TIỆM SÁCH CŨ BIBLIA TẬP 06
SHIORIKO VÀ ĐỊNH MỆNH XOAY VÒNG

Tác giả: Mikami En

Người dịch: Hải Hà

Phát hành: IPM

Nhà xuất bản Hồng Đức 2018

o0o

Ebook: Hà Du & Xù Kute

Để tranh đoạt bản in đầu tiên Những năm cuối đời, Toshio từng ra tay hãm hại cô chủ tiệm xinh đẹp, gây thù chuốc oán với Biblia, nhưng lần này hắn lại xuất hiện với tư cách khác, tư cách người ủy thác.

Và nhờ cậy một chuyện không thể tin nổi, là truy tìm một bản Những năm cuối đời còn quý giá và hiếm có khó tìm hơn bản in đầu tiên, vì trên đó có bút tích của Dazai Osamu.

Trong lúc theo cô chủ tiệm đi làm nhiệm vụ, thanh niên trông tiệm đã đào bới được một sự thật không sao tưởng nổi, có liên quan đến ông của họ vào bốn mươi bảy năm về trước.

Quá khứ bắt đầu tái hiện một cách dị kì. Những bí ẩn tuần hoàn rốt cuộc là ngẫu nhiên hay tất yếu? Và kẻ đứng đằng sau tất thảy lại là ai?

Mở đầu

Mí mắt nặng trĩu, tôi cố mở ra. Mưa đang đập xối xả vào khung cửa sổ. Bên ngoài là bầu trời xám xịt, không tính tiếng mưa rào thì phòng bệnh tĩnh mịch đúng như nó vốn có.

Tôi đang ở bệnh viện đa khoa Ofuna, ngay gần nhà. Trong phòng bệnh lúc này chỉ có tôi và Shioriko, cô ngồi trên ghế cạnh tường chăm chú đọc một cuốn sách khổ bunko. Đó là cuốn Cô bé Dorrit 2[1] của Charles Dickens, do Chikuma Bunko phát hành. Có lẽ do trời lạnh, cô mặc áo gió màu đỏ, dựng cạnh tường là chiếc nạng bằng kim loại trông khá chắc chắn và cái ô bọc túi nhựa. Đáy túi bị thủng thì phải, vì nước đọng thành vũng nhỏ ngay bên dưới.

Năm ngoái tôi thường đến bệnh viện này, cũng chính là khoảng thời gian tôi vừa bắt đầu làm việc ở tiệm sách cũ Biblia. Bấy giờ tôi chỉ là người trông tiệm (mà thật ra bây giờ vẫn vậy), mỗi khi có khách đến yêu cầu mua bán sách cũ, tôi lại mang sách vào bệnh viện. Nhưng bây giờ tôi và cô đổi chỗ cho nhau, tôi nằm trên giường bệnh, người đến thăm lại là Shioriko.

Chợt Shioriko ngẩng đầu lên khỏi cuốn sách, hẳn là nhận ra tôi đã tỉnh. “Daisuke,” cô gọi tên tôi, vẫn là giọng nói tôi thân thuộc bấy lâu. “Anh tỉnh rồi à?”

Tôi những muốn ngồi dậy, nhưng không sao mở miệng đáp lại được. Có lẽ một phần vì vừa phẫu thuật xong, thuốc mê chưa hết tác dụng.

Khi tôi nhận ra thì cơn buồn ngủ lại ập tới. Do thời tiết chăng, nên tôi nằm mơ thấy mưa. Tôi đang ngắm mưa rơi từ sân ga trên cao[2]. Mưa buông tấm màn mờ ảo qua những tòa nhà đa chức năng cũ kĩ hay những cửa hàng tiện lợi.

Tôi biết, giấc mơ này pha lẫn những kí ức từ hiện thực. Mới tháng trước, tôi và Shioriko đến thăm một gia đình ở Fukasawa nhằm giải mã bí ẩn xung quanh tập thơ Ban cho ta tháng Năm của Terayama Shuji. Ảo ảnh trong đầu tôi chính là khung cảnh ga tàu điện một ray ngày đó.

Bên cạnh tôi là một phụ nữ tóc dài mặc áo khoác mưa màu trắng, nơi cổ tay ngoắc chiếc ô ướt sũng. Người phụ nữ ấy chính là Shioriko. À không, hôm đó Shioriko không hề mặc áo khoác mưa. Người phụ nữ ấy còn không chống nạng nữa chứ. Chỉ là người giống người, không phải Shioriko.

Tôi mở mắt, lưng áo đẫm mồ hôi. Tôi giơ cánh tay phải đã cử động được lên, thử vẫy vẫy trước mặt. Đầu óc tỉnh táo lại. Quả là một giấc mơ là lạ.

Ơ...

Đột nhiên, tôi có cảm giác lợn cợn về khung cảnh trong giấc mơ ban nãy. Nói mới nhớ, tôi nhận ra hôm ấy tôi cũng mang máng thấy điểm bất thường, nhưng sau đó lại quên bẵng đi.

“Cậu tỉnh rồi à?”

Người phụ nữ trên ghế lại cất tiếng hỏi y như ban nãy. Giọng trầm hơn giọng Shioriko. Tôi chăm chú nhìn xem, áo khoác mưa màu trắng choàng vai, mái tóc đen dài buông xõa hai bên. Chiếc ô ướt dựng dựa vào ghế, nhưng chiếc nạng quen thuộc thì không thấy đâu.

“Chào cậu, cậu Gora.”

Là mẹ Shioriko, Shinokawa Chieko. Bà gập cuốn sách đang để mở trên đùi lại. Khác với con gái mình, bà đang đọc một cuốn ngoại văn, bìa in dòng Holy Bible[3].

“Lâu lắm mới gặp cô.”

Tôi cực nhọc cất tiếng, kèm theo sự bồn chồn. Sao bà ta lại đến bệnh viện nhỉ. Chắc là đang tính toán gì rồi.

“Chưa lâu lắm đâu, kể từ lần gần nhất chúng ta gặp nhau. Hình như mới hai mươi ngày thì phải... Thời gian thì ngắn mà sự kiện xảy ra với cậu thì nhiều, hả?”

Giọng đầy vẻ giễu cợt, khóe miệng điểm nét cười nhạt. Tôi thật không hiểu bà ta đang suy tính chuyện gì.

“Shioriko không ở đây ạ?”

“Khi tôi đến thì không thấy nó đâu.”

Tôi chợt nhận ra phòng bệnh tối hơn ban nãy. Kim đồng hồ chỉ quá 5 giờ chiều. Từ lúc Shioriko hỏi tôi đến giờ chắc đã khá lâu rồi.

“Vết thương của cậu ra sao?”

“Gãy xương đòn và xương sườn ạ... Nhưng chỉ vài ngày nữa là xuất viện được.”

Tôi cũng chẳng nhớ rõ những lời giải thích của bác sĩ. Chỉ biết ca phẫu thuật đã thành công, vai trái đang cố định nên không cử động được, có điều nhờ tác dụng của thuốc mê mà tôi chưa thấy đau đớn gì.

“Chuyện thế nào vậy? Người lực lưỡng vâm váp như cậu mà cũng bị thương đến mức này...”

Ánh mắt sau tròng kính râm hơi sáng lên, Chieko ngả người về phía tôi. Tôi không muốn trả lời câu hỏi của bà. Tôi không muốn thỏa mãn tính tò mò của bà. Chưa kể tôi dám chắc bà đã biết tỏng nguyên nhân khiến tôi bị thương.

“Tháng trước, cô đang đi đâu lúc chạm mặt chúng cháu ở ga một ray vậy?” Tôi bực bội hỏi vặn. “Nếu muốn biết chuyện của cháu, cô hãy trả lời trước đi. Chắc chắn hôm đó cô đợi ở ga không phải chỉ để gặp chúng cháu, đúng không ạ?”

Chieko chớp mắt, xem chừng tôi đã khiến người phụ nữ này ngạc nhiên, lần đầu tiên. Dù thật ra tôi cũng chỉ nói thành lời mối hồ nghi trong cơn mơ khi nãy thôi.

“Sao cậu lại nghĩ thế?”

“Mưa bắt đầu rơi trước khi bọn cháu đến ga chỉ khoảng bốn, năm phút. Nếu cô chủ đích đứng đợi chúng cháu thì sẽ đứng trong chỗ có mái che, và vì thế chiếc ô cô cầm phải khô ráo mới đúng. Vậy mà hôm ấy cái ô ướt sũng. Chứng tỏ trước khi cháu và Shioriko đến nơi, cô đã đi ra khỏi nhà ga. Cô bận việc gì à?”

Xung quanh nhà ga là khu dân cư. Phải chẳng bà đến thăm người quen nào đấy? Dù sao Fukasawa cũng là nơi bà sinh ra và lớn lên.

“Tôi ghé vào cửa hàng tiện lợi thôi. Ở ngay trước ga có một cửa hàng còn gì.”

Chieko đáp lại một cách đơn giản. Thấy tôi nghẹn lời, nét cười của bà nở tướng ra.

“Cậu quan sát không tồi đâu, nhưng cách hỏi còn ngây thơ lắm. Bao nhiêu cảm xúc lồ lộ hết trên mặt kìa... Có lẽ vì cảm xúc của cậu quá dễ hiểu nên con bé mới khoái cậu, nhỉ?”

Máu nóng rần rần trong người tôi. Nhắc đến Shioriko thì tôi không thể để yên được.

“Shioriko không phải là người có sở thích tầm thường như vậy. Chắc cô cũng biết tính con gái mình chứ! Cô cố tình nói khích phải không?”

Phòng bệnh chìm vào yên lặng. Chỉ trong tích tắc, nụ cười trên mặt Chieko vụt tắt. Nhưng tôi chưa kịp quan sát biểu cảm của bà, bà đã lên tiếng.

“Nếu cậu cho tôi biết chi tiết đầu đuôi những chuyện xảy ra với hai đứa, tôi cũng sẽ giải thích đầy đủ là ngày hôm đó tôi đã làm gì ở Fukasawa.”

“Ơ? Vừa nãy cô nói là ghé vào cửa hàng tiện lợi...”

“Tôi ghé vào trên đường về. Đúng như cậu nghĩ, tôi vốn bận một việc khác.” Chieko thản nhiên nói, chẳng hề lộ vẻ áy náy. “Chẳc cậu rất tò mò muốn biết mẹ Shinokawa Shioriko đã làm gì ở nơi chôn rau cắt rốn đúng không? Nếu còn điều khác muốn hỏi, tôi cũng sẽ trả lời hết sức có thể, kể cả những chuyện Shioriko không biết.”

Tất nhiên tôi rất tò mò. Dạo gần đây xảy ra đủ mọi chuyện kì dị thúc đẩy tôi tìm đến ngọn nguồn cội rễ. Những điều tôi muốn hỏi người phụ nữ này nhiều không đếm xuể. Dù sao thì cũng không mấy khi gặp được đúng người nắm rõ thông tin để mà hỏi.

“Cháu hiểu rồi.”

Tôi ngập ngừng đáp. Rốt cuộc Chieko vẫn đọc thấu suy nghĩ của tôi và điều khiển tôi theo ý bà. Tôi tức điên lên được, nhưng hiện giờ cũng không còn cách nào khác.

“Bắt đầu là khi vừa sang tháng Sáu...”

Tôi chậm rãi kể lại, từng chuyện xảy đến với tôi và Shioriko.

Chuyện thứ nhất:
“Chạy đi, Moerus!”

1

Dưới nắng gắt, trông hoa cẩm tú cầu cứ là lạ. Loài hoa với phiến lá to bóng và màu sắc rực rỡ thế kia thì phải nở ở hòn đảo phương Nam nào chứ nhỉ.

Tôi nép vào bóng đổ xanh lục và xanh lam um tùm, nhìn con dốc thoai thoải không một bóng người. Hôm nay trời đẹp, chẳng mấy khi được một ngày thế này trong tháng Sáu. Mùa mưa vừa đi qua mà thời tiết đã nực nồng tới mức khiến tôi chợt tự hỏi, hè sang rồi sao? Từ nãy đến giờ tôi phải lau mồ hôi đến mấy lần.

Tôi đang ở gần một ngôi chùa tại Hase, Kamakura. Nói đến cẩm tú cầu thì phải nhắc tới Kita-Kamakura với Meigetsu-in[4] lừng danh, nhưng quanh đây cũng chẳng thiếu. Thổ nhưỡng khí hậu đều thích hợp với cẩm tú cầu, nên không cần nhiều công chăm bón, hoa cũng vẫn nở tưng bừng.

Tuy nhiên, vào một ngày nóng nôi thế này, tôi tới Hase không phải để ngắm cẩm tú cầu bên đường. Tôi đang chờ một người, người ấy sắp đến tảo mộ trong ngôi chùa ở đầu dốc, người ấy một năm trước đã khiến cô chủ tiệm sách cũ ở Kita-Kamakura bị thương nặng. Người ấy chính là Tanaka Toshio, một kẻ đam mê sách cũ khá nguy hiểm.

Mọi chuyện bắt đầu từ năm ngoái, khi Tanaka ghé vào tiệm sách cũ Biblia ở Kita-Kamakura. Anh ta ráo riết theo dõi Shinokawa Shioriko, tìm mọi cách giành lấy bản in đầu tiên Những năm cuối đời của Dazai Osamu từ tay cô, cuối cùng đẩy cô ngã cầu thang.

Biết rõ anh ta cứng đầu cứng cổ, Shioriko đã cẩn thận ngụy tạo một cái bẫy trong lúc còn phải nằm trên giường bệnh. Cô đã dụ Tanaka, bấy giờ đang dùng tên giả Kasai Kikuya để ra vào tiệm, rồi tự tay đốt cuốn Những năm cuối đời giả mà cô đã chuẩn bị trước cho anh ta xem.

Tanaka bị bắt. Anh ta cho rằng ấn bản đầu tiên mình hằng tìm kiếm đã tan thành tro bụi, nên ngoan ngoãn chịu tội. Nhưng...

Mười ngày trước, một lá thư được ném vào tiệm sách cũ Biblia. Nội dung ngắn gọn, “Tao biết mày đã đánh tráo cuốn Những năm cuối đời. Liên lạc với tao ngay.” Tên người gửi là Tanaka Toshio.

Tôi không biết người gửi có thực sự là Tanaka không nữa. Tất nhiên chỉ cần chúng tôi mang nộp cho cảnh sát, họ sẽ làm rõ vấn đề ngay. Nhưng chẳng may quá trình điều tra sơ hở này khác, tin tức lọt vào tai Tanaka, anh ta lại bám riết không tha Shioriko mất thôi. Cũng chính vì lý do ấy mà trừ tôi, Shioriko chưa từng tiết lộ cho ai biết bản in đầu tiên Những năm cuối đời vẫn còn nguyên vẹn.

Thành thử, người duy nhất được Shioriko chia sẻ toàn bộ câu chuyện là tôi, giờ phải đứng chờ anh ta thế này. Sau phiên xét xử, Tanaka được bảo lãnh và rời khỏi trại tạm giam. Hôm nay là ngày giỗ ông nội, chắc chắn anh ta sẽ có mặt ở Hase này. Tôi muốn hỏi chính anh ta về lá thư, dù không tự tin rằng sẽ tìm hiểu được thông tin cần thiết, nhưng dù sao cũng phải thử đã.

Tôi là Gora Daisuke, nhân viên của tiệm sách cũ Biblia từ năm ngoái. Tôi được Shinokawa Shioriko nhận vào làm khi đang lông bông không tìm được việc sau khi tốt nghiệp đại học. Tôi vốn chẳng biết gì về sách, chưa nói đến sách cũ. Không phải tôi ghét đọc sách, chỉ là cơ địa tôi không thể đọc chữ in liên tục trong thời gian dài. Vì thế ở tiệm, tôi là chân sai vặt theo đúng nghĩa đen.

Bên cạnh việc kinh doanh bình thường của tiệm, tôi còn là trợ thủ cho Shioriko trong các vụ phá giải bí ẩn liên quan đến sách cũ. Suốt mười tháng qua, tôi ở bên và có dịp quan sát diện mạo chưa ai biết đến ấy của cô.

Tôi rất phẫn nộ với kẻ đã viết lá thư. Một mặt, tôi không muốn để cô chủ tiệm của mình gặp bất kì nguy hiểm gì. Mặt khác, là vì lý do cá nhân...

Tôi yêu Shioriko.

Hai tháng trước, tôi đã ngỏ lời với cô. Thấp thỏm chờ đợi mãi, đúng lúc cô nhận lời thì lá thư nhảy bổ vào. Nó khiến tôi không sao vui vẻ tập trung yêu đương được. Chúng tôi cùng bàn cách giải quyết, kết quả hôm nay tôi mọc rễ ở đây, đợi tên bị cáo vừa được bảo lãnh.

Đứng bất động hồi lâu đâm mỏi, tôi vươn vai, chỉnh lại chiếc túi đeo chéo bên sườn. Mới thả lỏng vài giây đã không nhận ra có người lại gần, cho đến khi người đó lên tiếng.

“Gora à?”

Á, tôi gật đầu, cũng không nghĩ ra cách chào hỏi nào khác.

Tanaka Toshio hơi gầy đi, tay đang cầm hoa viếng, sơ mi trắng sáng chói một cách kì lạ. Đôi mắt lạnh của anh ta vẫn thế, chỉ khác là mái tóc xoăn vốn rất ấn tượng đã cắt ngắn đến mức nhìn thấy cả da đầu. Trông bề ngoài, Tanaka là một thanh niên đẹp trai dịu dàng, không có vẻ gì là loại sử dụng bạo lực. Ngay cả tôi vốn thường xuyên gặp mặt cũng không nhận ra điều đó.

“Tôi nghĩ mình không cần hỏi cậu ở đây làm gì đâu nhỉ?”

Tanaka cười gượng. Anh ta đã biết tôi sẽ đến tìm ư? Vậy người gửi lá thư đó chính là anh ta rồi.

“Cậu đến canh chừng tôi hả? Xem tôi có ngừng tiếp cận Shinokawa Shioriko thật không?”

Tôi nuốt tiếng thốt bất ngờ lại. Tôi chưa hề nghĩ đến chuyện canh chừng anh ta.

“Cậu không cần lo linh tinh. Tôi không lại gần cô ta nữa đâu, bằng không sẽ bị lôi về trại tạm giam mất.”

Dứt lời, Tanaka bước về phía cổng chùa. Phân vân một thoáng, tôi đi theo anh ta. Tôi cũng đã định là sẽ đến thăm mộ rồi, dù không phải là đi với Tanaka. Bà tôi và ông anh ta là chỗ quen biết cũ, thậm chí còn liên quan sâu xa đến bản thân tôi. Nhưng là chuyện xưa cũ gần năm mươi năm trời, giờ có muốn kiểm chứng cũng không thể.

“Cậu đến đây, ngoài việc canh chừng chắc cũng còn việc khác?”

Tanaka vẫn nhìn thẳng ra trước, nhỏ giọng hỏi. Tôi đã chuẩn bị tinh thần, nên bắt đầu câu chuyện đúng như đã bàn bạc trước với Shioriko.

“Ngày 26 tháng Năm, anh có đến Kita-Kamakura không?” Tôi hỏi mà không rời mắt khỏi Tanaka, cố gắng bắt lấy mọi phản ứng dù là nhỏ nhất. “Hôm ấy, người ta bắt gặp ai đó giống anh lảng vảng gần Biblia.”

Tôi không đả động đến lá thư, dù sao tôi cũng không muốn để lộ quá nhiều thông tin.

“Không thể nào. Tôi không hề đến đó. Chắc người ta nhìn nhầm thôi.”

Tanaka dứt khoát phủ nhận, thậm chí còn lắc đầu như muốn nói, thật ngớ ngẩn. Tôi không nhận thấy dấu hiệu nào là dối trá, nhưng để chắc chắn, tôi nhấn mạnh thêm.

“Thật không?”

“Thật chứ. Ngày 26 còn chưa xong thủ tục bảo lãnh, tôi vẫn ngồi trong trại tạm giam, đến Kita-Kamakura sao được? Cậu cất công tới tận đây tìm tôi chỉ để xác nhận chuyện vô nghĩa như vậy thôi hả?”

Câu này kiểm chứng được, nên chắc Tanaka không nói dối. Nhiều khả năng hôm ấy anh ta thực sự vẫn ở trại tạm giam. Tất nhiên nếu có đồng phạm thì thừa sức nhờ họ ném thư vào tiệm, nhưng tôi đã đến theo yêu cầu “Liên lạc với tao ngay” rồi thì Tanaka cũng không cần phải giả ngơ chứ nhỉ! Còn một khả năng nữa...

Ai đó mạo danh Tanaka để gửi thư.

Nếu vậy thì thật bất thường. Tại sao lại phải mạo danh anh ta? Chưa kể người viết thư còn nắm rõ bí mật của Shioriko. Người này là ai, làm sao biết được?

“Cậu đến tìm tôi đúng lúc đấy. Vì tôi không được phép chủ động tiếp cận Shinokawa. Mà tôi cũng không định tiếp cận nữa, nhưng tôi lại đang có chuyện muốn liên lạc với hai người.”

Tanaka bước thoăn thoắt trên con đường rải đá dẫn vào chùa, tôi vội vã theo sau.

“Anh muốn liên lạc với chúng tôi làm gì?”

“Tôi trước vẫn muốn nhờ Biblia tư vấn về sách cũ. Đại khái như vụ tìm sách cho ông Shida ấy. Chẳng phải tiệm có tiếng mảng này lắm à?”

Shida là người vô gia cư kiêm hành nghề sedori sống ở Kugenuma. Ông là khách ruột của tiệm sách cũ Biblia, cũng là người quen của Tanaka. Đúng là tôi và Shioriko từng giúp ông tìm lại cuốn bunko bị lấy trộm. Nói mới nhớ, dạo gần đây không thấy bóng dáng ông đâu cả.

“Thỉnh thoảng cô ấy cũng nhận tìm hiểu những vụ như vậy.” Tôi ngập ngừng đáp. “Trường hợp của anh thế nào?”

“Tôi có một cuốn sách muốn cô cậu tìm hiểu giúp đã qua tay những ai, giờ đang ở đâu. Tất nhiên tôi sẽ gửi thù lao đàng hoàng, cho Shinokawa Shioriko và cậu.”

Tôi không biết nên nói gì. Sau tất cả anh ta lại còn định nhờ cậy Shioriko sao? Nhờ người mà chính mình đã làm trọng thương?

“Đề nghị của anh...”

Tôi định đáp trả lại nhưng lại thôi. Tôi không biết ai là người đang giật dây. Có thể chính anh ta, nhiều khả năng lá thư kia là mồi nhử để dắt dây đến chuyện này. Nếu vậy liệu tôi có nên từ chối luôn khi chưa bàn bạc với Shioriko không? Trước hết, cứ nghe xem nhờ vả của anh ta thế nào rồi quyết cũng không muộn.

“Anh muốn chúng tôi tìm cuốn gì?” Tôi hỏi.

Cổng chùa không có một ai, nhưng có đặt một hòm đựng lệ phí thăm viếng. Chúng tôi thả tiền lẻ vào hộp, rồi bước qua cổng vào trong. Khuôn viên trông như một khu vườn với cỏ dại mọc um tùm. Một nhóm người có tuổi đội mũ giống nhau đang chậm rãi đi trên con đường nhỏ nở đầy cẩm tú cầu.

Tanaka vòng ra sau chính điện, khoác vai tôi thì thầm như thể bàn chuyện bí mật.

“Cuốn tôi muốn tìm là Những năm cuối đời bản in đầu tiên của Dazai Osamu. Đó vốn là sách của ông tôi.”

Tôi cứng người. Tôi đã từng nghe anh ta kể chuyện này. Cuốn Những năm cuối đời mà Shioriko vẫn nâng niu vốn là sách trong thư viện cá nhân của ông anh ta, ông đem bán rẻ cho một tiệm sách, mà có lẽ chính là tiệm sách cũ Biblia.

Quả nhiên anh ta đã biết tỏng chiêu lừa của Shioriko.

“Shioriko đốt mất rồi.”

Tôi cố chống chế. Nhưng trái với dự đoán của tôi, Tanaka gật đầu bình thản.

“Tôi biết. Tôi đâu có nhờ cô cậu đi tìm cuốn sách không còn trên đời nữa? Cuốn tôi muốn tìm không phải cuốn mà cô chủ nhà cậu từng sở hữu đâu.”

“Sao?”

Tôi khẽ thốt. Rốt cuộc chuyện là thế nào?

“Tôi cũng hiểu lầm, mãi cho đến gần đây.” Tanaka hạ giọng thấp hơn, “Cuốn Những năm cuối đời của ông tôi không phải là cuốn sách chưa rọc đã cháy đó. Cuốn của ông tôi còn hiếm hơn... Có lẽ là bản đặc biệt. Chắc chắn có người đang sở hữu nó. Tôi muốn biết tung tích của cuốn sách đó.”

2

Toàn bộ phần sau chính điện là núi non, cây cối cũng um tùm hơn trong chùa. Nghĩa trang mở rộng ra ở lưng chừng núi đã được phát quang qua loa. Nhìn quanh, người viếng mộ chỉ có hai chúng tôi.

“Mấy năm trước tôi từng tham gia một diễn đàn tập hợp những người mê sách cũ ở tỉnh Kanagawa. Tuy lực lượng không đông đảo nhưng trao đổi toàn những thông tin rất hữu ích.” Ở chỗ lấy nước, Tanaka vừa kể vừa múc nước vào xô.

“À, tôi biết diễn đàn đó.”

Hồi mới đi làm ở Biblia, đã có lần tôi lướt qua diễn đàn này. Tôi lần ra họ nhờ dùng từ khóa là tên tiệm. Trên đó đăng tin cuốn Những năm cuối đời ấn bản đầu tiên trưng bày ở Bảo tàng Văn học Hase là mượn từ tiệm sách cũ của chúng tôi. Chỉ thành viên đăng kí mới có quyền post bài, nhưng các chủ đề trên đấy thì ai cũng xem được.

“Tháng trước, một thành viên diễn đàn gửi tin nhắn cho tôi. Tất nhiên bấy giờ tôi còn ở trại giam, không được dùng máy tính hay điện thoại thông minh, nên không xem được trực tiếp. Một người quen đang quản lý tài khoản hộ đã in ra và mang cho tôi xem lúc đến thăm... Cậu cầm hộ tôi chỗ đồ này được không?”

Tanaka đứng dậy, hai tay ôm hoa và xách xô nước, tôi nhặt cái túi nhựa đặt dưới đất lên. Trong túi là hương nén và một chai rượu nhỏ. Theo những bậc đá dọc rừng trúc, chúng tôi đi vào nghĩa trang, Tanaka mạnh mẽ bước lên dốc. Càng đi sâu vào nghĩa trang, mộ cũ càng nhiều.

“Người gửi tin nhắn cho tôi tự xưng là một người sưu tập sách cũ sống trong tỉnh. Người ta không dùng tên thật nên tôi không rõ là ai ở đâu... Tóm lại, người ta biết tên ông tôi là Tanaka Yoshio, nhận ra cháu trai ông cũng hoạt động trên diễn đàn bèn gửi thư.”

“Anh... tham gia bằng tên thật hả?”

Trên mạng, người ta thường dùng biệt danh tự nghĩ chứ ít khi dùng tên thật. Tôi đã lướt qua diễn đàn nọ, và không có ấn tượng gì về cái tên Tanaka Toshio.

“Hẳn là không rồi. Nhưng báo chí đưa tin về vụ của tôi đều nói rõ tôi biết được tung tích cuốn Những năm cuối đời là nhờ đọc trên diễn đàn ấy mà. Cũng không có gì lạ nếu người ta nhận ra tôi.”

Chắc hẳn đeo bám ai đó chỉ vì một cuốn sách vốn là chuyện hiếm, nên vụ việc năm ngoái đã gây ồn ào, hình như có trang mạng còn tường thuật tỉ mỉ từng chi tiết nữa.

“Tóm lại, người kia biết rằng Tanaka Yoshio từng sở hữu một cuốn Những năm cuối đời bản in đầu tiên. Sau này vì hoàn cảnh mà phải bán đi với giá rẻ mặt. Hơn bốn mươi năm trôi qua, hiện giờ sách đang nằm trong tay một người mê sách cũ sống gần Kamakura. Cuốn Những năm cuối đời đó có thủ bút của chính Dazai nhưng không có chữ kí, cũng không phải là cuốn có các trang hoàn toàn chưa rọc. Rõ ràng đây là một cuốn Những năm cuối đời khác với quyển bị đốt dạo nọ.”

Giải thích thêm, chưa rọc nghĩa là ruột sách không phay mà cố ý để nguyên các mép kín như cái túi. Đó là cách đóng sách phổ biến trước đây, người đọc vừa đọc vừa dùng dao trổ rọc từng trang.

“Cuốn Những năm cuối đời của ông anh không phải sách chưa rọc à?”

Năm ngoái, khi đến thăm ở trại giam, tôi đã nghe anh ta kể khác cơ mà. Tanaka cau mày gật đầu.

“Sau khi ông bán đi, có thể một tên ngu xuẩn không biết đến giá trị cuốn sách đã đem rọc béng ra. Cũng không lạ... Dù rất tiếc, nhưng điều đáng để tâm ở đây là Dazai đã viết những gì. Kẻ mê sách cũ kia vẫn đang nắm giữ cuốn Những năm cuối đời này. Với bút tích quý giá trong ấy. Một câu chuyện hấp dẫn biết bao, phải không?”

Tanaka quay sang tôi, nở một nụ cười tươi rói. Anh ta đang hứng thú chuyện gì, tôi không nhìn ra được.

“Nhưng có đáng tin không?”

Tôi hỏi. Chẳng có một thông tin cụ thể nào cả, dù là về người nhắn hay người đang giữ cuốn Những năm cuối đời của Tanaka Yoshio. Không loại trừ đây là tin đồn thất thiệt do một kẻ mạo danh tung ra.

“Người nhắn tôi là một người luôn cung cấp các thông tin xác thực và đáng tin trên diễn đàn từ trước thời tôi bị bắt kia. Ngay cả thời điểm và lời giải thích cho việc ông tôi bán Những năm cuối đời cũng giống với các chi tiết tôi từng nghe. Ít nhất thì câu chuyện này đáng cho ta cân nhắc đấy.”

“Biết cả sự tình trong quá khứ... Chắc phải lớn tuổi rồi. Người già có dùng mạng à?”

“Thời buổi bây giờ ông già bà cả dùng mạng đầy ra. Quan trọng là người ta không có lý do gì để lừa tôi cả... À, phần mộ nhà tôi đây rồi?”

Khu mộ nhà Tanaka trông bề thế hơn hẳn các khu xung quanh. Lối vào lắp đèn lồng đá. Khuôn viên sừng sững những tấm bia lớn, giống bia kỉ niệm hơn là bia mộ. Chỉ hiềm, tất cả đều đã đổi màu và mang vết nứt của thời gian.

Nhà Tanaka đời đời đều điều hành công ty ngoại thương, nhưng đến thế hệ của Tanaka Yoshio thì phá sản, bao nhiêu của nả mất hết. Khu mộ này là tàn tích của thời đại huy hoàng ấy.

Sau khi khấn vái, chúng tôi bắt tay vào quét dọn.

“Cậu là người ngoài, không cần đụng tay vào. Tôi dẫn cậu đến không phải vì trông mong cậu giúp đỡ đâu.”

Mặc kệ, tôi vẫn im lặng nhổ cỏ dại trong khuôn viên mộ. Anh này không biết gì cả. Tanaka Yoshio yên nghỉ ở đây từng dan díu với bà tôi. Có thể còn chính là ông ngoại thật của tôi. Nếu thế thì tôi cũng đang đi tảo mộ người thân đấy.

Tuy nhiên tôi không định vạch trần bí mật. Một là chẳng có bằng chứng nào rõ ràng. Hai là, tôi còn có chuyện quan trọng hơn cần nói.

“Anh đã liên lạc với người nhắn tin kia chưa?”

Tôi hỏi, Tanaka nhún vai, vừa đáp vừa tiếp tục dọn dẹp.

“Ra khỏi trại giam, tôi có gửi tin nhắn nhưng không thấy trả lời. Tôi cố nhắn một lần nữa, người ta bèn xóa luôn tài khoản ở diễn đàn. Đứt liên lạc rồi. Nếu cô cậu đồng ý giúp, tôi sẽ cho xem tin nhắn người ta gửi.”

Tôi thầm xâu chuỗi vụ tin nhắn của Tanaka với lá thư ném vào tiệm sách cũ Biblia. Thời gian quá trùng hợp. Có khi nào chính là một người? Nhưng tôi không hiểu người ta cầu kì sắp đặt ngần ấy việc để làm gì.

“Sao anh không tự mình tìm hiểu?”

“Tất nhiên là có chứ. Hôm qua tôi tìm được số điện thoại bạn cũ của ông nội và thử gọi xem sao. Ông ấy cũng có sở thích sưu tập sách cũ như ông nội, nên tôi đã khá hi vọng... Nhưng ông ấy lại bảo rằng không có bạn bè hay quan hệ gì với ai tên là Tanaka Yoshio cả.”

“Nhầm người à?”

“Không, dứt khoát không nhầm. Tôi từng nghe ông nội nhắc đến tên người này rồi. Chắc ông ấy không muốn giúp tôi thôi. Bạn bè người quen của ông nội ở Kamakura, tất thảy đều không muốn gặp tôi. Họ cự tuyệt hết.”

Tôi cũng nghĩ vậy. Ai mà muốn dính líu đến cái thể loại mê sách cũ tới mức đeo bám người ta rồi bị kết án tù cơ chứ.

“Nhưng nếu là cô cậu thì có thể tìm hiểu được. Khác với tôi, cô cậu được tin tưởng. Với cả, hẳn là hai người cũng biết người quen nào đó của ông tôi, đúng chứ? Vì hôm nay cậu đã đợi tôi gần chùa.”

Tôi không thốt lên lời. Cảnh sát nhắn với tôi Tanaka Toshio xuất hiện ở Kamakura, nhưng tôi không đoán được anh ta sẽ đến chùa nào. Người tìm ra thông tin này chính là Shioriko. Chủ tịch hiệp hội sách cũ có quen Tanaka Yoshio thuở sinh thời nên biết nơi ông yên nghỉ.

“Nếu tìm ra địa chỉ của cuốn Những năm cuối đời kia, anh định làm gì?”

“Trước hết tôi muốn xem tình trạng của nó. Nếu chất lượng khả quan thì đề nghị người ta bán lại cho mình. Ngần ấy tiền thì tôi vẫn có.”

Câu trả lời bình thường hơn tôi tưởng. Tất nhiên là thế rồi, dù có định giở thủ đoạn, anh ta cũng sẽ không tiết lộ với tôi.

“Cô chủ của cậu nghe xong, chắc chắn sẽ nhận lời.” Giọng nói đầy ắp tin tưởng.

“Sao anh biết?”

Tôi đã quyết từ chối, chỉ hỏi han anh ta để thu thập thông tin mà thôi. Chúng tôi từng nhận không biết bao nhiêu ủy thác, nhưng chưa ủy thác nào đáng ngờ thế này. Biết đâu anh ta chẳng bắt tay với người có thông tin về cuốn Những năm cuối đời để trả thù Shioriko.

Tanaka đáp lại câu hỏi của tôi bằng một nụ cười như muốn lảng tránh.

“Vì sự việc liên quan đến Những năm cuối đời của Dazai. Tóm lại cậu cứ về hỏi thử xem sao.”

Anh ta đặt hoa và rượu lên mộ, thắp hương, chắp tay cúng. Khuôn mặt trông nghiêng thật thanh thản, không toát ra vẻ gì nguy hiểm cả. Sau một lúc lâu, anh ta mở mắt.

“Tôi cũng không còn là tôi dạo trước nữa.”

Tôi nhủ thầm, liệu có tin được không? Tôi từng ăn quả lừa của anh ta một lần. Hôm ấy tôi mà chậm trễ dù chỉ một bước thôi, Shioriko cũng bị giết hại rồi.

“Tôi biết cậu cảnh giác với tôi. Nhưng một năm qua, tôi đã học được nhiều điều... ‘Ngoại hình con hạn chế, chí ít hãy để người ta thương. Sức lực con yếu ớt, chí ít hãy dưỡng khỏe tâm hồn...’[5]”

“Hả?”

Tanaka nhìn xuống, không trả lời thẳng vào câu hỏi, “Tôi rất lấy làm tiếc về chuyện đã gây ra cho cô ấy... Cậu truyền đạt lại giúp.”

Tôi về bằng tàu tuyến Enoden.

Tanaka đi hướng Fujisawa, còn tôi hướng Kamakura. Toa tàu chật kín học sinh cấp ba tan trường. Tôi đứng dựa vào cửa, ngắm nhìn khung cảnh bên ngoài và nhớ lại một chuyện từng nghe trước đây.

“Những năm cuối đời là một tập truyện ngắn bao gồm những tác phẩm được sáng tác trong thời kì đầu của Dazai Osamu. Đây là bản in đầu tiên, do Sunagoya Shobo xuất bản vào năm Chiêu Hòa thứ 11...”

Tôi nghĩ câu chuyện bắt đầu như thế. Đó là một ngày vào tháng Chín năm ngoái, địa điểm là khu phố thương mại Ofuna. Chính tôi đã đề nghị Shioriko giải thích về Những năm cuối đời của Dazai. Giọng nói trong trẻo của cô cứ thế đều đều vang lên bên tai tôi, trong ánh hoàng hôn.

Lần in đầu tiên chỉ có 500 bản. Bấy giờ Dazai mới ngoài hai mươi, nhưng đã dành hết mười năm cho cuốn sách. Ông viết hơn năm mươi nghìn trang, số chọn in chỉ chiếm một phần rất nhỏ, còn lại đều bị xé và vứt đi.

Trong “Lau sậy suy tư”, ông tâm sự, “Tôi sinh ra chỉ để viết cuốn sách này. Hồn tôi đã bị rút hết, từ hôm nay chỉ còn là cái xác rỗng.” Trước đó ông từng viết “Kí ức”, với những dòng hồi tưởng về thời niên thiếu, nhưng một tác phẩm không đủ thỏa mãn đam mê sáng tạo của ông.

Ông muốn kể lại những trải nghiệm của mình, nên đã viết tác phẩm “Hoa của chú hề”, lấy đề tài là vụ tự sát của một cặp đôi ở Mũi Koyurugi, Koshigoe...

Tôi lơ đãng nhìn sơ đồ tuyến đường dán trên vách toa. Trước ga Enoshima là ga Koshigoe. Tôi đã từng đến Mũi Koyurugi, ngay trên tuyến Enoden cũng có thể nhìn thấy nó. Mỏm đá được thiên nhiên lưu giữ nguyên vẹn. Trên bãi cát gần đó ngư dân đang phơi cá cơm. Có ai lại đến đấy mà tự tử sao?

Tôi hiện đang ở một nơi có kết nối với một tác gia nổi tiếng ngày xưa. Những người đam mê sách hẳn vẫn thường có những trải nghiệm thế này. Như Tanaka Toshio, như Shioriko. Và tất nhiên là cả bà Chieko.

Tháng trước, Chieko đã lộ diện. Bà vốn là một phụ nữ bí hiểm, thoắt ẩn thoắt hiện. Bà muốn đưa cô con gái đi cùng, khi bị từ chối, bà đã để lại lời cảnh cáo rằng “Nếu con ở lại, thì ở lại cẩn thận nhé”.

Tôi có cảm giác bà ám chỉ đến những sự kiện sắp xảy ra với chúng tôi. Biết đâu chính bà là người viết lá thư kia rồi để lộ thông tin cho Tanaka Toshio. Người am hiểu về sách cũ, biết rõ danh tính của Tanaka đã dùng tên giả và nhận thấy bí mật không ai biết của Shioriko, ngoài bà ấy còn ai khác sao? Có khả năng những lời bà để lại cho Shioriko không phải cảnh cáo mà là tuyên chiến...

Tiếng mở cửa kéo tôi về thực tại. Tàu đã đến ga cuối Kamakura, tôi vội vàng bước xuống sân ga.

Cân nhắc đủ mọi khả năng vẫn không tìm ra câu trả lời. Tôi vốn không phải người thông minh gì. Đúng như Tanaka nói, bàn bạc với Shioriko chắc sẽ nhanh hơn.

3

Có lẽ vì trận động đất ba tháng trước mà khách du lịch đến Kamakura thưa thớt hẳn đi, nhất là hầu như không thấy bóng dáng người nước ngoài.

Tôi đi qua cửa soát vé, bước vào nhà ga JR rồi đi lên sân ga tuyến Yokosuka đúng lúc tàu chiều về rời bến. Qua cửa sổ toa tàu, tôi thoáng thấy bóng một phụ nữ nhỏ nhắn tay cầm điện thoại vẫy vẫy. Người phụ nữ mặc váy liền màu cam, khoác ngoài là áo cardigan màu tím trầm thêu kim tuyến, cái bụng to tròn cho thấy đang mang thai tháng cuối.

Chị Shinobu!

Tôi vẫy tay đáp lại, mắt nhìn theo đoàn tàu đang chạy xa dần. Chị Shinobu sống ở Zushi cùng người chồng lớn tuổi. Nửa năm trước biết tin chị mang bầu. Nói mới nhớ, cũng gần đến lúc chị lâm bồn rồi.

Tôi đang đứng đợi tàu chiều đi thì nghe âm báo mail đến. Tôi lục túi đeo lấy chiếc smartphone mới đổi gần đây. Mail của chị Shinobu, với tiêu đề “Chúc mừng chú”. Tôi lập tức có linh tính chẳng lành.

Chào chú! Chị vừa từ bệnh viện về, đang định nhắn tin cho chú. Khỏe không? Chị khỏe như vâm nè. Anh Masa cũng vậy luôn.

Anh Masa là chồng chị Shinobu, tên đầy đủ là Sakaguchi Masashi. Sau lần họ đến Biblia để bán cuốn Nhập môn Logic học, chúng tôi bắt đầu quen thân.

Gần đây anh Masa bắt đầu tập làm những việc sinh hoạt thường ngày, anh ấy giúp chị giặt đồ, dọn dẹp nhà cửa. Anh ấy nói, “Anh sẽ lo liệu hết việc nhà, từ khi con lọt lòng đến khi em đi làm lại. Anh sẽ làm tất cả những gì có thể. Anh sẽ không để em vất vả một mình!” Tinh thần trách nhiệm của anh ấy thật là tuyệt vời, đúng không chú?!

Gần đây chị Shinobu còn khoe cả những chuyện riêng tư.

Anh Sakaguchi Masashi bị bệnh mắt, thị lực ngày một kém, đến mức gặp khó khăn trong sinh hoạt bình thường. Lại thêm đứa bé sắp chào đời, cuộc sống mai sau của họ có lẽ sẽ chật vật hơn nhiều. Nhưng điều kì lạ là không một bóng đen u ám nào vương lên hai anh chị. Ngược lại ở họ toát ra một nguồn năng lượng mạnh mẽ, như thể sẵn sàng vượt qua bất cứ chuyện gì với nụ cười tươi.

Chuyện nhà chị nói đến đây thôi. Giờ thì đến chú. Gora và cô chủ tiệm đang hẹn hò hả? Chúc mừng nhé! Hóng quá! Chắc bây giờ chú đang chìm đắm trong ngọn lửa tình yêu chứ gì!

Linh tính chẳng lành của tôi quả nhiên không sai. Nói thêm là chị ấy còn dùng rất nhiều emoji giữa từng câu chữ, nhưng có lẽ vì loại máy khác nhau nên gần như không hiển thị được. Đúng lúc tàu chiều đi vừa đến, tôi vừa bước lên tàu vừa đọc tiếp mail.

Bỏ qua vụ ngọn lửa tình yêu, tôi tự hỏi ai mách lẻo với chị ấy chuyện của chúng tôi? Chắc chắn không phải Shioriko, chính cô đã nói hãy giữ im lặng cho đến lúc giải quyết xong vụ lá thư.

Cơ bản tôi cũng đoán ra được rồi, và phần tiếp theo của mail củng cố câu trả lời.

Hôm qua, Ayaka gửi mail kể cho chị biết đấy! Hai đứa đừng âu yếm nhau trước mắt con bé đang ôn thi nữa! Cứ lén lút trong góc tiệm thôi!

Tôi thở dài thườn thượt. Làm sao hành sự trong tiệm được chứ? Tôi đã mụ mẫm đến mức ấy đâu. À, nhưng có thể nhỉ... Dù sao tôi cũng phải cẩn thận hơn.

Đúng là Ayaka có khác!

Shinokawa Ayaka là cô em gái đang sống cùng với Shioriko. Cô bé năm nay học lớp Mười hai, thích chăm sóc mọi người, thích nấu ăn, quán xuyến toàn bộ việc nhà thay người chị mọt sách. Nhưng cô bé có tật xấu là hay nghe lén. Chắc cô bé đã đoán ra tình hình sau khi nghe được cuộc trò chuyện của chúng tôi.

Điều khiến tôi bận tâm là lời đồn đã lan ra đến đâu. Tôi cũng không muốn trách móc gì, nhưng cô bé quả không phải người biết giữ mồm giữ miệng. Đến chị Shinobu đã lâu không ghé tiệm còn biết... Tôi không muốn nghĩ thêm nữa.

Nhưng không muốn nghĩ cũng không được. Tôi vừa về đến ga Kita-Kamakura thì nhận được điện thoại của Takino Renjo, anh con nhà chủ tiệm sách Takino ở Konandai, bạn chơi từ nhỏ với chị em Shinokawa.

“Vâng, Gora đây ạ.”

“Lâu không gặp cậu, anh Takino đây mà. Cậu này, cuối cùng hai đứa cũng chính thức hẹn hò rồi hả? Với Shinokawa ấy?”

Anh ta vào đề ngay lập tức. Tôi dừng bước, day day trán để trấn tĩnh.

“Anh nghe ai nói vậy?”

“Con bé nhà anh. Nó bảo Ayaka gửi mail cho nó biết.”

Em gái của Takino Renjo là Takino Ryu, rất thân với chị em nhà Shinokawa. Đặc biệt, cô và Shioriko gắn bó như con chấy cắn đôi suốt từ thời cấp hai.

“Bố mẹ anh cũng mừng lắm. Em ấy vốn chẳng có ai theo đuổi, nên mọi người đều lo.”

Xem ra cả nhà Takino đều đã biết chuyện. Chắc là vì Shioriko được rất nhiều người quan tâm yêu quý. Ừ, nên nghĩ theo hướng này, tôi tự nhủ.

“Anh gọi điện cho em chỉ để hỏi như thế thôi hả?”

“Anh không rảnh hơi đến vậy. Chuyện là thế này, ở phiên đấu giá vừa rồi anh tính nhầm khoản thanh toán cho Biblia. Anh tính thiếu phần bên tiệm Kiyokaido trả giá. Khi nào cậu ghé hiệp hội thì nhớ tạt qua thủ quỹ lấy nhé.”

Phiên trả giá tương tự như chợ đấu giá sách cũ. Chỉ những tiệm sách là thành viên của hiệp hội sách cũ mới được tham gia. Tên chính thức của nó là Hội trao đổi sách cũ, và Takino chính là người điều hành. Tiệm chúng tôi cũng có mang hàng ra bán và thuận lợi được một tiệm sách khác mua lại. Có điều hình như quầy kế toán tính toán sai gì đó.

“Anh cũng nói với Shinokawa rồi. Giờ cậu đang ở ngoài hả?”

“À, vâng. Em có chút việc, đi gặp khách.”

Tôi bịa đại một lý do, không thể nói thật rằng tôi đi gặp kẻ đã đẩy ngã Shioriko được.

“Tốt rồi, chuyện với Shinokawa ấy... Cậu thì anh không lo, hãy quý trọng em ấy nhé!”

Giọng Takino trở nên nghiêm túc. Anh ta nói mình không rảnh đến vậy, nhưng tôi đoán anh ta gọi cho tôi chỉ để nói những lời đó. Tôi bỗng thấy cực kì cảm động.

“Em biết. Em sẽ trân trọng cô ấy.” Tôi trả lời, rõ ràng từng chữ.

“Ừ,” anh ta nói rồi cúp máy.

Từ sân ga Kita-Kamakura đứng trông sang sẽ thấy tiệm sách cũ Biblia bên kia đường. Tiệm sách là một ngôi nhà gỗ mộc hai tầng xây đã được vài chục năm. Ngoài cửa thường xuyên vắng tanh vắng ngắt, lúc này lại có hai người.

Một người khoanh tay, ngó vào trong qua cửa kính, tóc buộc đuôi ngựa, mình mặc váy đồng phục và áo vest trắng. Chính là Shinokawa Ayaka, người mà trong ngày hôm nay tôi đã phải nghe tên hết lần này đến lần khác. Cô bé làm gì ở đây nhỉ?

Cạnh cô bé là một nam sinh hơi mập, áo cài kín cổ. Hai đứa đang nói chuyện, tiếng lọt vào tai khi tôi tiến lại gần.

“Tức là anh chị ấy mới bắt đầu hẹn hò thôi à?” Giọng nam sinh. Đuôi tóc Ayaka đụng đưa.

“Ừ, chắc chưa được hai tuần đâu. Theo như chị biết.”

“Nhưng anh Gora đến đây lâu lắm rồi mà. Dùng ngần ấy thời gian làm gì vậy?”

“Làm gì à... thì làm việc bình thường. Dần dần hai anh chị mới thân nhau hơn. Chị Shioriko ngốc nghếch như vậy, còn anh Gora chỉ hầm hố bề ngoài chứ rụt rè lắm.”

“À, cái đó em công nhận. Trông anh ấy cứ vô tích sự thế nào ấy.”

“Này!”

Không nhịn được nữa, tôi đành lên tiếng. Không phải hai đứa nói gì sai, nhưng giá mà chúng nói giảm nói tránh một chút. Hai đứa nhất loạt quay về phía tôi, trong một thoáng, tôi không nhận ra nam sinh kia là ai. Cậu ta để tóc undercut, đeo kính gọng đen, nhìn tôi bằng đôi mắt trắng dã vô cảm.

“Lâu không gặp anh, anh Gora.”

Cậu ta cúi gập người chào, tôi cũng đã nhớ ra. Cậu ta là Tamaoka Subaru, cháu của một nhà sưu tập tác phẩm Miyazawa Kenji từng sống gần đây. Chúng tôi quen cậu ta trong quá trình truy tìm tung tích cuốn Mùa xuân và Tu la bản in đầu tiên.

Sau khi vụ việc được giải quyết, Subaru bắt đầu qua lại Biblia và thường mua bunko cũ chỗ xe sách đồng giá. Cậu ta là một người yêu sách.

“Hai đứa cũng quen nhau à?”

Lần đầu tiên tôi thấy bộ đôi này. Shinokawa Ayaka gật đầu ra vẻ tất nhiên.

“Thì thỉnh thoảng em gặp cậu ấy ở tiệm. Với cả bọn em học cùng trường mà.”

“Hả?”

Nói mới để ý, trên áo đồng phục của Tamaoka Subaru có phù hiệu trường cấp ba quốc lập Kita-Kamakura, cũng là trường cũ của tôi.

“Em thi vào trường này à?”

“Em nộp mỗi trường này thôi. Gần nhà, đi học tiện. Em cứ tưởng anh biết.”

Tôi chưa nhìn thấy cậu ta mặc đồng phục bao giờ nên không để ý. Shioriko thì có lẽ đã biết rồi.

“Em bắt chuyện với cậu ấy ở thư viện... trông cậu ấy có vẻ cô đơn...”

“Không, bấy giờ em đang đọc sách thôi. Ban đầu em còn tưởng chị ấy định làm gì xấu cơ. Ai lại vồn vã bắt chuyện với người mới chỉ biết mặt chứ...”

“Subaru cảnh giác quá đó. Gặp người quen thì bắt chuyện là việc bình thường mà.”

“Em là em lờ đi luôn. Chị chưa bị nói là ‘đồ phiền phức’ bao giờ à?”

“Hả? Chưa bao giờ. Có gì kì lạ à?”

Kì lạ thì không, nhưng cô bé cũng hơi tự nhiên quá. Tôi chứng kiến cảnh này phải vài lần rồi. Dù họa hoằn mới trông tiệm, nhưng cô bé đã đánh bạn với hầu hết khách quen. Tôi cũng hiểu mọi chuyện đã muộn mằn. Một cô bé giao thiệp rộng, mồm miệng láu táu, thì chắc chắn tiến triển giữa tôi và Shioriko đã rót vào tai tất cả các người quen rồi.

“Này, anh hỏi chút, sao hai đứa lại ở đây?” Tôi cắt đứt chủ đề đang dang dở. “Vào trong tiệm mà nói chuyện có hơn không?”

Thực tình tôi không muốn cho hai đứa vào chút nào. Nhưng để chúng tông tốc đàm tiếu ngoài này rồi đến người đi đường cũng biết cô chủ tiệm và nhân viên hẹn hò với nhau thì càng không hay.

“À, thì... bọn em ở trong tiệm nãy giờ đó chứ.” Shinokawa Ayaka nhìn đi hướng khác, vẻ xấu hổ. “Em chọc ghẹo chị ấy hơi quá.”

“Chị lớp trên à, người thân mà chị cũng không nương tay! Ngay cả phóng viên trên ti vi thời nay cũng chẳng ai hỏi sỗ sàng như chị đâu.”

“Lúc đó chị ấy xấu hổ chứ không hề khó chịu nhé! Là người thân nên chị biết chứ. Nhưng vừa nhắc đến anh Gora là chị ấy đùng đùng nổi giận... Còn đuổi bọn em ra ngoài.”

“Tại chị nói linh tinh đấy. Vạ lây cả em bị đuổi theo. Rõ ràng bấy giờ em đang đứng chọn sách mà... Vừa cười nhăn nhở vừa nói ‘Bạn trai chị ấy, tốt thì tốt thật nhưng không rành sự đời gì cả’, ai nghe chẳng tức.”

Chị không hề nói như vậy nhé! Chị nói là, ‘Người tốt như anh ấy sao lại không tìm được việc nhỉ? Chắc tại anh ấy không rành sự đời.’ Chị có cười nhưng không nhăn nhở nhé!”

Tôi nín bặt. Đúng là tôi không rành sự đời. Tôi ngó vào tiệm nhưng không thấy Shioriko. Cô ở đâu được nhỉ?

“Shioriko kể à? Chuyện... bọn anh đang... ấy ấy?”

“Vâng.” Ayaka đáp. “Thật ra là tại gần đây chị lạ lắm, nên ngày nào em cũng hỏi thử, rằng có phải chị và anh Gora bắt đầu hẹn hò không?”

“Chị dai thật đấy. Em sợ rồi.” Tamaoka Subaru nói.

“Thì chị ấy cứ lần lữa mãi không trả lời. Chỉ cần nói là đang hẹn hò, hay không hẹn hò thôi, vậy mà chị ấy không nói gì, mặt thì đỏ lựng lên. Nên chị mới phải hỏi đi hỏi lại chứ.”

“Chị không biết thế nào là quan sát nhỉ.”

“Nhé, hôm qua chị đột ngột hỏi lúc đang ăn tối, chị ấy bỗng như hạ quyết tâm, đáp rằng ‘Ừ, bọn chị đang tìm hiểu nhau’.”

“Chứ không phải vì bị hỏi mãi thấy phiền à?”

Tôi không biết cô có thấy phiền hay không, cũng có thể cô đã mất hết kiên nhẫn. Thật ra cô chỉ cần phủ nhận là xong, nhưng Shioriko lại không thích nói dối. Có nghĩa là cô thực sự trân trọng mối quan hệ với tôi...

Nhận ra ánh mắt hai đứa nhìn mình, tôi vội vàng ngậm miệng. Hóa ra tôi lại đi cười nhăn nhở trước mặt chúng nó. Nếu Shioriko đã đuổi hai đứa ra ngoài, tôi cũng không thể để chúng vào lại tiệm.

“Thôi đừng khuấy vụ này lên nữa. Cả anh và Shioriko đều chưa quen.”

Tôi quay bước vào tiệm, thầm nghĩ còn lâu nó mới thôi.

Trước tiên, tôi cẩn thận đóng cửa kính lại, dù đã cảnh báo hai đứa không được nhìn trộm, nhưng biết là vô ích nên ít nhất tôi cũng phải đề phòng việc nghe lén.

Trong tiệm, sách xếp đầy chật không chỉ trên giá mà còn trên cả lối đi và quầy tính tiền. Đây là khung cảnh thường thấy ở tiệm sách cũ Biblia. Mùi hăng xộc lên, có thể vì đã sang mùa mưa, nấm mốc khiến mùi sách cũ càng nồng đậm. Quả nhiên độ ẩm là kẻ thù của sách cũ.

Tôi vẫn không thấy cô chủ tiệm đâu. Có lẽ cô ngồi trong góc quầy tính tiền, vì đó là vị trí thường xuyên của cô.

Nhưng hôm nay lại khác. Tôi nghe tiếng động từ góc tiệm, và nhìn thấy một bóng lưng đang ngồi thừ ra cạnh máy hút ẩm. Hôm nay cô ăn vận rất khác bình thường, sơ mi xanh tay lửng cùng quần ngắn trên gối và quần tất đen. Cô ngồi lệch về một bên vì chân bị thương vẫn chưa gập lại được.

“Em sao vậy?”

“Máy... máy hút ẩm không chạy... Phích cắm rời khỏi ổ điện...”

Cô cao giọng đáp. Tôi cũng biết xử lý độ ẩm trong tiệm là việc quan trọng, nhưng không hiểu sao cô không quay lại nhìn tôi. Qua bờ vai cô, tôi nhận ra phích đã được cắm chặt vào ổ điện, Shioriko đang lúng túng chỉnh lại chạc nối bên trên.

“Có gì cần tôi giúp không?”

“Không, không cần.”

Tai cô đỏ ửng lên qua làn tóc đen. Cuối cùng tôi cũng hiểu ra, vì bị trêu chọc nên cô đang xấu hổ. Hôm qua cô vẫn đối xử với tôi bình thường mà.

“Mảnh giấy nhớ trên quầy tính tiền...”

“Giấy nhớ? Là cái gì vậy?”

“Tạm... tạm thời anh làm những việc em ghi trên đó đi... để em bình tĩnh lại đã...”

Tôi quay lại quầy tính tiền, có một mảnh giấy nhớ với dòng chữ “Công việc hôm nay”, bên dưới liệt kê những việc tôi cần làm như nhận hàng, xuất hàng, dọn dẹp... Mặt sau cũng có chữ, viết rất nắn nót, ghi rõ tình hình của tiệm và chỉ dẫn cụ thể cho tôi.

Sao lại phải viết ra giấy...

Đành chịu, cô không thể giải thích bằng miệng cho tôi được. Vụ Tanaka Toshio để sau này kể vậy. Dù sao tôi cũng phải sắp xếp lại suy nghĩ của mình. Hơn nữa ngoài cửa tiệm có hai cô cậu học sinh cấp ba đang nhìn lén, mà đây là chuyện không thể để hai đứa nghe được.

4

Kết quả là, mãi đến chiều muộn tôi mới hoàn tất công việc ghi trên giấy nhớ. Shioriko nói để cô bình tĩnh, nhưng tình hình xem ra vẫn chưa khả quan. Cô ngồi trong góc sau quầy tính tiền, náu mình bên kia những chồng sách để xử lý đơn đặt hàng qua mạng. Không khí giữa chúng tôi còn lạnh giá hơn cả trước khi chính thức hẹn hò.

“Anh... Cho em biết chuyện xảy ra hôm nay được không?”

Dù đã lên tiếng, Shioriko vẫn không chịu bước ra khỏi những chồng sách. Tiệm không có khách, hai cô cậu học sinh bên ngoài đã rút lui. Bầu trời qua lớp cửa kính phủ đầy những đám mây tối màu, áng chừng trời lại sắp mưa.

“Em ngó ra đây đi.”

Tôi nói. Cứ như bị tránh mặt thế này, tôi khó mà bình tĩnh được. Một lúc sau, Shioriko ló nửa mặt ra khỏi bức tường sách. Làn da trắng hơi rám nắng giờ đỏ chín như tôm luộc. Đôi mắt to đảo quanh sau tròng kính.

Đây là lần đầu tiên trong ngày hôm nay tôi được thấy mặt cô. Trên mặt cô hiện rõ sự xấu hổ.

Tôi kể lại chuyện với Tanaka, đặc biệt về lời nhờ vả của anh ta. Nét mặt cô cứng lại. Cô di chuyển chiếc ghế có gắn bánh xe đến trước mặt tôi, ngồi thẳng người chăm chú lắng nghe.

Em hiểu rồi, cô gật mạnh đầu, bỗng như biến thành người khác, vô cùng tự tin mỗi khi bắt đầu suy luận, dĩ nhiên là phải liên quan đến sách.

“Em sẽ tìm cuốn Những năm cuối đời đó.”

Cô trả lời ngay. Quả đúng như Tanaka nhận định.

“Em tin lời anh ta à?”

“Không,” Shioriko rành mạch đáp. “Có thể anh ta nói dối và đang toan tính chuyện gì đó. Anh nghi ngờ đúng đấy, nhiều khả năng chính anh ta là người viết lá thư được gửi đến Biblia... Nhưng nếu cuốn Những năm cuối đời kia thực sự tồn tại, dù chúng ta có từ chối thì Tanaka cũng sẽ tự mình đi tìm. Giống như năm ngoái khi anh ta đến tiệm này lần đầu vậy.”

“À...”

Tôi hiểu ý cô. Chẳng có gì đảm bảo Tanaka không lặp lại hành động đã gây ra năm ngoái, như khi muốn cướp đoạt cuốn Những năm cuối đời của Shioriko.

“Em nghĩ, nên báo cho chủ nhân cuốn sách trước khi Tanaka tìm ra, rằng một người rất nguy hiểm đang nhắm đến bản Những năm cuối đời này, nên hãy cất nó vào nơi an toàn... Tất nhiên, em sẽ nói với Tanaka rằng mình không tìm ra cuốn sách.”

Shioriko muốn giả vờ đồng ý nhận lời. Tôi cũng nghĩ cần phải báo cho chủ nhân cuốn sách biết. Nhưng...

“Làm như vậy có an toàn không?”

Tanaka sẽ không dễ dàng từ bỏ chỉ vì chúng tôi trả lời rằng không tìm ra đâu. Shioriko thở dài.

“Không... Em đoán anh ta sẽ lùng sục đến cùng xem mình có nói dối hay không. Nhưng cũng phải ra tù anh ta mới làm được. Chúng ta sẽ có thời gian nghĩ cách khác.”

Tóm lại, chỉ là kế hoãn binh. Tôi hiểu đây là vụ việc mà chúng tôi không thể không can thiệp, nhưng thực sự tôi không đồng tình với phương án này. Nếu lời nói dối vỡ lở, Shioriko sẽ gặp nguy hiểm.

“Còn một cách đảm bảo an toàn cho người chủ cuốn sách.”

“Cách gì vậy?”

Tôi hỏi. Thay vì vẻ chắc chắn, nét mặt Shioriko không mấy tươi tỉnh.

“Người đó bán cuốn Những năm cuối đời cho em, rồi em sẽ bán lại cho Tanaka.”

“Tại sao lại làm thế? Sao có thể bán sách cho kẻ như anh ta...”

Đừng có đùa... Tuy nhiên, nghĩ cho kĩ thì đây cũng là một cách. Tanaka Toshio thèm khát cuốn sách, chỉ cần có nó thì anh ta sẽ thỏa mãn. Chính anh ta cũng nói là có đủ tiền để mua lại, nếu giá cả phù hợp chắc anh ta cũng không ngại trả.

“Nhưng em nghĩ người chủ sẽ không dễ dàng bán cuốn sách đi đâu... Hẳn người ta phải hâm mộ Dazai lắm.”

Tôi chăm chú nhìn Shioriko. Cô gái này cũng là một người hâm mộ thứ thiệt, sẵn sàng đem tính mạng ra bảo vệ cuốn Những năm cuối đời bản chưa rọc. Tất nhiên cô hiểu được cảm giác của chủ nhân cuốn sách.

“Cuốn Những năm cuối đời của ông nội Tanaka là sách hiếm lắm à? Anh ta nói sách không có chữ kí tác giả.”

“Em lại tò mò với chính cái vụ không có chữ kí đây.”

Shioriko bình thản với lấy một cuốn bunko trên bức tường sách. Là cuốn Những năm cuối đời của Dazai Osamu. Cuốn sách có bìa đen do Shinchosha phát hành, chưa cũ lắm. Không tự nhiên mà nó nằm ở đây, tôi đoán Shioriko mới mang từ đâu đó ra.

“Không có chữ kí, nhưng lại có chữ viết tay của Dazai. Nếu đúng là thế, thì hẳn là cuốn Dazai giữ lại cho chính mình.”

“Giống như sách chỉnh lý của Miyazawa Kenji ấy hả?”

Tôi nhớ được cụm từ “sách chỉnh lý” sau lần giúp tìm lại cuốn Mùa xuân và Tu la bị trộm khi trước. Miyazawa Kenji đã chỉnh sửa tác phẩm bằng cách viết thẳng lên ấn bản đầu tiên của cuốn Mùa xuân và Tu la. Những cuốn sách bị viết vào như vậy được gọi là sách chỉnh lý, chính Shioriko đã chỉ cho tôi biết.

“Khả năng này không cao. Em chưa nghe ai đả động đến cuốn Những năm cuối đời do Dazai chỉnh sửa bao giờ. Ngần ấy năm qua, người ta đã làm bao nhiêu nghiên cứu về Dazai, nếu sách chỉnh lý thực sự tồn tại, chắc chắn phải có manh mối ở đâu đó.”

“Nhưng... Vậy, ông ấy viết gì lên sách được nhỉ?”

“Em không đoán ra. Chưa kể, không có chữ kí thì cũng khó mà khẳng định những ghi chú trên sách là của Dazai. Phải có đặc điểm gì rõ ràng chứ nhỉ... Nó làm em tò mò ghê.”

Tôi giật mình. Tanaka Toshio đã từng đánh giá đúng như thế lúc trò chuyện với tôi ở ngôi chùa dưới Hase. Shioriko đồng ý nhận ủy thác không phải chỉ vì muốn cảnh báo cho chủ nhân cuốn sách, mà còn vì sức thu hút của bí ẩn nằm trong cuốn Những năm cuối đời, cuốn sách không có chữ kí nhưng lại có ghi chú của Dazai kia.

Vậy là Tanaka Toshio đã đoán trước được. Anh ta biết Shioriko hâm mộ Dazai, nên nảy ra ý định lôi kéo cô vào chuyện này. Anh ta còn biết tôi cũng sẽ tham gia, vì muốn bảo vệ cô. “Một năm qua, tôi đã học được nhiều điều...” Những lời đó ám chỉ suy nghĩ này chăng?

“Ngoại hình con hạn chế...”

Bỗng nhiên, tôi vô thức bật ra câu nói của Tanaka. Câu nói nghe như chứa đựng ẩn ý, rốt cuộc là ý gì nhỉ? Tôi không nhớ câu sau thế nào.

“Ngoại hình con hạn chế, chí ít hãy để người ta thương. Sức lực con yếu ớt, chí ít hãy dưỡng khỏe tâm hồn...”

Shioriko nhắc lại rành rọt. Tôi ngạc nhiên.

“Em biết à?”

“Vâng. Đó là một câu trong ‘Lá’, thuộc cuốn Những năm cuối đời đấy. Cuốn sách tập hợp các đoạn ghi rời rạc, nên giữa những áng văn không có mối liên kết nào... Sao Daisuke lại biết?”

Tôi kể lại tình huống liên quan đến câu trích, và cả lời xin lỗi của Tanaka. Shioriko không mảy may phản ứng trước lời xin lỗi ấy.

Nói mới nhớ, tôi chưa từng nghe cô nói gì về suy nghĩ đối với Tanaka Toshio. Mỗi khi nói đến anh ta, cô không giận dữ cũng không sợ hãi, lúc nào cũng rất bình thản. Đối với kẻ đã làm mình bị thương nặng, chắc chắn không có chuyện cô không cảm thấy gì, có lẽ chỉ là tôi không nhận ra mà thôi.

“Sau câu văn anh ta trích dẫn còn một đoạn nữa. Đây này.”

Cô mở cuốn Những năm cuối đời của Shinchosha rồi đưa cho tôi. Là trang đầu tiên.

Dì dặn.

“Ngoại hình con hạn chế, chí ít hãy để người ta thương. Sức lực con yếu ớt, chí ít hãy dưỡng khỏe tâm hồn. Miệng con giỏi nói dối, chí ít hãy làm việc cho tốt.”

“Miệng con giỏi nói dối, chí ít hãy làm việc cho tốt.”

Shioriko ngâm nga câu văn bằng chất giọng trong trẻo. Tôi băn khoăn ở chỗ người dì không hề cấm cản việc nói dối. Tanaka nghĩ gì khi trích dẫn thế nhỉ. Anh ta ám chỉ bản thân hay nói dối, nên ít nhất là sẽ làm tốt việc này chăng?

“Đoạn văn thật hay... mỗi lần đọc, em có cảm giác người dì đang khuyên nhủ chính mình vậy.”

“Không, ngoại hình em đâu có hạn chế.”

Tôi chỉ buột miệng nói ra suy nghĩ chợt đến trong đầu, nhưng câu nói ấy khiến không gian trong tiệm như đông cứng. Khuôn mặt vốn đã khôi phục vẻ bình thản của Shioriko lại đỏ lên như lửa đốt, cô cúi gằm mặt, hai mắt nhắm nghiền.

“Thật... thật là... trông em... như trẻ con mà.”

Dáng vẻ e thẹn của cô khiến tôi ngứa ngáy khắp người. Nhưng đang ở trong tiệm, mất lý trí lúc này là không ổn chút nào. Có lẽ vậy.

Phải một lúc sau, chúng tôi mới bình tĩnh lại. Tôi cầm sách lên đọc qua truyện “Lá”. Lúc trước tôi mới đọc “Hoa của chú hề”, chưa đọc thêm truyện nào khác trong Những năm cuối đời cả.

Quả thật, mỗi đoạn là một nội dung rời rạc. Có những đoạn là một truyện dài nhiều trang, có những đoạn lại chỉ viết trong một dòng. Đối với người có cơ địa không chịu được chữ in như tôi, đây là tác phẩm khá dễ đọc.

Dù vậy, tôi không nghĩ Dazai chỉ đơn giản chắp vá các tác phẩm độc lập vào tập truyện này. “Tôi từng nghĩ đến việc chết đi”, “Tôi từng muốn chết”... những câu hỏi về sinh tử của bản thân hiện lên rõ ràng. Tôi cảm thấy tổng thể tác phẩm bắt đầu từ một nhóm cảm xúc của tác giả.

Tôi đọc lại một lần nữa những câu văn Tanaka từng ngâm nga. Bỏ qua đoạn về vẻ ngoài hạn chế, tôi hiểu ra anh ta ngầm chỉ Shioriko. Cô không phải người có sức vóc, cũng giỏi nói dối nữa.

“Dazai viết câu văn này với ý gì nhỉ?”

Tôi đọc cả văn cảnh trước và sau câu ấy, không một từ ngữ nào đề cập đến “dì”. “Con” ở đây là ai được nhỉ?

“Em nghĩ Dazai viết về chính ông.” Shioriko chậm rãi nói, như thể cố thở đều trở lại. “Dazai sinh ra và lớn lên trong gia đình một địa chủ có tiếng ở Aomori. Mẹ ông vốn không được khỏe, nên người chăm sóc nuôi nấng ông thật ra là người dì sống cùng gia đình.”

Ra vậy, là “dì” thật. Dazai rất nổi tiếng, nhưng tôi không biết gì về cuộc đời ông. Tôi chỉ mới nghe giải thích về cuốn Những năm cuối đời, và cũng chỉ mới đọc truyện ngắn “Chạy đi, Moerus!”[6] in trong sách giáo khoa.

“Dazai sinh năm bao nhiêu?”

“Năm 1909, năm Minh Trị thứ bốn mươi hai.”

“Từ thời Minh Trị kia à?”

Tôi cứ tưởng Dazai chào đời muộn hơn cơ. Ông gây ấn tượng như một tác giả thời Chiêu Hòa vậy.

“Sang thời Chiêu Hòa Dazai mới bắt đầu viết văn. Nhưng chắc chắn ông ấy được nuôi dạy trong một gia đình theo nề nếp cũ.

“Quay lại với ‘Lá’. Em không biết có phải ông ấy thực sự được người dì nhắc nhở như thế hay không, nhưng em cho rằng nội dung tác phẩm là về bản thân tác giả. Dazai thời trẻ từng tự ti về ngoại hình của mình, suốt ngày vùi đầu vào sách vở, sức vóc lẻo khoẻo. Chưa kể, ông thường xuyên, nói dối anh trai, người kế thừa sản nghiệp gia đình.”

“Nói dối tức là...?”

“Ngoài hai mươi tuổi, Dazai học khoa Văn chương Pháp ở Đại học Đế quốc Tokyo, nay là Đại học Tokyo. Ông lưu ban nhiều năm không tốt nghiệp được. Năm nào ông cũng nói dối rằng năm sau mình sẽ tốt nghiệp và nghiễm nhiên nhận tiền trợ cấp ở nhà gửi lên. Từ ngày nhập trường, ông không dự một tiết tiếng Pháp nào, thậm chí không đến lớp, chỉ theo đuổi sáng tác và tham gia phong trào cánh tả. Tất nhiên cũng không đủ điều kiện tốt nghiệp.”

Lối sống của nhà văn này còn tệ hơn tôi tưởng. Tự nhiên, trong đầu tôi hiện ra sơ đồ tàu điện từng nhìn thấy trong toa tàu Enoden.

“Ông ấy tự tử đôi bất thành ở Koshigoe khi nào nhỉ?”

“Thời sinh viên đấy. Tháng Mười một năm 1930, ở tuổi 21, Dazai và một cô tiếp viên quán bar ở Ginza dắt nhau ra Mũi Koyurugi uống rất nhiều thuốc ngủ.”

“Sao ông ta lại muốn tự tử?”

“Em cũng không rõ... Do bốc đồng thì phải, muốn cùng cô gái tình cờ quen biết tìm đến cái chết. Cô gái chết, nhưng Dazai vẫn sống. Ông bị tình nghi kích động tự tử, nhưng nhờ anh trai chạy vạy, ông thoát được khởi tố... Chính Dazai cũng hồi tưởng lại rằng đó là thời kì mông muội của bản thân.”

Chỉ vài năm sinh viên ngắn ngủi mà gây rắc rối đủ dùng cho cả một đời. Nghĩ mà kinh. Hay mỗi thời một khác nhỉ?

“Hồi xưa có nhiều sinh viên như ông ấy không?”

“Lôi thôi chắc là có, nhưng đến mức chết người thì hẳn là ít. Vả lại ngày ấy sinh viên Đại học Đế quốc Tokyo là tinh hoa trong tinh hoa, vì thế dù họ có gây ra chuyện gì thì đa phần cũng được bỏ qua. Nhưng vụ việc ở Koshigoe lên cả báo, nên em nghĩ Dazai phải thuộc dạng sinh viên rắc rối có tiếng đấy.”

“Nhưng ông ấy vẫn trở thành nhà văn nhỉ?”

“Bởi vì xung quanh có những người nhìn nhận tài năng và ủng hộ ông ấy. Đặc biệt là ân sư Ibuse Masuji[7]. Ông luôn dìu dắt và giúp đỡ Dazai theo nhiều cách, cả về đời tư và văn nghiệp. Nếu không có Ibuse, sẽ không có nhà văn Dazai Osamu.”

Tên tuổi Ibuse Masuji thì đến tôi cũng biết. Nhưng tôi không hề biết ông là ân sư của Dazai.

“Đối với một người giàu tự trọng như Dazai, việc không thể nuôi sống bản thân gây nên nỗi tuyệt vọng sâu sắc, là một thất bại không thể chối cãi ở đời. Em nghĩ lúc đó ông ấy đang rơi vào tình trạng có thể kết thúc mạng sống của mình bất cứ lúc nào. Nhưng cũng chính việc coi đời mình là nguyên liệu sáng tác, lại đưa Dazai đi theo con đường viết văn... Những năm cuối đời vốn là tác phẩm ông viết để làm di thư, về sau đã tạo âm hưởng lớn đối với những thanh niên có chung một suy nghĩ thời bấy giờ.”

Hỡi những ai đang tồn tại trên cõi đời này, hãy cứ thật tự tin mà sống tiếp.

Vì chúng ta đều là những kẻ tội đồ.

Trước đây Shioriko từng đưa tôi xem câu văn này. Đó là dòng viết tay của Dazai trong cuốn Những năm cuối đời mà cô đang sở hữu. Cô giải thích, tác giả muốn nói rằng tất cả những người đang sống đều mang nghiệp chướng rất nặng.

“Cho đến nay vẫn còn rất nhiều người yêu thích Những năm cuối đời, trong đó có em. Mặc dù em không thích lối sống cá nhân dữ dội của Dazai, nhưng em đồng cảm với ông ấy về sự yếu đuối của con người... Có lẽ em hơi mâu thuẫn.”

“Tôi không nghĩ vậy.”

Ai cũng mang phần yếu đuối nào đó trong tim thôi. Đây là điều hiển nhiên chứ không phải mâu thuẫn.

“Những năm cuối đời được đánh giá cao lắm à?”

Tôi đổi đề tài, Shioriko gật đầu.

“Vâng. Tác phẩm xuất bản năm 1936, chỉ trong một năm đã được tái bản không biết bao nhiêu lần. Nhờ đó Dazai cũng trở nên nổi tiếng, người ta tới tấp đặt ông viết sách, nhưng đời sống của ông vẫn không khá hơn, tiếp tục vay tiền bạn bè người quen, và tất nhiên là luôn ứng trước nhuận bút.”

“Ông ấy có việc làm mà?”

“Cũng tại bóc ngắn cắn dài, vung tay quá trán thôi, rồi nhiều chuyện xảy ra... Dazai không để ý đến việc lập thư viện cá nhân, ngay cả tác phẩm của chính mình ông cũng không giữ được. Ấn bản đầu tiên của Những năm cuối đời chắc chỉ ở bên Dazai một thời gian ngắn. Em vẫn chưa đoán ra ông ghi những gì trên đó, tại sao cuốn sách ấy lại đặc biệt...”

Shioriko nín bặt, tôi cũng không nói gì. Thật xấu hổ là cơn tò mò bắt đầu nhen lên trong tôi. Hai kẻ cuồng Dazai như Tanaka Toshio và Shioriko mà cũng không biết, rốt cuộc cuốn sách đó như thế nào nhỉ?

“Làm sao liên lạc được với người ủy thác?” Shioriko hỏi.

“Lúc nãy anh ta có gửi mail cho tôi. Chắc hai bên sẽ liên lạc qua địa chỉ mail này.”

Đây là địa chỉ mail Tanaka mới tạo. Còn mail của tôi vẫn dùng từ trước. Hồi ấy Tanaka qua lại tiệm với cái tên giả Kasai Kikuya, chúng tôi đã khá thân thiết nên có trao đổi phương thức liên lạc.

Tôi không đồng ý để anh ta trao đổi trực tiếp với Shioriko. Tôi không tin anh ta. Và Shioriko cũng không nói là muốn tự mình liên lạc.

“Vậy anh hãy nhắn là em nhận lời yêu cầu này. Tiện anh hỏi luôn cách liên lạc với người biết rõ ông Tanaka Yoshio cũng như người cung cấp thông tin về cuốn Những năm cuối đời nhé.”

“Ừ, có thể anh ta sẽ trả lời chậm đấy. Nghe bảo không có máy tính hay smartphone, cũng không thể kiểm tra mail hằng ngày.”

“Không sao... Trong lúc đợi anh ta trả lời, mình cũng có việc cần làm.”

“Việc gì vậy?”

“Thu thập thông tin về ông Tanaka Yoshio. Anh cùng em đến hỏi chuyện người biết ông ấy nhé!”

5

Cánh cửa kính mở ra, mùi thuốc lá khét lẹt xộc mũi tôi, giấy dán tường ngả vàng hẳn là vì ám khói. Quán không có chỗ riêng cho người hút thuốc, bàn gõ trong góc đặt một chiếc gạt tàn. Đây là một quán cà phê kiểu cũ giờ đã ít thấy.

Có thể do là ngày thường, lại đang buổi sáng nên trong quán chỉ lác đác vài ông trung niên. Bồi bàn nói chúng tôi thích ngồi chỗ nào cũng được, nên Shioriko chọn bàn cạnh cửa sổ. Hôm nay cô mặc sơ mi trơn, bên ngoài khoác áo cardigan. Cô kéo gọn vạt váy dài để ngồi xuống, rồi đặt chiếc nạng bên cạnh ghế.

Đã ba ngày trôi qua kể từ khi chúng tôi nhận ủy thác của Tanaka. Tôi cũng đã viết mail yêu cầu anh ta cung cấp thông tin cần thiết, có lẽ sắp nhận được trả lời rồi.

Hôm nay chúng tôi lên tuyến Yokosuka để đến Totsuka gặp một người quen biết Tanaka Yoshio. Đây cũng là một người trong nghề, chủ tịch hiệp hội sách cũ, chính là người trước đây cung cấp địa chỉ ngôi chùa có mộ nhà Tanaka. Ông là chủ tiệm sách cũ Vỏ Sò gần ga JR Totsuka. Ông tranh thủ giờ nghỉ để gặp chúng tôi, còn về phần tiệm Biblia, hôm nay là ngày nghỉ.

Tôi cũng biết ông chủ tiệm. Lần đầu đến hội trao đổi sách cũ để chào hàng, tôi lúng túng như gà mắc tóc, ông bèn vừa mắng vừa cẩn thận chỉ cách làm cho tôi. Ông hay chê trách, nhưng là một người thân thiện.

“Ông Tanaka Yoshio vốn là khách quen của tiệm Vỏ Sò nhỉ?”

Tôi đoán dựa trên câu chuyện rời rạc của Shioriko. Cô hơi nghiêng đầu, khẽ gật, mái tóc đen dài trải rộng bên vai. Nghe chừng tôi đúng được một nửa.

“Tất nhiên ông ấy là khách quen, nhưng họ quen nhau khá lâu trước khi có tiệm Vỏ Sò. Cả hai ông đều tham gia câu lạc bộ nghiên cứu văn học ở trường đại học, người khóa trên người khóa dưới. Hình như ông chủ tiệm Vỏ Sò là khóa trên thì phải.”

“Hả... Ông chủ tiệm Vỏ Sò lớn tuổi thế cơ à?”

Nếu Tanaka Yoshio còn sống thì cũng phải ngoài bảy mươi tuổi rồi. Mà ông chủ tiệm trông chỉ tầm năm mươi.

“À, không đâu... Em quên chưa nói để anh biết. Ông chủ hiện tại là đời thứ hai, tuy cũng có quen ông Tanaka Yoshio, nhưng thân thiết thì phải là chủ tiệm đời thứ nhất, đã mất cách đây khoảng năm năm.”

Ra thế, tôi gật gù.

“Shioriko gặp ông ấy rồi à, ông chủ đời thứ nhất ấy?”

“Vâng, hồi em còn học đại học. Ông chủ đời đầu cũng làm chủ tịch hiệp hội. Mỗi khi thắc mắc hay gặp khó khăn về buôn bán, em lại được ông ấy chỉ bảo. Bấy giờ em mới bắt đầu ra giúp việc ở tiệm nên còn bỡ ngỡ lắm.”

Giống tôi bây giờ. Hồi Shioriko học đại học, chính là hồi tôi nhìn thấy cô lần đầu trước cửa tiệm sách cũ Biblia. Kí ức về một thời cẩm tú cầu nở rộ trở lại trong tôi. Dạo đó tôi còn học cấp ba, chẳng làm sao ngờ được cô gái này mai sau sẽ là bạn gái mình. Càng không ngờ được ở giai đoạn đầu tìm hiểu mà ngày nghỉ chúng tôi cũng không thể hẹn hò, lại quay sang đi tìm sách cũ.

“Ông nội em cũng rất thân với ông chủ Vỏ Sò đời đầu. Hai tiệm khai trương gần như cùng một thời gian, gia nhập hiệp hội sách cũ cùng một lúc, thường qua lại giúp đỡ nhau nhiều.”

Biblia mở cửa cách đây gần năm mươi năm. Bà tôi từng mua Soseki toàn tập ở đây. Thì ra, rất nhiều người đã quen biết nhau nhờ những cuốn sách cũ.

“Ông nội là người thế nào?”

Ông là người dựng nên tiệm sách cũ Biblia, vậy mà rất hiếm khi tôi nghe Shioriko nhắc đến ông. Có lẽ là tại bà mẹ nên cô ít khi đả động về gia đình mình.

“Trước khi mở tiệm sách ông làm nghề khác à?”

“Không, trước đó ông cũng làm việc ở một tiệm sách cũ. Ông từng đi học nghề ở tiệm Kugayama bên Yokohama. Chủ tiệm khó tính vô cùng. Ông nội tích lũy kinh nghiệm ở đó hơn mười năm rồi tự lập, mở ra tiệm sách cũ Biblia này. Khi em bắt đầu biết nhận thức thì cha mẹ đã thay ông quản lý tiệm, rồi ông qua đời trước khi em vào cấp hai. Thế nên em không nhớ được nhiều về ông. Ông kiệm lời lắm, giống cha em.”

Bồi bàn mang cà phê đến nên chúng tôi tạm ngừng câu chuyện. Shioriko nhoẻn cười như vừa nhớ ra điều gì.

“Nói mới nhớ, ông từng nói ông cũng thích Dazai. Hồi tiểu học, em đã đọc Dazai Osamu toàn tập do Chikuma Bunko phát hành...”

Đến giờ thì tôi không còn ngạc nhiên nữa nên không nói gì, tuy vậy tôi chưa từng nghe nói có học sinh tiểu học nào đọc toàn tập của một tác gia.

“Chắc lúc đó em đọc chăm chú lắm nên ông hỏi, ‘Dazai hay vậy à?’ Em đáp vâng, rất hay, ông liền nói ‘Nhiều người ghét tác giả này, nhưng ông ấy là một nhà văn xuất sắc, đặc biệt là các tác phẩm ra đời vào giai đoạn giữa sự nghiệp sáng tác’.”

“Nhiều người ghét Dazai á? Ông ấy nổi tiếng mà.”

Chắc chắn Dazai có rất nhiều người hâm mộ cuồng nhiệt. Người như tôi còn nghe danh các tác phẩm của ông nữa là. “Chạy đi, Moerus!” này, Nhân gian thất cách, rồi Tà dương này...

“Dazai là một tác giả lớn của nước nhà, nhưng không ít người dị ứng với truyện của ông. Nhân vật chính trong truyện thường có phong cách lập dị, luôn thấy yếu đuối và lạc lõng, có lẽ là tấm gương phản chiếu chính cuộc đời ông. Người ta thường phán xét tác phẩm của Dazai là ẻo lả và đàn bà... Trẻ mà đọc Dazai thì không sao, nhưng trưởng thành mà vẫn đọc có thể coi là một điều xấu hổ.”

Tôi cũng ngờ ngợ hiểu được. Tôi nhớ giáo viên cấp hai đã nói khá vòng vo khi giảng về Dazai.

“Những phán xét đó không phải là sai, nhưng không gây ảnh hưởng gì nhiều, vì đến giờ vẫn còn bao nhiêu người yêu thích văn chương Dazai. Theo em, nếu chỉ nhìn nghĩa trên mặt chữ để đánh giá Dazai thì sẽ là một sai lầm... Daisuke, ngoài Những năm cuối đời anh đã đọc tác phẩm nào khác của Dazai chưa?”

“Tôi mới đọc ‘Chạy đi, Moerus!’”

Truyện nằm trong môn Ngữ văn cấp hai, vì thế tôi đã đọc hết. Ngắn, cũng khá dễ đọc.

“‘Moerus đùng đùng nổi giận’ nhỉ?”

Shioriko gật đầu, “Đó là câu mở đầu rất nổi tiếng. Moerus bị tên bạo chúa Dionysius tuyên án tử hình, anh đã nhờ người bạn nối khố là Selinuntius làm con tin để có thêm ba ngày tham dự lễ cưới của em gái mình... Tác phẩm được công bố vào năm 1940, đoạn giữa sự nghiệp của tác giả. Lúc này Dazai đã tìm được sự ổn định cả trong công việc và đời sống cá nhân.”

“Ông ấy không còn gặp khó khăn về tiền bạc nữa à?”

Tôi nhớ là từng nghe kể thời điểm ra mắt Những năm cuối đời, Dazai đang nợ nần chồng chất.

“Không dư dả, nhưng so với khi mới bước vào văn đàn thì có khá hơn... Ông luôn sống trong cảnh thiếu thốn, cơ bản cũng do lạm dụng thuốc. Từ hồi viêm ruột thừa phải nhập viện điều trị, ông bắt đầu thường xuyên dùng thuốc giảm đau, càng ngày càng tăng liều, toàn bộ số tiền kiếm được đều để mua thuốc. Năm 1936, ân sư Ibuse Masuji đã gửi ông vào bệnh viện tâm thần và Dazai được điều trị thành công.”

“Vậy cuộc sống của ông ấy cũng trở nên khá hơn nhỉ?”

“Không hẳn... Vài tháng sau ở suối nước nóng Minakami, ông đã tự tử đôi bất thành cùng người vợ lúc đó.”

“Sao? Lại tự tử tiếp?” Tôi biết mình hơi vô phép, nhưng tự nhiên suy nghĩ cứ bật ra khỏi miệng. “Lý do lần tự tử này là gì vậy?”

“Trong lúc Dazai nhập viện điều trị, vợ ông đã ngoại tình. Có thể là lý do đó, mà cũng có thể là lý do khác nữa, tóm lại không bao giờ người ta biết được sự thật. Khác với lần tự tử bất thành ở Koshigoe, lần này may thay cả hai người đều không gặp nguy hiểm tới tính mạng. Cuối cùng, sang năm 1937 thì ông ly dị vợ.”

Qua lời kể của Shioriko, Dazai hiện lên với một đời sống cá nhân đầy bất ổn. Không để tôi nghĩ ngợi lan man, Shioriko mau chóng tiếp tục.

“Phải đến năm tiếp theo cuộc sống của ông mới bớt phần bất ổn. Dazai kết hôn với người phụ nữ khác qua mai mối của ân sư Ibuse, và cho ra đời khá nhiều tác phẩm xuất sắc. Thời gian từ năm 1938 đến khi kết thúc Chiến tranh Thế giới thứ hai được coi là giai đoạn giữa sự nghiệp sáng tác của Dazai. Bấy giờ ông đã ngoài ba mươi tuổi, đã có con với người vợ sau, nên tinh thần phần nào ổn định.”

Có lẽ thế nên ông đã viết được tác phẩm như “Chạy đi, Moerus!”. Đó là một tác phẩm trong sáng, đề cao tình bạn, khác hẳn với các tác phẩm viết ra dựa theo trải nghiệm tự tử của bản thân.

“Ngoài ‘Chạy đi, Moerus!’, thời kì này ông ấy còn viết tác phẩm nào khác không?”

“Còn đấy, và đặc biệt đa dạng, từ ‘Chuyện kể dân gian’ dựa theo truyện cổ tích, ‘Yêu cầu khẩn thiết’ mượn sự tích đạo Cơ đốc, ‘Nữ sinh’ lấy cảm hứng từ nhật kí của một cô độc giả, hay ‘Hữu đại thần Sanetomo’ viết về giai đoạn đầu thời Kamakura...”

“Không có cuốn nào dạng tự truyện nữa nhỉ?”

Tôi hỏi. Có thể vì lúc đó Dazai đã trưởng thành và chín chắn.

“So với khi mới ra mắt văn đàn, tác phẩm thời kì này của ông kém nổi bật hơn. Dazai vốn có tài năng thiên bẩm trong việc biến các đề tài khác nhau thành câu chuyện của chính mình. Chính thời kì này là lúc tài năng của ông thăng hoa không ngừng. Dù vậy, chất riêng của Dazai vẫn không thay đổi nhiều. Dù là tác phẩm hư cấu, người ta vẫn thấy trong đó tâm lý chân thật của chính Dazai.”

Shioriko bấu hai tay vào thành bàn, hơi nhổm người dậy. Khi nói về tác giả yêu thích, cô hào hứng hẳn lên.

“Nói mới nhớ, từng có lời nhận xét rằng ‘Chạy đi, Moerus!’ chính là khởi đầu cho những trải nghiệm thực tế của Dazai. Là thật hay không thì em không rõ.”

“Vậy à?”

Tôi không hề biết. Tôi nhớ đó là câu chuyện về Hy Lạp cổ đại, làm sao trải nghiệm trên thực tế được.

“Nhà văn Dan Kazuo, bạn thân của Dazai có chép lại một chuyện... Năm 1936, hai ông chơi bời quá chén ở suối nước nóng Atami, không trả nổi tiền trọ lữ quán và tiền ăn.”

Khởi đầu không được hay ho gì, nhưng tôi vẫn chăm chú nghe tiếp.

“Dazai để Dan Kazuo ở lại lữ quán làm tin, lên kinh vay tiền trả nợ. Nhưng nhiều ngày sau mà Dazai không hề quay lại.”

“Biệt tăm luôn hả?”

Tôi buột miệng. Nếu vậy thì tình hình trái ngược hẳn với nội dung trong “Chạy đi, Moerus!”.

“Vâng. Bị chủ quán áp tải, Dan Kazuo lên kinh tìm Dazai. Ông tới nhà Ibuse Masuji hỏi thăm, phát hiện ra Dazai đã ở đó được nhiều ngày, đang hầu cờ ân sư.”

“Đánh cờ sao... tệ thật.”

Tôi nhăn mặt. Nhưng Shioriko lại lắc đầu.

“À, không đâu, không chơi cờ đơn thuần... Ông đến tìm ân sư Ibuse để mượn tiền, nhưng sợ bị mắng nên mấy ngày liền vẫn chưa dám mở lời. Dan Kazuo nổi giận với ông, Dazai xanh mặt vì sợ, chỉ nói được một câu... ‘Người phải đợi đau khổ hay người để đợi đau khổ đây’.”

Tôi ngạc nhiên đến mức không thốt lên lời. Tất nhiên đây không phải hành vi đáng khen ngợi, sự vô trách nhiệm của Dazai đã vượt quá giới hạn... Nhưng tôi cũng phần nào hiểu nổi suy tư của kẻ để người khác chờ đợi. Khoan đánh giá là tốt hay xấu, chỉ đơn giản là tôi hiểu được. Nhà văn Dazai được bạn đọc thấu hiểu như vậy đấy.

“Cha tôi cũng từng kể chuyện này.”

Một giọng nói chen ngang cuộc đối thoại của chúng tôi.

Tôi quay sang, liền trông thấy một người đàn ông luống tuổi, tóc bạc, mắt đeo kính đang từ tốn gật đầu chào.

6

Ông chủ đời thứ hai tiệm Vỏ Sò cầm cốc cà phê ngồi sang bàn chúng tôi. Có lẽ cái bụng bia của ông không vừa bàn, nên ông kéo ghế ngồi chéo bên cạnh tôi.

“Bác Sugio, cháu xin lỗi. Cháu không để ý... Cháu xin lỗi bác.”

Shiorioko cúi gằm, đầu muốn đụng vào bàn đến nơi. Tôi cũng cúi đầu theo. Chúng tôi hẹn ông ra đây giữa giờ làm việc, vậy mà lại mải nói chuyện rồi quên bẵng cả ông. Nhìn đồ uống được mang ra, tôi nghĩ có lẽ ông đã đến khá lâu rồi.

“Không sao không sao. Tại tôi không gọi hai đứa mà cứ mải nghe Shioriko kể...”

Ông Sugio mỉm cười thoải mái, xua xua tay. Các chủ tiệm sách cũ luống tuổi đều yêu quý Shioriko, đối xử với cô như con cháu mình. Chợt, nét mặt nghiêm lại, ông đập vào vai tôi.

“Nhưng cậu Gora cũng lạ thật. Shioriko nó chỉ bảo là tốt, nhưng cậu cũng phải tự đọc sách đi chứ. Mới đọc ‘Chạy đi, Moerus!’ và Những năm cuối đời của Dazai thì ngang học sinh cấp hai à!”

“Vâ... vâng. Cháu sẽ chú ý ạ.”

Tôi lí nhí trả lời. Người này không biết về cơ địa của tôi, nhưng mang tiếng là nhân viên tiệm sách, tôi khó lòng biện bạch được.

“Giờ thì còn chưa sao, vì hai đứa mới bắt đầu hẹn hò thôi. Nhưng về lâu về dài, kiến thức chênh lệch quá thì tình cảm sẽ nguội lạnh.”

Cả người này cũng biết chuyện chúng tôi. Tôi không đủ can đảm hỏi xem ai cho ông biết. Shioriko vẫn ngồi im như tượng, cô vừa nói gì đó. Thấy cô còn chưa bình tĩnh, tôi bèn hỏi thay.

“Bác đến từ lúc nào vậy ạ?”

“Từ lúc các cháu nói về ông Seiji, ông nội của Shioriko, bạn thân với cha tôi thì phải. Tôi chưa nghe cha kể bao giờ, nhưng ông ấy cũng từng đọc truyện của Dazai à, quả nhiên là vậy.”

“Quả nhiên” cái gì nhỉ? Tôi định hỏi chi tiết, nhưng ông Sugio thoáng liếc đồng hồ đeo tay.

“Xin lỗi, hai đứa vào chuyện chính luôn đi. Muốn hỏi về chú Tanaka hả, chú Tanaka Yoshio ấy?”

“Vâ... vâng...” Cuối cùng Shioriko cũng lên tiếng. “Bác có nói, ông nhà và ông Tanaka vốn là bạn bè thời đại học phải không ạ?”

“À, ừ ừ,” ông Sugio gật gù đáp rồi bắt đầu lục tìm trong túi. “Chú Tanaka là hậu bối của cha tôi, cũng thường đến nhà tôi chơi. Khi cha tôi mở tiệm, người khách đầu tiên chính là chú Tanaka. Nghe kể hồi đó chú còn khá giả, từng mua rất nhiều sách cũ ở Vỏ Sò. Lần nào sang cũng quà cáp bánh trái, một ông chú tuyệt vời đối với đứa trẻ hỗn xược như tôi... À, đây rồi.”

Ông lục lấy một vật từ túi áo ngực. Tôi nghĩ ông tìm bật lửa, hóa ra lại là một tấm ảnh.

“Tôi tìm thấy ảnh cha chụp cùng chú Tanaka, trong album gia đình.”

Ông Sugio đặt lên mặt bàn một tấm ảnh đen trắng khá cũ. Tấm hình chụp ở một vườn nhà trên đồi cao, hậu cảnh là tường và cửa sổ của ngôi nhà gỗ. Đằng xa là là biển cả. Trong hình có năm người đang đứng ngang hàng. Có lẽ tấm ảnh chụp vào mùa hè, ba người đàn ông mặc sơ mi cộc tay màu trắng. Áng chừng hăm lăm hăm sáu tuổi. Một người đàn ông hói đầu mặc kimono đứng cách họ khoảng nửa bước chân, bên cạnh ông là một cô bé mặc áo thủy thủ. Chắc là con gái ông.

Mặc dù ảnh hơi mờ nhưng tôi vẫn nhận ra cả năm người đều đang cười, chắc ai đó trong số họ vừa nói đùa. Quả là một tấm ảnh đẹp.

“Người đứng bên góc phải là cha tôi.”

Ông Sugio trỏ một thanh niên mặc sơ mi trắng, ông không nói tôi cũng nhận ra. Trừ trẻ hơn ra thì khuôn mặt hay dáng người đậm đà đều giống hệt ông chủ đời thứ hai.

“Người cao cao đứng cạnh cha chính là chú Tanaka Yoshio.”

Tôi nhìn chăm chú. Tôi nghe cái tên này không biết bao lần, nhưng đây là lần đầu tiên được nhìn thấy mặt. Mặt ông dài, mày rậm, đường nét rõ ràng. Phần tóc mái lộn xộn vén sang một bên, ông đang lúng túng hay sao mà dáng điệu không được thoải mái. Nụ cười hơi gượng gạo, xem chừng là người tính khí nóng nảy.

Ông cao nhất trong năm người, hơn hẳn chủ tiệm Vỏ Sò thời ấy một cái đầu. Tôi nghĩ ông cao ngang Tanaka Toshio, và tất nhiên, cao ngang tôi bây giờ.

“Tôi đã nghĩ có khi nào chú Tanaka thích Dazai quá không. Trông chú khá giống ông ấy.”

Dù rất muốn đồng ý nhưng tôi không tài nào nhận ra sự giống nhau đó. Dazai cũng có khuôn mặt dài, tính khí nóng nảy, nhưng tôi thấy ông Tanaka lại pha trộn chút gì của Akutagawa Ryunosuke hơn.

“Chắc thế... kiểu tóc cũng giống ạ.”

Shioriko nheo nheo mắt, săm soi từng chi tiết của tấm ảnh, “Ảnh chụp lúc nào ạ?”

“Trong album cha tôi ghi là tháng Bảy năm Chiêu Hòa thứ ba mươi chín... tính ra lịch Tây là năm 1964.”

Shioriko nói ngay, dù vẫn cúi mặt, “Là năm ông cháu mở tiệm Biblia. Vỏ Sò cũng vậy phải không ạ?”

“Đúng. Vỏ Sò mở sớm hơn nửa năm. Cha tôi làm gì ở đây nhỉ... lúc đó ông còn nghèo túng vất vả chả có thời gian rảnh mà.”

“Ảnh chụp ở đâu vậy ạ?”

Tôi hỏi. Bối cảnh của tấm ảnh là đảo trên biển... Không, trên ảnh có vách đá, dù không rõ ràng nhưng tôi ngờ ngợ là đã nhìn thấy cảnh này ở đâu rồi. Nhất định là khu vực biển nào đó quanh đây.

“Tôi không nghe cha kể gì cả, trên album cũng chỉ ghi ngày tháng. Nhìn ảnh thì tôi đoán là bên Shichirigahama, à không, chắc là bên Koshigoe. Địa điểm chụp ảnh là Mũi Koyurugi chăng?”

Nghe ông nói tôi cũng có cảm giác như vậy. Đó là nơi mà Dazai tự tử đôi bất thành. Có khi nào những người còn lại cũng là độc giả yêu thích Dazai không nhỉ?

“Những người còn lại là ai ạ?”

Ông Sugio khoanh tay, trả lời câu hỏi của Shioriko, “Ngoài chú Tanaka, tôi không biết ai hết. Nhưng người này từng đến tiệm nhà tôi. Chắc ông ấy cũng có sở thích về sách cũ.”

Ông trỏ thanh niên mặc sơ mi trắng đứng bên trái Tanaka Yoshio. Người này mắt xếch, cằm nhọn, thân hình gầy gò. Diện mạo bình thường, nhưng thần thái lại thoải mái nhất.

“Tôi đưa ảnh cho mẹ xem thì bà nói người này từng đến tiệm cùng chú Tanaka, tôi cũng từng chào hỏi ông ấy rồi. Ông sống đâu đó ở Kamakura, họ là Kotani thì phải. Mẹ không hỏi tên ông ấy là gì.”

“Hai người còn lại thì sao ạ? Người mặc kimono và cô bé mặc đồ thủy thủ ấy ạ.”

Shioriko lên tiếng. Cô không phản ứng gì với cái tên Kotani, có lẽ cô cũng không biết là ai. Tôi không rõ ông còn ở Kamakura không, thậm chí còn sống không, nhưng chắc chắn ông chưa từng ghé đến tiệm chúng tôi.

“Tôi không biết. Mẹ cũng nói chưa từng gặp bao giờ.”

Tấm ảnh được cất giữ cẩn thận trong album. Trông vẻ tự nhiên thoải mái của cả năm người, có thể thấy họ không chỉ quen sơ sơ. Vậy mà người trong gia đình không hề hay biết, quả là lạ.

“Ồ, ở đây còn một người nữa này?”

Ông Sugio duỗi ngón tay xương xương trỏ vào chỗ cửa sổ mở hé. Ông nói tôi mới để ý, trên ảnh là một người quay lưng ra, mặc áo đen. Ông Sugio chỉnh lại kính, cúi đầu nhìn tấm ảnh gần đến mức bóng in cả lên bàn.

“Tôi không hề nhận ra... là phụ nữ à? Không, hay chỉ là quần áo treo trong phòng thôi nhỉ?”

Khó lòng phán đoán thêm điều gì từ tấm ảnh, cũng không biết khai thác theo hướng nào nữa, vì thế Shioriko đổi chủ đề.

“Ông nhà và ông Tanaka hay gặp nhau lắm ạ?”

Ông Sugio vuốt cái cằm đã hai ngấn, ngập ngừng đáp, “Ừ. Hồi tôi còn nhỏ, họ thường xuyên gặp nhau cho đến khi chụp tấm ảnh này này. Cha tôi và chú Tanaka đều yêu thích Dazai, thậm chí còn lập ra câu lạc bộ nghiên cứu về Dazai nữa. Đặt tên là ‘Hội Romanesque’ thì phải? Nói chung chính là điển hình cho thanh niên yêu văn chương thời xưa.”

“Romanesque?”

Dường như là một từ có liên quan với Dazai Osamu. Tôi đang cố lục lọi trí nhớ thì Shioriko ra tay tương trợ.

“‘Romanesque’ là một truyện ngắn trong cuốn Những năm cuối đời. Nó chép lại chuyện đời những thanh niên bất hạnh, kết thúc bằng cảnh họ gặp được nhau và tìm thấy sự đồng cảm. Đố là một tác phẩm thiên về các yếu tố mang tính ngụ ngôn.”

Đúng vậy. Tôi chưa đọc nhưng đã nhìn thấy cái tên này ở mục lục Những năm cuối đời. Ông Sugio lộ vẻ nghiêm khắc, như muốn khiển trách chuyện này mà còn không biết à.

“Cho cháu hỏi... hơi vô phép một chút, nhưng đã có chuyện gì xảy ra giữa ông nhà và ông Tanaka vậy ạ?”

Ông Sugio chết sững, không biết nghĩ gì mà cứ nhìn chằm chằm vào mặt bàn một lúc bằng ánh mắt xa xăm, rồi thở dài thườn thượt.

“Ừ, đúng là có chuyện. Bẵng đi một dạo chú Tanaka vắng bóng ở Vỏ Sò... Cha cũng không nhắc nhỏm đến chú ấy nữa. Hai nhà vẫn gửi thiệp chúc mừng năm mới đều đặn nên tôi không cho rằng họ đã cắt đứt quan hệ. Cha có đi viếng đám ma chú Tanaka và cũng có đi thăm mộ chú mấy lần.”

“Ông nhà không hé lộ gì về nguyên nhân sao ạ?”

“Ừ. Không, ít nhất là với gia đình. Cũng khó mở lời hỏi han lắm... Thật ra, tôi đã thăm dò một lần, sau khi chú Tanaka qua đời. Rằng hai người thôi gặp nhau, có phải là từ mặt nhau luôn rồi không? Cha không trả lời thẳng, chỉ nói rằng không định đoạn tuyệt. Sau đó thẫn thờ thêm một câu nữa, ‘Ai mới đau khổ, người phải đợi hay người để đợi đây?’”

Gần giống với câu Dazai từng nói với Dan Kazuo. Shioriko đăm chiêu như chìm trong suy tưởng, tôi đành lên tiếng thay.

“Ý ông là sao ạ?”

“Tôi cũng không biết nữa. Tôi cũng muốn hỏi xem ai biết ý cha là gì lắm.”

Có khả năng là xảy ra sự cố liên quan đến tác phẩm của Dazai rồi, nếu không ông Sugio-cha đã không cố tình trích dẫn như thế. Tôi chợt nhớ đến cuốn Những năm cuối đời bí ẩn của ông Tanaka Yoshio.

“Bác có biết gì về bộ sưu tập sách cũ của ông Tanaka Yoshio không ạ, cháu nghe nói ông từng có cuốn Những năm cuối đời bản đầu tiên do Sunagoya Shobo phát hành.”

Cuối cùng Shioriko cũng đề cập đến chuyện chính. Ông Sugio chớp mắt. Tôi nín thở, hồi hộp không hiểu ông sẽ cho chúng tôi câu trả lời thế nào.

“Tôi không biết chuyện đó. Tôi chỉ biết mỗi khi đến nhà chú lại đàm đạo về sách cũ với cha... tôi cũng chẳng nhớ rõ nữa.”

Tất nhiên rồi. Ai mà nhớ được hồi mình còn nhỏ, một ông chú bạn của cha đến nhà chơi nói chuyện gì kia chứ. À nhưng, Shioriko là ngoại lệ.

“Mà... Chẳng chắc có liên quan gì đến chú Tanaka hay không, nhưng tôi nghe đồn có một người sưu tập sách cũ ở Kamakura đang sở hữu cuốn Những năm cuối đời quý hiếm của Sunagoya Shobo. Cuốn sách đó là do Vỏ Sò bán ra hồi mới mở cửa.”

Đằng sau cặp kính, mắt Shioriko chợt lóe lên. Lời đồn này trùng khớp với việc Tanaka Yoshio từng mua rất nhiều sách cũ vào thời gian đầu của tiệm Vỏ Sò.

“Quý hiếm đến mức nào ạ?”

Shioriko hơi rướn người tới trước, nhưng ông Sugio lắc đầu.

“Tôi không biết tường tận như vậy. Tin đó tôi nghe sau khi cha mất, nên cũng không hỏi ông được nữa... Xin lỗi cháu nhé, toàn chuyện tôi không biết. Chỉ thế này chắc không giúp gì được cháu rồi, cháu cũng là đi tìm sách hộ người ta mà.”

Tôi nuốt nước bọt. Tại sao ông Sugio lại biết Tanaka Toshio nhờ chúng tôi tìm sách. Hay chính Shioriko nói ra... Không thể nào, cô cũng đang ngạc nhiên không thốt nên lời. Ông Sugio nhìn phản ứng của chúng tôi, bắt đầu bối rối.

“Ơ, không phải à?”

“Cháu có nhận lời tìm hộ sách... nhưng, sao bác lại...”

“Thì từ xưa đến giờ, người bên Biblia vẫn thường đến tiệm nhà tôi hỏi chuyện mà. Người nhà tôi nhiều năm đều làm chủ tịch hiệp hội, nên chuyện trong nghề kiểu gì nhà tôi cũng biết... Thấy nhớ chuyện cũ ghê.”

“Là mẹ cháu phải không ạ?”

Shioriko hạ giọng hỏi. Trước khi biệt tăm, Shinokawa Chieko cũng từng nhận các ủy thác liên quan đến sách cũ. Chắc chắn tâm trạng Shioriko rất phức tạp khi biết mình đang làm những việc giống hệt người mẹ mà cô ghét.

“Chieko thì tất nhiên rồi, nhưng thật ra người hay sang nhà tôi hỏi nhất là chú Seiji cơ, ông nội cháu ấy.”

“Sao ạ?”

Hai chúng tôi đồng thanh lên tiếng. Tại sao ông nội Shioriko lại xuất hiện trong câu chuyện này. Ông Sugio tròn mắt.

“Cháu không hề biết? Thật ra thì cũng không còn mấy người ở hội biết chuyện này... Chieko không kể với cháu à?”

Shioriko im lặng gật đầu, ông Sugio thì đưa tay vỗ trán.

“Tôi không ngờ đấy. Cũng tại ông nội và mẹ cháu đều không phải người hay tâm sự với gia đình... Người khởi đầu cho việc tiếp nhận ủy thác của khách hàng ở Biblia là ông nội cháu đấy. Đôi khi chú ấy nhận thù lao, coi như nghề tay trái. Sau này chú ngừng quản lý tiệm, nhường lại việc buôn bán sách cũ cho cậu con trai Noboru, còn nghề tay trái thì chuyển giao cho con dâu là Chieko.”

Bất ngờ thật, nhưng cũng hợp lý thôi. Chieko không thể thay mặt Biblia hành nghề nhận ủy thác về sách mà chồng và bố chồng không hay biết được. Bà lại còn hoạt động rất tự do, không hề bị chủ tiệm ngăn cấm? Nay xét khả năng nghề tay trái đó được chính chủ tiệm đời đâu truyền lại, thì câu chuyện trở nên dễ hiểu hơn.

“Tức là tiệm sách cũ Biblia từ xưa đến nay vẫn luôn nhận những ủy thác như thế này từ khách hàng ạ?” Tôi hỏi.

“Ừ. Chắc vậy. Tôi nghĩ là bắt đầu từ khi mới mở tiệm cơ.”

Tức là gần năm mươi năm qua, người của tiệm Biblia đã luôn giải quyết những bí ẩn xoay quanh sách cũ. Chúng tôi kế tục công việc đó mà chẳng hề hay biết gì cả.

“Có một dạo tối nào chú Seiji cũng đến nhà tôi, thảo luận chuyện gì đó rất nghiêm trọng với cha tôi... Có khi nào cha tôi trao đổi với chú về khúc mắc với chú Tanaka không nhỉ?”

“Phải chăng là liên quan đến cuốn Những năm cuối đời mà tiệm Vỏ Sò đã bán ạ?”

Shioriko cất lời, rõ là khát khao tìm hiểu cuốn sách bí ẩn có ghi chú của tác giả là cuốn sách thế nào.

“Phán đoán bây giờ đều vô ích. Nhưng nếu đúng như vậy, tôi đã hỏi cha cho rõ trước khi ông mất rồi... Vì chính tôi cũng tò mò muốn biết.” Ông Sugio cười đau khổ, nhấp một ngụm cà phê đã nguội ngắt. “Tuy nhiên, việc phải nhờ đến ông nội cháu, ắt là việc liên quan đến sách vở quý hiếm. Điều này thì chắc chắn luôn.”

7

Tạm biệt ông Sugio, chúng tôi lên chiếc xe van của tiệm để quay về Kita-Kamakura. Xe chạy qua khu phố mua sắm trước ga Totsuka, rồi rẽ ra tinh lộ chạy dọc đường sắt. Shioriko ngồi im lặng trên ghế phụ lái, một lúc sau cô khẽ nói.

“Em không hề biết ông nội cũng từng nhận lời tìm kiếm sách như chúng mình đang làm bây giờ... Em không tưởng tượng nổi.”

Tôi cũng vậy. Chúng tôi đang tìm hiểu chuyện xảy ra vào thời ông nội còn quản lý tiệm. Có lẽ vì thế mà mọi chuyện trở mông lung hơn mọi khi.

Tôi vừa lái xe vừa thầm sắp xếp lại mọi sự kiện xảy ra cho đến lúc này.

Chúng tôi đang lần theo dấu vết cuốn Những năm cuối đời bản in đầu, vốn thuộc sở hữu của ông Tanaka Yoshio. Cuốn sách này từng bán ở tiệm sách cũ Vỏ Sò cách đây gần năm mươi năm. Ông chủ tiền nhiệm của Vỏ Sò và ông Tanaka Yoshio đều là độc giả yêu thích Dazai, là bạn thân đến mức cùng nhau thành lập câu lạc bộ văn chương. Rồi họ thành ra xa cách, vì một nguyên nhân mà tôi chưa rõ. Ông chủ Vỏ Sò tiền nhiệm tìm đến ông nội Shioriko, tức ông chủ Biblia tiền tiền nhiệm, trao đổi chuyện gì đó. Ông nội Shioriko cũng rất rành về Dazai.

Hiện thời tôi chỉ biết đến thế. Rốt cuộc có ẩn tình gì, ông nội Shioriko liên quan thế nào, tôi không suy đoán được.

Chưa kể, người gửi thư khiến chúng tôi bị lôi vào mớ bòng bong này, người úp mở thông tin về cuốn sách cho Tanaka Toshio, người trong tấm ảnh chụp cùng Tanaka Yoshio và ông chủ tiệm Vỏ Sò... tất cả đều còn nằm trong màn bí ẩn. Cả cuốn Những năm cuối đời bản in đầu tiên có ghi chú viết tay của Dazai là thế nào, cũng không một manh mối.

“Toàn những thứ không thể hiểu được!”

Quả đúng như lời ông Sugio nói lúc nãy. Duy có một điều tôi không nghĩ là trùng hợp. Chính là việc tất cả mọi người liên quan đều yêu thích Dazai. Tôi linh tính rằng chỉ cần khám phá được những bí ẩn, một lúc nào đó chúng tôi sẽ tìm thấy cuốn Những năm cuối đời mà ông Tanaka Yoshio từng sở hữu. Nhưng cũng có thể đó chỉ là mong mỏi vẩn vơ của tôi.

Chợt nghe gai người ở mé trái, tôi nhìn sang thì thấy, Shioriko đang chăm chú nhìn tôi từ ghế phụ lái.

“Xin lỗi em, tôi chỉ lẩm bẩm một mình thôi.”

Tôi chống chế, mắt nhìn thẳng ra trước. Vì vướng một chiếc xe buýt, tôi không thể chạy nhanh hơn được. Sau đó thì dừng đèn đỏ. Tôi đang chằm chằm nhìn chiếc xe buýt phối màu kem và da cam tinh tế ấy thì nghe Shioriko hắng giọng.

“Em nghĩ là Daisuke đang rất cố gắng. Bác Sugio nói quá lời rồi. Nhưng... bác ấy không có ý gì đâu.”

“Sao?”

“Anh đừng bận lòng quá... em sẽ không nguội lạnh với anh đâu...” Như để khẳng định sự chân thành, tay cô nắm lại đặt lên ngực áo.

“Em nói gì vậy?”

Shioriko sững người. Giọng khàn khàn của ông Sugio bỗng như vang lên, “Nhưng về lâu về dài, kiến thức chênh lệch quá thì tình cảm sẽ nguội lạnh.” À, là chuyện đó à? Shioriko hiểu lầm rằng tôi vẫn băn khoăn về lời thuyết giáo của ông Sugio khi nãy à.

Khuôn mặt đang căng thẳng của Shioriko thoắt cái đỏ bừng. Cô gượng gạo quay đầu, giả vờ nhìn xa xăm ra phía cửa sổ.

“Không, em không nói gì cả.”

Giọng điệu cô trở nên kì lạ, còn tôi thì gần như muốn la lên.

“Rõ ràng...”

Shioriko vươn tay che miệng tôi. Bàn tay rất nóng. Đây là cảm giác gì vậy nhỉ, tim tôi cứ đập thùm thụp. Tôi chầm chậm gỡ tay cô khỏi miệng mình. Giữa chừng cô có kháng cự, nhưng sau đó cô nắm lại tay tôi thật chặt.

“Cảm ơn em.”

Tôi chân thành nói. Dù rằng cô hiểu nhầm, nhưng tôi rất vui vì cô đã động viên tôi như vậy.

“Không... không có chi.”

Shioriko vẫn cúi gằm mặt, nhấm nhẳng như thể đang giận dỗi. Dường như cô vẫn còn bối rối nên cứ ngọ ngoạy liên tục trên ghế. Cũng vì vậy mà bàn tay nắm tay tôi chặt hơn. Tôi biết là rất lạ, nhưng đây là lần đầu tiên tôi thực sự cảm nhận được chúng tôi đang hẹn hò.

Tôi còn muốn nắm tay cô lâu hơn nữa, nhưng vì đèn giao thông đã chuyển xanh nên tôi đành buông tay.

“Em nói không tưởng tượng được, tức là có thể chuyện ông nội nhận ủy thác không phải sự thật à?”

Tôi đợi đến lúc cô bình tĩnh lại mới lên tiếng hỏi. Xe buýt đằng trước đã rẽ sang hướng khác, tầm nhìn của tôi thoáng ra. Trên nền trời mây đen bắt đầu bao phủ, dường như sắp mưa.

“Không, em nghĩ đó là sự thật. Chính bác chủ Vỏ Sò đã nói vậy mà.” Shioriko trả lời. “Nhưng ông nội mà em biết là người nghiêm nghị, cau có... hơi khó gần. Em chưa từng thấy ai đến ủy thác ông việc gì bao giờ cả...”

Nghe chữ khó gần, tôi nhớ ngay đến cha Shioriko. Đàn ông nhà Shinokawa, vẻ ngoài và nội tâm trái ngược cũng không phải điều gì kì lạ. Như cha Shioriko, vợ bỏ đi đằng đẵng mười năm trời ông vẫn một lòng chờ đợi.

“Nhưng chắc chắn ông nội khác mẹ, ông không phải người đe dọa hay dồn người khác vào chân tường như bà ấy... Hồi còn trè, ông từng muốn trở thành cha xứ.”

“Cha xứ là linh mục bên Thiên chúa giáo ấy hả?”

Đúng là một nghề không ngờ tới. Xung quanh tôi không có ai làm nghề đó, vì thế tôi không tưởng tượng ra được.

“Vâng. Ông sinh ra trong một gia đình bên giáo rất sùng đạo. Ông tên Seiji, viết theo chữ Hán là ‘Thánh Ty’. Chữ Thánh trong từ ‘Kinh Thánh’ đó.”

Shinokawa Seiji, cuối cùng tôi cũng biết tên đầy đủ của ông nội.

“Ông không trở thành cha xứ nhưng vẫn luôn sùng đạo. Vì thế tiệm nhà mình mới tên là Biblia.”

Tôi nghiêng đầu khó hiểu, Biblia thì liên quan gì nhỉ.

“Trong tiếng Latinh, Biblia nghĩa là ‘Kinh Thánh’.”

“Á? Vậy ư?”

Tôi làm việc ở đây gần một năm, mà đến bây giờ mới biết ý nghĩa tên cửa tiệm. Tôi còn chưa bao giờ buồn thắc mắc sao tiệm lại tên là Biblia nữa chứ.

“Ngày xưa rất ít tiệm sách cũ lấy tên tiếng nước ngoài, nên khi tiệm mới mở cũng gây nên lời đồn này khác. Có khách nước ngoài còn tưởng nhầm tiệm chuyên bán Kinh Thánh.”

Nghe nói tôi mới nghĩ ra, cả Shioriko và bà Chieko đều học trường dòng nữ sinh. Cô gái này lớn lên trong gia đình thấm nhuần đạo Thiên chúa.

“Vậy Shioriko có đi nhà thờ không? Hình như không nhỉ?”

Có buổi cầu nguyện vào Chủ nhật nhưng Shioriko luôn bận rộn làm việc trong tiệm.

“Ông nội quan niệm, tôn giáo là tự do của mỗi người, kể cả người trong gia đình cũng không nên ép buộc. Em vẫn đọc Kinh Thánh đấy, nhưng không theo đạo. Nhà Shinokawa chỉ có ông nội là chịu lễ rửa tội... Mẹ thì em không rõ.”

Tôi chợt tò mò về bầu không khí giữa ông Seiji nghiêm nghị và bà Chieko bất cần. Tôi không nghĩ họ hợp tính nhau, nhưng nếu không tin tưởng con dâu, đời nào ông truyền công việc của mình lại cho bà?

“Ông nội đọc Dazai hình như cũng vì liên quan đến tôn giáo. Dazai hiểu rõ Kinh Thánh, cũng từng viết tác phẩm lấy đề tài từ Kinh Thánh. Trong cuốn Những năm cuối đời, có ‘Đứa trẻ tội đồ’, hơi mang màu sắc Thiên chúa giáo.”

Xe chúng tôi đã về đến Kita-Kamakura. Vừa dừng lại trước chắn tàu gần ga, thì điện thoại báo có mail đến. Tôi kiểm tra xem ai gửi.

“Là Tanaka.”

Tôi đang đọc mail thì tàu đi qua, thanh chấn cũng nâng lên. Tôi đưa điện thoại nhờ Shioriko cầm hộ rồi cho xe chạy. Dọc đường có rất nhiều du khách đang đi bộ nên tôi không thể lái nhanh được.

“Em xem mail giúp tôi được không?”

Dù sao đó cũng là tin nhắn cho Shioriko thôi. Cô bắt đầu đọc với vẻ mặt căng thẳng.

“Anh ta trả lời câu hỏi của mình. Anh ta nhắn lại tên tài khoản người đã cung cấp thông tin về cuốn Những năm cuối đời trên mạng xã hội và địa chỉ liên lạc với bạn của ông Tanaka Yoshio... Ồ!”

“Sao vậy?”

“Bạn ông Tanaka Yoshio có gọi điện cho anh ta.”

“Sao, bạn ông ấy chủ động liên lạc à? Rõ ràng là từng từ chối giúp đỡ mà.”

“Vâng... Ông ấy hỏi tại sao anh ta lại muốn tìm Những năm cuối đời, anh ta bèn giải thích rõ mọi chuyện, kể cả chuyện nhờ chúng ta tìm giúp. Nghe giải thích xong, ông ấy dập máy luôn...”

Chúng tôi về gần đến tiệm sách cũ Biblia. Hôm nay là ngày nghỉ nên tiệm đóng cửa, nhưng có ai đó đang ngó vào trong qua cửa kính. Là một người đàn ông luống tuổi, mặc sơ mi trắng cộc tay, đội mũ nồi xám màu.

“Người bạn đó tên là Kotani. Kotani Jiro.”

“Kotani....”

Tôi lầm bầm, đó là tên người đàn ông mắt xếch trong bức hình của ông Sugio. Người đàn ông đang đứng trước cửa tiệm của chúng tôi, dù chỉ nhìn thấy một bên mặt nhưng đường nét vẫn nhận ra được. Tôi chạy xe lại gần ông, hạ kính cửa sổ xuống.

“Ông... Ông đến có việc gì ạ?”

Shioriko rụt rè lên tiếng. Người đàn ông bỏ mũ xuống, vẫn đứng im.

“Tôi có chuyện cần nói với các cháu.” Kotani Jiro đáp bằng giọng khàn khàn.

8

Shioriko đưa ông Kotani vào căn phòng kiểu Nhật trong nhà Shinokawa. Ông ngồi quỳ ngay ngắn, thẳng lưng, đối diện với chúng tôi. Hiển nhiên, trông ông khác hẳn với người trong ảnh. Tóc trên đầu gần như không còn, làn da nhăn nheo hằn những nếp sâu.

Nhưng điểm khác biệt nhất chính là nét mặt. Trên mặt ông không còn điệu cười sảng khoái như trong ảnh nữa, thay vào đó là vẻ u ám khó tính.

“Một thanh niên tên là Tanaka Toshio đã tìm đến tôi.”

Ông không tự giới thiệu bản thân, cũng không vòng vo mà nói thẳng luôn. Tôi không biết có phải ông khó chịu hay không mà nét mặt ông nhăn lại.

“Chắc hai cháu cũng biết, cậu ta chính là tội phạm. Cậu ta được bảo lãnh để tại ngoại và đang đi săn tìm cuốn sách cũ của Dazai mà ông nội cậu ta để lại. Cậu ta cũng đã gọi điện cho tôi. Tôi từng từ chối một lần, nhưng lo lắng không biết cậu ta nung nấu âm mưu gì nên đã gặng hỏi. Tiện đây, cháu gái chính là người bị tên đó làm hại đúng không?”

Vậy là ông biết vụ việc năm ngoái. Dù sao ông cũng ở Kamakura, biết cũng không có gì lạ.

“Vâ... vâng, chính là cháu ạ.”

“Đã vậy, tại sao cháu lại nhận lời giúp tên bất lương kia đi tìm sách chứ? Một cô gái trẻ như cháu.... Nếu cậu ta đe dọa thì cháu cứ cho tôi biết. Tôi sẽ cùng cháu đi báo cảnh sát.”

Thái độ sốt sắng nhiệt tình của Kotani khiến tôi thay đổi hoàn toàn ấn tượng về ông. Có lẽ ông đến tìm chúng tôi vì lo cho Shioriko.

“Không ạ, cháu không bị đe dọa gì hết ạ. Cháu đã nghĩ kĩ rồi mới nhận đề nghị đó... Cháu cảm thấy cần phải tìm cuốn sách ấy.”

Cô bắt đầu giải thích mọi chuyện. Rằng cô đồng ý tìm cuốn sách là để cảnh báo người chủ hiện tại về mối nguy hiểm đang rình rập. Nhưng dù tìm thấy cuốn sách, cô cũng không có ý định cho Tanaka biết. Tất nhiên cô giấu chuyện lá thư đe dọa gửi tới Biblia.

Ông Kotani ngồi im lắng nghe câu chuyện, gương mặt vẫn khó đăm đăm.

“Nhưng mà những việc đó để cảnh sát làm có phải hơn không? Nhỡ có chuyện gì xảy ra thì sao?”

“Hiện tại mọi động thái của Tanaka Toshio chỉ xoay quanh việc tìm cuốn sách cũ của ông mình, nên cháu nghĩ ngay cả cảnh sát cũng không làm gì được anh ta đâu.”

Giọng Shioriko đã trở nên lưu loát tự lúc nào. Cứ nhắc đến sách là cô lập tức chuyển trạng thái.

“Tất nhiên cháu sẽ báo cảnh sát ngay khi cảm thấy nguy hiểm. Dù sao cháu cũng không định đi tìm cuốn sách một mình. Anh ấy luôn đi cùng cháu.”

Giọng Shioriko pha lẫn chút ngượng ngùng. À, cô ấy đang nhắc đến mình, mất một lúc tôi mới nhận ra. Thực sự Shioriko bắt đầu dựa dẫm vào tôi rồi.

“Cháu cũng sẽ chú ý ạ. Cháu sẽ không để cô ấy gặp nguy hiểm.”

Tôi ưỡn ngực nói, ông Kotani ngước nhìn tôi, có phần ngạc nhiên nể phục. Ánh nhìn đã bớt lạnh nhạt.

“Cậu to cao quá nhỉ!” Giọng ông vang lên đều đều. “Ban nãy tôi cứ tưởng là Tanaka chứ.”

Câu nói của ông khiến tôi sững lại. Tanaka ở đây không phải là cậu cháu trai bất kham đang săn lùng cuốn sách kia, mà là Tanaka Yoshio quá cố. Đã nhìn trên ảnh, tôi chắc chắn mặt mình và ông không hề giống nhau. Có lẽ vóc dáng có điểm tương đồng.

“Cháu nghe nói ông rất thân với ông Tanaka Yoshio, rằng hai ông vốn là bạn....”

Nghe Shioriko hỏi, ông Kotani sầm mặt.

“Không! Chúng tôi không phải bạn bè.”

Tôi nghiêng đầu thắc mắc. Chính Tanaka Toshio đã khẳng định người này là bạn của ông nội, mẹ ông Sugio cũng kể hai người họ từng cùng đến Vỏ Sò.

“Thỉnh thoảng tôi và hắn gặp nhau, trao đổi dăm ba câu, nhưng không thân đến mức là bạn bè... Sao nhiều người cứ hiểu lầm vậy nhỉ?”

“Hai người quen nhau như thế nào ạ?”

“Hồi đó tôi làm việc trong phòng chế tác của một trường quay phim ở Ofuna. Khi còn độc thân, tôi hay ăn tối ở quán cơm gần trường quay. Gọi là quán cơm nhưng đến tối thì cũng có chút đồ nhắm và rượu nữa, là chỗ nhân viên chúng tôi hay tụ tập. Nhưng hình như quán đóng cửa rồi.

“Ngày ấy, quanh trường quay có rất nhiêu quán như vậy. Tôi và Tanaka gặp nhau ở quán đó. Tanaka quen nhiều người ở trường quay nên thường đến Ofuna.”

“Có phải quán cơm Gora không ạ?”

Tôi nói tên quán cơm nhà mình. Sắc mặt ông Kotani thay đổi.

“Tại sao cậu biết? Gượm đã, cậu tên là Gora nhỉ. Phải chăng cậu là con trai Kinuko?”

“Bà Gora Kinuko là bà cháu ạ.”

Ông Kotani mỉm cười tự giễu khi nghe câu trả lời của tôi.

“Ừ nhỉ, làm sao con trai được chứ... Đã năm mươi năm rồi chứ ít gì. Nhưng thật là hữu duyên, cô ấy vẫn khỏe chứ?”

“Bà cháu mất được hai năm rồi ạ. Bà bị u não.”

“Vậy à? Cô Kinuko cũng... tôi không đến thắp được nén hương, thật không phải.”

Đột nhiên, ông Kotani lịch sự cúi người xin lỗi, khiến tôi phải vội vàng cúi người đáp lễ. Ừ thì hữu duyên, nhưng câu chuyện bắt đầu trở nên kì lạ rồi. Không chỉ nhà Shinokawa, mà cả nhà Gora cũng liên quan đến vụ việc. Chỉ đơn giản là tình cờ thôi sao?

“Ông Tanaka Yoshio cũng thường đến quán cơm Gora ạ?”

Tôi hỏi, cố nén xúc động. Có thể người đàn ông này biết gì đó về mối quan hệ giữa ông Tanaka Yoshio và bà tôi. Ông Kotani trả lời ngay.

“Hẳn là khách quen, nhưng không đến thường xuyên như tôi. Có điều tôi nhớ là lần nào đến hắn cũng trò chuyện rất lâu với Kinuko. Toàn là đàm đạo văn chương... Hình như còn hay cho nhau mượn sách nữa.”

“Cho mượn sách ạ?”

“Ừ. Tôi và nhiều khách quen khác cũng vậy. Hình như Kinuko yêu thích văn học cận đại giai đoạn Minh Trị và Đại Chính, nhưng cô ấy cũng biết cả những tác phẩm mới, thời thượng, mà các khách quen đến quán có nhắc tới. Cô ấy đối xử rất tốt với khách nào yêu thích sách... Còn cho ăn chịu ghi sổ nữa.”

Chuyện với ông Tanaka Yoshio thì tôi biết, nhưng đây là lần đầu tôi biết bà đối xử tốt với cả những khách quen khác nữa. Quán cơm Gora thời ấy còn sôi động, khác hẳn với quán cơm Gora vắng khách mà tôi biết.

“Ông cũng thường trò chuyện với ông Tanaka về văn học ạ?”

“Không... Tôi và hắn không có chung sở thích, nhất là niềm yêu thích hắn dành cho Dazai, rất thiếu chín chắn, không hợp với hắn. Các cháu đây làm trong ngành sách thì chắc cũng hiểu chứ. Văn của Dazai nổi thì có nổi nhưng thiếu chiều sâu.”

“Có thể cũng có những ý kiến như vậy.”

Shioriko đáp lại rất khẽ. Nét mặt cô vẫn vậy, nhưng người luôn ở bên cô như tôi lập tức nhận ra cô đang tức giận, ông Kotani liếc tôi đang lo lắng rồi tiếp tục câu chuyện.

“Ông ta rất giỏi tự trào phúng những dằn vặt trăn trở của bản thân và mang chúng vào tiểu thuyết. Khả năng đó tôi công nhận, nhưng chỉ hợp để đọc khi còn là học sinh thôi chăng? Chính tôi đây cũng thế. Khi trưởng thành tôi không còn hứng đọc lại tác phẩm nào của ông ta. Nếu không chết trẻ, chắc ông ta đã bị lãng quên lâu rồi. Xét trong Vô Lại phái[8] thì Sakaguchi Ango hay Ishikawa Jun mới là tác giả tuyệt vời. Chưa kể...”

“Cháu không nghĩ thế.” Shioriko cắt ngang, khiến ông Kotani ngạc nhiên. “Cháu công nhận, việc ra đi quá sớm mang lại cho Dazai danh tiếng nhất định. Nhưng Dazai không phải là tác giả duy nhất vướng bê bối trong Vô Lại phái. Tài năng của ông được đông đảo quần chúng và chính các đồng nghiệp công nhận. Ngay Sakaguchi Ango và Ishikawa Jun ông vừa đề cập cũng đã viết điếu văn tưởng nhớ và ca ngợi Dazai...”

Shioriko ngừng lời, dường như đã nhận ra tôi đang nắm lấy khuỷu tay cô. Cô cúi đầu xin lỗi ông Kotani.

“Cháu... Cháu xin lỗi, tại cháu thích Dazai...”

“Không sao... tôi cũng quá lời.”

Ông Kotani bối rối nhìn lảng đi hướng khác. Tôi nhận ra sự thay đổi trong thái độ của ông. Không rõ thay đổi theo hướng nào, chỉ biết cảm giác rất kì lạ. Dường như ông đang muốn che giấu điều gì.

“Cháu có một thứ muốn nhờ ông xem giúp. Daisuke, ảnh ban nãy đâu anh?”

Nghe hỏi, tôi lục túi xách trên đùi lấy ra tấm ảnh đen trắng. Khi chia tay, ông Sugio đã cho chúng tôi mượn. Trong một khoảnh khắc, tôi nhận ra ông Kotani đang cứng người lại.

“Các cháu lấy ở đâu ra vậy?”

“Tấm ảnh này là của con trai ông Sugio, cũng có mặt trong ảnh đó ạ. Ông biết tiệm sách cũ Vỏ Sò chứ?”

“Tôi có tạt qua vài lần, tại tôi cũng thích sách cũ.”

Shioriko trỏ hình hai cha con mà chúng tôi chưa biết tên.

“Hai người này là ai vậy ạ?”

Ông Kotani nheo mắt lại, người hơi ngả ra sau. Tại ông đang đeo kính lão, nhưng trông cũng giống như ông đang muốn tránh xa tấm ảnh.

“Người mặc đồ Nhật là Tomizawa, giáo sư đại học. Bên cạnh là cô con gái. Tomizawa nghiên cứu về Dazai nhiều năm, cũng từng viết nhiều bài bình luận, có danh tiếng nhất định trong giới nghiên cứu Dazai. Ông ấy giảng dạy ở trường đại học của Tanaka và Sugio. Đối với hai người họ mà nói thì ông ấy chính là ân sư.”

Ông Kotani chầm chậm nói như thể cân nhắc để sử dụng từ ngữ cho đúng. Hóa ra họ vẫn giữ liên lạc với thầy giáo cũ dù đã tốt nghiệp.

“Ảnh chụp ở Koshigoe phải không ạ?”

“Đúng. Vườn nhà Tomizawa. Nghe nói ông Tomizawa mua ngôi nhà vì đó là nơi có liên hệ với Dazai. Hình như ông vẫn ở đó, cô con gái đã ra ở riêng, nhưng vẫn qua lại chăm sóc ông luôn. Tanaka thường xuyên đến nhà Tomizawa, nghe ông giảng về Dazai.”

Thì ra người đàn ông mặc trang phục Nhật cũng là một độc giả cuồng nhiệt. Người bình thường không ai mua nhà chỉ vì lý do kia cả.

“Vì sao ông lại đến nhà cụ Tomizawa vậy ạ?”

“Tôi có nói tôi làm việc ở phòng chế tác của trường quay phim rồi nhỉ? Có lần tôi phải tìm một ngôi nhà trông ra Mũi Koyurugi để làm phim, thế là Tanaka giới thiệu nhà ông Tomizawa. Hôm đó tôi đến nhà ông ấy để khảo sát địa hình trước, đúng hôm Tanaka và Sugio tới nghe ông Tomizawa giảng về Dazai, theo lịch hoạt động của câu lạc bộ nghiên cứu Dazai do hai người họ lập ra.”

“Là hội Romanesque phải không ạ?” Shioriko nhớ ra.

“À, đúng cái tên đó... Hội viên chỉ có hai người họ.”

“Có phải tên hội là lấy từ truyện ngắn ‘Romanesque’ của Dazai không ạ?”

“Tôi không rõ, tôi chưa đọc tác phẩm đó. Tóm lại trong lúc hai người họ nghe ông Tomizawa giảng giải, tôi ra vườn chụp ảnh khảo sát. Xong xuôi mọi người cùng chụp ảnh kỉ niệm với nhau.”

“Vậy sau hôm chụp ảnh ông có qua lại nhà cụ Tomizawa không ạ?”

“Không. Bọn họ đều mê cuồng Dazai mà. Sở thích về sách của tôi khác bọn họ... Tôi có gặp lại ông ấy vài lần, không hơn. Chắc ông ấy cũng lớn tuổi rồi.”

Mọi chuyện bắt đầu xâu chuỗi với nhau rồi đây. Nhưng tôi vẫn thắc mắc về nụ cười của ông Kotani trong tấm ảnh. Lời ông kể lúc này dường như có điểm mâu thuẫn. Tôi nghĩ ông biết cặn kẽ hơn về tình hình năm mươi năm trước. Tôi liếc Shioriko, xem vẻ cô cũng chưa thỏa mãn với câu chuyện đó. Mà đây lại là chuyện liên quan đến chúng tôi.

“Không lâu trước khi chụp tấm ảnh này, hình như ông Tanaka Yoshio đã mua cuốn Những năm cuối đời bản in đầu ở tiệm Vỏ Sò... Ông có biết chuyện này không ạ?”

Shioriko đề cập vào vấn đề chính. Ông Kotani nhíu mày như suy nghĩ. Ông đang cố lục lại kí ức, hay đang tìm cách trả lời tránh đi, tôi không thể đoán được.

“Tôi từng nghe Tanaka nói hắn đang sở hữu một cuốn Những năm cuối đời rất quý. Nhưng tôi không biết nó quý ở chỗ nào... Hắn còn nói định đưa cho ông Tomizawa xem hộ vì không đủ tự tin xác định là sách thật hay giả.”

“Sau đó thì sao ạ?”

Shioriko nôn nóng rướn người tới trước, nhưng ông Kotani chỉ lắc đầu.

“Tôi không biết rõ đến thế. Các cháu tìm ông Tomizawa mà hỏi... Tôi sẽ cho số điện thoại, cả tên con gái ông ấy nữa.”

Ông lục túi lấy sổ tay, xé một tờ, mở xem danh bạ trên sổ tay rồi chép tên và số điện thoại ra giấy. Hai cái tên là “Tomizawa Hiroshi” và “Tomizawa Noriko”. Số điện thoại có mã vùng Kamakura.

“Đừng đả động đến cái tên Kotani với ông Tomizawa, cứ nói thác rằng ai đó cho các cháu số điện thoại này.”

Ông Kotani nói chắc nịch và chìa tờ giấy cho chúng tôi. Chắc chắn giữa họ đã từng có khúc mắc. Bằng không ông đã không ra điều kiện này.

Shioriko không hỏi tại sao, cũng chẳng trả lời rằng đã hiểu. Cô cứ nhìn chằm chằm vào ông Kotani qua cặp kính. Tôi nín thở im lặng quan sát, liệu có cách nào khiến người đàn ông bướng bỉnh này trải lòng với chúng tôi không nhỉ?

“Một thời gian sau khi chụp tấm ảnh này, ông Tanaka và ông Sugio không còn nhìn mặt nhau nữa. Ông biết không ạ?”

“Không.” Ông Kotani đáp cộc lốc, rồi chuẩn bị đứng dậy rời đi. “Nếu không còn chuyện gì...”

“Cháu có nghe bác Sugio nhắc một câu khi kể chuyện ngày xưa...” Shioriko ngắt lời. “Ai mới đau khổ, người phải đợi hay người để đợi đây?”

Trong một tích tắc, mắt ông Kotani mở lớn, dường như chợt nhớ ra điều gì. Nhưng ông lập tức kiềm chế sự xao xuyến.

“Câu này trong cuốn Tiểu thuyết Dazai Osamu của Dan Kazuo nhỉ. Tôi từng đọc rồi. Nó vốn là một câu trong phần mở đầu của ‘Chạy đi, Moerus!’. Chắc không có ý gì khác đâu.”

“Cháu nghĩ là có. ‘Chạy đi, Moerus!’ viết về tình bạn, Tiểu thuyết Dazai Osamu cũng viết về tình bạn, giữa Dan Kazuo và Dazai Osamu... Ông đọc ‘Chạy đi, Moerus!’ rồi, đúng không ạ?”

“Đúng, dù không thích, đọc cũng chỉ vì thầy dạy Văn hồi cấp hai khuyên đọc. Chẳng phải là tác phẩm gì ghê gớm. Tôi không hiểu sao người ta lại đánh giá cao nó nữa.”

Đột nhiên tôi nhận ra thái độ của ông Kotani kì lạ ở điểm nào rồi. Ông phê phán gay gắt các tác phẩm của Dazai. Không chỉ vậy, còn đề cập rất thường xuyên và dùng từ rất cay nghiệt. Không thích thì đừng đọc chứ? Hay thật ra là thích cực kì? Ông nói chỉ đọc những tác phẩm nổi tiếng, vậy tại sao lại ghét đến thế?

“‘Chạy đi, Moerus!’ là tác phẩm tiêu biểu của Dazai, nhưng nó được cấu tứ từ những tiền thân khác.”

“Ồ thật vậy ạ?”

Tôi buột miệng hỏi. Lần đầu tôi nghe đến chuyện này. Như thể bắt trúng mạch, ông Kotani thao thao tiếp tục.

“Nhà thơ, kịch tác gia người Đức Friedrich Schiller có sáng tác bài thơ Con tin, dựa trên thần thoại La Mã. Nhà vua độc ác phán án tử hình, hôn lễ của em gái, hoãn xử ba ngày, bạn thân làm con tin, hòa giải với nhà vua... Tất cả những chi tiết đặc trưng tạo nên ‘Chạy đi, Moerus!’ đều từ đó mà ra. Dazai chỉ chuyển thể thơ Schiller thành văn xuôi mà thôi.”

“Ở phần cuối ‘Chạy đi, Moerus!’ có ghi rõ tác phẩm dựa trên truyền thuyết cổ và thơ của Schiller mà ạ.”

Shioriko hạ giọng đáp, ông Kotani chỉ lạnh nhạt cho qua.

“Dù sao cũng chỉ là tác phẩm chuyển thể. Ai mà đọc Con tin rồi thì cần gì đọc ‘Chạy đi, Moerus!’ nữa. Bài thơ Con tin hay và cô đọng hơn nhiều.”

“Con tin quả là một áng thơ đẹp. Ông đọc bài thơ trong Tổng quan văn học thế giới do Chikuma Bunko phát hành phải không ạ?”

“Đúng. Cũng từ tuyển tập đó, tôi đã đọc được rất nhiều tác phẩm. Truyền thuyết đó tôi cũng đọc được trong nhiều cuốn sách khác. Như Bàn về nghĩa vụ[9] của Cicero chẳng hạn, hình như là ấn phẩm có obi màu xanh của Iwanami Shoten thì phải? Trong đó cũng giới thiệu ngắn gọn về Moerus và Selinuntius. Cuốn nào cũng ấn tượng hơn truyện của Dazai.”

Shioriko im lặng. Ông Kotani với tay lấy mũ định về. Nếu để ông về lúc này, chắc chúng tôi sẽ không thể gặp lại được nữa. Tôi đang không biết giữ chân ông bằng cách nào thì Shioriko lên tiếng.

“Ông đọc lại tên nhân vật chính trong tác phẩm cho cháu nghe được không?”

Cô tỏ ra quyết liệt một cách kì lạ. Ông Kotani chau mày.

“Cháu nói sao?”

“Bài thơ Con tin của Schiller cũng được, hay Bàn về nghĩa vụ của Cicero cũng được. Ông cho cháu biết tên nhân vật chính và người bạn được không ạ? Nếu hai tác phẩm gây ấn tượng với ông đến thế, hẳn ông phải nhớ tên nhân vật chứ ạ.”

Cả căn phòng chìm vào yên lặng. Ông Kotani im lặng như thể bị tấn công bất ngờ. Tôi tự dưng hoang mang. Rõ ràng ban nãy ông còn thao thao về hai tác phẩm kia, chưa kể lại là nguyên tác của “Chạy đi, Moerus!” nữa mà.

“Là Moerus và Selinuntius nhỉ?”

Tôi khẽ hỏi. Thật ngạc nhiên, Shioriko lắc đầu dứt khoát.

“Có rất nhiều tác phẩm dựa theo truyền thuyết đó, nhưng tên nhân vật không đồng nhất. Ví như trong bài thơ Con tin của Schiller hay Bàn về nghĩa vụ của Cicero, tên nhân vật không phải Moerus và Selinuntius, mà là Damon và Pythias.”

“Sao... khác hẳn à?”

“Vâng. Ở Nhật Bản, mọi người đều cho rằng tên nhân vật chính của truyền thuyết này là Moerus. Nhưng ở châu Âu cái tên Damon mới phổ biến. Khi bài thơ Con tin của Schiller xuất bản ở Nhật, người dịch đã dịch tên nhân vật chính thành Moerus. Dazai đã tham khảo bản dịch đó.”

Toàn là chuyện lần đầu tôi được biết. Cho dù có là một độc giả cuồng nhiệt của Dazai đi chăng nữa, kiến thức của cô gái này quả là đáng nể. Cô đang dùng những kiến thức đó buộc ông Kotani phải nói sự thật.

“Ông chưa hề đọc bài thơ Con tin hay tác phẩm Bàn về nghĩa vụ đúng không ạ? Nhưng ông lại biết rõ bản gốc của ‘Chạy đi, Moerus!’. Cháu nghĩ ông vốn là độc giả yêu thích Dazai, đã từng tìm hiểu về nguồn gốc các tác phẩm của ông ấy phải không ạ?”

Ông Kotani nuốt nước miếng, môi run run, “Không phải... tôi không hề đọc Dazai.”

Đến nước này mà ông ấy vẫn không thừa nhận.

“Cháu không nghĩ thế. Ông nói mình ghét Dazai, nhưng kì lạ là xung quanh ông lại có rất nhiều người yêu thích Dazai. Thật ra ông cũng là thành viên hội Romanesque như hai ông Tanaka và Sugio phải không ạ? Trong ‘Romanesque’ của Dazai, các thanh niên đều trải qua nhiều chuyện bất hạnh, gặp được nhau, tìm thấy sự đồng cảm và cuối cùng trở thành bằng hữu thâm tình. Xét cái kết đó, hội Romanesque mà chỉ có hai thành viên là một điều bất thường, số lượng không đủ.”

“Con bé này, chỉ nói linh tinh! Thiếu một người thì có sao đâu!”

Dứt lời, ông Kotani giật mình. Ngay cả kẻ chưa đọc tác phẩm như tôi cũng nhận ra. Chắc chắn đây chính là điều Shioriko đang chờ đợi. Cô phản biện ông Kotani không phải với tư cách độc giả yêu thích Dazai, mà vì muốn người đàn ông này hé lộ những gì ông biết về Dazai.

“Sao ông lại nghĩ ‘Romanesque’ có ba thanh niên ạ?”

9

“Thật ra, tôi đọc Dazai từ khi mới mười mấy tuổi, và đã thôi không đọc nữa.”

Ông Kotani cất giọng khàn khàn. Ngoài cửa sổ, cơn mưa bất chợt rơi xuống mặt đất. Căn phòng tối lại nhưng chưa đến mức phải thắp đèn.

“Việc tôi chuyển sang yêu thích các nhà văn khác thuộc Vô Lại phái cũng là sự thật. Dù làm việc ở trường quay phim, nhưng tôi yêu thích văn chương hơn là phim ảnh. Vì thế tôi không giao lưu với ai ở nơi làm việc, ngày nghỉ hầu như chỉ đọc sách một mình, cũng không có ai thực sự là bạn cả.

“Thế rồi một ngày, tôi tình cờ ngồi chung bàn với Tanaka và Sugio ở quán cơm Gora. Hai người họ vừa uống rượu vừa đàm đạo về sự tuyệt vời trong văn chương Dazai... Tôi nghĩ chủ đề chính là về ‘Chạy đi, Moerus!’. Bấy giờ tôi tuổi trẻ máu nóng, nghe thấy là không nhịn được nên đã chen vào phản biện.”

“Vì thế mà các ông quen nhau ạ?” Shioriko nhẹ nhàng hỏi.

“Đúng. Tôi không thể chịu nổi Tanaka luôn bắt chước Dazai trong mọi chuyện. Nhưng không cãi nhau không thành huynh đệ, chúng tôi trở thành bạn bè. Họ nói có người chỉ trích Dazai như tôi thì bàn luận càng thú vị. Khi đó chúng tôi đều còn trẻ. Cuối cùng sau khi thẳng thắn tranh luận, thấy tâm đầu ý hợp Tanaka bèn đề xuất thành lập hội ngay tại quán cơm. ‘Ba con người ba số phận, tình cờ uống rượu ở quán cơm. Chúng ta chính là hội Romanesque của Dazai rồi. Cái tên rất thú vị phải không?’, hắn đã nói thế.”

Thế rồi, ông Kotani quay sang phía tôi, cười bảo, “Kinuko vừa làm việc vừa tủm tỉm lắng nghe chúng tôi. Tối hôm đó cô ấy đã đãi cả bọn... Thế là chúng tôi thành bạn bè.”

Dù không tận mắt chứng kiến, tôi vẫn hình dung ra khung cảnh lúc bấy giờ. Khung cảnh xảy ra trong quá khứ xa xôi, ở ngôi nhà tôi đang sống hiện tại.

“Dù là hội nhóm do một lũ nghiệp dư lập nên, nhưng Romanesque cũng duy trì được mấy năm. Mỗi người chúng tôi tự nghiên cứu về đề tài văn chương yêu thích, rồi tụ tập ở quán cơm Gora công bố thành quả. Giáo sư Tomizawa đã giúp đỡ nhiệt tình. Ông có rất nhiều ấn bản đầu tiên và nhiều tài liệu nghiên cứu quý hiếm, không chỉ của mỗi Dazai. Ông cho phép chúng tôi vào kho sách đọc tự do. Một lũ trẻ con trong hình hài người lớn bèn bái sư, gọi ông là thầy. Nhưng...”

Ông Kotani nghẹn lời, mặt hiện rõ vẻ đau đớn. Có lẽ tình tiết tiếp theo rất khó nói. Rốt cuộc giữa ba người bọn họ đã xảy ra sự cố gì?

“Chúng cháu muốn biết rõ nội tình để tìm được cuốn Những năm cuối đời kia. Chúng cháu sẽ không nói cho ai biết hết.”

Shioriko giải thích thêm, để tìm sự đồng cảm. Ông Kotani hơi lắc đầu.

“Giờ thì có giấu cũng chẳng để làm gì. Tôi sẽ kể hết... Nhưng rồi, ba người chúng tôi bị thầy Tomizawa cấm cửa, chừng vài tháng sau khi chụp tấm ảnh này. Tôi nhớ là tầm giữa thu...”

Tôi nhẩm tính mạch thời gian, có lẽ là khoảng tháng Mười năm 1964.

“Tôi có nói tôi hỏi mượn khu vườn để làm nơi quay phim. Đó là sự thật. Tấm ảnh này cũng chụp khi tôi đến nhà thầy khảo sát địa hình. Quay phim xong, tôi được nghỉ vài ngày nên đã đến nhà thầy Tomizawa chơi. Nhưng bị đuổi ngay từ cổng. Cô con gái kể, ai đó trong hội Romanesque đã lấy cắp cuốn sách quý hiếm mà thầy trân trọng nhất.”

“Cuốn sách quý hiếm đó là...?”

“Cô bé không cho tôi biết, chỉ nói thầy dừng nghiên cứu về sách cũ rồi nên chúng tôi đừng có bén mảng đến nữa.”

Ông Kotani thờ ơ đáp. Tôi biết ông cố tình không thay đổi cảm xúc.

“Tôi biết kho sách của thầy có nhiều sách quý, nhưng tôi chưa bao giờ manh nha ý định lấy cắp cả. Tôi nghĩ nên tìm gặp Tanaka và Sugio để bàn bạc... Nhưng Tanaka tránh mặt, dù tôi gửi thư hay gọi điện. Tôi đến tận nhà tìm, hắn liền giả vờ vắng nhà.”

“Người lấy cắp là ông Tanaka ạ?”

Tôi rụt rè hỏi. Nếu thật vậy, không chỉ đứa cháu mà người ông cũng là tội phạm ăn cắp sách cũ.

“Tôi chỉ đoán thôi. Nhưng tôi không tin. Tanaka cũng như Dazai, là dạng công tử yếu đuối, không phải loại người đi lấy cắp đồ của người khác. Bấy giờ Tanaka giữ chức vụ quan trọng trong công ty gia đình, là người khá giả nhất trong số ba người chúng tôi. Thành ra tôi rất ngạc nhiên vì không liên lạc nổi với hắn. Tôi đoán hắn bỏ trốn nên gửi một bức điện tín, hẹn rằng ngày mai tôi và Sugio sẽ đợi hắn ở quán cơm Gora, nơi cả ba gặp nhau lần đầu. Chúng tôi sẽ giúp đỡ hết sức, nên hãy nói sự thật cho chúng tôi biết đi... Hắn không hề xuất hiện. Từ ngày ấy, hội Romanesque giải thể.”

“Vậy cuốn sách bị lấy cắp bây giờ ra sao ạ?” Shioriko hỏi.

“Câu chuyện cũng lạ lắm. Hình như một người quen của Sugio đã trả lại cuốn sách. Tôi không biết người quen đó là ai.”

Các tình tiết đang kết nối với chuyện cũ chúng tôi vừa nghe ở Totsuka. Hẳn là ông chủ tiệm Vỏ Sò đã nhờ ông nội của Shioriko tìm cuốn sách. Ông nội tìm ra và đem trả lại cho người chủ.

“Sugio không kể rõ sự tình cho tôi biết, cũng không dứt khoát Tanaka có phải thủ phạm hay không. Thế nên tôi bắt đầu nghi ngờ Sugio, phải chăng hắn cũng dây máu ăn phần trong vụ bê bối này... Tóm lại, ba chúng tôi đoạn tuyệt từ đó.”

Và có lẽ, đó cũng là lúc người đàn ông rạng rỡ trong tấm ảnh đánh mất nụ cười. Nỗi ngờ vực đối với bạn bè kéo theo thái độ phủ định các tác phẩm Dazai trong ông.

“Rồi tôi lấy vợ, sống nhàn nhã qua ngày. Tanaka và Sugio đều đã lìa xa trần thế. Tuy nhiên nhiều khi nghĩ lại, tôi vẫn trăn trở, dạo ấy Tanaka nghĩ gì, tôi có thể giúp gì cho hắn. Thỉnh thoảng tôi còn băn khoăn có khi nào Tanaka vẫn chờ tôi ở quán cơm Gora kia, hay chính Tanaka cũng đang để tôi chờ đợi không nhỉ?”

Ông Kotani nhắm mắt lại, chừng như hồi tưởng một kỉ niệm xa xưa.

“‘Selinuntius ơi, tha thứ cho tôi. Bạn luôn luôn tin tưởng tôi, tôi cũng chẳng bao giờ lừa gạt bạn. Chúng mình quả thật là đôi bạn tốt, chẳng khi nào nghi kị nhau. Bây giờ chắc bạn đang yên tâm chờ tôi? Ôi, phải chăng đang đợi chờ tôi?’”

Ông đọc đoạn trích một cách trơn tru, đoạn trích trong “Chạy đi, Moerus!” mà ngay cả tôi cũng biết. Vậy là ông đã nói dối khi bảo rằng chỉ đọc tác phẩm này một lần. Có lẽ suốt năm mươi năm qua, ông đã đọc đi đọc lại không biết bao nhiêu lần.

Người phải đợi đau khổ hay người để đợi đau khổ, ông Sugio dùng câu này chắc để ám chỉ ông Kotani và ông Tanaka Yoshio. Tanaka đã đoạn tuyệt bạn bè nhưng vẫn nói với gia đình rằng Kotani là bạn. Xem ra kẻ để đợi cũng chẳng bình tâm được phút nào.

“Thật ra tôi cũng rất tò mò về cuốn Những năm cuối đời mà các cháu đang tìm.” Ông Kotani lại nói. “Hai, ba tháng trước khi tuyệt giao, Tanaka đã mua cuốn sách ở tiệm nhà Sugio và mang đến cho thầy Tomizawa xem. Có lẽ cuốn sách đó có liên quan.”

“Ông đã nhìn thấy nó chưa ạ, nó thế nào?”

Họ thân như thế, chắc ông Tanaka phải khoe cuốn sách với bạn rồi chứ. Nhưng ông Kotani lắc đầu tiếc nuối.

“Chưa bao giờ. Nghe bảo trên đó có ghi chú của chính Dazai... Nhưng cuối cùng Tanaka không cho tôi xem.”

“Cuối cùng... là sao ạ?”

“Tanaka vốn định tìm hiểu xem những ghi chú trên đó là thật hay không, rồi thông báo tại hội Romanesque, nên muốn giữ bí mật đến khi công bố kết quả, không nói gì với cả Sugio và thầy Tomizawa. Tôi đã rất háo hức chờ đợi.”

“Vậy ư?”

Shioriko không giấu được sự thất vọng. Tôi cũng vậy. Chúng tôi hoàn toàn không có manh mối gì về mức độ quý hiếm của cuốn sách này. Nhưng ông Kotani lại nói.

“Tanaka từng thu thập tài liệu về những vụ tự tử bất thành của Dazai. Tôi nghĩ có thể có liên quan.”

“Tự tử bất thành, là vụ ở Koshigoe phải không ạ?”

“Có lẽ thế. Hắn nói rằng, trong khi tìm hiểu tài liệu đã phát hiện ra một sự thật còn kinh khủng hơn, và sẽ công bố cùng với cuốn sách kia. Có lẽ thầy Tomizawa hay biết ít nhiều, vì Tanaka sử dụng tài liệu có ở nhà thầy mà.”

Shioriko đặt tay lên miệng, vẻ trầm ngâm. Sự thật vẫn đầy bí ẩn. Những năm cuối đời kia là cuốn sách thế nào, Tanaka Yoshio có thực sự là hung thủ lấy cắp sách hay không... Muốn biết những chuyện đó, chúng tôi buộc phải tìm gặp người đàn ông tên là Tomizawa.

“Nếu tìm hiểu được điều gì, cho tôi biết nhé.” Ông Kotani nói, giọng trầm và nặng, nhưng khuôn mặt đã hết vẻ u ám. “Dù sự thật có tồi tệ đến mức nào cũng không sao. Tôi sẵn sàng chấp nhận... Tôi muốn biết suy nghĩ thực sự của Sugio và Tanaka hồi đó... Tôi muốn khi sang thế giới bên kia, có thể bình thản đi gặp cả hai.”

Tim tôi se lại. Đây là tâm nguyện thực sự của người đàn ông lớn tuổi này. Ông đang nhờ cậy chúng tôi một việc hệ trọng, một nỗi niềm u uẩn mang trong tim đã mấy chục năm qua.

“Cháu hiểu.” Shioriko gật đầu thật mạnh. “Cháu nhất định sẽ nói cho ông biết.”

Chuyện thứ hai:
Yêu cầu khẩn thiết

1

Tôi là Shunto, trước đây từng liên lạc với bạn để trao đổi thông tin về sách cũ.

Tin nhắn mở đầu như vậy. Shunto có lẽ là nickname.

Tôi nhìn vào màn hình máy tính qua vai Shioriko. Sau khi ông Kotani đi khỏi, tôi và cô mới cùng nhau đọc mail của Tanaka Toshio. Anh ta có đính kèm mail của người mê sách cũ nọ. Chúng tôi đọc mail này bằng máy tính của tiệm.

Cách đây ít lâu, bạn đăng trên diễn đàn là đang tìm thông tin về cuốn Những năm cuối đời do Sunagoya Shobo phát hành. Năm ngoái đọc báo, tôi được biết về vụ Tanaka Toshio, vì thế tôi ngờ rằng bạn chính là Tanaka Toshio, và là người thân của ông Tanaka Yoshio.

Nếu phán đoán của tôi là sai, bạn hãy dừng đọc ở đây.

Thú thật, tôi có nghe một nhà sưu tập sách cũ ở lân cận Kamakura kể rằng Những năm cuối đời vốn là của ông Tanaka Yoshio. Gần bốn mươi năm trước, người này đã mua lại sách của ông với giá rẻ, và đang giữ gìn rất cẩn thận.

Cuốn sách không có chữ kí tác giả, thậm chí một vài trang đã bị rọc rời, nhưng lại là cuốn sách đặc biệt quý hiếm vì có ghi chú viết tay của chính Dazai. Bản thân tôi không yêu thích Dazai, nên chỉ nghe để đấy chứ không háo hức xin chủ cuốn sách cho xem qua.

Tôi đã phân vân, không biết có nên chia sẻ với bạn thông tin này không. Nhưng là người có chung sở thích sưu tập sách cũ, vì thế tôi cũng hiểu được sự dai dẳng của bạn đối với cuốn Những năm cuối đời. Nếu bạn thực sự là Tanaka Toshio, và muốn biết rõ hơn về cuốn sách tôi đang nói, tôi rất mong được gặp và kể rõ sự tình cho bạn biết. Sau khi thương lượng, chưa biết chừng bạn có thể mua lại cuốn sách từ người chủ hiện tại.

Chờ hồi âm của bạn.

“Cái gì đây?”

Tôi buột miệng. Tin nhắn làm sao thế? Chẳng có thông tin gì cụ thể. Người gửi tin rốt cuộc là ai?

“Dựa theo nội dung ở đây, xem chừng người này muốn làm môi giới vụ mua bán cuốn Những năm cuối đời, rồi lấy chút tiền hoa hồng... Nhưng chỉ với ngần này thông tin em thấy khó xác định lắm.” Shioriko nói. “Tuy nhiên em nghĩ mục đích của người viết thì khá rõ ràng, đó là muốn làm Tanaka Toshio tò mò, buộc anh ta phải viết tin nhắn trả lời. Người này hé lộ một phần thông tin chính vì lý do ấy. Nhận được hồi âm là đạt mục đích, người này liền rời khỏi diễn đàn.”

Quả đúng là không thể gửi tin nhắn cho người đã xóa tài khoản. Khi Tanaka hồi âm lần đầu, cái tên Shunto vẫn còn trong diễn đàn.

“Tại sao phải rời khỏi diễn đàn?”

“Em cũng thấy lạ. Dù mục đích là bắt đối phương trả lời một lần thì cũng không cần rời khỏi diễn đàn như thế. Chỉ cần nói thác là giao dịch bất thành, rồi mặc kệ tin nhắn của đối phương là xong.”

Shioriko bật trình duyệt lên, mở diễn đàn kia ra, gõ tìm kiếm Shunto. Đúng như Tanaka nói, diễn đàn thông báo người dùng đã rời khỏi diễn đàn.

Người này không muốn ai truy ra tung tích của mình. Giả sử nếu sợ Tanaka spam thư như từng làm với Shioriko, thì chỉ cần thông báo với ban quản trị và cảnh sát là được. Không nhất thiết phải rời diễn đàn làm gì.

“Người này là ai, chúng ta hoàn toàn không biết. Giá mà ở đâu đó còn rơi rớt thông tin gì thì tốt quá...”

Cô mở một trang khác từ phần đánh dấu trang của trình duyệt. Là một nhóm trên mạng xã hội, có tên “Hội những người yêu sách cũ ở Kanagawa”. Thành viên tham gia gần năm trăm người, cũng chẳng đông lắm. Ở nhóm này có một vài mục chuyên biệt như thông tin sự kiện sách cũ trong tỉnh, hay thông tin về các tiệm sách cũ đã đóng cửa. Chắc người nhắn tin cho Tanaka có tham gia nhóm này, và chính Tanaka cũng vậy.

“Shioriko là thành viên nhóm này à?”

“Không. Thỉnh thoảng em có lướt xem thông tin, còn bình thường ngoài công việc em không dùng đến internet...” Cô vừa nói, vừa mở mục có tên Thảo luận. “Đây là mục sôi động nhất ở đây. Nếu người đó từng tham gia trang này, chắc hẳn đã từng đăng bài.”

Dù là mục sôi động nhất nhưng không có nghĩa là chứa những tranh luận gay gắt. Chỉ có thông tin như tìm thấy cuốn nào ở tiệm nào, bán sách cũ thì bán ở đâu lời nhất. Mỗi khi có ai đăng bài, phải sang hôm sau mới có ai khác trả lời. Tôi cảm thấy mọi sự kiện ở đây diễn ra khá chậm chạp. Cách dùng từ của thành viên đều điềm đạm, có lẽ chủ yếu là người lớn tuổi. Chúng tôi lục lọi lịch sử đăng bài trong nhiều tháng cũng không tìm thấy tài khoản nào tên Shunto.

“Có khi nào vì người này đã rời đi nên bài viết cũng bị xóa không nhỉ?”

Tôi thì thầm, nhưng Shioriko lắc đầu.

“Không. Tài khoản vô hiệu hóa nhưng bài viết vẫn còn, chỉ không hiển thị nickname và avatar nữa thôi.”

Nghe thế tôi mới nhận ra, có khá nhiều bài viết trống phần tên người đăng. Hóa ra đã bao nhiêu người đến và ra đi. Chúng tôi không tìm được bài viết nào của Shunto. Khi dò ngược lịch sử bài viết đến năm ngoái, tôi nhìn thấy một bài đăng quen thuộc.

Kuzuhara 10/3/2010 18:24

Tôi trông thấy cuốn Những năm cuối đời của Dazai Osamu do Sunagoya Shobo ấn hành trưng bày ở Bảo tàng Văn học ở Hase. Tình trạng sách khá tốt, chưa rọc. Xem chừng thuộc bộ sưu tập cá nhân, phải chăng là của một nhà sưu tầm ở Kamakura?

Sonogi 11/3/201013:41

@Kuzuhara. Tôi nghĩ đó là sách của chủ tiệm sách cũ Biblia bên Kita-Kamakura. Tôi đã ngó qua. Đó là một cuốn sách rất tuyệt.

Chúng tôi cùng im lặng một lúc. Nếu không có cuộc trao đổi này, Shioriko đã không bị Tanaka biết đến, cũng sẽ không bị thương. Cuộc trao đổi này quả thật đã vạch ra ranh giới vận mệnh. Nhưng nếu sự thật khác đi, tôi lại không được thuê làm nhân viên tiệm sách cũ Biblia, cũng không trở thành người yêu của cô gái này. Tâm trạng tôi đầy phức tạp.

“Người hỏi chính là Tanaka nhỉ?”

“Vâng. Đến lúc nhập viện em mới biết về cuộc trao đổi này. Tên tài khoản Kuzuhara lấy từ truyện ngắn ‘Người mù cười’ của Dazai. Nhân vật chính trong truyện tên là Kuzuhara Koto.”

Chúng tôi đọc lịch sử bài viết trước và sau cuộc trao đổi đó, nhận ra Kuzuhara tham gia khá thường xuyên, luôn chủ động đặt câu hỏi và chủ động trả lời các thành viên khác. Xem ra còn nhắn tin cá nhân với một vài người. Chắc chẳng ai ngờ anh ta lại làm ra chuyện kia.

“Không biết thêm gì về người tên Shunto kia rồi. Cũng không có cách nào tìm hiểu được.”

Shioriko tắt trang web đi.

“Vậy giờ chúng ta phải làm gì?”

“Em nghĩ chỉ còn cách hỏi chuyện cụ Tomizawa Hiroshi thôi. Chẳng biết liệu cụ có bằng lòng gặp mình không.”

Shioriko quay số điện thoại ông Kotani đưa khi nãy. Người bắt máy có lẽ là con gái cụ, bà Tomizawa Noriko, người cũng có mặt trong tấm ảnh. Shioriko từ tốn giải thích, nhưng bà không muốn tiếp chuyện. Bà chỉ đáp sẽ hỏi thử cha xem sao, rồi cúp máy luôn.

Phản ứng không được tốt cho lắm. Nhưng từ chối cũng là chuyện tất nhiên thôi. Nếu bà vẫn luôn cho rằng thành viên hội Romanesque lấy cắp sách của cha mình thì đời nào lại muốn giúp chúng tôi tìm kiếm cuốn sách cũ của Tanaka Yoshio.

Tôi rời mắt khỏi màn hình máy tính sáng lóa, nhìn quanh không gian âm u trong tiệm. Chẳng có mấy ánh sáng lọt vào từ cánh cửa kính đã buông rèm. Nếu hôm nay trời nắng đẹp, thì giờ này ánh tà dương đã rọi vào tiệm rồi.

Có nên điều tra từ hướng khác không nhỉ?

Không, khi nãy ông Kotani cũng đã nói, có lẽ chúng tôi nên báo cảnh sát. Tôi có cảm giác càng lún sâu vào vụ này, chúng tôi càng nguy hiểm. Những điềm báo cũng đã xuất hiện rồi.

Chợt thấy tay áo giật giật, tôi quay sang nhìn Shioriko.

Cô nghiêm túc đưa tôi mảnh giấy nhớ ghi “Anh sao thế?”. Tôi cố nén cười. Mấy hôm trước, từ khi cô chỉ đạo công việc cho tôi qua giấy nhớ, thỉnh thoảng chúng tôi lại trò chuyện với nhau bằng giấy và bút. Thoạt tiên tôi thấy thật vô nghĩa, nhưng dần dần nó lại trở thành thói quen của chúng tôi.

Đã vậy tôi cũng bắt chước theo. Tôi lấy giấy nhớ và bút dùng khi làm việc từ túi đeo vai đặt dưới chân và bắt đầu viết. Tâm trạng cũng trở nên thoải mái hơn.

“Giá mà chuyện này sớm kết thúc nhỉ!”

Tôi chìa mảnh giấy cho cô xem. Shioriko gật đầu, viết lời đáp lên tờ giấy nhớ của mình.

“Vâng. Việc của tiệm cũng bộn bề. Hôm nay là ngày nghỉ vậy mà...”

Đột nhiên cô dừng bút. Ngày nghỉ vậy mà gì? Tôi im lặng chờ cô viết tiếp, nhưng Shioriko lại cúi gằm mặt xuống. Tôi cũng không nhìn rõ mảnh giấy trên đùi cô viết gì nữa. Một lúc lâu sau, cô viết tiếp vài chữ nhỏ bên lề giấy. Không hiểu sao tay cô run run.

“Thật ra, hôm nay em rất muốn cùng anh đi đâu đó.”

Tim tôi như muốn nhảy ra khỏi lồng ngực. Trong mắt tôi chỉ còn Shioriko, tôi không buồn lo lắng lỡ em gái cô đột nhiên nhảy ra hay đang nghe trộm đâu đó quanh đây nữa. Tôi cúi xuống, viết ở lề giấy nhớ đặt trên đùi cô.

“Tôi cũng muốn vậy.”

Đột nhiên cây bút rơi khỏi tay cô. Tôi vô thức nhìn theo thì cô kéo đầu tôi lại. Đến khi tôi nhận ra thì làn môi mềm ấm đã áp vào môi tôi. Khuôn mặt cô và chồng sách choán lấy tầm nhìn của tôi. Nói mới nhớ, tôi chợt nghĩ. Tôi gặp Shioriko lần đầu là ngoài tiệm, nụ hôn đầu tiên của chúng tôi là trong tiệm. Quả là tôi có duyên với sách cũ mà.

“Tự dưng... xin lỗi anh... em đã cố nhịn, nhưng mà...”

Hơi thở dốc của cô vang bên tai tôi. Tôi cũng cố nhịn lắm đó chứ.

Lần này, đến lượt tôi chủ động.

2

Quá trưa, mưa ngừng rơi, bầu trời phía Đông bắt đầu hửng sáng. Tôi dừng xe trên đỉnh con dốc, cảm nhận làn gió biển thổi vào mát rượi.

Tôi và Shioriko đang đứng trước một ngôi nhà cổ mái lợp ngói. Tôi nghĩ ngôi nhà được xây theo kiến trúc phương Tây, nhưng không hiểu sao lại liền kề với nhà kho có tường trằng. Có lẽ chỗ này trước đây vốn là một nhà kho, rồi xây thêm tường nối liền nhà vào. Chưa hiểu tại sao.

Đây là nhà của gia đình Tomizawa ở Koshigoe. Hôm qua, con gái cụ Tomizawa Hiroshi có gọi điện lại, đề nghị chúng tôi sang nhà chiều nay. Vì không phải ngày nghỉ của tiệm sách, chúng tôi đành đóng cửa một lúc để đến đây. Khi nào đi học về, em gái Shioriko sẽ thay chúng tôi trông tiệm.

Cánh cửa sắt gỉ sét mở ra, Shioriko chống nạng vào trước. Cô bước từng bước chậm chạp, đầu vẫn cúi gằm. Từ sau nụ hôn kia, thái độ của cô trở nên kì lạ, lúc nào cũng cố tránh nhìn tôi. Tôi đã định mặc kệ, nhưng tình trạng này kéo dài khiến tôi xấu hổ theo.

Đột nhiên, Shioriko khựng lại, làm tôi suýt chút nữa va phải tấm lưng sau lớp áo cardigan của cô.

“Sao vậy?”

Nhìn theo hướng mắt cô, tôi cũng ngẩn người. Trước tiền sảnh là một khu vườn, nhìn thẳng ra biển Koshigoe. Nắng len qua mây rọi thẳng xuống, làm bừng sáng cả bờ biển màu xám tro.

“Đẹp quá!”

Shioriko khẽ thốt. Phía bên phải bờ biển là vách đá phủ đầy cây.

“Đó là Mũi Koyurugi nhỉ?”

“Vâng.”

Thật bất ngờ, khung cảnh vẫn y hệt như trong ảnh chụp cách đây mấy chục năm. Khu vườn với bãi cỏ được chăm sóc cẩn thận. Chắc chắn những người sống trong nhà này đã luôn trân trọng giữ gìn nơi đây.

Chợt gai người, tôi ngoảnh đầu về phía ngôi nhà. Từ cửa sổ lớn trông ra vườn, một cụ già nhỏ thó lưng còng đang chằm chằm nhìn chúng tôi. Tôi và cụ chỉ chạm mắt đúng một khoảnh khắc, tấm rèm cửa đã kéo vào đánh soạt. Tôi không kịp nhận ra mặt cụ, nhưng có lẽ là một trong những người xuất hiện trên ảnh kia.

“Đi thôi anh.”

Shioriko tiến về phía tiền sảnh. Có một đoạn hành lang lắp lan can giống kiểu nhà nông thôn phương Tây. Chúng tôi bấm chuông cửa gắn sâu vào tường, cửa liền mở ra. Một phụ nữ luống tuổi mặc áo len thụng màu đỏ ra đón chúng tôi. Mái tóc trắng cắt ngắn của bà hòa lẫn với màu sơ mi tươi sáng.

“Hô... hôm qua, bác có gọi điện cho cháu... Cháu là Shinokawa ở tiệm sách cũ Biblia ạ...”

“Tôi là Tomizawa Noriko. Rất vui được gặp các cháu. Cảm ơn các cháu cất công đến đây.”

Bà nói luôn một tràng, mắt liếc tôi đang đứng phía sau, mặt hiện rõ vẻ nghi ngờ, làm tôi nhớ lại lúc mới gặp ông Kotani, nhưng chí ít ánh mắt ông không lạnh lẽo thế này. Mặc dù tôi không cho rằng bà có ác cảm với chúng tôi.

Shioriko dùng bên tay không cầm nạng trỏ sang tôi.

“Đây... đây là... nhân viên ở tiệm, tên là Gora ạ.”

Dù ấp úng, nhưng hiếm khi Shioriko giới thiệu tôi như thế này. Trong lúc nói, mặt cô đỏ bừng khiến người ta khó mà cho rằng tôi và cô chỉ đơn giản là quan hệ chủ tiệm nhân viên. Bà Noriko bắt đầu nhìn chúng tôi bằng ánh mắt kì lạ.

“Cháu là Gora ạ. Chào bác.” Tôi xấu hổ cúi đầu.

Chúng tôi đi dọc hành lang âm u. Cuối hành lang là một cánh cửa dày chẳng mấy phù hợp, khóa bằng ổ khóa rất to. Có lẽ tiền thân là nhà kho, tường và nền nhà phủ màu vàng cũ kĩ, chỉ có tay vịn cao cỡ ngang hông là còn mới.

Bà Noriko đưa chúng tôi đến phòng khách kiểu Nhật nhìn ra biển. Ngôi nhà mang kiến trúc phương Tây, nhưng cũng có phòng kiểu truyền thống. Bà Noriko ngồi đối diện chúng tôi qua chiếc bàn thấp, không thấy cụ già lúc nãy đâu.

“Mẹ tôi mất cách đây năm năm, từ đó cha tôi sống một mình... Mỗi tuần tôi ghé qua vài lần.” Bà vừa nói vừa đặt hồng trà xuống trước mặt chúng tôi. “Tôi còn bận đi làm nên không có nhiều thời gian. Dù không tiện, tôi vẫn phải mời các cháu đến ngay hôm nay.”

Người phụ nữ này có cách ăn nói điềm tĩnh và thiên về lý trí. Giọng cũng rất dễ nghe. Có lẽ bà đã quen với việc giải thích, chưa biết chừng lại là giảng viên.

“Cụ... Cụ Tomizawa có nhà không ạ?”

Shioriko đã bình tĩnh hơn, nhưng vẫn không che giấu được sự lúng túng. Bà Noriko sầm mặt.

“Có. Cha tôi ở trong kho sách, ông không muốn nói chuyện với hai cháu, bảo có đến cũng kiên quyết đuổi về. Dù sao với cha tôi, mọi chuyện liên quan đến hội Romanesque đều là cấm kị.”

Nghe thế, tôi thấy thất vọng. Chúng tôi đã cất công đến tận đây rồi... Khoan đã. Vậy tại sao bà lại hẹn chúng tôi tới nhỉ?

“Nếu vậy, tại sao bác lại gọi chúng cháu sang ạ?”

Shioriko hỏi. Đúng thế, chắc hẳn phải có lý do.

“Người muốn nói chuyện với hai cháu là tôi, không phải cha tôi. Tôi muốn hỏi một chuyện, may ra các cháu biết.”

“Chuyện gì ạ?”

“Bốn mươi bảy năm trước, vụ việc xảy ra ở nhà này là sao? Cháu có nghe anh Shinokawa Seiji, ông nội cháu ấy, nói gì không?”

Người mù tịt mọi sự là chúng tôi đây này. Vậy mà giờ chúng tôi lại thành người được hỏi.

“Không ạ, ông cháu chưa từng đề cập... Như đã thưa chuyện qua điện thoại, chúng cháu đang tìm cuốn Những năm cuối đời của ông Tanaka Yoshio, trong quá trình tìm kiếm thì nghe đến gia đình bác. Cháu chỉ biết ông cháu đã tìm được cuốn sách bị lấy cắp của cụ Tomizawa thôi ạ.”

Bà Noriko cúi đầu thở dài, rõ ràng là khá thất vọng.

“Cháu xin lỗi... thật ra chính cháu đang định hỏi bác chuyện ngày đó.”

Shioriko cúi đầu nhỏ giọng nói, người phụ nữ gượng cười như đang xin lỗi.

“Không sao. Là tôi tự hi vọng thôi. Hồi ấy cuốn sách được trả về nhưng cả tôi và cha đều không biết là ai đã lấy nó và lấy như thế nào. Chính anh Shinokawa Seiji ra điều kiện rằng không được hỏi han cặn kẽ... Cho đến bây giờ, tôi vẫn không thể tin người ở hội Romanesque là thủ phạm. Trong ấn tượng của tôi, anh Tanaka, anh Kotani và anh Sugio đều là người đứng đắn.”

Người có ngoại hình đứng đắn không có nghĩa là sẽ không ăn trộm. Tôi đã chứng kiến một trường hợp như vậy rồi. Ngoài ra, ông Tanaka Yoshio không hề giải thích gì cho bạn bè cũng như mọi người ở nhà Tomizawa.

Bất chợt, tôi nhớ ra điều khiến mình bận tâm.

Thông thường, khi Shioriko nhận lời tìm hiểu về sách cũ, cô luôn cho người ủy thác biết sự thật, và yêu cầu thủ phạm xin lỗi người bị hại. Vì chúng tôi không báo cảnh sát nên mọi việc sẽ được giải quyết gọn gàng giữa những người liên quan. Tại sao ông nội lại không làm như vậy nhỉ? Nếu ông tạo điều kiện cho họ nhận lỗi và hòa giải, không chừng mối quan hệ giữa họ vẫn tiếp tục.

Phải chăng là vì nguyên nhân bất thường nào?

“Có lần anh Tanaka đã mang đến đây một cuốn Những năm cuối đời do Sunagoya Shobo ấn hành. Tôi nhớ là ở chính căn phòng này đây, trong lúc đợi dọn trà, cha tôi vừa mở sách vừa trao đổi với anh Tanaka...”

“Cuốn... Cuốn sách đó như thế nào ạ?”

Shioriko hỏi dồn, nhưng bà Noriko chỉ lắc đầu.

“Tôi không thấy rõ. Lúc đó tôi mới học cấp hai, không hứng thú với sách quý sách hiếm gì cả. Hình như cha với anh Tanaka so sánh nó với cuốn Những năm cuối đời ở nhà này thì phải.”

“Cụ nhà mình cũng có cuốn Những năm cuối đời của Sunagoya Shobo ạ?”

“Có mấy cuốn thì phải, trong kho sách ấy...” Bà Noriko trả lời lấp lửng. Chúng tôi còn đang ngơ ngác, bà đã tiếp. “Cha bắt đầu yêu thích Dazai từ thời sinh viên... Trước chiến tranh Thái Bình Dương, mấy cuốn sách đó chỉ là ấn phẩm cũ giá rẻ ngoài tiệm. Dù vậy cuốn Những năm cuối đời mà anh Tanaka mang đến lại là một cuốn khá hiếm. Vì tôi nhớ là cha rất ngạc nhiên.”

Một người nghiên cứu về Dazai, lại sở hữu không chỉ một cuốn Những năm cuối đời cũng phải ngạc nhiên về cuốn sách kia. Rốt cuộc nó là thần thánh phương nào?

Đột nhiên, bà Noriko khoanh tay lại, hơi ngả người về phía Shioriko, “Liệu cháu có thể tìm hiểu giúp tôi, dạo đó đã xảy ra chuyện gì được không?”

“Hả?” Tôi vô thức buột miệng. Tình hình xoay đi đâu thế này?

“Cháu có giới thiệu qua điện thoại rằng thường nhận giải quyết những rắc rối dạng này còn gì? Có xoay đủ cách tôi cũng không tìm ra chân tướng vụ lùm xùm ngày đó... Tôi luôn thấy khúc mắc trong lòng. Chắc chắn cha tôi cũng bứt rứt như vậy. Nếu các cháu làm rõ được bí ẩn xưa cũ, chưa chừng cha tôi sẽ cho các cháu biết về cuốn Những năm cuối đời của anh Tanaka.”

Tôi dần dần vỡ lẽ. Đây chính là lý do khiến bà Noriko gọi chúng tôi đến. Bà muốn biết ông Seiji đã tìm ra điều gì bốn mươi bảy năm về trước.

Nhưng chuyện trôi qua gần năm mươi năm rồi. Shioriko dù rằng tài giỏi, liệu có tìm hiểu tường tận được không đây? Cô từng suy đoán được bí mật sống để dạ chết mang đi của bà tôi chỉ qua bộ Soseki toàn tập, nhưng vụ việc lần này ngoắt ngoéo hơn nhiều. Người trong cuộc hầu như không còn trên thế gian nữa...

Thế mà...

“Cháu hiểu rồi ạ. Cháu sẽ tìm hiểu xem sao.”

Shioriko trả lời rành mạch, nét mặt và giọng nói như của một người khác, toát ra đầy vẻ đáng tin cậy. Cô đã hoàn toàn bật công tắc rồi. Tôi hiểu, để tìm được thông tin, chúng tôi buộc phải nhận lời đề nghị này, nhưng có lẽ điều Shioriko thực sự mong muốn nằm ở chỗ khác, đó là vụ ăn trộm sách mà ông nội từng phá giải và bí ẩn mấu chốt về cuốn Những năm cuối đời kia.

Cô đã tuyên bố nhập cuộc, tôi chỉ còn cách hỗ trợ hết sức mà thôi.

“Trước tiên, bác cho cháu biết về cuốn sách bị lấy trộm đi ạ? Nghe bảo là một cuốn sách quý của Dazai... Có phải Những năm cuối đời do Sunagoya Shobo ấn hành không ạ?”

Trong một thoáng, bà Noriko lộ vẻ lưỡng lự, “Không phải đâu. Cuốn sách bị lấy trộm không phải Những năm cuối đời.”

Bà hít một hơi thật sâu, nói tiếp.

“Mà là Yêu cầu khẩn thiết bản giới hạn do Getsuyoso phát hành.”

3

Vừa nghe tên cuốn sách, Shioriko sững lại. Khiến tôi đủ hiểu đây là chuyện đáng kinh ngạc. Mà cũng có thể nói là tôi chỉ hiểu đến như vậy. Tôi đành hỏi, “Yêu cầu khẩn thiết là sách gì?” Tôi nhớ là từng nghe cô nhắc đến nhan đề này cách đây mấy ngày, một tác phẩm dựa trên đề tài đạo Cơ đốc.

Shioriko chậm rãi ngoảnh sang tôi, mặt đỏ lên thấy rõ vì hưng phấn.

“Một truyện ngắn kiệt xuất vào giai đoạn giữa sự nghiệp của Dazai, phát hành năm 1940. Truyện viết dưới dạng lời thú tội, nhân vật chính là tông đồ Judas, kẻ phản bội Chúa. Y thổ lộ hết những cảm xúc từ trước đến nay đối với người thầy. Y yêu mến Jesus, nhưng lại luôn căm hận việc bị coi thường vì xuất thân thương nhân. Sau bao nhiêu giằng xé bởi những tình cảm mâu thuẫn, y vô tình tiết lộ hành tung của thầy nhằm mục đích trả thù. Nhận xong ba mươi đồng bạc, người này tự xưng tên là Judas Iscariot, câu chuyện kết thúc ở đó.”

Nghe khá hấp dẫn. Tình tiết trò phản bội thầy khiến tôi liên tưởng đến cụ Tomizawa và ba người kia, tôi cảm thấy hoàn cảnh của họ có phần giống nội dung truyện.

“Tác phẩm chỉ dài ba mươi tư trang bản thảo, Dazai đã viết liền tù tì như tâm se tơ. Nghe nói ông không chỉnh sửa nội dung bản thảo một lần nào.”

“Trong cuốn sách đó còn tác phẩm nào khác không?”

Tôi hỏi. Ba mươi tư trang thì làm sao đủ thành một cuốn sách.

“Không ạ, chỉ có duy nhất truyện ngắn ‘Yêu cầu khẩn thiết’ thôi. Sách tầm khổ B5 bây giờ, rất mỏng, chừng bốn mươi trang in. Nhà thơ Takanashi Kazuo đánh giá rất cao tác phẩm và đã đài thọ toàn bộ chi phí để in giới hạn 300 bản. Cùng với Những năm cuối đời ở Sunagoya Shobo, Yêu cầu khẩn thiết là sách cũ có giá trị cao nhất của Dazai.”

Giải thích một hồi cho tôi hiểu xong, cô quay sang phía bà Noriko.

“Cuốn sách kẹp tờ chữ kí đúng không ạ? Có phải cuốn sách to ngần này, có chữ kí của chính Dazai không ạ?”

Cô dùng đầu ngón tay vẽ một hình chữ nhật vào không khí, kích cỡ thon dài bằng cuốn tuần san.

“Ừ, tôi nhớ là có nhìn qua rồi. Vì khi cuốn sách được trả về, cha ngồi ở phòng này kiểm tra nó, tôi ngồi bên cạnh mà.”

“Bìa sách màu đỏ hay màu xanh ạ?”

“Không, tôi nhớ là màu vàng.”

Vai Shioriko hơi run lên, cô nhấp một ngụm hồng trà cố lấy lại bình tĩnh. Nhưng khi đặt tách xuống, nó lại chạm bàn khá mạnh.

“Đó là sách hiếm à?”

“Sách có kẹp tờ chữ kí của Dazai hay không, giá trị sẽ tăng giảm khác nhau lắm.”

“Màu bìa thì sao?”

Lây sự căng thẳng của Shioriko, giọng tôi cũng thấp xuống. Chắc đây cũng là sách hiếm như Những năm cuối đời của ông Tanaka Yoshio rồi.

“Yêu cầu khẩn thiết không chỉ có một màu bìa. Loại bán trên thị trường có màu đỏ, sách để tặng có màu xanh... Nghe bảo còn bản bìa vàng nữa, nhưng nó chưa bao giờ xuất hiện trên thị trường sách cũ.”

Tôi thấy lạnh sống lưng. Đúng là sách hiếm trong truyền thuyết rồi. Shioriko thay đổi nét mặt, tiếp tục hỏi người phụ nữ.

“Cụ nhà mua cuốn Yêu cầu khẩn thiết đó ở đâu vậy ạ?”

“Không phải mua, mà được tặng... trong thời gian nổ ra chiến tranh Thái Bình Dương.”

“Trong thời chiến...” Shioriko ngẫm nghĩ một lúc, rồi như sực hiểu. “Chính Dazai gửi tặng cụ phải không ạ?”

Tôi không tin vào tai mình. Sao có thể...

Nhưng bà Noriko lại không phủ nhận.

“Tôi có kể cha bắt đầu yêu thích Dazai từ thời sinh viên rồi nhỉ? Cha từng gửi thư cho Dazai, tỏ lòng ngưỡng mộ, rồi hai bên qua lại bằng thư từ và bưu thiếp. Việc Dazai giao lưu với thanh niên yêu văn chương thời ấy không phải là hiếm.”

Thật là lạ! Tôi vẫn luôn nghĩ về Dazai Osamu như một tác giả xưa xửa xừa xưa, vậy mà một trong những người cùng thời, có giao thiệp với ông vẫn sống đến tận bây giờ. Cái xa xưa kia có lẽ chỉ là ảo giác của tôi mà thôi.

“Sau khi tốt nghiệp đại học, cha sẵn sàng đợi gọi nhập ngũ. Khi ông đến nhà chào từ biệt, Dazai đã trao tận tay cuốn Yêu cầu khẩn thiết vừa ấn hành.”

“Như một món quà tiễn biệt phải không ạ?”

“Cha nói xem chừng Dazai không có ý gì đặc biệt cả, chỉ là sản phẩm vừa hoàn thành tiện thể đem tặng một độc giả hâm mộ trẻ tuổi đến thăm nhà thôi. Nhưng được gặp tác giả mình hằng kính trọng, lại nhận được món quà như vậy, kỉ niệm ấy đã giúp ông sống sót trên chiến trường.

“Sau chiến tranh, cha trở về được nhưng sức khỏe yếu dần, phải trú nhờ nhà họ hàng ở Tottori để dưỡng bệnh. Ông từng mong sẽ quay về thủ đô để gặp lại Dazai, nhưng không kịp. Vào cái ngày hay tin Dazai mất, ông đã quyết định dùng toàn bộ phần đời còn lại để nghiên cứu văn chương.”

Bầu không khí chìm trong im lặng nặng nề. Đối với cụ Tomizawa, cuốn Yêu cầu khẩn thiết ấy quý giá như sinh mạng. Vậy mà nó lại bị lấy trộm, tôi khó mà tưởng tượng được cụ đã suy sụp nhường nào.

“Cho cháu xem qua cuốn Yêu cầu khẩn thiết ấy với?”

Nét mặt bà Tomizawa tối lại, “Khó đấy. Sau vụ trộm, cha cấm cả người nhà đi vào kho sách. Chỉ mình ông có chìa khóa. Gần năm mươi năm nay, tôi chưa đặt chân vào kho sách lần nào.”

“Ơ... vậy chúng cháu không thể xem qua chỗ cuốn sách từng bị lấy trộm ạ?”

Đáp lại câu hỏi của tôi là nét mặt bất đắc dĩ.

“Đúng thế. Nhưng nếu chỉ nhìn một chút từ bên ngoài vào thì chắc là vẫn được. Tôi xin lỗi nhé.”

Chúng tôi không được nhìn trực tiếp cuốn sách cũ cũng như nơi nó bị lấy trộm. Tôi có cảm giác mức độ khó khăn càng lúc càng tăng. Nhưng Shioriko không hề tỏ ra dao động.

“Daisuke, anh có mang tấm ảnh theo không... Anh lấy ra đi.”

“À, ừ.”

Tôi lục túi đeo vai lấy tấm ảnh, đặt lên chiếc bàn thấp, xoay ảnh về phía bà Noriko. Nét mặt ảm đạm của bà thoáng bừng lên. Nhưng chỉ được chốc lát mà thôi, đọng lại sau cùng là hình bóng một nụ cười cô độc.

“À, là ảnh chụp hè năm đó, tôi vẫn nhớ rõ... Tôi từ trường về đúng lúc cha và các anh lấy máy ảnh ra vườn. Tấm ảnh này của anh Kotani phải không?”

“Nó ở trong album ảnh của ông Sugio ạ. Lúc này, ông Tanaka Yoshio đã mang cuốn Những năm cuối đời đến đây chưa ạ?”

“Tôi nhớ là đầu tháng Bảy... Đúng rồi, sau tấm ảnh này chừng một, hai tuần. Dạo đó, cứ vài ngày anh Tanaka lại ghé qua một lần. Ngày hè nóng nực mà anh ấy cứ giam mình trong kho sách hàng giờ liền, thật khổ quá đi. Mẹ tôi còn khóa cửa ngoài nữa.”

Câu nói thêm của bà khiến cả tôi và Shioriko kinh ngạc.

“Ông Tanaka Yoshio từng bị nhốt trong kho sách ạ?”

Bà Noriko nhắm mắt, lặng im mất một lúc, nếp nhăn bên khóe mắt hằn sâu xuống.

“Cũng có nhiều chuyện xảy ra... để tôi từ từ giải thích nhé.

“Ngày xưa, ngôi nhà này có rất nhiều thanh niên ra vào. Không chỉ sinh viên do cha hướng dẫn, mà ngay cả đám trai trẻ chỉ ở mức quen biết cũng thường được mời đến. Nhà gần biển mà, sang hè, khu vườn trước nhà có lúc chật kín thanh niên đi tắm biển về.

“Cha tôi, nói tốt thì là người rộng rãi, nói xấu thì là người cẩu thả. Trong số thanh niên ra vào ngôi nhà này cũng có kẻ xấu, đã lấy trộm tiền... Cuối cùng chúng tôi phải báo cảnh sát. Chuyện xảy ra vào khoảng mùa xuân năm ấy. Mẹ tôi nổi giận, yêu cầu cha không được cho thanh niên vào nhà nữa. Mẹ vốn là người nóng tính.”

Cho dù không nóng tính, mà nhà bị mất trộm tiền trong tình cảnh người ra kẻ vào nườm nượp như thế thì nổi giận cũng là chuyện dễ hiểu.

“Phải chăng người ở đây là mẹ bác?”

Shioriko trỏ vào cửa sổ của ngôi nhà, chỗ rìa tấm ảnh, nơi thấp thoáng bóng lưng một người nào đó. Bà Noriko liếc nhanh rồi xác nhận là đúng.

“Cha có gọi mẹ ra chụp cùng, nhưng mẹ không nghe... Mẹ không thích anh Tanaka và mấy người trong hội Romanesque lắm.”

“Tại sao vậy ạ?” Shioriko lên tiếng hỏi.

“Vì mẹ nghĩ các anh ấy cũng giống đám thanh niên trước kia. Dù vậy ba người họ đều hiểu biết sâu sắc về sách cũ, mỗi khi tìm được cuốn gì cha muốn có, họ đều mang đến đây. Cha vui mừng mua lại hết. Tiền mua sách càng ngày càng nhiều, nên mẹ gặp khó khăn về chi tiêu. Thật ra mẹ cũng muốn cấm cửa bọn họ chung với mấy sinh viên kia, nhưng cha nhất quyết không đồng ý. Cha nói rằng họ là những học trò có thể tin cậy được, là những người bạn thân thiết dù chênh lệch tuổi tác...”

Dứt lời, bà Noriko nhìn xuống tấm ảnh trước mặt. Tôi chỉ nghe kể mà cũng thấy nhức nhối trong lòng. Bốn mươi bảy năm trước, những người đàn ông này đều cười rạng rỡ, sợi dây kết nối họ là niềm tin cậy, ít nhất là cho đến khi chụp tấm ảnh này.

“Cụ bà sợ bị lấy trộm nên mới khóa cửa kho sách phải không ạ?”

Shioriko cất lời, người phụ nữ đang cúi đầu dường như đã bình tâm trở lại.

“Phải. Mẹ không hiểu gì về sách cũ, nhưng biết trong kho nhiều sách hiếm. Vì thế, nếu có ai trong hội Romanesque vào kho một mình, bà sẽ khóa tất cả cửa lại.”

“Cụ ông không nói gì ạ?”

“Tất nhiên cha bất bình, bảo rằng đừng có đối xử với họ như với kẻ trộm thế. Nhưng các anh Romanesque lại đồng ý với điều kiện này. Họ nói, chúng em hiểu nỗi lo của cô, hơn nữa chúng em cũng muốn tập trung đọc tài liệu, nên đóng cửa lại có khi thoải mái hơn. Thực sự, họ là những người rất biết điều.”

Nói cách khác, không có chuyện tranh thủ lúc vắng vẻ mang sách lẻn ra rồi quay vào kho sách được, vì không thể bước qua cánh cửa khóa kín.

“Ngoài ông Tanaka, ông Kotani và Sugio có vào kho sách một mình bao giờ không ạ?”

“Có mấy lần. Nhưng nhiều nhất là anh Tanaka, rồi anh Sugio… Anh Kotani hiếm khi vào lắm.”

“Họ có vào kho cùng cụ nhà mình lần nào không ạ? Ví như giúp cụ sắp xếp lại sách...”

Shioriko chống tay xuống chiếu, thận trọng xác nhận từng chi tiết.

“Cha luôn tự tiến hành sắp xếp sửa sang kho sách. Chẳng ai biết ông sắp xếp, dọn đẹp như thế nào đâu. Mỗi khi cha giam mình trong kho sách, đến mẹ tôi cũng hiếm khi làm phiền.”

“Mẹ bác là người giữ chìa khóa kho ạ?”

“Có hai chìa, mẹ và cha mỗi người giữ một chìa. Vì mỗi tháng một lần, mẹ lại vào kho sách để dọn dẹp. Cả hai luôn mang chìa theo bên mình. Sau vụ lùm xùm kia, cha giữ luôn hai chìa.”

“Mỗi khi vào kho sách, đồ đạc của mọi người thì làm thế nào ạ?”

“Mọi người thường đến tay không. Anh Tanaka có mang theo bút và giấy để ghi chép những gì tìm hiểu được. Dù vậy, mỗi khi họ rời kho sách, mẹ tôi đều kiểm tra cẩn thận xem họ có mang theo cuốn nào không.”

“Kho sách là nhà kho nằm cuối hành lang phải không ạ? Ngoài cánh cửa ấy, có lối vào nào khác không ạ?”

“Không, chỉ có một lối đó thôi. Ngoài ra có một cửa sổ gần trần nhà... nhưng cửa gắn song sắt và lưới thép để chống chuột.”

“Chắc mùa hè trong đó nóng lắm nhỉ?”

“Nóng. Họ thường chỉ mặc may ô khi ở trong đó... mồ hôi đầm đìa ấy.”

Tôi nghiêng đầu. Cửa kho sách bình thường đều khóa, hội Romanesque không thể tự tiện ra vào. Họ không mang theo đồ đạc khi vào kho, khi ra lại bị bà cụ Tomizawa kiểm tra cẩn thận.

“Nếu vậy... làm thế nào mà có người lấy trộm sách được nhỉ?”

“Tôi cũng muốn biết đây.” Bà Noriko gật đầu thật mạnh, như thể vừa được thấu hiểu.

“Bác không cho rằng họ là thủ phạm. Không thể nào mang sách ra khỏi kho được... Đã vậy, rốt cuộc là ai lấy, và lấy bằng cách gì?”

4

Bà Noriko dùng cả hai tay kéo vòng sắt, mở cánh cửa màu trắng sang hai bên. Bên trong còn một lớp cửa gỗ kiên cố có gia cường bằng kim loại nữa. Ở tay nắm móc một ổ khóa lớn. Chắc đây chính là cánh cửa mà bà bảo là không mở được đây. Nửa trên là chấn song gỗ to, bên kia chấn song phủ thêm lưới sắt.

Giữa chừng câu chuyện, chúng tôi xin xem qua kho sách. Nên giờ mới đến đứng ở cửa kho cuối hành lang thế này. Tất nhiên, chỉ xem bằng cách ngó vào bên trong qua khe chấn song mà thôi.

“Cửa bên ngoài không khóa ạ?” Shioriko hỏi.

“Xưa nay đều không khóa. Cửa trong cũng đủ kiên cố rồi. Tôi chỉ khóa cho đảm bảo mỗi khi gia đình đi đâu lâu ngày thôi.”

Đúng là cửa trong rất dày, đẩy nhẹ vẫn không suy suyển. Shioriko áp sát người vào cửa, gí cặp kính vào khe chấn song. Tôi cũng nhìn vào bên trên đầu cô.

Không có đèn, chúng tôi chỉ quan sát nhờ ánh sáng lọt qua khe cửa sổ nhỏ gần trần nhà. Những giá sách cao xếp thành hàng dọc theo tường, khoảng giữa cũng sừng sững mấy giá sách cao ngang lưng người. Ngoài cánh cửa này không có lối ra vào nào khác. Tôi hơi ghé mặt xuống mái tóc đen của Shioriko.

“Em thấy sao?”

“Quả là một bộ sưu tập sách cũ phong phú. Có cả những cuốn nghiên cứu và ấn bản đầu tiên của nhiều tác giả ngoài Dazai. Sách được sắp xếp cẩn thận... A!”

“Sao... sao vậy?”

“Daisuke, nhìn chỗ kia đi!”

Đột nhiên, Shioriko chọc ngón trỏ qua lưới kim loại. Cái gì thế nhỉ? Tôi hơi chùng gối cho cùng tầm nhìn, dõi mắt theo hướng ngón tay cô trỏ. Tôi chỉ nhìn thấy giá sách, không hơn.

“Trên giá trong góc, hàng thứ hai, gần Tuyển tập lý luận Dazai Osamu ấy ạ... Là cuốn Làn da và trái tim do Takemura Shobo phát hành năm 1940! Chắc chắn là ấn bản đầu tiên!”

Giọng cô vang lên ngay bên tai tôi. Tự nhủ đây là cơ hội học hỏi, tôi cố gắng tìm gáy sách.

“Là cuốn nào? Chỗ Tuyển tập lý luận Dazai Osamu...”

“Không phải. Trên đó một hàng, anh nhìn kĩ xem...”

Đột nhiên cô im bặt. Không biết từ lúc nào, chúng tôi đã má kề má. Không, phải nói là Shioriko ghé lại gần tôi mới đúng. Nhưng cô lập tức rời ra, tỉnh bơ quay về phía chủ nhà.

“Mọi người biết cuốn Yêu cầu khẩn thiết bị mất là khi nào ạ?”

Shioriko hỏi, vẫn rõ ràng rành mạch như những khi bàn về sách. Chỉ hiềm không giấu nổi khuôn mặt đỏ ửng của mình.

“Bấy giờ tôi đang chuẩn bị cho kì học mới, khoảng cuối tháng Tám... Cha viết xong một chuyên khảo, thu dọn tài liệu tham khảo đem cất vào kho thì phát hiện ra. Cái hộp, gọi như thế nhỉ. Chỉ còn một thứ giống như cái hộp bọc ngoài, cuốn sách bên trong không thấy đâu cả...”

“Hộp sách không bị lấy mất ạ?”

“Ừ. Cứ đâu tháng Bảy hằng năm là cha sắp xếp lại kho sách, nhưng tháng Bảy năm ấy không có gì bất thường cả, trừ việc hội Romanesque ra vào kho trong hai tháng Bảy, Tám.”

“Nhà mình không hỏi chuyện bọn họ cho rõ ạ?”

Bà Noriko đảo mắt ra hành lang. Hành lang vắng tanh, nhưng chúng tôi hiểu, đó là hướng căn phòng cụ Tomizawa đang ngồi.

“Cha suy sụp đến mức không còn tinh thần mà hỏi... Rồi đổ bệnh một thời gian dài.” Bà trả lời rất khẽ. “Anh Kotani và anh Sugio có đến mấy lần, nhưng cha không đủ sức tiếp. Mẹ thì bận chăm sóc cha, lại đang giận họ nữa nên tống cổ hết.”

Ông Kotani có kể là bị đuổi ngay từ cổng, và sốc nặng, nhưng chắc là không hề biết chủ nhà suy sụp đến mức sinh bệnh.

“Nhà mình có báo cảnh sát không?”

“Không, nhưng tôi nghĩ là mẹ đã chuẩn bị báo rồi. Nhưng ông nội cháu xuất hiện, nói rằng anh Sugio giới thiệu...”

“Ông bà nhà mình đã gặp ông cháu ạ?”

Bây giờ tôi mới để ý, ông Shinokawa suy đến cùng chỉ là chủ một tiệm sách cũ xa lạ. Chưa kể còn là người quen của kẻ tình nghi. Thông thường người ta sẽ không thích trao đổi với đối tượng này.

“Lúc đầu cha mẹ nhất quyết không gặp, chính tôi đã nhờ anh Shinokawa, xin anh ấy giúp tôi tìm lại cuốn sách của cha, xua tan nghi ngờ cho mọi người.”

Một lần nữa, hai chúng tôi đưa mắt nhìn người phụ nữ lớn tuổi ấy. Dù là bốn mươi bảy năm trước hay bây giờ, cũng đều là người phụ nữ này mở lời nhờ tiệm sách cũ Biblia tìm hiểu giúp.

“Tại sao bác lại nhờ ông cháu ạ?” Shioriko hỏi.

“Vì tôi nghĩ đó là người đáng tin tưởng. Anh ấy kiệm lời, nhưng chỉ cần đề cập đến sách cũ là trở nên hoạt ngôn ngay... Chưa kể, anh ấy còn rất thẳng thắn, khẳng khái. Anh thường nói, ‘Sách cũ là sách đã qua tay người. Trân trọng giữ gìn mối liên kết giữa sách cũ và con người chính là nguyên tắc của tôi’.”

Tôi vô thức nhìn cô gái bên cạnh. Câu nói này hơi giống câu cửa miệng của cô, rằng mỗi cuốn sách cũ truyền từ người này sang người khác luôn chứa đựng những câu chuyện trong nó. Cô có kể không mấy khi trò chuyện với ông nội, nhưng những quan điểm của ông đã nằm sẵn trong huyết thống và di truyền đến cô cháu gái.

“Sau đó, dần dần cha cũng tin tưởng anh Shinokawa, sau cùng còn trở nên vô cùng cảm kích... Vì chính anh ấy đã tìm lại được cuốn Yêu cầu khẩn thiết.”

Tuy nhiên, tôi không khỏi băn khoăn, một người vô cùng thẳng thắn khẳng khái như ông nội, sao lại để vụ việc kết thúc với chân tướng mập mờ như thế. Đã trân trọng mối liên kết giữa sách cũ và con người, thì cũng nên trân trọng mối quan hệ giữa người với người hình thành nhờ sách cũ chứ.

Hành lang kêu cọt kẹt, chúng tôi nhìn về hướng phát ra tiếng động. Cụ già nhỏ thó mặc áo nỉ, vừa bám tay vịn hành lang vừa lom khom lại gần. Tuổi tác khiến ngoại hình cụ thay đổi, nhưng đôi mắt vẫn y như trong ảnh.

“Cha!”

Bà Noriko lại gần, định đỡ nhưng cụ già đã xua tay từ chối.

“Cô bé này là Shinokawa Shioriko, cháu nội anh Shinokawa Seiji, hiện là chủ tiệm sách cũ Biblia. Còn cậu bé bên cạnh là nhân viên tiệm, tên là Gora.”

Bất chấp lời giới thiệu của con gái, cụ Tomizawa vẫn không thèm ngẩng lên nhìn chúng tôi.

“Tôi đã bảo không cho phép ai lại gần kho sách rồi kia mà!” Giọng khàn đục phát ra từ miệng cụ, nghe rất gay gắt. “Đi về đi!”

Cụ già ra khỏi phòng chỉ cốt để nói vậy. Cụ không hề có ý định chuyện trò với Shioriko. Bà Noriko run run can thiệp.

“Cha đừng nói thế. Họ là khách của con.”

“Đây là nhà tôi... Tôi không nhớ mình có mời ai đến.”

“Nhưng, chính cha cũng muốn biết chuyện năm ấy là thế nào cơ mà. Là ai, vì lý do gì lại lấy trộm cuốn sách?”

Cụ già vẫn nhìn chằm chằm vào một điểm trên sàn nhà, cơ thể bất động. Đôi mắt vô cảm, sắc thái khác hẳn nụ cười trong tấm ảnh kia.

Sau rốt, cụ chầm chậm quay đi, “Chuyện xưa cũ rồi, biết để làm gì.”

Cụ lẩm bẩm như than thở, từ chỗ tôi đứng không thể nhìn được vẻ mặt cụ thế nào.

“Bây giờ có biết cũng không thay đổi được sự thật là tôi đã bị phản bội.”

Dứt lời, cụ Tomizawa bỏ đi. Không ai nói được gì, chỉ biết dõi theo cho đến khi bóng lưng còng của cụ khuất hẳn.

“Xin lỗi, để các cháu khó xử.”

Bà Noriko xin lỗi chúng tôi, đóng cửa ngoài của kho sách lại, cùng chúng tôi quay về phòng khách. Cụ già lại tiếp tục cắm chốt trong thư phòng.

“Sau khi mẹ tôi mất, cha càng ngày càng trái tính trái nết. Hồi xưa... hồi vẫn còn kẻ vào người ra ngôi nhà này, cha tuyệt đối không nói những lời như vậy.”

Chính vụ việc bốn mươi bảy năm trước đã làm cụ Tomizawa thay đổi. Nhớ lại khuôn mặt đăm chiêu của ông Kotani, tôi đoán rằng những ai liên quan đến sự cố đó đều thay đổi.

“Dù cha nói vậy, tôi vẫn mong các cháu tìm hiểu giúp. Vì tôi đã canh cánh về nó bao nhiêu năm qua. Tôi hứa sẽ không tiết lộ thông tin gây tổn hại. Mục đích của tôi không phải là vạch trần tội ác hay truy cứu ai cả.”

“Cháu hiểu ạ. Cháu cũng muốn biết ông nội cháu đã làm gì.”

Shioriko đáp. Vụ việc lần này liên quan đến ông Shinokawa Seiji, tức là liên quan đến tiệm sách cũ Biblia trong quá khứ. Với Shioriko mà nói, cũng không phải chuyện của người dưng.

“Vậy cháu xin xác nhận lại một số điểm... Yêu cầu khẩn thiết bị lấy trộm vào khoảng tháng Bảy đến tháng Tám năm 1964. Trong thời gian đó, chỉ có năm người là hai cụ Tomizawa, ông Tanaka, ông Kotani, ông Sugio ra vào kho sách thôi, đúng không ạ?”

Bà Noriko gật đầu. Người trong gia đình tự động loại trừ, tất nhiên nghi vấn đổ dồn lên ba người kia. Shioriko nói tiếp.

“Hội Romanesque hầu như không mang theo gì vào kho sách. Riêng ông Tanaka mang theo giấy để ghi chép, đó là loại giấy thế nào ạ?”

“Giấy bình thường thôi. Khổ to, không có hoa văn. Anh ấy ghi chép rất nhiều.”

“Ông ấy không dùng sổ tay ạ?”

“Vì có mẹ tôi trông chừng nên anh ấy cố gắng tối giản đồ mang theo vào kho sách. Nhưng chỉ một tờ giấy mà đứng ghi chú thì cũng khó, nên về sau anh ấy dùng bảng kẹp giấy, bây giờ người ta gọi là bìa kẹp hồ sơ đó.”

Tôi biết, đó là tấm bảng kẹp giấy theo đúng nghĩa đen. Ở tiệm chúng tôi cũng dùng. Dù vậy, tôi cũng không thấy nó có tác dụng gì khi muốn mang sách ra khỏi kho.

“Theo bác, có thể giấu sách trong người được không ạ?”

“Dù khổ lớn nhưng cuốn sách khá mỏng, nên nếu gấp lại thì cũng giấu được... Nhưng khi cuốn sách được trả về, trên đó không có vết gấp nào cả. Nó được giữ gìn cẩn thận như ở đây, thậm chí tôi còn thấy nó đẹp hơn trước.”

Không ai gấp sách hiếm lại cả. Chưa kể, từ tháng Bảy đến tháng Tám là giữa hè, chính bà Noriko vừa rồi còn nói cả ba thanh niên đều mồ hôi nhễ nhại, có lẽ khó mà giấu sách trong người được.

“Sách được trả về còn đẹp hơn trước tức là sao ạ?”

Shioriko tò mò. Định xoáy sâu vào điểm này à, tôi nghĩ. Bà Noriko có vẻ cũng bất ngờ vì câu hỏi.

“Tôi không thể giải thích rành mạch được... Chỉ là so với lần trước cha cho xem, tự dưng tôi có cảm giác ấy. Trong khi đó, cha lại than thở rằng cuốn sách đã thành vô giá trị, nên có lẽ chỉ là nhầm lẫn của tôi thôi.”

“Cụ nói rõ rằng cuốn sách đã thành vô giá trị ạ?”

“Ừ, có vết rách nhỏ chẳng hạn...”

Không hiểu sao tôi thấy lúng túng. Rõ ràng là cùng một cuốn sách, liệu ấn tượng gây ra có thể khác biệt đến thế sao? Giá mà có cuốn sách ở đây thì ít nhiều sẽ kiểm chứng được.

“Cuốn sách được mang trả về lúc nào ạ?”

“Một tháng sau khi cha phát hiện ra nó biến mất. Khoảng cuối tháng Chín, đâu tháng Mười thì phải... Tôi không nhớ rõ ngày. Khi anh Shinokawa mang sách đến, cha cho phép cả tôi và mẹ vào ngồi cùng.”

“Mẹ bác có biết Yêu cầu khẩn thiết là sách quý không ạ?”

“Chắc chắn là biết, cha luôn giải thích rõ lý do về những món đồ phải sử dụng một cách trân trọng.”

“Ai cũng biết sách quý được để ở đâu trong kho sách ạ?”

“Sách quý xếp riêng ở một giá đặc biệt làm theo đặt hàng, nên nhìn qua một lần là biết thôi. Trong kho sách, ngoài Yêu cầu khẩn thiết ra còn vài cuốn sách quý khác, thậm chí có cả bản thảo viết tay và thư của các tác giả nữa... Cháu nghĩ có thể mẹ tôi chính là người lấy sách ra khỏi kho à?”

Bà Noriko cao giọng, rõ ràng là ngạc nhiên. Đúng là người giữ chìa thừa sức lấy sách ra khỏi kho. Bà Noriko cũng nói cụ bà Tomizawa không có thiện cảm với hội Romanesque, chưa chừng chính cụ dàn dựng để kiếm cớ cấm cửa ba người kia.

“Cháu xin lỗi. Để đưa ra được kết luận, cháu cần xét đến nhiều khả năng...”

“Cháu không cần xin lỗi. Tôi cũng từng nghi ngờ tương tự. Nói thật, với tính cách của mẹ tôi, bà có thể làm thế lắm. Chẳng may đó là sự thật, cháu cũng đừng giấu tôi nhé.”

Bà Noriko quả là kiên cường. Dù là hành vi đáng xấu hổ của người thân, bà vẫn muốn biết sự thật. Giống y như ông Kotani, dù là chuyện cay nghiệt đến đâu, dù nghe xong không thể chịu đựng được, ông vẫn không chấp nhận bị che tai bịt mắt.

“Cháu hứa... Cháu sẽ nói hết những gì tìm hiểu được.” Shioriko nhẹ nhàng đáp, rồi tiếp tục hỏi. “Còn người nào khác ra vào nhà này không ạ? Không cần phải vào kho sách, mà chỉ vào tới nhà thôi. Ai cũng được ạ.”

Bà Noriko dõi nhìn xa xăm, như cố lục lại kí ức xa xưa.

“Chuyện xảy ra sau khi các thanh niên bị cấm ra vào, nên hầu như không có ai cả. Bấy giờ cha tôi tập trung viết chuyên khảo nên cần yên tĩnh. Cùng lắm chỉ có bạn thân cùng lớp tôi thỉnh thoảng đến chơi thôi. Người bấm máy chụp tấm ảnh này chính là bạn tôi đó.”

Tôi nhìn lại tấm ảnh. Nghe bà nói tôi mới nhận ra mình hoàn toàn quên mất người chụp ảnh. Tôi vẫn tưởng họ hẹn giờ chụp tự động.

“Đợi tôi một chút nhé, hôm đó còn chụp kiểu khác nữa cơ.”

Bà Noriko đứng dậy, kéo cửa đi sang phòng bên. Lịch kịch một lúc, bà quay trở lại mang theo một tấm ảnh, đặt bên cạnh ảnh chúng tôi mang đến.

“Các cháu xem đi!”

Ảnh chụp tại vườn nhà này. Hai cô bé cấp hai mặc đồng phục thủy thủ ôm nhau cười rạng rỡ. Người chụp cùng bà Noriko là một cô bé đeo kính tóc cắt ngang vai. So với Noriko thì cô bé xinh xắn, bầu bĩnh hơn một chút.

“Nói mới nhớ, cậu ấy cũng ở Kita-Kamakura. Cha cậu ấy cũng mở tiệm sách cũ.”

“Bác Tsuruyo...” Shioriko thầm thì, xem ra là người quen.

“Ồ, cháu biết cậu ấy à? Đúng là Kugayama Tsuruyo đấy.”

Tôi nghiêng đầu. Tôi nhớ gần đây mình đã nghe đến cái tên Kugayama. Ở đâu được nhỉ?

“Ông nội cháu từng làm việc ở tiệm sách cũ của cha bác ấy, trước khi mở tiệm sách cũ Biblia. Tiệm sách tên là Kugayama...”

À, đúng rồi! Là tiệm sách Kugayama, nơi ông Shinokawa Seiji học nghề. Shioriko có nói nó nằm ở Isezakicho bên Yokohama.

“Đó là một tiệm sách cũ có tiếng trong tỉnh. Khi tấm ảnh này được chụp, chắc tiệm sách đã đóng cửa, thay vào đó là cửa hàng chuyên bán sách theo danh mục rồi ạ. Ông cháu không kể là từng làm việc ở tiệm sách Kugayama ạ?”

“Không thấy anh ấy đả động gì. Có lẽ anh ấy cũng không biết tôi và Tsuruyo là bạn thân đâu... Quả là trùng hợp bất ngờ nhỉ?”

Giới kinh doanh sách cũ vốn đã chẳng nhiều nhặn gì, lại trong phạm vi tỉnh Kanagawa thì việc mọi người quen nhau hết cũng không phải chuyện lạ. Dù vậy tôi vẫn thấy các chi tiết liên quan đến vụ việc này chứa đựng quá nhiều trùng hợp, nhiều đến mức khiến người ta bứt rứt.

“Tsuruyo rất dễ thương lại hoạt bát. Cậu ấy cũng thích sách, hiểu biết về sách hơn xa tôi. Có lẽ do ảnh hưởng từ ông bố.”

“Ông cụ Kugayama... Cha của bác Tsuruyo đã đến đây bao giờ chưa ạ?”

“Có đến mấy lần. Hình như bác ấy nghe Tsuruyo kể về công việc nghiên cứu của cha tôi, nên hễ có bản thảo viết tay hay thư của Dazai là ghé đến chào bán. Còn cha tôi, khi muốn tìm quyển nào, thường sẽ hỏi bác Kugayama đầu tiên.”

Tóm lại, cụ Tomizawa là khách quý của tiệm sách cũ Kugayama. Chủ tiệm biết sở thích của khách hàng nên mỗi khi gặp mặt hàng phù hợp lại đến chào bán, và cũng giúp tìm mặt hàng khách cần. Quả là một tiệm sách năng động.

“Nói mới nhớ, bác Kugayama cũng từng xem qua cuốn Những năm cuối đời của anh Tanaka đó.”

“Thế ạ?” Shioriko tròn mắt.

“Ừ, hôm anh Tanaka và cha tôi nói chuyện ở đây, một lúc sau bác Kugayama cũng đến. Có lẽ không tự tin vào khả năng giám định sách thật của mình, nên cha tôi mời bác Kugayama đến xem giúp.”

“Bác có biết kết quả giám định không ạ?”

“Không. Tất nhiên cha tôi thì biết.”

Shioriko thất vọng ra mặt. Khó mà khai thác được gì ở cụ Tomizawa. Hi vọng duy nhất còn lại là...

“Mình hỏi thăm bên tiệm sách Kugayama được không?”

“Không thể ạ... Cụ đã mất rất lâu trước khi em ra đời.”

Hẳn rồi. Người đó là thầy của ông nội Shioriko cơ mà. Nếu cụ còn sống, hẳn phải cao tuổi lắm rồi.

“Nếu còn sống chắc bác ấy sẽ cho chúng ta biết nhiều chuyện. Bác luôn tươi cười, đối xử với ai cũng hòa nhã, y như Tsuruyo.”

Hả?

Shioriko từng kể khác cơ mà. Ông Seiji nói “Chủ tiệm sách là một người vô cùng khó tính”, đã huấn luyện ông rất nghiêm khắc hơn mười năm, phải không nhỉ?

Cũng có thể tùy người mà ấn tượng sẽ thay đổi.

“Cháu sẽ gặp bác Tsuruyo hỏi thăm xem sao.”

Shioriko ngồi thẳng dậy, chuẩn bị đứng lên. Xem chừng cô muốn về rồi. Tôi phân vân xem có nên cất tấm ảnh trên bàn vào túi không, bởi bà Noriko vẫn đang ngắm tấm ảnh rất chăm chú.

“Nhớ thật đấy!” Bà thì thầm, chạm lên hai tấm ảnh. “Thời gian này tôi và Tsuruyo quấn quýt lắm, về sau mỗi người học một trường, tự nhiên dần dần không gặp nhau nữa... Chỉ liên lạc bằng thiệp chúc mừng năm mới thôi.”

Một nỗi sợ hãi mơ hồ dấy lên trong tôi. Hai người bạn từng thân thiết, không khúc mắc bất hòa gì, bây giờ sống cũng gần nhau, vậy mà mấy chục năm qua không hề gặp mặt.

“Cho tôi gửi lời hỏi thăm Tsuruyo nhé.”

Bà Noriko mỉm cười rạng rỡ.

Lần đầu tiên, tôi thấy bà giống hệt với cô bé trong tấm ảnh.

5

Chạng vạng hôm sau, tôi và Shioriko lững thững đi qua con dốc ở Kita-Kamakura, tìm đến nhà Kugayama. Từ giờ đến lúc hẹn với gia đình họ vẫn còn nhiều thời gian. Hôm nay, tôi xách theo một túi giấy, ngoài chiếc tui đeo quen thuộc trên vai. Trong túi giấy là lọ mứt việt quất mà Shinokawa Ayaka gửi. Tháng trước, trong lúc cô bé trông tiệm, bà Tsuruyo đã mang việt quất đến cho, cô bé đem việt quất làm mứt nên nhờ chúng tôi mang đến biếu bà coi như đáp lễ.

Cách cô bé giao lưu với hàng xóm không khác gì một bà nội trợ, khó mà tin rằng cô bé mới chỉ là nữ sinh cấp ba.

“Bà Tsuruyo có hay đến tiệm mình không? Tôi nhớ là mình chưa gặp bà bao giờ.”

“Thường thì bác ấy đi thẳng vào nhà chính, nên em chưa có cơ hội giới thiệu với Daisuke.”

Rất có thể tôi từng nhìn thấy bà Tsuruyo rồi, gần đây tôi ra vào nhà chính thường xuyên lắm mà.

“Nhà Shinokawa và nhà Kugayama qua lại với nhau lâu rồi nhỉ?”

Tôi hỏi bâng quơ, nhưng Shioriko đang mải trầm ngâm. Tiếng nạng điểm đều đều trên đường dốc nhỏ hẹp.

“Cũng không hẳn ạ. Cha em và bác Tsuruyo thân nhau. Họ chung một trường hồi tiểu học, nên coi nhau như bạn nối khố hoặc như chị gái em trai vậy. Bác Tsuruyo hơn cha em ba tuổi.”

“Vậy, ông nội em và chủ tiệm sách Kugayama...”

“Cụ Kugayama Shodai?”

“Ừ, ông nội em và cụ Kugayama Shodai không chơi bời gì với nhau à? Họ làm việc bên nhau những mười năm cơ mà.”

“Em cũng không rõ... Theo như cha kể, ông nội và cụ Kugayama chỉ gặp nhau ở hiệp hội sách cũ, nhưng hiếm khi đến nhà chơi. Cũng có thể tại tính cách nữa. Ông nội em khá khó gần, cụ Kugayama lại rất khó tính...”

“Lạ nhỉ, bác Noriko nói cụ ấy luôn tươi cười, đối xử với ai cũng rất hiền cơ mà. Nghe chẳng có gì chung cả?”

“Tươi cười với khách hàng thôi, chứ với nhân viên hay đồng nghiệp thì thái độ khác hẳn. Trong giới sách cũ, cụ ấy là người uyên bác lại giàu kinh nghiệm nên rất được kính nể.”

“Hẳn ông cụ cũng từng đi học việc ở tiệm sách nào đó?”

“Thoạt tiên cụ Kugayama làm việc ở một tiệm sách cũ trên Jinbocho[10]. Đúng năm khủng hoảng tài chính thời Chiêu Hòa nên lương thấp, điều kiện làm việc rất khó khăn. Cũng nhờ thế chỉ sau năm năm, cụ phụ trách toàn bộ mảng buôn bán trao đổi sách, trừ sách quý. Em nghe bên nhà Kugayama kể vậy. Sau chiến tranh, cụ tự mở tiệm sách ở Isezakicho, đồng thời xây được nhà ở Kita-Kamakura.”

Nghe chừng đúng là nhân vật lão làng thành đạt. Vất vả lập nghiệp từ hai bàn tay trắng, có đối xử nghiêm khắc với nhân viên và người trong nghề cũng không có gì là lạ.

“Bây giờ nhà Kugayama chỉ còn bà Tsuruyo thôi à?”

“Không, còn mẹ và con gái bác ấy nữa. Con gái bác ấy đang học đại học. Bác Tsuruyo ly hôn đã lâu, ra tòa xong mang con về nhà mẹ đẻ.”

Tôi hiểu rồi, vì vậy mà vẫn mang họ Kugayama.

“Hừm, mẹ bà ấy, là vợ cụ Kugayama Shodai nhỉ?”

“Vâng. Bà cụ đã già, mấy năm qua gần như liệt giường liệt chiếu. Cũng một năm rồi em mới đến gặp đây. Dạo trước em thường hay thăm hỏi, nhưng về sau...”

Shioriko bỏ lửng, cũng không có ý định kết thúc câu đang nói dở. Từ lúc ra khỏi tiệm đến giờ, nét mặt cô vẫn luôn ủ dột.

“Có chuyện gì à?”

Chợt cô dừng bước. Trước mắt chúng tôi là cầu thang bằng đá rất dốc, mỗi bậc đều cao một cách lạ lùng, kéo dài lên tuốt bên trên. Cầu thang hẳn đã có từ lâu, các gờ góc đều mòn hết rồi. Quả là rất khó khăn cho người bị thương ở chân...

Tôi rùng mình. Không phải Shioriko sợ gì dãy bậc thang. Mà là đang nhớ lại quá khứ hãi hùng kia.

Bởi đây chính là nơi cô bị Tanaka Toshio đẩy ngã.

“Đây là con đường duy nhất đến nhà Kugayama... Sau ngày ấy, em không đủ sức đặt chân lên bậc thang này nữa.”

Tôi nhớ lại cuộc đối thoại trong phòng bệnh cách đây một năm. Vào ngày gặp tai nạn, Shioriko đang đi trả cuốn sách mà người cha quá cố đã mượn.

“Người bạn cho cha mượn sách chính là bà Tsuruyo à?”

Shioriko khẽ gật đầu, đôi mắt sau tròng kính ngước lên dãy bậc thang. Ở đỉnh thang là rừng cây tạp, âm u hơn hẳn nơi chúng tôi đang đứng. Chắc Tanaka Toshio nấp đâu đấy trên đó.

“Hay hôm nay mình về đi?”

Tôi đề nghị một cách bình thường hết sức có thể. Tất nhiên chúng tôi có hẹn với nhà Kugayama, nhưng không đi cũng chẳng ảnh hưởng gì. Không cần phải gượng ép bản thân.

“Không, cứ đi thôi.”

Shiorio đáp rõ ràng, nhưng chân không nhúc nhích. Tôi im lặng, choàng một tay quanh eo cô, tay kia nắm nhẹ lấy bàn tay không cầm nạng của cô. Nếu cô mất thăng bằng, tôi sẽ đỡ được. Dù thế nào đi nữa, tôi cũng không để chuyện cũ lặp lại.

Shioriko liếc nhìn tôi, hít một hơi thật sâu.

Đặt chân lên bậc thang đầu tiên.

Lên hết cầu thang là trông thấy ngay nhà Kugayama. Đó là một ngôi nhà hai tầng màu trắng thiết kế kiểu Tây, cửa sổ thẳng đứng với cánh đôi mở sang hai bên trông khá ấn tượng. Xem chừng ngôi nhà xây đã lâu, nhưng mặt tường không hề nứt nẻ hay bong tróc, chứng tỏ nó được chăm sóc rất cẩn thận.

Chúng tôi bước qua cổng, vừa tới cửa nhà thì một bóng người xuất hiện từ khu vườn um tùm hoa cẩm tú cầu. Đó là một cô gái trẻ mặc áo parka màu vàng và váy ngắn, mái tóc thẳng dài, tạo hình hơi giống Shioriko.

“Chào chị Shioriko, chị đến đúng giờ ghê!”

Cô gái đút tay trong túi áo, cười với chúng tôi, giọng lanh lảnh. Cô có đôi mắt to và khuôn miệng khá rộng so với đầu nên dù trong ánh chiều nhập nhoạng, hàm răng trắng của cô vẫn nổi bật. Dù khuôn mặt hơi góc cạnh, nhưng rất đẹp. Trông ít tuổi hơn tôi, chắc là cô con gái đang học đại học của nhà này.

“Em vừa dắt chó đi dạo về. Chị đến tìm mẹ em à?”

“Ừ. Bác Tsuruyo có nhà không?”

“Chắc mẹ đang đợi chị trong nhà đó... Á à!”

Cô gái ngước lên nhìn tôi bằng ánh mắt đầy tò mò và hứng thú, khiến tôi lập tức mất bình tĩnh. Tôi ho khẽ một tiếng, rồi tự giới thiệu.

“Anh là Gora, làm việc ở tiệm sách cũ Biblia. Chào em!”

“Em chào anh. Em là Kugayama Hiroko. Anh Gora là bạn trai chị Shioriko nhỉ?”

Cô gái hỏi không e dè. Lời đồn vang đến tận đây rồi sao? Shioriko cũng sững người lại. Rốt cuộc chuyện của chúng tôi đã lan đi bao xa.

“Em nghe ai nói vậy?”

“Ayaka chứ ai, hôm trước, ở Biblia.”

Quả nhiên. Không cần hỏi tôi cũng đoán ra, nhưng cô bé thực sự quá trớn rồi.

Hiroko nhìn xuống túi giấy tôi cầm.

“Mứt Ayaka làm phải không?”

“Phải.”

“Em biết mà. Em chờ mãi. Hôm trước cùng mẹ mang việt quất đến Biblia, em có nhắn nếu làm mứt thì nhớ để phần cho em.”

“Đây, của em.”

Tôi đưa túi giấy cho cô. Đáng lý người đưa phải là Shioriko, nhưng không thấy cô phản ứng gì.

“Cảm ơn anh. Anh chị vào nhà đi.”

Cô gái mở rộng cửa cho chúng tôi vào, tiền sảnh cũng là khu vực cầu thang lên tầng. Trong nhà hơi tối, có lẽ bóng đèn đã lâu chưa thay.

“Chị có qua chào bà em không? Chắc bà đang ngủ.”

Hiroko quay sang hỏi. Shioriko cặm cụi tháo giày, trả lời mà không ngẩng mặt lên, “Có.”

“Trong lúc ấy em đi gọi mẹ nhé. Chắc mẹ ở tầng hai thôi.”

Cô đưa ánh mắt đầy thâm ý nhìn tôi, rồi vỗ nhẹ lên vai Shioriko.

“Anh ấy được đấy. Em ghen tị quá đi.”

Dứt lời, cô lao vút lên cầu thang. Tôi không khỏi băn khoăn về ý nghĩa câu nói. Nhận xét tôi thường phải nghe là vai u thịt bắp, hoặc ánh mắt đáng sợ, đây là lần đầu tiên có người khen tôi. Ngay cả bạn gái cũ cũng chưa bao giờ khen tôi như vậy.

Chắc chỉ khen xã giao thôi, giống như khen cái túi mới của bạn mình dễ thương dù trong lòng không nghĩ vậy.

“Daisuke...”

Đột nhiên nghe tay áo giật giật, tôi đưa mắt nhìn. Shioriko đã cởi xong giày, đang chằm chằm nhìn tôi với vẻ tức giận.

“Sao vậy?” Tôi bắt đầu cởi giày.

“Không có gì!”

Cô quay ngoắt đi.

Nhận ra cô đang dỗi, tôi khó nhọc che giấu nụ cười sung sướng. Được một cô gái mới gặp khen, cũng không vui bằng bắt gặp biểu cảm này của Shioriko.

6

“Cháu xin phép!”

Shioriko mở cửa. Nghe bảo đi chào một cụ già nằm trên giường, tôi đã nghĩ đây là phòng ngủ. Hóa ra lại là phòng khách có sofa và một chiếc bàn thấp. Chưa kể không có ai trong phòng cả.

Shioriko băng qua phòng khách rồi đứng trước một tấm rèm mỏng. Nhìn kĩ thì phía sau tấm rèm còn một căn phòng khác. Bên trong không thấy bật điện.

“Lâu rồi cháu mới được gặp bà, bà Mari. Cháu là Shioriko đây ạ.”

Cô cất tiếng chào với qua tấm rèm, nhưng không có ai trả lời. Cụ già này tên là Kugayama Mari.

Từ tầm nhìn cao hơn Shioriko, tôi cũng ngó vào căn phòng mờ tối. Thứ hiện ra trước mắt tôi đầu tiên là gáy sách. Hai bên tường là hai giá sách cao ngất ngưởng. Tuy không đọc được tên sách, nhưng tôi biết là sách cũ. Có lẽ căn phòng này trước kia là thư viện cá nhân, trong góc còn có một chiếc bàn và ghế thay cho giá đọc sách.

Chính giữa phòng là một chiếc giường chuyên dùng để điều dưỡng người bệnh. Một bà cụ đắp chăn đến cổ đang nằm trên đó. Bà ngủ rất say, mái tóc bạc óng như tơ tết gọn gàng trông thật đẹp.

Tôi nghĩ chắc hẳn trong nhà phải có một phòng ngủ khác, nhưng để tiện chăm sóc bà cụ nên mới chuyển giường vào đây. Người nhà có lẽ cũng thường xuyên ở phòng này, vì cạnh giường có đệm ngồi và một chiếc bàn thấp, có cả ti vi và máy tính xách tay.

“Sách ở đây đều do chính bà tự tìm kiếm và sưu tập đó ạ. Bà thích sách cũ lắm.”

Shioriko chầm chậm giải thích. Từ nãy đến giờ, tôi luôn cảm thấy một khoảng cách vô hình giữa cô và người nhà Kugayama. Với một gia đình sở hữu nhiều sách cũ thế này, Shioriko phải thân thiết hơn bình thường mới đúng chứ.

Hừm?

Nếu như toàn bộ chỗ sách này là của bà cụ đang ngủ kia, vậy ông Kugayama Shodai không để lại cuốn sách nào sao? Hay vẫn còn một thư phòng khác?

“Cho tôi hỏi...”

Tôi định thắc mắc thì cửa phòng khách mở ra, hai người phụ nữ đi vào. Một là Hiroko, người còn lại chắc là mẹ cô gái. Tôi vô thức nhìn lại bà đến hai lần. Bà là bạn học của bà Noriko, chắc hẳn tuổi tác cũng đã cao, vậy mà mái tóc để xõa ngang vai vẫn còn đen óng. Bà có khuôn mặt tròn, đeo kính, dáng người nhỏ hơn cô con gái.

Tất nhiên dáng vẻ bà là của người đã có tuổi, nhưng thật ngạc nhiên là bà hoàn toàn không thay đổi gì so với trong tấm hình ở nhà Tomizawa. Tôi chợt nghĩ hóa ra trên đời cũng có người như vậy.

“Shioriko, lâu rồi không gặp cháu.”

Bà Kugayama Tsuruyo lại gần, nắm lấy hai cổ tay Shioriko. Sau đó, bà nhận ra có tôi đứng bên cạnh.

“Cháu chào bác! Cháu là Gora Daisuke ạ.”

“À, ra là cháu... Chào cháu.”

Bà gật gù chào lại. Rõ ràng là cũng biết chuyện rồi.

“Hai cháu ngồi đi!”

Nghe lời bà, chúng tôi ngồi xuống sofa đôi, khó xử khi thấy Hiroko đứng cạnh cửa. Sau đây chúng tôi sẽ hỏi mẹ cô về hành vi sai trái trong quá khứ, câu chuyện không được hay cho lắm đối với một cô bé không biết gì như cô.

“À, em vào lấy máy tính thôi! Em không làm phiền mẹ và anh chị nói chuyện đâu, anh chị yên tâm. Mai là hạn chót em phải nộp tiểu luận...”

Cô gái bước vào phòng trong một lúc rồi lập tức đi ra với chiếc máy tính ôm trong ngực.

“Vậy, chị Shioriko và anh Gora cứ thoải mái nhé!”

Cô gái cười rồi đi mất, quả là ý tứ. Trong lúc đó, bà Tsuruyo lấy nước nóng từ ấm và pha trà cho chúng tôi.

Ngoài tấm rèm thì phòng ngoài và phòng trong còn được ngăn cách bởi một cánh cửa kéo, nhưng cửa đang mở. Shioriko không nói gì nghĩa là dù có khách thì người nhà cũng vẫn để cửa mở như vậy. Có lẽ để biết và xử lý kịp nếu có chuyện gì xảy ra trong đó.

Bà Tsuruyo mời chúng tôi trà Nhật, rồi bắt đầu trò chuyện với Shioriko. Có vẻ họ đang trao đổi về tình hình gần đây của những người sống trong khu này, có nhiều cái tên tôi không hề biết.

Bảo là “họ đang trao đổi”, nhưng gần như chỉ mình người phụ nữ lớn tuổi độc thoại, rằng nhà X vừa nuôi một con chó to, hay quán cà phê Y mới mở ở Kita-Kamakura... đều là chuyện không đâu, thế mà bà rất hào hứng. Hơn nữa không hề nói xấu một ai. Quả đúng như Tomizawa Noriko nhận xét, người này có tính cách thoải mái, vô tư.

“Chết, vào chuyện chính thôi nhỉ!” Bà Tsuruyo đổi đề tài khi trà trong tách của tôi chỉ còn một nửa. “Qua điện thoại, cháu có nói muốn hỏi tôi chuyện ngày xưa bên nhà Noriko nhỉ, Shioriko?”

Giọng bà hơi trầm xuống, nghe chừng hay biết ít nhiều. Shioriko ngồi thẳng dậy, lên tiếng.

“Vâng ạ... Vì đang vướng mắc, cháu phải lần về sự việc ngày ấy. Bác có biết bốn mươi bảy năm trước, nhà Tomizawa bị lấy cắp một cuốn sách cũ nhan đề Yêu cầu khẩn thiết không ạ?”

“Tôi nghe Noriko kể là mất sách hiếm. Sau vụ trộm, gia đình họ không thích khách khứa đến nhà nữa... Tôi thì vẫn được cho phép nhưng cũng thấy khó xử, nên từ đó hạn chế đến chơi...”

“Bác có biết rõ tình hình khi mất sách không ạ? Ví như nghe cha hay mẹ bác Noriko đề cập chẳng hạn?”

“Lấy đâu ra! Lúc đó chẳng ai muốn nói gì hết. Tôi thì càng phải để ý, tránh đả động đến chứ!”

Phải vậy. Một cô bé học cấp hai thường sẽ không tọc mạch đến độ gặng hỏi về rắc rối xảy ra ở nhà bạn mình. Nhưng tôi nghĩ bấy giờ chắc hẳn bà cũng muốn biết.

“Bác đã bao giờ chuyện trò với các ông trong hội Romanesque chưa ạ?”

“Tất nhiên là rồi!” Bà Tsuruyo thoải mái đáp. “Mấy người họ đều am hiểu về sách cũ, chỉ bảo cho tôi nhiều lắm. Nhờ họ mà tôi sinh hứng thú với sách cũ... Nhất là anh Tanaka, không chỉ am hiểu mà cách nói năng cũng hấp dẫn lưu loát nữa.”

Tôi lén nuốt nước miếng, ngay cả ở đây cũng có người liên hệ với Tanaka Yoshio.

“Ông Tanaka từng mang đến nhà Tomizawa một bản in đầu rất quý của Những năm cuối đời. Cháu nghe nói cụ Kugayama Shodai nhà mình là người giám định..?

“À, cuốn sách đó hả?”

Bà Tsuruyo vỗ tay đánh chát. Cuối cùng cũng có người biết về cuốn sách rồi. Tôi tập trung tinh thần lắng nghe.

“Tôi muốn biết lắm đấy... Rốt cuộc kết quả giám định thế nào nhỉ?”

Con gái người giám định mà cũng không biết. Shioriko gục đầu xuống, thất vọng thấy rõ.

“Cụ nhà mình hoặc ông Tanaka không nói gì ạ?”

“Tôi có hỏi nhưng không ai cho tôi biết hết. Họ bảo không nói cho trẻ con nghe được. Bấy giờ tôi đã học cấp hai rồi mà, thật là!”

Tôi không hiểu nổi, sách cũ đến đâu cũng không phải đề tài cấm với trẻ con. Chưa kể nội dung cuốn sách không phải dạng cần hạn chế tuổi.

“Tôi bèn bám lấy anh Tanaka, nhằng nhẵng truy vấn, anh bèn nói để rồi công bố ở hội Romanesque, nếu tôi thích thì đến mà nghe... Tôi đã rất mong chờ, cuối cùng cơ hội lại không bao giờ tới.”

Người này cũng không khả quan hơn ông Kotani là bao. Trong số những người còn sống, chỉ mình cụ Tomizawa là biết rõ sự tình. Chợt bà Tsuruyo bật cười.

“Nói mới nhớ, tôi vẫn giữ những tờ giấy ghi chú của Tanaka hồi đó.”

“Sao ạ?” Shioriko sửng sốt lên tiếng. “Giấy ghi chú... Có phải... Có phải là những bản chép tay của ông Tanaka trong kho sách nhà cụ Tomizawa không ạ?”

“Ừ đấy! Mấy thứ anh Tanaka để quên, Noriko đều lưu giữ một thời gian. Cậu ấy rất muốn biết anh Tanaka tìm hiểu những gì. Nhưng sau đó tôi xin, nên cậu ấy cho lại. Shioriko muốn xem không?”

“Cháu rất muốn ạ, nếu được...”

“Vậy đợi tôi nhé! Tôi nhớ là chưa vứt đi đâu.”

Bà Tsuruyo tất tả rời khỏi phòng khách, lên tầng hai. Tôi nhớ lại lời kể của bà Noriko. Bà cũng từng đọc các ghi chú của Tanaka, nhưng không hiểu gì hết.

Mất một lúc lâu mà bà Tsuruyo vẫn chưa quay lại. Những tiếng lịch kịch lạch xạch từ trên tầng vọng xuống cho thấy bà đang lục tìm ở nhiều vị trí khác nhau. Trong lúc chờ đợi, tôi vô thức nhìn ra cửa sổ. Cẩm tú cầu xanh đang tỏa hương khoe sắc trong khu vườn về đêm, bây giờ đúng lúc chúng nở rộ.

Thêm một lúc, tiếng bước chân lan đến gần rồi cửa mở ra.

“Xin lỗi để hai cháu đợi lâu!” Bà Tsuruyo đưa ra trước mặt chúng tôi tập bảng kẹp giấy bà đang ôm.

Đây là...

Hầu như không đọc nổi. Nội dung trên giấy ghi chú thực sự là tốc kí, không, là viết ngoáy, chỉ lõm bõm đoán được một vài cụm từ đơn lẻ: Vị thần hài kịch, Hoa của chú hề, Tám cảnh đẹp Tokyo, Năm mươi năm... Tức các truyện ngắn của Dazai. Phía dưới có một cái tên khoanh tròn: Kuromushi Shunpei. Dưới tên này còn một tên khác, “Kuroki Shunpei?”

“Kuromushi Shunpei là bút danh của Dazai trước khi ông chính thức ra mắt...”

Shioriko lẩm bẩm. Áng chừng cũng chỉ biết đến thế...

Cô chăm chú xem xét tấm bìa kẹp những tờ giấy ghi chú. Đồ cũ nhưng khá chắc chắn. Bảng ghim bằng gỗ bần dày dặn, gắn trên một miếng kim loại. Chiếc kẹp bằng sắt cũng to và có vẻ chắc chắn.

“Quả là một sản phẩm hoàn hảo!” Cô tròn mắt thì thầm.

“Đây chính là bảng kẹp giấy mà ông Tanaka từng sử dụng sao ạ?”

“Vốn nó là thứ cha tôi để quên ở nhà Noriko khi mang sách đến bán... Sau đó thì chỉ có anh Tanaka dùng thôi.” Bà Tsuruyo nói.

“Vốn là món đồ của ông Kugayama ạ?”

“Ừ. Cha nói với tôi đây là món đồ quan trọng, dù thế nào cũng muốn lấy lại. Được cha nhờ vả nên tôi đã đến nhà Noriko để tìm. Noriko giữ cả tấm bìa này và giấy ghi chú. Nhưng từ lúc cha tôi để quên đến lúc tìm được cũng vài tháng, nên ông đã mua một tấm mới. Vì thế ông để lại nó cho tôi. Tôi chẳng dùng bảng kẹp giấy làm gì, nên cứ để nguyên nó và giấy ghi chú như vậy.”

Shioriko xem xét bìa kẹp và những tờ giấy ghi chú một lúc, cuối cùng cô bỏ cuộc, đặt lên bàn.

“Không có cuốn sách nào kẹp ở giữa cả.”

Cô thì thầm. Tất nhiên rồi. Trong số thành viên hội Romanesque, chỉ mình Tanaka mang theo vật dụng vào kho sách, nhưng cũng không thể dùng tấm bìa kẹp này để mang sách ra ngoài.

Nếu đã vậy...

Trong đầu tôi hiện lên hình ảnh bà mẹ của Noriko. Bà cụ có cách để mang sách ra khỏi kho, cũng có lý do để làm việc đó. Nhưng dù bà cụ thực sự là thủ phạm thì có lẽ chúng tôi cũng không tìm hiểu sâu xa hơn được. Không còn một ai biết về vụ mất sách mà sẵn sàng kể cho chúng tôi nghe cả. Shioriko tài giỏi đến đâu cũng khó lòng giải đáp bí ẩn khi thiếu vắng manh mối. Nhưng cô vẫn tiếp tục vớt vát.

“Bác có nghe ai nói gì về vụ trộm không? Bất kì chi tiết nào cũng được ạ.”

“Để tôi nghĩ xem,” bà Tsuruyo đăm chiêu. “Học hết cấp hai, tôi không gặp Noriko nữa, nên cũng không gặp lại ai trong hội Romanesque cả.”

“Cụ Kugayama thì sao ạ?”

“Cha không kể gì với tôi cả. Cha rất hay giúp đỡ người khác nên chắc cũng nhận lời cho ý kiến thôi.”

Ông cụ Kugayama Shodai không chỉ dịu dàng với khách hàng mà với gia đình cũng vậy. Chắc cụ chỉ nghiêm khắc trong công việc.

“Cha mất khi tôi đang học đại học, chính anh Sugio đứng ra xử lý giúp số sách của tiệm Kugayama. Bấy giờ tôi mới biết hội Romanesque đã giải thể từ lâu, từ khi nhà Tomizawa mất sách...”

“Ông Sugio không giải thích cụ thể ạ?”

“Không. Chắc là vì khó nói... Nhưng về sau, tôi có tình cờ gặp lại anh Tanaka một lần.”

Cuối cùng cũng có một thông tin mới. Đôi mắt sau tròng kính của Shioriko sáng lên.

“Lúc nào vậy ạ?”

“Hồi Hiroko chưa ra đời cơ, phải hơn hai mươi năm trước rồi. Tôi lấy chồng muộn, rồi ở nhà làm nội trợ... Tôi gặp anh ấy ở khu mua sắm ngầm dưới ga Yokohama. Hai cháu biết cái chỗ phun nước nghệ thuật trông như cái xô ở cửa Đông không, quãng gần đó đó.”

“Cháu biết,” Shioriko gật gù. Tôi nhớ là hồi bé mình cũng từng thấy. Nhưng đài phun nước đã bị phá đi từ rất lâu rồi.

“Chính anh Tanaka là người gọi trước. Thoạt tiên tôi còn không nhận ra. Anh ấy già hẳn đi... Chúng tôi đứng gần đài phun nước trao đổi một lúc. Anh Tanaka cho biết chuẩn bị bán nhà ở Kamakura để chuyển lên Tokyo sinh sống. Trông anh rất mệt mỏi.”

Tanaka Toshio có kể về vụ này. Ông nội anh ta bán ngôi nhà ở Hase, rồi dọn lên Tokyo sống nốt quãng đời còn lại. Bấy giờ Tanaka Toshio đã ra đời.

“Bởi đang vội nên tôi không nấn ná được lâu. Khi chuẩn bị chia tay, tôi đã hỏi điều luôn muốn biết... rằng ‘Tại sao hội Romanesque lại giải thể, anh cho em biết sự thật đi!’”

Bầu không khí trong phòng như căng lên theo câu hỏi chạm đến cốt lõi ấy. Thông thường người ta khó mở lời hỏi những câu gây khó xử, dù tò mò đến đâu đi nữa. Tôi không nghĩ người phụ nữ này chỉ đơn giản là vô tư.

“Ông Tanaka nói sao ạ?”

“Anh ấy nói, sau vụ trộm, đột nhiên anh không muốn gặp Kotani và Sugio nữa. Kiểu gì cũng xảy ra tranh cãi phiền toái nên anh luôn kiếm cớ trốn tránh, nào thì công việc bận rộn, rồi đau đầu, hay hôm ấy trời không đẹp...”

Lần đầu tiên tôi nghe ra sắc thái châm chọc trong lời bà Tsuruyo. Có lẽ bà khó chịu thực sự. Tôi đặt hai nắm tay lên đùi. Câu trả lời đầy coi thường của ông Tanaka là sao thế nhỉ? Tuyệt giao bạn thân chỉ vì những lý do trời ơi đất hỡi kia à, trong khi ông Kotani và ông Sugio đã luôn đau đáu vì đáp án?

Ông Tanaka là ông tôi thật sao?

“Nhưng hai người ấy cứ làm phiền mãi nên anh Tanaka quyết định gặp họ lần cuối. Nhưng đi được nửa đường đến chỗ hẹn thì anh lại quay về...”

“Tại sao ạ?” Shioriko ủ rũ hỏi.

“Tôi có thắc mắc, anh ấy chỉ cười rồi nói lảng đi, ‘Ờ thì, tại địa điểm không thích hợp thôi’...”

7

Rốt cuộc, chúng tôi cũng không tìm hiểu được thông tin gì đáng giá từ bà Tsuruyo.

Để chắc chắn, chúng tôi nhờ bà hỏi cả mẹ mình, nhưng bà cụ Mari thú thật không hay biết gì. Giờ thì bế tắc mọi đường rồi. Shioriko liên lạc với bà Noriko, báo lại rằng chưa có thông tin mới, cô kể lại quá trình tìm hiểu và hẹn ba ngày nữa sẽ đến nhà Tomizawa.

Trong ba ngày đó, tôi đã đọc “Yêu cầu khẩn thiết” của Dazai. Nó nằm trong tuyển tập truyện ngắn của Shinchosha Bunko. Tôi hỏi mượn Shioriko và đem về, đọc một mạch hết truyện mà không chóng mặt váng đầu, xem ra chứng say chữ của tôi đã khá hơn trước.

Đúng như Shioriko nói, đây là câu chuyện về sự phản bội của Judas với Jesus. Truyện hầu như không ngắt dòng, như một cách hình thức hóa những lời thú tội ào ạt làm trái tim đau rát.

Tôi đây một chút cũng không hề khóc. Tôi không yêu người đó. Ngay từ đầu một chút cũng không yêu. Đúng thế, thưa chủ nhân. Tôi đã luôn dối trá. Tôi đây, vì ham tiền nên đã đi theo người đó. Đúng thế, hoàn toàn không sai. Người đó không giúp tôi kiếm được xu teng nào, chính tối nay đây tôi đã nhìn thấu toàn bộ sự thật. Thế nên, dòng máu thương nhân biết ngay phải ngả theo phe nào. Tiền. Thế gian này quan trọng nhất là tiền. Ba mươi đồng bạc mới vĩ đại làm sao.

Nhân vật chính là một kẻ hèn yếu. Vừa khóc lóc nhân danh tình yêu, vừa hí hửng chìa tay nhận tiền. Sau khi kết tình huynh đệ, lại phũ phàng cự tuyệt gặp mặt.

Tôi hầu như không đả động thêm về vụ trộm sách năm nào. Là tại những từ ngữ khó chịu bà Tsuruyo ném về phía ông Tanaka Yoshio. Không cần biết có phải ông là người đánh cắp cuốn Yêu cầu khẩn thiết hay không, tôi vẫn cho rằng tinh thần ông không ổn định. Nào là thậm thụt với vợ người khác. Lại còn bắt chước Dazai. Chỉ có ảo tưởng mới đặt hi vọng vào người này.

Shioriko cũng không nhắc nhỏm gì thêm, cô ít nói hơn thường ngày, có thể tại đang băn khoăn về quá trình điều tra còn dang dở.

Để kịp giờ hẹn, chúng tôi phải rời tiệm khi chưa hết giờ làm, đành nhờ Ayaka trông nom giúp. Chỉ trong tháng này cô bé đã làm thay chúng tôi hai lần. Mặc dù rất ngại phải nhờ vả, nhất là khi cô bé đang trong thời gian thi cử, nhưng chính cô bé lại thoải mái nhận lời.

Đường khá vắng nên chúng tôi đến được Koshigoe sớm hơn dự định. Đi qua cổng nhà Tomizawa, bước vào vườn, chúng tôi bắt gặp mặt biển nhuốm màu hoàng hôn dìu dịu. Khung cảnh mới diễm lệ làm sao, thế mà kho sách và rèm cửa vẫn khép chặt.

Bà Noriko ra hiên đón chúng tôi. Y như lần trước, không thấy bóng dáng cha bà đâu. Nhưng tôi cảm thấy có người bên kia cánh cửa kho sách.

Chúng tôi bước vào phòng khách, và tròn mắt ngạc nhiên. Có người đã đợi sẵn ở góc phòng, trong tư thế ngồi quỳ kiểu truyền thống. Chính là ông Kotani, người ghé qua Biblia tuần trước.

“Tôi mời anh ấy đến đấy!” Bà Noriko giải thích. “Tôi muốn anh Kotani cùng nghe... không sao chứ?”

“Không sao ạ. Cháu cũng định sẽ nói với ông Kotani.”

“Cảm ơn cháu. Anh Kotani, anh cứ tự nhiên.”

Dù đã có lời của bà Noriko, ông Kotani vẫn ngồi quỳ như cũ. Chắc hẳn ông đang căng thẳng lắm. Cũng phải, sau mấy chục năm mới được đặt chân vào nhà người thầy cũ, nơi ông từng bị cấm cửa. Chưa kể người thầy quan trọng đó hiện không có mặt ở đây.

“Cháu kể cho chúng tôi nghe đi?”

Khi cả bốn đã an tọa quanh bàn, bà Noriko cất tiếng ngay. Shioriko hạ rèm mi, từ tốn bắt đầu câu chuyện.

“Sự việc xảy ra quá lâu rồi, dù cố gắng tìm hiểu đến đâu, cháu cũng chỉ nắm được phần nào. Những điều cháu sắp nói đây chỉ là khả năng có thể nhất thôi, và nhiều điều không sao xác minh được nữa. Mong ông và bác hiểu cho.”

Ông Kotani và bà Noriko gật đầu. Tôi thì hơi bất ngờ. Shioriko đã tìm ra câu trả lời chỉ từ mớ thông tin ít ỏi thu thập được ư? Có điều, trông cô khang khác mọi ngày. Giải thích bí ẩn về sách cũ mà sao giọng điệu lại nặng nề đến thế.

“Tuy nhiên cháu biết rõ... Là ai, và bằng cách nào, đã lấy cắp cuốn Yêu cầu khẩn thiết.”

Khuôn mặt hai ông bà hiện rõ nét dao động. Tình trạng mập mờ của sự cố ngày xưa đã để lại trong lòng những người liên quan một vết thương sâu sắc.

“Là mẹ tôi à?”

Bà Noriko hỏi, rõ ràng đã chuẩn bị tinh thần đón nhận. Ngay lập tức, đôi mắt nhỏ của ông Kotani mở to.

“Vô lý! Dù vì lý do gì đi chăng nữa, cô cũng không bao giờ làm như vậy!”

Người đàn ông lắc mạnh đầu, tỏ thái độ rằng đó là điều không thể tưởng tượng được. Lại một lần nữa, tôi nhận ra ông là người tốt. Bị nhà Tomizawa nghi ngờ hắt hủi, ông vẫn bênh vực nhiệt tình.

“Đúng thế ạ. Tuy từng nghĩ đến khả năng đó, nhưng cháu nhận thấy rõ ràng có điểm không hợp lý.”

Shioriko nhẹ nhàng nói, nhìn thẳng vào mắt bà Noriko.

“Bác có kể sách bị lấy mất, nhưng hộp vẫn còn trong kho. Nếu là người dễ dàng ra vào kho sách, đường hoàng cầm sách đi được, thì không việc gì phải bỏ hộp lại. Mất nguyên đai nguyên kiện, giá trị cuốn sách cũng giảm đi. Chưa kể còn phải tìm cách khác bảo quản. Thêm nữa, nếu đã ra tay, mẹ bác không bao giờ chỉ lấy mỗi Yêu cầu khẩn thiết, mà sẽ tiện thể mang đi nhiều hơn. Tất cả nằm ở giá riêng, nên dù không am hiểu sách cũ, cụ cũng biết đâu là sách quý.”

Ra vậy, tôi nghĩ. Nếu muốn dàn dựng nhằm đuổi hội Romanesque, bà cụ ắt phải làm rình rang hơn. Lấy mỗi một cuốn sách có khi chẳng ai phát hiện ra.

“Thủ phạm không kịp mang theo hộp... Chắc chắn phải là người được ra vào kho sách nhưng bị kiểm soát. Nói cách khác, chính là một trong ba người, ông Tanaka, ông Sugio, ông Kotani.”

Dù bị điểm danh, ông Kotani vẫn không lên tiếng phản biện, có lẽ ông muốn nghe cho hết đã.

“Tuy nhiên, ông Sugio và ông Kotani không có cách nào mang sách ra khỏi kho cả. Chính bác Noriko cũng nói hai ông luôn đi tay không khi ra vào kho. Bấy giờ là giữa hè nắng nôi nên họ càng không thể giấu sách trong người, chưa kể còn bị bà cụ Tomizawa kiểm tra.”

Tôi nuốt nước bọt. Thế thì chỉ còn duy nhất một người. Ông Kotani lên tiếng.

“Ý cháu ám chỉ Tanaka!”

“Rất tiếc, nhưng đây là những gì cháu nghĩ.”

Điều tôi không mong muốn nhất đã thành sự thật.

“Kể cả Tanaka thì cũng không thể mang sách ra ngoài được mà? Hắn cũng như bọn tôi, không có chỗ nào để giấu cuốn sách cả.”

Tôi nghĩ giống hệt ông Kotani. Điều lạ là Shioriko lại gật đầu.

“Đúng ạ. Ông Tanaka không thể giấu cuốn sách. Nhưng ông ấy có cách mang nó ra.”

Nói rồi, từ chiếc túi tote bên cạnh cô lấy ra một bọc nhỏ bằng vải. Lúc đầu tôi định cho nó vào túi đeo vai của mình, nhưng cô khăng khăng tự cầm. Xem chừng không muốn tôi chạm vào nó.

Cô đặt cái bọc lên mặt bàn và mở ra, chính là tập giấy ghi chú hầu như không đọc nổi mà bà Tsuruyo cho chúng tôi xem hôm trước. Vẫn còn nguyên tấm bìa kẹp cũ kĩ kia. Tôi không hề biết cô đã hỏi mượn.

“Đây chính là... ghi chú của anh Tanaka.” Bà Noriko thì thầm.

“Đúng thế ạ. Đây là những thứ ông Tanaka mang theo mỗi khi vào kho sách.”

Đột ngột, Shioriko lật ngược bảng kẹp giấy lại. Bốn góc mặt sau tấm bảng được cố định bằng nẹp kim loại. Cô dùng móng tay nậy từng chiếc nẹp lên. Tôi vỡ lẽ. Thứ quan trọng không phải là giấy ghi chú mà chính là bảng kẹp giấy.

Shioriko tháo mặt sau ra, giờ bảng kẹp được chia thành hai tấm riêng biệt.

“Ông Tanaka đã kẹp cuốn Yêu cầu khẩn thiết vào giữa hai tấm trước và sau này rồi mang sách ra khỏi kho.”

“Sao?”

Tôi buột miệng. Làm sao giấu sách giữa hai tấm kẹp được chứ. Giỏi lắm chỉ một hai tờ giấy là cùng.

“Không thể nào...”

“Hóa ra là vậy!” Ông Kotani ngắt lời tôi. “Ra là vậy... Tôi hoàn toàn không để ý...”

Không chỉ ông Kotani mà ngay cả bà Noriko cũng xanh mặt, đưa tay bưng miệng, dường như sực hiểu. Duy nhất mình tôi vẫn mù mờ.

“Ông và bác chỉ cần xem cái này là sẽ hiểu rõ ạ.”

Như để giải thích cho tôi, Shioriko lại lục túi tote lấy một cuốn sách mỏng khổ lớn, bìa xanh in hoa văn, dán mảnh giấy mỏng ghi Yêu cầu khẩn thiết.

“Đây là cuốn Yêu cầu khẩn thiết của Getsuyoso do Bảo tàng Văn học Cận đại Nhật Bản phục chế theo kiểu sách đóng thời đó. Cháu mượn của người quen...”

Cuốn này giống với bản phục chế Những năm cuối đời của Chikuma Bunko. Shioriko từng nói ấn phẩm có hai phiên bản bìa khác nhau, màu vàng và màu xanh. Đây là sản phẩm phục chế bản bìa xanh.

“A...”

Mọi ánh mắt đổ dồn vào gáy sách. Cuốn sách này khác với sách bình thường, các trang giấy được khâu lại với nhau bằng một sợi chỉ dày, giống như sách thời Edo thường thấy trong phim cổ trang...

“Ra là vậy... là sách kiểu truyền thống.”

Sách khâu bằng chỉ như vậy thì không khó để tách từng trang ra.

“Mỗi lần vào kho sách, ông Tanaka lại mang ra một hai trang phải không?”

“Đúng ạ. Chính vì vậy, tuy lấy được bản sách có chữ kí tác giả, ông vẫn không thể mang theo hộp đựng, vì hộp không nhét vừa vào giữa hai tấm kẹp. Sau khi lấy đủ số trang và bìa sách, chắc ông đã dùng sợi chỉ khác khâu lại.”

Shioriko đưa mắt nhìn bà Noriko vẫn đang bưng miệng, tiếp tục giải thích.

“Bác thấy cuốn Yêu cầu khẩn thiết mà ông cháu tìm lại mang trả đẹp hơn, là bởi chỉ khâu sách đã được thay. Tuy nhiên gáy cuốn sách được gia cố bằng miếng vài nhỏ, vì thế muốn tháo rời từng trang thì phải bóc miếng vải trước. Chắc chắn vẫn còn dấu tích chứng minh nó từng bị tách rời ra. Cháu nghĩ cụ Tomizawa phát hiện ra ngay, bởi vì cuốn sách không thể nào trở về trạng thái như cũ sau khi đã bị tháo tung.”

Chính vì thế ông cụ mới than thở “Cuốn sách đã thành vô giá trị”, cách nhìn của cha và con gái về cuốn sách khác hẳn nhau cũng vì lẽ này.

Kiến thức và độ nhạy bén của Shioriko về sách cũ thật đáng nể. Có điều so với bình thường, hôm nay cô không được hăng hái, khác hẳn chính cô vài hôm trước cũng ở ngôi nhà này.

“Kể cả thế, tại sao hắn nỡ...” Ông Kotani khoanh tay, lẩm bẩm. “Theo như tôi biết, Tanaka không mấy hứng thú với cuốn Yêu cầu khẩn thiết của thầy. Còn nhiều sách hiếm khác mà... Tôi nhớ hắn thích các loại sách có kèm chữ kí mà toát ra nét riêng của tác giả cơ.”

“Người thích cuốn Yêu cầu khẩn thiết không phải ông Tanaka. Trong vụ này còn một người khác nữa. Ông Tanaka đã làm theo yêu cầu của người ấy.”

Shioriko cầm bảng kẹp giấy tách làm hai lên lần nữa.

“Đây là món đồ cháu mượn ở nhà Kugayama... của bác Tsuruyo...”

“Suốt từ lúc nãy tôi đã băn khoăn rồi.” Bà Noriko nói bằng giọng nghèn nghẹn. “Ban đầu tôi đã giấu món đồ này đi. Vì Tsuruyo muốn có nó nên tôi nghĩ thà cho cậu ấy còn hơn để cha mẹ phát hiện và vứt vào thùng rác... Lẽ nào liên quan đến cậu ấy?”

Phải nhỉ, bà Tsuruyo cũng từng ra vào nhà Tomizawa. Sau vụ bê bối bà lại mang về thứ có thể coi là tang chứng. Không thể nói là không nghi ngờ được.

“Không đâu ạ. Bởi nếu bác ấy có dính dáng thì không đời nào giữ lại tang vật, cũng sẽ không cho bọn cháu xem.”

Shioriko điềm tĩnh đáp, còn bà Noriko vuốt ngực nhẹ nhõm. Nghi vấn trong tôi lại càng lớn hơn. Rốt cuộc thì đó là chỉ thị của ai?

“Bác Tsuruyo mang bảng kẹp giấy về vì nghe cha bảo cần. Có lẽ ông cụ Kugayama muốn thu dọn tang chứng mà ông Tanaka lỡ để quên lại ngôi nhà này.”

Tôi sắp xếp lại suy nghĩ trong đầu.

“Nói vậy... Chính tiệm sách Kugayama đã hợp tác với ông Tanaka lấy trộm cuốn Yêu cầu khẩn thiết?”

“Có lẽ thế ạ. Bác Tsuruyo mang được bảng kẹp giấy về xong, ông cụ Kugayama Shodai không hề nhận lại mà cho con gái luôn. Bấy giờ sự việc trôi qua đã vài tháng, và kết thúc mà không kiện tụng gì. Ông cụ không thèm che giấu tang chứng nữa.”

Nhớ lại lời khen về khía cạnh thân thiện của con người ấy, tôi bất giác buồn nôn. Nếu phán đoán của Shioriko là đúng, thì ông cụ nhà Kugayama thực sự có vấn đề.

“Là tiệm sách Kugayama?”

Ông Kotani lẩm bẩm, vẻ bực bội. Xem ra ông cũng biết tiệm sách này.

“Tiệm có nhiều sách hay, chủ tiệm cũng thân thiện, nhưng lời ra tiếng vào không ít. Tôi từng nghe nhà ấy ép người yếu thế không chút nhân nhượng. Nhưng đến mức lấy trộm... Tanaka đã bán cuốn Yêu cầu khẩn thiết cho ông ta à?”

“Cháu đoán thế. Ông nội cháu từng làm việc ở tiệm sách Kugayama. Có lẽ nhờ thế mà ông lấy lại được cuốn sách...”

Cô nói nhỏ dần. Câu chuyện lại kì lạ rồi. Tức là ông Shinokawa Seiji lấy lại được sách cho khách, nhưng không vạch trần hành vi của ông chủ cũ. Nào là người chính trực, nào là “Trân trọng giữ gìn mối liên kết giữa sách cũ và con người”, tất cả chỉ là lời đầu môi chót lưỡi thôi ư? Nhưng nếu thế, thì không đời nào nhiều người tin tưởng ông đến vậy.

“Tôi vẫn không hiểu.” Ông Kotani đăm chiêu vuốt cằm. “Tại sao Tanaka lại nghe lời Kugayama đi lấy trộm sách? Còn giấu giếm cả tôi và Sugio. Chắc hẳn phải có ẩn tình.”

“Cháu không tìm hiểu được sâu xa đến thế... Có thể ông ấy mượn tiền của ông cụ Kugayama...”

“Hoang đường. Tôi từng nói rồi, hắn rất giàu. Nếu bị nắm thóp, chắc chắn là vì lý do khác. Nhưng hắn sống rất đứng đắn. Không rượu chè gái gú, càng không cờ bạc. Chỉ có thú vui sưu tầm sách cũ, tôi không nghĩ ra điểm yếu nào để khai thác cả.”

“Không chắc đâu... Có lẽ là có đấy ạ.”

Shioriko yếu ớt phản bác. Chắc cú cô đang che giấu điều gì rồi. Dù thiếu bằng chứng, nhưng giả thuyết rõ ràng đã thành hình.

Tôi sực nhớ một chuyện cô chưa nói. Chính là cuộc gặp giữa bà Tsuruyo và ông Tanaka ở ga Yokohama. Dù lời lẽ của ông Tanaka không tử tế gì, nhưng cũng không cần giấu. Chưa kể, chính ông Kotani vẫn luôn muốn biết sự thật dù tệ đến mức nào.

Tôi nhìn chằm chằm vào khuôn mặt trông nghiêng khuất sau làn tóc đen. Shioriko nhận ra nhưng không quay về phía tôi.

Mấy ngày gần đây tôi luôn ủ dột, nhưng rõ ràng cô cũng rất lạ, kể từ khi đi gặp bà Tsuruyo về, nói đúng hơn là từ khi nghe câu nói của ông Tanaka.

“Ờ thì, tại địa điểm không thích hợp thôi.”

Phải chăng câu nói này mang một ý nghĩa quan trọng? Bốn mươi bảy năm về trước, địa điểm hẹn gặp của ông Kotani là quán cơm Gora. Đó là nơi họ thường tụ tập, tất cả đều là người quen.

“Á...”

Tôi bật kêu. Sức lực như bị rút hết, tôi kiệt quệ vịn hai tay vào mép bàn. Đáng lẽ tôi phải sớm nhận ra, tại sao Shioriko không nói thẳng những gì cô suy đoán. Vì ai mà cô làm như vậy?

Mọi người đều đang nhìn tôi. Tôi ngồi thẳng dậy, đặt hai tay lên chân và hít một hơi thật sâu.

“Để cháu giải thích lý do khiến ông Tanaka lấy trộm cuốn Yêu cầu khẩn thiết.”

“Daisuke, đợi đã...”

Shioriko run run kêu, nhưng tôi kiên quyết đáp.

“Em đã hứa rồi còn gì, rằng sẽ nói hết những điều em biết...”

“Nhưng chúng ta không có bằng chứng...”

Tanaka Yoshio là một người yếu đuối. Nên đã sa ngã đến mức trộm cắp. Ông cũng không dám hỏi ý kiến bạn bè. Chỉ biết viện đủ lý do này nọ để trốn tránh, ông phản bội bao nhiêu người, nhưng lại bảo vệ được người duy nhất muốn bảo vệ.

Khi bà Tsuruyo yêu cầu ông nói sự thật, quả nhiên ông đã nói, dù chỉ một phần. Quán cơm Gora không phải nơi phù hợp để giải thích toàn bộ. Bởi ở đó có người ông không muốn cho biết chuyện.

“Bà cháu... bà Gora Kinuko, và ông Tanaka Yoshio từng ngoại tình với nhau.”

“Á,” Shioriko kêu khẽ. Nét mặt hai người đối diện hiện rõ vẻ bàng hoàng. Không hề bận tâm, tôi tiếp tục. “Bốn mươi bảy năm trước... thời điểm vụ việc xảy ra, cháu không rõ họ đã chia tay chưa. Nhưng mối quan hệ ngoài luồng với bà cháu là điểm yếu của ông Tanaka. Nếu ông cụ Kugayama Shodai đem vụ này ra ép buộc đe dọa thì đúng là... Chỉ còn cách đáp ứng yêu cầu thôi. Cả tác phong lửng lơ của ông Shinokawa Seiji khi giải quyết vụ việc nữa, ghép vào nguyên nhân này, ta có thể lý giải được. Giả sử báo cảnh sát thì ông Tanaka buộc phải khai ra lý do thúc đẩy mình đi lấy trộm. Như vậy sẽ ảnh hưởng đến bà cháu...”

Tôi thoáng thắc mắc, không rõ bà ngoại có biết không? Nếu biết, ắt bà không để yên. Bà sẽ thú nhận toàn bộ tội lỗi, dù là tội ngoại tình, để bảo vệ người yêu. Chính vì thế, Tanaka Yoshio kiên quyết không cho mọi sự bung bét.

“Có lẽ, hành động khó lý giải của cả ông Tanaka Yoshio và ông Shinokawa Seiji, đều là vì bảo vệ bí mật cho bà cháu.”

8

Tiếng sóng biển rì rào vọng vào từ khung cửa sổ đang mở. Hoàng hôn đỏ ối nhuộm màu cửa kính. Mất một lúc lâu, không ai trong chúng tôi lên tiếng.

“Tôi không hề biết mối quan hệ giữa Tanaka và Kinuko.”

Cuối cùng ông Kotani phá vỡ sự im lặng.

“Nói mới nhớ, tôi cũng từng nghi ngờ. Hai người họ rất thân thiết... mà, cháu nghe bà kể lại hay sao?”

“Sau khi bà mất, cháu tìm được một cuốn sách do ông Tanaka tặng. Trên đó ghi lời nhắn của ông.”

Chính Shioriko là người đoán ra quan hệ giữa hai ông bà dựa trên lời nhắn đó. Cô ngẩng lên, xin lỗi tôi qua ánh mắt. Tôi khẽ lắc đầu. Cô chỉ muốn bảo vệ danh dự nhà Gora cho tôi mà thôi. Cô không làm gì sai.

“Lúc chúng tôi quen nhau, Kinuko đã mang thai rồi.” Ông Kotani nhìn tôi bằng ánh mắt xét nét y như hôm đầu gặp mặt. Ông đang đánh giá xem tôi giống ai. Bây giờ tôi cũng không định giấu giếm nữa.

“Là mẹ cháu ạ.”

“À há, ra là vậy. Bấy giờ tôi đã lấy làm lạ là sao lại còn đẻ thêm con với gã chồng bất tài đó. Xin lỗi cháu, tôi tọc mạch rồi.”

“Không sao ạ.”

Nhẩm tính, vụ mất trộm xảy ra đúng vào thời gian bà đang mang thai mẹ tôi. Có lẽ đây cũng là lý do khiến ông Tanaka bị đe dọa, là lý do cho việc họ chia tay.

Đúng lúc này, tôi nghe lịch kịch ở căn phòng bên cạnh, rồi một ông cụ lưng còng xuất hiện. Cụ mặc bộ đồ truyền thống màu lam nhạt, cắt may rất khéo. Xem chừng cụ đã nghe chúng tôi trao đổi nãy giờ. Đôi mắt sâu của cụ không còn sắc bén như lần trước mà chỉ nhuốm màu mỏi mệt.

“Thầy...” Ông Kotani cất giọng khàn khàn.

“Kotani à?” Cụ Tomizawa muốn cười nhưng không cười nổi. Nét mặt mếu máo như muốn khóc. “Cả hai chúng ta... đều già rồi.”

Cụ bước từng bước vào phòng khách. Bà Noriko đứng dậy, sang phòng bên cạnh xách về chiếc ghế cao có tay vịn. Ông cụ cẩn thận ngồi xuống, cúi đầu im lặng hồi lâu.

“Tanaka...” Cụ bất ngờ mở lời, nhưng rồi cơn ho cản cụ lại. Có lẽ họng cụ không được khỏe. “Mùa hè năm ấy, mỗi lần đến đây cậu ta đều có biểu hiện bế tắc. Đáng ra tôi nên hỏi thăm kĩ càng... Tôi cự tuyệt các trò, bởi tôi nghĩ tôi bị phản bội... rằng các trò đến bên tôi chỉ vì muốn có sách cũ...”

Tôi không yêu người đó. Ngay từ đầu một chút cũng không yêu. Đúng thế, thưa chủ nhân. Tôi đã luôn dối trá. Tôi đây, vì ham tiền nên đã đi theo người đó. Đúng thế, hoàn toàn không sai.

Đột nhiên, một đoạn trong Yêu cầu khẩn thiết như vang lên bên tai tôi. Đúng là cụ Tomizawa không nghe giải thích mà phũ phàng cự tuyệt đám học trò của mình, nhưng khó mà trách cụ được. Cuốn sách quý giá hơn hết thảy, cuốn sách do chính Dazai Osamu tặng đã bị lấy trộm mất.

“Cậu ta từng tâm sự là đang rất giằng xé... Rằng cậu ta buộc phải chia tay với cô gái ấy, rằng cậu ta đau đớn... Bấy giờ tôi chỉ nghĩ là chuyện thanh niên thường tình.”

“Cụ có nghe ông ấy nói cô gái đó là người thế nào không ạ?”

Cụ Tomizawa suy nghĩ một lúc sau khi nghe tôi hỏi.

“Tanaka không nói rõ là ai và ở đâu. Chỉ nói đối với cậu ta, cô gái như Quan Âm Bồ Tát vậy.”

Biết là không thích hợp, nhưng tôi lại vô tình nhoẻn miệng cười. Bà tôi, Gora Kinuko, giống hệt tượng Quan Âm ở Ofuna. Vừa miêu tả hình dáng của bà, vừa bộc lộ cảm xúc sâu sắc của mình, quả nhiên Tanaka Yoshio là người biết nói chuyện.

“Sau vụ việc, cụ có qua lại với tiệm sách Kugayama không ạ?”

Cái tên vừa thốt ra khỏi miệng Shioriko, mặt cụ già hiện lên vẻ đau khổ. Nhưng cụ vẫn không ngần ngại trả lời.

“Tôi vẫn thường xuyên trao đổi sách vở thông tin với Kugayama đến tận khi ông ấy mất. Nghe các cháu nói, tôi chỉ tin được một nửa thôi. Thật vậy. Có điều...”

Cơn ho xé họng khiến cụ không nói tiếp được. Bà Noriko định đứng lên, nhưng cụ đã xua tay tỏ ý không sao.

“Với một số cuốn sách cũ giá trị, thực sự quý hiếm, ông ấy tỏ ra lưu luyến kì lạ... Kugayama là người gần như không đọc sách, nên có lẽ quý hiếm ở đây xếp theo thang tiêu chuẩn riêng của ông ấy.”

“Không đọc sách...”

Tôi lẩm bẩm. Tôi biết không phải cứ làm chủ tiệm sách cũ thì sẽ đọc sách. Như bản thân tôi đây là người không đọc nổi sách. Nhưng ông cụ Kugayama là chuyên gia của các chuyên gia về sách hiếm, lại không có thói quen đọc sách thì thật đáng ngạc nhiên. Có thật cụ ấy là người chuyên buôn bán trao đổi sách cũ không nhỉ?

“Thỉnh thoảng ông ấy cũng gạ tôi bán cuốn Yêu cầu khẩn thiết... Nhưng theo tôi biết, cuốn sách ông ấy khao khát nhất, phải là Những năm cuối đời của Sunagoya Shobo ở chỗ Tanaka kia. Lúc đến đây giám định, ông ấy muốn có nó đến độ chỉ chực cầm đi luôn...”

Tim tôi đập thình thịch. Cuối cùng cuốn sách kia cũng được nói đến. Cuối cùng chúng tôi đã tìm ra người biết về nó. Shioriko hỏi với vẻ căng thẳng.

“Nó như thế nào hở cụ? Cháu nghe nói trên đó không có chữ kí, nhưng lại có ghi chú rất quý của chính Dazai.”

“Đúng thế, trên đó có những ghi chú bị chỉnh sửa không thấy ở bất cứ cuốn nào khác. Vào mùa hè năm 1936, có lẽ nó đã theo Dazai đến suối nước nóng Minakami... Trên sách có con dấu của nhà ga Minakami tuyến Joetsu.”

Nét mặt cụ Tomizawa đầy phấn khích, trông trẻ hẳn ra so với ban nãy. Có lẽ cụ hứng khởi khi được nói về chủ đề yêu thích.

“Suối nước nóng Minakami?”

Tôi biết địa danh này. Khi kể cho tôi nghe về cuộc đời Dazai Osamu, Shioriko từng nhắc đến nó.

“Có phải là nơi Dazai cùng người vợ đầu tiên tự tử đôi bất thành không?”

Tôi hỏi Shioriko, nhưng cụ Tomizawa lại gật gù thay.

“Hừm, cháu biết rõ đấy. Ngoài lần đó ra, còn một lần Dazai định tử tự một mình nữa. Cuốn sách của Tanaka chính là cuốn ông mang theo bên mình khi đó, những ghi chú trong sách hẳn là xuất hiện vào thời điểm này.”

Shioriko chừng như đã thông suốt. Trông biểu hiện ngạc nhiên đến độ câm nín, rõ ràng cô đã xác định được đặc điểm của cuốn Những năm cuối đời đó rồi. Tôi hỏi cụ Tomizawa.

“Làm sao biết được đó là cuốn sách Dazai mang theo khi định tử tự ạ?”

Tôi nhớ lại ghi chú trên cuốn Những năm cuối đời của Shioriko. “Hỡi những ai đang tồn tại trên cõi đời này, hãy cứ thật tự tin mà sống tiếp. Vì chúng ta đều là những kẻ tội đồ.”. Tôi nhận thấy câu văn thật đẹp, chỉ hiềm không rõ Dazai viết ra trong tình trạng nào.

“Có lời chứng của ai để lại ạ?”

“Không, không phải thế.”

Cụ Tomizawa lật đật đính chính.

“Vì trên bìa lót có ba chữ ‘Để tự sát’ do chính Dazai viết, không chú thích gì thêm.”

Chuyện thứ ba:
Những năm cuối đời

1

Cụ Tomizawa tra chìa vào ổ khóa to, xoay một lúc mới mở được khóa.

Lớp cửa trong có vẻ nặng nên tôi đẩy giúp cụ. Có lẽ lâu lâm rồi nó mới lại được mở ra. Mùi đặc trưng của bụi, giấy cũ và mực quyện vào nhau, tỏa ra đến hành lang. Đèn bật lên, người đầu tiên bước vào kho sách là Shioriko.

“Ôi... tuyệt quá! Như thế này...”

Cuốn sách nào cũng bọc nhựa cẩn thận, tạp chí trông như tạp chí văn nghệ cũ cũng được sắp xếp ngăn nắp theo số phát hành. Shioriko loạng choạng chống nạng, đi loanh quanh lúc ẩn lúc hiện giữa những giá sách. Tâm hồn và thể xác cô đang bị khối sách cũ khổng lồ mê hoặc. Cô đã quên mất sự tồn tại của chủ kho sách và cả chúng tôi.

“Cháu xin lỗi!”

Cô cúi đầu xin lỗi, dù không một ai tỏ ra phật ý.

“Người nào yêu thích sách cũ vào đây cũng thế thôi... Kotani cũng thế nhỉ?”

“Vâng ạ!”

Ông Kotani đáp lại, mắt khép hờ như hoài niệm.

“Kho có thêm khá nhiều sách thầy nhỉ?”

Từ lúc được gặp lại thầy, cử chỉ nói năng của ông Kotani thoải mái hơn hẳn. Có lẽ hồi trẻ, họ cũng nói với nhau thế này.

“Chắc vậy. Tôi cũng không để ý nữa. Lâu rồi chỉ có mình tôi nhìn ngắm chỗ này.”

Ông cụ tiến thẳng đến giá sách trước mặt. Bà Noriko đỡ lấy cụ, chúng tôi theo sau.

“Tôi nhớ... là cuốn này...”

Cụ Tomizawa lấy một hộp sách, trên đó ghi Tuyển tập lý luận Dazai Osamu - Tác phẩm cùng thời kì (9) do Yumani Shobo phát hành. Cụ gỡ sách ra khỏi hộp, vừa liếm ngón tay vừa lật tìm.

“Đây là tuyển tập các chuyên khảo và đánh giá về Dazai. Trong tập 9 này có tùy bút về cuốn Những năm cuối đời bàn sở hữu của Tanaka... Ồ, đây này!”

Cụ mở hẳn trang sách cho chúng tôi xem. Nhan đề bài luận là “Về cuốn Những năm cuối đời dành riêng cho bản thân của Dazai Osamu”. Tác giả tên Yodono Ryuzo, giọng văn cho thấy là người có quan hệ thân thiết với Dazai.

Trong các ấn bản đầu tiên, đây không phải là cuốn quý hiếm nhất, nhưng là cuốn được Dazai giữ cho riêng mình. Góc trái dưới bìa lót có bút tích của chính Dazai, ghi “Để tự dùng”. Nhưng chữ “dùng” không rõ nét như hai chữ kia, nếu nhìn kĩ, sẽ nhận ra tiền thân của nó là chữ “sát”. Tác giả đã sửa vài nét để thành chữ “dùng”.

“Dazai sửa ‘Để tự sát’ thành ‘Để tự dùng’ ạ?”

“Ừm. Hai cụm từ mang ý nghĩa khác hẳn nhau. Có lẽ ông từng muốn tự tử, nhưng rồi bỏ ý định đó đi.”

Do cân nhắc đến đặc tính luôn kiếm tìm cái chết của Dazai, nên người ta mới suy diễn đến việc sửa chữ. Chưa kể hai chữ “sát” và “dùng” đâu có giống nhau đến nỗi sửa vài nét thì chữ này thành chữ kia được. Hơn nữa, không ai định tự tử mà đi viết lên đồ vật của mình ba chữ “Để tự sát” cả. Dazai là kiểu tác giả chuyên dùng trải nghiệm bản thân làm tư liệu sáng tác, có cảm giác ông không chịu được nếu không viết mọi thứ thành văn.

Xem ra đây là lý do khiến Tanaka Yoshio không muốn cho Tsuruyo biết, khi bà hãy còn là trẻ con.

“Bài tùy bút cho biết, trên cuốn Những năm cuối đời đó có dán cả danh thiếp của Dazai. Trên danh thiếp ghi rõ các khoản vay mượn của bạn bè. Tổng nợ là 451 yên. Đối với Dazai thuở ấy, đó là một số tiền kha khá.”

“Các khoản vay mượn ạ? Sao lại dán kèm nợ nần vào sách nhỉ?”

“Trong số chủ nợ, có tên Sato Haruo, tác giả đàn anh của Dazai, và cả Sunagoya Shobo, nơi xuất bản Những năm cuối đời. Có thể Dazai hổ thẹn vì hoàn cảnh thiếu thốn khiến ông liên tục gây ra những hành vi bất nghĩa. Bấy giờ Dazai lạm dụng thuốc nên tinh thần ông cũng không ổn định.”

Tôi đã nghe về vụ lạm dụng thuốc lẫn nợ nần chồng chất. Dù vẫn luôn ý thức được khía cạnh đáng xấu hổ của lối sống bê bối, Dazai vẫn mặt dày vay mượn khắp nơi... Tôi nhớ Shioriko từng nói, “Em đồng cảm với ông ấy về sự yếu đuối của con người”. Tôi hơi hiểu ra rồi.

“Cháu xin lỗi, cháu tự tiện xem loanh quanh mà không hỏi...”

Sau khi đã đi một vòng kho sách, Shioriko rụt rè lên tiếng. Có vẻ cô đã lấy lại tinh thần.

“Không sao hết.” Đôi mắt nặng nề của cụ Tomizawa dịu lại. “Nhưng tôi ngần này tuổi rồi, không đủ sức tiếp chuyện lâu... Các cháu kết thúc công việc cho sớm thì tốt.”

“À, vâng ạ.”

Shioriko trấn tĩnh, đưa hai tay chỉnh gọng kính. Cụ Tomizawa đã nhiều tuổi. Trong tấm ảnh bốn mươi bảy năm về trước, trông cụ cũng ngoại tứ tuần rồi. Suy ra bây giờ phải ngót nghét trăm tuổi.

“Về ấn bản Những năm cuối đời của ông Tanaka, ông cụ Kugayama khẳng định là sách thật ạ?”

“Ừ... Cuốn sách chưa rọc, nhưng vì là sách tác giả giữ lại cho mình nên tình trạng bảo quản không được tốt, cũng không còn obi. Các chi tiết này đều hợp lý.”

“Cuốn sách chưa bị rọc thật ạ?”

“Ừ, chính tôi cũng đã kiểm tra.”

Tin nhắn Shunto gửi cho Tanaka Toshio thì lại nói có một số trang đã rọc. Khi sách còn trong tay ông nội anh ta thì chưa rọc trang nào. Có lẽ người chủ tiếp theo đã rọc ra.

“Có điểm cháu không hiểu.”

Shioriko duỗi ngón tay mảnh khảnh vào trang đang mở của Tuyển tập lý luận Dazai Osamu - Tác phẩm cùng thời kì (9).

“Lời chứng của Yodono Ryuzo về ‘Để tự sát’ ở đây quá đỗi ít ỏi. Tùy bút không đả động gì về obi hay tình trạng các trang. Ông cụ Kugayama đã lấy những thông tin ấy từ đâu ạ?”

“Tôi cũng có thắc mắc tương tự, nên đã hỏi.”

Cụ Tomizawa khẽ đóng sách lại, cất vào hộp đang kẹp ở nách. Tay cụ run run nên bà Noriko vội cất giúp lên giá.

“Kugayama nghe qua người trong nghề. Hẳn các cháu cũng biết, vì kẹt tiền, Dazai đã đem bán bản Những năm cuối đời ấy cho một tiệm sách cũ ở Jinbocho.”

“Vâng... Một người quen của Dazai lập tức mua lại và cất giữ cẩn thận, đúng không ạ? Cháu nghe nói sau chiến tranh, cuốn sách được bày bán trong một tiệm sách cũ ở Osaka.”

Không có chỗ xen vào, tôi im lặng lắng nghe, và toàn là những điều mới nghe lần đầu. Quả nhiên kiến thức sách cũ của Shioriko thật khác thường. Không phải cô không biết về cuốn Những năm cuối đời “Để tự sát” này, cô chỉ không liên tưởng được là ấn bản đầu tiên nào mà thôi.

“Kugayama từng làm việc ở một tiệm sách cũ tại Jinbocho. Khi mới vào nghề, ông ấy nghe một nhân viên ở tiệm khác kể về cuốn Những năm cuối đời này, rằng trước đó Dazai đã đến bán bản của chính mình.”

“Nói cách khác, chuyện này trở thành đề tài nóng ở khu Jinbocho ạ?”

“Theo như Kugayama kể thì đúng như vậy.”

Chính tác giả mang sách đến bán, không xôn xao mới lạ. Nếu tôi là nhân viên ở tiệm, hẳn tôi cũng đem buôn chuyện với người trong nghề.

“Chuyện gì xảy ra sau khi ông Kugayama khẳng định là sách thật ạ?”

“Tất nhiên là Tanaka mang về rồi. Kugayama rất muốn mua, thậm chí đã ra giá khoảng 400.000-500.000 yên. Nhưng Tanaka thẳng thừng từ chối, nói rằng cuốn sách này là báu vật đời mình.”

Tôi không rõ giá trị tiền thời ấy, nhưng biết đấy là một số tiền rất lớn. Có thể bấy giờ được trả bao nhiêu ông Tanaka cũng không có ý định bán.

“Tiếp theo thì, như các cháu đã biết, ngày nào Tanaka cũng đến đây nghiên cứu. Lấy cảm hứng từ từ khóa ‘Để tự sát’, cậu ta bắt đầu nghiên cứu những tác phẩm viết về tự tử đôi và tự tử bất thành của Dazai. Cậu ta nói đã có phát hiện mới, chẳng rõ rõ sự thật đến đâu...”

“Cụ Tomizawa.” Shioriko nhẹ nhàng cất lời. “Ông Tanaka quả thật đã phạm sai lầm, nhưng theo cháu, ông có trực cảm tốt và là người thẳng thắn. Trước đây cháu chưa có cơ hội giải thích về những ghi chú của ông Tanaka mỗi khi vào nghiên cứu ở kho sách...”

Shioriko quay sang nhìn khiến tôi giật mình. Ban nãy rời phòng khách tôi cầm theo bảng kẹp giấy cùng tập ghi chú vì nghĩ vào kho có khi sẽ cần. Quả nhiên, giờ là lúc cô hỏi đến.

“Vị thần hài kịch, Hoa của chú hề... Tám cảnh đẹp Tokyo, Năm mươi năm... Kuromushi Shunpei... Kuroki, Shunpei...?”

Cụ Tomizawa lẩm bẩm những âm tiết rời rạc viết ngoáy mà khó khăn lắm mới đọc được, rồi ngẩng phắt đầu lên. Vẻ hưng phấn ngời trong mắt. Người học trò đứng bên vẫn đang lầm rầm.

“Ra vậy, đáng lẽ tôi phải xem lại từ trước mới đúng! Quả là người am hiểu về văn chương Dazai... Vào thời đó, phát hiện này đánh dấu một bước ngoặt lớn.”

Cụ cố giấu nỗi tiếc nuối trong mắt, ông Kotani thì cau mày. Xem chừng tập ghi chú đã kích thích niềm kiêu hãnh của một độc giả yêu thích Dazai, ông chăm chú ngắm nghía bản ghi từ nhiều góc khác nhau.

“Để sau đi, Kotani!”

Cụ Tomizawa vỗ vai học trò, nhìn chúng tôi ra dấu tiếp tục. Tôi rất tò mò về nội dung nghiên cứu nọ, nhưng cố giữ im lặng. Tôi không thể lãng phí thời gian.

“Cuốn Những năm cuối đời của ông Tanaka Yoshio về sau ra sao ạ?”

Nghe Shioriko hỏi, khuôn miệng cụ Tomizawa sắt lại. Rõ ràng là cụ đang nghiến chặt răng.

“Vài năm sau vụ trộm sách, Kugayama có đến đây, tiện thể nhắc đến Tanaka. Ông ấy nói cậu ta kẹt tiền và có vay của nhà Kugayama một ít... Sau đó còn cười khoe đã mua lại cuốn Những năm cuối đời của Tanaka.”

Tôi nín lặng. Hóa ra là tiệm sách Kugayama sao? Năm ngoái, Tanaka Toshio có tâm sự ông nội bị ép bán rẻ cuốn Những năm cuối đời. Tôi vẫn tưởng là bản thuộc sở hữu của Shioriko, và tiệm sách mua rẻ được chính là Biblia. Hóa ra đều không phải.

“Khoảng bốn mươi năm trước ạ?”

“Tầm đó, một thời gian trước khi xảy ra khủng hoảng dầu khí.”

Tóm lại, Những năm cuối đời từ tiệm sách Vỏ Sò của Sugio-cha sang tay Tanaka Yoshio, rồi rơi vào tiệm sách Kugayama.

Bấy giờ tâm trạng ông Tanaka thế nào nhỉ?

Lấy trộm sách cũ của thầy, đánh mất cả hai người bạn thân, chia tay người yêu. Công việc không thuận lợi, thậm chí còn phải vay tiền kẻ đã uy hiếp mình, cuối cùng đánh mất cuốn sách trân quý... Chỉ tưởng tượng thôi cũng không chịu đựng nổi rồi.

“Nhưng tại sao ông Kugayama không đòi cuốn Những năm cuối đời ngay từ đầu? Như vậy khỏi phải nhiêu khê tổ chức lấy trộm Yêu cầu khẩn thiết từ kho sách?”

Nếu vậy có lẽ Tanaka Toshio sẽ mất mát ít hơn.

“Em nghĩ là do bấy giờ ông ấy đang nhắm cả Yêu cầu khẩn thiết lẫn Những năm cuối đời”.

Shioriko bình thản đáp. Tôi cảm thấy lạnh sống lưng.

“Bởi ông ấy không có cách nào uy hiếp cụ Tomizawa nên đã lợi dụng người có thể ra vào kho sách để lấy trộm cho mình... Ông ấy cũng tính trước được rằng hành vi lấy trộm sẽ khiến ông Tanaka bị cô lập, mất người trao đổi. Dù cuối cùng không có được Yêu cầu khẩn thiết, thì vẫn cô lập được ông Tanaka. Sau đó dần dần uy hiếp, buộc ông phải bán cuốn Những năm cuối đời.”

Lại một lần nữa, tôi cảm nhận được tác phong bất chấp thủ đoạn của Kugayama, lại lấn cấn bất an vì sự thản nhiên của Shioriko khi giải thích rành mạch như vậy. Liệu có khi nào cô gái này tò mò về tác phong đó và thử hành động như Kugayama Shodai không nhỉ?

“Cháu sẽ hỏi thêm bên nhà Kugayama, may ra họ biết cuốn Những năm cuối đời đang ở đâu.”

Cô cúi chào ba người, rồi nhìn tôi. Chắc là xong việc hôm nay rồi.

“Khoan đã!” Cụ Tomizawa cất lời.

“Vâ... vâng, sao ạ?”

“Cháu đã giúp tôi giải đáp bí ẩn bốn mươi bảy năm trước, tôi muốn tạ ơn cháu.”

“Không cần đâu ạ.” Shioriko từ chối rất rõ ràng. “Cháu không nhận tiền công... À, nhưng nếu ông có cuốn sách nào muốn bán, xin bán cho tiệm của cháu.”

Cô lịch sự cúi đầu. Quả thật cho đến nay, dù giải đáp được bao nhiêu bí ẩn nhưng cô chưa một lần nhận thù lao, chỉ đề nghị được mua lại những kho sách quý, nhưng luôn mua đúng giá.

Đột nhiên, cụ Tomizawa phá lên cười, gương mặt nhẹ nhõm thảnh thơi chưa từng thấy. Chúng tôi ngơ ngác nhìn nhau. Sao thế nhỉ?

“Bốn mươi bảy năm trước, Shinokawa Seiji cũng nói một câu y hệt.”

“Sao... Ông nội cháu ạ?” Shioriko tròn mắt ngạc nhiên.

“Đúng thế. Dù ém nhẹm chân tướng, nhưng cậu ấy đã tìm lại cho tôi cuốn sách mà tôi trân trọng hơn hết thảy. Khi tôi ngỏ ý tạ ơn thì cậu ấy từ chối, nói rằng không nhận thù lao, và rằng chính cậu ấy còn không hài lòng với kết quả. ‘Nhưng nếu anh có cuốn sách nào muốn bán, xin hãy bán cho tiệm của tôi’, cậu ấy đã nói vậy.”

Quả nhiên, hai câu nói giống hệt nhau như thể đã được bàn bạc từ trước. Một lần nữa, tôi thực sự cảm nhận được rằng Shioriko đang mang trong mình dòng máu của Shinokawa Seiji.

“Chính vì thế tôi đã bán cho cậu ấy, ngay tại chỗ, Những năm cuối đời bản in đầu tiên của Sunagoya Shobo. Còn nguyên chưa rọc, bản đẹp nhất trong các bản tôi có.”

Bất ngờ lóe trong đầu tôi. Tất nhiên, Shioriko cũng nhận ra.

“Hỡi những ai đang tồn tại trên cõi đời này, hãy cứ thật tự tin mà sống tiếp. Vì chúng ta đều là những kẻ tội đồ.”

Nghe Shioriko đọc, cụ già thốt lên.

“Chính nó... Thủ bút của Dazai. Shinokawa cũng có vẻ thích câu đó. ‘Đối với người trần mắt thịt chúng ta, đây quả là những ngôn từ đáng suy ngẫm.’ Tất nhiên, cậu ấy trả giá rất thỏa đáng... Hóa ra cậu ấy không bán đi, mà vẫn giữ lại à?”

“Vâng ạ. Sau khi ông mất, cha cháu thay ông giữ gìn, rồi đến cháu kế thừa từ cha ạ.”

Cả người tôi căng lên vì lo lắng. Bề ngoài thì cuốn sách đã bị đốt đi. Giờ chỉ còn ba người biết nó vẫn tồn tại, là Shioriko, tôi, và kẻ đã ném lá thư bí ẩn vào Biblia.

“Thế hả? Tốt rồi! Tốt rồi!”

Shioriko không khẳng định cuốn sách còn tồn tại, nhưng cụ Tomizawa không nhận ra cách diễn đạt né tránh của cô, nên gật gù.

“Tôi mong cháu cũng sẽ giữ gìn cẩn thận.”

Shioriko nắm chặt cây nạng, im lặng cúi đầu lần nữa. Tôi đứng bên cạnh cũng làm theo. Tôi tự nhủ, dứt khoát phải cùng cô bảo vệ những gì cô trân trọng.

Nguy hiểm đến đâu cũng không từ.

2

Khi chúng tôi ra khỏi nhà Tomizawa thì trời đã tối hẳn.

Giữa những khoảng mây tối đen chỉ có vài ánh sao le lói. Chúng tôi băng qua vườn, tiến ra chiếc xe van đỗ gần đó. Chỉ có tôi và Shioriko ra về, ông Kotani thì ở lại với cha con nhà Tomizawa. Họ có quá nhiều điều cần hàn huyên, sau bốn mươi bảy năm xa mặt cách lòng.

Có lẽ là tại phải nghe quá nhiều về quá khứ chỉ trong một thời gian ngắn, tâm trí tôi thành ra mệt mỏi. Kết quả không ngờ là tôi đã biết được nguồn gốc cuốn Những năm cuối đời của Shioriko. Cuốn sách không phải của Tanaka Yoshio nhưng cũng dính dáng đến ông phần nào.

Tôi vừa bước đi vừa thầm điểm lại những điều đã biết. Nói là biết, nhưng đúng như Shioriko nhấn mạnh, chúng tôi không có bằng chứng. Hầu hết đều là suy đoán suông, có thể khác với sự thật ở vài chi tiết.

Bốn mươi bảy năm trước, có hai cuốn sách quý của Dazai lọt vào mắt xanh chủ tiệm sách Kugayama. Một là Những năm cuối đời “Để tự sát”, à không, “Để tự dùng” do Sunagoya Shobo ấn hành mà ông Tanaka Yoshio mua được từ tiệm sách cũ Vỏ Sò. Hai là Yêu cầu khẩn thiết của Getsuyoso do Dazai tặng cho cụ Tomizawa. Kugayama Shodai lấy mối quan hệ bất chính của Tanaka Yoshio và Gora Kinuko ra uy hiếp, bắt Tanaka đánh cắp cuốn Yêu cầu khẩn thiết từ kho sách nhà Tomizawa.

Người mang cuốn sách trả lại cho chính chủ là ông nội của Shioriko, ông Shinokawa Seiji. Để hậu tạ, cụ Tomizawa đã bán Những năm cuối đời bản chưa rọc cho tiệm sách cũ Biblia, tức là cuốn Shioriko đang sở hữu.

Bảy năm sau vụ lùm xùm, Tanaka Yoshio gặp khó khăn về tài chính nên đã bán rẻ cuốn Những năm cuối đời “Để tự dùng” cho tiệm sách Kugayama. Cuốn sách qua tay những ai, giờ đang ở đâu thì chúng tôi vẫn chưa biết.

Sự việc thật phức tạp. Tuy nhiên điều khiến tôi thắc mắc nhất bây giờ là chúng tôi sẽ xâu chuỗi các chi tiết ra sao.

Một lá thư bị ném vào tiệm sách cũ Biblia. Người ném đang rình rập theo dõi chúng tôi và âm mưu điều gì đó. Người này hành động một mình hay nhiều mình, chúng tôi cũng chưa rõ...

“A!”

Đang mở cửa xe, tôi sực nhớ ra một chuyện, liền vô thức ngoái lại phía nhà Tomizawa.

“Daisuke, sao vậy?”

“Mình để quên tấm bảng kẹp giấy và đống ghi chú của ông Tanaka Yoshio rồi. Phải quay lại lấy nhỉ!”

“Không cần đâu... em cố ý để lại đấy. Em muốn cụ Tomizawa đọc cho thật kĩ. Em cũng đã xin phép bác Tsuruyo rồi.”

“Ừm... suy cho cùng nội dung của nó là gì thế?”

Lúc nãy tôi quên không hỏi. Cụ Tomizawa đã khen là người ghi chú rất am hiểu về văn chương Dazai. Chắc phải có kiến thức uyên thâm mới lĩnh hội được, ngay ông Kotani là thành viên hội Romanesque còn không hiểu đấy thôi.

“Là ghi chú của ông Tanaka về truyện ngắn của Dazai.”

Shioriko ngồi lên ghế phụ lái, cài dây an toàn. Tôi khởi động xe, chạy xuống dốc.

“Trên ghi chú toàn là tên của các tác phẩm nhỉ.”

“Vâng. ‘Vị thần hài kịch’, ‘Hoa của chú hề’, ‘Tám cảnh đẹp Tokyo’, ‘Mười lăm năm’... tất cả đều nói về vụ tự tử đôi ở Koshigoe.”

“Ừm, ông Tanaka đã tập trung nghiên cứu những tác phẩm liên quan đến tự tử bất thành và tự tử đôi nhỉ?”

Tôi lái xe ra quốc lộ chạy dọc bờ biển. Dù là ngày thường nhưng đường hơi đông, cứ di chuyển một quãng lại gặp đèn giao thông.

Chúng tôi đang ở ngay Mũi Koyurugi. Hình dáng tròn tròn, um tùm cây của nó như dập dờn trong bóng tối.

“Vâng. Em nghĩ là nhờ quá trình nghiên cứu đó, ông đã tìm ra những tác phẩm Dazai viết thời trai trẻ dưới những bút danh khác nhau.”

“Tức là bút danh phụ?”

“Vâng. Năm 1934, Dazai đã dùng tên Kuroki Shunpei để viết truyện ngắn ‘Ảo ảnh vách đá’.”

“Kuroki... một trong hai cái tên...”

Trên tập ghi chú. Có lẽ cái tên còn lại cũng là bút danh khác của Dazai.

“Truyện đó nói về cái gì thế, ‘Ảo ảnh vách đá’ ấy?”

Shioriko nheo mắt, thoáng liếc về phía vách đá, hướng bán đảo Enoshima, nhưng từ đây khó lòng nhìn rõ.

“Là truyện ngắn trinh thám.”

Cô hạ giọng. Trong một khoảnh khắc tôi nghĩ mình nghe nhầm.

“Truyện ngắn trinh thám... truyện có yếu tố kì bí hay suy luận?”

“Không có nhiều yếu tố suy luận. Nhung Dazai tự xếp nó vào loại trinh thám. Nhân vật chính rất giống ông, là một thanh niên sống thu mình muốn trở thành nhà văn. Vì muốn viết được một tác phẩm để đời nên đã trăn trở cho rằng mình cần trải nghiệm nhiều thứ. Trong một lần đi du lịch, anh ta quen một cô gái tại quán cà phê, rồi quyết định giết cô ấy bên mép vách đá.”

Vừa lúc đèn giao thông chuyển xanh, tôi bèn cho xe chạy, rẽ ở ngã tư, bỏ lại đằng sau Mũi Koyurugi.

“Tức là dựa trên kinh nghiệm tự tử đôi của chính mình?”

Dazai tình cờ quen một tiếp viên quán bar tại Ginza, hai người họ uống thuốc ngủ tự tử ở Mũi Koyurugi. Tình tiết nhân vật làm việc ở quán cà phê chết trên mép vực không khỏi khiến tôi liên tưởng đến đời thực của tác giả.

“Khó mà khẳng định được. Trong truyện, bối cảnh là ở Atami, cô gái không chết vì thuốc ngủ mà bị đẩy ngã. Dù vậy, có lẽ vụ tự tử đôi kia đúng là xuất phát điểm cho ý tưởng... Mỗi khi nhớ về sự cố từng xảy ra với mình, về cô gái đã chết còn mình thì vẫn sống, hẳn ông sẽ thấy mình rất giống nhân vật chính đã giết cô gái kia... Hơi khó hiểu!”

“Tại sao Dazai lại viết truyện trinh thám?”

“Ông từng dùng bút danh phụ để viết truyện ba xu, gây sốc hoặc diễm tình, cốt đảm bảo nguồn thu nhập... Nhưng suy đến cùng cũng chỉ có duy nhất tác phẩm này thuộc thể loại trinh thám.”

“Vậy suy đến cùng nó có hay không?”

Shioriko chau mày, xem ra đang tìm từ để diễn tả. Trạm trực gác ở ga Koshigoe bắt đầu réo còi inh ỏi, tôi dừng xe trước thanh chắn tàu lắp biển báo “Tàu sắp đến”. Đoàn tàu với những toa màu xanh cũ kĩ thuộc tuyến Enoden sầm sập lao qua.

“Em thấy nhân vật chính được xây dựng khá tốt. Đoạn miêu tả người đó trở thành tác giả mới nổi được chào đón ở nơi du lịch rồi ngại ngần khi được khoản đãi, hay đoạn đặc tả tâm lý khi đẩy cô gái xuống vách đá vì sợ bị phát hiện ra chân tướng, đều mang đậm phong cách Dazai. Có điều thời ấy nó cũng không được đánh giá cao với tư cách trinh thám suy luận.”

Xem chừng truyện ngắn này không đủ sức hấp dẫn Shioriko. Cũng phải thôi, nếu được khen ngợi, Dazai đã viết thêm nhiều tác phẩm trinh thám khác rồi.

Tàu Enoden đã đi khuất, xe chúng tôi cũng lăn bánh.

“Tuy nhiên, ‘Ảo ảnh vách đá’ được viết gần như cùng thời với ‘Hoa của chú hề’. Hai truyện mang mô típ tương tự, nên nếu vừa đọc vừa đối chiếu thì sẽ thấy rất thú vị... Nói sao nhỉ, ‘Ảo ảnh vách đá’ như tập tiếp theo ‘Hoa của chú hề’ vậy.”

Tôi nhớ lại tập ghi chú ở bảng kẹp giấy. Ngoài “Hoa của chú hề”, trên đó còn tên vài tác phẩm khác liên quan đến tự tử đôi.

“Tức là ông Tanaka Yoshio định công bố phát hiện đó nhỉ? Đối chiếu ‘Ảo ảnh vách đá’ với các tác phẩm tự tử đôi khác.”

“Em cũng nghĩ thế. Tuy nhiên, ở thời điểm bốn mươi bảy năm trước, thì nguyên việc nhắc đến ‘Ảo ảnh vách đá’ đã là một phát hiện mang tính bước ngoặt rồi.”

“Vì sao?

“Trên thực tế, suốt một thời gian dài không ai biết Dazai là người viết ‘Ảo ảnh vách đá’. Người bạn đứng ra giới thiệu để đăng tác phẩm trên tạp chí Luận đàm văn hóa đã nhận lời giữ bí mật, và không hé răng ngay cả khi Dazai qua đời. Phải đến năm 1981 sự thật mới được công khai, khi người bạn cho rằng đến giờ công chúng có biết cũng không sao cả. Là một tác giả được nghiên cứu chuyên sâu, tác phẩm được đông đảo thế hệ độc giả đón nhận, nhưng suốt một thời gian dài không ai nhận biết trọn vẹn trước tác của Dazai.”

Tôi nhẩm tính. Năm 1981, đúng ba mươi năm về trước. Tanaka Yoshio lại phát hiện ra chân tướng từ hơn mười lăm năm trước đó. Vĩ đại thật!

“Nhưng làm sao ông phát hiện được...”

Một điều chưa ai biết, và bị bưng bít bởi những người liên quan. Hẳn phải có manh mối nào chứ.

“Em nghĩ một phần là do may mắn tình cờ. Trong kho sách của cụ Tomizawa có rất nhiều tạp chí cũ, như mấy tạp chí văn nghệ dành cho công chúng thời đầu Chiêu Hòa, có truyện trinh thám và cả... truyện đồi trụy. Khi nãy em đi quanh kho sách một vòng thì thấy trên giá có cả tạp chí Luận đàm văn hóa đăng ‘Ảo ảnh vách đá’.”

Tôi nhớ lại Shioriko đã bị kho sách hút hồn. Hóa ra không phải cô bị hút hồn, mà cô muốn biết Tanaka Yoshio có được phát hiện này bằng cách nào.

“Có lẽ trong khi lật giở tạp chí cũ, ông Tanaka đã tình cờ đọc được ‘Ảo ảnh vách đá’. Từ tình tiết cái chết của cô gái tình cờ quen biết hay những chi tiết tương đồng về miêu tả với ‘Hoa của chú hề’, ông đưa ra giả thuyết rằng Dazai đã sử dụng tên khác khi công bố tác phẩm. Em nghĩ bút danh là mấu chốt.”

“Bút danh Kuroki Shunpei ấy hả?”

“Bên trên còn ghi cái tên ‘Kuromushi Shunpei’ nữa...”

“Đúng rồi... là bút danh Dazai dùng trước khi ra mắt văn đàn nhỉ?”

“Vâng. Bút danh Kuromushi Shunpei từng được nói đến trong phần chú giải của tuyển tập do Chikuma Bunko thời ấy ấn hành. Hai cái tên na ná nhau, nên ông Tanaka khẳng định Kuroki Shunpei và Kuromushi Shunpei đều là tên giả của Dazai.”

Quả thật tài liệu để đưa ra kết luận đều có đủ. Nhưng muốn kết nối chúng với nhau cần phải có kiến thức và trực cảm tốt.

“Thật là một người tài giỏi!”

Tôi chân thành nói. Shioriko thở dài gật đầu.

“Nếu khám phá này được phát triển thêm... Có thể ông Tanaka cũng trở thành nhà nghiên cứu như cụ Tomizawa... Nếu bốn mươi bảy năm trước không xảy ra vụ việc đáng tiếc kia...”

3

Gần ba mươi phút sau, chúng tôi mới về đến Kita-Kamakura.

Tất nhiên giờ bán hàng đã chấm dứt, nhưng trong tiệm Biblia còn sáng đèn.

“Tiệm vẫn mở cửa à?” Tôi vừa xem xét tình hình qua kính chắn gió, vừa nói với Shioriko đang ngồi ở ghế phụ lái.

“Nhưng hình như rèm kéo vào rồi.”

Thông thường đóng cửa tiệm không mất nhiều thời gian đến nỗi muộn thế này vẫn chưa xong. Tôi dừng xe ở bãi đỗ của nhà chính, chúng tôi đi quanh tiệm từ bên ngoài. Tôi hơi bất an, chẳng lẽ có gì xảy ra với Shinokawa Ayaka khi trông tiệm thay chúng tôi? Tôi đã nghĩ chỉ chúng tôi mới gặp nguy hiểm nhưng có lẽ tôi đã quá chủ quan.

Tôi nghe thấy tiếng người vọng ra từ trong tiệm. Rèm cửa đã được kéo lại hoàn toàn nhưng cửa kính phía trước vẫn mở hé. Tôi và Shioriko đứng cạnh nhau, chú ý lắng nghe.

“Cưới á?”

Giọng nói khỏe khoắn quen thuộc khiến nỗi lo trong ngực tôi xẹp xuống. Cô bé đang nói với ai đó. Nhưng cưới là sao nhỉ?

“Cháu nghĩ chị ấy đang nấp nom rồi. Mỗi bữa cơm, khi ti vi quảng cáo về tạp chí hôn nhân hay địa điểm tổ chức lễ cưới, chị ấy đều bất ngờ dừng đũa, im lặng theo dõi. Cháu hơi sợ!”

Là về chúng tôi. Mới hôm trước tôi vừa nhờ cô bé đừng làm to lên xong. Shioriko đưa tay che miệng, nói bằng một giọng lạ lùng như bị nấc.

“Con bé nói xạo đó, không đâu, em... Không phải vậy. Em chưa hề nghĩ sẽ cưới hỏi gì lúc này.”

Khuôn mặt đỏ ửng của cô lắc qua lắc lại. Tôi không mấy ngạc nhiên. Chính cô đã nói chúng tôi trở thành người yêu trên tiền đề tiến đến hôn nhân. Tôi cũng chẳng nghĩ sẽ diễn ra ngay lập tức. Tôi chỉ nghĩ đã yêu nhau thì lẽ tự nhiên là cưới thôi.

“À, con bé Hiroko nhà bác cũng xem chăm chú lắm. Đâu phải vì cưới hỏi. Đến bác đây mà thấy khung cảnh tiệc cưới lộng lẫy cũng sẽ dừng đũa xem thôi.”

Con bé Hiroko nhà bác... Câu nói giúp tôi nhận ra vị khách. Chính là bà Tsuruyo. Chắc bà đến từ lúc đóng cửa rồi ở lại nói chuyện đến giờ.

“Cháu thì không! À đúng rồi, chị Hiroko trông ra dáng hẳn lên bác ạ. Hôm trước chị ấy đến, cháu ngạc nhiên luôn. Một năm nay hai chị em không gặp nhau rồi.”

“Thì nó hai mươi tuổi rồi mà... Năm ngoái nó đi du học ngắn hạn, tham gia câu lạc bộ lướt ván buồm gì đó, cũng hay ra ngoài chơi hơn. Nhưng vẫn là đứa thích đọc sách như trước.”

“Thích thật đấy! Cháu cũng muốn nhanh nhanh đi học đại học. À, quay lại chuyện chị cháu và anh Gora, lúc trước...”

Cô bé đổi chủ đề ngay lập tức. Dù không tìm được thời điểm thích hợp để vào tiệm, nhưng cứ đứng nghe thế này cũng chẳng giải quyết được gì. Tôi mở cửa kính và rèm cùng một lúc. Hai người đang ngồi đối diện bên quầy tính tiền. Shinokawa Ayaka mặc đồng phục, còn bà Tsuruyo mặc đồ thoải mái với áo nỉ và quần bò. Xem chừng bà đến đây có mục đích chứ không chỉ đơn giản là đi qua ghé vào.

“A, anh chị về rồi à?”

Trong tích tắc, Ayaka mất tự nhiên, nhưng mau chóng nhoẻn cười hở mười cái răng để khỏa lấp. Bà Tsuruyo quay ra phía chúng tôi.

“Hai cháu về rồi à? Tôi lại đến làm phiền đây.”

“Cháu chào bác.”

Shioriko gượng gạo cất tiếng. Tôi cũng cúi đầu chào.

“Mọi người có chuyện cần nói với nhau à? Vậy cháu xin phép nhé.”

Ayaka rút lui theo lối cửa thông lên nhà chính.

“Cháu xin phép, cháu vào trong nhà một lát.”

Tôi đi theo. Tôi cần phải trao đổi với Shinokawa Ayaka. Tôi bắt kịp cô bé ở bếp.

“Em xin lỗi mà. Bác Tsuruyo cũng biết chị em với anh Gora rồi nên em nghĩ có nói ra cũng không sao...” Cô bé xin lỗi trước khi tôi kịp mở miệng. “À, sau hôm anh dặn, em cũng không nói gì với khách hàng đến tiệm luôn. Trước khi anh dặn thì có lúc em kể, có lúc không. Thực sự đó!”

Cô bé này hay bô lô ba la nhưng không nói dối bao giờ. Với cả tôi đang quan tâm chuyện khác.

“Hôm nay tiệm có gì lạ không?”

Tạm thời, đó là việc tôi muốn xác nhận, tôi cứ thấp thỏm mãi. Tôi không thể rũ bỏ cảm giác bất an và linh tính chẳng lành.

“Không, không có gì cả... Vì là chiều muộn rồi, cũng chẳng có mấy khách đến. Sao thế ạ?”

“Chuyện là...”

Tôi phân vân không biết có nên kể với cô bé về tình hình khó hiểu hiện tại không, nhưng nghĩ lại, tôi quyết định đợi hỏi Shioriko đã. Vả chăng càng ít người biết thì càng an toàn.

“Hôm nào anh giải thích sau.”

Nói đoạn tôi quay ra tiệm. Vừa đi vừa lục túi đeo vai lấy điện thoại. Lúc ở nhà Tomizawa không có thời gian kiểm tra, giờ thấy ba tin nhắn mới. Một tin nhắn của mẹ, báo là đi công tác gấp tối nay không về, một tin nhắn của bạn cùng khu rủ tuần sau đi chơi... Cuối cùng là tin nhắn của Tanaka Toshio.

Mấy ngày gần đây, tôi thường nhắn tin qua lại với anh ta. Chủ yếu là báo cho anh ta biết tình hình điều tra Những năm cuối đời, còn lại là chuyện phiếm. Gần đây chúng tôi tán gẫu khá nhiều.

Về phía tôi, tôi không thể thông báo cho anh ta chi tiết quá trình tìm hiểu cuốn Những năm cuối đời. Vì mục đích cuối cùng là để cảnh báo cho chủ nhân hiện tại của cuốn sách. Nhưng nếu chỉ trao đổi tin tức về vụ việc thì sẽ khiến anh ta nghi ngờ, nên để đánh trống lảng, tôi đành trò chuyện với anh ta.

Về một tiệm sách cũ lâu đời ở Jinbocho mới đóng cửa. Về xu hướng của những người buôn bán sách cũ trên mạng... Chuyện tủn mủn nhưng tôi cũng tham khảo được ít nhiều. Tin nhắn hôm nay, anh ta hỏi xem kho chúng tôi có cuốn Kế hoạch Tokyo Mixer của Akasegawa Genpei không.

Trước khi bóc trần được bộ mặt thật của anh ta, tôi cố giữ quan hệ như khi anh ta còn ra vào tiệm dưới cái tên giả Kasai Kikuya. Tôi đã được cảnh báo là phải đề phòng, nên vội vàng nhắn lại, “Để tìm thử xem sao. Còn Những năm cuối đời, có tin mới tôi sẽ báo”.

Tôi mở cửa bước vào tiệm, tai bắt ngay được giọng nói vui vẻ của bà Tsuruyo.

“Mãi đến đầu tháng này tôi mới biết. Không ngờ Shioriko kiếm được cậu bạn trai tuyệt vời đến thế.”

“Chưa, chúng cháu chưa đến mức đó...”

Tôi tưởng họ phải đang bàn việc chính rồi, thế mà vẫn tiếp tục đề tài lúc nãy. Shioriko nhìn tôi bằng đôi mắt ngấn nước như cầu cứu. Cô đang bị dồn vào chân tường. Nhưng trông thật dễ thương.

“Xin lỗi để bác phải chờ...” Tôi cắt ngang câu chuyện. “Hôm nay chúng cháu đã đến nhà cụ Tomizawa.”

“Ồ, ra vậy. Noriko có khỏe không?”

Shioriko gật đầu thay lời đáp. Bà Tsuruyo đột nhiên trở nên nghiêm túc. Khuôn mặt trẻ hơn tuổi giờ cũng chín chắn điềm tĩnh lại.

“Vậy các cháu biết được gì rồi? Bốn mươi bảy năm trước, chuyện gì đã xảy ra?”

Tự nhiên tôi bối rối. Chúng tôi đã mượn cả bảng kẹp giấy và tập ghi chú nên tất nhiên sẽ phải nghe câu hỏi này. Chắc bà Tsuruyo không biết cha mình đã làm những gì đâu.

“Sự việc xảy ra từ lâu, có nhiều điều cháu không xác minh được nữa.”

“Cứ cho tôi biết biết suy nghĩ của cháu. Không cần lo cho tôi đâu. Dù thế nào, cứ nói thẳng ra.”

Người phụ nữ này cũng đã chuẩn bị tinh thần đón nhận quá khứ. Shioriko đưa mắt nhìn quanh tiệm một lượt như đang tổng hợp lại suy nghĩ, cuối cùng cô mở lời, “Cháu muốn chuyện này chỉ giới hạn ở mấy người chúng ta thôi,” và nhẹ nhàng kể lại đầu đuôi.

Cô kể hầu hết những gì chúng tôi tìm hiểu được. Về cuốn Yêu cầu khẩn thiết bị lấy trộm bốn mươi bảy năm trước, về “Ảo ảnh vách đá” mà Tanaka Yoshio tìm hiểu được, cả việc chúng tôi đang tìm cuốn Những năm cuối đời “Để tự dùng” của Dazai theo ủy thác của cháu nội ông Tanaka Yoshio, rồi chuyện tiệm sách Kugayama đã từng ép giá và mua được nó.

Thậm chí, cô không hề giấu giếm lai lịch cuốn Những năm cuối đời cô đang sở hữu, từ việc cụ Tomizawa bán lại cho ông Seiji, đến việc cô thừa kế, giả vờ đốt cuốn sách, sau cùng là nhận được lá thư vạch trần sự thật kia.

Hẳn là có lý do riêng, Shioriko cứ nói khơi khơi mọi chuyện.

Duy chỉ mối quan hệ giữa bà Gora Kinuko và ông Tanaka Yoshio là cô phân vân, nên tôi thay cô giải thích.

“Tóm lại, cha tôi đã tìm mọi cách chiếm đoạt sách của người khác?”

Nghe xong, bà Tsuruyo lẩm bẩm. Shioriko bối rối cúi đầu.

“Cháu xin lỗi, nói cho cùng đây chỉ là suy đoán của cháu thôi, là thật hay không thì...”

“Không sao. Tôi không nói cháu đoán bừa. Người cha mà tôi biết là người rất dịu dàng, nhưng đôi lúc tôi thấy ông có điều là lạ... Khi yêu cầu tôi đi lấy bảng kẹp giấy, ông tỏ ra rất hung hãn, cứ như ai khác vậy. Tôi cũng có nghe phong thanh rằng cha dính dáng đến nhiều vụ giao dịch sách không quang minh chính đại. Mẹ tôi là người đơn giản nên tôi nghĩ chắc mẹ không nhận ra.”

Bà Tsuruyo day day sống mũi dưới gọng kính, vẻ mệt mỏi. Bà nhắm chặt mắt hồi lâu, rồi quả quyết mở mắt nhìn chúng tôi.

“Cha có nhân ngãi ở ngoài.”

Bí mật thình lình tiết lộ khiến chúng tôi chết lặng.

“Tôi không biết nơi bà ta ở, chỉ biết không xa đây là mấy. Ông còn có con với bà ta. Hồi tôi học đại học, ông đã dẫn đứa nhỏ về nhà một lần. Đó là lần duy nhất tôi thấy mẹ khóc.”

Tuy chưa hề tiếp xúc, cũng không biết hình hài diện mạo, nhưng càng lúc tôi càng thấy sợ con người tên Kugayama Shodai này.

Nếu tìm hiểu thêm, có lẽ quá khứ đen tối sẽ lộ ra rõ hơn. Tôi không biết điều gì đang chờ đợi chúng tôi nữa.

“Các cháu đừng cho mẹ tôi biết cha từng uy hiếp anh Tanaka. Mẹ cũng yếu rồi, tôi không muốn mẹ chịu thêm gánh nặng nào nữa.”

“Vâng ạ,” Shioriko đáp. Tất nhiên rồi, chúng tôi tìm hiểu sự việc không phải để phá hoại ngày tháng yên bình của người khác.

“Bác có biết cuốn Những năm cuối đời ‘Để tự dùng’ mà ông nhà mua lại từ ông Tanaka Yoshio về sau ra sao không ạ?” Cuối cùng Shioriko cũng hỏi điều muốn hỏi.

“Tôi đã nghĩ nãy giờ...” Con gái ông Kugayama Shodai ngẩng mặt nhìn lên, bất động một lúc, rõ là đang cố nhớ lại, nhưng cuối cùng đành thở dài đánh thượt như mới ngoi lên từ lòng nước. “Chịu thôi. Chắc cha bán rồi. Nhưng bán cho ai thì tôi...”

“Ông không giữ bên mình ạ?”

“Không đâu. Ngoài những cuốn sách có duyên hoặc tình cảm cá nhân đặc biệt, cha hầu như không giữ cuốn sách cũ nào hết. Shioriko biết mà, trong nhà tôi không có tủ sách nào của ông. Hồi ông còn sống cũng vậy thôi.”

Nói mới nhớ, tôi từng nghe sách cũ trong nhà Kugayama đều là của cụ bà. Ông ta không có thói quen đọc sách, lập tủ sách làm gì cơ chứ.

Chừng như nghĩ ra, bà Tsuruyo lấy điện thoại, “Để tôi hỏi mẹ xem sao. Điện thoại ngay đầu giường, nếu mẹ đang thức chắc sẽ nghe máy.”

Bà bấm số gọi. Chuông đổ một lúc nhưng đầu dây bên kia không bắt máy. Bà ủ rũ ngắt điện thoại.

“Gần đây mẹ cứ ngủ li bì, chẳng được mấy khi tỉnh... Tết vừa rồi dù nằm trên giường nhưng mẹ vẫn thích tìm hiểu mọi chuyện, tự tạo nhiều niềm vui. Khi Hiroko đi du học ngắn hạn, mẹ còn dùng máy tính để tán gẫu với con bé, gọi là video chat thì phải.”

Tôi hình dung ra khuôn mặt một cụ bà tóc bạc. Cụ là mẹ bà Tsuruyo, tuổi hẳn đã cao. Hóa ra sở thích của cụ không chỉ có sách.

“Bà Mari có giúp việc trong tiệm sách Kugayama không ạ?”

“Không đâu. Mẹ không làm gì cả.” Bà Tsuruyo lắc mạnh đầu. “Mẹ thích sách cũ nhưng được nuôi dạy như tiểu thư nên không biết gì về buôn bán. Đôi lúc mẹ cũng ra tiệm, nhưng chỉ để xem sách hiếm thôi.”

Một phụ nữ lớn tuổi với sở thích sách cũ... Gần một năm nay tôi thường cùng Shioriko đi giao dịch tận nhà khách hàng, nhưng chưa gặp ai như vậy.

“Cha rất muốn tôi phụ việc cho tiệm, nhưng tôi giống mẹ, không biết buôn bán là gì. Hẳn là cha thất vọng lắm, vì vẫn luôn muốn người kế thừa là con cái trong nhà. Hiroko cũng chẳng được. Nhà tôi ai cũng thích sách cũ hơn cha, nhưng không ai nối nghiệp ở tiệm được cả. Kì lạ nhỉ!”

Nghe qua thì chẳng có gì, nhưng không hiểu sao tôi lại nổi da gà. Có cảm giác vì cần người nối nghiệp hoàn hảo nên ông Kugayama Shodai cố tình chọn một phụ nữ mê sách cũ để kết hôn. Chắc là tôi hơi suy diễn rồi...

Thình lình điện thoại réo vang. Bà Tsuruyo lục túi lấy máy.

“Ồ, mẹ tôi gọi lại. Hai cháu đợi chút nhé, để tôi hỏi.”

Bà đi về phía giá sách trong góc, bắt đầu cao giọng chuyện trò. Tôi nghe thấy bà phải nói đi nói lại một câu nhiều lần, có lẽ cụ bà đã lãng tai rồi. Một lúc sau, bà vừa quay trở lại quầy tính tiền, vừa cất điện thoại vào túi.

“Khi đó sách hiếm của tiệm được bảo quản trong kho, nhưng mẹ nói là chưa thấy cuốn Những năm cuối đời bao giờ. Cha cũng không nói gì với mẹ.”

Chúng tôi rũ vai chán nản. Cũng là chuyện tất nhiên thôi, không làm việc ở tiệm thì làm sao nắm được tình hình.

“Nhưng mẹ nói có khi ông Sugio bên tiệm Vỏ Sò biết đó. Chính Vỏ Sò mua lại và xử lý toàn bộ sách của Kugayama khi cha tôi mất. Bấy giờ hai cha con họ đều đến, người con trai giờ cũng là chủ tiệm rồi. Cậu ta giúp sắp xếp, chỉnh lý các ghi chép và danh sách khách hàng của cha tôi. Có khi trên đó còn lưu thông tin người mua lại cuốn Những năm cuối đời kia...”

Nét mặt Shioriko trở nên rạng rỡ hơn một chút. Dù khả năng rất thấp, nhưng có thể ông Sugio vẫn nhớ gì đó. Đằng nào chúng tôi cũng chỉ có duy nhất manh mối này.

“Cháu cảm ơn bác!” Shioriko cúi thấp đầu. “Bác thưa lại với bà, rằng cháu cảm ơn ạ. Hôm nào cháu sẽ ghé nhà.”

4

Hết một ngày dài. Lúc tôi rời tiệm sách cũ Biblia thì đã là 9 giờ tối.

Chạy scooter được một lúc, sực nhớ mình chưa ăn tối, lại không muốn mất thời gian vào việc chọn lựa nên tôi tạt vào quán cơm gia đình gần nhất.

Giải quyết xong suất ăn không ngon cũng chẳng dở, tưởng được thảnh thơi chốc lát thì chuông điện thoại réo vang. Cuộc gọi từ số lạ. Tôi cầm túi đứng dậy, bấm nút nhận.

“Gora hả? Là tôi, Tanaka đây.”

Tanaka Toshio. Tôi lập tức bật chế độ cảnh giác. Tôi có cho anh ta số điện thoại, nhưng đây là lần đầu tiên anh ta chủ động gọi điện.

“Chuyện gì vậy?”

“Cuốn sách thế nào? Chắc vừa nãy cậu vẫn ở tiệm nhỉ?”

Phù, tôi thở phào. Nói mới nhớ, anh ta có nhờ tôi xem giúp một đầu sách.

“Tôi định khi rảnh mới tra lại... Anh cần gấp à?”

“Ừ. Đã sắp đến ngày nhận án, giờ tôi phải tranh thủ mua hết những cuốn muốn đọc. Vào tù rồi thì không thể tự do đọc sách được nữa.”

Tim tôi bỗng như se lại. Sau vụ Nhập môn logic học của vợ chồng anh Sakaguchi, tôi cũng biết phạm nhân muốn mang sách vào trại thì phải xin phép. Dù sao cũng là tự làm tự chịu, nhưng với người thích sách thì quả là tình huống khó khăn.

“Tôi hiểu. Mai tôi tìm cho.”

“Cảm ơn. Thế cuốn Những năm cuối đời của ông nội tôi sao rồi?”

Trong tích tắc, tôi bỗng muốn khai tuốt tuột tình hình cho anh ta biết. Người này thực sự đang nóng ruột chờ kết quả điều tra của chúng tôi. Nhưng tôi mau chóng lấy lại tỉnh táo.

“Chúng tôi đã dò hỏi nhiều nơi nhưng chưa xác định được ai đang sở hữu. Hễ biết là báo lại anh ngay.”

“Thế à?”

Giọng Tanaka trĩu xuống. Nhưng an ủi thì sẽ khá kì cục, nên tôi chỉ im lặng.

“Nói mới nhớ, tôi hơi tò mò, nhưng cậu và Shinokawa đang yêu nhau à?”

“Hả?”

Tôi thốt ra thành tiếng giữa quán cơm gia đình. Cặp vợ chồng và đứa con đang xếp hàng đợi chỗ trống ngẩng lên nhìn tôi thắc mắc. Tôi giấu sự lúng túng, giả vờ chỉnh lại túi đeo vai ra sau lưng.

“Sao anh lại hỏi thế?”

“Tại tôi cũng muốn biết cảm giác yêu đương là sao. Lâu lắm rồi không có ai để tán gẫu chủ đề này. Nghe phản ứng của cậu, hẳn là đang hẹn hò, đúng không?”

Giọng anh ta như trêu chọc. Hừm, thừa nhận cũng chẳng có vấn đề gì.

“Đúng...”

“Biết ngay... Giờ cậu đang ở ngoài à?”

Anh ta chuyển chủ đề chóng cả mặt. Chắc chỉ cần xác nhận là thỏa mãn rồi, mà dù anh ta có hỏi thêm nữa thì tôi cũng không định trả lời.

“Tôi vừa ăn tối, đang chuẩn bị về.”

“Ra vậy, xin lỗi cậu nhé. Hôm nào gặp sau.”

Cuộc gọi bất ngờ kết thúc.

Rốt cuộc là sao nhỉ?

Tôi trầm tư nhìn điện thoại. Chỉ vài câu như vậy, gửi tin nhắn là đủ rồi mà. Chắc anh ta bất chợt hứng lên nên gọi điện thôi, nhưng không hiểu sao tôi không thể xua tan cảm giác khó chịu.

Về đến nhà, tôi mở khóa cửa kéo rồi cất xe máy vào quán. Sau khi bà mất, quán cơm biến thành nơi chứa đồ. Bàn ghế đã bán đi gần hết, thiết bị nhà bếp và quầy tính tiền vẫn còn nguyên, bụi bặm phủ đầy.

Mẹ thường nói muốn phá đi xây lại, nhưng chưa làm được. Dù gì mẹ cũng là con gái chủ quán cơm, sinh ra và lớn lên ở đây. Từ bỏ có lẽ chẳng dễ dàng. Không phải tôi phản đối, nhưng tâm trạng tôi cũng rất phứt tạp.

Mẹ đi công tác nên hôm nay tôi ở nhà một mình. Nhà Gora chỉ có hai mẹ con ở với nhau.

Tôi khóa cửa kéo cẩn thận, chỉ bật đèn trên quầy tính tiền. Tôi kéo một chiếc ghế từ góc ra, ngồi xuống trước quầy. Rồi tôi đưa mắt nhìn một vòng, quán cơm đã thay đổi hoàn toàn so với ngày xưa.

Gần năm mươi năm trước, có mặt ở đây là hội viên hội Romanesque và bà tôi. Rất nhiều người đã mất, nhưng sách cũ mà họ để lại vẫn còn, dù đã đổi chủ.

Tôi bỏ chiếc túi đeo vai xuống. Dạo gần đây tôi luôn mang theo người. Điều này có lý do của nó.

Tôi lấy túi đựng máy tính bảng ra khỏi túi đeo vai rồi đặt lên quầy. Không có cũng chẳng sao, nhưng nó to vừa đủ, lại không nổi bật. Tôi mở túi đựng máy tính bảng, lấy ra một cuốn sách cũ. Là cuốn Những năm cuối đời của Dazai Osamu, do Sunagoya Shobo phát hành. Cuốn sách được bọc nhựa cẩn thận. Đây là cuốn sách có chữ kí, chưa rọc, có thủ bút của chính Dazai.

Hỡi những ai đang tồn tại trên cõi đời này, hãy cứ thật tự tin mà sống tiếp.

Vì chúng ta đều là những kẻ tội đồ.

Đây là cuốn sách của Shioriko.

Từ khi lá thư kia ném vào tiệm sách Biblia, tôi vẫn luôn cầm cuốn sách này. Chính Shioriko đã nhờ tôi vì cho rằng bản thân với cái chân đi lại bất tiện không bảo vệ nổi cuốn sách.

Thoạt đầu, chúng tôi đã nghĩ đến các cách khác như gửi vào két sắt ngân hàng, nhưng rốt cuộc lại thấy yên tâm với cách này. Shioriko muốn cuốn sách nằm trong tầm mắt, hơn nữa không ai ngờ một người như tôi lại kè kè bên mình cuốn sách quý trị giá vài triệu yên.

Tôi không cho Shioriko biết lúc nào mình cũng mang sách theo, vì nghĩ bí mật càng ít người biết càng tốt. Hôm nay, cuốn Những năm cuối đời cũng không có gì lạ. Tôi lại cất nó vào trong hai chiếc túi như cũ.

Vì Shioriko ngỏ lời nhờ nên tôi quyết giữ cuốn sách thật cẩn thận.

Dù không biết phải giữ đến bao giờ.

“Chóng xong việc thì hay quá!”

Tôi than thở. Tôi muốn được ở bên Shioriko một cách thong thả hơn. Từ cuối tháng trước, chúng tôi đã bắt đầu hò hẹn, nhưng chẳng làm được gì cho giống người yêu. Mới chỉ vụng trộm hôn hít được một lần. Cảm giác rất phê pha...

“Mãi đến đầu tháng này tôi mới biết.”

Bất thần, câu nói của bà Tsuruyo vang lên trong tâm khảm.

Tôi nghiêng đầu thắc mắc. Rồi giơ ngón tay lên tính nhẩm.

Lạ nhỉ?

Tôi có cảm giác gờn gợn, mâu thuẫn, dù không biết lý do. Có thể Shioriko cũng nhận ra chăng?

Tôi lấy điện thoại, đang định gọi cho cô để hỏi thì chính Shioriko lại gọi sang. Tuy chỉ vì công việc, nhưng trùng hợp thế này tôi thấy rất vui.

“Alô!”

“Daisuke.”

Giọng Shioriko lộ rõ bối rối, tôi ngồi ngay ngắn lại. Có biến à?!

“Chuyện gì vậy ?”

“Em vừa gọi sang tiệm Vỏ Sò, nhưng bác Sugio nói không biết gì về Những năm cuối đời cả. Bác nói sau khi ông Kugayama Shodai mất, không có ghi chép nào liên quan đến cuốn sách.”

Tôi thất vọng, nhưng mau chóng bình tĩnh lại. Câu chuyện vẫn chưa kết thúc.

“Hồi ấy, thỉnh thoảng ông nội có việc đến tiệm Vỏ Sò, hình như ông nhìn thấy núi sách mà tiệm mua lại từ nhà Kugayama. Ông nội có vẻ đăm chiêu.”

“Vì sao nhỉ?”

Nói mới nhớ, ông Shinokawa Seiji sống ngay gần đấy, lại từng là nhân viên, vậy mà nhà Kugayama không gọi ông xử lý sách của mình.

Phải chăng vì mối quan hệ tế nhị giữa ông và Kugayama Shodai.

“Và ông nội có nói rằng, dù Kugayama Shodai không thích đọc sách, nhưng lại thích sở hữu sách nên có vài cuốn rất quý.”

“Rất quý... là sách thế nào?”

“Sách thật, bản giới hạn, và có mối liên hệ nhất định với cuộc đời ông ấy.”

Tôi nín thở, bất giác nhớ lại lời bà Tsuruyo, “Ngoài những cuốn sách có duyên hoặc tình cảm cá nhân đặc biệt, cha hầu như không giữ cuốn sách cũ nào hết.”

“Trong số sách mà tiệm Vỏ Sò mua không một cuốn nào đạt tầm vóc như vậy. Có thể ông Kugayama có giá sách riêng trong nhà, đóng khóa cẩn thận và chỉ cho những ai thân tín biết. Ông nội em cũng chưa được thấy tận mắt bao giờ.”

Nếu vậy, ở đây phát sinh hai khả năng. Kugayama đã bán sách đi trước khi chết, hoặc cuốn sách vẫn lẩn khuất ở một góc nào đó trong nhà ông ta.

“Thế rồi em nhớ ra... Xét từ câu chuyện cụ Tomizawa kể, em thấy lời giải thích của ông Kugayama về cuốn Những năm cuối đời ‘Để tự dùng’ hơi khiên cưỡng.”

“Khiên cưỡng?” Tôi vô thức lặp lại lời cô.

“Vâng. Khoảng đầu những năm 1940, Dazai không có tiền đi tàu, nên đã bán cuốn ‘Để tự dùng’ với giá một yên. Ngay sau đó, một người quen của ông mua lại với giá hai yên. Có bằng chứng về sự việc này.”

“Một yên, không đắt lắm nhỉ?”

“Tính ra tiền bây giờ thì khoảng hai, ba nghìn yên. Nhưng cuốn sách vốn có giá bìa là hai yên.”

Tôi bàng hoàng. Tức là bán bằng một nửa giá bìa? Chẳng thể tính là sách gì quý hiếm.

“Dù là cuốn sách độc nhất vô nhị có thủ bút tác giả, lại do đích thân tác giả mang đi bán nhưng giá vẫn rẻ mạt... Với một cuốn sách cũ gần như sách tạp vào thời điểm ấy, khó mà tạo thành lời đồn đại lan sang các cửa tiệm khác được ạ. Ngoài ra còn một chi tiết nữa.”

Shioriko nói thao thao, y như biến thành người khác. Tôi có cảm giác mình nhìn thấy ở bên kia đầu dây, cô đang giơ ngón trỏ lên.

“Ông Kugayama Shodai biết rất rõ đặc điểm cuốn Những năm cuối đời ấy, và giải thích rằng khi mới vào nghề, ông đã được nhân viên tiệm khác kể lại việc Dazai mang sách đến bán.”

“Thế thì sao?” Tôi hỏi.

“Thì rất lạ. Theo như em biết, ông Kugayama Shodai bắt đầu làm việc ở Jinbocho vào thời kì khủng hoảng tài chính Chiêu Hòa... Là khoảng những năm 1930. Những năm cuối đời phát hành năm 1936, tức là phải sau thời điểm này Dazai mới mang cuốn ‘Để tự dùng’ đi bán. Bấy giờ ông Kugayama Shodai đã làm việc ở Jinbocho được khá lâu rồi.”

Lạ thật nhỉ! Một kẻ không kiếm được việc như tôi thì đã đành, chứ người bình thường ai lại nhầm lẫn năm mình bắt đầu đi làm đến mức ấy.

“Nhưng tại sao ông cụ lại phải nói dối?”

“Em chỉ suy đoán thôi... Em nghĩ ông không muốn ai biết mối liên hệ giữa mình và cuốn Những năm cuối đời kia. Em nghĩ chính ông là nhân viên tiệm sách cũ đã mua cuốn ‘Để tự dùng’ từ Dazai với giá một yên, và bán lại với giá hai yên. Vì thế ông biết rõ từng chi tiết về cuốn sách.”

“Ra vậy!”

Có lý! Cuốn sách mua rẻ bán rẻ năm nào giờ hiện hữu ngay trước mắt.

Có lẽ ông cụ hối hận và cũng xấu hổ vì đã bán nó đi ở mức giá quá không xứng đáng. Là người không từ thủ đoạn nên việc ông lén lút lên kế hoạch lấy cuốn sách về cũng không có gì lạ.

Lấy về rồi... sẽ không bán cho một ai nữa.

“Như vậy Kugayama Shodai giữ cuốn Những năm cuối đời ‘Để tự dùng’ ở bộ sưu tập cá nhân hả?”

“Em nghĩ thế. Vì sau khi ông cụ mất, cuốn sách cũng biệt tăm biệt tích...”

Tóm lại cuốn sách vẫn ở trong nhà Kugayama. Nhưng người nhà Kugayama có vẻ không biết gì về nó.

Liệu họ không biết thật... Hay ai đang giấu nó?

5

“Câu bà Tsuruyo nói lúc nãy...” Lần này người ngắt lời là tôi.

“Bác Tsuruyo sao ạ?”

Shioriko hỏi lại, vẻ lo lắng. Tôi hơi băn khoăn không biết có nên nói ra không. Đối với Shioriko thì bà ấy là người bạn thân lâu năm của cha mình. Những gì tôi sắp nói ra đây là mối nghi hoặc tôi dành cho người đó.

Nhưng nếu giả sử cô không nhận ra, tôi cũng không thể cứ để yên được. Nhất là khi có khả năng người nhà Kugayama đang giấu giếm.

Tôi quyết định nói thẳng, “Khi nãy bà Tsuruyo có nói ‘Mãi đến đầu tháng này tôi mới biết’, đúng không? Chuyện Shioriko có người yêu ấy.”

“Đúng.”

“Em không thấy gì lạ à?”

Shioriko im lặng. Vì không ở trước mặt nhau nên tôi chẳng rõ phản ứng của cô thế nào. Dù sao tôi cũng chỉ còn cách nói cho hết.

“Đầu tháng này, tôi có đề nghị Ayaka đừng đi rêu rao chuyện của chúng ta. Sau đó con bé không đi đâu ngồi lê đôi mách nữa thật... Tháng này, trong lúc trông tiệm, con bé cũng không nói với bất kì ai. Nếu có nói phải là tháng trước, khi bà Tsuruyo mang việt quất đến nhà ta. Nhưng bà ấy lại nói là ‘tháng này’ chứ không phải ‘tháng trước’. Nếu mà nhầm thì nhầm kiểu ấy hơi lạ đấy.”

Tôi biết chỉ là một chi tiết bất hợp lý rất nhỏ. Nhưng giống như lời nói dối của ông cụ Kugayama, nhỡ đâu nó lại đang chứa đựng ý nghĩa sâu sắc gì khác. Ví như, chính bà Tsuruyo là người giấu biệt cuốn Những năm cuối đời mà ông Tanaka Yoshio buộc phải bán đi.

“Thật ra bấy giờ em cũng lấy làm lạ.”

Shioriko điềm tĩnh nói. Quả nhiên cô đã nhận ra.

“Lạ sao?”

“Bác Tsuruyo chắc chắn không nhầm. Khi nãy em có hỏi bé Aya rồi.”

Tôi siết chặt điện thoại trên tay, chờ cô nói tiếp. Nếu không phải nhầm thì là gì? Bà ấy cố tình nói thế vì lý do nào khác ư?

“À, nói mới nhớ, bé Aya nhắn là cảm ơn anh. Anh chu đáo hỏi con bé xem tiệm có gì lạ không, đúng không? Cảm ơn anh, em cũng vui lắm...”

Shioriko đột nhiên lúng túng cảm ơn, hoàn toàn lạc đề với câu chuyện đang dang dở. Tôi cũng phấn khởi, nhưng vẫn muốn biết cô hỏi Ayaka điều gì.

Loáng thoáng có tiếng nước chảy, tôi ngoái ra sau.

Tiếng động ở góc quán cơm. Có ai ở nhà ngoài tôi đâu nhỉ!

Tôi nuốt nước miếng, tự nhủ trước tiên nên kiểm tra xem sao.

“Tôi xin lỗi! Năm phút sau tôi gọi lại nhé.”

Tôi nói rồi tắt điện thoại, đứng lên, đi chân trần về góc quán cơm. Đề phòng bất trắc, tôi thả lỏng toàn thân ở mức độ vừa phải và cảnh giác xung quanh, chuẩn bị tinh thần để có thể xử lý ổn thỏa, trừ khi bất ngờ bị cả một nhóm tập kích.

Tôi đi vòng ra sau quầy tính tiền, vào góc quán bật đèn lên. Không có ai. Nơi này trước vốn là giá đặt đồ và chỗ rửa, nhưng giờ chỉ còn chiếc bồn lớn để rửa bát và tủ đựng đồ vệ sinh.

“Tưởng gì!”

Tôi thở phào. Nước đang chảy tong tỏng từ vòi xuống bồn rửa. Có lẽ van vặn bị hỏng, do tác động gì đó mà nước đột ngột phun ra. Tôi vặn chặt vào đến khi nước ngừng chảy. Nếu hỏng quá thì chắc phải gọi người sửa.

Có làn gió nhẹ phớt làm tóc mái tôi chuyển động, tôi ngẩng đầu lên. Trên bồn rửa là cửa sổ kính mờ mờ hơi nước, ngay phía trước là tường nhà bên cạnh. Bởi thế ngay cả ban ngày, mặt trời cũng không chiếu vào. Chúng tôi có có lắp hàng rào mắt cáo bằng nhôm chống trộm bên ngoài.

Hả?

Không rõ vì lý do gì, nhưng hàng rào mắt cáo bên kia cửa kính đã biến mất. Tôi quan sát gần hơn, nhận ra phần kính cửa quanh chốt bị đục một mảnh nhỏ hình tam giác, gió lọt vào qua khe đó.

Tôi thấy lạnh sống lưng.

Ai đó đã lẻn vào nhà. Người đó tháo lưới mắt cáo, phá hỏng cửa sổ. Vấn đề là bây giờ kẻ đó đang ở đâu?

“Chết rồi,” tôi tự nhủ. Đây là bẫy. Điện hổ ly sơn.

Tôi vừa quay phắt lại, một bóng đen nhảy ra từ tủ đựng đồ vệ sinh, tấn công tôi bằng một dụng cụ giống như gậy ngắn.

Tia lửa bắn vào cánh tay tôi vừa đưa lên chắn, cơn đau bùng ra toàn thân trên.

A...

Người vừa cứng lại vì đòn tấn công, gáy tôi đã bị đầu gậy ấn vào.

Giây tiếp theo, tôi không rên nổi một tiếng, cứ thế ngã rầm xuống sàn xi măng. Thân thể như bị vô số mũi kim to châm đâm. Chân tay tôi hoàn toàn không cử động được, nhưng vẫn còn ý thức.

Đôi giày thể thao của kẻ tấn công lọt vào mắt tôi. Tôi cố nhướng mi, ngước lên nhìn xem là ai.

Tóc gã dài hơn một chút so với lần gặp trước, mình vận áo khoác nỉ xanh đậm và quần đen, tay cầm dùi cui điện. Bộ dáng đó trái ngược với nụ cười thân thiện trên khóe miệng hoàn toàn đối lập, khiến người ta ớn lạnh.

“Đối phó với cậu nên tôi phải chuẩn bị đây đủ... Cậu đúng là khỏe thật. Tôi đã nghĩ sẽ đánh ngất được cậu cơ.”

Tanaka Toshio nói giọng giả bộ quan tâm.

Gã trói tay chân tôi bằng dây rút nhựa to bản, rồi cầm cổ áo lôi xềnh xệch tôi vào quán cơm.

Đầu óc tôi chìm trong hoảng loạn. Tại sao đột nhiên gã hành động thế này? Còn lời ủy thác chúng tôi thì sao? Ngay từ đầu gã đã định tấn công rồi chăng? Gã định làm gì đây?

Tôi bị ném vào tường quán cơm như một món đồ. Cơn đau dội lên từ bả vai và sống lưng giúp tôi tỉnh táo lại.

Dù chưa từng học võ, nhưng Tanaka vừa cao to vừa lực lưỡng, một bên tay vẫn cầm chắc dùi cui điện.

Cơ thể tôi không hoạt động tùy ý được, trong tình trạng này có phản kháng cũng vô ích. Trước tiên tôi chỉ có thể xem xét tình hình. Tôi dựng thẳng thân trên, ngồi dựa vào tường, ngước nhìn Tanaka đang đứng cách tôi một quãng.

“Ban nãy... khi anh gọi điện...”

Tôi cất tiếng khô khốc. Có thể là do bị gí dùi cui điện, hoặc do sợ hãi mà giọng tôi run dần về cuối.

“Bấy giờ anh đã ở trong nhà này rồi... Anh gọi để hỏi xem khi nào thì tôi về thôi.”

“Đúng thế! Bấy giờ tôi đang lục tìm trên tầng hai.”

Tanaka thản nhiên thừa nhận. Tôi bắt đầu hối hận, nhận ra mình thật ngu ngốc khi mất cảnh giác chỉ vì một thoáng thương cảm. Tên này là kẻ sẵn sàng làm bất cứ việc gì bất cứ lúc nào.

“Anh muốn tìm gì?”

“Cậu thật là, biết rồi còn hỏi... Những năm cuối đời ấy! Cuốn sách chưa rọc mà con bé nó giả vờ đốt ấy. Tôi không muốn mất thời gian, cậu đừng có vòng vo nữa.”

Tim tôi thắt lại như bị ai bóp chặt.

Quả nhiên đã vỡ lở.

“Anh biết từ khi nào?”

“Sau khi tại ngoại. Một năm trước có người tử tế cho tôi biết cô cậu đã lừa tôi, và bây giờ cũng đang tính lừa tôi.”

“Sao...?” Tôi thều thào rên. “Sau khi tại ngoại ư... Anh là đồng phạm với kẻ đã ném lá thư vào Biblia à?”

“Thư nào?”

Tanaka nghi ngờ hỏi lại, còn tôi thì cố sắp xếp mớ tư duy đang hỗn loạn.

Giờ gã chẳng cần giả bộ làm gì. Gã thực sự không biết về lá thư. Nói vậy, người ném lá thư và Tanaka Toshio không liên quan gì... Không, có khi bây giờ lại có. Chính người đó đã cho gã biết bí mật của chúng tôi.

“Cuốn sách quý như thế, làm sao ở chỗ tôi được!”

“Chắc như bắp là cậu cầm. Tôi biết con bé kia đã nhờ cậu cầm.”

Chuyện đó mà gã cũng biết ư? Quả thật tôi và Shioriko đã trao đổi việc này trong tiệm. Từ từ, bình tĩnh đã, tôi nhủ thầm.

Tanaka lục lọi nhà tôi, chứng tỏ gã không biết cuốn sách ở đâu. Cuốn sách vẫn ở trong túi đeo vai đặt trên quầy tính tiền, chưa bị sờ đến. Từ bồn rửa khó lòng nhìn mặt quầy. Có thể gã không biết lúc nãy tôi đã lấy cuốn sách ra khỏi túi.

“Anh muốn tìm cuốn Những năm cuối đời của ông nội anh chứ, cuốn chưa rọc của Shioriko là cuốn khác mà?”

“Đúng, hai cuốn khác nhau. Nhưng một khi đã biết trên đời có hai cuốn sách như thế...”

Tanaka nheo mắt lại, ánh nhìn lóe lên sắc lạnh. Tôi nhớ lại cảnh tượng đối đầu trên sân thượng bệnh viện năm ngoái. Ánh mắt gã cũng tương tự.

“Thì tôi phải có cả hai. Vậy thôi.”

Tôi câm nín. Quả nhiên kẻ này không bình thường.

Điện thoại tôi đang đặt trên quầy thình lình réo vang. Chắc là Shioriko. Tôi nói sẽ gọi lại cho cô sau năm phút nên chắc hẳn cô đang rất lo lắng. Tanaka liếc nhìn màn hình, kiểm tra xem người gọi là ai.

“Con bé kia à? Thật là, không từ từ được rồi.”

Nếu cứ để mặc, chắc chắn Shioriko sẽ nghi ngờ và làm gì đó. Việc tôi nên làm lúc này là cố câu giờ, càng lâu càng tốt.

“Anh làm sao để có cả hai? Cứ cho là lấy được cuốn của Shioriko, thì cuốn còn lại anh cũng có biết nó ở đâu đâu.”

“Cuốn còn lại sau đây tôi sẽ biết... Chưa kể, chẳng phải cô cậu cần xin lỗi tôi sao? Các người rắp tâm giấu tôi dù có tìm ra tung tích cuốn sách của ông nội tôi còn gì. Các người chỉ định cảnh báo người chủ sở hữu hiện tại thôi đúng không?”

Xem chừng, người cấp tin cho gã đã nắm được mọi diễn biến cơ bản.

Tanaka móc túi lấy một chiếc điện thoại mới tinh, chắc gã mua sau khi tại ngoại. Gã cho tôi xem màn hình, là một tấm ảnh nhòe đến mức không nhìn ra được là chụp ở đâu.

Tôi nheo mắt lại, tấm ảnh chụp một phần bìa lót của một cuốn sách. Trên góc trang bìa có ba chữ “Để tự •” viết bằng bút ngòi mảnh. Bên phải dấu • có chữ “dùng” được viết thêm vào.

Đây là cuốn Những năm cuối đời “Để tự sát”, à không “Để tự dùng” của Dazai.

“Cái này anh lấy ở đâu?”

“Tất nhiên là do chủ nhân hiện giờ của cuốn sách gửi rồi. Người đó muốn có cuốn Những năm cuối đời của Shinokawa. Lấy được nó ở chỗ cậu, tôi sẽ đi gặp rồi trao đổi với người ta.”

“Trao đổi? Anh vừa nói anh muốn có cả hai cuốn mà?”

Không, không đúng. Gã chỉ giả bộ đồng ý trao đổi thôi. Sau khi cướp được cuốn Những năm cuối đời của Shioriko, gã sẽ dùng nó làm mồi nhử người kia để đoạt nốt cuốn sách còn lại.

“Anh lại định hành động giống năm ngoái à? Kiểu đẩy ngã Shioriko...”

“Tôi sẽ không làm đến mức ấy đâu. Tôi cũng biết rút kinh nghiệm chứ. Lần này phải thông minh hơn.”

“Lấy đồ của người khác thì thông minh gì...”

Tôi chợt nghĩ. Không chừng người cấp tin cho gã và đề nghị trao đổi cũng có chung suy nghĩ với gã chăng? Mạt cưa mướp đắng một phường gặp nhau? Người đó dùng cuốn Những năm cuối đời của mình làm mồi nhử để cướp đoạt sách của Tanaka?

Là ai được nhỉ?

Người đầu tiên tôi nghĩ đến là bà Tsuruyo. Bà có thể sở hữu cuốn Những năm cuối đời “Để tự dùng” của Dazai, cũng là người biết kha khá về chúng tôi. Chưa kể những lời bà nói lại chứa đựng đôi chút mâu thuẫn. Dù trông bà không thuộc dạng chiếm hữu quá mức... Nhưng không phải Tanaka Toshio trông cũng rất tử tế à?

“Đối phó với cậu mất thời gian thật đấy! Mau giao cuốn sách ra đây đi!”

Lời nhắc của Tanaka giúp tôi tỉnh táo lại. Tôi cố che giấu nỗi sợ hãi, nhìn chằm chằm vào đối phương.

“Đúng là tôi cầm. Tôi để nó ở nơi anh không bao giờ tìm được. Anh có lục tung cả nhà tôi lên cũng vô ích.”

“Cậu nói dối.” Tanaka Toshio cười khẩy. “Tôi biết cậu nghĩ gì mà. Đầu óc không đến nỗi quá tệ, lại là người có trách nhiệm. Chưa kể còn sức dài vai rộng... Đối với những gì quan trọng sẽ ôm lấy giải quyết một mình. Chắc như bắp là cậu để cuốn sách trong tầm với thôi. Như vậy cậu mới an tâm được?

Mồ hôi lạnh túa ra. Bỏ qua đầu óc và sức vóc, hầu như gã nói đúng từng suy nghĩ của tôi. Ngay cả người thân cũng chưa từng nhìn thấu tôi đến vậy.

“Nhất là khi liên quan đến người yêu, thì khuynh hướng ấy càng trở nên mạnh mẽ. Đó chính là điểm yếu của cậu. Rốt cuộc thì quyết định không đủ sáng suốt, rơi vào bẫy thôi.”

Tanaka lấy chiếc túi đeo vai tôi đặt trên quầy tính tiền, mở khóa, lấy túi đựng máy tính bảng.

Xong rồi!

Tôi nghiến răng. Tanaka gọi điện xác minh mối quan hệ của tôi và Shioriko là vì lý do này. Chắc hẳn gã đã nghi ngờ từ lúc đó.

“Quả nhiên là trong đây!”

Tanaka Toshio ngó vào túi đựng máy tính bảng, mắt sáng lên. Mặt nở nang ra cùng một nụ cười, gã nhìn tôi.

“Đừng thất vọng. Nếu là cậu, tôi cũng sẽ tư duy như vậy thôi. Chắc chẳng ai ngờ cậu luôn mang theo bên mình cuốn sách quý giá trị vài triệu yên đâu nhỉ? Nếu cô cậu gửi nó vào ngân hàng thì tôi cũng bó tay...”

Tanaka phấn chấn bóc lớp nhựa bọc ngoài cuốn sách, lật các trang kiểm tra kĩ càng. Sau một hồi, gã thỏa mãn gật gù, lấy tấm nhựa chuẩn bị sẵn ra bọc lại.

“Lần này đúng là hàng thật... Thú thật, tôi chỉ lo mỗi một chuyện, nhỡ đâu đến cậu con bé đó cũng đưa hàng rởm thì sao. Tốt rồi! Gora, con bé nó yêu cậu thật lòng đấy. Chúc mừng nhé!”

Tanaka bắt đầu cười sằng sặc như không kiềm chế được.

Dù đang bị trói, nhưng hai bàn tay tôi siết chặt đến mức rỉ máu. Lòng dạ như bị đun chín hết lần này tới lần khác. Shioriko đã tin tưởng trao cho tôi cuốn sách quý giá này, vậy mà tôi lại đánh mất nó chỉ bởi phán đoán chủ quan ngu ngốc.

“Tôi xin lỗi, giờ phải đánh cậu bất tỉnh hẳn. Chứ để cậu gọi người ngay thì phiền lắm. Tôi không làm gì ảnh hưởng đến tính mạng cậu đâu!”

Tanaka đung đưa cây dùi cui điện trông có vẻ nặng. Tôi cố nghĩ cách thoát thân. Chân tay tôi không cử động được, cũng không hét to được. Liệu có cách nào không? Có cách nào để ngăn Tanaka lấy cuốn Những năm cuối đời...

“Có thể cậu không tin, nhưng trò chuyện với cậu vui lắm đó. Đây cũng là nơi yên tĩnh, lại dễ chịu... Cậu từng nói nó vốn là quán cơm nhỉ? Tôi những muốn đến một lần xem sao, thời quán còn mở cửa.”

Gã nói năng thản nhiên, chân chầm chậm tiến lại gần hơn. Dù tôi đã bị trói, nhưng gã vẫn thận trọng, nhất cử nhất động hoàn toàn kín kẽ.

Rồi thình lình, gã quất dùi cui xuống tôi.

Lập tức choán lấy tầm mắt tôi, là lửa xanh hung bạo.

6

Những lớp mây dày che khuất ánh sao, làn gió ẩm ướt bắt đầu thổi.

Tanaka Toshio đứng trên lưng chừng núi, đưa mắt nhìn xuống những ngôi nhà ở Kita-Kamakura đang sáng ánh đèn. Trên con đường nhỏ gã đang đứng, xung quanh cây dại mọc um tùm, điểm xuyết dăm khóm trúc. Dưới chân gã là dãy bậc thang khá dốc chênh vênh chạy dài. Hai bên thang nở rộ cẩm tú cầu. Loài hoa sinh ra để được chiêm ngưỡng, lại đi khoe sắc ở nơi không bóng người lại qua này. Y như con đường của người chết.

Đây là nơi một năm về trước, gã đẩy ngã Shinokawa Shioriko.

Từ lúc đến đây, lần đầu tiên Tanaka Toshio liếc đồng hồ đeo tay. Đã quá giờ hẹn đôi chút. Trong chiếc túi đeo chéo sau lưng gã có một quyển sách xuất bản cách đây hơn bảy mươi năm. Một người gã vẫn chưa biết tên cũng sở hữu quyển sách đã qua tay nhiều người như vậy sẽ xuất hiện tại đây trong ít phút nữa.

Tiếng bước chân từ phía cuối con đường nhỏ lan lại gần. Một bóng người hiện ra. Người này mặc quần jeans bạc màu, khoác áo mưa màu xanh, mũ trùm kín đầu nên không nhìn rõ mặt. Từ quần áo đến chiều cao có thể đoán người này là phụ nữ.

Người phụ nữ dừng lại trước dãy bậc thang đá, cách Tanaka một quãng.

“Anh Tanaka Toshio?”

Người phụ nữ cất tiếng, giọng nghe không rõ như thể bị nghẹt. Tanaka ghé lại gần nhìn, sau khi nhận rõ diện mạo đối phương, hai mắt gã mở lớn.

“Năm ngoái chúng ta đã gặp nhau rồi nhỉ? Cũng ở mạn này.”

Người phụ nữ không trả lời, chỉ hỏi, “Anh có mang sách theo không?”

“Tất nhiên. Cô cũng cầm theo chứ?”

“Có... Trước tiên hãy cho tôi xem cuốn của anh.”

Tanaka Toshio lấy từ túi sau lưng ra một cuốn sách với nhan đề Những năm cuối đời. Gã mở bìa lót cho người phụ nữ xem dòng chữ:

Hỡi những ai đang tồn tại trên cõi đời này, hãy cứ thật tự tin mà sống tiếp.

Vì chúng ta đều là những kẻ tội đồ.

Đây chính là Những năm cuối đời bản in đầu tiên, thuộc quyền sở hữu của Shinokawa Shioriko.

“Đến lượt cô.”

Từ dưới lần áo mưa, người phụ nữ chìa ra một món đồ bọc bằng giấy gói hàng màu nâu khá dày. Cái bọc có kích cỡ tương đương cuốn sách của Tanaka.

“Đây!”

“Tôi cũng muốn xem bên trong.”

“Tôi hiểu.”

Người phụ nữ tháo bao giấy, vứt xuống chân đối phương. Tiếng xé giấy xoàn xoạt vang lên trong màn đêm.

Đúng lúc Tanaka bất giác nhìn xuống mấy mẩu giấy rơi, người phụ nữ sấn tới, rút trong áo mưa ra một cây gậy màu đen, gí vào đùi Tanaka Toshio. Tia lửa điện xanh lóe lên trong đêm.

“Á!”

Tanaka rú lên, khuỵu xuống nhưng vẫn ôm khư khư cuốn Những năm cuối đời. Người phụ nữ cúi xuống, đưa tay giằng cuốn sách. Quả nhiên một phường kẻ cắp bà già. Không thể do dự được nữa.

Từ chỗ nấp dưới bóng râm một cây to, tôi nhảy xổ ra.

“Khoan đã!”

Tôi chạy lại phía người phụ nữ đang sững sờ, tước lấy cây dùi cui điện màu đen của cô ta.

Tôi nhíu mày ngắm nghía, giống hệt loại Tanaka sử dụng.

“Trên thị trường nó là cái dùi cui điện khỏe nhất.”

Tanaka Toshio nói giữa tiếng thở dốc. Tôi biết nó khỏe thế nào, tôi mới xơi đòn lúc nãy xong mà. Xương khớp còn đau, cơ thể chưa cử động được bình thường.

“Cậu ra cứu tôi sớm hơn một chút thì chết à?” Tanaka cằn nhằn bất mãn.

Nếu vậy thì tôi cũng có lời muốn nói.

“Bị anh tấn công nên tôi không được khỏe, phản ứng thành ra chậm hẳn.” Tôi, tức Gora Daisuke, đáp trả.

“Tại sao anh lại đến đây? Anh vừa bị cướp mất sách mà.”

Người phụ nữ ngạc nhiên hỏi. Cuối cùng tôi đã nhìn được mặt đối phương.

Quả nhiên là người này à?

Người sở hữu cuốn Những năm cuối đời “Để tự dùng” của Dazai Osamu, cũng là người cung cấp tin cho Tanaka Toshio.

Vụ việc lần này, tất cả đều là kế hoạch của cô ta.

“Ngoài tôi ra ở đây vẫn còn người khác nữa.”

Từ sau cái cây chỗ tôi nấp, một cô gái chống nạng bước ra. Mái tóc đài đến eo buông theo gió tháng Sáu. Cô mặc sơ mi và chân váy màu xanh thẫm, xinh đẹp hòa vào màn đêm.

“Quả nhiên là em,” Shioriko lên tiếng.

Như thể chấp nhận thất bại, cô gái hất mũ trùm đầu ra. Mái tóc dài túm gọn bằng kẹp tóc, đôi mắt to không cân đối nhìn trân trối xuống đất.

“Hiroko.”

Là cô sinh viên chúng tôi đã gặp ở nhà Kugayama.

Trước đó khoảng một giờ đồng hồ.

Tôi nằm quằn quại trên sàn quán cơm Gora. Hóa ra dùi cui điện không làm người ta bất tỉnh được. Nhưng cảm giác đau thì rõ mồn một. Tôi run rẩy dựng thẳng thân trên, trở lại đúng tư thế lúc nãy và nhìn trừng trừng lên Tanaka.

“Phiền thật!”

Tanaka Toshio tặc lưỡi, tắt công tắc dùi cui. Gã quất viu viu vào không khí. Gã định đánh ngất tôi, nhưng không hiểu sao động tác không dứt khoát được.

Ban nãy, chính gã cũng nói không dễ chịu gì khi đẩy ngã Shioriko. Có lẽ sẵn sàng ra tay để đạt mục đích nhưng lại không muốn làm ai bị thương nặng. Nếu vậy vẫn còn hi vọng.

“Anh đang được tại ngoại đúng không? Nếu lấy cắp sách rồi bỏ trốn, chẳng phải sẽ bị truy nã hay sao?”

“Tôi chỉ đang thực hiện kế hoạch phác ra từ năm ngoái thôi. Hồi đó tôi cũng chuẩn bị cả rồi.”

“Năm ngoái? Gì...”

Tôi đã nhớ ra. Khi đuổi theo Shioriko lên sân thượng bệnh viện, người này đã nói “Tôi sẽ thay đổi khuôn mặt và bắt đầu cuộc sống mới ở một nơi khác, hoặc ra nước ngoài trốn tạm một thời gian”.

“Anh nghĩ dễ thế à. Kiểu gì anh cũng bị truy đuổi.”

“Người ta không truy đuổi gắt gao như tội phạm siết người đâu. Cảnh sát chẳng rảnh đến thế.”

“Không phải cảnh sát, mà là tôi!”

Tôi vô thức buột miệng, nhưng vừa dứt lời, nỗi sợ hãi cũng biến mất. Cảm giác như tất cả mọi thứ đều đang khớp vào đúng chỗ của nó.

Tanaka ngừng quất không khí, nhìn tôi.

“Hả?”

“Nếu cảnh sát bỏ cuộc thì chính tôi sẽ truy đuổi anh... Chắc chắn anh sẽ giữ cuốn Những năm cuối đời vô cùng cẩn thận. Cuốn sách cũ được giữ gìn thì dù vài năm, vài chục năm sau vẫn sẽ còn lại trên đời này. Dù mất bao nhiêu thời gian đi nữa, tôi cũng sẽ đem nó về trả cho Shioriko.”

Tanaka ngớ người mất một thoáng, nhưng ngay lập tức gã lại tỏ vẻ giễu cợt.

“Vài chục năm sau à? Cậu nghĩ đến lúc ấy cậu và con bé vẫn yêu nhau như bây giờ sao?”

“Không, tôi sẽ cưới Shioriko.”

Tôi quả quyết. Một phần vì tình thế thúc đẩy, một phần đó là tiếng lòng chân thật của tôi... Tuy nhiên, người đầu tiên tôi giãi bày không phải Shioriko mà lại là người đàn ông này. Thật đáng tiếc, nhưng cũng không còn cách nào khác.

“Thứ quan trọng với cô ấy, cũng là thứ tôi trân trọng. Hai chúng tôi sẽ cùng nhau duy trì cửa tiệm, giành lại sách từ chỗ anh.”

Lần này nụ cười trên môi Tanaka tắt hẳn. Gã nheo mắt, nhìn tôi như nhìn một sinh vật dị dạng.

“Cô cậu đều không biết tôi sẽ trốn đi đâu, bằng cách nào mà? Nếu là cảnh sát thì dễ, nhưng hai đứa là dân thường thì làm được gì?”

“Anh biết Shioriko thông minh thế nào mà? Chưa kể còn có tôi nữa.”

“Cậu thì làm được gì? Đánh nhau à?” Tanaka chế giễu, nhưng giọng nói chứa quá nhiều âm hưởng nghiêm túc.

“Chắc chắn đến một ngày kia tôi sẽ đọc được suy nghĩ của anh. Giống như cách anh đọc suy nghĩ của tôi và cướp cuốn sách này... Giữa chúng ta có sợi dây liên kết mà.”

“Đồ điên! Bằng chứng đâu...”

“Tôi là cháu ngoại của Tanaka Yoshio. Em họ của anh.”

Một khoảng lặng lạnh lẽo dâng tràn không gian. Đây là lần đầu tiên tôi thấy Tanaka ngạc nhiên như vậy. Phải một lúc lâu sau, anh ta mới cất tiếng.

“Thật là, tôi tưởng cậu nói gì... Tanaka Yoshio chỉ có mình tôi là cháu thôi.”

“Thời trẻ, ông nội anh là khách quen ở quán cơm này, từng qua lại với bà tôi là Gora Kinuko. Hai người họ có với nhau một mặt con, chính là mẹ tôi. Khi đó bà tôi đã là gái có chồng nên cái thai không bại lộ. Mối quan hệ giữa hai người họ từ khi bắt đầu đến khi kết thúc đều không dám nói cho một ai biết. Nhưng trên giá sách của bà vẫn còn cuốn sách do chính Tanaka Yoshio gửi tặng. Anh không tin thì lên tầng hai mà xem. Trong phòng tôi đấy.”

Chính là cuốn “Từ ấy” trong Soseki toàn tập. Cuốn sách xô đẩy tôi thành nhân viên của Biblia.

“Không thể nào... Ông nội chưa từng nhắc nhỏm bao giờ.”

Cũng đúng. Phản ứng của anh ta là bình thường. Nhưng tôi không thể buông xuôi. Nếu không thuyết phục được Tanaka, thì anh ta sẽ mang cuốn Những năm cuối đời đi mất. Tôi phải làm hết những gì có thể. Tôi suy nghĩ rất lung, một tia sáng lóe lên trong đầu.

“Ông vẫn luôn giữ gìn Soseki toàn tập rất cẩn thận đúng không? Bản khổ shinsho của Iwanami Shoten ấy, duy chỉ có tập 8, ‘Từ ấy’, là không có.”

Tanaka lộ vẻ bàng hoàng. Tôi không dám chắc, nhưng hình như tôi đã nói trúng.

“Làm sao cậu biết?”

“Bà tôi thích Soseki. Cuốn sách ông tặng bà mà tôi vừa kể chính là tập 8, ‘Từ ấy’ thuộc Soseki toàn tập. Cuốn sách bị thiếu đó là ở nhà tôi.”

Shioriko từng nói, toàn tập shinsho này hầu như không có giá trị sách cũ. Nếu không đủ bộ thì càng vô giá trị. Đã không bán được, cũng chẳng có lý do gì để vứt bộ sách kỉ niệm đó đi thì Tanaka Yoshio sẽ giữ thôi. Dù sao cũng chỉ là sách, có giữ cũng không sợ bại lộ mối quan hệ ngoài luồng kia.

Tanaka Toshio đột nhiên thả lỏng người, anh ta chầm chậm đưa mắt nhìn quán cơm như thể tìm kiếm kí ức trong quá khứ xa xưa.

“Tôi từng thắc mắc, vì ông nội vốn không thích Soseki...” Anh ta thì thào, “Ông giữ gìn nó vì lý do này à? Ra vậy, là vậy sao?”

Lòng tôi nhẹ hẳn đi. Đối với Tanaka Yoshio, Gora Kinuko không phải là người đàn bà ông không muốn nhớ lại. Dù bị uy hiếp vì quan hệ với bà, nhưng kỉ niệm giữa hai người thì ông vẫn trân trọng.

“Tôi có chuyện muốn đề nghị với anh.” Giọng tôi đanh lại. Từ giờ mới là chuyện chính đây.

“Đề nghị?”

“Hãy hợp tác đi. Chúng tôi muốn tìm được chủ nhân cuốn Những năm cuối đời ‘Để tự dùng’ đang giao dịch với anh... Đổi lại, cả hai cuốn Những năm cuối đời, đến một lúc nào đó, chúng tôi sẽ cho anh.”

Hứng thú nơi Tanaka Toshio được khơi dậy một cách rõ rệt. Nhưng anh ta không phải người thơ ngây đến mức mau chóng nhảy vào cái hố đào sẵn. Ánh mắt anh ta hiện rõ vẻ đề phòng.

“Làm thế nào biến nó thành của tôi được?”

“Người đứng ra giao dịch với anh có thể là người quen của Shioriko. Nếu người đó muốn bán sách, Shioriko chắc chắn sẽ biết. Chúng tôi sẽ đứng ra mua lại cuốn Những năm cuối đời của Tanaka Yoshio một cách hợp pháp, rồi bán lại cho anh.”

“Nói mồm không có gì làm tin... Thế còn cuốn Những năm cuối đời của Shinokawa Shioriko thì sao?”

“Nếu Shioriko qua đời trước anh, tôi sẽ cho không anh luôn. Đối với tôi nó vô giá trị. Nếu cần chúng tôi có thể viết giao kèo. Chính anh cũng nói tôi là người có trách nhiệm, đúng không? Khi tôi đã hứa, tôi sẽ giữ lời.”

“Khó mà coi nó là một đề nghị.”

Tanaka khụt khịt mũi. Tôi cũng biết rõ mình không còn điều kiện nào để trao đổi cả. Nhưng vẫn tiếp tục.

“Hôm nay anh đột nhập trái phép vào đây, và định cướp cuốn Những năm cuối đời. Cả hai hành vi này, tôi sẽ không báo cảnh sát. Đổi lại, anh giả vờ làm theo những gì đối phương nói rồi cùng chúng tôi bắt người đó.”

Tanaka im lặng. Tuy chưa có phản ứng gì, nhưng rõ ràng đang dao động.

“Tôi biết đây không phải đề nghị đủ để thỏa mãn anh. Nhưng nếu không thích, một là anh giết tôi tại đây, hai là anh phải làm Shioriko bị thương nặng hơn nữa... Nếu không, như tôi đã nói, tôi sẽ săn đuổi anh cả đời.”

Nói xong, tôi khó nhọc hít vào một hơi thật lớn rồi thở ra. Tay chân tôi vẫn còn run. Những gì muốn nói tôi cũng đã nói ra cả.

Anh ta không trả lời... Vô ích à? Tôi vừa nghĩ vậy, Tanaka đã bực bội ném dùi cui xuống sàn.

“Tôi là giọt máu cuối cùng của nhà Tanaka. Thậm chí nghĩ rằng không còn họ hàng thân thích... Tôi không thể giết người anh em họ duy nhất còn lại trên đời này.”

Nói rồi anh ta quỳ xuống, lấy con dao nhỏ trong túi, cắt dây trói cho tôi.

“Bài thuyết phục của cậu cũng gian xảo quá đấy. Shinokawa Shioriko đáng giá với cậu. Để bảo vệ con bé đó, chắc hẳn cậu sẽ nói dối tôi bất cứ điều gì.”

Tôi im lặng cử động tay chân đã được tự do. Tôi không đáp lại. Đúng như anh ta nói. Suy đến cùng, tôi chỉ lợi dụng nỗi niềm dành cho gia tộc Tanaka và nỗi sợ hãi phải tổn thương người khác của Tanaka Toshio mà thôi.

“Nhưng, anh cũng vậy... Anh sẽ làm mọi cách để đạt được điều mình muốn. Quả nhiên chúng ta là ruột thịt.”

Tôi ngẩng mặt lên, mắt tôi chạm mắt anh ta trên cùng một độ cao. Cứ như vậy một lúc lâu, hai chúng tôi bật cười.

“Hai ta đều giỏi nói dối cả, nên có làm thì chí ít cũng làm cho tốt... Cậu có nghĩ thế không?”

Tanaka đưa ra đề nghị bằng cách nhại lại một câu văn của Dazai. Tôi gật đầu, “Có.”

7

Tanaka Toshio đã đứng lên được sau cú sốc điện áp cao và đưa cuốn Những năm cuối đời bản chưa rọc cho tôi.

Giống như năm ngoái, lúc chúng tôi dụ Tanaka đến bệnh viện, anh ta cũng không có thời gian để làm bản sách giả. Vì thế chắc chắn cuốn sách này là sách thật. Tôi cẩn thận cất nó vào túi đựng máy tính bảng bên trong túi đeo.

Suốt cả quá trình đó tôi không rời mắt khỏi Hiroko. Cô gái này thừa kế cuốn Những năm cuối đời của Kugayama Shodai, và giờ muốn có cuốn Những năm cuối đời của Shioriko. Thú thật, trông cô không giống kiểu người như vậy.

“Chị Shioriko, chị nghi ngờ em từ khi nào?” Cô gái nói, vẫn cúi đầu.

“Từ hôm mình gặp nhau ở nhà em. Hiroko, em có nói em biết chuyện chị và Daisuke là từ ‘Ayaka chứ ai’ và ‘ở Biblia’, đó chính là sơ suất của em.”

Cô gái không trả lời, chỉ đút tay vào túi áo mưa và đứng im trên bậc thang.

“Nghĩa là sao?”

Tôi thắc mắc. Chính tôi là người đã hỏi Hiroko biết chuyện chúng tôi từ đâu, nhưng tôi không hiểu sơ suất chỗ nào.

“Em đã hỏi Aya. Tháng trước bác Tsuruyo và Hiroko mang việt quất đến tiệm, Aya không hề đả động gì đến chuyện của chúng ta. Tháng này, mẹ con họ chưa hề ghé tiệm, ngoại trừ chuyến viếng thăm của bác Tsuruyo hôm nay.”

“Sao?” Tôi thắc mắc. Nếu thế thì lạ thật đấy. “Như vậy ngay cả bác Tsuruyo cũng không thể nào biết chuyện qua Ayaka nhỉ?”

“Bác Tsuruyo biết, là do Hiroko nói, đúng không?”

Hiroko không phủ nhận. Sự việc sáng tỏ hóa ra lại đơn giản như vậy. Đúng là bà Tsuruyo không hề nói rằng “nghe được ở Biblia”. Đến tận lúc nãy, tôi vẫn đem lòng ngờ vực bà. Thật không phải!

“Khi Daisuke hỏi, Hiroko đã lỡ miệng trả lời biết tin ở Biblia. Vì không thể đính chính, không còn cách nào khác, em ấy đành đế thêm vào là nghe Ayaka nói. Quả thật em ấy nghe được ở Biblia. Nhưng không phải một ai trong chúng ta cho em ấy biết cả.”

“Khoan nào!” Tanaka ngắt lời. “Cách diễn đạt của cô thật lạ. Nếu không phải người ở Biblia nói, vậy rốt cuộc cô gái này nghe được từ ai?”

Shioriko gật gù. Tôi vẫn không sao quen được với cảnh hai người họ trò chuyện bình thường. Thủ phạm và nạn nhân của các vụ án mấy khi gặp mặt nhau kiểu này.

“Chị nghĩ chắc em không cần cài cái này nữa nên đã tháo nó ra khỏi tiệm.”

Shioriko lấy trong túi tote đeo bên vai ra một ổ cắm điện giống các ổ cắm phổ thông. Cuối cùng cô cũng chịu tháo ra, tôi thầm thở phào nhẹ nhõm. Chỉ vì nó mà công việc trong tiệm của tôi khó khăn hơn bao nhiêu. Tanaka ngoẹo đầu bối rối và nhìn chằm chằm vào ổ cắm.

“Cái gì đây?”

“Trông thì giống ổ nối điện, nhưng thật ra là máy nghe trộm cao cấp.” Shioriko ném ánh nhìn sắc bén về phía Hiroko. “Vụ năm ngoái, em cho rằng chị không hề đốt cuốn Những năm cuối đời, mà giấu ở đâu đó. Nên khi cùng mẹ đến Biblia chơi, em đã cài máy nghe trộm, rồi mạo danh anh Tanaka ném lá thư kia vào. Vì em muốn xem xem chị sẽ phản ứng thế nào với câu ‘Tao biết mày đã đánh tráo cuốn Những năm cuối đời. Liên lạc với tao ngay’.”

“Chị phát hiện ra cả máy nghe trộm à?”

“Thoạt tiên vì không cảnh giác chị không nhận ra, cứ nói chuyện với Daisuke một cách bình thường và tiếp xúc với anh Tanaka mà không suy nghĩ gì.”

Shioriko thành thật thừa nhận sai lầm của mình. Tanaka Toshio cau mặt.

“Dù vậy, tại sao cô ta lại giả danh tôi?”

“Bấy giờ, điều chúng tôi lo ngại nhất chính là bị anh phát hiện ra rằng Những năm cuối đời vẫn chưa bị đốt. Dùng tên anh là cách thích hợp nhất để phân tích được thái độ của chúng tôi.”

Tanaka im lặng nhìn sang bên. Anh ta biết mình không có quyền phàn nàn, vừa bực bội vì “trò lừa đảo” của Shioriko vừa thấy tội lỗi vì làm cô bị thương nặng. Cảm xúc của người này thật phức tạp.

“Nhưng mấy ngày sau chị nhận ra rằng, để xác định đúng thái độ của bọn chị, cách tiện nhất với kẻ giấu mặt là lắp máy nghe lén... Thế rồi hôm Daisuke đi gặp anh Tanaka, chị đã tìm quanh trong tiệm và phát hiện ra thiết bị này.”

Hôm đó, khi tôi quay về đến tiệm, Shioriko đã nói tôi hãy xem giấy nhớ đặt trên quầy tính tiền.

Tôi những tưởng đó là danh sách công việc cần làm, nhưng mặt sau tờ giấy ghi rằng có thể tiệm bị gắn máy nghe lén và ghi cụ thể những chỉ dẫn sau này.

Đặc biệt, điều quan trọng là hai nội dung “Em không tháo máy nghe trộm ra đâu, nên anh cứ tự nhiên như bình thường đi” và “Tạm thời chúng ta sẽ dùng giấy ghi chú để trao đổi những việc quan trọng.”

Trước hôm đó, cô thừa nhận với em gái mình về quan hệ với tôi để chuẩn bị cho việc chúng tôi dùng giấy ghi chú mà không bị nghi ngờ. Dù tôi biết cô không giả vờ mà thực sự ngượng. Tôi cũng hợp tác cùng cô, tỏ ra tự nhiên, nhưng tôi đã rất lo lắng, không biết nên nói gì và nói đến đâu.

“Tại sao chị không tháo máy nghe trộm ra?” Hiroko hỏi mà không nhìn Shioriko.

“Để có thể kiểm soát được thông tin. Chị nghĩ nếu em tin chắc chị không phát hiện ra máy nghe lén, thì những thông tin chị cố ý để lộ cũng không khiến người nghe lén là em nghi ngờ.”

Dứt lời, Shioriko dõi mắt nhìn Kita-Kamakura về đêm. Bị che khuất bởi các cây dại cành lá mọc um và những mái nhà nhấp nhô, từ đây khó lòng trông thấy ánh đèn của tiệm sách cũ Biblia.

“Hiroko, tính toán của em sai ở chỗ, anh Tanaka, người mà em đã mạo danh để viết lá thư kia lại nhờ bọn chị tìm giúp cuốn Những năm cuối đời mà ông nội anh ấy đã bán đi. Vì cuốn Những năm cuối đời đó nằm trong tay em, chỉ cần điều tra chắc chắn bọn chị sẽ lần ra em.

“Vốn dĩ em chỉ muốn biết Daisuke giấu cuốn Những năm cuối đời mà chị nhờ anh ấy giữ ở đâu thôi, rồi dành thời gian tìm nó. Nhưng em cảm thấy nóng vội vì nếu cứ để yên thì bọn chị sẽ phát hiện ra em, nên đã lôi kéo anh Tanaka và dùng biện pháp cưỡng ép như thế này.”

Tôi chăm chú ngắm khuôn mặt trông nghiêng của Shioriko đang dõi mắt nhìn trời đêm. Cô cũng góp phần tạo nên sự nóng vội trong toàn bộ câu chuyện. Ban nãy, đột nhiên cô nói rõ mọi sự với bà Tsuruyo cũng chỉ vì muốn kích thích kẻ nghe lén hành động.

Thú thật, chúng tôi cũng lâm vào ngõ cụt. Vào thời điểm đó, tôi nghĩ ngay cả Shioriko cũng không chắc chắn về khả năng cuốn Những năm cuối đời “Để tự dùng” của Dazai vẫn còn trong nhà Kugayama.

Shioriko là người vô cùng sắc bén, nhưng không có nghĩa là cô nhìn thấu mọi thứ. Hơn nữa còn là vụ việc phức tạp nhường này.

“Hiroko.” Cô buồn bã lên tiếng. “Tại sao em làm thế?”

Không có câu trả lời. Câu hỏi tan vào bóng đêm xung quanh.

“Chị biết em từ khi còn bé. Trước đây em thường đến nhà chị chơi, cũng hay mượn sách của chị. Chị em mình chắc chắn không ghét nhau. Cả chị và em đều có ông nội từng mở tiệm sách cũ, môi trường lớn lên cũng giống nhau. Tại sao em làm thế?”

Vẫn câu hỏi đó và vẫn không một lời đáp. Tôi đâm cáu vì thái độ của cô gái này. Cả ba chúng tôi đều bị cô ta quay như quay dế.

“Hiroko phải không nhỉ? Trước đây tôi từng gặp cô rồi.”

Tanaka Toshio thình lình cất tiếng.

“Hả?” Tôi và Shioriko cùng ngỡ ngàng thốt lên.

“Tầm này năm ngoái, cũng ở gần đây thôi. Bấy giờ tôi đang lên kế hoạch chiếm đoạt Những năm cuối đời bản chưa rọc kia. Tôi định hỏi thăm dân cư xung quanh về tiệm sách cũ Biblia nên đã lượn lờ ở Kita- Kamakura.”

Tôi bàng hoàng trước câu chuyện được kể bằng cái giọng nghe đầy tự hào. Ông anh họ này tiến hành chi tiết đến vậy sao?

“Rồi tôi gặp cô dắt chó đi dạo. Khi tôi hỏi về tiệm sách cũ Biblia, cô nói có biết. Rằng ngày xưa ông nội cô có tiệm sách cũ, chủ đầu của Biblia từng làm nhân viên ở tiệm nhà cô. Đến tận bây giờ hai bên vẫn có liên hệ. Mỗi khi trong tiệm gặp vấn đề gì, bên đó vẫn ôm sách cũ đến nhà cô thảo luận. Cô còn nói Shinokawa Shioriko cũng từng tìm mình hỏi ý kiến.”

Mặt Hiroko đỏ rần, vai run khẽ.

Thật á, tôi liếc nhìn Shioriko ra ý hỏi. Cô lắc đầu như bối rối.

Hóa ra là nói dối à? Tại sao cô gái này phải nói dối như vậy?

“Thế nên tôi mới phục sẵn ở đây. Tôi nghĩ có khi Biblia sẽ mang cuốn Những năm cuối đời đến nhà này xin ý kiến.”

Tôi cực kì kinh ngạc. Mặt Shioriko cắt không còn giọt máu.

Từ lâu tôi đã thấy diễn biến hơi kì lạ. Năm ngoái Shioriko đến nhà Kugayama để trả cuốn sách cha cô mượn khi còn sống. Nhìn bề ngoài, trông chỉ như mang gói đồ bình thường. Tại sao Tanaka Toshio lại khăng khăng hiểu nhầm rằng cô đang cầm Những năm cuối đời. Hóa ra tất cả là tại cô gái này đơm đặt dẫn dắt suy nghĩ của anh ta. Nếu không có những lời đó, Shioriko đã không bị đẩy ngã ở đây.

“Tôi biết anh, Tanaka Toshio.”

Hiroko bất ngờ lên tiếng. Giọng thấp, gằn, kèm theo nụ cười lạnh lùng. Trông cô ta thật trơ trẽn, giống như biến thành một người khác vậy.

“Trên diễn đàn Hội những người yêu sách cũ ở Kanagawa, tôi và anh từng trao đổi với nhau. Chắc anh không nhớ đâu nhi, người có tên là Sonogi ấy.”

Tanaka có vẻ không nhớ, nhưng tôi thì khác. Tôi nhớ rõ là mình từng đọc lịch sử hội thoại giữa tài khoản tên “Kuzuhara” của Tanaka và tài khoản “Sonogi”. Hóa ra chính là cô gái này à?

“Tôi tham gia vào đó vì muốn hiểu thêm về sách cũ, để rồi càng thấy rõ còn quá nhiều điều mình không biết. Quá nhiều.” Cô hất mặt lên, cười nhạt, vẫn với nét mặt đó, cô nhìn thẳng vào Shioriko. “Tôi và chị không hề thân thiết.”

“Ơ...”

Shioriko câm nín. Trước vẻ mặt tổn thương của cô, Hiroko đột nhiên trở nên mạnh mẽ.

“Chị biết nhiều hơn tôi, lại thông minh nhanh nhạy, xinh đẹp nữa... Lần nào gặp chị tôi cũng nghĩ, người này có tất cả mọi thứ mình muốn. Chị Shioriko, chị chưa bao giờ mượn sách của tôi đúng không? Nhưng chị từng cho tôi mượn sách. Cuốn nào cũng vậy, chị đều có trước, đều đọc trước. Chị không nhận ra đúng không?”

Tôi thầm nghĩ, hẳn là không rồi. Shioriko là người thấy hạnh phúc nhất khi được nói về những cuốn sách mình yêu thích. Dù tốt hay xấu thì cô cũng chẳng mấy để tâm đến việc người nghe hiểu đến mức nào.

“Có được thứ yêu thích, lại muốn yêu thích nhiều hơn nhưng không biết nên bắt đầu từ đâu... Cái cảm giác tụt hậu này, chắc chị Shioriko không hiểu nổi. Chị nghĩ mình không giỏi ăn nói, lại lóng ngóng vụng về, ngoài sách ra chẳng biết gì khác, nhưng tôi không thấy thế. Chị Shioriko nắm rõ sở trường bản thân, tự tin thừa nhận điểm yếu. Thế nên tôi mới bịa chuyện, nói dối, nếu không tạo tác một hình tượng tài giỏi thì...”

Câu nói dối có lẽ là cô ta khoe khoang Shioriko từng tìm cô ta xin ý kiến. Là muốn người khác nghĩ bản thân có giá trị.

“Chị cái gì cũng có, thậm chí có bạn trai sẵn sàng yêu thích cả điểm yếu của chị... Chỉ là chị không nhận ra chị hạnh phúc thế nào thôi.”

Tôi thấy bất ngờ vì đột nhiên bị lôi vào làm cameo. Đồng thời tôi cũng hiểu ra một điều. Khi gặp nhau ở nhà Kugayama, cô gái này không khen gì tôi cả. Cô chỉ khen vì ghen tị, khi Shioriko tìm được một người sẵn sàng yêu thương và chấp nhận mọi khía cạnh ở con người cô.

“Nhưng năm ngoái, tôi hiểu ra nhiều điều, không chỉ về chị Shioriko, mà cả về những kẻ yêu sách cũ từ tận đáy lòng... Chính là lúc nhìn thấy Tanaka xô ngã chị ở đây.”

“Nhìn thấy?” Shioriko lẩm bẩm như khó thở. Tay phải đang chống nạng bắt đầu run lên.

“Nhìn thấy, tức là cô cứ thế đứng nhìn? Không làm gì à?”

Không thể kiềm chế được, tôi buột miệng chất vấn Hiroko. Cô gái vẫn cười mỉm, tháo kẹp tóc ra. Mái tóc dài đen phủ đến eo khiến cô giống Shioriko lạ thường.

“Tôi bắt gặp giữa đường đến trường. Bấy giờ tôi không có thời gian dừng lại... Tôi cũng định gọi xe cấp cứu nhưng nhà dân dưới chân cầu thang đã gọi rồi.”

“Kể cả thế...”

Chính cô ta là nguyên nhân khiến Tanaka đẩy ngã Shioriko. Vậy mà không ăn năn thậm chí thương cảm chút nào, còn kể lại với giọng điệu như hí hửng vậy.

“Bấy giờ tôi nghĩ, à người mê sách cũ sẽ hành động như vậy... Sẽ làm những việc đáng xẩu hổ và kinh khủng như vậy. Tự dưng tôi thấy nhẹ nhõm. Những kẻ đó chẳng uyên bác, cũng chẳng tốt đẹp gì. Nếu vậy thì tôi tin mình cũng làm được.”

Phản ứng của cô gái này hoàn toàn đi ngược với hiểu biết thông thường của tôi. Cô ta không phê phán hành vi xấu, thậm chí còn đồng cảm.

“Thế rồi, tôi thay đổi, khả năng ghi nhớ những điều tìm hiểu được cũng nhanh hơn hẳn trước đây. Tôi tìm hiểu nhiều về Dazai lắm đó. Sách cũ trong kho của ông nội cũng sẽ là của tôi... Thế rồi tôi nghiên cứu cẩn thận, xem xem Những năm cuối đời bản chưa rọc là cuốn sách thế nào. Khi được nhìn lần đầu tôi đã hiểu. Quả nhiên sách cũ thật hay...”

Cô gái mở to hai mắt, nhìn trừng trừng vào túi đựng máy tính bảng tôi ôm trong người. Tôi đổi cách cầm để chiếc túi nằm ngoài tầm nhìn của cô.

“Hiroko không thích sách cũ, nhưng lại muốn trở thành người yêu sách cũ, nên mới muốn có cuốn Những năm cuối đời của chị phải không?”

Shioriko hỏi khẽ. Sau một lát im lặng, Hiroko gật đầu.

“Đúng thế. Đó là con đường nhanh nhất.”

“Thật điên rồ!”

Tôi thì thầm. Trình tự đảo ngược hoàn toàn... Có cần phải yêu thích đến thế không nhỉ, cũng chẳng có ai ra lệnh.

“Hiroko giống như nhân vật chính trong ‘Ảo ảnh vách đá’. Người đó đã nghĩ để viết được tiểu thuyết, phải trải nghiệm nhiều thứ...”

Shioriko nhìn xuống, thì thầm. Hiroko liền hỉnh mũi cười nhạt.

“Truyện đó Dazai viết dưới bút danh phụ chứ gì. Tôi biết. Chị khoe khoang kiến thức cốt thể hiện sự khác biệt với tôi, nhưng vô dụng thôi. Vì những gì chị nghĩ, so với trước đây tôi hiểu ra nhiều rồi.”

Tôi bất ngờ trước lời lẽ của Hiroko, vì tôi biết rõ lý do thực sự khiến Shioriko nói vậy. Chúng tôi từng nhắc đến tác phẩm này... Shioriko nghĩ mình và nhân vật nữ trong truyện giống nhau, cùng bị đẩy ngã.

“Sau khi giết cô gái kia, nhân vật chính không thể sáng tác được nữa, dù đã có trải nghiệm hiếm hoi là giết người. Chị nghĩ, người chiếm đoạt sách cũ của người khác thì rồi sẽ có ngày không thể yêu sách cũ được nữa. Nhất định sẽ có ngày, sách cũ trả thù người đó.”

“Chị nói thì hay lắm! Trong khi bản thân cũng lừa người ta để giữ sách còn gì. Chưa kể, ngay cả bây giờ, chị cũng lừa rất nhiều người.”

“Đúng, nhưng chị sẽ không làm thế nữa.” Shioriko nhìn thẳng vào Hiroko, nói như đang lập lời thề. “Chị sẽ không bao giờ hành động tương tự nữa. Nhờ vụ việc lần này chị đã hiểu ra... Chị định sẽ thú thật hết và xin lỗi cảnh sát vì giấu giếm việc chị vẫn giữ cuốn Những năm cuối đời. Vì con người và sách cũ gắn kết với nhau, và vì mối gắn kết đó rất quan trọng.”

Nghe khá giống nguyên tắc “Trân trọng giữ gìn mối liên kết giữa sách cũ và con người” của ông Shinokawa Seiji. Chắc do tôi tưởng tượng, nhưng tôi có cảm giác cô đang nói cho bản thân nghe.

“Tôi tin vẫn có người chiếm đoạt sách của người khác mà không bị báo thù.” Hiroko nói như tuyên chiến, trực diện đón nhận ánh nhìn của Shioriko. “Chị và tôi là hai đường song song... Có nói tiếp cũng vô ích thôi. Tôi sẽ làm theo cách tôi muốn.”

Bất ngờ Hiroko vung áo mưa ra, lập tức thu hẹp khoảng cách với tôi. Cô gái di chuyển nhanh hơn tôi nghĩ.

Mình phải bảo vệ cuốn sách. Tôi giữ chặt túi đựng máy tính bảng bằng tay trái, tay phải túm lấy tay áo mưa, định lấy đà đẩy ra. Nhưng cổ tay phải tôi bị một vật cứng gí vào, ngay sau đó cả người tôi giật nảy.

Hiện lên trước hai mắt mở lớn của tôi là một vật nhỏ màu đen trên tay Hiroko.

Dùi cui điện dự phòng chăng?

Loại này khác với loại tôi đã lấy được, nhỏ hơn. Chắc lúc nãy cô ta giấu trong túi áo mưa. Tôi vừa lỏng tay một cái, túi đựng máy tính bảng đã bị tước mất.

“Á...”

Hiroko quay phắt mình, lao về phía cầu thang. Cô ta định bỏ trốn. Tôi cố sức bật dậy, bắt kịp cô ta ngay đầu cầu thang.

Tất cả diễn ra trong vài giây. Sau khi giằng co ở vị trí khá chênh vênh, tôi lấy lại được cái túi. Đúng lúc đó, Hiroko húc cả người vào ngực tôi, làm tôi lảo đảo ngã ngửa ra sau. Chỉ có một bên gót chân bám mặt đất, tôi cứ thế mất đà rơi vào khoảng không. Tầm mắt ngập tràn màu đen mờ mịt của trời đêm phủ mây, lưng mất điểm tựa, ướt sũng mồ hôi lạnh.

“Daisuke!”

Tiếng thét của Shioriko xối vào tai tôi. Bất chợt, tôi bừng tỉnh.

Mình bị ngã.

Tôi đã tự cảm nhận được, vô cùng rõ ràng, như Shioriko cách đây một năm. Có rơi cũng phải rơi cho cẩn thận. Tôi cố ôm chặt cái túi đựng cuốn sách và cả thân hình nhỏ bé của Hiroko vào lòng.

Không biết là hên hay xui, đến cuối cùng tôi vẫn không ngất lịm. Bầu trời đêm, cầu thang và cẩm tú cầu quay mòng mòng trước mắt. Bị hành hạ bởi những cơn đau nhức nhối, chúng tôi lăn lông lốc xuống tận cuối cầu thang.

8

Cứ mỗi bước đi, cơn đau bên vai trái lại nhói lên. Tôi bước từng bước lên những bậc thang vừa lăn qua mười phút trước đó. Shioriko đi trước một quãng, chốc chốc lại quay lại lo lắng. Cô cũng đang chống nạng nên đi không vững, trông thật đáng lo ngại.

Tôi ngoái nhìn qua vai, bà Tsuruyo đang đứng dõi theo chúng tôi từ phía dưới. Con gái bà ngồi bên cạnh, co ro như muốn vùi cả mình vào đầu gối. Tôi nghe tiếng xe cứu thương từ xa lan lại. Nó đến đón Hiroko, và thật ra là cả tôi nữa.

“Cậu đến bệnh viện ngay đi.” Tanaka Toshio nhắc. “Tình trạng của cậu trông nặng hơn con bé kia đấy.”

Quả đúng như vậy. Hiroko bị va đập ở đầu, bị choáng, nhưng hình như không bị thương nặng. Còn tôi thì vai trái đã trục trặc thế nào rồi ấy. Chắc là gãy xương hay trật khớp. Tôi không cho Tanaka và Shioriko biết.

“Tôi không thể để một mình anh và Shioriko đến nhà đó được.”

Tôi đáp. Chúng tôi đang đi về phía nhà Kugayama. Shioriko nhất quyết tìm ra cuốn sách Kugayami Shodai để lại ngay trong đêm nay. Tanaka Toshio cũng muốn được nhìn thấy ấn bản “Để tự dùng” của Dazai vốn thuộc về ông nội mình.

Khi nãy, Hirọko có nói, sách cũ của ông nội ở trong thư phòng. Khi chúng tôi hỏi bà Tsuruyo, bà nói thư phòng chỉ có duy nhất một giá bị khóa, có lẽ cuốn sách ở trong, vì không có chìa nên bà cứ để nguyên cái giá như vậy nhiều năm rồi, nhưng có thể mẹ bà biết gì đó. Bà gọi điện cho cụ bà Mari, nói rằng chúng tôi sẽ ghé nhà bây giờ.

Chúng tôi không giải thích chi tiết cho bà Tsuruyo về chuyện đã xảy ra. Xem chừng bà cũng tự đoán được hành vi của cô con gái, nhưng chỉ im lặng tiếp nhận câu nói “Cháu sẽ giải thích ngọn ngành với bác sau” của Shioriko.

Chúng tôi lên hết thang, đi về phía nhà Kugayama. Bước chân của Shioriko nặng dần, không hiểu sao nét mặt cũng không được thoải mái.

“Em có sao không?”

“Em không sao. Chỉ hơi căng thẳng. Daisuke nên đến bệnh viện thì hơn...”

“Tôi không sao, không bị thương nặng. Em căng thẳng á?”

Cô trả lời, nhưng hơi lưỡng lự, “Em không biết nên nói gì, em ít khi nói chuyện với bà Mari.”

“Bà ấy là người yêu sách mà. Không phải hai người sẽ ý hợp tâm đầu hay sao?”

“Em cũng tưởng thế, nhưng luôn có cảm giác bà đang lảng tránh em. Chắc bà không thích em. Thế nên em thường ngại đến đây...”

Nói mới nhớ, lần trước đến nhà Kugayama, tôi lờ mờ nhận ra khoảng cách mơ hồ giữa Shioriko và gia đình này. Nhưng tại sao nhà họ lại không thích Shioriko nhỉ?

Chúng tôi bấm chuông cửa, một phụ nữ trung niên xuất hiện. Bà là họ hàng sống gần đây, bà Tsuruyo đã nhờ bà sang chăm giúp mẹ trong thời gian bà vào bệnh viện với Hiroko.

Ba chúng tôi được dẫn vào thư phòng. Như lần trước, Kugayama Mari vẫn nằm trên giường. Shioriko rụt rè chào, nhưng bà cụ tóc trắng vẫn nằm yên, mắt nhắm chặt. Cụ mới nhận điện thoại của con gái, nên chắc chắn cụ vẫn thức đến lúc ấy.

Chúng tôi đến đây tìm một cuốn sách quý. Chúng tôi đề nghị người phụ nữ chăm sóc bà rời sang phòng bên cạnh rồi đóng cửa kéo lại. Theo lời bà Tsuruyo thì giá sách có cửa trông rất đáng nghi. Quả nhiên nó bị khóa. Ngoài cái giá này ra, tôi không thấy giá nào có cửa nữa.

“Bà Mari... bà có chìa để mở giá sách này không ạ?”

Không trả lời. Tôi nghĩ bà cụ đã ngủ nhưng Shioriko vẫn kiên nhẫn nói.

“Cháu xin bà. Dù thế nào cháu cũng muốn biết trong đêm nay ạ. Sáng mai cảnh sát đến mất rồi.”

Chúng tôi đợi một lúc, bà cụ vẫn không hề nhúc nhích. Đúng lúc Shioriko định nài nỉ lần nữa, bà cụ mới đưa một chiếc chìa ra, mắt vẫn nhắm nghiền.

Cụ giả vờ à?

Tôi rất ngạc nhiên, nhưng Shioriko chỉ cảm ơn rồi nhận lấy chìa. Cô đi ngang qua căn phòng, mở cửa giá sách. Tiếng cọt kẹt vang lên khi cánh cửa được mở ra. Bên trong rộng hơn tôi nghĩ, một vài cuốn sách xếp chồng lên nhau. Từ chỗ chúng tôi không nhìn thấy gáy sách, nhưng nhìn thoáng qua chất liệu giấy đủ biết là sách cũ.

Cuốn Những năm cuối đời mà chúng tôi vẫn tìm nằm ngay trên cùng. Chúng tôi nhận ra lập tức nhờ kích thước và độ dày của nó. Shioriko rút cuốn sách ra với vẻ mặt căng thẳng rồi đặt lên mặt bàn. Tôi và Tanaka nhìn xuống qua vai cô.

Tình trạng cuốn sách không còn tốt. Bìa sách có vết bẩn, obi đã mất, gáy sách không in gì, đã sờn rách.

Shioriko mở bìa lót ra. Đập vào mắt là ba chữ viết tay “Để tự •” ở góc trái. Bên dưới chấm đen còn lờ mờ nhận ra chữ “sát”, ngay bên cạnh là chữ “dùng” được viết thêm vào.

Góc phải bìa lót dán một mảnh giấy cỡ danh thiếp, trên đó có dòng “Danh sách tiền mượn” cùng với tên người và số tiền.

Tôi cảm thấy thật kì diệu. Đây là cuốn sách mà bảy mươi lăm năm trước Dazai đã giữ lại cho riêng mình. Với thông tin chúng tôi thu lượm được, nó đã qua tay Sugio-cha, Tanaka Yoshio và Kugayama Shodai. Cả nội dung cuốn sách lẫn bản thân chủ nhân của nó là Dazai, cùng những người sở hữu nó sau này, mỗi đối tượng đều có câu chuyện của riêng mình, và cùng gói gọn trong cuốn sách.

Tanaka Toshio vươn tay, nhẹ nhàng sờ lên mép sách.

“Quả nhiên không phải sách chưa rọc. Nhìn tấm ảnh lúc nãy thì không nhận ra được.”

Anh ta nói tôi mới để ý, vài trang đầu đã bị rọc ra.

“Nhưng... là ai rọc nhỉ?”

Tôi thắc mắc. Chắc chắn khi cuốn sách còn nằm trong tay Tanaka Yoshio, nó vẫn còn là cuốn sách chưa rọc. Hay chính ông Kugayama Shodai đã rọc? Không, một người kinh doanh sách cũ sẽ không làm trò ngớ ngẩn đó. Nếu vậy thì là ai?

Tôi nhìn xuống vai trái. Cơn đau đang lan rộng và tra tấn hơn. Tôi không tập trung suy nghĩ được nữa. Tôi quyết định từ nhà này về sẽ đến thẳng bệnh viện.

Sau lưng chúng tôi vang lên tiếng đằng hắng, hẳn bà cụ muốn đuổi khéo chúng tôi. Shioriko quay phắt về phía giường. Đôi mắt đằng sau tròng kính nheo lại. Tôi không biết vì sao, chỉ thấy cô đang rất tức giận.

Shioriko gập sách, nhanh chóng cất trả lên giá rồi khóa cửa. Cô đến bên giường một lần nữa, đưa chìa cho bà cụ Kugayama Mari. Bàn tay gân guốc của cụ chìa ra.

“Chính là bà phải không ạ?” Đột nhiên, Shioriko nghiêm giọng. “Chính bà là người muốn đoạt cuốn Những năm cuối đời của cháu.”

Ngón tay bà cụ dừng lại giữa lưng chừng.

“Sao?” Tôi tròn mắt. “Nhưng, người muốn có Những năm cuối đời là...”

“Có lẽ Hiroko chỉ làm theo những gì bà sai khiến thôi. Bà ra điều kiện với em ấy rằng sẽ cho em thừa kế toàn bộ sách cũ ở giá kia, khiến em ấy làm tất cả từ lên kế hoạch đến thực hiện. Cháu nói đúng chứ?”

Đột nhiên, tôi nhớ lại lời Hiroko. Quả thật, cô ta đã nói “Sách cũ của ông trong kho cũng sẽ là của tôi”. Chúng vẫn chưa thuộc về cô ta, mà chỉ có ai đó đã hứa sẽ để lại. Suy ra, ai đó chỉ có thể là bà cô ta.

Bà cụ Kugayama Mari cầm lấy chìa khóa, nằm về tư thế cũ, mắt nhắm nghiền.

“Tôi không biết.” Bà cụ phủ nhận rành rọt bằng giọng khàn khàn.

Nét mặt Shioriko đanh lại, “Hiroko có nói, từ lần đầu tiên nhìn thấy cuốn Những năm cuối đời ở đây, em ấy đã biết ‘bản chưa rọc là cuốn sách thế nào’. Nhưng sách ở đây không phải sách chưa rọc. Hiroko thậm chí còn không biết điều đó. Bà vẫn chưa hề cho em ấy nhìn trực tiếp cuốn sách đúng không ạ? Cùng lắm chỉ qua ảnh chụp bằng điện thoại thôi.”

Nói mới nhớ, tấm ảnh mà Tanaka cho chúng tôi xem khá mờ. Với chất lượng ảnh đấy khó mà biết cuốn sách còn là sách chưa rọc hay không.

“Vậy người chụp tấm ảnh là...?”

Tôi hỏi Shioriko. Thú thật, chỉ cất tiếng cũng khiến vai tôi đau, nhưng hỏi để biết quan trọng hơn. Cơn đau của tôi thì sao cũng được.

“Tất nhiên là bà Mari. Bà biết dùng điện thoại, cả máy tính, thậm chí còn có thể video chat với Hiroko... À, đúng rồi!”

Shioriko nóng nảy giơ một ngón tay. Thực sự cô đang rất tức giận, cô truy hỏi, “Bà cũng là người cho anh Tanaka biết thông tin về cuốn Những năm cuối đời của cháu trên diễn đàn kia đúng không ạ? Vì chắc chắn Hiroko lúc đó và cả bây giờ đều chưa hề nhìn thấy sách chưa rọc bao giờ.”

Tôi cũng đã ngờ ngợ. Nếu Sonogi chính là Hiroko, hẳn cô ta phải biết rõ cuốn Những năm cuối đời trước khi Tanaka đẩy ngã Shioriko. Trên bài đăng, Sonogi nói “Tôi đã ngó qua” cuốn sách chưa rọc ấn bản đầu tiên.

“Chính bà yêu cầu Hiroko lập tài khoản đó, và hai bà cháu dùng chung, đúng không ạ?”

Bà cụ Mari mở mắt tự lúc nào, nhưng vẫn trân trối nhìn lên trần nhà. Tôi cũng nhớ ra một chi tiết quan trọng. Nếu bà cụ này là Sonogi, thì cũng là người cho Tanaka Toshio biết tiệm sách cũ Biblia có cuốn Những năm cuối đời, và trở thành chủ mưu gây ra tai nạn của Shioriko.

“Bà!”

Shioriko vẫn đứng yên bên cạnh giường, người hơi đổ tới trước. Cô muốn bà cụ nhìn mình. Bị mái tóc đen óng của cô che khuất tầm nhìn nên tôi không rõ nét mặt cô.

“Lúc nãy cả Hiroko và anh Daisuke đây đều bị ngã cầu thang. Bây giờ em ấy đang ở bệnh viện.”

Tôi nhận ra cô vừa nói vừa nghiến răng. Đôi vai qua lớp áo xanh rung lên.

“Vì những gì bà gây ra, có thể hai người họ sẽ bị thương nặng như cháu đây, cả Daisuke và Hiroko. Thậm chí còn có thể chết!”

Ngoại trừ với mẹ, đây là lần đầu tiên tôi thấy cô bộc lộ cảm xúc đến thế. Bà cụ Mari có vẻ ngạc nhiên khi Shioriko to tiếng, nhưng cuối cùng lại quay về vẻ thản nhiên ban đầu. Thậm chí còn nhắm mắt.

“Chết thì đã sao?” Từng âm thanh mỏng buông ra qua môi bà. “Như tôi đây, sắp chết rồi, dù không tội lỗi gì. Tôi không thể nhìn thấy mùa thu năm sau nữa!”

Không ai lên tiếng một lúc lâu. Shioriko thở dài, đứng thẳng người lại. Xem chừng đã bình tĩnh được chút ít. Tôi đứng nhìn, dựa vào một giá sách gần đó. Giờ đến đứng tôi cũng đau đớn.

“Cậu đi bệnh viện đi!”

Tôi im lặng lắc đầu trước lời thì thầm của Tanaka. Tôi muốn tận mắt chứng kiến kết cục. Chắc chỉ một lát nữa thôi là xong.

“Tại sao bà làm thế?”

Shioriko hỏi, câu hỏi giống hệt câu hỏi cô cháu gái ban nãy. Con ngươi dưới mi mắt bà cụ chuyển động nhẹ. Căn phòng lặng phắc đi như đã chết.

“Có một việc, tôi vẫn luôn muốn làm.” Cuối cùng, bà cụ chầm chậm lên tiếng. “Tôi vẫn luôn muốn được cầm dao rọc giấy rọc từng trang từng trang Những năm cuối đời của Dazai để đọc... Khi Shodai chết đi, tôi nghĩ cuối cùng mình cũng được thỏa nguyện. Người đàn ông đó vẫn luôn giấu giếm đống sách quý, chỉ cho người thừa kế đủ tiêu chuẩn của ông ta xem mà thôi. Nhưng không ai thừa kế cả, nên kho sách thuộc về tôi... Nó là báu vật không ai biết. Trong kho sách đó, chắc chẳn có cuốn Những năm cuối đời bản chưa rọc mua lại từ cái người tên là Tanaka Yoshio ấy.”

Bà cụ vẫn nhắm mắt, vai so lại. Quả nhiên, bà biết Tanaka Yoshio. Lúc trước bà giả vờ không biết.

“Nhưng khi mở cuốn sách, tôi mới biết nó không còn là sách chưa rọc nữa. Một phần cuốn sách đã bị rọc tan nát.”

“Người rọc là ai vậy?”

Shioriko hỏi. Tôi cố sức giữ cho mình tỉnh táo. Tôi vẫn luôn tò mò về chi tiết này.

“Tôi nghĩ chính là người chủ trước của cuốn sách, Tanaka.”

“Ông nội á?” Tanaka Toshio ngạc nhiên hỏi lại. “Tại sao ông lại làm thế?”

“Chắc vì lý do riêng nên anh ta mới phải bán cuốn sách, và anh ta cố tình hủy hoại nó. Shodai giận điên lên vì cuốn sách đã bị mất giá.”

Đã hiểu, tôi thầm nghĩ. Tanaka Yoshio bị chèn ép nên đã trả thù Kugayama bằng cách nhỏ nhen này.

“Quả là ông mình nhỉ!” Tanaka thì thào cho mình tôi nghe. “Ông vừa không thể ném bỏ sách cũ lại vừa không thể cứ thế dâng hiến nó cho kẻ đáng ghét.”

Tôi không biết đánh giá đó là tốt hay xấu nữa. Tanaka Yoshio nghe chừng là một người quá cảm tính.

“Tôi muốn rọc từng trang của cuốn Những năm cuối đời, đọc từ đầu đến cuối rồi chết lúc đọc xong... Tôi muốn nó là cuốn sách cuối cùng của đời mình.” Đột nhiên giọng bà cụ thều thào dần. “Tuyển tập đó là xuất phát điểm của Dazai, nó mang hương vị của thời thanh xuân đẹp đẽ. Tôi muốn nhấm nháp hương vị đó vào năm cuối cùng của đời mình rồi ra đi...”

Có lẽ bà cụ đang chìm dần vào giấc ngủ, tiếng bà phảng phất như vang ra từ một miền ảo mộng.

“Shioriko...”

“Gì ạ?”

“Cháu có thể cho tôi cuốn Những năm cuối đời của cháu được không?”

Trong thoáng chốc, Shioriko mím môi. Là cơn giận không nơi phát tiết, hay cảm giác bất đắc dĩ, hay cảm xúc nào khác? Mất một lúc, cô lắc đầu, “Không được ạ.”

“Vậy à, tiếc thật!” Bà cụ Kugayama Mari bắt đầu ngáy.

Cùng lúc, người bải hoải, tôi ngã vật ra sàn trong đau đớn. Trước mắt tôi hoàn toàn là một màu đen. Tiếng Shioriko gọi tên tôi xa dần.

Thế rồi, tôi không nhớ gì nữa.

Phần kết

Cứ thế, tôi kể lại đầu đuôi tình hình diễn ra trong mười ngày qua cho bà Chieko nghe.

Kể mất một lúc lâu. Đến đoạn tôi ngất xỉu ở nhà Kugayama vào đêm hôm qua thì trời đã sập tối. Ngoài cửa sổ, khung cảnh nhuộm một màu xám tro.

Bà Chieko đứng dậy bật đèn, ánh sáng làm trắng lóa cả phòng, “Cậu Gora vất vả quá!”

Bà nói bằng giọng dửng dưng. Tôi cũng chẳng vui gì.

“Cậu được đưa đến bệnh viện, tiếp theo rồi sao?”

“Cháu đoán... Chắc cảnh sát sẽ đến đây.”

Kugayama Mari và Kugayama Hiroko muốn cướp cuốn Những năm cuối đời của Shioriko. Như thế là phạm pháp, và chắc phải báo cho cảnh sát rồi. Tôi không rõ bà cụ và cô cháu gái sẽ nhận phán quyết thế nào, nhưng việc Shioriko không hề đốt cuốn Những năm cuối đời giờ cũng bị lôi ra.

Cảnh sát sẽ đến tìm tôi để điều tra, bao gồm cả hành vi ngụy tạo sách bị đốt nữa.

“Tsuruyo muốn bán hết chỗ sách cũ của Kugayama Shodai. Ban nãy chị ấy có gọi điện hỏi ý tôi.”

Cơn mệt mỏi chợt ập đến, “Cô giữ liên lạc với bà Tsuruyo?”

Thế thì nội tình vụ việc lần này bà hẳn biết rõ, sao lại bắt tôi tiêu phí ngần ấy thời gian kể lể chứ?

“Chúng tôi thân nhau từ xưa. Chị ấy là người tử tế nhất cái nhà đó. Cũng không biết chỗ sách cũ kia sẽ thuộc về ai, nhưng khó mà bán đi được lắm... Cậu và con bé nhà tôi đã hứa với Tanaka Toshio, giúp nó sở hữu Những năm cuối đời đúng không. Có khả năng rồi đó.”

Cái tên Tanaka làm tôi nhớ ra một chuyện. Tôi cần hỏi lại người này.

“Chính cô liên lạc với Tanaka Toshio, cho anh ta biết tung tích cuốn Những năm cuối đời của ông Tanaka Yoshio phải không ạ?”

Chieko mỉm cười ngồi xuống ghế. Mỗi khi bà cười, khóe mắt nheo lại, trông càng giống một đứa trẻ.

“Đúng thế. Sao cậu biết?”

“Vào thời điểm ấy, người không liên quan sẽ không cung cấp thông tin như vậy... Chưa kể, Shioriko hoàn toàn không đả động gì đến nhân vật đó nữa.”

Người phụ nữ này rời khỏi diễn đàn vì không muốn người khác dễ dàng tìm ra lịch sử giao tiếp của bà. Chắc hẳn Shioriko đã nhận ra mánh khóe của mẹ. Nhưng cũng vì là mẹ mình, nên cô cố ý không đề cập đến.

“Ồ, là lý do đó à?”

Đôi mắt bà mở lớn sau tròng kính râm. Tôi có cảm giác đang bị bà coi thường.

“Tại sao cô lại gửi tin nhắn cho anh Tanaka?” Dù sao cũng không dễ vòng vo với người này, nên tôi hỏi thẳng.

“Tôi nghĩ chắc nó cũng muốn biết.”

Quả nhiên, câu trả lời chỉ khiến người ta khó chịu hơn. Nếu người này có liên lạc với nhà Kugayama, chắc hẳn đã đoán được chính Kugayama Mari muốn chiếm đoạt Những năm cuối đời của Shioriko.

Bà ta cung cấp thông tin cho Tanaka Toshio, khiến hai người nhà Kugayama hoảng loạn, theo đó giúp đỡ chúng tôi... Chắc tôi cả nghĩ rồi. Nếu bà ấy muốn giúp, tôi mong bà sẽ giúp một cách bình thường. Dù sao tôi cũng bị thương đến mức này.

“Mẹ tôi đang sống ở Fukasawa.”

Chieko bất ngờ đổi chủ đề. Phải một lúc lâu tôi mới nhớ ra là bà đang trả lời câu tôi chất vấn, rằng ngày tháng Năm đó, bà làm gì ở ga Fukasawa.

“Mẹ cô.... Cô đi gặp mẹ ạ?”

“Tôi đến chào bà một câu rồi đi luôn.”

Tôi đăm chiêu, “Bà ấy chính là bà ngoại của Shioriko ạ?”

“Đúng. Nhưng hai đứa nó chưa gặp bà bao giờ, mẹ tôi cũng không muốn gặp. Bây giờ, bà ấy sống cùng một gia đình khác không phải ruột thịt với tôi. Bà ấy cũng mang họ khác rồi.”

Hoàn cảnh gia đình người này phức tạp gớm. Vì thế nên đó giờ bà mới không lui tới thăm hỏi.

“Thôi, tôi về đây.”

Chieko đứng dậy, cầm ô lên. Tôi cảm thấy bứt rứt, như thể vẫn còn điều cần nói với người phụ nữ này. Lần nào gặp bà tôi cũng có cảm giác tương tự.

“Cô đến đây mà không gặp Shioriko ạ?”

“Hôm nay thì thôi... À đúng rồi!”

“Dạ?”

“Cậu đã nhìn thấy cuốn Những năm cuối đời ‘Để tự dùng’ của Dazai ở nhà Kugayama rồi nhỉ?”

“Vâng...”

Câu hỏi bất ngờ, tôi chỉ biết gật đầu. Chỉ trong một tích tắc, bà nhìn thẳng vào mắt tôi như muốn đọc thấu tâm can.

Rồi bà gật đầu, vẻ thỏa mãn, “Vậy à. Thôi, hẹn gặp lại cậu nhé.”

Chieko nhẹ nhàng cất bước, rời khỏi phòng bệnh.

Tôi ngồi yên trên giường, suy nghĩ.

Tại sao Chieko bắt tôi tốn công vô ích kể lại chuyện bà đã biết rõ? Người phụ nữ này không bao giờ làm việc vô ích. Chắc chắn phải có lý do.

Bà không cần biết vụ việc lần này qua tôi. Suy ra, điều bà đang muốn tìm hiểu chính là tôi đây. Bà muốn xác nhận xem qua vụ việc lần này, tôi đã nhận ra những gì.

“Cậu đã nhìn thấy cuốn Những năm cuối đời ‘Để tự dùng’ của Dazai ở nhà Kugayama rồi nhỉ?”

Câu hỏi này là sao? Dứt khoát là có gợi ý.

Cuốn Những năm cuối đời “Để tự dùng” của Dazai. Cuốn sách Kugayama Shodai vẫn luôn giấu kĩ. Cuốn sách khi bán Tanaka Yoshio đã rọc ra vài trang...

“Ơ?”

Lạ thật. Tôi ấn ngón tay lên thái dương, cố nhớ lại. Trong tin nhắn Chieko gửi cho Tanaka Toshio có viết, cuốn Những năm cuối đời kia không còn là sách chưa rọc.

Nhưng rốt cuộc làm sao bà biết?

Bà cụ Kugayama Mari giấu gia đình, coi nó như kho báu của riêng cụ. Kugayama Shodai cũng vậy. Ông cụ quyết không cho bất cứ ai bén mảng đến chỗ sách đó. Ngoại trừ người thừa kế đủ tiêu chuẩn.

“Không thể nào...”

Người tôi run lên bần bật, toàn thân đông cứng như đá.

Tất cả các manh mối bắt đầu chạy vùn vụt, kết nối với nhau. Tsuruyo từng nói cha bà có nhân ngãi ở ngoài. Nhân ngãi sống không xa Kita-Kamakura là bao. Kugayama Shodai có con riêng. Tất nhiên, Fukasawa cũng không xa Kita-Kamakura là mấy.

Kugayama Shodai từng dẫn đứa con riêng về nhà một lần. Hé lộ với nó về kho sách cũ kia. Là đứa trẻ đã được ấn định làm người thừa kế.

Nếu Chieko là con gái của Kugayama Shodai...

Tất nhiên Shioriko sẽ là cháu ngoại ông ta. Cháu ngoại của người sẵn sàng chiếm đoạt bộ sưu tập sách của người khác không chút khoan nhượng.

Tôi nhìn ra cửa sổ phòng bệnh. Trời đã tối hẳn tự lúc nào. Khung cửa đen phản chiếu khuôn mặt hốc hác của tôi.

Tôi nghĩ mình đã lỡ đi sâu vào đêm đen. Tất nhiên, chẳng có gì gọi là bằng chứng. Giả sử Chieko là người thừa kế, tại sao lại không nhận luôn tiệm sách Kugayama, mà đến làm việc ở Biblia, tiệm sách của ông Shinokawa Seiji, “kẻ thù” đã vạch trần bản chất cha mình, thậm chí còn kết hôn với con trai ông ấy?

Tôi không hiểu rõ sự tình.

Không, là tôi sợ hiểu rõ sự tình.

Tôi không nên tìm bằng chứng làm gì.

Tôi tự nhủ, hãy coi đó là bí mật của riêng mình thôi.

Chú thích

[1] Tên tạm dịch từ Little Dorrit. (Các chú thích trong sách là của ban biên tập tiếng Việt.)

[2] Sân ga xây ở những nơi cao, ví như trên các tòa nhà, rẻo núi, đê, cầu... Sân ga này thường dùng cho monorail hay APM (automated people mover/ hệ thống vận chuyển tự hành, ray nhẹ).

[3] Kinh Thánh.

[4] Minh Nguyệt Viện. Một tự viện thờ Quán Thế Âm ở Kita-Kamakura, nơi cẩm tú cầu nhiều và đẹp nổi tiếng nên dân gian còn gọi là Chùa Cẩm tú cầu.

[5] Câu trong “Lá”, truyện mở đầu tập Những năm cuối đời của Dazai Osamu.

[6] Tên tạm dịch từ “Hashire, Moerus!”, truyện ngắn của Dazai Osamu. Nhân vật chính là anh chăn cừu Moerus bị vua xử tội chết, nhưng vì phải vội về nhà lo đám cưới cho em gái, nên xin vua cho gán người bạn là Selinuntius làm con tin, hứa rằng sau ba ngày không trở lại thì vua cứ việc tử hình Selinuntius. Hôm hết hạn, Moerus vội vã quay lên kinh, dọc đường gặp muôn vàn cản trở như nước lũ, hạn hán, cướp bóc, có lúc anh cũng nản chí muốn bỏ cuộc. Nhưng cuối cùng anh vẫn kịp chạy tới pháp trường vào phút cuối, kịp cứu Selinuntius. Nhà vua xúc động vì tình bạn của họ, nên tha chết cho cả Moerus. Cuối truyện Dazai có ghi chú “Viết theo một truyền thuyết cổ và bài thơ của Schiller”. Truyền thuyết cổ này là của Hy Lạp, ca ngợi tình bạn giữa Damon và Pythias. Bài thơ của Schiller ở đây là bài ballade nhan đề Con tin (Die Bürgschaft), cũng dùng tên nhân vật là Damon và Pythias.

[7] (1898-1993) nhà văn Nhật. 19 tuổi nhập học Đại học Waseda, ngành văn chương Pháp, nhưng chưa tốt nghiệp ông đã bỏ học, do bị một giảng viên đồng tính quấy rối tình dục. Họ quen nhau khi Dazai yêu thích một tập truyện của Ibuse và muốn gặp tác giả. Ibuse là người lắng nghe Dazai tâm sự rất nhiều về sống chết và cho bạn lời khuyên. Dazai từng nhận xét về Ibuse: “Anh Ibuse là ác quỷ (Ibuse-san wa akunin desu)”.

[8] Tên gọi một nhóm nhà văn sau Chiến tranh Thế giới thứ hai. Họ cổ súy chống đạo đức giả, chống quyền uy, theo đuổi sự thanh cao.

[9] Tên tạm dịch từ De Officiis, tác phẩm triết học của Marcus Tullius Cicero (106-43 TrCN), triết gia, chính khách, nhà lý luận chính trị La Mã. Ông cũng được đánh giá là nhà hùng biện xuất sắc nhất thời đại, vì sở hữu nhiều kĩ xảo đa dạng và là bậc thầy về cách vận dụng ngôn ngữ La tinh.

[10] Một khu phố ở Tokyo, tập trung rất nhiều tiệm sách, tiệm sách cũ, đại lý phân phối sách, nhà xuất bản...