản của ông ấy... ngay lập tức, đúng vậy...” Không đợi hỏi anh giải thích bằng cách nào Levent này, qua sự giới thiệu của một người bạn chung, một chủ ngân hàng doanh nghiệp của Riyad đã liên lạc với anh, tìm kiếm một người quản lý tài sản. “Chúng tôi không thể làm được gì, trên thực tế chúng tôi không có một khách hàng cá nhân nào trong bộ phận tài chính...” Cô thư ký quay lại, đưa hồ sơ cho Bouhadiba, lén nhìn Bruno rồi rời đi.

Bruno nhận ra rằng những trao đổi thư từ khớp với những gì chuyên gia tài chính này đã nói. “Xin lỗi đã làm phiền anh vì chuyện không đâu, nhưng tôi buộc phải xác nhận tất cả các liên hệ của người đàn ông này.”

“Tôi không có ý tọc mạch, nhưng tại sao ông lại hứng thú với anh ta đến thế?”

“Đây là người đôi khi bỏ qua mọi quy tắc luật lệ để hành động. Anh ta đã bị ám sát.”

“Anh ta từng phục vụ trong quân đội Thổ sao? Ông không trả lời tôi, nhưng tôi đoán được ngay. Tài sản của anh ta không đủ lớn để chúng tôi quan tâm nhưng chúng vượt xa nguồn lực tài chính của một nhà ngoại giao. Tôi thậm chí tự hỏi liệu cách này hay cách khác anh ta có dính líu gì đến Nhà nước Hồi giáo...”

“Ý anh là gì?”

“Chỉ là trực giác thôi. Do đâu đâu cũng nghe đến Nhà nước Hồi giáo nên rồi chúng ta thấy nó khắp mọi nơi. Nếu ông không có câu hỏi nào khác, tôi sẽ nhờ cô Martine tiễn ông.”

2

Damien-le-Temple, Aube, Pháp

Khi Rim một lần nữa bày tỏ mong muốn đi thăm Habiba ở chỗ đón nhận người nhập cư, Jeannette nói rằng cô sẽ làm một chuyến. Chúng tôi quyết định khởi hành vào sáng hôm sau. Tôi đề nghị Bruno đi cùng. Tôi trò chuyện với cậu ta mỗi ngày một lần và tôi thấy lo lắng, lòng đầy những giả định và câu hỏi.

Quảng trường Panthéon, ngày hôm sau thời tiết mát mẻ nhưng có ánh mặt trời lấp lánh trên đỉnh lăng mộ những vĩ nhân. Tất cả chúng tôi thấy như đang trong kì nghỉ, kể cả khi Bruno vẫn cứ lo lắng. Jeannette, vui mừng hết cỡ khi sẽ được ở cùng Habiba, “đứa con tìm thấy của tôi”, theo như cách cô gọi, ngồi ở ghế trước, bên cạnh Bruno đang lái xe. Rim và tôi chen chúc phía sau chiếc Audi nhỏ. Rim háo hức được “chạy khắp các nẻo đường nước Pháp, băng qua các vùng đất Pháp”. “Chiếc xe Đức của tôi không phiền em chứ?” Bruno hỏi. Ít xe lưu thông trên cao tốc, Jeannette đề nghị mở kênh France Musique rồi chúng tôi vừa đi vừa nghe những trích đoạn trong bản giao hưởng của Mozart do Claudio Abbado làm nhạc trưởng.

Mặt đường nhựa cao tốc trải dài khung cảnh yên bình. Màu sậm của rừng, màu xanh của thảo nguyên, màu vàng óng của cánh đồng được cày xới kỹ, những ngôi làng trụ trên những quanh co hiếm hoi bên trong núi, những cành liễu già ngâm mình trong những dòng sông nhỏ khúc khuỷu. Chúng tôi im lặng, ít nhiều nghĩ về Habiba.

“Cháu có cảm giác đang trong một bộ phim,” Rim nói bằng giọng cao vút lạ lùng và cấu cổ tay tôi. “Như thể cháu là một cô thiếu nữ trong chuyến đi hướng về một người giống cháu và một phần cháu đang đứng đợi cháu bên đường.”

Không ai ý kiến gì. Tôi ôm con bé vào lòng. Tôi đã để ý rằng tất cả các dạng thay đổi môi trường có thể đẩy nó vào trạng thái lâng lâng và thậm chí khiến nó có những ham muốn thể xác. “Lạ quá,” con bé nói với tôi vài ngày sau. “Cháu rất xúc động bởi những gì xung quanh mình, sự pha trộn hài hòa này, vùng nông thôn và âm nhạc. Cháu có cảm giác thứ gì đó được giải thoát bên trong mình...”

Chúng tôi ra khỏi cao tốc và rẽ vào đường tỉnh lộ. Tiếng chuông tu viện vang lên báo hiệu 12 giờ trưa khi chúng tôi đến thành phố nhỏ dường như bị bỏ rơi này. Một vài cửa hàng mặt tiền và những cụm nhà cô lập minh chứng cho một thời phồn vinh. Damien-le-Temple, trung tâm nông nghiệp sôi động một thời, bao quanh là hàng loạt xưởng rèn, xưởng thủy tinh và xưởng luyện kim ngày đêm rực lửa trong những khu rừng lân cận, từng là nơi thu hút hoạt động thương mại của cả một vùng trong hàng thế kỷ vào những lần hội chợ nổi tiếng mỗi khi thu về ở Saint-Martin. Nhưng các nông dân đã rời đi, các xưởng thủy tinh và luyện kim cuối cùng đã đóng cửa, các biển hiệu CẦN BÁN treo trên các mặt tiền, nhiều cửa hàng dưới sức ép của đô thị hóa, nhiều nơi đóng cửa. Trên tường các câu khẩu hiệu cấm người lạ tới. Đường phố vắng tanh; như thể mọi người dân đã được sơ tán trước khi tai ương ập đến. “Có mùi khủng hoảng,” Jeannette nói.

Habiba chờ chúng tôi ở bậc thang của nhà văn hóa. Vận quần bò và áo thun trắng, điểm thêm khăn quấn đầu vàng chóe làm bật lên nụ cười, đôi mắt sáng và năng lượng tuổi trẻ của cô bé.

Cô bé thật rực rỡ.

Nó bật dậy khi thấy chúng tôi xuất hiện và hét lên: “Salut!” có lẽ là từ tiếng Pháp đầu tiên nó học. Nó chạy xuống cầu thang và lao vào vòng tay của Jeannette.

Vài tháng trước trên bờ biển Malta vào sáng sớm, Jeannette đã phát hiện Habiba và đứa anh trai bị đắm tàu, đói lả, trong tình trạng sang chấn. Bây giờ thì cô bé ở trong một thành phố bé nhỏ bị toàn cầu hóa gặm nhấm.

Hai người phụ nữ mặt đối mặt, tay cầm tay. Jeannette, làn da rám nắng, tóc bay trong gió. Cô ấy cũng thật rực rỡ.

Người vươn thẳng, cô phóng viên như đang bồng bế cô gái bé nhỏ người Somalia.

Tôi bắt đầu bằng việc tự nhủ rằng những cuộc gặp này cho thấy sự mỉa mai của số phận. Số phận chơi đùa với con người, đẩy họ vào bóng tối và bạo lực, hoặc đến với ánh sáng, theo ý thích của nó. Sau đó tôi nghĩ lại. Số phận quyết, con người phải chấp nhận. Habiba đã quyết tâm để việc trôi dạt về đây sẽ không phải một thất bại. Về phần Jeannette, cô cõng Habiba trên mình như thể vẫn muốn giữ đầu Habiba khỏi chìm xuống nước.

Trước phần kiến trúc được lắp ghép sát bên tòa nhà chính, mười lăm thanh niên nhập cư hút thuốc, gọi điện và nghe nhạc trong khi bàng quan quan sát chúng tôi.

Chúng tôi cùng nhau vào nhà để chào bà giám đốc, một người phụ nữ cao, ăn mặc khá xuề xòa, tóc xoăn và dài, trạc tứ tuần. Bà ấy đón chúng tôi dưới tấm áp phích Che Guevara và Mandela, lịch sự nhưng có chút lạnh lùng. Bà không có thói quen đón tiếp bạn bè của những người ở đây. Sự xuất hiện của chúng tôi làm xáo trộn nhịp điệu công việc hoặc chí ít thói quen sinh hoạt thường ngày. Để tỏ ra thân thiện, tôi hỏi bà về việc tổ chức thực tập.

“Phức tạp lắm, tôi thu nhận những người nhập cư đang chờ được chấp nhận vào một nơi gần Paris, ở đó họ sẽ học trong nhiều tháng. Đây chỉ là nơi trung chuyển thôi. Tôi phải chăm sóc họ, nhưng tôi không có điều kiện kinh tế, chúng tôi là nạn nhân của Hội đồng Thị chính phe cánh hữu, bị cắt giảm ngân sách. Từng có hai thầy cô tới dạy bọn họ về yoga và ngôn ngữ cơ thể, tôi buộc phải bỏ một trong hai khóa học. Thật là đáng tiếc, tôi cũng có một tình nguyện viên thỉnh thoảng đến đứng các lớp tiếng Pháp. Chúng tôi cũng xử lý các thủ tục hành chính cho họ.”

Jeannette từ chối trả lời bà tại sao chúng tôi đến đây, chen ngang để khen ngợi sự cống hiến của bà và chúng tôi đã được bà đồng ý cho Habiba dùng bữa trưa trên phố.

Không cần phải giữ chỗ ở quán Istanbul Pizzeria, nằm trên một quảng trường nhỏ, nơi có bể giặt thời xưa với dòng nước suối chảy qua. Hầu hết các bàn đều trống. Chúng tôi bỏ qua món kebab trên thực đơn để tập trung vào bánh pizza. Trong khi chúng tôi chọn món, người phục vụ, một phụ nữ còn trẻ nhưng vóc dáng tiều tụy, kể với chúng tôi về đợt lũ gần nhất đã nhấn chìm thành phố trong hơn một tuần vào mùa xuân vừa qua.

“Lũ lụt cộng thêm thất nghiệp và khủng bố, tôi không biết mọi người nghĩ gì, nhưng chúng tôi quá mệt mỏi. Vậy là, bánh Napolitaine cho tất cả mọi người nhé? Còn đồ uống thì sao?”

Những người này như sống trong một bầu không khí tận thế. Tôi đã từng suy nghĩ về nơi tiếp nhận, so sánh Habiba với bà giám đốc ở Ngôi nhà chung. Tại sao cô bé lang thang, bị xã hội ruồng bỏ lại luôn mang nụ cười, trong khi người còn lại khoác lên mình tấm mặt nạ đau buồn? Tại sao người thì cười, người thì không?

Sau khi chúng tôi gọi hai chai nước khoáng, Jeannette ngay lập tức bắt đầu trò chuyện với Habiba, Rim vất vả dịch câu hỏi và câu trả lời bằng hỗn hợp tiếng Ả Rập và tiếng Anh.

“Dạ vâng, mọi thứ đều ổn cả, tiếc là thầy dạy tiếng Pháp không đến thường xuyên, em chỉ gặp ông ta đúng một lần. Em đến Paris hai lần, ở nhà anh em họ, thăm tháp Eiffel, Khải Hoàn Môn, em đang chờ được nhận vào chỗ ở mới, vùng ngoại ô Paris, em sẽ học tiếng Pháp, và học nghề, và em sẽ du lịch khắp nước Pháp, mong muốn đến Marseille và Strasbourg, em muốn khám phá mọi thứ. Núi Trắng nữa, trước khi nó biến thành đen...” Cô bé tràn đầy hứng khởi. Mối bận tâm duy nhất của nó là người mẹ. Theo lời vài người anh em họ, bà ấy hiện đang sống trong một trại tập trung.

Habiba muốn làm việc, muốn đón bà đến Paris.

Sau khi ăn tại Istanbul Pizzeria, chúng tôi ngồi chen chúc trong chiếc Audi và đi dạo trong rừng. Chúng tôi cảm thấy như đang đi trong vô định. Cát rít lên dưới chân chúng tôi. Mùi than bùn và xác lá nồng nặc ở phía dưới lớp đất. Bruno bắt đầu tra hỏi Habiba về đời sống của cô bé ở Tripoli, từng chút một, rồi cậu đặt một vài câu hỏi về Levent và Chỉ huy Moussa. Rim có vẻ phối hợp rất tốt với cậu, con bé đang phiên dịch mà không cần phải hỏi điều gì, bỗng một cành cây gãy làm chúng tôi giật nảy mình.

Cách năm mét, một con nai bất động với khuôn mặt và lỗ mũi ướt, nhìn chúng tôi chằm chằm dưới cây sừng của nó. Chúng tôi đứng bất động, có phần hơi hoảng loạn bởi thân hình to lớn, dáng uy nghi và vẻ đẹp của nó.

Đột ngột, hệt như lúc xuất hiện, nó biến mất, bằng một cú nhảy, tan biến trong bóng râm. Rim quay lại nhìn tôi. Một vệt sáng làm nổi lên dáng điệu của cô, tôi cứ ngỡ như thấy Valentine, ảo ảnh vẫn còn đó, ngay cả ở dây: “Mọi người có nhớ bộ phim Chuyến đi vào địa ngục, lúc đầu, khi những người bạn của chú rể đi săn trên núi, trong đêm tân hôn của anh ta! Những con vật đều mang trong chúng điều gì đó thật khó giải thích.”

Habiba đã nói về quán nước trong bìa rừng mà nó từng ghé qua với những “anh em họ” từ Paris. “Đi thôi,” Rim, người đang tìm cách kéo dài cuộc gặp gỡ với Habiba, lên tiếng. Chúng tôi đi dọc nhiều hồ nước, lướt qua những cây sồi cổ thụ trước khi đến bãi đỗ xe một khách sạn theo phong cách hiện đại, gỗ, thép, thủy tinh, hài hòa nhau trong khung cảnh bìa rừng, cùng với phần nhà phụ, nhà kho cũ bằng đá, và một vườn rau. Một tá xe mô tô Harley đang đỗ trong bãi. Cái sảnh, rất rộng, có một quán bar nơi những người chủ sở hữu xe mô tô, nam nữ người Ý, tất cả đều ở độ tuổi năm mươi và khá thanh lịch, không hình xăm hay áo sát nách, đang chơi bi-a và uống rượu sâm panh.

Chúng tôi ngồi một chiếc ghế lớn bằng da ở đầu kia của căn phòng. Jeannette mời sâm panh. Habiba thích Coca hơn nhưng cô bé muốn nhấp đôi môi mình vào ly rượu của Jeannette. Rim từ từ nhắc lại một số câu của Bruno trong lúc đi bộ. Habiba nói về Moussa, khá dài, về sự tàn nhẫn của hắn, chỉ nói với Rim, như thể chúng tôi không có mặt.

“Em bỏ trốn kịp thời, Chỉ huy đã chỉ định em làm nô lệ tình dục tiếp theo của hắn.”

“Còn vụ làm ăn của chúng ở châu Âu, chúng nói gì?” Jeannette hỏi, vẻ không thoải mái.

“Em không nghe, em quá sợ nhưng em hiểu rằng chúng đang tập trung vào một dự án ở Pháp. Anh trai em đã nghe được nhiều thứ. Lần cuối em gặp họ, có một tay người Thổ thường lui tới đó...”

“Levent?”

“Dạ, có thể. Một tối, một mình với Moussa, ông ấy nói đang yêu một cô gái Pháp.”

Những tay mô tô người Ý đã rời quầy bar. Họ gầm rú mô tô ở bãi đỗ, rồi chúng tôi nghe thấy tiếng họ xa dần. “Họ đi rồi, tiếc thật,” Rim nói, dùng tay hất mái tóc.

Xế chiều. Còn duy nhất một tên bợm bia ở quầy. Cô hầu bàn bật các cây đèn tỏa ra thứ ánh sáng hoàng hôn giả tạo.

Mọi người bắt đầu bàn tán đủ thứ chuyện. Chúng tôi đều muốn tiếp tục hàn huyên và uống giữa lòng khu rừng, ngay cả khi mỗi người đều giữ lấy bí mật của chính mình. Tôi nhìn Bruno, khuôn mặt tái nhợt và chăm chú, đôi mày cau lại. Cậu thất vọng vì đã không biết được nhiều, nhưng cậu đang đùa với Rim và Habiba.

3

Taurbeil-Tarte, vùng ngoại ô Paris, Pháp

Harry nghe lại “bản demo” của mình. Không gì làm nó phiền lòng trong đoạn thu này. Đây là lần đầu tiên. Nhịp điệu, ngôn từ, câu cú, thậm chí cả những đoạn ngừng, tất cả đều rơi và được đặt vào đúng chỗ một cách hoàn hảo, thứ gì đó vô tri truyền sức mạnh cho cả bài. Bài hát hiện hữu. Quá tuyệt... Thằng bé bật đi bật lại không chán trên điện thoại, quyết tâm tìm ra từng điểm yếu. Nó cất lên đoạn điệp khúc, Nói một mình, hát bằng một giọng khác, nó hát lớn, xoay vòng tròn và gập thân người quá khổ so với nơi trú ẩn. Nó nắm hai tay, gập người xuống. Nó muốn nhảy, muốn bay lên, thả người trên những câu chữ, rồi dần dần các ý tưởng hay sẽ đến. Nó sẽ tự quay và đăng bản thử lên Facebook. Không phải vội bố mày ơi. Mày có cả ngày để xây dựng kịch bản và quay phim.

Không một bóng người phía trước. Nó thoát ra khỏi cái hố, đóng cửa hầm lại, chạy nhanh xuống dốc. Không khí mát mẻ vuốt ve khuôn mặt, nó hít sâu, nhìn bầu trời, một khoảng trống lớn, những lan can uốn lượn của các khu nhà tập thể, nó lắng nghe sự im lặng của thành phố, tên vô lại cuốn điếu cần sa, những người đàn bà đi chợ về xách theo giỏ thức ăn, bóng dáng sẫm màu của họ lúc lắc suốt chiều dài đoạn đường, nó tự hỏi mình sẽ quay phim ở đâu, tìm kiếm cảnh quay, đến ngã tư, bài hát vang lên, Nói một mình, nó chỉ làm chuyện này, đột nhiên, nó nhận ra rằng dịch vụ công thành phố đã cài lại hai camera ở đầu cột đèn giao thông Bilal Drive, ở ngã tư Croix-Rouge. Nó đứng cách biệt, bên ngoài góc máy của camera và nhìn. Không có cảnh sát, giao thông buổi sáng bình thường. Nó nhìn thấy chiếc camera thứ ba, trên đỉnh cột đèn, đôi mắt đen nhỏ hướng thẳng về phía nó. Nó tránh đi và gọi cho Bilal.

“Ông chủ!”

(im lặng)

“Xin chào ngài M’Bilal.”

“Mày thế nào rồi thằng oắt?”

“Còn ngài?”

“Rất tốt, nơi đây là Hollywood, thế giới của những kẻ giàu, hoàn toàn khác với những gì mày biết, mày phải đến đây thăm tao. Mày gọi tao vì mấy cái camera sao?”

“Vâng.”

“Lũ khốn... Mơ đi! May mắn là ngài Nghị sĩ đã cảnh báo tao. Nhanh chóng gặp Saïd, rồi thay mặt tao bảo nó làm những gì cần phải làm, nó sẽ hiểu. Tụi bay nói chuyện hợp chứ?”

“Cực kì hợp.”

“Nó là một tân binh tốt cho Taurbeil-Tarte. Còn hai tay người Thổ, bọn họ thế nào?”

“Như con đã nói với ông hôm qua, dạ thì, họ gần như không đi ra ngoài, nhưng một tuần nay, họ chạy bộ vào buổi tối, khi đêm xuống.”

“Chúng đang luyện tập cho Thế vận hội, tuyệt vời. Sẽ đỉnh lắm đây. Chúng ta sẽ giành những vòng huy chương nổ.”

Harry không có cách nào để di chuyển nhanh ngoài chạy. Trong vòng chưa tới mười phút, nó đã có mặt tại Nhà Văn hóa, nơi Saïd chiếm đóng, trong một văn phòng ở tầng một. Nó gõ cửa. Không có tiếng đáp. Đẩy cửa ra. Saïd vẫn còn ngủ. Nó nhẹ nhàng đánh thức hắn ta và thông báo tình hình trong hai nốt nhạc: “Trước tiên, mày đi pha cho tao một ly cà phê máy rồi tao sẽ suy nghĩ.” Khi nó trở lại, Saïd đã mở cửa sổ ra, dọn dẹp giường và tắm nhanh. “Cái đó” của hắn nhấp nhô dưới cái khăn tắm. “Tao đang nứng, đừng lo, sẽ qua thôi. Kể tao nghe, ông chủ đã nói gì với mày?”

“Hãy làm những gì cậu phải làm.”

Saïd không tốn thời gian suy nghĩ. Từ khi đến Grande Tarte, hắn đã kết bạn với hàng chục đứa trẻ nhỏ dãi nhìn hắn ngưỡng mộ. Hắn cho chúng xem các đoạn phim đăng trên Fleury, nơi đăng các “binh lính của Nhà nước Hồi giáo IS”, mặc quần lửng và áo thun đen, đầu cạo trọc, râu rậm, tập luyện trong sân nhà tù. Hắn khiến chúng tò mò khi nói về danh dự bị những tên lính Pháp ấy phỉ báng, về vương quốc Hồi giáo sẽ đến và những tên cớm mà chúng có thể đập đầu vào cửa sổ những cái xe thối nát. “Nói với ông chủ tối mai tôi sẽ gửi một nhóm đi. Ông ấy cứ theo dõi trên tivi...”

Gần 11 giờ. Đám người Thổ hẳn đã thức dậy, nó tự nhủ. Nó đã được một trong hai nhân viên cứu thương trấn lột xác chết báo trước về nhất cử nhất động của bọn họ. Bọn họ liên kết với những người đồng hương cung cấp hàng cấm và chơi trò domino với chúng. Harry chạy thẳng đến tòa tháp Montaigne. Hai gã đàn ông, đầu cạo trọc, râu sáng bóng, gầy đét trong bộ đồ thể thao bằng tơ nhân tạo màu vàng lục, đang xem một bộ phim truyền hình tiếng Thổ được thuyết minh tiếng Ả Rập trên một kênh Ma Rốc. Nó dùng cà phê với họ rồi cảnh báo: “Tối mai khu phố có nguy cơ sẽ nóng. Không nên chạy bộ vào buổi tối thì hơn.”

1 giờ trưa. Cậu gặp Bruno trong tòa nhà Mandarina kín cổng cao tường. Harry lao trên tấm thảm dày và theo những tia sáng đặt dưới mặt đất. Hưng phấn tột độ. Nó bắt đầu thưởng thức các món ăn của người châu Á mắt hí. Anh chàng pha chế mang thêm món hoành thánh chiên và cơm chiên Dương Châu. Nó ăn ngồm ngoàm, bằng đôi đũa, và báo cáo với Bruno, anh lập tức báo tin cho Lambertin.

Bruno giữ lại khi nó muốn rời đi.

“Cháu đang vội sao?”

“Không, nhưng...”

Lần đầu tiên, nó nói về... thế nào nhỉ.. về những bài hát của mình, với thái độ ngập ngừng, cái nhíu mày, sự im lặng. Rồi nó rút iPhone ra cùng với những bản ghi âm. Người pha chế cũng tới ngồi cùng họ. Nói một mình thu hút người nghe. Màn đêm đã buông xuống khi họ chia tay.

Nó quay trở lại con đường nhà ga, áo khoác parka mặc kín, khóa kéo cao, tay trong túi áo, một vài ánh sao lấp lánh xuyên qua lớp mây ô nhiễm, nó vừa bước đi vừa nhìn, tìm kiếm gương mặt của bố mẹ giữa ánh sáng các vì tinh tú xa xôi và nói một mình. Ngày mai, nếu được, nó sẽ dựng hình ảnh.

4

Bilal drive, Taurbeil-Tarte, vùng ngoại ô Paris, Pháp

Lambertin đã cảnh báo văn phòng Bộ trưởng về nguy cơ sự cố nghiêm trọng trên đại lộ vành đai Grande Tarte, một biểu tượng ở cửa ngõ thành phố bị phó mặc số phận nơi giao lộ Croix-Rouge.

“Chuyện Grande Tarte ám ảnh ông đang làm trò đùa cho thiên hạ. Lần trước Bộ trưởng đã nhắm vào ông khi nói đến ‘ảo tưởng về vùng vô luật pháp’.”

Lambertin kiên trì, thái độ lạnh lùng, gửi mail cùng với những chi tiết cần thiết. Văn phòng Bộ trưởng cuối cùng cũng trả lời (qua điện thoại) rằng họ sẽ điều nhanh một xe van và năm cảnh sát đến canh giữ camera.

“Như thể chúng ta chỉ làm có mỗi việc này, chúng ta đang thiếu người trầm trọng, còn ông, ông lại ngốn mất năm người để đứng canh giữ một cái camera giám sát.”

Không phải một chiếc xe van, mà hai chiếc Renault Scenic cũ mèm đỗ trên vỉa hè của Bibal Drive, trong trục ngắm máy quay. Ít xe qua lại. M’Bilal đã cho mấy nhân viên của hắn nghỉ phép đến hết ngày. Harry, ở vị trí khá xa, đang ghi hình những chuyển động tấp nập trên đại lộ và chuẩn bị cảnh quay trực diện của mình thì mười hai tên, túm tụm và che mặt, bước ra khỏi đường hầm. Harry núp đằng sau trạm chờ xe buýt, gần một một khu nhà tập thể nơi nó trốn trong trường hợp xảy ra ẩu đả. Nó nhìn toàn bộ cảnh từ một ụ đất ở đại lộ.

Những kẻ quấy nhiễu làm nổ tung kính hai chiếc Scenic và ném lựu đạn xăng vào bên trong. Những tay biệt kích đốn hạ các tấm pano và các cột đèn có trang bị camera. Những tên khác tạo vòng bảo vệ, hết sức thành thục, hệt như trong phim. Rung chuyển, đập phá. Một phần chiếc xe bốc cháy, ngọn lửa cao vút. Nhóm cảnh sát kịp thời thoát khỏi đám cháy và ngã lăn ra vỉa hè. Họ lăn lộn trên mặt đường đang nóng chảy xung quanh. Những kẻ bịt mặt lao vào đánh họ bằng gậy sắt rồi tản ra. Chiếc xe phát nổ. Tiếng bom nổ.

Trong chiếc Scenic thứ hai, một nữ cảnh sát với mái tóc xoăn nâu cuối cùng cũng khởi động được chiếc xe. Vô cùng hoảng loạn. Động cơ gầm rú bất thường, chiếc xe lao tới một phát, rồi một phát nữa, một hòn đá đập vỡ kính chắn gió. Nữ cảnh sát tóc nâu hất ngã kẻ tấn công mình, lôi hắn theo đường chữ chi khoảng hai mươi mét, trượt một đoạn ngắn, và đâm vào một chiếc ô tô đang đỗ. Tên tấn công bị thương vẫn mắc kẹt dưới tấm tôn mui xe, đầu hơi quá chếch về phía vai. Hắn rên rỉ. Chiếc mũ trùm mặt tạo thành một vòng tròn đen trên mui.

Harry đã xem quá nhiều, cảm tưởng cơ thể mình sẽ vỡ tung, nó nhăn mặt vì cảnh bạo lực này làm rung chuyển những sợi thần kinh trong đầu. Nó rất gắn bó với Grande Tarte. Ngôi làng của nó, nguồn cội của nó. Những khu nhà tập thể đủ màu, bãi cỏ nơi nó từng chơi bóng đá. Nó nôn, đầu chúi vào thùng rác trong khu chứa rác của tòa nhà mà nó tìm thấy để ẩn náu.

Người dân túa ra. Hàng chục, hàng trăm. Đoàn xe cứu hỏa tới dưới màn mưa đá và lời nhục mạ. Một đoàn xe cảnh sát trang bị rào chắn và tấm thép chạy mở đường phía trước. Những tay cảnh sát, ăn mặc như người sao Hỏa, chầm chậm tiến lên như rùa. Nhiều khuôn mặt bừng sáng xếp thành hàng hét vang sự thù hận. Chết đi lũ cớm! Vòng tròn thứ hai, đám người tò mò, một đám người khác, câm lặng và cam chịu. Phải mất một lúc để lính cứu hỏa giải thoát tên trùm mặt mắc kẹt. Một nhóm người quá khích tiếp lại gần những cảnh sát bị thương và đánh họ trên cáng.

Đầu của Harry ngập trong rác. Nó run rẩy. Cố gắng trấn an mình phải bình tĩnh. Không đơn giản. Nó trở lại vị trí quan sát của mình. Nó phải dồn hết mọi sức lực để đứng vững. Nó không còn đau nữa, không còn rơi lệ nữa, nó không sợ, mà đúng ra nó chẳng bao giờ sợ, không, mình đã không sợ, đó không phải là sợ hãi: muốn được giải tỏa, được tức giận, khao khát bắn chúng, cảm giác bất chợt rằng tất cả tên sát nhân đã vào thành phố và chúng sẽ lôi bố mẹ mình ra khỏi mộ. Nó nghĩ đến điều sẽ nói với Bruno. Thật may mắn là mình đã quyết định tố cáo chúng...

Nó buộc phải theo dõi những chuyển động của đám đông ra khỏi đường hầm và tiếp tục lớn dần, những cái bóng ấy cứ lượn qua lượn lại, những đám đông chen chúc, ánh đèn nhấp nháy xoay tròn, ánh lửa trong đêm. Nó ngộp, không khí trở nên ngột ngạt do những thứ rác rưởi đang cháy. Trong các khu nhà tập thể, cư dân đứng bên cửa sổ đã tắt hết đèn. Thành phố chìm trong màn đêm. Harry nghĩ đến một bộ phim về chiến tranh nó từng coi, về London, trong trận không chiến Blitz. Trên mặt đất hoang tàn của Grande Tarte, trận Blitz hiện hữu khắp nơi. Tiếng bom nổ, tiếng khóc, tiếng súng, tiếng la hét, tiếng còi hụ, bài ca chiến tranh, và thậm chí cả tiếng ì ạch của cánh quạt một chiếc trực thăng rọi sáng qua làn khói mịt mù nhưng không tìm thấy gì. Phải chăng ngày tận thế giống mớ hỗn độn này?

Bị cảnh tượng diễn ra trước mắt mê hoặc, nó độc thoại. Nét đẹp của thảm họa, thủ đô chìm trong khói lửa, cung điện thất thế, cửa hiệu tan nát, đèn đường bung gốc, gia đình li tán, phụ nữ bị hiếp, tất cả đều chết, trong guồng quay của đêm. Điều nó muốn là gì? Miệng hố hư không nuốt chửng tất cả. Tất cả cùng với nó.

Nó vừa phát hiện Saïd đang điều quân dưới hiên một tòa nhà lân cận. Niềm hân hoan trên mặt, hắn ra lệnh cho những nhóm nhỏ biến mất trong đám đông. Đám cớm chạy đi núp mà không biết họ đang ở đâu hoặc đi đâu. Một số dân cư trên nóc tòa nhà dội bom cảnh sát bằng máy giặt, khối đá nhựa đường hoặc tủ lạnh. Mỗi khi một viên đạn bắn trúng mục tiêu, một phần đám đông la hét và vung cờ Algeria như thể đang cổ vũ bóng đá.

Đoàn xe - cảnh sát, lính cứu hỏa, bác sĩ - rời đi bằng cách rít còi báo động. Đám đông tưng bừng nhảy múa giữa tàn tích của những chiếc xe cảnh sát bị thiêu rụi. Một số hãng truyền hình nước ngoài đã gửi các nhóm phóng viên đến Bilal Drive, cách tháp Eiffel hai mươi lăm phút. Trước ống máy quay của CNN, đối mặt với một nhóm phụ nữ đang khóc lóc, một người bạn mới của Saïd, thành viên Ủy ban chống kì thị Hồi giáo ở Pháp, tố cáo “áp lực không thể chịu nổi của cảnh sát Pháp lên cộng đồng Hồi giáo ở vùng ngoại ô Pháp và kì thị chủng tộc của cảnh sát, một sự phân biệt sắc tộc gây thương vong và sát nhân. Tôi nhắc lại, hôm nay ở Pháp, một thanh niên đạo Hồi của Grande Tarte đã bị giết, một người khác mất một mắt và khoảng hai mươi anh em của họ bị thương nặng. Hãy chấm dứt thảm sát! Tôi kêu gọi cộng đồng quốc tế, chúng tôi mong chờ Liên Hiệp Quốc lên án mạnh mẽ chính sách của Pháp.” Những cái đầu gật gù của những phụ nữ khóc thương xuất hiện trên màn hình điều khiển của phóng viên.

5

Taurbeil-Tarte, vùng thủ đô, Pháp

Khoảng 1 giờ sáng, nó gần như muốn buông tất cả khi chui xuống lỗ trú ẩn, sau khi báo cáo với Bruno. Nó lấy lại tinh thần bằng cách nhìn vào nệm của mình, chăn bông gấp gọn gàng, quần áo xếp trong hộp các-tông, đồ vệ sinh cá nhân, dao cạo râu trong bao bì nhiều lớp, hình ba mẹ nó trong ngày cưới của họ, tấm thảm nhỏ dùng cầu nguyện mua từ một người bạn Ma Rốc.

Tay nó vẫn còn run. Nó nói với chính mình.

Nói một mình / Đó là nói với Chúa / Chỉ một mình/ Giữa đêm và ban ngày / Luôn luôn nói chuyện / Phát ra các ngôn từ / Không hy vọng đáp lại / Làm chúng rực rỡ / Ta nói rõ nếu như / Ai đó, ai đó, ai đó / Có thể yêu / Ngọn lửa mật ong mà ta trao...

Nó có cảm giác như có một đoàn tàu chở hàng chạy qua cơ thể nó. Quá nhiều căng thẳng, quá nhiều thứ xấu xa... Không thể ngủ. Nó quyết định dựng các cảnh quay thô trong thành phố trước khi tai họa bắt đầu và những tên khốn xuất hiện.

Hát, im lặng, chờ đợi / Và ngẫm sự im lặng / Cho đến ngày / Và người Duy nhất, là tôi! / Tôi giật mình, tôi hét / Ai nói với tôi? / - Là tôi / - Người là ai? - Chúa / Người mà con mang trong con...

Các cảnh quay thành hình. Chậm rãi. Nó làm việc với một phần mềm chỉnh sửa nhỏ của mình về sự liên kết văn bản/lời thoại, tự quay khi đang hát, thử nghiệm các phiên bản khác nhau, có hoặc không có kính, nó do dự, quay lại những cảnh hỏng, như thể mẹ của nó đang ở đó hướng dẫn, la rầy, trấn an nó, nó suy nghĩ, nó cười, chồm lên, tập trung, hát ê a, nhặt một vài đoạn ngắn trên Internet (cảnh một buổi trình diễn đồ lót Victoria’s Secret và hình ảnh chiến tranh ở Iraq). Khi chỉnh sửa xong, nó xem lại, quyết định lưu, đó là sự trả thù của nó cho cái ngày ảm đạm này, nó tạo một địa chỉ Facebook, lấy một biệt danh (Harry MonVictor), đăng video của mình lên, nào gửi thôi.

Nói một mình / Bên ngoài và bên trong / Nói lớn hơn Vua / Ngôn từ để hiện hữu / Ru những giấc ngủ / Đánh thức kẻ rụt rè / Làm câm lặng đám yêu tinh, giải phóng các thiên thần / Tôi xây dựng cho mình một nơi trú ẩn với ngôn từ của mình / Tôi xây cho mình một ngôi nhà, một đất nước, một chương trình / Tôi trao cho nó một cái tên/ Ngôn ngữ tổ quốc Pháp Mon Victor...

Mùa đông, đêm dài hơn. Niềm hạnh phúc và nỗi bất hạnh đang nằm cạnh nó, dưới cái chăn lông vũ của Vieux Campeur. Nó lắng nghe ca từ. Ca từ của nó, chúng đang vang dội trong đầu. Ru nó, đặt nó dưới vòng tay vô hình của Chúa từ bi, đấng Chúa trời nó mang trong người. Chúa từ bi, một ông già với bộ râu trắng, đưa nó đi lang thang qua những vườn cọ và vườn nho, những chú chó với bộ lông thô ráp và sáng bóng, chạy nhảy xung quanh họ, Harry không thể nghe thấy mình khi khẩn cầu ông ấy: “Cầu xin Chúa cứu con thoát khỏi những kẻ bất công”, vì nó đang ngủ.

Giấc ngủ là món quà Chúa ban.

Nó ngủ nhưng tiếng động ập đến. Một giọng nói gọi nó. Không thể nào, mình hoang tưởng rồi, nó nghĩ. Có lẽ nào lão già Bouhadiba đã thay thế vị trí của Chúa từ bi trong vườn cọ. Lão già không biết xấu hổ! Lão đang làm gì ở đây? Và điều gì khiến lão phải hét lên như vậy?

“Mở cửa ra, Harry, bác xin cháu đấy!”

Trời nóng quá, mình không đủ dưỡng khí, mình đã toát hết mồ hôi, mình phát điên mất nếu cứ tiếp tục nói với chính mình. Kìa, những con chó đã đi mất, không còn vườn cọ, không còn vườn nho nữa. Một cú đánh mạnh hơn những cú khác cộng hưởng và làm rung chuyển chén bát. Harry nhảy dựng lên, thắp cái đèn khí, mở cánh cửa có người đang đập. Nó thấy cái đầu trắng xóa của ông già.

“Điều gì đã xảy ra với bố Bouha?”

“Harry, bác phải nói chuyện với cháu.”

“Không ai theo dõi bác chứ?”

“Không một ai.”

“Vẫn còn ẩu đả ngoài đó sao?”

“Chúng ngủ rồi.”

“Vậy bác vào đi, nhưng bác cẩn thận, sẽ phải vận động chút.”

Ông lão rơi qua cửa hầm. Ông thấy mình có chút choáng váng trong cái hố là nhà của Harry, không thể di chuyển và bắt đầu khóc, tay ôm đầu. “Bố, nói con nghe!” Ông lão không trả lời. Ông lão vẫn chưa mất trí. Ông ấy mặc đồ màu buồn bã, như bao người ở đây, nhưng ông ấy không điên. Chắc chắn chuyện kinh hoàng đã giáng xuống đầu ông ấy. Ông tiếp tục khóc nức nở, nhưng những lần nức giảm dần. Papa Bouha chỉ thốt lên ba từ: “Sami, con ta...”

6

Cảng lớn, Valette, Malta

Cùng đêm đó, trên bến tàu cảng Valletta, Rifat làm một ly với John Peter Sullivan ở tầng thượng một quán bar dành cho những người đồng tính. Họ đã gặp nhau tại một bữa tiệc tối của Đại sứ quán Áo, nơi họ uống hơi nhiều rượu Riesling. Đây không phải lần đầu tiên Rifat bị tùy viên người Mỹ lôi kéo tới quán bar Ringo. Cho đến bây giờ, mỗi lần như vậy, ông đều nói điều đó với vợ mình, cười, dù sao cũng có chút xấu hổ. “May là ông ta không mời anh ghé nhà, anh sẽ buộc phải thẳng thừng. Em có nhớ ông ta đã hứa sẽ chuyển yêu cầu xin làm ngoại giao của anh thông qua Đại sứ của ông ấy không? Một năm ở Bộ Ngoại giao Mỹ có cái giá của nó. Và hơn nữa ông ta đưa anh thông tin quý giá mà anh chuyển đến Paris. Em yêu, tay JP này sinh ra ở Washington, ông ấy có vẻ như biết Hillary.” Vợ anh cười phá lên: “Không cần nhọc công biện minh với em, anh yêu, em là người hiểu rõ nhất anh không phải là gay...”

Khi JP ở trước mặt ông, như đêm nay, hoàn toàn thông đồng thân thiện - đầu gối họ chạm nhau dưới bàn - đôi khi Rifat cũng âm thầm tự hỏi liệu ông ta có những mơ mị đồng tính không. Hơn nữa, tối nay ai đã bắt đầu cuộc trò chuyện về Đại sứ quán Mỹ mới, sếp của JP, nếu đó không phải là Rifat? Đó có thể không phải là điều tốt nhất ông nên làm, hay là... Nhà ngoại giao thay thế tên truyền giáo điên, đã đến hòn đảo cùng người tình nam trẻ được công khai giới thiệu là người bạn đời của mình.

“Mình phải nói rằng đời mình đã thay đổi,” JP cười. “Cậu không thể biết người tiền nhiệm đã khiến mình chịu đựng điều gì đâu.”

“Tôi thấy sếp mới của cậu là người dễ chịu. Và can đảm đấy. Nói cho cùng,” Rifat tiếp tục, “đàn ông vẫn luôn có một chút nữ tính, ngay cả Depardieu, diễn viên yêu thích của người Pháp, cũng đã thú nhận trong một cuộc phỏng vấn rằng ông ấy có trong mình chút gì đó nữ tính.”

“Có lẽ ông ấy có quan hệ với Poutine.”

“Cũng không chừng. Ngày nay, chúng ta biết xu hướng tình dục không phải là thứ bất di bất dịch...”

“Khi chúng ta có nó.”

Họ uống xong chai rượu. Giai điệu nhạc vang ra từ sàn nhảy. Rifat nhìn những bóng người quyện vào nhau bên trong quán. Những người đàn ông nhảy nhót cùng nhau. Chắc chắn đó là những thủy thủ Pháp và Mỹ. Những khối xám xịt của con tàu neo đậu ở bến số 1 nổi bật giữa ánh đèn chớp tắt. Chevalier Paul, một chiến hạm chuyên thu thập thông tin của Pháp và chiếc tàu sân bay trực thăng của lính Mỹ, USS Kearsarge. Hai con quái vật tàu chiến thường di chuyển cùng nhau khi chúng đến gần bờ biển Libya.

“Nhân tiện, không có tin gì mới từ Tripoli sao?” Rifat hỏi. JP đặt bàn tay lên cánh tay ông, điều y làm với tất cả mọi người, khi y muốn tạo sự thân tín.

“Anh nghĩ tôi bao nhiêu tuổi?” JP hỏi. “Nghiêm túc đấy, nói tôi nghe đi.”

Rifat thấy bối rối với bàn tay của JP. Ông cảm nhận được linh hồn một tên trai bao. Ông bật ra không chút suy nghĩ: “Ba mươi ba, tuổi của Chúa!”

“Thật sao?”

“Phải, đúng là vậy.”

“Bốn mươi mốt.”

“Thật sự, cậu trẻ hơn so với tuổi...”

JP nhìn tay người Pháp, cười, tay của y vẫn đặt trên cổ tay của ông. Rifat hỏi lại: “Không có tin gì mới từ Tripoli?”

“Cậu thấy đấy tôi đã nghĩ đến cậu...”

JP lôi từ túi ra một mảnh giấy nguệch ngoạc vài dòng về người liên lạc của Levent, một tên Bouhadiba nào đó. “Một tay tài chính mà chúng ta không biết gì về hắn ta, sống ở Paris nhưng gốc Algeria, không có gì nổi trội, nhưng hắn ta đóng một vai trò. Phải xem vai trò gì... Hiện tại, mọi thứ vẫn mơ hồ.”

Rifat nhướn mày đọc tờ ghi chú. “Cậu quan tâm chứ...” Rifat đặt tay lên đùi JP. Ông đề xuất: “Chúng ta sẽ làm một ly cuối tại nhà cậu chứ?...”

7

Khu người Hoa, Quận 8 Paris, Pháp

Điện thoại Bruno báo một tin nhắn vừa đến: Vua sư tử rất mệt.

Tin nhắn báo động.

Bruno luôn nói với nó: “Nếu có trục trặc, cháu nhanh chóng tới Mandarina.” Đã 8 giờ sáng và Harry vừa đến và tuân theo quy trình thường lệ. Backstreet, lối vào nhân viên, thang máy, cầu thang, hành lang, thang máy mới, rồi thêm một hành lang dài với tấm thảm đen và những tia sáng dẫn nó đến quán bar làm nơi trú ẩn của nó. Không một tiếng động. Nó thả mình xuống chiếc ghế bành, lấy lại sức và điểm lại tình hình.

Bruno có mặt vài phút sau đó.

“Chú phải chở mấy đứa con gái về nhà vợ. Chuyện gì đã xảy ra?”

“Lão già Bouha mà cháu thường nói với chú...”

“Lão có vấn đề gì?”

“Lão tới nơi trú của cháu lúc 5h sáng.”

“Vì con trai lão có lẽ cấu kết với tụi Hồi giáo.”

“Điều gì khiến lão tin điều đó?”

“Anh ấy gửi nhiều tài liệu tại nhà lão. Cho rằng đó là giấy tờ ngân hàng cần lưu trữ. Lão già, mất ngủ, rốt cuộc mở một chiếc hộp tài liệu ra xem. Đầy tài liệu tuyên truyền. Hai thằng con trai khác của lão thú nhận chúng biết chuyện, chúng không dám nói lại với ông ta...”

Bruno quyết định cho Harry trú nhờ trong ngày hôm đó ở Mandarina và sắp xếp sự việc với ông giám đốc. Mười lăm phút sau, Harry yên vị trong một phòng ở tầng cuối của khu nhà kiên cố năm sao. Quang cảnh tháp Eiffel, sông Seine và thành phố đắm trong màn mưa. Một vài giọt nước đọng trên tấm cửa kính hai lớp. Những đám bong bóng trong suốt này bảo vệ nó. Bên ngoài, gió thổi, mưa rơi, thời tiết ảm đạm, nhưng nó lại khô ráo và ấm áp, khác xa ở Grande Tarte. Nước mắt trời cao không rơi vào căn phòng trên cao của nó.

Chưa bao giờ nó hình dung ra sự im lặng sâu lắng như vậy. “Cháu cứ làm gì cháu muốn, xem tivi, tắm rửa, ngủ, nhưng không được ra khỏi đây. Chú sẽ cho đem bữa sáng lên.”

Bruno rời đi, nó đếm những vật dụng trong phòng. Mọi nơi nó đi qua, đèn trần pha lê tự động sáng. Phòng thay đồ, phòng tắm, bồn tạo sóng, bể sục. Nó mở tất cả các vòi nước, cởi đồ, bước vào buồng tắm vòi sen, trông như một con tàu vũ trụ, nó kích hoạt các vòi nước bằng cái điều khiển điện tử, xịt hết lên đầu sữa tắm mùi táo và trà xanh, một dòng nước nóng phun ra từng đợt mơn trớn cơ thể, ôi chao, nó chỉnh độ cao vòi nước lên phía trên mái tóc xoăn của mình, nó nhắm mắt rửa sạch cơ thể, nó rửa đi những muộn phiền và sợ hãi tích tụ, sự dơ bẩn tinh thần của Grande Tarte từng mảng trôi đi theo bọt xà phòng, nó ra khỏi buồng tắm, khoác chiếc áo tắm trắng, làn da nó thưởng thức sự tinh tế của vải và đường may, Harry thắt dây chiếc áo choàng tắm, nó khịt mũi, vươn người, nhìn mình trong gương. Đã bao lâu rồi nó chưa ngắm nhìn từ đầu đến chân? Nó săm soi gương mặt, khó nhận ra chính mình, nó nằm xuống giường. Chiếc giường king size plus quấn nó trong vòng tay thần Morpheus cùng đi vào giấc ngủ say.

✽

Biệt thự, Quận 7 Paris, Pháp

Bruno quay lại gặp Lambertin và những người cộng sự thân cận. Tình hình căng. Sếp lại ngủ trong cái phòng kiên cố của mình. Nơi ông ấy lưu trữ 49 năm kinh nghiệm và khả năng trực giác của ông đã phát triển trong bốn bức tường buồn thảm. Ông mời Bruno phát biểu. Giọng khàn. Cứng. Nhất là khi tối qua, anh vừa từ chối quay lại sống chung với Marie-Hélène. Sáng nay, anh buộc phải đưa hai đứa con gái tới chỗ cô ấy khẩn cấp. Rồi thêm cảnh tượng chết tiệt đó! Cô ta không muốn mở cửa. Hai đứa trẻ nhìn nhau ngấn nước mắt, anh gào lên. Anh dọa sẽ bỏ lại hai đứa bé nhỏ đang rúc vào nhau, sợ hãi và bất lực ngoài hiên. Chúng nó có thể khóc, hết rồi, cóc cần biết, không còn là chuyện của tôi nữa. Mẹ của chúng đã làm nổ tung cuộc đời của tôi; thêm vào đó cô ta đã làm hỏng mấy đứa trẻ. Tôi không còn sức để chăm sóc chúng nữa. Đó không phải là lỗi của tôi. Phải tin vào tình yêu để nuôi lớn những đứa trẻ. Tôi như nằm trong bẫy. Không còn lối thoát nào. Sếp nhìn anh trìu mến, ông là người duy nhất mà Bruno rốt cuộc đã tâm sự vài chuyện thầm kín về cuộc sống tình cảm rối ren, vào một buổi tối khi ông ấy châm chọc tình đời của anh. Không có gì cụ thể, nhưng đủ để ông già luôn dành thái độ nồng ấm với anh. Bruno xốc lại tinh thần và báo cáo khách quan nhất có thể những gì người cung cấp thông tin đã nói với anh về gia đình Bouhadiba.

“Cậu đã gặp tay Sami Bouhadiba này tại văn phòng của hắn?”

“Đúng rồi, ở khu đô thị Défense. Một tay giám đốc tài chính. Tôi nên làm gì? Vậy sáng nay tôi sẽ quay lại tòa Cimenlta để điều tra hắn?”

“Cậu đi cùng với hai người, không biết chuyện gì có thể xảy ra. Khi nào cậu đến nơi, tôi sẽ gọi cho lão giám đốc.”

“Monmousseau sao?”

“Đó là một người bạn của ngài Bộ trưởng... Nhưng thông tin của cậu có cơ sở đấy. Sáng nay tụi người Mỹ gửi cho chúng ta một tập tin về Sami Bouhadiba. Không có gì thật sự chính xác, nhưng hắn ta được cảnh báo là một cá nhân nguy hiểm tiềm tàng cần được giám sát ngay lập tức.”

✽

Tháp Cimenlta, Khu Défense, Hauts-de-Seine, Pháp

Anh nhận ra cô thư ký của Sami Bouhadiba ngay khi cô bước ra từ thang máy. Giày cao gót, váy bó, cô băng qua sảnh rộng ở Cimenlta cùng với nụ cười tươi trên mặt.

“Ngài có hẹn với ông Bouhadiba sao?”

“Không, nhưng tôi muốn gặp anh ấy gấp.”

“Tôi rất tiếc, nhưng ông Bouhadiba đang nghỉ phép ba tuần.”

“Đã được báo trước?”

“Tôi phải thừa nhận là không, anh ấy đã báo trước cho chúng tôi vào hôm kia rằng sẽ đi hưởng tuần trăng mật. Chúng tôi không biết chính xác địa điểm. Không có cách nào để liên lạc với anh ấy, ngài chủ tịch Monmousseau không hề hài lòng, nhưng vì anh ấy chưa hề nghỉ phép từ khi đến làm chỗ chúng tôi trong bốn năm qua...”

“Cô biết vợ của anh ấy chứ?”

“Không hề, chúng tôi chưa từng nghe anh ấy nói có người phụ nữ nào...”

Cậu báo cho Lambertin rằng công dã tràng. Một đội được gửi đến ngôi nhà đã đóng cửa ở Paris của Sami Bouhadiba. Người gác cổng xác nhận chuyến đi là có thật. Bruno vẫn còn trong văn phòng của sếp khi cậu nhận tin nhắn từ Rifat: một phiếu tóm tắt về Bouhadiba.

“Bình thường,” Lambertin nói, “đây là thông tin mà tôi nhận sáng nay từ điện Élysée, tôi đã định nói với cậu điều đó.”

“Sếp có thể giải thích cho em tại sao người Mỹ luôn đi trước nhà ngoại giao của chúng ta một bước?”

“Họ kể với ông ta những gì họ muốn, và thường là sau khi đã báo tin cho chính chúng ta, đổi lại, họ điều khiển được ông ta, và vào ngày họ sẽ thật sự cần đến ông ta...”

“Tôi không hiểu chúng ta lợi gì.”

“Tay Rifat này nghĩ ông ấy là một con thú đầy toan tính, theo lời một trong những người bạn của tôi. Y giao du với tụi người Mỹ, tốt thôi, dễ biết mà. Chúng ta nhận ra điều đó lâu rồi. Mọi người đóng kịch thôi. Vấn đề là phải biết chính xác ai đang thao túng ai. Rifat là một điệp viên hai mang nhưng bản thân lại không biết. Vả lại, ông ta là người duy nhất không biết điều đó. Khi ông ta nhận ra điều đó thì đã quá muộn.”

“Ta phải làm gì với lão già? Đưa một đội tới đó?”

“Mạo hiểm quá, sau những gì vừa mới xảy ra. Một bóng dáng xe cảnh sát sẽ lập tức trở thành mục tiêu, và tất cả giới truyền thông sẽ có mặt. Trước tiên phải bảo vệ người đưa tin của cậu. Ngay tối nay. Ta không thể để nó ở Mandarina, rồi ta sẽ suy nghĩ tiếp, ngay trong đêm hoặc sáng mai. Cậu có thể ghé bất cứ lúc nào.”

8

Đường Espiguette, Quận 5 Paris, Pháp

Chúng tôi cứu nguy cho Bruno, anh đang khẩn cấp tìm kiếm một chỗ trú cho một trong những người đưa tin của mình, người mà anh đứng ra bảo lãnh và hơn thế nữa. “Nó như con trai tôi”, Bruno đã nói như thế với tôi qua điện thoại. Rim nhắc là chúng tôi có một phòng dành cho người giúp việc ở lầu năm. Vậy là, cùng ngày, chúng tôi dọn chỗ cho đứa con trai to lớn này, cao gần hai mét, trông như một cầu thủ bóng rổ, có đôi mắt và cách hành xử của một đứa trẻ, vào căn phòng đó. Cặp kính gọng tròn của tên mọt sách. Trông khá thân thiện ở cái nhìn đầu tiên. Rim có vẻ vui khi đón tiếp thằng bé. Tôi tự nhủ rằng do con bé vừa tìm được một “người bạn nam”.

Con bé cư xử như một cô chủ nhà làm tròn trách nhiệm khi đối mặt với một tình huống bất ngờ và không phải là không nghiêm trọng. Tôi nghĩ về cuộc gặp đầu tiên của chúng tôi, con bé đã đi theo tôi sau khi tôi thăm mộ của Sidi Bou Saïd và trở về nhà. Đứa bé bụi đời ấy đã vượt qua nhiều cung bậc quyến rũ. Tôi tự nhủ rằng mình có thể đã góp vài điều trong quá trình biến đổi của con bé, và lần đầu tiên, tôi nghĩ rằng nó không chỉ là bản sao tuyệt mĩ của Valentine.

Khi Harry bước vào, nó chôn chân trước tủ sách. Tôi hỏi nó có đọc không, nó đáp lời có, có đọc một chút, thật ra là gần như không bao giờ, nhưng nó vừa đọc xong cuốn Người đàn ông có bộ mặt cười và Anna Karenina, hai tác phẩm lớn, hơi phức tạp, đến với nó bằng một sự tình cờ, nó nói rõ điều này. Rim giải thích với thằng bé rằng tôi đang đọc cho con bé nghe các trích đoạn do Polybe viết, một chứng nhân lịch sử cho sự sụp đổ của Carthage, “thành phố của tôi”, rồi con bé nói với nó về Vận may như thể một vị thần dẫn lối cho bước chân của chúng tôi. Rim đề nghị tôi giữ Bruno và Harry lại dùng bữa tối. “Chúng em còn một chút couscous và cháu sẽ chuẩn bị một ít bánh brik cá ngừ cho khai vị, Harry sẽ là người phụ bếp cho cháu, được chứ?”

Trong khi chúng tôi thảo luận lần nữa về những ẩn số xoay quanh việc Sami Bouhadiba biến mất, Bruno cho tôi xem tấm ảnh thẻ chụp tự động của người bố được văn phòng cảnh sát gửi đến. Tôi nhớ rằng mình đã làm thân với người đàn ông gầy gò và u buồn, già trước tuổi ấy, khi tôi phụ trách một địa điểm khai quật trên các khu đất cao ở Taurbeil-Paradis, cách Grande Tarte không xa. Sau khi đã tin tưởng nhau, Bouhadiba tâm sự với tôi về Sétif, về kho báu cổ và khu phố thời thơ ấu. Bruno đề nghị triệu tập ông ấy tới Tòa Thị chính Taurbeil với lý do thành phố đang khảo sát về các mảng xanh nơi ông ấy thường xuyên lui tới. “Thầy có thể gặp ông ta ở đó mà không ai dòm ngó, và nói chuyện với ông ta, em nghĩ thầy là người duy nhất có khả năng nói chuyện được với ông ta.”

Bruno ngủ trong phòng khách. Rim đã đề nghị cậu ấy nên lưu lại. Cậu có vẻ kiệt sức và chấp nhận lời đề nghị ngay lập tức.

Giờ đây, tôi lắng nghe hơi thở của Rim lúc ngủ. Tôi lặp lại tên con bé. Polybe có lý, không bao giờ nên coi nhẹ Vận may, nó mang ta lại với nhau.

Sáng hôm sau, tôi bị tiếng hét đánh thức: “Cháu đã thấy Emma! Cháu chắc chắn đấy: Đó là Emma, không xa ngôi nhà lắm đâu...” Con bé dậy sớm, ra ngoài mua bánh sừng bò. Một mình. Tôi không thích nó ra ngoài một mình và đã nói với nó điều đó. Khi trở lại tiệm bánh ở đường Claude Bernard, con bé bắt gặp một người phụ nữ trẻ che mặt. Nó quay lại, người phụ nữ cũng quay lại, biến mất trong chiếc xe buýt sắp khởi động. Rim chạy theo. Quá muộn, xe buýt đã đi xa. Người phụ nữ, bất động sau tấm kính, đang nhìn ra đường nhưng không thấy Rim. “Khoảnh khắc đó, cháu chắc rằng đúng là chị ấy.”

Chúng tôi đang hỏi nhau những câu xoay quanh Emma, tại sao lại có tấm vải che? Cô ấy sống ở đâu? Cô làm gì trong khu phố này? Và trên hết, cô có mối quan hệ gì với Sami Bouhadiba không? Lúc đó Bruno nhận cuộc gọi từ khu biệt thự. Hai viên cảnh sát đã bị cứa cổ khi ra khỏi nhà họ ở Bordeaux, vào đầu giờ sáng sớm. Lambertin yêu cầu cậu đẩy nhanh các manh mối.

Đầu giờ sáng, Bruno đưa tôi đến Taurbeil, tôi gặp lão Bouhadiba trong một văn phòng bỏ trống ở khu nhà phụ của Tòa Thị chính. Lão già tội nghiệp không nói nhiều. Đúng hơn như được trút bỏ. Bruno dàn xếp để lấy được tài liệu của người con trai. Các tập tài liệu tuyên truyền của Nhà nước Hồi giáo IS, tuyên bố về lòng trung thành của Sami, v.v... Tối hôm đó, tôi đọc được bản xưng tội ghi chép lời giải thích của Sami Bouhadiba về con đường dẫn đến sự cải đạo của mình. Vận may tăng tốc.

9

Bản xưng tội tìm được ở Taurbeil-Tarte, ngoại ô Paris, Pháp

Ngày trọng đại đang đến gần. Tôi bắt đầu cảm thấy máu mình sôi lên và năm lần mỗi ngày, tôi chúc phúc cho thần Exauceur đã đưa tôi đi đúng con đường chính nghĩa. Sớm thôi, tôi cũng sẽ bước vào cuộc chiến. Lần lượt từng người. Hôm qua là đồng đội của tôi. Họ đã khiến nước Pháp phải quy phục. Một giờ là đủ cho họ. Có bao nhiêu người ở đó? Một số ít tuẫn đạo. Sau khi họ đi qua, lũ cớm khóc như mưa trên đường.

Tôi đọc trên báo thấy những chiến hữu của tôi vừa cười vừa trút đạn súng AK lên những tên đang nhảy nhót trong một hộp đêm. Tiềng cười đó chứa đầy sức mạnh! Chúng tôi cười, nước Pháp khóc, tôi muốn nói: rồi cũng đến lúc. Cái chết đã giáng xuống đầu những người Pháp trong đêm thác loạn. Họ nhận ra lời nguyền của Allah, đây chỉ mới là khởi đầu. Những kẻ ngoại đạo tự quăng mình vào sự chết chóc sẽ tiếp tục hứng chịu Hỏa ngục, họ mãi mãi không siêu thoát.

Tôi đã biết sự việc về các đồng đội qua tivi. Tuy không có hình ảnh, các đài không cho thấy gì cả, nhưng mọi người đều đoán được tình hình rất nghiêm trọng, hơn cả vụ Charlie, và người tôi bắt đầu run lên. Tôi đã run rẩy như vậy vào ngày tôi thấy những chiếc máy bay của Khalifah xé toang tòa Tháp đôi ở New York ngày 11 tháng Chín năm 2001. Ngồi trước màn hình tivi, tôi mất một lúc để hiểu tại sao mình lại run rẩy, và tại sao mình lại khóc. Tôi thậm chí còn hét lên với bản thân: Nhưng tại sao mày lại khóc? Mày lại buồn? Mày lại run rẩy? Mày sợ điều gì chứ? Câu trả lời ập đến như dòng sông. Ôi dòng nước ngọt ngào... Tâm hồn tôi đột nhiên giống như một khu vườn cọ và nho. Không phải nỗi sợ làm kinh động các tứ chi, không phải nỗi buồn khiến tôi nổi da gà, ngày ấy, tôi hân hoan. Lịch sử dân tộc tôi đã sang trang, tôi biết đến niềm vui khi được hít thở mà không sợ hãi, nỗi sung sướng vô tận của việc trả thù. Thủ phủ của những kẻ ngoại đạo bị thiêu bởi ngọn lửa của những tín đồ, ngọn đèn soi sáng thế giới của người Do Thái đang chìm trong lửa, ngôi đền mà họ xây dựng lại trên vàng ăn trộm từ chúng ta hàng thế kỉ trước không còn gì ngoài đống đổ nát, tro bụi và những tia lửa, tôi chưa từng thấy cảnh tượng nào đẹp hơn. Ôi một thảm họa... Những kẻ phỉ báng thần thánh đã bị trừng phạt. Không có Chúa nào ngoài Ngài, Sự sống, Sự vĩnh cửu: một ngày họ sẽ hiểu ra điều đó?

Vài năm sau đó, tôi đã nói về giai đoạn này, về sự bình yên và hạnh phúc trong tâm hồn, với Aziz, một trong những giám đốc ngân hàng Al Rajhi Bank, trong một lần lưu lại Riyad. Monmousseau muốn chúng tôi phát triển các hoạt động tài chính Hồi giáo tại Jordan và Kuwait với ngân hàng đó, vốn đã là một trong những đối tác của chúng tôi. Aziz đã đưa tất cả đoàn đàm phán đi dùng bữa tối trên sa mạc. Một đoàn xe Land Rover ghé qua đón chúng tôi ở khách sạn, sau đó chúng tôi chạy chưa đến hai mươi phút trên cao tốc dẫn ra thành phố. Đoàn xe đã đi vào một trục đường nối bằng bê tông để rời cao tốc đến một bãi đỗ xe nhỏ dưới cồn cát. Aziz bảo tôi cởi giày ra. Tôi theo anh lên đỉnh cồn cát. Cát vừa ấm vừa mát dưới chân. Trên đỉnh, tầm nhìn mở rộng đến tận chân trời. Mặt trời đang lặn thiêu đốt biển cát này.

“Cảm nghĩ của anh là gì?” Aziz hỏi tôi. “Tôi cố gắng đến đây mỗi tuần. Tôi thậm chí ngủ trong lều. Thật là có một không hai. Rõ ràng vì trong sa mạc chỉ có Chúa. Chúa và chúng ta. Dưới chân chúng ta, cát, đất, trên đầu chúng ta, những vì sao và ở khắp mọi nơi sự hiện diện của đấng Chúa từ bi.”

Một khu trại đón chào chúng tôi bên dưới, dành riêng một khu vực tiếp tân ngoài trời cho các bữa tiệc riêng tư, được trang bị nhà bếp và tất cả các tiện nghi cần có. Chúng tôi chạy xuống dốc cát. Những đầu bếp người Liban đang chuẩn bị món súp, salad, bánh rán nhân đậu, trong khi những người Bedouin làm món thịt cừu xiên nướng. Aziz mời chúng tôi ngồi trên những chiếc ghế bành thấp được xếp theo hàng để chúng tôi vẫn có thể ngắm cảnh vật. Những người đàn ông trong chiếc áo sơ mi trắng vạt dài xuống chân, quấn khăn ghatra hoặc quấn khăn keffiyeh, biểu diễn một điệu nhảy múa kiếm và ê a bài thánh ca vọng cổ. Tiếng trống vang lên theo nhịp bài hát của họ, màn đêm bao trùm chúng tôi, nhiệt độ vẫn dịu mát tuyệt vời. Sau đó, trong khi một nhà thơ quỳ trên cát, hát về gió về sao cùng một người chơi đàn saz đệm, tôi đã có một khoảng thời gian tuyệt vời khi ăn thịt cừu bằng tay, hệt như mẹ tôi lúc trước thường làm khi bà vẫn còn sức để chuẩn bị các món ăn cho dịp lễ.

Trở về khách sạn, Aziz rủ tôi làm một ly với anh ở sảnh lót đá cẩm thạch màu hồng xám. Điều hòa giữ nhiệt độ mát. Bầy phụ nữ trẻ, che kín người bằng lụa đen, nhưng cheo leo trên đôi giày cao gót Louboutin 12 phân, cứ đi qua trước mặt chúng tôi. Một cửa hàng trang sức nổi tiếng ở Paris đã tổ chức bữa tiệc cocktail trong một khán phòng kế bên. Tôi chưa bao giờ gặp những người phụ nữ nào xinh đẹp như vậy. Tuy chỉ có thể nhìn thấy đôi mắt của họ, nhưng tôi nghĩ rằng mình có thể đoán được hình dáng và làn da của họ trong sự rạng rỡ của con ngươi.

Tôi nhớ cái ngày một người bạn tên Sadek dẫn tôi đến một nhà hàng Ma Rốc trên Quận 12. Khoảnh khắc Sadek gõ mã bảo mật thẻ ngân hàng để thực hiện thanh toán, hai thiếu nữ bước vào nhà hàng. Dáng người mảnh khảnh, khá xinh đẹp, phấn khích, có lẽ đã hơi ngà ngà, mặc đồ ngắn, vai trần. Nhà hàng đã đóng cửa. Ông chủ thô bạo đẩy họ ra phía cửa. Thay cho lời chào, họ lắc cặp mông nhỏ cong cớn dưới chiếc váy ngắn rồi bắn một tràng tiếng Ả Rập tục tĩu hỏi về khả năng tình dục của Nhà tiên tri. Thay vì cười, Sadek sững lại. Trán anh nhăn tít lại. Anh nhìn theo họ đi ra với ánh mắt hình viên đạn.

“Họ không có tự trọng gì cả,” anh ấy nói với tôi.

Tôi phản đối.

“Họ đáng yêu mà.”

“Tôi lạy cậu, cả cậu nữa sao.”

“Sadek, các cô ấy còn trẻ, họ có quyền vui chơi.”

Chúng tôi lập tức tiếp tục cuộc trò chuyện trên vỉa hè trước khi tạm biệt nhau. Cay đắng cuộc đời đã làm tính cách anh ấy đanh lại. Anh nói về những gì mình cảm thấy ngày càng thường xuyên hơn khi sống trong cái xã hội, mà theo anh, đã chạm đáy lịch sử của nó.

“Bọn Pháp chỉ khuấy bùn,” Sadek nói với tôi. “Cậu chỉ cần xem truyền hình của họ. Tối nào cũng chỉ có một chương trình đó. Tự ai nấy phát biểu để truyền bá quan điểm.”

Tôi trả lời: “Ma Rốc hay Algeria, quê hương của chúng ta cũng chẳng tốt hơn.”

“Chính xác. Phương Tây đã đánh mất linh hồn của mình, đó là vấn đề của họ, nhưng vấn đề của người Ả Rập chúng ta là chủ nghĩa duy vật và nỗi ám ảnh về nó đã làm ta ô uế.”

Tôi đã không trả lời.

Bây giờ, tôi thấy anh ấy có lý.

Anh xoay đầu. Hàng trăm người trẻ trên đôi giày patin đang đổ xuống đại lộ. Trước mặt bọn chúng, con đường vắng vẻ mang hình thù của một lỗ tối tăm, cảnh sát đã cấm xe lưu thông để chúng có thể tản bộ như mong muốn.

“Hãy nhìn những người trẻ kìa. Họ vui vẻ. Họ vô tư, tự do. Hẳn là anh muốn họ giống như hàng ngàn sinh viên được cho là đang lũ lượt quay về lại với truyền thống của đạo Hồi hơn, đúng không?”

Sadek nhìn tôi chằm chằm một cách kì lạ. Chúng tôi không còn gì để nói với nhau. Anh ôm tôi rồi biến mất trong biển người đông nghịt dù đã muộn.

Nhiều năm trôi qua.

Tôi tự trách bản thân vì đã xúc phạm bạn mình, khi ngắm nhìn những người phụ nữ ấy, di chuyển trong tiếng lụa, tôi có thể nhận ra mình đã thay đổi biết bao. Tôi không biết tại sao lại bắt đầu nói về cuộc sống của tôi và của bố mẹ. Có phải Aziz đã đặt câu hỏi? Tôi không thể nhớ những lời của mình. Một con đê chắn sóng đã vỡ. Tôi nghe chính mình nói về sự bất công đối với người Ả Rập ở Pháp và những nơi khác với sự bức xúc mà chính tôi cũng không tin mình có thể biểu hiện như vậy.

“Chúng tôi là những công dân hạng hai, chúng tôi sống trong các khu ổ chuột, tôi đã thành công thoát ra khỏi đó một cách ngoạn mục, nhưng những ngoại lệ như tôi rất ít... Sáu triệu người Ả Rập ở Pháp sống trong những nơi mà nơi nào cũng ít nhiều thối nát. Dù gọi là thành phố hay khu phố, khắp nơi chúng tôi đều bị khinh bỉ. Anh em chúng tôi bị cảnh sát bắn nhưng chính họ bị hệ thống pháp lý kết án. Quyền cơ bản của chúng tôi không được tôn trọng, chị em của chúng tôi bị biến thành gái điếm, những con người đó không còn tin vào điều gì khác ngoài sức và tiền của mình.”

Tôi hẳn muốn xóa sạch những lời nói cuối cùng ấy trên môi khi nhận thấy mình quá bất cẩn. Tất cả chúng ta đều ở đó để kiếm tiền. Sao tôi lại tức giận vô cớ nhỉ? Tôi im lặng và nhìn Aziz, không phải không có chút lo lắng. Anh ấy không trả lời bất cứ điều gì, chỉ ân cần mỉm cười với tôi.

“Tôi cảm ơn cậu đã nói chuyện thật thẳng thắn,” sau cùng anh ấy cũng nói. “Chúng ta giống nhau, dù tôi hơn cậu mười tuổi. Tôi đã đi học ở Anh. Những gì cậu đã trải qua, tôi cũng hiểu.”

Một lát sau, vào buổi tối, tôi thú nhận với anh rằng ngày hạnh phúc duy nhất trong chuỗi ngày xám xịt đời tôi là ngày 11 tháng Chín năm 2001.

“Chúa đã ghé thăm linh hồn của anh, buổi tối hôm ấy Ngài đã biến nó thành một khu vườn, nơi có dòng suối chảy.”

Dù biết Bin Ladens xuất thân từ một gia đình đông con, tôi đã rất ấn tượng khi anh ấy nói với tôi rằng bộ não của ngày 11 tháng Chín là một trong những người anh em họ của ông ta. Kỳ nghỉ kết thúc bình thường. Các cuộc họp công việc và bữa tối trang trọng. Tôi thấy mình không còn phải đối mặt với Aziz nữa, nhưng vài tuần sau, tôi không ngạc nhiên khi anh ấy liên lạc với tôi qua Internet. Chúng tôi không bao giờ nói chuyện về buổi tối đó một lần nào nữa, nhưng thông qua anh ấy - tôi phát hiện ra sau đó - tôi đã được chọn để tới Yemen. Tôi phải chuẩn bị để trở thành một người lính giỏi trong katiba của muhajirin, trung đoàn dân nhập cư. Trước khi tôi rời đi, tôi đã thông báo cho bố mẹ và đồng nghiệp rằng tôi sẽ tham gia một khóa học lặn ở Biển Đỏ.

Tôi chỉ nán lại vài ngày ở Hurghada rồi lên máy bay đến Sanaa.

Từ đó, tôi chuẩn bị trong im lặng. Cuộc sống của tôi được tái cấu trúc vì công lý và trong bí mật. Tôi không bỏ lỡ một khoảnh khắc, lý tưởng của mình như tiếp sức cho tôi và làm tôi hạnh phúc. Tôi cười một mình, như những người anh em của tôi đã tấn công Paris. Người Pháp đã tàn sát chúng tôi, họ hun khói chúng tôi trong những hang động, họ tra tấn chúng tôi, họ bắt chúng tôi khỏi nơi đất mẹ để giam cầm chúng tôi như những nô lệ trong các nhà máy của họ, họ làm quê hương của chúng tôi biến chất, họ không muốn chia sẻ tự do mà người Mỹ đã trao trả năm 1945. Họ cười trong khi họ bẻ xương chúng tôi, họ cười khi họ cưỡng hiếp vợ chúng tôi, giờ đến lượt chúng tôi cười, họ sẽ tiếp tục nếm mùi đau khổ.

Tôi đặt mình trong giai đoạn chuẩn bị tối đa. Tôi chờ đợi mệnh lệnh cho phép giải phóng sự tự do và cơn thịnh nộ của tôi, những người bạn đồng hành duy nhất của tôi. Ở đất nước bệnh hoạn này, thối nát đến tận xương tủy, bị vắt kiệt, tàn tạ, tôi chờ đợi, như một bậc thầy trong việc che giấu mà nay tôi đã trở thành, cho đến khi ánh bình minh của Công lý trỗi dậy.

Tôi đã sẵn sàng.

10

Biệt thự, Quận 5 Paris, Pháp

Lambertin đã thức dậy trước khi mặt trời mọc. Ông nghe tin tức trên đài RTL, lấy chiếc mũ Ai Len cũ của mình, rời khỏi Biệt thự, chào hỏi các đồng nghiệp đang đứng canh gác và đi bộ đến Esplanade. Đây là thời điểm yêu thích của ông ấy trong ngày. Xung quanh quảng trường Champ-de-Mars, đường phố vẫn gần như vắng hoe, ngoại trừ những chiếc xe sedan đang nổ máy đứng yên tại chỗ. Các tài xế đọc báo trong khi chờ chủ của mình. Tháp Eiffel hùng dũng với thân hình lấp lánh ánh đèn chiếu sáng bầu trời mùa đông. Đi bộ nhanh, luôn luôn cảnh giác, ông sắp xếp các ý tưởng của mình trong ngày. Có những người thức dậy và mơ về xe hơi, tiền bạc, người mẫu cao cấp, kỳ nghỉ dưới ánh mặt trời. Còn ông, kể từ sau cái chết của vợ, chỉ có một nỗi ám ảnh: công việc. Công việc là pháo đài của ông.

Ông chỉ có một mình, đơn độc, không ai đợi.

Ông nói chuyện với vợ như trước kia. Hồi bà vẫn còn sống, bữa sáng rất thiêng liêng. Mỗi buối sáng, ba mươi phút sau khi tắm, một ly cà phê đặc, tay cô đặt trên tay tôi, nghi thức nhỏ của chúng tôi, chúng tôi bắt đầu một ngày mới. Tiếc là chúng tôi không thể có con. Ông nghĩ đến cuộc điều tra “của mình” phân tích từng sự kiện mới mà ông được báo cáo. Từ vài tuần qua, ông cho đặt nghe lén cô gái người Đức của tên ngư dân, Mercedes Baumann. Người của chúng ta ở Roma đã tiếp quản vụ này, với sự giúp đỡ của Malta. Mãi đến hôm qua vẫn không có gì. Cô ta vừa vội vàng đến Toulouse. Rõ ràng có một vấn đề cấp bách cần giải quyết trong công ty tái chế kim loại của bọn họ. Ta đã cử hai lính theo dõi các lối ra vào công ty nhỏ của họ trong khu công nghiệp Blagnac. Ông không bao giờ tưởng tượng được trước khi chết, hoặc nghỉ hưu, có khác gì, phải trải nghiệm một khoảng thời gian như thế này.

Ở Taurbeil, không có Harry hỗ trợ, việc trở nên phức tạp. Nguyễn, trưởng ty cảnh sát, mãi chúng ta mới có một người được việc, đã kích hoạt mạng lưới cung cấp thông tin của mình. Ít có thông tin mới. Bruno đã có thể thiết lập liên lạc với bố của Bouhadiba, ơn Chúa phù hộ. Ông lão vừa gửi cho anh một văn bản mới. Hình như do một người phụ nữ viết. Hai tay sai người Mali của M’Bilal, trở về từ Tunisia, bị phát hiện và được theo dõi ở Hérault, chúng ẩn náu tại nhà một tên vô lại người Ma Rốc, một tên buôn phế liệu, mà gã ngư dân Camillieri đã từng làm việc cùng từ Blagnac.

Một loạt chuông thông báo tin nhắn gửi đến ông. Văn phòng Bộ trưởng không buông tha nữa. Lambertin tưởng tượng Bộ trưởng trong văn phòng tầng trệt của mình ở Beauvau, thường trực kết nối với điện Élysée và Matignon. Toàn bộ cỗ máy nhà nước đang run rẩy. Họ mệt mỏi, lo lắng, tinh thần suy kiệt, họ không biết đang đi đâu, hay muốn gì. Những nghệ sĩ uốn dẻo. Dồn toàn bộ sức lực? Đừng xuống tay quá mạnh? Đợi chút nữa? Tình trạng khẩn cấp? Từ bỏ tình trạng khẩn cấp?

Hôm qua, có vẻ như Tổng thống đã gọi điện cho ông Bộ trưởng và hỏi: “Lambertin đã nói gì?” Tôi trở thành quả cầu thủy tinh của ông ấy. Cảnh sát biểu tình suốt buổi chiều để nói những bất mãn của mình. Kể từ vụ tấn công hai chiếc Scenic ở Grande Tarte, ông Bộ trưởng đã tôn sùng tôi. Trước đó, đối với ông ta, tôi không là gì ngoài một nhà tiên tri xui xẻo, chuyện đến rồi chuyện cũng qua. Ông chứng kiến những chuyện khác. Biết bao nhiêu kẻ xu nịnh trong nghề này.

Cũng có ngày ông thầm biết ơn những người Hồi giáo. Nếu những tên khốn này không tuyên chiến với chúng ta, tôi phải làm gì cả ngày trong văn phòng nhỏ ở Quận 16? Ông đi vào một quán bar trên Đại lộ Rapp, gọi một ly cà phê đen và hai cái bánh sừng bò. “Không quá lạnh chứ, ngài Cảnh sát trưởng?” Cô chủ quán hỏi. Cô lờ mờ biết là ông làm cảnh sát và gọi ông là Cảnh sát trưởng từ khi còn là một cô bé. Một tập tài liệu mật cùng với các tấm hình của Sami Bouhadiba và Emma Saint-Côme được gửi đến tất cả các cảnh sát ở Pháp. Một tờ giấy nhỏ trong tờ báo Le Parisien nói mơ hồ về dấu vết của hai nghi phạm, cũng may các chi tiết không bị tiết lộ. Ông đã lại phải nổi giận hôm qua, để nhắc nhở các đồng nghiệp ở Beauvau về việc kín tiếng. Họ là những người đầu tiên đưa thông tin cho cánh nhà báo để tránh bị tế trên mặt báo mỗi lần phạm sai lầm.

Tuần trước, ông đã đấu tranh để Ali Condé hay còn gọi là M’Bilal chịu giám sát tối đa. Hai trong số các cố vấn của Bộ trưởng đã mở đầu phản đối, cho rằng luật pháp sẽ bị bôi nhọ. Những bạn bè của tên sưu tập đồng hồ bé nhỏ, Thượng nghị sĩ. Ai cũng biết. Bộ trưởng ra phán quyết ủng hộ Lambertin. Mặc cho các cuộc hội thoại của Thượng nghị sĩ, chúng cũng sẽ được ghi âm lại. Hiện tại, chưa có kết quả. M’Bilal không rời biệt thự của mình ở Seine-et-Marne và điện thoại của hắn vẫn im lặng. Thượng nghị sĩ không còn gọi hắn nữa. Lambertin thanh toán hóa đơn, lấy mũ của mình trên quầy. “Hẹn mai gặp lại, ngài Cảnh sát trưởng!” Đường phố bắt đầu trở nên nhộn nhịp. Sương mù dày đặc phủ kín đỉnh tháp Eiffel. Không còn chiếc sedan nhả khói nào bên ngoài cửa khách sạn. Các big boss đã đi làm. Ông gõ nhẹ vào thùng chiếc xe tải đang nằm vùng và trở về khu biệt thự. Bruno đã ở đó, sốt ruột. Tin tốt, cậu ấy trông bớt đờ đẫn. Bruno lấy ra khỏi túi lời thú tội của Emma - “Souryah” Saint-Côme.

11

Lời thú tội của Emma, tìm thấy ở Taurbeil-Tarte, Pháp

Emma Saint-Côme không còn tồn tại. Xong. Tôi đã từ bỏ cái tên, quá khứ, câu chuyện về tiểu tư sản Pháp của mình. Tôi đặt đống hỗn độn này ở ven đường để đến khi bầu trời nứt ra cho ngày Phán quyết, chúng sẽ bị cuốn vào trận chiến lớn với tất cả những ai không cúi lạy khi kinh Cô-ran được đọc. Gói nhỏ này, toàn bộ cuộc sống cũ của tôi, đang chịu sự trừng phạt của Géhenne (Địa ngục). Thánh Allah nhìn thấy tất cả những gì chúng ta làm. Ngài biết mọi thứ về tôi chỉ là giả dối. Con bé ngoan đạo đã chết. Con điếm đã chết. Ngài cũng biết điều đó. Ngài sẽ gửi những Thiên thần khó tính của mình để trừng phạt nó. Từ bây giờ tên tôi là Souryah. Xin Lòng Chúa thương xót ban cho con sự vĩ đại của Ngài. Con sinh ra trong tình yêu của Đấng tối cao bằng cách tìm kiếm Sami Thuần khiết, Can đảm. Đã từ lâu Sami đi theo con đường đó. Tôi nghi ngờ điều đó khi phát hiện ra tên anh ấy trong danh bạ của Levent. Tôi mong đợi một tín hiệu từ anh ấy trong nhiều tuần ở các nơi những người Anh em của chúng tôi kể về cuộc chiến của họ. Ở Iraq, Syria, Libya, Bỉ, Pháp. Vô vọng. Vậy nên cuối cùng tôi đã đến nhà anh ấy, ngay sau khi trở về Paris. Đúng là những ký ức đau đớn...

Tôi bấm chuông, cửa mở ra gần như ngay lập tức, anh hét lên khi nhận ra tôi, anh muốn đuổi tôi, ném tôi khỏi bục cửa, hét lên trước khi đóng sầm cửa trước mặt tôi. Anh không muốn gặp tôi và tôi không thể trách anh ấy. Tôi trở lại vào ngày hôm sau, và một lần nữa vào hôm sau đó. Tôi đã ngủ ba đêm trên tấm thảm chùi chân trước nhà anh. Vào buổi sáng, anh chỉ mở hé một nửa cánh cửa của mình để lao về phía cầu thang, xô đẩy tôi và biến mất.

Buổi tối, anh ấy bước qua người tôi để vào nhà.

Càng van nài anh, tôi càng thấy anh xa rời.

Tôi rên rỉ, nằm chắn ngang cửa nhà anh, hôn giày anh, ôm lấy chân anh, hét lên rằng đàn ông nên chăm sóc phụ nữ, tôi cào nát mặt mình. Anh đáp lại bằng những cú đá. Bất kể anh ta đã làm gì và nói gì, và thậm chí khóa chặt toàn bộ con người mình, những lời nói của tôi cuối cùng khiến anh mở lòng, anh đồng ý nghe những gì tôi nói.

“Sami của em, ký ức về anh theo từng bước chân em, ký ức về một người đàn ông không giống bất kỳ ai, và em dám nói: anh đặc biệt không như những người đàn ông đã vấy bẩn cuộc đời em kể từ khi em chào đời ở Rennes. Anh khiêm tốn, hào phóng, tốt bụng, trong sáng. Từ lâu sự thuần khiết của anh đã ném em vào một mớ hỗn loạn mà em không thể hiểu, hoặc thậm chí là gọi tên. Một hôm khi trên đường trở về từ Istanbul với Levent em đã nhận ra. Em hiểu rằng Levent ấy đóng một vai trò đặc biệt giữa Thổ Nhĩ Kỳ và những người Hồi giáo. Em đã chụp ảnh danh sách liên lạc của hắn, mà không biết chính xác tại sao mình làm điều này. Em đã nghĩ nó có thể giúp ích cho mình. Em đã nghĩ đến việc bán chúng, em không chắc nữa. Tống tiền. Ít nhất là làm tổn thương hắn ta. Em tìm thấy tên của anh ở đó.

Sami, bóng hình anh đã in trong đầu em, em bắt đầu ngày càng thường xuyên nghĩ về anh hơn, em đã tua lại các cuộc gặp mặt của chúng ta, những cuộc trò chuyện của chúng ta, chưa bao giờ em gặp một người đàn ông đầy vị tha như vậy. Qua nhiều lần tìm kiếm anh trên mạng, em bắt đầu truy cập các trang web Hồi giáo. Em muốn nói với Rim về điều đó, cô gái em đã gặp ở Malta. Một cô gái lạc lối, giống em, rất dễ thương, nhưng em không có thời gian. Em hiểu rằng cô ấy cũng đang tìm kiếm thứ gì đó không thể tìm thấy. Không nảy sinh cơ may tâm sự nào. Trong suốt thời gian ấy, em đọc các bài viết tâm linh, và em bắt đầu quan tâm đến một imam người Tunisia vùng Sousse, một anh chàng đẹp trai đăng bài giảng đạo của mình lên Facebook mỗi thứ Sáu. Điều làm em thích là anh ấy nói về đạo Hồi như một cuộc nổi dậy của người nghèo. Người nghèo không chỉ là những người không đủ ăn, thiếu tiền, họ còn là những người bị buộc phải sống trong cảnh suy đồi. Đúng là thế, đối với em, kẻ muốn thoát ra khỏi cái vỏ một người phụ nữ mục ruỗng. Ở loài rắn, lột da bắt đầu từ lớp vảy mũi tàu trên miệng. Em đã từ bỏ son môi và lớp trang điểm khi liên lạc với anh ấy, đó là khởi đầu cho sự thay đổi của em, anh chàng người Tunisia đã khích lệ và dẫn em đi đúng hướng, con đường giải thoát. Dường như em là một trong những môn đồ siêng năng nhất của anh ấy, một ngày nọ trên Skype, anh ấy thậm chí còn cười nói rằng anh ấy có thể kết hôn với em, anh ấy muốn em gửi những bức ảnh tự chụp.

Sami: Em muốn trở thành vợ và em gái của anh, nô lệ của anh và nô lệ của Đấng tối cao, em sẽ là Souryah người Hồi giáo, người thờ phụng, người ăn năn. Em đọc trên Internet rằng những người tên Souryah rất năng động, tự nguyện, nhưng cũng sẵn sàng ghen tuông. Ghen tuông, đúng vậy, vì em ước ao sở hữu người sở hữu em...”

Rốt cuộc anh ấy đã để tôi vào nhà.

Chúng tôi nói chuyện suốt đêm, run rẩy, không chạm vào nhau, không cọ sát. Ngày hôm sau, tôi tuyên bố với anh ấy rằng mình muốn rời khỏi đất nước của những kẻ độc ác, nước Pháp bấn thỉu của bố mẹ tôi, họ chỉ nghĩ đến tiền từ hiệu thuốc của họ, cuộc sống của họ như ảo ảnh trên sa mạc, đất nước này đã đô hộ và phá hủy đất nước Sami của tôi và bây giờ đánh bom anh em của chúng tôi ở Mosul, tôi không chỉ muốn thay da thịt mình mà còn muốn làm sạch tâm hồn mình trước khi tuổi trẻ rời bỏ tôi, tôi muốn điều đó.

Nồi nào vung đó, tôi sẽ mang tấm mạng che mặt, tôi sẽ chỉ khoe thân với Người yêu dấu của tôi, tôi sẽ gọi tên thánh Allah, vào buổi sáng và lúc hoàng hôn, với Sami, trong nhà của anh, tôi sẽ lặp lại: “Chúng con đã có niềm tin vào thánh Allah và đã nghe theo lời Sứ giả.” Chỉ khi tuân theo nhịp điệu cầu nguyện, tình yêu của chúng tôi mới phát triển.

Ngày hôm sau, không chợp mắt, anh đi làm trước 8 giờ sáng một chút như mọi ngày. Tôi dọn dẹp như trước đây, mua một thứ gì đó để chuẩn bị một bữa tối thanh đạm cho anh, và ghé qua Barbès, ở đó tôi tìm được một chiếc váy trắng phủ chân, một chiếc áo ghi lê dài màu xanh nhạt, khăn trùm đầu Malaysia màu mận, và giày cao gót. Lần đầu tiên sau nhiều tuần, tôi trang điểm cẩn thận, miệng và đặc biệt là đôi mắt, tôi xịt ít nước hoa. Tôi muốn làm anh thích, để anh chỉ nghĩ về tôi.

Khi anh về đến nhà, bàn ăn đã được dọn sẵn, tôi đã tắt đèn, thắp nến thơm mùi phương Đông, và đợi anh. Anh nhìn tôi, kinh ngạc, anh đến gần, mãi anh mới bước bước đầu tiên, tôi buồn khi thấy anh tiến đến tôi thật cẩn trọng, sau đó anh chấp nhận món quà tình yêu tôi hiến dâng khi tôi nói rằng mình sẽ chết cùng anh trong trận chiến chống lại những tên Pháp ngoại đạo, nếu anh muốn.

Cái chết sẽ nuôi lớn tình yêu của chúng tôi, thánh hóa nó, loại bỏ những hiểu lầm, sai phạm, bây giờ chúng tôi tiến thẳng tới mục tiêu, chỉ có cái chết mới tiết lộ sự thật về câu chuyện của chúng tôi, đó là một tình yêu vĩ đại hơn cuộc sống. Anh hỏi tôi có đồng ý ký tuyên bố trung thành với Abu Bakr, thủ lĩnh của anh ấy như anh ấy đã tự làm không. Tôi vâng lời anh. Chúng tôi đã thề trước kinh Cô-ran sẽ yêu nhau và chết cùng nhau trong thánh chiến.

Hôm sau, Sami thức dậy trước. Khi anh đến gọi tôi dậy, trà của tôi đã được pha sẵn. Anh hỏi tôi có muốn nghe CD của Léo Ferré không. “Anh phát hiện ra ông ấy là một người theo chủ nghĩa vô chính phủ,” Sami nói với tôi. Đó là một cuộc nổi dậy không có Chúa, lịch sử đầy chuyện đó, chỗ tụi Mỹ cũng vậy. Ferré khoác trên mình bộ giáp sắt ngôn từ trong lời ca phương Tây về sự thối nát, ông ghê đàn ông và tởm phụ nữ đến mức ông ta thích con tinh tinh xấu xí của mình hơn. Nó tên là gì nhỉ? “Pépée!”

Sami nói với tôi về Léo Ferré để tôi biết anh đã không hoàn toàn quên tôi trong thời gian chia tay nhau, vì anh ấy muốn tôi tin điều đó. Sau đó anh giải thích rằng chúng tôi cần thực hiện một số biện pháp an ninh. Chúng tôi rời căn hộ của anh đến một studio lớn trong một tòa tháp ở cửa ngõ Sèvres, gần khu ngoại vi, chúng tôi tìm thấy nó trên Airbnb, một nền tảng cho thuê cộng đồng. Chúng tôi giới thiệu mình là một cặp vợ chồng Ma Rốc mới cưới. Sami trả tiền thuê nhà ba tháng bằng tiền mặt và thậm chí không cần đưa ra giấy tờ giả của mình. Tôi chưa bao giờ tưởng tượng rằng biến mất có thể dễ dàng như vậy. Chúng tôi là hai chiến binh không thể phát hiện, thật thú vị khi biết rằng chúng tôi đang qua mặt tất cả các radar. Tối hôm đó, anh nói chuyện với sếp để giải thích rằng mình đang đi hưởng tuần trăng mật.

Chúng tôi sẽ trải nghiệm thử thách.

Liệu chúng tôi có thể đợi không? Chúng tôi đã sẵn sàng chưa? Liệu chúng tôi có thể giải thích với những người không được ưu ái rằng họ không nên lạc lối? Và rồi chỉ cho họ con đường đúng đắn?

Tôi chờ Sami, tôi chuẩn bị bản thân mình cho anh, tôi chuẩn bị nhà cửa, tôi đi dạo quanh Paris sau tấm mạng, trong bầu không khí lạnh lẽo mùa đông, chưa bao giờ tôi yêu Paris đến vậy.

Hồi giáo, thật tự hào! Nhìn thấy mà không bị phát hiện, không bao giờ bị phát hiện (Rim có thể là ngoại lệ, tôi bắt gặp cô ấy hôm nọ, nên quyết định phải thận trọng và chạy trốn bằng xe buýt), ghim ánh nhìn thù hận của người qua đường, cả ánh nhìn ghen tị trong ngưỡng mộ của những người chị em, vào buổi tối, tô điểm với vòng tay bằng vàng và ngọc trai, những món quà từ Sami, yêu anh ấy bằng tất cả xác thịt của mình trong tình yêu của Lòng Chúa thương xót.”

12

Đường Espiguette, Quận 5 Paris, Pháp

Jeannette mời Habiba đi chơi cuối tuần, thừa nhận với Rim rằng mình lo lắng khi thấy một cô gái trẻ một mình chỉ quanh quẩn với những “người anh em họ” Somalia ở Paris. “Cứu con bé từ biển nhưng để nó sa ngã trên vỉa hè Paris thì thành công cốc.” Grimaud và Rim mời họ ở lại chiều và tối thứ Bảy, tất nhiên, có cả Harry.

Bruno đến căn hộ mỗi ngày. Anh tiếp tục khai thác Harry về Grande Tarte từ thông tin ít ỏi xuất phát từ đồn cảnh sát Taurbeil. Mối lo của cậu? Cậu có cảm tưởng rằng hai người Tunisia ở tháp Montaigne đã chuyển đi. Một mối lo khác: M’Bilal. Hắn rời công viên giải trí cá nhân nhỏ bé của mình ở Seine-et-Marne. Hướng Thụy Sĩ, trên con Ferrari, hắn sẽ ở gần Geneva, dùng danh tính giả. Lambertin đang chờ thông tin từ Interpol.

Điều hiển nhiên, dù không một ai nói về nó: mối nguy hại đang đến gần. Người Paris lo việc của họ mà không biểu lộ tí lo lắng gì. Họ đã nắm lòng các biện pháp phòng ngừa ở nơi công cộng và ở trên phương tiện công cộng và thích ứng với nó.

Sự hiện diện của Habiba mang lại niềm vui cho Rim. Họ cùng nhau đi mua sắm trên đường Mouffetard.

“Tối nay cháu sẽ làm một món ăn Pháp thực sự, súp hầm kiểu Pháp. Đó là ý tưởng của Bruno! Cháu tìm thấy một cuốn sách nấu ăn đồ sộ trong bếp!”

“Không có thịt heo trong nồi hầm đúng không?” Habiba hỏi, tiếng Pháp của cô không ngừng tiền bộ.

“Chỉ thịt lạc đà, bạn đừng lo lắng.” Harry xin phép đi cùng họ. Ba thiếu niên.

Có những lúc tôi bị xáo trộn bởi sức sống này. Tôi thà có Rim cho mình. Đặc biệt là từ tối qua, tôi có cảm giác tồi tệ. Có lẽ bởi vì tôi chưa bao giờ hạnh phúc như vậy. Vị trí của tôi dịch chuyển trong nhóm nhỏ của họ. Trước đây tôi là trung tâm, giờ đây tôi mất dần vị trí đó. Quá nhiều hạnh phúc làm tôi lo lắng, thật là ngớ ngẩn, tôi cũng không thể xích con bé... Nhưng khi con bé đóng cửa lúc nãy, tôi nhìn nó rời đi như thể đó là lần cuối cùng.

Đêm đã buông xuống. Ánh sáng từ cột đèn chiếu vào qua hai cửa sổ phòng ngủ. Không một tiếng động. Bruno điện thoại, cậu báo cáo cuộc trò chuyện của mình với Lambertin, nhỏ giọng, một tay che trước miệng, ở một góc của thư viện. Jeannette ngồi bên lò sưởi, đặt chân lên một chiếc ghế lười Afghanistan, đối diện với một linh vật bằng đồng thời La Mã và đọc một cuốn tiểu thuyết bằng tiếng Anh của John le Carré, Penguin xuất bản. Thay vì buồn bã, tôi nên tổ chức một bữa tiệc. Khi Valentine còn sống, chúng tôi không bao giờ bỏ lỡ dịp đến New Morning. Khi dòng suy nghĩ của tôi lang thang, căn hộ đã trở lại trạng thái thông thường của một nhà ở. Tôi nhận ra rằng mình đã không làm việc kể từ khi chúng tôi rời Carthage. Tôi thậm chí không biết nơi tôi để lại ghi chú của mình. Thực tế, tôi đã không làm gì từ mấy tuần nay...

Cuối tuần bắt đầu rất bất ngờ. Khi tôi giới thiệu Habiba với Harry, anh chàng xấu hổ và cố gắng trong vô vọng thu mình lại và chỉ biết vặn vẹo tại chỗ. Habiba nhìn thằng bé chằm chằm, không động đậy, trông như hài kịch, tay chống nạnh, và đột nhiên, đột nhiên, cô bắt đầu ngân nga rồi hát ngày càng to một loại rap uyển chuyển, câu chữ rõ ràng, với năng lượng châu Phi của mình: “Trò chuyện một mình / Đó là trò chuyện với Chúa / Một mình giữa những người cô đơn / Đêm cũng như ngày...” Một nụ cười tràn ngập khuôn mặt Harry, nó đứng thẳng người với chiều cao đầy đủ, và nó cũng đã bắt đầu hát, vỗ tay: “Luôn luôn nói / Lời nói tuôn ra / Không mong chờ nhận lại.” Jeannette, đang cởi bỏ áo khoác, ngưng lại.

Habiba tiến lại gần Harry và hỏi: “Cậu là Harry MonVictor?”

“Ừm. Phải.”

“Mình không ngừng tìm cậu trên Youtube, mình đã gửi chục like, mình yêu bài hát này, mình yêu nó...”

Harry lắc lư đầu suy tư, như thể những lời của Habiba chạm đến cốt lõi ý thức của nó một cách khó khăn. Ánh mắt họ giao nhau và Habiba đổ sụp: “Mình khóc vì cậu trông giống anh mình.”

Họ chưa bao giờ gặp nhau, nhưng là bạn bè nhờ Facebook. Harry MonVictor có followers, kể cả Habiba, nhưng nó không biết điều đó. Chúng tôi bắt đầu ăn muộn một chút. Rim không ngần ngại xếp Bruno ngồi bên trái con bé và bên phải là Lambertin, cuối cùng cũng đến ăn tối cùng họ (với ba chai pommery và nước lựu). Rim phấn khích kì lạ.

“Món súp hầm này là một kiệt tác,” Lambertin khẳng định. “Ý tưởng hay ở đây là dùng với món salad khoai tây, vẫn còn ấm, loại khoai tây Touquet, cắt mỏng thành những hình tròn, kèm với dưa chuột muối. Cùng nước dùng, ngon tuyệt...! Lần tới, tôi sẽ mang đến một chai gevrey-chambertin.”

“Cháu có một công thức nấu ngon,” Rim trả lời, xoay chiếc vòng tay đồng hồ bạc mà tôi đã tặng con bé vào ngày sau khi chúng tôi đến Paris. “Habiba giúp cháu gọt vỏ rau củ, và Bruno chuẩn bị tủy xương, buộc bằng những lát chanh. Một chuyên gia. Hơn nữa, chính anh ấy là người gợi ý cho cháu món hầm này.”

“Mẹ tôi thường nấu một nồi vào mỗi mùa hè,” Bruno nói. “Chúng tôi đi cắm trại trong những điều kiện khắc nghiệt, không đúng mùa nhưng đó là những ngày tuyệt nhất trong kỳ nghỉ của chúng tôi.”

Dưới cái vẻ một người chân chất và hơi mệt mỏi, Lambertin lắng nghe cuộc trò chuyện, với sự tò mò sắc sảo của mình, ẩn dưới mí mắt sụp. Như thể một máy bay không người lái tách ra khỏi não của ông ấy, dịch chuyển theo chiều dọc bàn, chiêm ngưỡng cuộc sông rõ nét của họ mà chính họ không thể tưởng tượng được.

Habiba và Harry nói ít, mắt không rời nhau, nhưng chúng cười. Lambertin ghen tị với sự vô tư lự của chúng.

Đã bao lâu rồi ông mới dự một bữa tối như tối nay? Không còn đời sống xã hội. Không có đời sống riêng. Tình cảnh này thật ra rất hợp với ông ấy. Giọng nam trung buồn của ông thu hút sự chú ý và cảm thông. Tiếng cười của ông phát ra một âm vang đặc biệt. Ông rời khỏi bàn để kiểm tra thông tin trên điện thoại di động. Một vụ nổ trong một nhà thờ Coplic ở Cairo, hai vụ đánh bom ở Istanbul, bom xe ở Baghdad, hai cảnh sát bị đâm ở Đức, một chiếc xe tải nhồi chất nổ ở cảng Mogadishu... Và còn nhiều nữa. Ông quay lại ngồi xuống, rùng mình. Lúc này, Jeannette đang bị ông hút hồn.

Mọi người tất tả giúp Rim dọn dẹp, Lambertin có vẻ muốn tiếp tục cuộc trò chuyện với Habiba. Bruno nói nhỏ vào tai Rim: “Chúng ta sẽ dùng tráng miệng và trà ở phòng khách nhé!” Lambertin và Habiba ngồi lại bàn và nhỏ giọng tiếp tục trò chuyện tay đôi.

Đã 1 giờ sáng, Jeannette quyết định rằng có lẽ đã đến giờ đi ngủ. Cô mời Harry ăn trưa tại nhà cô vào ngày hôm sau. “Hơn nữa tất cả mọi người đều được mời...” Không ai muốn buổi tối kết thúc. Mọi người đều tán thành với đề nghị của tôi gặp nhau tối hôm sau tại New Morning. “Tôi sẽ lo việc đặt chỗ...”

Trong khi Bruno đưa sếp về lại khu biệt thự, Lambertin giải thích với cậu rằng cô bé Somalia nghĩ rằng vũ khí được tên ngư dân Malta tuồn vào Pháp đã một thời gian.

“Tên mà cậu đã tìm ra nhờ ông bạn hai mang của cậu. Cô bé tình cờ nghe được vài cuộc trò chuyện giữa Levent và Chỉ huy Moussa. Như cậu đã biết, gã người Malta có một nhà máy nhỏ ở miền Nam.”

“Ở Blagnac, chúng ta đã giám sát hắn.”

“Đó là nơi giao cocaine. Cô bé nói có hai kho. Kho đầu tiên ở Blagnac, cái còn lại ở Béziers. Cũng như nó chắc chắn rằng Levent đã cho người xử tên ngư dân sau khi anh trai con bé bị ám sát.”

“Sao con bé không nói với tôi gì cả?”

“Tôi chỉ nói với nó về anh trai của nó, rốt cục nó đã tiết lộ tên của tên ngư dân, Camillieri. Con bé hoàn toàn có lý do chính đáng để thù hắn và đúng là như thế. Nhưng hẳn do tôi trông giống ông nội của con bé...” Ông ấy nói mà không cười.

Từ khu biệt thự, Lambertin đánh thức Tỉnh trưởng Hérault, một đồng nghiệp cũ, yêu cầu ông ấy họp khẩn với những người có trách nhiệm để chuẩn bị chiến dịch vào sáng hôm sau. Trong khi đó, Bruno gọi cho cảnh sát trưởng thành phố Béziers để điểm lại các hoạt động giám sát đang tiến hành và nói với ông ấy về chiến dịch sắp tới của cảnh sát.

2 giờ sáng, bếp đã được dọn dẹp. Tôi ngồi với Rim trong phòng khách. Con bé thưởng thức ly rượu sâm panh của mình. Bữa tối, nó từ chối uống rượu để không làm Habiba bối rối. Tôi vuốt ve vai con bé, bàn tay đưa xuống mặt con bé, tôi vuốt ve những nét đặc trưng ấy như thể tôi muốn khắc một gương mặt hoàn hảo của con bé lên đầu ngón tay tôi. Để có đôi mắt, cằm, mũi, môi con bé là dấu vân tay.

Tôi nghĩ đến lúc nói với con bé:

“Cháu biết đấy, ngày mai...”

“New Morning đúng không?”

“Phải, đó là để cho cháu... Chú...”

Con bé không để tôi kết thúc câu mà lôi ra những đồng tiền từ một phong bì thư bằng giấy kraft. “Nhìn này! Bruno đưa chúng cho cháu... Bằng vàng, anh ấy có mười hai cái, anh muốn đưa tất cho cháu, chú hình dung ra không, tất đấy, nhưng cháu bảo với anh ấy chia sẻ với Harry nữa, cháu nghĩ là cháu có lý, phải không?”

13

Đường Espiguette, Quận 5 Paris, Pháp

Tôi dậy sớm, trời còn tối, tôi hưởng lợi khi tuổi tác làm giảm nhu cầu ngủ. Rim vẫn say giấc, ngực phập phồng trong không khí. Bé yêu của tôi. Tôi mặc bộ jogging và đi xuống tiệm bánh ở quảng trường Mouffetard. Cô chủ tiệm chào đón tôi bằng một nụ cười, tôi là khách mở hàng cho cô. Tôi mua một chiếc bánh mì baguette và bánh sừng bò nóng hổi. Không một tiếng động trong căn hộ. Tôi tìm thấy những ghi chú của mình, phần đầu của một bản thảo, tôi mở ra trang mà tôi đã ngừng trước đó, tôi kết nối máy tính của mình và ngay lập tức tôi cảm thấy sự phấn khích quay trở lại. Kích thích trí tuệ nhẹ vào buổi sáng.

Rim đã bắt đầu quan tâm đến Carthage, nay con bé biểu hiện sự tò mò vô độ đối với lịch sử và thậm chí với chính trị Pháp. Mọi thứ mê hoặc con bé. Phát hiện mới nhất của nó? Một cuốn sách về Nữ vương Christine của Thụy Điển được tìm thấy trong thư viện (tôi nhớ đồng nghiệp của mình đã có phần phải lòng một cô vận động viên quần vợt quốc tế người Thụy Điển). Cô Chistine ấy không xinh lắm, coi thường những thú vui tình dục, nhưng điều đó không ngăn cản Rim đồng cảm với cô. Khi nhớ rằng sáng hôm qua, tôi bị mất tinh thần.

Tôi nghĩ về cách mình sẽ đưa con bé vào một hệ thống giáo dục trung học cơ sở. Không dễ. Chương trình học từ xa? Tại sao không? Con bé nói nó rất háo hức bắt đầu nghiên cứu lịch sử. Tốt thôi. Nhưng con bé phải bắt đầu bằng việc đậu tú tài.

Tôi đã mua một phiên bản cũ của Thibaudet về sử gia Thucydides. Tôi ngẫu nhiên mở cuốn sách của ông ấy ra, đọc to: “Cuộc sống lịch sử thuần túy dường như đòi hỏi phải từ bỏ cội nguồn, giống như cuộc sống triết học thuần túy đòi hỏi sự độc thân.” Tôi hiểu tại sao mình chọn lịch sử. Bên cạnh đó, nếu tình trạng chúng tôi hiện nay kéo dài, dù sao tôi vẫn phải suy nghĩ về cách đưa thư viện của mình về nước. “Chú đang nói chuyện một mình sao?” Tôi không nghe thấy con bé bước đến, Rim nhón chân di chuyển. Một con chim.

Con bé tăng âm lượng radio lên. Một nhà báo đang đưa tin về một chiến dịch chống khủng bố đang diễn ra ở vùng Béziers. Ba người đàn ông từ Grande Tarte bị bắt và thu giữ vũ khí. Con bé cau mày. “Bruno kìa... Bruno và Lambertin. Cháu hy vọng không có gì sẽ xảy ra với họ.”

Tôi hứa với con bé sẽ gọi cho Bruno vào buổi trưa để biết tin. Con bé lo lắng. Đài radio không nói về Béziers nữa. Chúng tôi mở tivi. Các kênh tin tức không biết gì nhiều hơn và đều lặp lại cùng một thông tin. Rim quay về giường. Mối đe dọa đến rồi đi trong đầu chúng tôi. Hầu hết thời gian, tôi không nghĩ về nó. Tôi nhắc nhở Rim rằng chúng tôi cũng là nạn nhân của tụi Hồi giáo cực đoan. Chúng không thể tấn công chúng tôi hai lần, xác suất cho việc đó bằng không. Con bé trả lời, với lý lẽ, rằng nó không lo cho chúng tôi, mà lo cho những người khác, những người chúng tôi không quen biết.

Không cần gọi Bruno. Trước buổi trưa, có người gõ cửa. Là cậu ấy. “Em ghé qua, hy vọng không làm phiền mọi người, em muốn giải thích với Harry chuyện xảy ra đêm qua, nhờ thằng bé...” Khi Harry đến cùng chúng tôi, cậu kể vắn tắt chuyện ở Béziers. “Chúng tôi đã bắt giữ hai trong số ba người da đen được huấn luyện ở Tunisia. Vấn đề là: chúng tôi đã không thu hồi được tất cả các vũ khí. Một số đã bị tẩu tán. Tại Grande Tarte, chúng tôi đã cố gắng ngăn chặn hai người đàn ông râu rậm ở tháp Montaigne. Chúng đã thay đổi căn hộ trong tòa tháp, bọn cướp quen Harry đã báo tin cho chúng tôi, cảm ơn Harry. Lambertin đã gửi một nhóm rất nhỏ, những đồng nghiệp chuyên trị các vụ khó, lúc 5 giờ sáng. Mặc dù đã đề phòng, họ vẫn bị phát hiện và phải rút lui.”

“Cháu đã nói với chú mãi rồi,” Harry ngắt lời, “luôn có người canh chừng trong mỗi tòa nhà, 24/24.”

“Cháu có lý, nhưng ta phải thử. Ngoài ra sáng nay, có một màn sương dày bất thường. Dù thế nào đi nữa, việc này cũng đã làm động ổ kiến, ta sẽ xem chúng phản ứng thế nào.”

“Còn Saïd? Vẫn ở Nhà Văn hóa sao?” Harry hỏi.

“Phải, Cảnh sát trưởng Taurbeil đã thành công cài người bám gót hắn. Chuyện này sẽ không kéo dài, tạm thời, ta đang theo dõi hắn.”

Mặc dù chỉ chợp mắt được một lúc, mặt cậu vẫn tươi tỉnh và láng mịn, râu cạo gọn gàng, nhìn không tới bốn mươi. Đôi mắt cười. Tôi tự hỏi làm thế nào cậu ấy giữ được bình tĩnh khi áp lực đè nặng trên lưng. Có lúc, tôi tưởng như thấy lại cậu học trò ở Sorbonne của mình.

“Thật may khi anh ở đây...” Rim thốt lên. Bruno nở nụ cười. “Chính nhờ Harry nên mọi chuyện tiến triển. Còn anh chỉ là tên cớm làm việc của mình thôi.” Cậu vươn tay qua đầu và chắp tay sau ót. Tất cả dấu vết của nỗi buồn, những nếp hằn của cay đắng mà tôi luôn thấy quanh miệng cậu từ khi chúng tôi gặp nhau, đã biến mất.

Lúc cậu sắp ra về, tôi hỏi cậu liệu có nên đến New Morning vào tối nay. Rim trả lời trước khi cậu có thể mở miệng.

“Dĩ nhiên, cuộc sống vẫn tiếp diễn.”

“Rim có lý,” Bruno thêm vào. “Ngoài ra Lambertin nói với em rằng ông ấy tính ghé qua, khá muộn, Jeannette đã gọi điện cho ông ấy. Em ngạc nhiên, nhưng ông ấy có vẻ rất vui. Ông ấy sẽ không ở lại lâu, em cũng vậy, nhưng chúng em vẫn sẽ ghé qua...” Cậu ấy để lửng câu nói.

Có thể cậu muốn hỏi về điều tôi muốn ăn mừng tối nay ở New Morning, nhưng rồi cậu lại thôi.

✽

Có những thứ tôi giữ cho riêng mình.

Tôi không nói hết với Rim.

Tạm thời, con bé không biết gì cả.

Lost.

Chúng tôi đã tổ chức tiệc cưới ở New Morning.

Valentine và tôi.

You don’t know what love is.

Chet Baker đã chơi bài này suốt tối, hết mình, không mệt mỏi.

My funny Valentine. Ông nhìn cô khi đẩy cặp kính râm lên và nói nhỏ vào micro: “Đặc biệt gửi tặng, for the baby bride.”

✽

New Morning, đường Petites-Écuries, Quận 10 Paris, Pháp

Chúng tôi đến nơi khoảng 10 giờ 30 tối. Habiba và Harry rụt rè như thể tụi nó hạ cánh xuống một hành tinh lạ. Thanh lịch trong chiếc váy xanh, hơi nghiêm túc nhưng siêu bó, Jeannette dường như quyết tâm sử dụng vũ khí cuối cùng của mình. Rim dùng hết sức nắm chặt tay tôi, tôi vẫn chưa nói với con bé tại sao chúng tôi đến nơi này. Tôi nhìn vào căn phòng mà mình đã có những buổi tối khó quên. Lúc nào cũng có rất nhiều người, khách du lịch Tây Ban Nha, kha khá khách Mỹ, một số khách Pháp. Một cái bàn trống, cách sân khấu không xa, có lẽ là của chúng tôi. Quán đã được làm mới, có một quầy bar mới, ánh đèn dìu dịu, nhìn ấm cúng hơn.

Hai nghệ sĩ guitar Gypsy chơi biến tấu tác phẩm kinh điển của Django Reinhardt với niềm đam mê trẻ trung. Tôi giới thiệu mình với cô giám đốc, người lờ mờ nhớ tôi (hoặc giả vờ). Bố cô là một nhà báo tài năng, người dường như luôn cân nhắc từng lời vàng ngọc. Vợ ông thành lập New Morning một vài năm sau đó, vào đầu những năm 1970, khi họ rời Ai Cập mãi mãi. Một buổi hòa nhạc Art Blakey và Jazz Messengers đã khánh thành nơi này, từ đó đã đi vào biên niên sử nhạc jazz. ở Paris. Tôi đã gặp cả hai khi tôi đang thực tập tại bảo tàng Cairo. Tôi đã quyết định dành một ngày cuối tuần ở Alexandria, tôi hy vọng được gặp vị nữ khảo cổ học người Anh, một thợ lặn, người đã trồi lên mặt nước đục với tượng bán thân các vị thần và đầu các nữ hoàng, nhưng cô ấy đã vắng mặt. Ngược lại, trong một quán cà phê của người chơi cờ (thành phố Miramar?), tôi tình cờ gặp cặp vợ chồng ấy, chúng tôi đã bắt chuyện, ăn trưa cùng nhau tại Câu lạc bộ Yatch (Du thuyền) và tôi ngạc nhiên khi gặp lại họ ở New Morning, cách xa mặt trời và gió đông của thành phố Alexandria. Họ biết rõ Valentine. Tối ấy, con gái của họ, giáo viên dạy ngữ pháp, là người điều hành ngôi nhà. Trong lúc nhạc sĩ giải lao, tôi hỏi cô rằng, liệu khi tất cả bạn bè của tôi đã đến, cô ấy có thể cho chơi bài hát yêu thích của Messengers, Blues March chứ.

“Hẳn rồi, họ nghỉ giải lao vào nửa đêm, không vấn đề gì, thậm chí các khách hàng đều yêu thích bài hát này, ông biết đấy, nó như biểu tượng của chúng tôi... Sau đó, một tay guitar Cuba sẽ nhập bọn chơi với họ, ông sẽ thấy, một nhạc sĩ phi thường, chính mẹ tôi đã phát hiện ra anh ấy.”

Mỗi khi tôi nghe lại khúc dạo đầu bằng trống của Art Blakey, tôi đều cảm tưởng như bị đẩy vào tương lai.

Blues March sẽ là hành khúc đám cưới của chúng tôi.

15 phút trước nửa đêm, sự xuất hiện của Bruno và Lambertin được chào đón bằng tiếng la hét vui vẻ từ bàn chúng tôi. Họ rời khỏi khu biệt thự và phải trở về đó trước 1 giờ sáng. Họ chỉ ghé qua, nhưng tôi ngạc nhiên khi Lambertin bỏ thời gian để đến. Ông ấy gọi một ly đúp whisky. Jeannette, ngồi gọn trong chiếc ghế của mình, bắt đầu nói chuyện với Lambertin ngay lập tức, nghiêng người về phía ông, tay chống cằm, như thể cô ta đã biết ông tự đời nào. Bruno tò mò đi khám phá nơi này. Bằng sự nhạy bén chuyên nghiệp, Harry quan sát các nhạc sĩ mà cậu mơ ước sẽ trở thành một ngày nào đó và thì thầm nhận xét của mình vào tai Habiba. Bằng một vài từ, cậu giải thích với cô rằng một ngày nào đó mình sẽ hát ở đây, tại New Morning. “Tất nhiên em sẽ đến nghe!” Habiba thốt lên. Tôi kể lại lịch sử của quán, nhấn mạnh vào sự lâu đời của nó. “Những nơi bất biến này tô điểm nét quyền rũ của một thành phố. Bạn chuyển đi, hai mươi năm sau bạn trở lại, nhân viên chào đón bạn như thể bạn chỉ rời quán ngày hôm trước.” Trong khi tôi nói, tôi nhìn giờ đồng hồ của mình vì tôi muốn nói vài lời với Rim ngay trước khi bản nhạc của Messenger vang lên.

Hai người Romania được nhiệt thành hoan nghênh. Họ không chỉ quyến rũ, với mái tóc rơm đen, đôi mắt khép hờ, sự nhanh nhẹn vô tư, nụ cười túc trực trên môi, mà hai nhạc sĩ tài năng này còn dấy lên trong lòng khán giả một ham muốn chộn rộn, một khao khát được thả mình... Hẳn tôi ham muốn được nhảy. Tôi tiếp tục cuộc trò chuyện, hơi thất vọng khi Rim hờ hững lắng nghe, như thể những lời nói của tôi đột nhiên không có chút tác động đến con bé, mắt nó hướng về căn phòng như đang tìm ai đó. Khi con bé nhìn tôi, với đôi mắt thờ ơ, không mong đợi gì. Tôi tự trách mình vì đã không nói cho con bé biết ý định. Không có gì nghiêm trọng, chỉ chưa đầy năm phút nữa, con bé sẽ hiểu thôi. Tôi tưởng tượng sự ngạc nhiên của con bé...

Các nghệ sĩ rút dây guitar lại và rời khỏi sân khấu. Tôi quay lại để ra một dấu hiệu, giơ ngón tay cái lên, về phía cô giáo ngữ pháp, kẻ đồng lõa mình, cô phụ trách khởi động hệ thống âm thanh. Cô ấy cũng giơ ngón tay cái lên để nói với tôi rằng cô ấy đã nhận được tin nhắn và tiến gần tới phòng âm thanh. Tôi bắt đầu nói: “Các bạn sẽ hiểu tại sao tôi muốn gặp mọi người tối nay ở nơi này...” nhưng khi tôi quay về phía những người bạn, Rim đã biến mất. Tôi ứng biến, đóng lại bài phát biểu của mình và nâng ly vì tình bạn.

Tiếng trống của Art Blakey vang lên trong từng phần tử của cơ thể tôi. Một luồng ký ức thoáng qua tâm trí, tôi nổi da gà. Harry có vẻ phấn khích quá mức.

Habiba im lặng. Lambertin và Jeannette, hai người có vẻ dính với nhau tâm đầu ý hợp mới chớm, đang thưởng thức. “Tuyệt đấy,” Lambertin nói. “Cảm ơn vì tất cả, Grimaud, nếu tôi đã hình dung...” Tôi cười với Jeannette và lắp bắp: “Xin lỗi hai bạn, tôi quay lại liền...” Tôi đứng dậy và rời đi tìm Rim hiện không biết nơi đâu. Không có ở quán bar, hay gần sân khấu. Con bé có thể cần chút khí trời hay cần giải khát chăng? Hay con bé cảm thấy mệt? Tôi chạy ra ngoài nhưng đoạn đường Petite-Écuries gần như trống vắng. Vài người hút thuốc, một người gác cổng quán bar, chỉ có vậy. Tôi trở vào. Con bé đã đi đâu chứ? Con bé có thể báo cho tôi mà! Tôi vô thức mở cánh cửa nhà vệ sinh nam. Tôi thấy nó ngồi trên bồn rửa mặt, bấp bênh, hai cánh tay quàng qua cổ Bruno, ngấu nghiến hôn. Cả hai đều không thấy tôi. Tụi nó đang quá bận mà, lũ khốn. Bruno đứng, Rim dang cặp đùi quặp lấy eo Bruno. Tất cả trở nên mờ ảo, tôi gần như không thấy gì nữa, tôi khép cửa lại.

14

Đường hầm Landy, A31, Saint-Denis, Pháp

Sáng hôm sau, khoảng 8 giờ, một chiếc xe cảnh sát bất động trong đám kẹt xe dưới đường hầm Landy bị hai người Tunisia oanh tạc. Hai tên người Tunisia sinh sống từ lâu tại tháp Montaigne của Grande Tarte chỉ huy nửa tá thanh niên cùng khu phố. Tên chỉ huy bắn súng phóng lựu vào một chiếc xe moóc kéo. Vụ nổ tạo ra đám cháy đầu tiên. Những tên khủng bố khoắng sạch các túi bị bỏ lại trong xe và rời đi với tiền và đồ trang sức. Toàn bộ đường hầm sẽ sớm bốc cháy.

Những kẻ tấn công tẩu thoát bằng lối đi dành cho người bộ hành trên vỉa hè và chia ra trốn ở các khu phố lân cận. Nhiều chuyến bay đến Roissy chuyển hướng đến Brussels, London hoặc Frankfurt, thêm vào đó trong cùng ngày, một vụ phá hoại đã gián đoạn tuyến đường sắt Roissy-Paris trong hai mươi bốn giờ.

Nhà tù, Fleury-Mérogis, Pháp

Khoảng giữa trưa, một nhóm tù nhân Hồi giáo cực đoan nhiễu loạn ở Fleury. Tín hiệu cho cuộc nổi dậy được phát ra trong phòng ăn tập thể, cuối bữa trưa. Một trăm tù nhân, trang bị dao, rìu hoặc súng ngắn, và bộ đàm, nhốt các cai ngục trong nhà thi đấu. Chúng cùng hai trăm đồng phạm trèo lên mái nhà và giương cao cờ Nhà nước Hồi giáo IS. Trong thời gian đó, một tên đầu sỏ tiến về phía tòa nhà nơi bà giám đốc nhà tù đang có mặt. Các tù nhân đảo Corse đang tìm nơi trốn đã can thiệp bằng vũ khí thô sơ để bảo vệ bà giám đốc. Khi những đặc vụ thuộc lực lượng Hiến binh Đặc nhiệm Quốc gia đến và vào vị trí của mình, ở một con phố liền kề họ đã được tiếng súng từ trên mái nhà chào đón.

Tàu điện Mabillon, Quận 6 Paris, Pháp

Đầu buổi chiều, năm mươi thanh niên đeo mặt nạ tập trung tại lối ra ga tàu điện ngầm Mabillon và càn quét khu phố, dùng gậy bóng chày hoặc thanh sắt. Rõ ràng là chúng không quen thuộc nơi đây, đến nỗi đi lạc. Chúng có vẻ vội vàng không nán lại và bỏ qua những nơi biểu tượng (quán Lipp, quán de Flore, quán Les Deux Magots) để tập trung xả cơn thịnh nô vào cửa hàng quần áo hoặc đồng hồ. Một xe chứa bom được tìm thấy ở phía trước nhà thờ Saint-Germain-des-Prés. Hệ thống đánh lửa không hoạt động.

Cap d’Agde, 34300, Pháp

Cùng lúc đó, tại Cap d’Agde, một người đàn ông lang thang trong khu nghỉ mát gần như vắng vẻ vào mùa này, ngẫu nhiên bước vào nơi trông như một khách sạn tư hữu hóa cho hội thảo thường niên của Hiệp hội Khỏa thân Quốc tế. Người đàn ông đeo máy ảnh GoPro trên trán, đi vòng quanh trong sảnh trước khi bị một nhóm chỉ trích kịch liệt vì thái độ “vải vóc” của mình. Y bước ra xa, lấy ra khỏi áo khoác một khẩu AK và nã súng vào sảnh.

Các vụ tấn công khủng bố xảy ra cùng lúc dường như khiến cảnh sát bất ngờ. Tuy nhiên, khoảng 6 giờ chiều, người phát ngôn Bộ Nội vụ đã đưa ra bản cập nhật tình hình chính xác.

“Cuộc tấn công vào đường hầm của hai công dân Tunisia đã có sự chuẩn bị trước, chúng đã tuyên thệ trung thành với Nhà nước Hồi giáo IS, chúng bị theo dõi, cư trú tại Taurbeil-Tarte, và đã thoát khỏi sự giám sát của chúng tôi ngày hôm trước. Vào lúc này, chúng vẫn đang chạy trốn, nhưng chúng tôi có lý do chính đáng để tin rằng chúng tôi nhanh chóng vô hiệu hóa chúng cùng bọn đồng lõa. Cuộc nổi dậy của Fleury được chuẩn bị bởi một cựu tù nhân, Saïd X, cũng cư trú tại Grande Tarte. Hắn bị cảnh sát bắn chết bên ngoài nhà tù, nơi hắn chỉ đạo qua điện thoại và điều phối các ý định vượt ngục. Trong lúc này, cảnh sát đã kiểm soát bên trong nhà tù, trừ tầng cuối vẫn chưa hoàn toàn được an toàn, và mái nhà.

Cuộc nổi loạn ở Fleury đã làm phát sinh các cuộc biểu tình ủng hộ ở một số thành phố không chỉ trong khu vực Paris, mà cả ở nội ô Paris, đặc biệt là ở Quận Barbès, và ở một vài thị trấn các tỉnh, đứng đầu là Grenoble và Marseille. Lũ du côn đã tàn phá một quận yên bình của Paris, đó là những tay sai của chủ nghĩa thánh chiến, được tuyển mộ từ đám buôn bán lẻ ma túy. Kẻ khủng bố Cap d’Agde cũng đã được xác định. Hắn là người Mali, được đào tạo ở Libya, liên quan tới mạng lưới của Grande Tarte, và lẩn trốn gần Béziers. Hắn đã đăng tải trên Internet một đoạn video, với số lượng người xem tăng vọt và đáng ngờ trên mạng xã hội, ghi cảnh hắn bước vào sảnh. Hai đồng phạm của hắn cũng vừa bị bắt trong kho của một công ty trong khu công nghiệp Béziers. Vùng Paca được giám sát tăng cường.

Tất cả những hành động này được thực hiện nhân danh Nhà nước Hồi giáo IS. Chúng đe dọa an ninh quốc gia và nền tảng Cộng hòa Pháp. Đây là một băng đảng có tổ chức, tuân lệnh một chỉ huy nước ngoài duy nhất mà chúng tôi tin là đã xác định được danh tính. Hắn được cho có quốc tịch Ả Rập Xê-út, cự trú tại Riyadh, sử dụng mối liên hệ việc làm. Grande Tarte và vùng xung quanh Taurbeil tạo thành căn cứ hậu phương và là nơi phát sinh ra mạng lưới quan trọng, hơn nữa cũng liên quan đến tội phạm băng đảng và buôn bán ma túy.”

Tuyên bố này có vẻ chấm dứt một chuỗi các sự kiện bi thảm. Khi đại diện Bộ trưởng nói, đã hơn ba tiếng nhưng vẫn không có động thái mới nào được báo cáo. Sắc lệnh giới nghiêm trong bốn mươi tám giờ được thiết lập. Biểu tình ủng hộ chấm dứt gần như ngay lập tức trên cả nước.

Học viện Quân sự, Quận 7 Paris, Pháp

Ngay sau 8 giờ tối, tin nhanh thông báo về một vụ bắt giữ con tin tại Học viện Quân sự được phát đi. Các thông tin, đã được chính quyền chắt lọc, đề cập đến một cặp vợ chồng trẻ có dây lưng phát nổ được cho là đã vào Học viện Quân sự trong một buổi tiệc chiêu đãi. Cặp vợ chồng hẳn đã bắt một chục người làm con tin, bao gồm cả Tư lệnh quân đội Paris và một số nhân vật trong giới kinh doanh. Khu phố này được bố ráp vũ trang giữa Đại lộ Garibaldi và Invalides. Bộ trưởng đã tới hiện trường.

10 giờ đêm, Bộ Nội vụ cho biết đang tiến hành đàm phán với những kẻ khủng bố, chúng yêu cầu hai kênh truyền hình phát sóng trực tiếp một tuyên bố của Nhà nước Hồi giáo IS.

11 giờ đêm, hai ê-kíp của đài TF1 và CNN lắp đặt trang thiết bị trong sân trường học. Các nhân viên kỹ thuật tất bật, kéo các sợi cáp, bật các đèn chiếu sáng.

Đồng thời, hai kẻ khủng bố gửi một dòng tweet với bức ảnh có chữ ký của họ là Souryah và Sami, những người lính của Nhà nước Hồi giáo, trong đó họ chào đón “những chiến binh đứng lên chống lại áp bức và tố cáo sự phân biệt chủng tộc của Pháp, từ vụ Sétif, không ngừng khinh miệt sự tự do mà Pháp tự tuyên bố”. Một nữ nhà báo đài BFM-TV ngay lập tức đặt biệt danh cho họ là Cặp đôi thánh chiến. Cảnh sát sau đó đã cho biết họ vào căn cứ của Học viện Quân sự bằng các giấy tờ tùy thân thật hợp lệ và lời mời chính thức có ghi tên họ.

Một số người nhận ra người đàn ông trong bức ảnh của dòng tweet và gọi cho giới truyền thông. Trợ lý điều hành của tập đoàn Cimenlta, nơi mà kẻ khủng bố được cho là làm việc, cô Martine X, trả lời phỏng vấn trên BFM trực tiếp từ căn hộ của mình. Khuôn mặt cô bị che đi, cô thú nhận mình biết Sami Bouhadiba, một đồng nghiệp ở văn phòng, nhưng anh luôn làm cô sợ mà không biết tại sao.

Nửa đêm, tình hình vẫn không tiến triển. TF1 và CNN phát đi hình ảnh của học viện, trống rỗng và đen kịt, điềm xấu. Các máy chiếu đều bị tắt. Các nhà báo được yêu cầu mặc áo chống đạn. Cảnh sát có vẻ ngày càng căng thẳng. Các nhóm binh sĩ, trong trang phục chiến đấu chạy từ tòa nhà này sang tòa nhà khác.

2 giờ sáng, hai đội xe ô tô thường, đến học viện bằng các tuyến đường khác nhau, xông vào khu tập thể quân sự. Hai mươi phút sau, máy chiếu tivi bật lại. Micro, cũng như một bục phát biểu được mang tới.

3 giờ sáng, một đoàn người kỳ lạ rời khỏi tòa nhà chính và băng qua đến giữa sân. Một người phụ nữ che mặt đẩy ba người đàn ông trước mặt ả, gồm một vị tướng mặc quân phục, đứng trước họng súng cô ta. Một người vẫn còn trẻ, lêu khêu, râu ria, mảnh khảnh dưới bộ quần áo nặng nề, khép lại phía sau. Trán hắn quấn chiếc khăn rằn với biểu tượng của Nhà nước Hồi giáo IS, tạo cảm giác một ngôi sao nhạc pop của thập niên 70. Truyền hình trên toàn thế giới sẽ lấy lại hình ảnh của hai kênh đang có mặt tại hiện trường và chuyển tiếp chúng. Bây giờ là 10 giờ tối ở New York và 9 giờ sáng tại Bắc Kinh. Khi họ đến trước micro, người phụ nữ tiến sát tên đồng phạm nhưng vẫn khư khư vũ khí của mình, một khẩu súng lục tự động nhắm vào nhóm con tin. Khuôn mặt của cô ta hiện ra cận cảnh. Cô ta xinh đẹp, da nhợt nhạt, gần như trong suốt, rất gầy. Đôi mắt trang điểm dường như muốn thoát ra khỏi bức màn vải sa trắng che khuất một phần khuôn mặt. Người đàn ông mặc đồ đen đặt một diễn văn gồm nhiều tờ giấy lên cái giá bên cạnh micro, hắn cầm cánh tay của người phụ nữ, xướng tên của mình, rồi của ả, nói rõ: “Chúng tôi đã cam kết trung thành với thủ lĩnh của mình, chúng tôi là những người lính của thánh chiến”, rồi nhìn chằm chằm vào camera với đôi mắt điềm tĩnh đáng kinh ngạc. Hắn bắt đầu đọc xấp giấy của mình theo nghi lễ “Salam alikum, không có Chúa nào ngoài thánh Allah và Muhammad là sứ giả của ngài, vị thánh duy nhất, vị thánh Thương xót, vị thánh Sống, vị thánh Vĩnh cửu, không gì dù là dưới đất hay trên trời có thể giấu được ngài.” Sau đó, hắn tiếp tục: “Đầu tiên tôi muốn chào những anh em vẫn đang chiến đấu trên nóc nhà tù Fleury-Mérogis, tôi yêu cầu chính quyền Pháp, những kẻ vô thần, điều một chiếc máy bay và tổ chức cho những lính cảm tử Fleury đi đến Libya...” Máy quay nhắm vào hắn, nhưng chúng tôi thấy Souryah và nhóm con tin bên phải cô ta (không phân biệt được khuôn mặt của họ, ánh sáng kém, có lẽ cố ý). Giọng nói trầm, đĩnh đạc, sắc sảo nhưng đầy lo lắng của Sami lại trỗi dậy trong im lặng và trong đêm. “Chỉ có một Chúa là thánh Allah...”

Hắn ngắt lời, một khải tượng tiềm thức vừa khiến hắn suýt chao đảo. Chúng tôi nghe thấy hơi thở dốc trong micro. Vào lúc đó, đèn chiếu bật sáng phía bên kia sân, tắt, rồi lại chiếu sáng, và một nhóm bóng người bước ra từ trong bóng tối. Sami lầm bầm gì đó, gầm gừ thay vì lời nói rõ ràng, khuôn mặt hắn đanh lại. Hắn vừa nhận ra bố mình, ông già Bouhadiba, người mà Bruno, Harry và Grimaud, cùng với một nhà tâm lý học của Raid, tìm đến Grande Tarte để cố thuyết phục người bố nói chuyện với con trai mình.

Những chùm ánh sáng của đèn rọi làm người công nhân xưa của Taurbeil lớn hơn, ánh sáng khắc lên bóng dáng gầy mòn của ông ấy, làm nổi bật các đường nét góc cạnh, làm hốc mắt sâu hơn, những sợi râu và lông mày trắng dựng đứng, trông ông như một nhân vật của Victor Hugo, Harry sau này nói là sẽ dành tặng một bài hát cho ông ấy. Mặc một bộ saroual truyền thống và áo khoác màu xanh công nhân ở Grands Chantiers của mình ở Taurbeil, trên mái tóc trắng ông đội cái nón fez lễ hội bằng da lông cừu non. Bên cạnh ông, một người đàn ông trong bộ vét và cà vạt, khá tròn, gần như hói, ngã quỵ xuống, được hai nhân viên cảnh sát Raid dìu, đó là bố của Emma Saint-Côme, một dược sĩ người Bretagne.

Lão già dựa người vào cây gậy gỗ, bắt đầu nặng nhọc bước đi, như thể ông phải nỗ lực để xé mình khỏi vòng tay của những người đang đỡ ông. Ánh đèn rọi gay gắt làm ông lóa mắt, ông dò dẫm tiến lên, bước đi ngập ngừng. Vừa bước đi, ông vừa nói với con trai mình, ông đã được trang bị một micro không dây, giọng nói bị bóp méo bởi cảm xúc văng vẳng trên mặt tiền của các tòa nhà. “Sami, con trai, con trai tuyệt vời của bố, bố cầu xin con, nhân danh quê hương Algeria của ta, nhân danh thánh Allah Lòng Chúa thương xót, nhân danh nước Pháp đã chào đón chúng ta và nuôi lớn con...”

Sami nhìn ông khó hiểu và đầy sát khí, Souryah nghiêng người nói vào tai anh. Sami hét lên: “Cút đi! Thứ thảm hại...” cùng nét kinh hãi của kẻ nói chuyện với quỷ dữ. Ông lão Algeria tiếp tục: “Sami, con là đứa con trai tuyệt nhất, con đã làm bố tự hào...” Ông đứng một mình, cô lập với xung quanh bởi ánh đèn chiếu, giờ đây đứng khá xa, cách những người đi cùng hai hoặc ba mét, ông tiếp tục tiến về phía trước, có vẻ kiệt sức, ông dùng hết sức lực để đứng thẳng lên, tiếng cây gậy dò dẫm gõ vào những viên đá lát sân kêu cạch cạch, cạạạch, được micro HF thu lại, làm rung chuyển trái tim của hàng triệu khán giả, ông bước một bước về phía con trai, một bước nữa, cử chỉ của ông càng lúc càng chậm, người xem cảm tưởng họ đang theo dõi một bộ phim chuyển động chậm, ông dang hai cánh tay, lòng bàn tay ngửa lên, thả cây gậy xuống, ông chỉ lồng ngực nơi trái tim ông đập, ông lớn dần, ông loạng choạng, đêm đầy hơi ẩm, gió nổi lên, ông già run rẩy, bước thêm một bước, có vẻ như ông muốn tiếp tục nói chuyện, ông không bỏ cuộc, nét mặt ông đanh lại xung quanh cái miệng già không môi, giọng nói chạm vào micro, một giọng nói mệt mỏi, khàn đục, nhưng vẫn mạnh mẽ. Ông không nói nữa, ông hét lên.

Tiếng hét của ông làm bão hòa micro: “Sami, con có nhớ những quả chà là bố mang về từ Sétif?”

“Im đi, ông chỉ là một con rối trong tay những kẻ hành quyết nhân dân ta.”

“Con thích chúng, những quả chà là ấy, con trai, con đã nói với bố, con nhớ chứ, con nói với bố rằng con thích chúng, con chưa bao giờ ăn thứ gì ngon lành như vậy, con nói rằng một ngày nào đó con sẽ đi với bố, con trai, chúng ta đi thôi, thời khắc đã điểm...”

Sami, bị lực từ bố mình hút, tuy mong manh, tiến về phía ông. Anh thường nói với Souryah về bố mình, về cuộc sống ở Taurbeil-Tarte, về giấc mơ Sétif, về sự nhục nhã. Thảm hại. Cô vừa nghĩ rằng Sami có thể chùn bước trước những lời hô hào của lão già. Cô muốn nói chuyện với anh, khích lệ anh, ở lại trong quỹ đạo của mình, không thể mất liên lạc với anh bây giờ, tại thời khắc thiêng liêng này, Sami tiến thêm một bước về phía bố mình, Souryah tiến lên một bước sau anh, trong những giây trôi thật chậm, cô bỏ quên ba con tin, họ rút lui vào bóng tối và biến mất, họ được cứu. Ông lão Bouhadiba tiếp tục bước đi, lê đôi chân, bố Emma vẫn đứng gần cảnh sát, Harry giữ chặt vai dược sĩ, ông lão Bouhadiba đưa tay về phía con trai, ông bật khóc, cười với anh, ông muốn nói chuyện với anh một lần nữa, ngay cả khi ông nghĩ rằng mọi thứ đã mất hết, đã từ lâu ông xem như mình đã chết, lâu đến nỗi ông để mọi thứ trôi đi, lâu đến nỗi thế giới đã đảo ngược. Ông buộc bản thân mình phải tin vào điều đó, thêm năm phút nữa, đúng vậy, có thể, Sami sẽ tự mình quay lại với thế giới cân bằng, lấy lại vị trí của mình trong trật tự của loài người, ông sẽ xuôi mắt trước ánh sáng của Chúa và cuối cùng ông sẽ ngã vào vòng tay Chúa.

Sami Tuyệt diệu, Giám đốc tài chính...

Souryah nắm tay giữ Sami, họ trao nhau ánh mắt, Sami hướng đôi mắt đen về phía bố mình và kéo kíp của đai bom tự sát nhỏ, tiếng nổ rất lớn, hơi thổi quật ngã máy ảnh, micro, bục đứng, giấy tờ bay đi, Sami và bố anh bay đi, cơn mưa thịt vụn rơi xuống, tiếng người la hét, những nhân chứng gần nhất nằm xuống đất. Âm thanh lớn của quả bom vẫn ầm ầm trong sân sau thì vụ nổ thứ hai vang lên. Souryah Emma Saint-Côme, bị thương nặng, nhưng vẫn còn sức để kéo kíp nổ.

Lời kết

Một năm sau
Câu chuyện lại bắt đầu...

Catania, Sicily, Ý

Tôi trở về từ Malta sáng hôm qua. Đi bằng phà thật sự tiện lợi. Tôi rời Valletta lúc 6 giờ, chỉ chưa đầy hai tiếng, tôi đã đến cảng Catania trên chiếc xe hơi của mình. Năm phút sau, tôi đã về nhà. Từ khi tôi dọn nhà, đi đến bằng thuyền, các nhân viên người Phillipines ở cảng bắt đầu biết tôi, họ gọi tôi Giáo sư này nọ dài lê thê. Tôi chuyển đến đây vào cuối mùa đông năm ngoái. Tôi đang chuẩn bị tiếp nhận thư viện và đồ đạc của mình từ El Marsa, nhờ đồng nghiệp thân yêu Leila từ Viện Khảo cổ Tunisia, khi ai đó nói với tôi về Sicily.

Vào thời đó, tinh thần tôi không ổn định, do Rim. Đấy hoàn toàn là lỗi của tôi, tôi đã chạy trốn như một đứa trẻ. Trong nhiều tháng, tôi không mong đợi gì ở Rim, tự bằng lòng đón nhận từng ngày những gì tuổi trẻ của con bé ban tặng cho tôi, không đòi hỏi gì, không kiểm soát gì, sẵn sàng chấp nhận mọi thứ, cuối cùng con bé đã làm tê liệt bản năng sinh tồn. Không còn tính khí thất thường, không còn những lúc biến mất đột ngột, tính tình luôn luôn bất biến. Trong một vài tuần, tôi đã mất khả năng cảnh giác và cứ cố gắng thực hiện những điều phù phiếm trong khi tình hình chung và sự trỗi dậy của các cuộc khủng bố hẳn có thể khiến tôi bớt lạc quan hơn.

Tôi phải đi, phải rời xa Paris. Thế thì sao không chọn Sicily chứ?

Tôi không biết nhiều về hòn đảo này và chỉ có những ký ức mơ hồ về lịch sử của nó, nhưng thật kì lạ, lời tung hô chào đón các vị vua của hòn đảo vào thời điểm đăng quang của họ lại xuất hiện trong tâm trí tôi. Chúa Kitô toàn thắng, Chúa Kitô hiển trị, Chúa Kitô thống quản, một câu nói có nguồn gốc từ ngoại giáo, khi các Ki-tô hữu đầu tiên gán cho Chúa Ki-tô hình tượng Hoàng đế Apollo.

Tôi đi máy bay đến Palermo, thuê xe đi đường bờ biển, qua đêm ở Taormina. Ngày hôm sau, tôi dừng xe nghỉ ở Catania, trời mát mẻ, Etna chào đón tôi bằng mấy đợt phun nhỏ, bữa trưa tôi ăn món mì ống trộn nhím biển ngon tuyệt trong một quán trọ mặt tiền tồi tàn gần cảng, đi dạo một mình vào buổi chiều, và tôi bắt gặp tấm biển CĂN HỘ CHO THUÊ treo trên mặt tiền của tòa nhà hải quan cũ ngự trên khu vực cảng, và kể từ đó tôi ở đây. Chuyện là vậy đó!

Ít lâu sau khi tôi dọn đến đây, biên tập viên của tôi ở nhà xuất bản ghé thăm mang theo một ý tưởng. Ba năm sau lần xuất bản đầu tiên, anh ta vừa bán bản quyền chuyển ngữ cuốn Alexander bé nhỏ của tôi cho hàng chục quốc gia, cuốn sách tiếp tục thành công ở nước ngoài, anh ta đề nghị tôi viết một cuốn tiểu sử mới, với những nguyên liệu tương tự. Một nhân vật khác thường, một số phận, một cơ sở học thuật thực sự, thêm vài nhúm sư phạm, cùng một số trích dẫn. Mạnh mẽ nhưng cũng light: “Mọi người cần câu chuyện lịch sử kinh điển, những con người vĩ đại, họ mệt mỏi với những chính trị gia của mình, và họ mệt mỏi với chính họ, họ khát khao cuộc sống nâng tầm họ, có chút siêu nhiên. Alexander của anh xuất bản đúng lúc.”

Tôi hỏi anh về nhân vật mới anh nghĩ đến. Câu trả lời bắn ra lập tức: “Frederick đệ nhị! Tôi đã nghĩ đến ông ấy từ khi anh nói với tôi rằng anh dọn đến sống ở đây. Lên ngôi vua Sicily khi bốn tuổi, là Hoàng đế năm 1220, bị khai trừ khỏi Giáo hội Công giáo nhưng làm vua xứ Jerusalem! Hơn nữa đó là một người hâm mộ Alexander của anh! Một nhân vật khác thường, luật gia, có học thức, mang nhiều nền văn hóa, phương Đông, phương Tây, có sức hút, được thánh hóa lúc sinh thời, đến mức những người cùng thời không tin vào sự ra đi của ông, họ nghĩ rằng ông đã bước vào miệng núi lửa của Etna cùng năm ngàn lính đi theo. Toàn những thứ anh thích...”

Sau khi người của nhà xuất bản rời đi, tôi đắm mình trong cuốn tiểu sử nổi tiếng do Kantorowicz chấp bút. Một tác phẩm hấp dẫn, dù tác giả đã ít nhiều phủ nhận, thấy nó hơi mang phong cách Nietzsche. Tôi bắt đầu tìm hiểu vị Frederick đệ nhị này. Tôi quay trở lại Palermo để xem quan tài của ông, tôi đọc mọi thứ có thể liên quan đến ông nhưng không thể tìm thấy thứ gì tốt hơn Kantorowicz, và trong khi đọc lại Virgile, tôi đắm mình vào Sicily của Frederick, nửa châu Phi, nửa châu Âu, nơi pha trộn các dân tộc, phong tục, tôn giáo, với các giáo đường, nhà thờ Hồi giáo, nhà thờ Byzantine và nhà thờ Norman.

Tôi đang ở giai đoạn đầu phần nghiên cứu của mình khi Jeanette gọi tôi để nói về “cuộc hẹn hội ngộ” ở Malta. Cô đã bắt tay lo mọi chuyện và thuyết phục ông Đại biện mời tôi làm một hội thảo về Alexander tại Trung tâm văn hóa Pháp của Valletta. Dù lúc đầu không hứng thú, tôi đã bị thuyết phục. Jeannette đã quyết đoán, thuyết phục và tôi muốn gặp lại Rim, dù vô tình hay thoáng qua, ngay cả khi con bé trong vòng tay người khác. Ông Đại biện nhanh chóng gọi cho tôi để xác nhận lời mời. Tôi đề nghị nói chuyện về Alexander và Frederick đệ nhị, có lẽ sẽ dễ thu hút cộng đồng nói tiếng Ý ở Malta, và điều này cho phép tôi nhìn rõ một số ý tưởng cho cuốn sách tiếp theo của mình. Tôi thấy nhẹ nhõm khi chấp nhận lời mời này, tôi đoán có lẽ, ít nhiều vô thức, rằng chuyến đi này sẽ giúp cuộc đời tôi sang trang.

✽

Họ hẹn gặp tôi tại khách sạn họ ở năm ngoái rồi chúng tôi lên xe buýt mini của Bộ Du lịch lúc 3 giờ 30 sáng, hướng về các đền thờ Mnajdra. Họ kể cho tôi về khung cảnh đó nhiều đến nỗi tôi cảm thấy như mình đã trải nghiệm. Khi tôi đến địa điểm ấy, đối mặt với những tảng đá khổng lồ được sắp xếp thành một vòng tròn hoặc thành những hang động trước biển, giống như những người bạn đồng hành, tôi bị chiều sâu và màu sắc tươi vui của quá khứ trên những tảng đá hớp hồn. Sự bí ẩn của những ngôi đền, về điểm đến của chúng, về cuộc gặp gỡ được tiên lượng trước, một cách khoa học giao với tia nắng mặt trời hạ chí đầu tiên, một lần nữa đã làm chúng tôi há hốc và đánh thức cuộc sống bên trong của mình. Trí thông minh của những con người xa lạ đã di chuyển, đục, khoan, sắp xếp tảng đá, như nói chuyện trực tiếp với chúng tôi. Những con người này đã mang đến một thế giới mới. Họ trò chuyện với chúng tôi, ngôn ngữ của họ trải dài hàng thế kỷ, ngay cả khi đối với chúng tôi nó vẫn mơ hồ. Cuộc đối thoại với những bóng người ấy là của cả cuộc đời tôi. Tôi đã có thể xác minh rằng sáng hôm ấy tôi không hề cảm thấy buồn chán. Chăm chú như hồi tôi mới vào thực tập ở bảo tàng Cairo, tôi bắt đầu lặng lẽ kéo căng sợi chỉ nối các thời đại, suy ngẫm về những con đường kết nối những người xây dựng đền thờ từ phương Đông với dân Phoenicia, với những vòng tròn linh thiêng của các thành phố La Mã, với các vị vua đầu tiên của Sicily được ca ngợi là Chúa Ki-tô và tất nhiên với người bạn mới của tôi, ngài Frederick yêu dấu.

Năm vừa qua chỉ là hạt bụi trong chuỗi ngày bất tận, nhưng chúng tôi đã có thể cảm nhận được tác động của nó đối với sự tồn tại nhỏ bé của mình. Chúng tôi đã tiến hóa trong cùng một cảnh quan, những cảm xúc giống nhau sống lại trong mỗi chúng tôi, nhưng mỗi chúng tôi là một bản thể khác nhau. Có lẽ cần phải quay ngược thời gian để đo được mức độ biến đổi của chúng tôi, mà cuộc sống hàng ngày khéo léo che đậy trên những trang lịch bên trong con người chúng tôi, và để hiểu chúng tôi đang nằm trong thời đại của những con rối thay đổi, đôi khi gần như phù phiếm.

Tất cả đều chia sẻ với tôi rằng họ sốc khi quay lại nơi này đứng trước những tảng đá sau một năm.

Tôi cũng tự hỏi: Mình đã làm gì trong năm qua? Sau dòng hồi tưởng nhanh, tôi nhận ra mình gần như đã bỏ Rim ra khỏi ký ức. Xóa bỏ Rim, người mà tôi đã gắn bó qua một ham muốn mãnh liệt giày vò đến nỗi nó đã khiến cuộc sống của tôi bị trì hoãn. Và những thước phim bi thảm mà chúng tôi đã trải qua cùng nhau, cũng được đưa vào một góc im lặng trong rương ký ức của tôi. Bảng đúc kết của tôi nghe có vẻ trống rỗng. Ký ức cũng có thể lừa dối ta.

Điều ngạc nhiên nhất đối với họ đó là gặp lại vị giáo sư Palo Alto ấy, với những nhóm mới, cùng một thời gian và tại cùng địa điểm. Có lẽ ông ta là người duy nhất không thay đổi. Công việc kinh doanh của ông dường như rất hưng thịnh. Ông đã tinh chỉnh các lý thuyết của mình, phát triển giả thuyết hàng hóa giết chết tình dục ở phương Tây. Ông ủng hộ việc quay lại thuyết phiếm thần, ham muốn nguyên sơ và tình dục tập thể trên tiền sảnh của những ngôi đền cổ, ngoài thiên nhiên. Ông nhanh chóng làm chúng tôi phát ngán và chúng tôi đến ngôi đền “của chúng tôi” chờ đợi ánh bình minh để theo dõi tia ánh sáng sắp xuyên qua lỗ nhỏ của tảng đá.

Chỉ còn thiếu mỗi Habiba. Cô bé đã bỏ rơi chúng tôi vào giây phút cuối để đi cùng với Harry đến Venice tham dự một loạt các buổi biểu diễn trong lâu đài của một công ty bảo hiểm Pháp - Ý lớn.

Harry đã trở thành một ngôi sao nhạc slam và nhạc pop bằng cách kể về cuộc đời của nó và của Habiba trong các bài hát. Warner ký hợp đồng với nó cho ba album và chuyến lưu diễn đầu tiên của nó được công ty con của Digitour ở châu Âu tổ chức đã gây ấn tượng. Các phương tiện truyền thông uy tín đã dành những bài báo và cả trang nhất cho hai thanh thiếu niên ấy, họ đã tạo danh tiếng và thu hút hàng chục ngàn người hâm mộ trên hai mạng xã hội YouNow và musical.ly. Habiba đang làm việc với nó trong một dự án tự truyện âm nhạc, Tôi là Habiba và tôi sống, đôi khi tham gia vào các buổi biểu diễn, họ đã cùng nhau tạo ra một công ty HH Trò chuyện một mình gợi lại tựa cuốn sách thành công đầu tiên và mới nhất của nó - Song H. Jeannette đã nhận nuôi Habiba, người mà cô gần như coi là con gái mình và Lambertin trở thành người giám hộ hợp pháp của Harry. Họ ký hợp đồng cho hai đứa và thận trọng quản lý thu nhập của cả hai. Lambertin và Jeannette nói về Song H như con của họ, thật đáng ngạc nhiên. Có chút kỳ quặc, nhưng cảm động.

Chúng tôi cùng dùng bữa tối sau buổi hội thảo được tổ chức ở một nhà hàng Ý nằm trên bến tàu của vịnh nhỏ Galères cũ. Jeannette, trong bộ váy xanh lá vĩnh cửu, rạng rỡ trong vòng tay Lambertin, người gần như không bị ảnh hưởng gì sau khi rời bỏ nhiệm sở. Sau các cuộc khủng bố gần đây, Bộ trưởng đã trao cho ông ấy huy hiệu của Tư lệnh Quân đoàn danh dự Quốc gia trước khi cho ông ấy nghỉ việc một lần nữa. Khu biệt thự đã bị đóng cửa vĩnh viễn, và thậm chí bị Bộ Nội vụ rao bán.

Nét hân hoan mãnh liệt hiện rõ trên khuôn mặt Jeannette. Cô đã đặt toàn bộ sự tồn tại của mình trong thách thức và quyết tâm, thậm chí là khiêu khích. Lần đầu tiên, cô cảm thấy như mình đang xây dựng một thứ gì đó vững chắc bằng chính cuộc sống của mình. Cô không còn sống trong trạng thái trả thù thường trực như trước mà ngày qua ngày khám phá những cảm xúc tràn đầy trong mình và đưa cô đến một cảm giác đủ đầy trọn vẹn. Cô cảm thấy sự phấn khích vĩnh hằng trẻ hóa mình. Mặc cho tuổi tác, cô vẫn tung ra những màn thể hiện sự gợi cảm hiệu quả và cảm thấy nhẹ nhàng như một cô gái trẻ vừa gặp người đàn ông của đời mình trên băng ghế trường đại học. Về phần Lambertin, hoàn toàn bị cô mê hoặc, ông hết lòng tận tụy với người phụ nữ mà có lẽ ông đã quen biết trong quá khứ. Ông không bao giờ rời mắt khỏi cô, khiến tôi nghĩ rằng lúc nào ông cũng cảm tưởng như gặp cô lần đầu tiên. Có lẽ cô trông giống vợ ông? Rõ ràng, chính ông cũng đã thực hiện bước đi quyết đoán, như thể ông đã quên mất những năm tháng của mình trong lực lượng cảnh sát. Cả người ông toát ra một sự bình tĩnh và cảm thông dữ dội. Và hoàn toàn quên hết. Từng là Bộ trưởng Bộ Nội vụ trong thời gian dài, nhưng ông không bao giờ nói về điều này, và không đưa ra bình luận nào về những sự kiện bi thảm tiếp tục gây tai họa cho hành tinh này mà ông biết.

Tối hôm đó, Jeannette bật mí với tôi rằng họ vừa mua được khu biệt thự. “Chúng tôi cùng mua nó. Đúng là đắt đỏ, chúng tôi đã đấu với một nhà ngoại giao Qatar, nhưng một khoản thừa kế bất ngờ cho phép tôi giúp Lambertin thực hiện điều điên rồ này. Anh ấy không bao giờ chi tiêu bất cứ điều gì và sở hữu một tài khoản ngân hàng ra trò. Chúng tôi sẽ thực hiện một số chỉnh sửa và lũ trẻ sẽ ở tầng một. Anh ấy nói đó sẽ là ngôi nhà đồng quê của chúng...” Tôi lắng nghe cô nói và không ngăn được nỗi buồn xâm chiếm, vì tôi nhận ra mình cũng trạc tuổi Lambertin, thậm chí lớn hơn vài tháng, nhưng tối hôm đó, khác với ông ấy, tôi hẳn đã tìm kiếm trong vô vọng sự hiện diện, hoặc chỉ đơn giản một niềm hy vọng có thể tô điểm tương lai của tôi. Tôi chỉ cảm nhận mùi vị mơ hồ của hư vô trong miệng (sự hư vô mà tôi đã giam hãm Rim trong đó).

Ngay lập tức, tôi cố gắng không để cuộc công kích u sầu này làm mình mục rữa, trong đầu tôi đã liệt kê tất cả các lý do để hài lòng với số phận của mình. Tôi đi du lịch và đào bới khắp nơi, tôi rong ruổi khắp hành tinh để suy ngẫm về những cảnh tượng di tích của các thế kỷ trước và của các quốc gia trong quá khứ, tôi được đồng nghiệp tôn trọng quý mến, tôi không gặp vấn đề tài chính nào, thậm chí tiền bạc dư dả, và trên hết, tôi được tự do. Tôi cảm tưởng mình như một chiếc la bàn không kim (tôi đọc được rằng một người bạn của Chatwin đã sử dụng hình ảnh này, một chiếc la bàn không kim, khi nói về nhà văn). Tự do đến rồi đi khi tôi muốn, hạ cánh tại một cảng nhỏ mục rữa ở Sicily nếu tôi muốn, và trên hết là tự do gặp người mà tôi muốn, trong khi lảng tránh những kẻ ngu xuẩn, như vậy đã kéo dài gần bốn mươi năm. Tại sao đột nhiên cuộc sống có vẻ thật nhạt nhẽo?

Đối với Rifat, bữa tối này báo hiệu vô số lễ hội ông sẽ phải tham dự trước khi rời đảo. Ông ấy vừa được bổ nhiệm làm Vụ trưởng, Đại sứ Pháp tại Kosovo. Việc bổ nhiệm này nằm trong những vụ tranh luận gần đây tại Bộ Ngoại giao Pháp, nhưng Jeannette giải thích với tôi rằng đó là cách để Bộ Châu Âu và Ngoại giao Pháp nắm thóp và thao túng ông ấy nếu cần thiết. Còn đối với Rifat, đó gần như là được trao cây quyền trượng, ông rất vui mừng. Ông đã từ chối đi biệt phái một năm của mình ở Washington mà không phá vỡ mối quan hệ với chính quyền Hoa Kỳ. Không phải một số nhà ngoại giao đã nói Kosovo giống như tiểu bang thứ 51 của Mỹ sao? Để gắn kết tình bạn của họ, JP, tùy viên Hoa Kỳ, đã hứa hẹn một Farewell party (bữa tiệc chia tay) trước khi ông ấy hội ngộ cùng gia đình ở Tirana.

Tôi sẽ không nói rằng mình không đau lòng khi thấy Rim quàng tay Bruno, nhưng cơn đau ít nghiêm trọng hơn tôi tưởng, và trên hết nó chỉ tồn tại trong một khắc. Trong chuyến đi đến ngôi đền, Bruno thư giãn khá nhanh, giữ khoảng cách một chút với Rim để không làm tôi khó chịu, có lẽ cậu nghĩ rằng không nhất thiết phải phô trương hơn sự thân mật của họ, tôi nghĩ vậy, nhưng với con bé, thật đơn giản, con bé dường như không hề cảm thấy ngại ngùng. Tôi ngay lập tức bị thu hút bởi cây thánh giá nhỏ màu bạc đeo quanh cổ. Con bé nhanh chóng trả lời dù không hỏi: “Cháu đã chuyển sang Công giáo, giống như Christine, Nữ vương Thụy Điển,” con bé cười nói, “hơn nữa cháu chọn Christine làm tên thứ hai của mình, cháu đã rửa tội cùng lúc với hai cô con gái của Bruno, mọi chuyện đều rất tốt.”

Tôi chợt nhận ra rằng người cô gái trẻ này không hề giống như Rim mà tôi đã biết. Các đặc điểm của con bé đã mất đi sự toàn vẹn, nét duyên dáng trẻ trung đã biến mất, và trên hết, tôi không còn nhận ra trong giọng nói của con bé những dấu ấn bất ngờ của trí tưởng tượng điên rồ khiến tôi phát sốt. Chim ruồi nhỏ Carthage không còn hót nữa. Rim không còn tồn tại, ngoại trừ có lẽ khi con bé cười.

Tôi quan sát con bé và tiếp tục tự nhủ: Cô gái quý tộc nhỏ này là ai đây? Cô ấy đã trở nên thờ ơ với tôi.

Tôi không còn gắn kết với con bé bởi sợi dây liên kết tò mò nữa.

Như thể bé yêu của tôi chưa từng tồn tại.

Tôi đã mất nó rồi, và tôi không hối tiếc điều đó. Tôi sẽ sớm quên tên nó thôi.

Tôi hỏi Bruno về công việc, cậu có vẻ nhẹ nhõm vì tôi đã tìm thấy chủ đề “trung tính” cho cuộc trò chuyện, cậu đưa ra những lời giải thích dài dòng về bản báo cáo mà Thủ tướng đã yêu cầu cậu viết về thực tế của những “vùng đất bị mất của Cộng hòa Pháp” từng được nhắc đến.

“Em đã làm việc trong bốn tháng, gặp tất cả những tên đứng đầu vùng bất hợp pháp mà em biết rõ, như Taurbeil-La Grande Tarte. M’Bilal chuyển về lại nhà ở Seine-et-Marne và tiếp tục công việc kinh doanh của mình. Thực tế thường khác xa hư cấu, em thậm chí đã buộc phải xuống nước trong kết luận của mình để những gì mình viết được cấp trên chấp nhận, nhưng Thủ tướng không bao giờ có thời gian để tiếp em nên không thể biết những gì em cần báo cáo cho ông ấy.”

“Nếu tôi hiểu đúng, báo cáo của cậu đã bị chôn vùi?”

“Chính xác.”

“Cậu sẽ làm gì?”

“Họ thăng chức cho em, em sẽ làm việc trong Bộ, điều đó thật thú vị, em không phàn nàn đâu. Rồi sau đó em với Rim có rất nhiều thứ để chuẩn bị...”

Tôi không muốn nghe cậu ấy kể chuyện cả hai phải đi Ikea để mua đồ nội thất và một nhà bếp được trang bị đầy đủ với bếp điện từ và tủ lạnh có máy làm đá nghiền. Trời đã khuya, tôi viện tuổi tác mình, chuyến khởi hành vào 6 giờ sáng ngày hôm sau bằng phà, để về nhà lên giường ngủ.

Đó là một thói quen cũ thừa hưởng từ lúc học năm hai dự bị: tôi làm phiếu ghi chép. Những phiếu tôi viết riêng về Frederick đang bắt đầu lấp đầy các hộp giày, sắp xếp theo thứ tự thời gian mà sau đó tôi lưu lại trên máy tính của mình. Khi tôi phát chán việc sắp xếp thứ tự thời gian, tôi chuyển sang làm theo nhiều chủ đề khác nhau, liên quan đến lịch sử của vị hoàng đế (François Deanssise, thánh Louis, các học giả Do Thái ở Tây Ban Nha và Provence, Jerusalem, chim ưng, chế độ độc tài Ki-tô giáo, Dante và Virgil, những cô gái trẻ che mặt trong hậu cung của vị hoàng đế này) và khi mắt tôi bắt đầu mỏi, tôi lái xe đi dạo. Một buổi sáng nọ khi tôi thức dậy, tinh thần tệ hại, tôi mua một chiếc Fiat, hai cầu, xám kim loại, siêu mạnh mẽ. Đúng là một cú bốc đồng! Tôi trả cash (tiền mặt). Luigi, người thợ máy, trở thành bạn. Thỉnh thoảng anh ghé nhà, cho tôi rau vườn nhà anh trồng, hôm qua anh mang cho tôi một con gà.

Tôi rong ruổi các vùng lân cận trên chiếc Fiat, tôi đi dọc sườn núi Etna, nuốt hàng kilômét dung nham và tro, lăn bánh trên dòng chảy dung nham cũ, trước khi thả dốc về phía biển trên con đường của người chăn cừu, ít nhiều bị bỏ hoang, giữa những đồng cỏ đầy hoa, những ô đất mới được cày xới, giữa những lô đậu và tỏi, và những cây nho cho ra một loại rượu có màu đen như dung nham, trong ánh sáng và mùi hương của mùa xuân Sicily. Càng có tuổi, tôi càng cảm nhận được vẻ đẹp của những cảnh quan này, chúng góp phần vào bí ẩn của những con người sống ở đó, xây dựng đền rồi nhà thờ, và tung hô những vị vua đầu tiên như thể họ là Chúa Ki-tô.

Hầu như mỗi buổi tối, tôi đều làm một ly trong một quán bar gần cảng. Một nơi đáng yêu, dân địa phương, nghệ nhân, công nhân xây dựng, người Philippines tại cảng thường lui tới. Luôn có một số người nhập cư tụ tập ở một góc cuối căn phòng, được gọi là “Khu điện tử”. Ngày càng có nhiều người châu Phi trên phố. Ngày nào cũng có người mới đến. Người Ý thường vớt họ trên biển và tiếp đón họ ồ ạt mà không thắc mắc nhiều. Tất nhiên, luôn có những tiếng than vãn. “Đầy cây cọ mọc lên, khác gì châu Phi.” Tôi kiềm chế không đưa ra lời bình luận nào.

Mỗi lần gặp một người nhập cư, tôi không thể ngăn bản thân mình nghĩ đến Habiba.

Chính tại nơi được trang trí bằng những bức ảnh cũ kể về việc câu cá ngừ vào thời kỳ mattanza ấy, khi những đàn cá, sau khi vượt Đại Tây Dương, lội ngược bờ biển Sicily trước khi rơi vào mê cung lưới và bẫy, bị đưa đến camera della morte (bẫy cá ngừ lớn), nơi chúng bị những ngư dân dưới chỉ đạo của người thủ lĩnh, được gọi là Rais, dùng lao tàn sát trong sự cổ vũ của cư dân và sự ban phước của linh mục giáo xứ, ở đó, nơi giá lạnh ấy, cùng một máy hát cũ, một hiện vật bảo tàng, phát nhạc không ngừng chỉ một bài của Adriano Celentano, nhưng ở nơi wifi hoạt động gần như bình thường, nơi tôi nghe tin đó đây của thế giới.

Tôi lắng nghe các cuộc trò chuyện, tôi đọc tờ báo vứt trên quầy, tôi hút một chút Toscano và tự nhủ mình phải nếm một chút vui thú bị cấm ở Paris. Nếu cần thiết, tôi tán gẫu với người kế bên hoặc hỏi chuyện những người Somalia trong chuyến đi dẫn đến tận Catania. Tuần trước, tôi đã phát hiện ra một câu chuyện ngắn trong Il Giornale về vụ đánh bom Học viện Quân sự. Nó làm tôi sốc. Nhật báo Sicilia đã đăng lại tin nhanh từ AFP. “Sau nhiều tháng đàm phán với chính quyền Algeria, việc mai táng hai người nhà Bouhadiba, bố và con trai, cùng bà Souryah Saint-Côme, đã diễn ra một cách kín đáo nhất tại nghĩa trang Sétif.” Tôi nhớ về quá khứ.

Tôi gặp một ngư dân thường lui tới quán bar trước nhà tôi. Ông gọi tôi là Professore và muốn nói chuyện. Tôi mời ông vào và rủ ông làm một ly rượu nho đen Avola. Ông kể tôi nghe về nghi lễ đánh bắt cá ngừ Mattanza cuối cùng của mình năm 2006, bố ông là Rais (thủ lĩnh), không phải là người tầm thường. Rais... Và Lễ Ân xá sau buổi Mattanza. Kantorowicz có lý khi ông nói Sicily như một hòn đảo phương Đông. Sau cùng, tôi biết được người đàn ông ấy là bạn của Luigi, thợ sửa xe. “Luigi nói với tôi rằng có thể ông cần ai đó giúp việc nhà. Tôi có một đứa con gái, nó không có việc làm, nó có thể giúp ông, ông chỉ cần cho nó chút đỉnh gọi là tiền công, tiền bạc không quan trọng...” Thật ra, Luigi có lý, tôi cần ai đó giúp việc nhà và nấu nướng. “Ông sẽ thấy... món risotto của con bé... bảo đảm ông sẽ thích...”

Trong khi đó, tôi có thể sẽ tiếp một trưởng giả từ London, người buôn đồ cổ, có quan hệ với Levent. Tôi không biết làm thế nào ông ta có được địa chỉ của tôi, nhưng tôi đã nhận một lá thư rất tử tế từ ông. Tôi gọi cho ông ta để nói rằng mình không muốn tiếp tục bất kỳ hình thức hợp tác nào. “Tôi hoàn toàn hiểu,” ông ta nói với tôi, “hơn nữa, tôi đã chuyển sang mảng khác, tôi bán rượu vang cổ điển của Bordeaux và tranh đương đại cho người Trung Quốc, cả hai thứ cùng lúc, đây là ý tưởng, một Giám đốc điều hành của một công ty thuộc Cac 40, Cimenlta, thậm chí đã đầu tư cá nhân vào công ty khởi nghiệp của tôi, nhưng tôi sẽ rất vui khi được đến thăm ông ở Sicily. Ông là một con người kỳ lạ, tôi thấy đồng cảm với ông.” Tôi không biết tại sao mình đồng ý. Vì tò mò? Vì tôi chán? Có lẽ vậy.

Ông ấy đã chuyển hướng, tôi cũng vậy. Tôi không còn bực mình vì ông ta nữa.

Cuộc sống của chúng ta được sắp đặt theo chu kỳ bí ẩn. Chúng ta không hiểu nó cho đến sau này, khi đã quá muộn. Hiện tại với chúng ta thường không thể giải mã được. Cuộc sống xã hội cũng như thế. Từ khi tôi đến Catania, tôi thường nghĩ đến câu nói nổi tiếng của Virgil: “Giờ là lúc trật tự của vũ trụ được lặp lại.” Virgil lấy cảm hứng từ văn hóa Etruscan. Đối với người Etruscan, cuộc sống của nhân loại được thực hiện theo vòng tròn hoặc qua các cuộc cách mạng. Nhiều tác giả (đặc biệt là Dante, và cả Victor Hugo) đã tin, các chuyên gia cho rằng đó là sai lầm, rằng Virgil đã tiên tri về sự ra đời của một kỷ nguyên Ki-tô giáo. Không còn nhiều người quan tâm đến các câu chuyện về những con cừu bị lạc lối. Không còn người chăn cừu, không còn nhà tiên tri. Không còn ai nói về mối liên hệ giữa Apollo và Chúa Ki-tô nữa. Có phải chúng ta đã đánh mất bí mật của cuộc sống, như Bruce đã nói trong văn phòng của tôi ở Cairo? Tôi ngày càng tự hỏi liệu chúng ta đang chứng kiến sự kết thúc của một chu kỳ ở phương Tây và những nơi khác, và sự biến mất dần dần nhưng không thể tránh khỏi của đời sống Ki-tô hữu đã kéo dài hai nghìn năm qua. Lúc đó chúng ta sẽ không hơn gì chiếc la bàn không kim? Kim không la bàn? Người hành hương không Chúa Ki-tô trên những con đường không có hành trình hành hương, luật pháp hay đích đến? Tất cả điều này để kết thúc mà không biết sao lại bị mắc kẹt như cá ngừ trong camera della morte? Tôi không phải là một người theo đạo nhưng tôi không thể quen được với điều này. May thay, tôi biết lịch sử thích những điều bất ngờ. Polybius đã nói gì: Không bao giờ được đánh giá thấp Vận may...

Jeanette gọi tôi nhiều lần từ khi tôi về nhà. Cô hồ hởi: công việc sửa nhà của họ đã khởi động. “Tôi chính là chủ thầu!” Tôi vẫn tự hỏi phải chăng tài sản thừa kế mà cô kể với tôi thực ra là những gì còn lại từ sự hào phóng của Gaddafi... Rốt cuộc, là ông ta hay ai đó... Tôi sẽ không phán xét cô. Và rồi nếu Habiba là người hưởng lợi... “Nếu được,” cô nói với tôi qua điện thoại, “chúng tôi sẽ đến thăm anh cùng lũ trẻ.” Tôi không thể không phá lên cười. Phản ứng của tôi thật ngu ngốc. Jeannette đã cứu Habiba, cô ấy tiếp tục chăm sóc cho cô bé. Là một con người sống với lòng cao thượng, cô không phật lòng về tiếng cười của tôi. Tôi lập tức cố gắng sửa sai bằng cách nói với cô về buổi hòa nhạc của Song H. Tôi đã thấy họ trên một chương trình dài của đài Rai được quay ở Venice. “Thành thật mà nói, nhìn chúng rất thích. Chúng đã thực hiện bản cover Billie Jean của Michael Jackson theo cách riêng của mình, chúng rất xuất sắc. Thật an ủi. Hai đứa như chết đi sống lại.”

“Ông thấy đấy, Grimaud, không chắc lúc nào cũng là điều tồi tệ nhất.”

“Ông trời nghe thấy cô đấy.”

Đến lượt cô ấy bật cười.

✽

Cô bé bấm chuông cổng trước 10 giờ sáng nay, như tôi đã yêu cầu bố cô bé. Cô mặc quần đùi, giày thể thao, áo tank top. Hình xăm cá heo trên cổ. Trước đó, hai cánh tay của chúng tôi cọ vào nhau. Tôi tự hỏi liệu mình có thể? Tôi nhìn đôi chân dài rám nắng, đôi vai xương xẩu của cô bé, tôi rùng mình, một cảm giác hồi hộp chạy dọc cổ tay dưới da rồi cả phần còn lại của cơ thể tôi, nhịp tim tôi tăng tốc, cô bé mỉm cười, tôi muốn biết cuộc sống của cô bé, những bí mật của cô, động cơ cá nhân nhỏ bé của tôi, niềm vui và năng lượng đang bắt đầu trở lại, nó đã róc rách, tôi mỉm cười với cô và tôi nghe thấy mình hỏi cô bé:

“Hãy trả lời ta thật thẳng thắn, cháu có thấy phiền không nếu ta gọi cháu là Valentine?”

Một cơn gió đóng sầm cánh cửa sổ để mở ở tầng một. Tiếng sấm gầm vang. Mùi mưa hăng hắc tràn đầy căn bếp. Chúng tôi nhìn nhau. Đôi môi nhấp nháy, cô nói nhỏ:

“Thật bất ngờ, vào mùa này... cháu nghĩ chúng ta sắp có bão.”

HẾT

VẬN HÀNH HỖN MANG
Chịu trách nhiệm xuất bản
Giám đốc - Tổng biên tập
NGUYỄN QUANG THIỀU

Biên tập 
Tổ chức bản thảo 
Thiết kế bìa 
Trình bày 
Sửa bản in 
 Đào Quốc Minh
 Vy Linh
 V.N
 Văn Lưu
 Kim Nhung

NHÀ XUẤT BẢN HỘI NHÀ VĂN LIÊN KẾT XUẤT BẢN VÀ PHÁT HÀNH
CÔNG TY CỔ PHẦN SÁCH TAO ĐÀN
In 1.000 cuốn, khổ 15x24cm, tại Công ty CP in sách Việt Nam Insavina, 22B Hai Bà Trưng, Hoàn Kiếm, Hà Nội, Số ĐKXB: 3221 - 2021/CXBIPH/05-78/HNV. Số QĐXB: 1068/QĐ-NXBHNV của Nxb Hội nhà văn. Số ISBN: 978-604-333-892-8. In xong và nộp lưu chiểu năm 2021.