Mở đầu

“Trong tập tùy bút Phương Trượng Ký có câu: ‘Dòng nước chảy xuôi sẽ chẳng bao giờ ngừng lại, từng giọt nước luân chuyển mải miết mà không hề cũ kỹ’. Câu này có nét tương đồng với tư tưởng của Heraclitus, nhà triết học Hy Lạp thời cổ đại…”

Dứt lời, thầy giáo quay lưng về phía chúng tôi, bắt đầu viết từng con chữ lên tấm bảng đen kịt. Căn phòng trở về trạng thái tĩnh lặng, có tiếng phấn viết lạch cạch vang vọng. Cơn gió mùa xuân mang hơi ấm thổi bay rèm cửa, mời gọi cơn buồn ngủ tới.

Tiết thứ sáu là môn Khái lược lịch sử triết học, đúng là chán chết đi được! Tôi cúi đầu xuống bàn, giả bộ chăm chú đọc sách giáo khoa, thực ra là đang nghịch điện thoại dưới ngăn bàn.

Không hiểu sao, hôm nay tôi chẳng muốn làm gì cả.

Thú thật, tôi đang vô cùng thất vọng.

Kể từ khoảnh khắc nhìn thấy cảnh tượng đó ngày hôm qua, tâm trạng tôi lúc nào cũng vậy.

Tôi đang thích một người. Anh là sinh viên trường Đại học Ritsumeikan, thi thoảng có ghé qua lễ hội của học viện.

Vậy mà hôm qua, tôi bắt gặp anh đi cùng với một cô gái rất đẹp, hai người khoác tay nhau có vẻ tình tứ lắm. Cô gái tay trong tay với anh chính là chị Yumiko học khóa trên. Tôi từng cùng chị tham gia hoạt động ngoài giờ sau khi tan trường.

Tôi và anh trở nên thân thiết với nhau cũng đã được nửa năm, nhưng khoảng một tháng trở lại đây, đột nhiên anh cắt đứt hoàn toàn liên lạc.

Giữa chúng tôi chưa hề có lời tuyên bố chính thức công khai hẹn hò nào. Dẫu thế, sau khi tan học, chúng tôi thường đợi nhau cùng đi ăn, còn vào ngày nghỉ thì tận hưởng những buổi đi chơi chỉ có hai đứa. Chúng tôi đã có mối quan hệ như vậy đấy.

Nhưng từ khoảng một tháng trước, mỗi khi tôi ngỏ ý mời anh tới nhà tôi chơi, anh đều từ chối. Kể từ đó, thái độ của anh với tôi cũng thay đổi.

Dù có nhắn tin, tôi cũng chỉ nhận được câu trả lời là “Anh bận”. Dần dần, từ “bận” chuyển thành “đã xem”, rồi rốt cuộc chính tôi cũng trở nên ngập ngừng trong việc chủ động liên lạc với anh. Tôi biết anh sẽ chẳng hồi đáp nhưng vẫn liên tục nhắn tin, hành động này thực sự khiến tôi kiệt quệ.

Khi không nhận được ngay tin nhắn trả lời của anh, tôi luôn vẽ ra lý do khiến bản thân buộc phải tin rằng, “Chắc bây giờ anh ấy đang bận”. Tôi tự mình gắng gượng, cố nghĩ theo hướng tích cực hơn, rằng anh đang phải chú tâm vào chuyện gì đó. Thậm chí, tôi còn nhắn tin ở dạng câu hỏi để anh dễ trả lời. Thế nhưng, đứng trước hiện thực bị tảng lờ phũ phàng đến thế, tôi đành phải chấp nhận rằng mình đã nhọc công vô ích.

Tôi có cảm giác mình chỉ là đối tượng để chơi đùa. Có thể người ngoài cuộc sẽ thầm phán xét gay gắt rằng, “Kiểu đấy thì đúng là chơi đùa chứ còn gì nữa”. Nhưng quả thực, chẳng có ai muốn thừa nhận là mình bị người khác chơi đùa cả.

Hôm qua, khi bắt gặp cảnh tượng hai người trông thực là đẹp đôi đi bộ trên phố, trái tim tôi hoàn toàn tan nát. Quả thực, tôi tuyệt nhiên chẳng có chút cơ hội nào xen vào giữa hai người.

Tâm trí tôi chia thành hai thái cực. Một mặt luôn thầm nhủ phải chúc phúc cho chị Yumiko, nhưng đâu đó trong tâm khảm, tôi lại thầm mong hai người nhanh chóng chia tay.

Tôi vẫn còn nhớ cảm giác khó chịu với cái suy nghĩ xấu xa vô phương cứu chữa ấy. Tâm trạng rối bời chẳng thể nào tháo gỡ không ngừng tạo nên những xoáy nước dữ dội cuộn trào trong lồng ngực.

Hôm nay, tôi không còn chút sinh lực nào cả, vậy nên chẳng thể chú tâm nghe giảng.

Nghĩ vậy, tôi truy cập mạng xã hội Twitter bằng điện thoại giấu dưới ngăn bàn. Ngay lúc ấy, có một câu tweet đập thẳng vào cái đầu đang mụ mị của tôi.

Nếu không thể chúc phúc, hãy học cách ếm lời nguyền — Nietzsche

Câu tweet mà tôi đang thì thầm ấy là của một tài khoản có tên “Tuyển tập danh ngôn cổ vũ tình yêu” được khá nhiều người biết đến. Hẳn là có nhiều người đồng cảm, thế nên bài đăng ấy được bình chọn tới 1000 lượt.

Nietzsche? Chắc đây là tên của một nhà triết học nổi tiếng. Dù không nhớ được cụ thể người đó là ai, nhưng tôi nhớ mang máng là đã từng nghe thấy cái tên này trong giờ học Khái lược lịch sử triết học.

Nếu không thể chúc phúc, hãy học cách ếm lời nguyền quả thực là câu nói thẳng thắn. Giả như có người bạn nào nói với tôi những lời này, nhất định tôi sẽ chẳng bị rơi vào trạng thái chán nản như bây giờ. Nghĩ vậy, tôi đăng ký theo dõi tài khoản đó vì thấy vô cùng hứng thú với câu nói này, câu nói cứa thẳng vào trái tim mình.

Dẫu bị xô đẩy tới hiện thực phũ phàng hay phải đối mặt với đau thương, tôi cũng chẳng thể nào có đủ dũng khí để kể với bạn bè về những gì bản thân đang phải chịu đựng.

Từ giây phút quyết định rời xa gia đinh để sống một mình khi vào học cấp ba, tôi đã tự nhắc nhở bản thân rằng, “Việc của mình rốt cuộc cũng phải do mình làm, dù bằng cách nào đi nữa”. Có lẽ một lý do khiến tôi đưa ra quyết định như vậy là bởi từ trước đó, quan hệ của tôi với hội con gái có chút tệ hại. Tình cảm với bạn bè cùng giới của tôi luôn chỉ ở mức 90%, chẳng thể nào trở nên trọn vẹn.

Đôi lúc, tôi cũng được bạn bè động viên, “Khổ thân cậu, cố gắng lên nhé”. Nhưng tôi vẫn nghĩ đó chỉ là hành động xã giao mà thôi.

Lắm lúc tôi cảm thấy mệt mỏi, chỉ muốn có ai ở cạnh bên lắng nghe tâm sự của mình. Những lời động viên hời hợt chẳng thể giúp tôi nhẹ lòng hơn.

Được mọi người đồng cảm không có nghĩa là hoàn cảnh của tôi sẽ thay đổi. Dù có buồn đau đến mấy, kết cục vẫn là phải tự mình chịu đựng. Nhận lấy cái gọi là đồng cảm từ người khác, để rồi nỗi đau khổ tột cùng mà bản thân phải đối mặt trở nên rẻ rúng, với tôi chẳng có gì khốn khổ hơn thế. Nếu vậy, thà rằng đừng chia sẻ với bất kỳ ai, hãy cứ chỉ ôm lấy đau khổ một mình.

Tôi đã luôn dùng cách đó để đối mặt với nỗi buồn. Thay vì nhận lấy sự đồng cảm rẻ tiền, tôi muốn có một người bạn có thể quan tâm thật lòng với tôi mỗi ngày. Dù tôi có thể sẽ bị người bạn đó mắng mỏ thậm tệ. Nếu may mắn có được người bạn như thế, có lẽ tôi sẽ trở nên mạnh mẽ hơn, dù chỉ một chút thôi. Đã có lúc tôi nghĩ như vậy. Phải chăng vì không chịu mở lòng nên tôi chẳng thể nào có được một người bạn thật tâm cùng mình trải qua nỗi buồn?

Nhưng rồi câu nói của Nietzsche bỗng dưng đập vào mắt tôi. Đó chính là lời nhắn nhủ trực tiếp đến nỗi mong ước của tôi. Giá như trong tiết học Khái lược lịch sử triết học hay các môn học tương tự, thay vì chỉ viết ra những hàng chữ tràn lan khó hiểu, thầy cô dạy chúng tôi những lời cổ vũ như thế này thì hay biết mấy. Nếu vậy, hẳn là tôi sẽ có hứng thú với những nhân vật vĩ đại trong lịch sử vẫn thường xuất hiện trong các tiết học như tiết Khái lược lịch sử triết học.

Từ chỗ ngồi gần cửa sổ, tôi nhìn xuyên qua lưng các bạn cùng lớp, đưa mắt quan sát chiếc bảng đen. Đầu tôi ngập tràn những ý nghĩ trong khi cảm nhận cơn gió mùa xuân thổi bay từng cánh hoa anh đào đang khẽ rơi lẹ làng.

Nếu không thể chúc phúc, hãy học cách ếm lời nguyền. Có vẻ thẳng thắn quá mức. Nhưng dường như nhờ câu nói này, tôi đã có thể thầm nhủ rằng vụ thất tình của mình chỉ là một chuyện nhỏ, không cần phải quá bận tâm. Đúng là một câu nói nhiệm màu.

Trong khi thầm nhắc đi nhắc lại câu nói này của Nietzsche không biết bao nhiêu lần, tôi chợt nhớ ra một chuyện. Đúng rồi, có lẽ chỉ cần thử đến nơi đó, cái nơi trước nay tôi vẫn hay tò mò. Nếu làm vậy, biết đâu tôi có thể cắt đứt hoàn toàn những tiếc nuối dành cho anh ấy một cách thật nhẹ nhàng.

Tính hiếu kỳ bắt đầu đâm chổi mọc rễ trong tôi, sau đó nhanh chóng phình to. Ngay lập tức, tôi quyết định sẽ phải thực hiện nó, thế là tôi nhanh chóng sửa sang lại trang phục và đầu tóc một chút. Khi tiếng chuông báo hết giờ vang lên, trong đầu tôi chỉ toàn suy nghĩ về dự định sẽ thực hiện sau khi tan học. Bên ngoài khung cửa sổ là mùa xuân. Một mùa đan xen hòa trộn giữa chia ly và gặp gỡ, một mùa gieo lên những kỳ vọng vu vơ trong lòng người.

Cách trường tôi mười lăm phút đi bộ có một ngôi đền mang tên Đền cắt duyên. Ngôi đền được đồn đại sở hữu năng lượng thần bí này luôn nhộn nhịp bởi có nhiều cô gái tìm đến với muôn vàn lý do và mong ước. Dù tọa lạc dưới vòm trời xanh biếc với những cơn gió mùa xuân hiu hiu thổi, nhưng ngôi đền nằm yên lặng tại một góc phố này dường như bị bủa vây trong bầu không khí vẩn đục màu xám ngắt.

Trên những tấm thẻ gỗ Ema được treo khắp nơi trong ngôi đền là đủ thứ điều ước, “Làm ơn cho chồng con chia tay cô ta”, “Cầu mong cấp trên của con bị giáng chức”. Cả ngôi đền ngập trong những điều ước như vậy, những điều ước khiến người ta liên tưởng đến hàng tá tình tiết hỉ nộ ái ố thường xuất hiện trong các bộ phim truyền hình dài tập phát sóng vào mỗi buổi trưa.

Đây là đền thờ Thần đạo nằm gần Gion, Kyoto. Chỉ là một ngôi đền nhỏ thôi. Tuy nhiên gần đây, ngôi đền này được xuất hiện trong chương trình tuyển tập những địa danh thần bí trên tivi. Nghe nói người đến tham quan chủ yếu là nữ giới.

Ngôi đền này nổi tiếng là một địa danh thần bí để cắt duyên xấu, gắn kết mối lương duyên mới tốt đẹp hơn. Và không chỉ có tình yêu, ngôi đền này còn là nơi giúp tạo nên những cơ hội mở ra bước ngoặt mới, chẳng hạn như “Vứt bỏ cái tôi hiện tại, gặp gỡ cái tôi mới mẻ hơn”.

Tôi vốn không phải là người mê tín cho lắm. Nhưng câu nói của Nietzsche cứ mãi quẩn quanh trong tâm trí, chẳng thể nào thoát ra. Đúng lúc đó, tôi chợt nhớ đến câu chuyện về ngôi đền cắt duyên.

Phải chăng đó là trực giác? Tôi thầm nhủ giá như có thể nhân cơ hội này gạt đi tâm trạng khốn khổ hiện giờ của bản thân thì tốt biết bao. Nghĩ vậy, tôi quyết định thử đến cầu nguyện tại ngôi đền xem sao.

Cách cầu nguyện tại ngôi đền cắt duyên có chút gì đó kỳ lạ. Vừa nhủ thầm trong tim điều mình muốn nguyện cầu, vừa nấp bên trong lỗ hổng lớn của một tảng đá. Thật là một phong tục lạ lùng.

Tôi làm theo đúng trình tự, vừa thầm nguyện cầu trong tim, vừa ngồi bên trong lỗ hổng lớn của tảng đá.

Xin hãy giúp con gạt bỏ tâm trạng khốn khổ này, để con có được một mối lương duyên mới! Xin hãy để con trở thành một con người hoàn toàn mới!

Do chui vào trong tảng đá, nên khi đứng lên tôi chợt nhận ra chiếc váy đồng phục đã bị cát ẩm dính vào.

“Trời, giờ mình còn phải đi làm thêm. Sắp đến giờ làm mất rồi!”

Từ đây tới chỗ làm mất hai mươi phút đi xe buýt. Tôi làm thêm ở một cửa hàng trên đường Tetsugaku no Michi. Đó là một cửa hàng có lịch sử lâu đời, buôn bán đồ đặc sản như các loại dưa muối, bánh Yatsuhashi.

Để không bị muộn giờ làm, tôi vội vàng phủi cát rồi nhanh chóng di chuyển đến trạm dừng xe buýt. Khoảnh khắc đó, tôi chỉ biết cắm đầu chạy xuyên qua vỉa hè chật cứng khách tham quan. Tôi chẳng dám trông mong rằng sẽ có điều gì thần bí xảy đến. Tôi chỉ biết chạy thật nhanh, thật khéo léo để không đâm sầm vào dòng người đông đúc trên đường.

Nếu không thể chúc phúc, hãy học cách ếm lời nguyền

“Tôi là Nietzsche. Tôi đến đây để gặp em.”

Một chàng trai đã nói như vậy sau khi đột nhiên chặn tôi lại.

Bây giờ là 21 giờ. Tôi đã xong việc làm thêm và đang băng qua con đường Tetsugaku no Michi để đến điểm đỗ xe buýt. Đúng lúc đó, có một người con trai đứng dậy từ chiếc ghế dài, tiến lại gần và đứng chặn trước mặt tôi.

Một chàng trai với mái tóc đen, không biết là tóc uốn xoăn hay là xoăn tự nhiên nữa. Tóc mái dài phủ xuống đôi mắt đeo cặp kính khá dày màu xanh đen. Mặc dù là người Nhật, nhưng gương mặt anh ta có chút góc cạnh.

Có lẽ anh ta cao khoảng 1 mét 70. Vạt áo sơ mi flannel màu xanh lục sơ vin trong chiếc quần jeans, dây nịt cố định thắt lưng, ba lô đeo trên vai, chân đi đôi giày da màu nâu nhạt, nom có vẻ rất cũ kỹ.

“Xin lỗi, nhưng anh có nhầm người không ạ?”

“Không, tôi không nhầm. Em là người muốn trở thành một con người mới, là người nguyện cầu được gặp tôi, vậy nên tôi đã đến đây để gặp em.”

“Hả? Nghĩa là sao cơ? Tôi không hiểu…”

“Không phải hôm nay em đã nguyện cầu trở thành một con người mới ở đền cắt duyên sao? Chính vì thế tôi tới đây để giúp em. Tôi là nhà triết học Nietzsche.”

Có lẽ nào anh chàng này bám theo mình từ ngôi đền cắt duyên. Đúng là hôm nay có nghĩ đến Nietzsche thật nhưng tôi vẫn đề cao cảnh giác, quyết định thăm dò một chút.

“Nghĩa là sao cơ?”

“Hay thật, tôi đến đây để giúp em, vậy mà lại đối xử với tôi như một kẻ không đáng tin. Quá là thiếu lịch sự đấy nhé. Tôi đã nói với em mấy lần rồi, tôi là Nietzsche. Tôi đến đây để biến những điều em nguyện cầu tại ngôi đền cắt duyên thành hiện thực.”

Dứt lời, người con trai ấy chìa tay phải về phía tôi.

Tôi chỉ dùng đầu ngón tay phải để bắt tay một cách rụt rè và lo sợ, đồng thời cảnh giác để cánh tay không bị bất ngờ kéo qua.

“Ngoại trừ Hội Tam Điểm, tôi chẳng có hứng thú với mấy thứ huyền hoặc đâu. Những điều anh vừa nói quả thực không thể nào tin được.”

“Vậy à?”

Anh ta cúi xuống, ngón tay trỏ cuộn tròn lọn tóc mái dài chớm xuống mắt.

Ánh nhìn nghiêm nghị như đang suy nghĩ việc gì đó. Cuộn tròn tóc mái bằng ngón trỏ một lúc, dường như có ý nghĩ gì đó lóe lên, anh ta rời tay, cất lời.

“Nếu thế không cần phải tin hoàn toàn. Tôi cất công xuất hiện ở đây chỉ đơn giản là để giúp em thực hiện mong muốn trở thành một con người mới.”

“Thực hiện mong muốn tức là…”

“Hôm nay, em đã cầu nguyện tại ngôi đền cắt duyên đúng không? Em muốn cắt đi duyên cũ xấu xí để gắn kết với mối lương duyên mới tốt đẹp. Em muốn trở thành cái tôi mới thay thế cho cái tôi cũ kỹ. Không phải sao? Tôi đến đây để biến em thành siêu nhân.”

“Hả, ý anh là sao?”

Những cành hoa anh đào liễu rủ hai bên đường Tetsugaku no Michi rung rinh trong cơn gió đêm, khẽ lay động xào xạc. Thời khắc này, chung quanh chúng tôi ngập tràn thanh âm của tán cây và tiếng lạo xạo của lớp sỏi đá dưới chân, ngoài ra chẳng còn tiếng động nào khác. Không gian tĩnh mịch và vắng lặng tới mức có cảm giác thời gian đang ngừng lại.

Người con trai ấy nhìn về phía tôi, lớn tiếng hắng giọng như để phá vỡ bầu không khí tĩnh lặng. Anh ta cất lời.

“Tóm lại là thế này. Thi thoảng tôi đến đây để chỉ dạy cho những người tìm tới Đức Phật và nguyện cầu sự giúp đỡ của Người, giống như em. Nhiệm vụ của tôi là khiến em có thể sống một cách mạnh mẽ, trở thành siêu nhân trong thế giới bất toàn này! Không phải trả phí gì đâu.”

“Xin lỗi, nhưng tôi chẳng hiểu anh đang nói gì. Cho tôi hỏi một câu nhé. Siêu nhân là sao cơ?”

“Siêu nhân là một cá thể sở hữu khả năng vượt trội so với con người, sinh tồn một cách mạnh mẽ, có thể ứng phó trong mọi hoàn cảnh dù khó khăn và khổ cực đến đâu.”

“Tôi hơi hiểu rồi, nhưng còn mông lung lắm. Anh vừa nói mình đến đây để giúp tôi trở thành siêu nhân, nhưng anh có quan hệ gì với ngôi đền kia chứ? Tại sao lại là tôi? Chắc là phải có nhiều người cầu nguyện ở ngôi đền lắm.”

“Khi nãy tôi có nói rồi. Đâu đó trong trái tim em đã nguyện cầu được gặp tôi. Tôi chỉ có thể đến bên cạnh những người mang ước nguyện đó. Kể ra, hầu hết những người muốn gặp tôi đều là những kẻ ngoan cố. Còn tôi cảm thấy nên gọi em là ngu ngốc thì đúng hơn.”

Nói xong, anh ta cười vang ra vẻ thích thú lắm.

Những điều anh ta nói thực sự chẳng thể nào tin nổi, quá chừng vô nghĩa. Nhưng tôi lại cảm giác có một sợi dây liên kết nào đó. Dường như một phần trong tôi muốn tin vào những điều kỳ diệu.

Phải chăng vì bây giờ đang là mùa xuân, mùa của sự khởi đầu và kỳ vọng những điều tốt đẹp sẽ đến nên tôi mới cảm thấy có chút hy vọng đang le lói? Hay là bởi trái tim đã mệt nhoài vì mối tình lỡ dở? Hoặc do bản tính hiếu kỳ thôi thúc trước một câu chuyện kỳ bí? Tôi không rõ là vì lý do nào nữa. Chỉ là vào thời khắc này, đâu đó trong trái tim, tôi chờ mong kỳ tích xuất hiện.

“Được rồi, lại kia ngồi đi.”

Anh ta chỉ vào chiếc ghế đá gần nơi chúng tôi đang đứng. Có tới mấy chiếc ghế như thế được đặt trên đường Tetsugaku no Michi.

Tetsugaku no Michi là một con đường trải sỏi hẹp và dài. Ven đường có dòng kênh nhẹ nhàng chảy qua. Hàng cây hoa anh đào rủ xuống hai bên đường tạo thành hình vòng cung, ôm lấy khoảng không gian thanh bình đang chìm trong tĩnh lặng.

Vào cuối mùa hoa anh đào như hôm nay, từng cánh hoa rơi xuống dòng kênh tạo nên trước mắt như một tấm thảm màu hồng nhạt trải rộng trên mặt nước.

Nhìn cánh hoa anh đào rơi lả tả trên con đường trải sỏi, tôi bất giác nhận ra mùa xuân đã rời đi thật rồi.

Tôi và Nietzsche nhặt cánh hoa rơi trên ghế rồi cùng nhau ngồi xuống. Mặc dù vẫn còn nhiều thắc mắc nhưng vì cảnh giác, tôi quyết định ngồi cách xa Nietzsche một chút.

“Uống gì không?”

Nietzsche lôi từ trong túi ra vài đồng tiền lẻ, chìa về phía tôi.

“Đằng kia có máy bán nước tự động. Tôi uống ca cao nóng. Em có thể mua đồ uống mà em thích.”

Hình như là đang bảo mình đi mua về cho anh ta.

Tôi muốn vặn lại, “Sao tôi phải đi mua chứ?”, nhưng vì không muốn câu chuyện kỳ lạ giữa mình và anh ta trở nên phức tạp hơn, tôi miễn cưỡng đi tới máy bán nước tự động ở phía sau ghế đá, mua trà sữa và ca cao. Cầm lon ca cao nóng bằng tay không quả thực hơi nóng một chút. Khi tôi vừa đưa lon ca cao cho Nietzsche, anh ta lẩm bẩm, “Ca cao đúng là uống lúc nào cũng ngon”, sau đó làm một hơi hết sạch. Cảm nhận hơi ấm từ lon trà sữa bằng cả hai lòng bàn tay, tôi lại ngồi xuống ghế đá.

“Mà này, tôi vẫn chưa biết tên em.”

Nietzsche hỏi tôi trong khi quanh khóe miệng vẫn còn vết ca cao nhàn nhạt.

“Tên tôi à?”

“Ừ.”

“Tôi là Arisa. Kojima Arisa.”

“Ko-, Kojima?”

“Đúng vậy. Kojima, sao thế?”

“À không. Chỉ là giống tên một người mà tôi quen sơ sơ.”

“Người đó là con gái à?”

“Ừ, là con gái.”

Rõ ràng Nietzsche vừa đảo mắt, sau đó chớp với tốc độ cực nhanh. Thật kỳ lạ, hẳn là có gì đó đáng ngờ.

“Này, lẽ nào trước đây anh từng hẹn hò với cô gái tên là Kojima?”

“Không không, hẹn hò ấy à, cũng hơi khó nói, mặc dù chưa phải là mối quan hệ chính thức nhưng cũng có nhiều chuyện xảy ra lắm…”

Vì Nietszche không muốn nói ra nên tôi quyết định không hỏi thêm gì nữa. Nhưng tôi cảm giác anh ta đang bối rối, giống như một cậu học sinh cấp hai với kinh nghiệm yêu đương nghèo nàn đột nhiên bị hỏi về người trong mộng vậy.

Thái độ này phần nào thể hiện anh ta từng thích một người con gái tên là Kojima, dù có thể chưa tiến tới hẹn hò.

“Mà thôi, bỏ qua chuyện của tôi đi. Giờ phải nghe vấn đề của Arisa chứ. Em có chuyện gì phiền muộn đúng không?”

Nietzsche đằng hắng, cố tình đổi chủ đề.

“Tôi ấy à. Có lẽ tôi bị thất tình rồi. Nhưng chắc với anh, đó chỉ là chuyện nhỏ nhặt chẳng đáng quan tâm.”

“Bị người yêu đá à?”

“Không, không phải là bị đá, vốn dĩ chúng tôi còn chưa hẹn hò. Chỉ là tôi nhìn thấy người mình thích đi dạo trên phố cùng bạn gái.”

“Ái chà.”

“Dù tôi biết là mình phải ủng hộ chuyện tình cảm của anh ấy, nhưng…”

Nói tới đây, thứ tâm trạng xấu xí tiêu cực cuộn trào trong tôi, xấu xí tới mức tôi tự nhủ không được phép thốt ra thành lời. Phải nuốt trọn thứ tâm trạng đang dâng trào ấy.

“Dù muốn ủng hộ nhưng lại cảm thấy khổ sở. Dù muốn ủng hộ nhưng đâu đó trong tim lại nhen nhóm cảm giác vô cùng phức tạp.”

“Dù muốn ủng hộ nhưng lại chẳng thể ủng hộ hết lòng chăng?”

“Có lẽ là cảm giác như vậy đấy.”

“Kỳ lạ thật. Nhưng tôi muốn hỏi một câu thôi, tại sao Arisa lại muốn ủng hộ?”

“Chuyện đó… tôi nghĩ phàm là con người ắt không được chỉ toàn căm ghét người khác. Dù là chuyện gì thì cũng phải ủng hộ và đón nhận một cách tích cực.”

“Phải ủng hộ chính là mong muốn của em à?”

“Thực lòng tôi cũng không biết nữa. Nhưng tôi nghĩ là mình nên làm thế!”

Càng nghĩ, tâm trạng càng trở nên nặng nề.

Hồi còn tham gia hoạt động ngoài giờ sau khi tan trường, lúc tôi bị chấn thương, chị Yumiko là người đã động viên “Mùa xuân chạy cùng chị nhé” bởi tôi không thể tham gia cuộc thi chạy tiếp sức trong đại hội thể thao mùa thu. Tôi rất muốn ủng hộ chuyện tình cảm của chị Yumiko tốt bụng. Nhưng tận sâu trong tim, nếu bị hỏi rằng có thể hết lòng ủng hộ hai người đó hay không, tôi chẳng thể nào trả lời dứt khoát được. Thực lòng, tôi cảm thấy không thể tha thứ cho cái tôi có cách suy nghĩ như thế với chị Yumiko, người đã giúp đỡ tôi rất nhiều. Tôi đúng là loại người khó hiểu.

Dù không thể nói ra thành lời nhưng tâm trạng xấu xí bị hòa trộn giữa lòng ghen tị và căm hờn vẫn cứ dằn vặt trái tim tôi. Tôi nhận ra rằng mình đang cố gắng hết sức để áp chế tâm trạng vô cùng dữ dội đó. Dù hiểu rằng tâm trạng đó là không tốt, nhưng tôi vẫn chẳng thể nào kiềm chế.

Tôi vừa dứt lời, Nietzsche đáp lại như thể chuyện tôi vừa kể chẳng phải vấn đề gì to tát, “Đúng là kỳ lạ, quá là kỳ lạ.” Anh ta vừa cười nói vừa đập bùm bụp vào lưng tôi.

“Đau! Anh làm cái gì vậy?!”

“À không… Xin lỗi, ha ha ha ha ha!”

Nietzsche nói, “Chờ tôi một chút, một chút thôi, tôi buồn cười quá”, sau đó lại tiếp tục cười không ngớt. Con trai kiểu gì không biết nữa. Không phải là thiếu lịch sự, phải gọi là vô cùng bất lịch sự!

“Anh cười cái gì vậy? Tôi đang nói chuyện nghiêm túc đấy.”

“Arisa à. Tâm trạng đó của em không phải là đang bị cái thứ gọi là đạo đức chi phối hay sao?”

“Bị đạo đức chi phối? Nghĩa là sao?”

“Nói tóm lại, em đang bị đạo đức trói buộc! Ha ha ha!”

Vẫn chưa hết cơn buồn cười, Nietzsche cố gắng kiềm chế rồi tiếp tục nói.

“Bên trong em đang tồn tại hai cái tôi. Một cái tôi ích kỷ không thể ủng hộ và một cái tôi không ích kỷ phải ủng hộ hai người đó. Em đang thần thánh hóa cái tôi không ích kỷ đấy.”

“Tôi không hiểu lắm, thần thánh hóa cái tôi không ích kỷ là sao?”

“Nói tóm lại, em là con người ích kỷ. Tuy nhiên, em nghĩ rằng bản thân không được phép ích kỷ. Mà không, em bị nhồi nhét suy nghĩ như vậy thì đúng hơn là em tự mình nghĩ như thế. Em đang bị trói buộc trong thứ đạo đức gọi là không được phép ích kỷ.”

“Tôi cũng có lúc ích kỷ đấy, nhưng rõ ràng là không thể toàn làm những việc ích kỷ được. Nghĩ cho người khác cũng vô cùng quan trọng mà.”

“Đúng vậy, tôi không nói rằng không được nghĩ cho người khác. Tuy nhiên, em đang khẳng định cái tôi không ích kỷ, trong khi phủ định cái tôi ích kỷ. Tại sao lại như thế?”

“Vì cái tôi ích kỷ là không tốt, đương nhiên rồi. Rõ ràng sẽ tốt hơn nếu có thể nghĩ cho người khác.”

“Đó là quan điểm của em à? Hay em chỉ đang cố nhồi nhét đạo đức vào suy nghĩ của mình?”

“Tôi không thể nào nói rõ cho anh hiểu nhưng tôi đã học về đạo đức, ngay cả bản thân tôi cũng nghĩ rằng phải làm theo đúng như vậy.”

“Vậy tại sao nghĩ cho người khác và bảo vệ nguyên tắc đạo đức lại quan trọng?”

“Bởi nếu không làm như vậy, mối quan hệ với mọi người sẽ chẳng thể trở nên tốt đẹp được. Hơn nữa, tôi cũng không muốn trở thành kiểu người ích kỷ chỉ biết nghĩ cho mình.”

“Nói tóm lại, tất cả là vì bản thân em.”

“Vì bản thân tôi? Không phải, cũng có phần vì mọi người mà.”

“Không, chẳng phải là vì cái tôi của em không muốn trở thành một người ích kỷ hay sao? Em tránh làm những hành động mang tính ích kỷ, mục đích là để cải thiện mối quan hệ với người khác, đồng thời nâng cao lòng tự tôn. Em chỉ đơn giản là đang tự ám thị bản thân là một cái tôi không ích kỷ, bằng chính cái tôi ích kỷ của mình. Nếu thế, tại sao em lại phủ định cái tôi ích kỷ cơ chứ?”

Tên này đang nói cái gì không biết! Quả thực đây là lần đầu tiên tôi bị một kẻ mới gặp mặt vài phút nhục mạ hết lần này tới lần khác, nào là “Hãy thừa nhận bản thân là người ích kỷ”, rồi thì “Em chỉ đơn giản là người ích kỷ”.

Nếu là người quen biết lâu năm nói với tôi như vậy thì cũng đành. Nhưng tại sao cái tên này lại có thể trơ tráo thốt ra những câu bất lịch sự hết chỗ nói như thế?

Tôi cố gắng hít thở sâu, điều hòa tâm trạng, kiềm chế cơn tức giận đang dâng đầy trong cổ họng.

“Tất nhiên là tôi cũng có điểm ích kỷ. Nhưng rõ ràng là không được phép lúc nào cũng chỉ biết ích kỷ, nghĩ cho bản thân mình.”

“Yên tâm đi, Arisa. Tôi cũng không hề nói rằng con người ích kỷ là không tốt. Không chỉ riêng Arisa, con người vốn là một sinh vật ích kỷ mà.”

“Ý anh là gì?”

“Con người luôn nhìn vạn vật bằng cái nhìn chủ quan. Để có cuộc sống tốt hơn, việc sinh ra những tranh đấu là hoàn toàn tự nhiên. Đó tuyệt nhiên chẳng phải chuyện gì đáng xấu hổ, thậm chí còn là sự sắp đặt hết sức bình thường của Thượng đế dành cho con người. Tuy nhiên, gần đây lại đang có trào lưu suy nghĩ rằng ích kỷ là không tốt. Tôi vẫn còn nhớ cảm giác miễn cưỡng với trào lưu này.”

“Nhớ cảm giác miễn cưỡng với trào lưu này nghĩa là sao?”

“Nói thế nào nhỉ, tóm lại, trào lưu đó được khởi xướng từ những người cho rằng có càng nhiều người nghĩ là không được phép ích kỷ càng tốt.”

“Tức là dù ích kỷ vốn không phải là chuyện gì xấu, nhưng họ lại cho rằng như vậy là xấu. Trào lưu này là thứ do con người tạo ra ấy à?”

“Đúng vậy, bởi gần như không tồn tại tiêu chuẩn giữa cái xấu và cái tốt. Có thời đại quan niệm rằng sở hữu nô lệ là tốt, và cũng có thời đại cho rằng hy sinh nhân mạng để phục vụ chiến tranh là việc làm cần thiết. Tiêu chuẩn tốt và xấu không phải là thứ luôn đúng trong mọi hoàn cảnh, mọi thời đại. Arisa chắc cũng có lần vì mọi người nói đó là tốt nên đồng tình theo đúng không?”

Tôi ngước lên nhìn bầu trời đêm, ngẫm nghĩ xem bản thân đã từng có trải nghiệm nào như vậy chưa. Bên dưới màn trời đêm màu xanh tím, những cánh hoa anh đào trắng nhẹ nhàng rung rinh.

“Đúng là có những lúc như vậy. Ý kiến được mọi người cho là tốt, tức là số người tán thành ý kiến đó cũng nhiều. Thế nên, tôi nghĩ chắc là nó cũng tốt.”

“Thì ra là vậy. Cụ thể hơn đi. Chẳng hạn, khi biểu quyết, mọi người phải giơ tay để thể hiện ý kiến của bản thân, rằng đối với họ cái nào là tốt. Mặc dù em không biết cái nào tốt hơn, nhưng trong vô thức lại giơ tay khi đến lượt bình chọn cho ý kiến mà có vẻ số đông tán thành. Em đã lần nào làm như vậy chưa?”

“Có đấy. Chẳng hạn như khi bình chọn chủ đề cho gian hàng trong lễ hội của học viện. Lớp tôi đã chọn làm quán cà phê. Khi biểu quyết, tôi quan sát thái độ của mọi người xung quanh và quyết định giơ tay cho phương án quán cà phê, phương án có vẻ sẽ được số đông các bạn tán thành.”

“Nếu xét đến trường hợp em vừa nói, em nghĩ có bao nhiêu người thực lòng muốn bình chọn cho quán cà phê?”

“Một số bạn có vẻ khá hăng hái.”

“Vậy là ngay cả trong số đông ý kiến tán thành cũng chia ra hai loại. Một nhóm thực sự thích làm quán cà phê và một nhóm nghĩ rằng nên theo phương án mà mọi người cùng giơ tay tán thành. Nói tóm lại, với nhóm hùa theo, miễn là phương án có nhiều người đồng ý, dù là phương án khác không phải quán cà phê thì cũng không sao. Tương tự, không hiếm trường hợp em sẽ nghĩ theo phản xạ, rằng ý kiến nhận được sự ủng hộ từ số đông sẽ là tốt. Tôi gọi đó là đạo đức quần chúng.”

“Đạo đức quần chúng? Kiểu như nô lệ công ty[1] đúng không?”

“Tôi nghĩ trong số những nô lệ công ty cũng có người như vậy. Bị nhồi nhét suy nghĩ từ môi trường xung quanh rằng nếu giống với mọi người sẽ là tốt. Dù là việc sai trái, nhưng nếu mọi người đều chấp nhận, chúng ta cũng sẽ dần tin rằng việc đó là tốt. Đây rõ ràng chính là đỉnh cao của đạo đức quần chúng.”

“Nếu chỉ chăm chăm giống với mọi người thì cũng nguy hiểm đấy nhỉ?”

“Đúng vậy. Nếu luôn cố gồng mình để hòa hợp với mọi người như một thói quen, năng lực tư duy của bản thân kiểu gì cũng giảm sút. Thói quen giúp đầu ngón tay trở nên nhanh nhạy, nhưng lại khiến tư duy thành ra chậm chạp và kém cỏi. Em có thể ghi lại câu này.”

Nietzsche vừa nói vừa gật gù và nhìn chằm chằm về phía tôi. Giống như đang xác nhận xem tôi có ghi chép cẩn thận không.

“Tôi biết rồi, quả là một câu rất hay và ý nghĩa, tôi sẽ ghi chép lại cẩn thận.”

Tôi rút từ trong cặp ra tập vở môn Khái lược lịch sử triết học, ghi lại vào trang cuối.

Sau khi chắc chắn rằng tôi đã ghi chép đầy đủ, Nietzsche khẽ giãn khóe miệng đang mỉm cười, tiếp tục câu chuyện.

“Ngoài ra, con người thường có thói quen hợp lý hóa. Arisa đã từng như vậy chưa?”

“Hợp lý hóa? Cụ thể thì hợp lý hóa là như thế nào?”

“Là thế này. Nếu em muốn sở hữu một vật nhưng lại không thể có được, em sẽ coi vật đó là không tốt, hạ thấp giá trị của vật mình từng muốn và tự cho rằng còn nhiều thứ quan trọng hơn. Đây cũng là tình huống trong truyện ngụ ngôn Con cáo và chùm nho.”

“Truyện gì nghe lạ quá.”

“Arisa này, đến truyện đó em còn không biết, thế bình thường em đọc cái gì? Tiểu thuyết trên điện thoại hả? Hay đọc lời bài hát của Nishino Kana?”

“Không, tôi không phải là người ham đọc lắm. Thế truyện đó như thế nào?”

“Có một con cáo muốn hái nho ở trên cây cao. Nhưng dù cố nhảy cao tới đâu, nó cũng không thể với tới chùm nho. Sau đó, con cáo quyết định từ bỏ. Tuy nhiên, trước khi rời đi, nó ngoảnh đầu lại nói: Vỏ xanh thế thì chắc chắn là chưa chín rồi, chẳng ngon lành gì. Không muốn ăn tí nào!”

“Trời, con cáo đó rõ ràng là đang bao biện cho thất bại một cách lộ liễu mà.”

“Đúng vậy. Nếu không có được vật mình muốn hoặc có vẻ sẽ không thể có được, con người thường tự nhủ rằng ‘Thực ra mình đâu có cần’. Như vậy được gọi là hợp lý hóa.”

“Thì ra là thế. Ở chỗ làm thêm trước, có một nhân viên vào làm sau tôi cũng kiểu như vậy. Cậu ta luôn mồm nói rằng không có hứng thú với thế giới người thật. Hình như cậu ta thích những cô gái nhỏ tuổi trong phim hoạt hình. Cậu ta luôn tỏ ra ngoan cố và cho rằng bản thân hoàn toàn không hứng thú với những cô gái ngoài đời thực. Nhưng hễ được vị khách nữ nào dễ thương bắt chuyện, hai tai cậu ta lại đỏ lựng lên ấy.”

“Thế à, đó cũng là một dạng hợp lý hóa đấy. Có khả năng rất lớn là cậu ta chỉ đang cố chịu đựng mà thôi. Thực sự muốn sở hữu một vật nhưng lại chẳng thể nào có được. Sau đó khăng khăng cho rằng mình không muốn vật đó, hạ thấp giá trị của thứ mà bản thân từng muốn sở hữu. Tại sao phải khổ sở như thế nhỉ?”

“Hạ thấp giá trị của thứ mà bản thân từng muốn sở hữu nghĩa là sao?”

“Lấy ví dụ về quyền lực và tiền cho dễ hiểu nhé. Con người khao khát quyền lực và tiền bạc. Nhưng họ không thể có được những thứ đó. Trong trường hợp này, con người sẽ nghĩ như thế nào? Họ sẽ hạ thấp những người giàu có kiểu: Còn nhiều thứ giá trị hơn tiền bạc, những kẻ chỉ biết theo đuổi tiền bạc đúng là những sinh vật ngu ngốc, chúng ta không nên sống như thế.”

“Đúng là vậy thật.”

“Họ nghĩ rằng những người theo đuổi tiền bạc là những người ích kỷ và vụ lợi. Theo họ, những người này nên trở thành người không vụ lợi, theo đuổi thứ có giá trị cao hơn tiền bạc. Lúc này, chính là họ đang tự khen bản thân. Họ không muốn nghĩ rằng cuộc đời mình vô giá trị. Tuy nhiên, họ không có tiền cũng không có quyền lực, những thứ được cho là có giá trị trong thế giới thực. Chính vì thế, họ tự mình tìm kiếm giá trị ẩn sâu bên trong những thứ mà bản thân có được, và coi đó là tốt, là tuyệt vời.”

“Tôi hiểu ý anh rồi. Nhưng cũng có người tìm thấy giá trị bên trong những điều giản đơn như sợi dây gắn kết gia đình hay sống và hướng đến ước mơ. Như thế cũng là không tốt à?”

“Không phải là không tốt. Ý tôi là có những người sống theo tư tưởng kiểu ressentiment để hạ thấp những thứ bản thân khó lòng có được, đương nhiên là với một phong thái vô cùng tự tin. Để rồi từ đó, sinh ra thứ đạo đức thần thánh hóa cái tôi không ích kỷ.”

Có vẻ Nietzsche vô cùng phấn khích, liên tục nói ra những từ khó hiểu.

“Khoan đã, tư tưởng kiểu ressentiment là gì?”

“Ressentiment chính là mối hận thù và đố kị của kẻ yếu với kẻ mạnh. Kẻ yếu có thể là người không có tiền hoặc người không nổi tiếng chẳng hạn, ai cũng được.

Em chỉ cần hình dung những người không có tiền cũng không có năng lực nhưng lại luôn tỏ ra vô cùng tự tin.

Có những người luôn tự nhủ rằng theo đuổi tiền bạc là chuyện chẳng hay ho gì, nhưng thực chất, họ luôn khao khát tiền bạc. Đó chính là ressentiment.

Tuy nhiên, để không bị thế giới hiện thực tàn khốc bóp nghẹt, để không bị tổn thương, họ buộc bản thân tự ám thị rằng cứ như thế này là đủ, kể cả không có tiền hay là không được thăng tiến, cứ như bây giờ là ổn rồi. Có thể nói đây là lối sống khổ hạnh kìm hãm mọi ước muốn.”

“Nói tóm lại là kiểu người tạo cảm giác họ không bận tâm đến những thứ nhỏ nhặt trước mắt, kiểu người nhìn nhận mọi thứ ở cảnh giới của sự giác ngộ?”

“Cũng không hẳn là không bận tâm đến những thứ nhỏ nhặt trước mắt. Em có thể hình dung những người dù có tham vọng nhưng vẫn phải sống chịu đựng và luôn kìm nén. Lý do là vì họ nghĩ rằng sống không có tham vọng sẽ tốt hơn.

Bị nhồi nhét suy nghĩ rằng theo đuổi tiền bạc và thành công là nhơ bẩn, xấu xa, họ giết chết tham vọng, thỏa mãn với cái tôi luôn cố gắng dù không có tiền và chẳng thể thành công. Họ nghĩ như thế là tốt, là bình thường, là điều đương nhiên không cần bàn cãi. Cứ thế, quan niệm này tiêm nhiễm vào phần đông con người trên thế giời.

Họ cho rằng theo đuổi tiền bạc và thành công, trở nên mạnh mẽ, làm những việc ích kỷ mang lại lợi ích cho bản thân là xấu xí, xem việc trở nên yếu đuối, không phụ thuộc vào tiền bạc, không ích kỷ là tốt. Đó chính là tư tưởng kiểu ressentiment — lòng căm ghét của kẻ yếu đối với kẻ mạnh.”

“Trở nên yếu đuối sao lại là việc tốt cơ chứ?”

“Tôi sẽ giải thích chuyện này cho em, chờ một chút.”

Dứt lời, Nietzsche lục tung ba lô đang đeo sau lưng, lấy ra một cuốn sổ.

“Em thắc mắc vì sao trở nên yếu đuối lại là việc tốt đúng không? Trong này có ghi sơ lược nên em có thể tham khảo, sau đó tự tìm ra câu trả lời.”

Trong cuốn sổ mà Nietzsche đưa cho tôi có viết vài dòng. Xem nào.

Nhát gan đến hèn hạ —> Khiêm nhường

Bất lực không thể báo thù —> Lương thiện

Chủ nghĩa hòa bình của kẻ yếu —> Nhẫn nại

Những dòng này giống như là khéo léo thay đổi cách dùng từ vậy, tương tự bài phát biểu tại lễ cưới.

Chúng ta không thể nói những câu như “Chú rể là người có tính cách tiêu cực, u ám. Từ thời sinh viên, cậu ta chỉ có bạn bè trên mạng thôi.”

Thay vào đó, hẳn là sẽ nói những câu mang ý nghĩa gần giống thế như “Chú rể là người sống tự lập, rất cẩn trọng và luôn bình tĩnh”.

Tôi trả lại cuốn sổ cho Nietzsche.

“Những câu này giống như cách nói vòng vo ở lễ cưới.”

“Đúng vậy. Trong trường hợp này, việc là một kẻ yếu đuối đã được diễn giải sang cách nói khác hoa mỹ hơn. Rằng trở nên yêu đuối, không tham vọng là điều tuyệt vời.”

“Nhưng nghĩ như vậy rốt cuộc có gì xấu?”

“Thử nghĩ đi, Arisa. Đạo đức nô lệ chính là trào lưu cho rằng việc bị vấn đề sinh tồn ám ảnh, việc tồn tại với tư cách kẻ mạnh hơn người khác là xấu xí, đáng xấu hổ; trong khi nếu là một kẻ yếu đuối, không ích kỷ lại là tốt.”

“Đạo đức nô lệ?”

“Đúng vậy, chẳng hạn nhé. Con người là một sinh vật ích kỷ. Tuy nhiên, nếu cứ tiếp tục khẳng định cái tôi ích kỷ là xấu, chuyện gì sẽ xảy ra?

Họ sẽ phủ định mưu cầu của chính bản thân, phủ định việc tâm trí bị vấn đề sinh tồn ám ảnh. Họ cho rằng mình không thể suy nghĩ ích kỷ như vậy được hoặc không được phép quá giàu tham vọng. Tuy nhiên, việc con người sở hữu tính ích kỷ là hoàn toàn tự nhiên.

Bản năng sinh tồn gắn liền với mọi sinh vật kể từ khi chào đời. Dù không được ai chỉ dẫn, trẻ vẫn có thể thở, vẫn có thể uống sữa. Do đó, bác bỏ sự tồn tại hay cái tôi vì bị cuốn vào vòng quay đạo đức là không cần thiết.”

Quả đúng như lời Nietzsche nói. Dù chưa từng ý thức về vấn đề này, nhưng mỗi khi nghĩ về sự ích kỷ của bản thân, tôi đều cảm thấy xấu hổ.

Tôi cho rằng không biết nghĩ cho người khác là không tốt. Nhưng đó không phải là suy nghĩ của bản thân tôi. Suy nghĩ đó tồn tại chỉ đơn giản là vì tôi đang tiếp nhận thứ đạo đức bị người khác nhồi nhét, trong khi chính tôi chẳng thể lý giải trọn vẹn.

Tôi chợt nhận ra rằng dường như mọi suy nghĩ của bản thân đều là do người khác áp đặt.

“Thì ra là do bị quan niệm đạo đức ràng buộc nên con người mới có suy nghĩ cứng nhắc rằng cái tôi ích kỷ là thứ xấu xí.”

“Đúng thế. Gốc rễ của tâm trạng muốn phủ định cái tôi ích kỷ là thành kiến cho rằng ích kỷ là xấu xí. Nói không ngoa, họ đang bị tẩy não bởi thứ đạo đức do người khác reo rắc vào đầu. Thế nên, tôi thử đặt ra nghi vấn đối với tiền để đạo đức luôn đúng.

Tôi không ngoan ngoãn làm theo, thay vào đó, tôi tư duy độc lập. Nghi ngờ, đôi khi là tranh luận. Bởi một khi đánh mất khát vọng sống, bị đạo đức chi phối, cuộc đời này sẽ chẳng còn ý nghĩa gì nữa.

Ý tôi không phải là chống lại đạo đức hay làm điều phạm pháp. Chỉ là đừng mặc nhiên nuốt trọn mọi điều người khác nói mà không cần biết lý do hay nghi ngờ. Hãy thử một lần đặt ra câu hỏi, thử tự mình cố gắng hết sức suy nghĩ lại. Đó mới là điều quan trọng.”

Nói xong, Nietzsche có vẻ rất hài lòng, ngước nhìn màn trời đêm và lẩm bẩm mấy câu bất lịch sự hết chỗ nói.

“Tốt quá, em không ngu ngốc như tôi tưởng. Lúc mới gặp, tôi đã nghĩ em sẽ khiến tôi phải khổ sở và bất lực đấy.”

Tại khoảng lặng nơi chúng tôi đang ngồi, gió rít từng cơn lạnh buốt, cái lạnh man mát từ chiếc ghế đá truyền tới mơn man nơi da thịt.

Chẳng biết tự lúc nào, đạo đức đã trở thành điều “đương nhiên” trong suy nghĩ. Rõ ràng là thứ đạo đức được người khác dạy cho, nhưng tôi lại nghĩ rằng đó là ý kiến của chính mình từ lúc nào không hay.

Nghĩ tới đây, tôi băn khoăn tự hỏi liệu trong tôi bao nhiêu suy nghĩ là của người khác. Vừa suy tư giữa mớ bòng bong ấy, tôi vừa uống cạn nốt lon trà sữa vì cái lạnh mà đã trở nên ngọt hơn ban nãy.

Nietzsche ngồi bên cạnh tôi, không biết là đang suy tư gì, lại dùng ngón trỏ cuộn tròn lọn tóc mái, sau đó đột ngột rời tay.

“Đúng rồi Arisa. Để tôi dạy em một câu tích cực nhé. Nếu không thể chúc phúc, hãy học cách ếm lời nguyền.”

“Ếm, ếm lời nguyền!?”

“Đúng thế. Đừng phủ định tâm trạng của bản thân, đừng xấu hổ vì cái tôi không thể chúc phúc. Hãy ếm lời nguyền tới tận cùng. Dù có bị vùng đất bóng tối bên trong Force mê hoặc giống như Darth Vader trong Chiến tranh giữa các vì sao, cũng đừng tự lừa dối tâm tư thật sự của bản thân. Hãy cứ sống như thế.”

Nietzsche vừa nói vừa nhìn thẳng vào mắt tôi.

Đây chính là câu khiến tôi cảm thấy được khích lệ khi tình cờ đọc được trên Twitter ngày hôm nay.

Ếm lời nguyền. Nói vậy đúng là hơi thái quá, nhưng nhờ câu nói này, trái tim tôi đã nhẹ nhõm đi phần nào. Với một người luôn chìm đắm trong đạo đức như tôi, câu nói của Nietzsche khiến tâm trí tôi bừng sáng.

Rõ ràng ban đầu tôi ngồi ở mép ghế, nhưng không biết tự lúc nào, tôi đã ngồi lệch đi khá nhiều so với vị trí cũ. Trong vô thức, có lẽ vì hoàn toàn bị thu hút vào câu chuyện của Nietzsche, tôi ngồi nghiêng hẳn về phía trước.

“Arisa, trời tối rồi, người đi đường cũng chẳng còn mấy ai. Giờ em tính sao, cái cây ở đằng kia được đấy. Em có muốn thử đóng đinh lên đó không?”

“Á, ếm lời nguyền là anh nói nghiêm túc hả?”

“Chứ sao. Nếu em không thích đóng đinh, vậy thì ở Gojou có giếng Kanawa đấy. Chỉ cần em múc nước giếng và cho đối phương uống, ngay lập tức mối lương duyên giữa hai người sẽ bị cắt đứt.

Hình như bây giờ mọi người mang theo chai nhựa đựng sẵn nước, khẩn cầu tại giếng, sau đó cho đối phương uống nước đựng sẵn trong chai nhựa đó.”

“Đáng sợ thế! Tôi không làm việc đó đâu.”

Đột nhiên Nietzsche bảo tôi hãy ếm lời nguyền, nhưng tôi không biết anh ta đang nói thật hay nói đùa nữa. Khi tôi hỏi vặn lại rằng tại sao cứ thúc giục tôi ếm lời nguyền, anh ta thản nhiên trả lời.

“Rốt cuộc em muốn trở thành cái gì khi cứ lừa dối bản thân mình như thế?”

Sau khi nói chuyện thêm một lúc, Nietzsche đột nhiên đứng phắt dậy.

“Thôi đến giờ về nhà rồi. Hẹn gặp lại nhé Arisa! Tôi sẽ lại tới dạy em về triết học để người ngu ngốc như em có thể trở thành siêu nhân, sống và tồn tại thật mạnh mẽ trên thế gian này!”

“Hả? Đi về á, anh định đi về đâu? Quay trở về ngôi đền à?”

“Tôi cũng muốn nói là mình sẽ quay trở lại núi lắm, nhưng khi còn ở thế giới thực này, tôi sống trong một ngôi nhà. Cứ đi thẳng con đường này là tới.”

Vừa nói Nietzsche vừa chỉ tay về phía cuối con đường Tetsugaku no Michi.

“Thì ra là thế. Nói thực là tôi vẫn đang rất rối rắm, còn nhiều điều tôi chẳng thể nào lý giải được. Nhưng anh cũng sống ở Kyoto như người bình thường sao?”

“Đó chỉ là nơi ở tạm thời khi tôi nán lại thế giới thực này.”

“Nếu là nơi ở tạm thời, vậy đến một lúc nào đó anh sẽ đi à?”

“Đến một lúc nào đó tôi sẽ đi, nhưng đó là chuyện của một lúc nào đó, không phải bây giờ. Em không cần phải lo lắng, cho tới lúc đó tôi sẽ giúp em học được kỹ thuật trở thành siêu nhân.”

Nói xong, Nietzsche giơ tay phải về phía tôi. Mặc dù bối rối không biết phải làm gì, nhưng cuối cùng tôi cũng chìa tay phải ra, bắt tay Nietzsche.

“Thực ra tôi vẫn cảm giác có chút gì đó kỳ lạ không thể lý giải, nhưng hôm nay dẫu sao cũng cảm ơn anh. Mà khi nãy anh có nói là giúp tôi trở thành siêu nhân, tôi vẫn chưa hiểu lắm.”

“Đúng vậy. Nhưng nếu giải thích chi tiết thì sẽ tốn thời gian đấy, nên tôi sẽ nói tường tận hơn trong lần gặp tới. Còn nói đơn giản, siêu nhân là sinh vật không bao giờ chịu thua cuộc khi đối đầu với những điều sai trái, không đúng với luân thường đạo lý. Siêu nhân được rèn luyện để mang một tinh thần thép. Không có thứ gì là tuyệt đối, tuyệt đối chỉ là khái niệm mang tính ảo tưởng. Tôi sẽ rèn luyện Arisa trở thành con người có thể sống mạnh mẽ trên thế giới không có gì là tuyệt đối này. Vậy nhé, Arisa. Rất sớm thôi, tôi sẽ lại đến gặp em.”

“Gì cơ? Sớm là bao giờ? Tôi không biết bất cứ điều gì về anh, kể cả cách thức liên lạc.”

“Được rồi, em không cần phải lo lắng như thế. Tôi hứa sẽ lại đến gặp em. Chỉ duy nhất điều tôi vừa nói là tuyệt đối. Vậy nhé.”

Nietzsche quay lưng về phía tôi rồi dần mất hút ở cuối con đường Tetsugaku no Michi.

Quá đỗi bàng hoàng và bối rối trước việc vừa xảy ra, trong vô thức tôi đã nhìn theo Nietzsche cho tới khi bóng lưng anh ta hoàn toàn biến mất. Ngọn đèn đường nhàn nhã hắt ánh sáng nhạt nhòa xuống mặt đường, cơn gió trong màn đêm thổi bay từng áng mây đang hững hờ trôi.

Với tôi, câu chuyện xảy ra ngày hôm nay thực sự vẫn còn vô cùng khó tin. Nhưng một cảm giác thoải mái rất khó diễn tả dần bao bọc lấy tôi, tâm trạng có chút xao xuyến giống như đang trong một giấc mơ.

So với trước khi gặp gỡ Nietzsche, tâm trạng của tôi có nhẹ nhàng hơn chút.

Phải chăng triết học không phải là thứ khiến đầu óc con người trở nên nặng nề, mà là thứ khiến trái tim nhẹ nhàng hơn?

Trong khi những suy nghĩ như vậy cứ nhảy nhót trong đầu, tôi đi bộ tới bến đỗ xe buýt, từ từ suy ngẫm về sự việc xảy ra ngày hôm nay.

Hòa trong bầu không khí trong lành chỉ có tiếng đôi giày nữ Loafers dẫm lên sỏi đá, thứ âm thanh vang vọng này thanh bình đến lạ. Từng bước đi của tôi vang vọng như muốn tôi nhận ra rằng bản thân đang bước đi trên con đường sỏi đá này.

Dấn thân vào nguy hiểm

Mặc dù đã gần hết mùa du lịch nhưng hôm nay cửa hàng bán đồ đặc sản nơi tôi làm thêm vẫn nhộn nhịp khách tới mua.

Bà chủ có nói rằng, trong bảng xếp hạng các thành phố đáng du lịch trên thế giới được đăng tải trên tạp chí du lịch nổi tiếng của Mỹ TRAVEL+LEISURE, Kyoto là thành phố đứng đầu tiên. Có lẽ vì thế nên số lượng khách du lịch người nước ngoài đeo balo trên lưng xuất hiện khắp mọi nơi.

Vì không nói được tiếng Anh nên mỗi khi khách yêu cầu giới thiệu về sản phẩm của cửa hàng, tôi thường gặp khó khăn. Nhưng nhờ vận dụng mớ kiến thức tiếng Anh tương đương với học sinh cấp 2, tôi vẫn có thể phần nào giải thích được cho khách du lịch, chẳng hạn như “Dít i Gia Pan nít píc cờ lét” (Đây là món dưa muối của Nhật Bản) hay “Dít i nin gia uy pôn” (Đây là phi tiêu đồ chơi). À thì cũng chỉ là tôi tự đánh giá mình mà thôi.

Tôi cũng không biết đã truyền đạt rõ ràng tới khách mua hàng hay chưa nữa. Nhưng khi giới thiệu cho khách, tôi luôn nhận được phản ứng là “COOL!!” “Amazing!!” đấy. Vì thế tôi cảm thấy khả năng bây giờ của mình cũng tạm ổn rồi.

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi giới thiệu món dưa muối cho khách du lịch người nước ngoài và học sinh đi tham quan, mời khách ăn thử món Nama Yatsuhashi. Tôi đi tới đi lui trong cửa hàng nhộn nhịp khách khứa.

Tôi vẫn thường thầm suy nghĩ về cuộc gặp gỡ kỳ lạ xảy ra cách đây ba ngày. Vào cái ngày đầu tiên gặp Nietzsche, sau khi trở về nhà, tôi liền mở ngay máy tính, thử tra cứu về Nietzsche.

Nietzsche là nhà triết học người Đức ở thế kỷ 19. Ông sinh ra trong một gia đình giàu có, bố là linh mục. Tuy nhiên, bố ông qua đời từ khi ông còn rất nhỏ. Kể từ đó, Nietzsche lớn lên và sống giữa những người phụ nữ là mẹ, em gái và bác gái.

Nietzsche được mọi người ngưỡng mộ bởi tài năng của mình, chẳng hạn ông trở thành giáo sư đại học ngay từ khi còn trẻ. Tuy nhiên khi về già, ông thường xuyên có những hành động lập dị đến mức người ta nói rằng ông bị điên. Ông kết thúc cuộc đời mình trong tình trạng như vậy.

Nietzsche xuất hiện trước mắt tôi và bức ảnh Nietzsche ở trên mạng là hai người khác nhau, nhưng tôi cảm giác đâu đó có nét tương đồng. Nếu so sánh với người Nhật, gương mặt của Nietzsche mà tôi gặp trông khá góc cạnh, có lẽ vì thế nên tôi mới có cảm giác đó chăng?

Vừa nghĩ vậy tôi vừa cười khúc khích khi ngắm nhìn gương mặt khách du lịch người nước ngoài ăn thử món dưa muối của Nhật Bản.

Đang cười nói vui vẻ, tôi nghe thấy có tiếng gọi từ phía cửa ra vào.

“Kojima à, có khách tới này.”

Hình như bà chủ đang gọi mình.

“Vâng! Chờ con một chút, con tới ngay đây.”

Tôi sửa sang lại ống tay áo Yukata — đồng phục của cửa tiệm làm thêm, nhanh chóng đi về hướng cửa ra vào.

“Kojima à, có bạn tới này, con tiếp đón thay cô nhé.”

Nói xong, bà chủ cười tủm tỉm, huých khuỷu tay vào tôi rồi nhanh chóng len vào trong góc cửa hàng. Có chuyện gì thế, ai đến nhỉ? Tôi vừa bước tới cửa ra vào thì trông thấy Nietzsche đang đứng ở đó.

“Ớ! Bị sao đấy? À không, tại sao anh lại ở đây?”

Vì bất ngờ, tôi nói hơi lớn tiếng một chút. Trong khi Nietzsche tỏ vẻ chẳng có gì đáng phải thảng thốt, chỉ vào chiếc hộp trong suốt đang khuấy trà tự động đặt ở phía trước cửa hàng.

“Arisa, cái đang quay quay này là cái gì?”

“À, trà xanh Matcha. Nếu liên tục khuấy thì sẽ không bị lắng cặn xuống. Nhưng tập trung vào chuyện chính đi, tại sao anh lại ở đây?”

“Matcha? Có ngon không? Tôi uống một cốc được chứ?”

“Được thôi, nhưng một cốc là 250 yên đấy.”

“Lấy tiền của tôi à!? Không phải là em mua cho tôi hả!?”

Đột nhiên xuất hiện trước mặt tôi, sau đó không buồn trả lời câu hỏi của tôi, đây là cái con người gì vậy. Tôi đã nghĩ thế nhưng vì nhìn thấy bà chủ cười gian xảo từ trong góc cửa hàng, còn tôi thì không muốn bị cho rằng bọn tôi là một đôi yêu nhau đang cãi lộn, nên đành miễn cưỡng mua cho Nietzsche một cốc Matcha.

“Được rồi. Nhưng chỉ lần này thôi nhé.”

Tôi rót Matcha vào cốc, đưa cho Nietzsche.

“Nhưng tại sao đột nhiên anh lại tới đây, tôi giật mình đấy.”

“Hôm trước tôi đã hứa là nhất định sẽ lại đến gặp em mà. Tôi chỉ thực hiện lời hứa đó và tới đây ngày hôm nay. Hơn nữa, hôm nay tôi muốn dẫn em tới một nơi. Có một nơi rất phù hợp để tổ chức giờ học về siêu nhân.”

“Hả? Đó là chỗ nào cơ?”

Tôi nửa chừng hiểu, nửa chừng không hiểu.

“Không phải cuống quýt lên thế. Em làm tới mấy giờ?”

“Khoảng một tiếng nữa là xong.”

“Tôi hiểu rồi. Vậy thì tôi sẽ ngồi chờ ở ghế này.”

Nietzsche ngồi xuống chiếc ghế trước cửa hàng, uống Matcha bằng ống hút.

“Chà! Ngon quá! Cái này là cái gì mà ngon thế! Có thể cạnh tranh với ca cao nóng đấy! Mà không, có khi còn ngon hơn cả ca cao. Thì ra có loại đồ uống ngon như thế này!”

“Ngon thế sao? Thế thì tốt, bõ công tôi mua cho anh. Nhưng nếu anh chờ tôi thì chờ ở chỗ khác đi.”

“Sao, em không thích tôi chờ ở ngay trước cửa hàng à?”

“Không, không phải là không thích, nhưng…”

“Được rồi, vậy khi nào xong việc hãy gọi cho tôi, đây là số của tôi.”

Dứt lời, Nietzsche chìa ra mảnh giấy có viết số điện thoại. Tôi định hỏi “Thì ra anh cũng có điện thoại à”, nhưng ngại anh ta sẽ nán lại lâu hơn nên chỉ nói “Ừ, tôi biết rồi”, sau đó quay vào bên trong cửa hàng.

Một tiếng sau, tôi đến đón Nietzsche ở chiếc ghế đá mà chúng tôi gặp mặt lần đầu. Hẹn gặp ở cửa hàng thì tiện nhưng vì từ lúc anh ta đến, bà chủ luôn miệng trêu chọc tôi “Tuổi trẻ đúng là thích thật đấy” nên để tránh hiểu lầm, tôi quyết định tới đón anh ta.

Nietzsche ngồi yên lặng trên chiếc ghế cách cửa hàng một đoạn.

“Xin lỗi, để anh phải chờ rồi.”

“Ôi, tôi chờ mệt lắm đấy, được rồi mình đi nhanh thôi. À mà Matcha quả thực rất ngon, tôi sẽ lại tới uống tiếp.”

“Anh có vẻ rất thích đấy nhỉ. Lần sau tôi sẽ mua bột Matcha và mang tới cho anh.”

“Ồ, tôi sẽ không khách khí đâu. Cứ mang cho tôi nhiều vào, nặng cũng được. Còn giờ chúng ta sẽ đến sông Kamogawa. Đi nhanh thôi, Arisa.”

Vừa dứt lời, Nietzsche đứng phắt dậy, bước đi rất nhanh. Sông Kamogawa? Tôi cũng không biết ở đó có cái gì nữa, nhưng cứ đi theo Nietzsche đã.

Đi bộ từ cửa hàng đồ đặc sản đến sông Kamogawa mất khoảng 30 phút. Vùng này có nhiều trường đại học lớn như Đại học Quốc lập hay Đại học Nghệ thuật. Trên con đường lớn hướng đến sông Kamogawa, có nhiều sinh viên đạp xe tới trường.

“Này, Nietzsche, bình thường anh làm gì?”

“Tôi hay chơi điện tử trên điện thoại.”

“Cái đó là sở thích mà. Tôi muốn hỏi công việc cơ.”

“Công việc ấy à, khi nào nghĩ ra thì tôi sẽ làm.”

“Anh làm công việc gì?”

“Tôi thiết kế trò chơi điện tử trên điện thoại.”

“Thì ra là thế! Trò chơi điện tử không phải là sở thích của anh nhỉ?”

“Không, cũng là sở thích đấy. Arisa có thích chơi điện tử trên điện thoại không?”

“Xem nào, chỉ thỉnh thoảng tôi mới chơi, kiểu giết thời gian ấy. Anh thiết kế trò chơi gì?”

“Trò chơi tiêu biểu tôi thiết kế là The Twilight of The Idols — Chạng vạng của những thần tượng. Trò đó đến giờ vẫn đang tính phí người chơi, doanh thu khá lớn đấy. Nó được ưa thích tới mức sắp tới sẽ chuyển thể thành phim hoạt hình.”

“Chạng vạng của những thần tượng? Đại khái là trò chơi như thế nào?”

“Trò chơi giáo dục thần tượng. Mọi thần tượng phải tuân thủ luật nghiêm cấm yêu đương, nhưng họ lại phá luật, cuối cùng bị tạp chí Bushun chụp được hình ảnh hẹn hò. Nói tóm lại là trò chơi giáo dục thần tượng để không bị đạo đức trói buộc.”

“À… Thì ra là thế (cái đó có gì thú vị sao?)”

“Vậy còn Arisa làm gì?”

“Tôi á? Như anh thấy đấy, tôi đang học cấp ba, đến trường, sau đó là làm thêm. Tôi có hơi đặc biệt một chút, vì phải tự làm việc nhà nữa nên cũng khá là bận rộn.”

“Đặc biệt, cái gì đặc biệt?”

“À, sau khi nhập học trường cấp ba, tôi đã chuyển đến sống một mình trong thành phố.”

“Vậy là em đang sống trong một môi trường mới lạ đấy nhỉ? Bố mẹ em vẫn sống ở nhà à?”

“Mẹ và bà tôi cùng sống ở nhà, còn bố tôi đang ở Việt Nam.”

“Em có buồn không?”

“Thế nào nhỉ? Mẹ thường dặn tôi thi thoảng về nhà để mọi người gặp mặt. Nhưng tôi không hề có ý muốn quay về. Chẳng biết là vì tôi không muốn có quan hệ quá sâu sắc với gia đình, hay là do tôi dở tệ trong việc quan hệ với mọi người nữa. Khi rời câu lạc bộ hay chuyển ra khỏi ký túc xá, tôi cũng chưa từng có ý nghĩ sẽ quay về nhà. Tại sao nhỉ?”

Mỗi khi nhắc tới bố mẹ, tôi luôn bị những suy nghĩ khó hiểu bủa vây. Cảm giác rất khó lý giải, vừa giống như tâm hồn dần trở nên cứng nhắc, vừa giống như đang bị tách rời khỏi chính cái tôi của mình. Tôi rất ghét cảm giác như vậy. Nhưng dù cố đào sâu tìm hiểu, tôi cũng chẳng có cách nào giải quyết, thế nên tôi quyết định gạt bỏ cảm xúc đó.

Mỗi khi tâm sự với bạn bè về chuyện gia đình, tôi luôn nhận được câu hỏi “Cậu không buồn à?” Cứ làm như tôi là loại người khô khan lắm vậy. Chỉ là dù buồn hay không thì cũng chẳng thể nào thay đổi được hiện thực.

“Mà thôi, bỏ qua chuyện của tôi đi. Tôi có thử tìm kiếm thông tin trên mạng về Nietzsche. Giữa ảnh trên mạng và Nietzsche ngoài đời thực có sự khác nhau đấy nhỉ? Mặc dù đường nét trên khuôn mặt khá góc cạnh nhưng tôi không có cảm giác anh là người nước ngoài. Hay anh đang nhập vào thân xác của ai đó?”

Tôi chỉnh lại cặp sách đang đeo trên vai như để tiếp thêm động lực cho bản thân.

“Nhập vào người khác à? Cũng gần đúng đấy. Nhưng có giới hạn về thời gian.”

“Giới hạn thời gian á? Đến bao giờ?”

“Nếu bây giờ tiết lộ cho em thì sẽ vi phạm quy định. Tôi chỉ có thể trả lời rằng con người cũng giống như vậy đúng không? Đến lúc nào đó cuộc đời sẽ kết thúc, nhưng kết thúc vào lúc nào, điều đó không bao giờ được tiết lộ. Nếu biết rõ kết cục, ý nghĩa cuộc đời của con người sẽ thay đổi.”

“Có lẽ vậy. Thế anh có tiêu chuẩn gì khi lựa chọn nhập vào ai đó không?”

Nói dứt câu, Nietzsche lại bắt đầu dùng ngón tay trỏ cuộn tròn lọn tóc mái. Lần trước anh ta cũng có hành động như vậy. Có lẽ là thói quen khi suy nghĩ chăng?

“Ngược lại, nếu Arisa có thể nhập vào ai đó, em sẽ nhập vào thân xác của người như thế nào?”

“Ừm, tôi chưa từng nghĩ tới chuyện này bao giờ. Chắc là cô gái đẹp nhất thế giới, hoặc một chàng trai vô cùng bảnh bao, hay một người giàu có chẳng hạn!”

“Đúng là như vậy. Tôi đã lựa chọn một người ở thế giới này dựa theo cảm nhận của bản thân, một người tôi thấy nhập vào cũng tạm được.”

“Ra là thế, điều này không phải giống như anh đang đứng ở trên cao và xem thường người khác sao?”

“Ừm, tôi quyết định chọn một cậu thanh niên đẹp trai, ngoại hình chuẩn không cần chỉnh, tương xứng với bản thân tôi. Như vậy, tôi có thể sinh hoạt một cách thoải mái.”

“Đẹp trai à?”

Có lẽ cảm nhận về cái đẹp của Nietzsche và tôi không tương đồng.

Tôi nhìn thẳng vào gương mặt của Nietzsche. Mặc dù không đến nỗi xấu xí nhưng cũng chẳng phải đẹp trai tới mức khiến ai cũng phải ngoái nhìn. Dù gì thì cũng chỉ là vấn đề về sở thích cá nhân. Có vẻ Nietzsche vô cùng tự tin, khi bị tôi nhìn chằm chằm, anh ta vò tung mái đầu với những lọn tóc lộn xộn, nở nụ cười ngượng ngùng nhưng vô cùng tinh quái, có chút rợn người. Trong miệng anh ta nhuốm màu Matcha nhàn nhạt.

Sông Kamogawa vào thời điểm hơn 5 giờ chiều man mát những cơn gió lướt qua làn da. Ánh mặt trời ban chiều chiếu xuống mặt nước, hắt lên những tia sáng lấp lánh đến chói mắt.

Đâu đâu cũng thấy hình ảnh các anh chị sinh viên chuẩn bị cho lễ chào đón tân sinh viên. Rượu được xếp đầy trên tấm bạt màu xanh da trời. Từ chiếc loa nhỏ phát ra tiếng đàn ghi-ta, từng nhịp vang lên có chút không ổn định, thứ nhạc rock mãnh liệt của người Anh hòa mình vào không gian.

Vừa đến sông Kamogawa, Nietzsche nhặt vài hòn đá rơi trên bãi cát sỏi bên sông, đưa cho tôi.

“Arisa, cắt nước ở đây đi.”

“Cắt nước tức là ném đá hả?”

“Ừ, thi xem đá của ai nảy nhiều lần hơn.”

Dứt lời, Nietzsche tiến về phía bờ sông, ném đá sao cho nảy trên mặt nước.

Roẹt, roẹt, roẹt, tõm. Viên đá nảy ba lần, sau đó rơi xuống dòng nước.

“Anh ném giỏi thật đấy, Nietzsche. Được rồi, tôi cũng sẽ ném thử!”

Tập trung, ném đá.

Roẹt, tõm. Viên đá chỉ nảy lên một lần rồi rơi xuống. Khó thật.

“Ha ha, Arisa vẫn còn kém lắm, tôi sẽ ném tiếp đây.”

Roẹt, roẹt, roẹt, roẹt, tõm. Lần này nảy tới bốn lần.

Không chịu thua, tôi tiếp tục nhặt đá lên và cố gắng ném thật tốt. Không biết tự lúc nào, tôi và Nietzsche cùng bị cuốn vào trò chơi ném đá, để rồi khi nhận ra, trời đã về chiều, cả khoảng không gian chìm vào bóng tối nhàn nhạt.

“Arisa, em nghĩ chúng ta đã ném đá bao nhiêu lần?”

“Tôi không biết nữa. Chắc phải một trăm lần. Mai sẽ bị đau cơ tay phải mất thôi.”

“Vậy nếu ném một nghìn lần, à không mười nghìn lần, theo em có cặp đá nào rơi xuống nước với lộ trình giống nhau không?”

Đột nhiên Nietzsche hỏi một câu kỳ lạ.

“Chắc là phải có khoảng một, hai lần chứ? Dù sao cũng ném tới mười nghìn lần cơ mà.”

“Đúng thế. Vậy nếu nói rộng hơn nữa, nếu chúng ta tiếp tục ném số lần vô hạn, bao nhiêu viên đá sẽ rơi xuống nước với lộ trình giống nhau?”

“Ừm, nhưng có chuyện gì thế?”

“Tóm lại, chuyện gì rồi cũng sẽ phải lặp đi lặp lại. Tôi đến đây để nói với Arisa sự thật đó.”

Nietzsche nghỉ tay, ngừng ném đá, đi về phía tôi. Nietzsche có chuyện gì đó muốn nói với tôi, nhưng tôi không hiểu rõ lắm.

“Tôi không hiểu anh muốn nói gì, rốt cuộc nghĩa là sao?”

“Tốt hơn nên nói chuyện này khi nhìn lên bầu trời rộng lớn. Được rồi, ngồi xuống đi.”

Nói vậy, Nietzsche ngồi xuống bên bờ sông Kamogawa. Tôi đặt viên đá đang cầm trên tay xuống nền đất, tiến tới ngồi gần Nietzsche.

Nietzsche ngồi yên, chỉ tay lên những vì sao đang nhẹ trôi trên bầu trời.

“Arisa, hãy nhìn lên ngôi sao kia.”

“Tôi đang nhìn đây. Ngôi sao màu vàng rực đó đúng không? Có phải sao Kim không nhỉ?”

“Đúng rồi, em có biết vũ trụ được hình thành từ bao giờ không?”

“Không, tôi không biết rõ.”

“Người ta nói rằng vũ trụ được hình thành từ khoảng mười lăm tỉ năm trước.”

“Mười lăm tỉ năm trước…”

“Từ đó cho tới nay, thời gian vẫn đang trôi, không ngừng nghỉ một phút giây.”

“Nếu thế thì không thể biết được chính xác vũ trụ hình thành từ bao giờ vì thước đo quá lớn nhỉ?”

“Đúng vậy. Và nếu coi thời gian là vô hạn, vậy thì tới một lúc nào đó, cú nổ Big Bang sẽ lại tái diễn, rồi cuộc sống giống như bây giờ sẽ được lặp lại ở một nơi nào đó. Tôi nghĩ như vậy đấy.”

“Nghĩa là sao cơ?”

Khi tôi cất tiếng hỏi, Nietzsche nhặt lên khoảng năm hòn đá đang rải lung tung gần đó, sau đó thả rơi xuống đất.

“Arisa, em chỉ cần nhìn cái này là được.”

“Nhìn mấy hòn đá đang rơi lung tung này à?”

“Ừ. Bây giờ những hòn đá này đang nằm rải rác thành hàng đúng không? Hãy nhặt những hòn đá này lên, rồi thả rơi lung tung xuống. Em nghĩ liệu chúng có thể rơi xuống giống vị trí ban đầu không?”

“Nếu chỉ thả mười lần thì chắc là không thể, nhưng nếu thả khoảng mười nghìn lần thì cũng có khả năng.”

“Đó chính là điều tôi muốn nói.”

“Ý anh là lý thuyết xác suất?”

“Đúng thế. Nếu thời gian là vô hạn, một sự việc giống với việc tôi đang trải nghiệm bây giờ có thể lại một lần nữa xảy ra. Ý tôi là như vậy đấy.”

“Chờ một chút. Nếu thời gian thực sự là vô hạn, một việc tương tự có thể tái diễn. Nhưng cuộc đời chúng ta đâu phải là vô hạn.”

“Đúng. Tôi chỉ nghĩ rằng cuộc đời con người không chỉ gói gọn trong khoảng thời gian từ khi sinh ra cho đến lúc chết đi, mà là ở một thước đo rộng lớn hơn, mang tính nguyên tử.”

“Mang tính nguyên tử?”

“Đúng vậy. Vạn vật được tạo nên từ nguyên tử. Hay nói cách khác, chính là một hệ thống các nguyên tử.

Dù chết đi, nguyên tử cấu thành nên chúng ta vẫn còn tồn tại. Vì thế, đến một thời điểm, chúng ta sẽ được tái sinh, nhờ vào hệ thống các nguyên tử đó.”

“Hệ thống các nguyên tử?”

“Đúng vậy. Hãy hình dung đến máy đánh bạc. Giả sử thế này nhé. Nếu trên máy đánh bạc hiện con số 777 thì Arisa được sinh ra. Mà trong máy đánh bạc thì có vô số các hình ảnh. Chẳng hạn như chuông, các loại hoa quả.

Nếu có sự kết hợp không đồng nhất như chuông, hoa quả và số 7 thì cũng có sự kết hợp giữa hai cái chuông và một loại quả. Có vô số cách kết hợp như vậy.

Có lẽ xác suất để 777 xuất hiện là vô cùng thấp, nhưng nếu cứ quay máy đánh bạc với số lần vô hạn, ắt có lúc con số 777 xuất hiện đúng không?

Tương tự, nếu vạn vật được sinh ra nhờ sự kết hợp của hệ thống các nguyên tử, vậy thì cũng có xác suất rằng tới một lúc nào đó Arisa sẽ lại được sinh ra.”

“Nghĩa là nếu xem xét trên một thước đo lớn tính từ thời điểm hình thành vũ trụ chứ không chỉ đơn giản là khoảng thời gian bản thân đang sống, thì có khả năng tới một lúc nào đó, một người giống hệt ta sẽ lại được sinh ra. Nhưng chuyện này chẳng phải là quá khó tin sao? Chẳng có chút căn cứ khoa học nào cả.”

Nghe vậy, Nietzsche cười to vẻ khoái chí, cất lời mỉa mai.

“Chỉ là khoa học vẫn chưa thể chứng minh được mọi thứ liên quan đến vũ trụ thôi.”

Không biết là do Nietzsche có lòng tự tôn cao, hay bản thân anh ta vốn kỳ quái, nhưng những lý do khiến anh ta cười có chút khác lạ với người bình thường. Tôi chờ đến khi Nietzsche kiềm chế được cơn buồn cười, cũng mất một lúc đấy.

“Điều tôi muốn nói là, dựa vào việc tiếp nhận và không thể tiếp nhận thứ gọi là vòng luân hồi vĩnh cửu, con người sẽ có những thay đổi rất lớn.”

“Vòng luân hồi vĩnh cửu? Đó là cái gì?”

“Arisa, chuyện này hoàn toàn vượt qua những tri thức thông thường và khá ám ảnh đấy. Arisa có đủ dũng khí để nghe không? Hồi tôi lần theo cách suy nghĩ này, vì quá ám ảnh nên tôi đã phải giam mình trong nhà suốt bảy ngày liền.”

“Gì cơ, ám ảnh kéo dài tới bảy ngày sao?”

“Đúng vậy. Trong suốt bảy ngày giam mình giữa bốn bức tường, tôi chỉ có thể thư giãn bằng cách nghịch điện thoại. Sau đó vì nghịch điện thoại quá nhiều, tốc độ truyền dữ liệu mạng của tôi bị chuyển sang gói tốc độ thấp, khổ sở lắm.”

“Nếu vậy thì tôi không muốn biết đâu. Vả lại có câu ‘Không biết để tâm hồn được an yên như Phật’ còn gì.”

Tôi vừa dứt lời, đột nhiên Nietzsche thay đổi sắc mặt, mắt mở trừng trừng, rơi vào trầm mặc.

Tôi không hiểu sao anh ta lại như vậy. Nietzsche nắm chặt bàn tay lại, cả cơ thể run lên bần bật vì tức giận. Thậm chí tôi còn có cảm giác anh ta mang sát khí kiểu như “Hôm nay sẽ là ngày ngươi mất đi tư cách sống trên cõi đời này!”

“Xin lỗi, tôi đã nói gì xúc phạm đến anh à?”

“Arisa, em đang nhắc đến Đức Phật à… Các vị thần, họ đều đã chết rồi! Aaaaa!”

Nietzsche tiếp tục siết chặt nắm đấm, hét to.

“Các vị thần đều đã chết rồi! Aaaaa!”

Nhóm sinh viên đang làm bữa tiệc chào đón tân sinh viên nhìn về phía chúng tôi, thì thầm to nhỏ: “Anh ta bị làm sao vậy, sợ thế”, “Này, nhìn anh ta kìa”.

“Anh làm sao thế, sao đột nhiên lại kích động vậy?”

“Em đã nói là không biết để tâm hồn được an yên như Phật đúng không? Nếu không tìm kiếm những điều bản thân chưa biết, con người tất nhiên không thể phủ định sự tồn tại của các vị thần. Nhưng khi hướng tới sự thật với tấm lòng thành thực, dù có phải phủ định sự tồn tại của các vị thần thì cũng không có gì kỳ lạ.”

“Nghĩa là sao?”

“Con quạ trắng hay đen chỉ là tương đối mà thôi. Nếu lời dạy của các vị thần là con quạ có màu trắng, và chúng ta không đối diện với sự thật, vậy thì suy nghĩ sau ắt hình thành, ‘Chỉ là chúng ta nhìn thấy con quạ màu đen, còn thực chất nó màu trắng’.

Tuy nhiên, nếu mang tấm lòng thành thực để đối diện với sự thật, dù các vị thần có nói rằng con quạ mang màu trắng, chúng ta cũng sẽ nghĩ rằng ‘Nhưng nhìn thế nào thì con quạ cũng có màu đen mà’.

Khi đó, bản thân sự tồn tại của các vị thần sẽ trở thành một việc đáng ngờ. Chính vì thế, các vị thần đã chết rồi. Nói là đã chết, nhưng thực ra, con người vốn dĩ vẫn luôn ngờ vực rằng các vị thần có từng tồn tại hay không. Và bây giờ con người đang bước vào thời đại như thế đấy.”

“Là thời đại thế nào cơ?”

“Thời đại của những nhà tư tưởng tự do.”

“Thời đại của những nhà tư tưởng tự do?”

“Đúng vậy. Trên thế giới này ngập tràn những giá trị quan.

Hay nói cách khác, con người có thể nhìn mọi thứ bằng rất nhiều quan điểm khác nhau.

Có nhiều giá trị quan, có nhiều quan điểm cũng đồng nghĩa với việc không có cái gì là chính xác tuyệt đối. Tóm lại, thế giới hiện đại này không tồn tại câu trả lời hay mục tiêu hướng tới cái gọi là hạnh phúc tuyệt đối.”

“Không có câu trả lời tuyệt đối?”

“Đúng thế. Những câu trả lời mà con người dùng làm kim chỉ nam cho cuộc đời hay mục tiêu hướng đến, chúng không cố định mà luôn trong trạng thái không rõ ràng.

Gíả sử có mục tiêu hướng đến, chúng ta sẽ quyết tâm đạt được bởi tin rằng bản thân sẽ nắm chắc trong tay hạnh phúc tuyệt đối. Cách suy nghĩ này cũng giống với trò chơi điện tử. Nếu có mục tiêu rõ ràng là chiến thắng trùm cuối, giải cứu công chúa thì chỉ cần hướng về phía đó là được.

Tuy nhiên, nếu không có mục tiêu tuyệt đối, nếu là một trò chơi không có trùm cuối thì sao? Dù vậy, chúng ta vẫn có thể cảm thấy thú vị ở một mức độ nào đó. Chẳng hạn như cùng bạn đồng hành đi hạ gục quái vật, thu thập mật ong trên đồng cỏ. Đương nhiên có thể tận hưởng trò chơi nhưng hẳn là sẽ trong trạng thái mơ hồ, không xác định rõ ràng nên đi về đâu, nên lấy cái gì làm mục tiêu phấn đấu.

Con người đã bước vào thời đại không có thứ gì là tuyệt đối, thời đại của những nhà tư tưởng tự do — những người chỉ tin vào những việc mà bản thân có thể lý giải và tiếp nhận. Có thể nói đây chính là thời đại không tồn tại đáp án chính xác. Thậm chí có thể kết luận rằng những quan niệm từng được cho là mục tiêu của hạnh phúc trong quá khứ giờ chẳng khác gì mấy trò lừa gạt.”

“Thì ra là thế. Nếu xem cuộc đời như một trò chơi thì đúng là như vậy thật. Cũng có nhiều trò chơi không có mục đích, chỉ đơn giản là thứ tiêu khiển để giết thời gian rảnh.”

“Giết thời gian thì cũng có điểm thú vị, nhưng nó không mang lại hạnh phúc.”

Nghe những lời này, tôi thử nhìn nhận lại bản thân, quả thực những việc mà tôi xác định rõ ràng mục tiêu có lẽ chỉ ở mức độ hoạt động ngoại khóa như đại hội thể dục thể thao mà thôi. Tôi muốn biết cảm giác thăng hoa khi dốc toàn lực để bứt phá mọi khó khăn và hướng đến mục tiêu đặt ra. Nhưng với những mục tiêu không thể thực hiện được, nó cháy âm ỉ trong tâm hồn và khiến tôi cảm thấy phiền phức chết đi được.

Tôi của bây giờ muốn sống mỗi ngày thật vui vẻ. Thực lòng, tôi không muốn phải khổ sở.

Không biết từ lúc nào, tôi lờ mờ hiểu được rằng, sống một cách vui vẻ và thoải mái đã trở thành mục đích của tôi, việc đó khác với cách sống mong muốn được hạnh phúc hơn nữa.

“Tôi hiểu được phần nào những gì anh đang nói rồi. Khi nãy Nietzsche đã nói, cái gì mà luân cửu… Cái anh nói lúc nãy ấy, đó là gì vậy?”

“Không phải luân cửu, là vòng luân hồi vĩnh cửu, em đã sẵn sàng để nghe chưa?”

Tôi không nói gì, chỉ im lặng gật đầu.

“Như tôi đã nói, nếu thời gian là vô hạn, vậy thì những việc giống nhau sẽ được lặp lại.”

“Những việc giống nhau sẽ được lặp lại?”

“Đúng vậy. Chẳng hạn, Arisa đã từng gặp phải chuyện gì khổ sở chưa? Hoặc là có một kỷ niệm cay đắng trong quá khứ?”

Kỷ niệm cay đắng. Tôi chợt nhớ đến chuyện xảy ra vào mùa đông, khi mình phải rời khỏi câu lạc bộ ngoại khóa vì chấn thương.

Ngay khi nhập học trường cấp ba, tôi đã vào ở tại ký túc xá của trường. Trong lúc say mê tập chạy, tôi có thể quên được nỗi buồn mơ hồ mà bản thân luôn phải chịu đựng từ khi còn nhỏ. Thay vì trở về nhà, việc cố gắng tập luyện một mình khiến tôi cảm thấy vui vẻ và thoải mái hơn nhiều.

Không phải là tôi bị ngược đãi hay oán hận bố mẹ, chỉ là tôi cảm thấy chẳng thể nào có được sự thấu hiểu trong mối quan hệ với bố mẹ.

Ngôi trường tôi đang học có khu ký túc xá. Nếu được tuyển thẳng vì có thành tích tốt trong thể thao thì có thể được vào ở tại đó. Đây chính là lý do khiến tôi quyết định nộp nguyện vọng vào trường. Khi đó, tôi đã tự nhận thức rằng, kể từ giây phút này, bản thân sẽ phải một mình chống chọi với mọi thứ, kể cả những khó khăn.

Tôi phải tự giúp bản thân thoát khỏi tâm trạng buồn chán. Bởi dù có ca thán, cuối cùng người bị tổn thương chỉ có bản thân tôi mà thôi.

Mẹ tôi thường dặn trong điện thoại rằng thi thoảng về nhà để gia đình được gặp mặt.

Nhưng ngoài dịp Tết và lễ Obon ra, tôi đều không về thăm nhà. Tận sâu thẳm trong tim, suy nghĩ “Về rồi thì sao chứ?” cứ không ngừng vang lên.

Không phải cứ gặp mặt là tôi có thể thấu hiểu được mọi người. Nghỉ ngơi ở nhà, sau đó lại rời khỏi và quay về cuộc sống chỉ có một mình. Mỗi khi nghĩ như vậy, việc dành ra khoảng thời gian ba tiếng chỉ để quay về nhà thực sự là phiền phức. Đã mấy chục lần cảm giác muốn bỏ cuộc lặp đi lặp lại và lấp trọn trái tim tôi.

“Cũng có đấy. Tuy không tới mức như thế nhưng hiện tại, tôi đang phải đối mặt với không ít chuyện.”

“Vậy là em đã vượt qua được quá khứ khổ sở đó đúng không?”

“Nói chung là bây giờ, tôi đã dần quen rồi.”

Tôi cố nói cứng trong khi vờ tỏ ra mạnh mẽ.

Nghe vậy, Nietzsche giơ tay phải lên, nói trong khi miệng cười tới tận mang tai.

“Arisa à, yên tâm đi, bởi những khổ sở đó, dù em có vượt qua được rồi, rốt cuộc nó cũng sẽ lặp lại thôi.”

Dứt lời, Nietzsche ngẩng lên nhìn bầu trời nhuốm màu chiều tà, cất giọng cười vang.

Trên bầu trời vang vọng tiếng cười của Nietzsche và tiếng quạ kêu.

“Tại sao anh lại nói những lời độc địa đến vậy?”

“Đó chính là vòng luân hồi vĩnh cửu. Hãy nhớ lại câu chuyện máy đánh bạc lúc nãy. Nghĩ về lý thuyết xác suất xem, chắc chắn đến một lúc nào đó, chuyện tương tự sẽ lặp lại. Bây giờ cũng vậy, dù em có vượt qua được những việc đau khổ, những phiền muộn và buồn chán sẽ lại tấn công em.”

“Thôi đi, anh đừng nói những điều u tối như vậy. Tôi đang cố gắng rũ bỏ mọi khổ sở trong tim mình, rằng tôi sẽ chấp nhận tất cả mà…

Hơn nữa rõ ràng là không thể biết được liệu những khổ đau có lặp lại không. Làm gì có chuyện cách nghĩ của Nietzsche là đúng đắn tuyệt đối. Khi nãy tôi cũng nói rồi đấy, câu chuyện của anh chẳng có tính khoa học gì cả, cứ như là truyện viễn tưởng ấy.”

“Vậy à? Tôi không nói rằng em phải đặt lòng tin tuyệt đối vào những gì tôi vừa nói. Dù em có cho là tôi bịa đặt cũng không sao.”

“Sao lần này anh bỏ cuộc dễ dàng thế… Được rồi, thế thì không nhất thiết phải tin đúng không?”

“Không phải, Arisa. Điều tôi muốn nói là dù em có bị những khổ sở và đớn đau hành hạ, dù khổ đau cứ lặp đi lặp lại tới vĩnh viễn, đừng nghĩ rằng việc sống là lãng phí, không cần thiết phải trở nên chán nản.”

“Anh nói không cần chán nản nghĩa là sao?”

“Tóm lại, nếu em nghĩ rằng những đớn đau và khổ sở mình đã cố gắng vượt qua có khả năng lặp lại, lúc đó em sẽ ra sao? Giữ thái độ lạnh nhạt và thờ ơ bởi dù có cố gắng thế nào cũng vô ích, rồi sau đó trở nên chán nản đúng không?”

“Đúng là khó tránh việc trở nên chán nản, rốt cuộc trái tim sẽ mệt mỏi giữa chừng thôi.”

“Đúng vậy, nếu tình trạng chán nản lặp lại tới vài lần, trái tim ắt trở nên mệt mỏi, hoặc là tâm hồn sẽ dần thối rữa. Cứ như thế, bản thân sẽ có cái nhìn lạnh nhạt và băng khốc với mọi thứ, tâm trạng ‘dù thế nào cũng vô ích’ sẽ gặm nhấm trái tim.”

“Tôi hiểu rất rõ điều anh đang nói đấy. Dù có thể gượng dậy, nhưng những điều tồi tệ cứ lặp lại không biết bao nhiêu lần, mọi cố gắng trở nên vô ích, giống như bản thân bị phản bội, dần trở nên chán nản với mọi thứ. Quả thực, những việc xảy ra khi tôi hoạt động ở câu lạc bộ và sống cùng gia đình cũng giống như vậy đấy.”

“Hoạt động ở câu lạc bộ?”

“Ừm. Tôi đã tham gia câu lạc bộ ngoại khóa rất năng nổ, nhờ thế mới được tuyển thẳng vào trường cấp ba bây giờ. Thế nhưng, ngay trước khi diễn ra đại hội thể thao mùa thu năm ngoái, tôi bị chấn thương đầu gối. Sau đó, dù rất cố gắng để hồi phục lại hoàn toàn nhưng tôi chẳng thể nào chạy được như trước nữa. Tôi từng sống ở ký túc xá, nhưng do cảm thấy không thoải mái mỗi khi chạm mặt các thành viên trong câu lạc bộ, thế nên tôi quyết định xin ra khỏi câu lạc bộ và không ở trong ký túc xá nữa.”

“Vậy à, đó quả thực là một ký ức đau khổ đấy.”

“Bây giờ tôi gần như đã vượt qua hoàn toàn rồi. Nhưng khi đó có rất nhiều chuyện phiền phức, quả thực từng có lúc tôi tự khiến bản thân trở nên lãnh đạm và muốn buông xuôi mọi thứ, kiểu sao cũng được ấy.”

“Đúng vậy, nếu trở nên lãnh đạm quá mức, con người sẽ xem nhẹ bản thân, sống mà không quan tâm đến cuộc đời của chính mình. Ý thức bản thân là nhân vật chính của cuộc đời dần trở nên mờ nhạt, rốt cuộc biến thành một con người sống buông thả.”

“Quả thực là tôi từng nghĩ như thế đấy.”

“Vậy Arisa nghĩ là nên làm như thế nào?”

“Tôi cũng không biết nữa. Bởi tôi chỉ có thể cố gắng không bận tâm quá nhiều về nó.”

“Vậy à, tôi thì nghĩ như thế này. Cuối cùng sẽ có một con đường mới mở ra nhờ việc tiếp nhận vòng luân hồi vĩnh cửu. Và tôi gọi việc này là tình yêu dành cho số phận.”

“Tiếp nhận vòng luân hồi vĩnh cửu?”

“Đúng vậy. Dù gặp chuyện đau khổ hay chán chường cũng không được nghĩ rằng ‘Mình quả là một đứa đáng thương khi bị đặt vào tình cảnh này mà không có cách nào thoát ra.’ Bởi như thế sẽ đẩy bản thân rơi vào trạng thái lãnh đạm với mọi thứ.”

“Vậy thì nên làm gì?”

“Dù gặp chuyện đau khổ hay bị đặt vào tình cảnh khắc nghiệt, hãy thử nghĩ rằng đây là điều mình muốn.”

“Tức là khiến bản thân nghĩ rằng mình thích bị tổn thương?”

“Đúng thế, thử nghĩ rằng đó là mong muốn, nguyện vọng của bản thân.”

“Điều đó không phải là hơi vô lý hay sao? Bản thân mình đâu thể là nguyên nhân gây ra khổ đau được. Chẳng phải giống như một tai nạn sao? Nếu nghĩ rằng việc đó xảy ra chính là vì bản thân mong muốn như thế thì chẳng phải là tàn nhẫn lắm à…”

“Được rồi, nếu gặp phải tai nạn, liệu Arisa có cảm thấy tiếc nuối suốt cuộc đời không? Có nghĩ rằng giá như lúc đó không gặp phải tình cảnh ấy thì có lẽ bây giờ đã hạnh phúc rồi hay không?”

“Xét đến hoàn cảnh thực tế thì đúng là như vậy đấy. Nếu không bị chấn thương thì bây giờ tôi vẫn là thành viên của câu lạc bộ.”

“Arisa à, dù em có thực sự nghĩ như vậy thì đó cũng chỉ là phản ứng bình thường thôi.

Tuy nhiên, điều tôi muốn nói là, dù có đau khổ, em hãy thử nghĩ rằng đó là điều mình muốn. Nếu cứ tiếp tục bị quá khứ bủa vây, ‘Giá như khi đó chuyện ấy không xảy ra thì…’, cả cuộc đời em sẽ bị trói buộc trong hai chữ ‘Giá như’.

Bị những đau khổ xảy ra trong quá khứ giam hãm, luôn sống với tâm trạng chán nản, làm như thế thì rất đơn giản. Nhưng tôi muốn nghĩ như thế này.

Đồng hành với trải nghiệm khổ đau sẽ là niềm hạnh phúc mà mình có thể cảm nhận được, rằng cuộc đời của bản thân chính là như thế.”

“Cuộc đời của bản thân chính là như thế…?”

“Đúng vậy. Sẽ có đau khổ, và giả như đau khổ ấy lặp lại tới vài lần, hãy cứ sống thẳng thắn, đối mặt và có suy nghĩ dành cho đau khổ đó, rằng ‘Nếu được sinh ra một lần nữa, mình vẫn muốn là bản thân của hiện tại, muốn được tái sinh thành một con người giống hệt mình bây giờ.’

Nếu trong đau khổ có hạnh phúc, hãy đón nhận hạnh phúc đó một cách trân trọng. Dù đau khổ đến đâu, mình vẫn may mắn khi đã có thể cảm nhận hạnh phúc, sống cuộc đời của chính mình. Tôi nghĩ rằng việc sống sao cho bản thân muốn được trải qua cuộc đời giống như thế một lần nữa là rất quan trọng.”

“Những gì Nietzsche vừa nói thực sự rất ấn tượng đấy. Giá như tôi có thể nghĩ được như vậy thì tốt nhỉ. Điều anh nói không hẳn là không thực tế, chỉ là quá khó để làm được như thế. Vì bị chấn thương nên tôi đã rời khỏi câu lạc bộ. Đây là sự thực. Cách nghĩ của Nietzsche quả thực là lý tưởng đấy, nhưng tôi chẳng tài nào nghĩ được như thế.”

“Arisa à…”

“Quá khó mà, những việc nghe qua tưởng chừng đẹp đẽ ấy.”

“Thế nên tôi mới nghĩ chỉ còn cách duy nhất là hướng đến mục tiêu trở thành siêu nhân. Tôi cũng muốn Arisa trở thành siêu nhân. Chính vì vậy, tôi mới xuất hiện ở thế giới này.”

“Siêu nhân? Hình như trước đó anh cũng có nói rồi nhỉ. Nghĩa là sao cơ? Là siêu nhân ấy hả?”

“Không phải siêu nhân cơ bắp cuồn cuộn đâu. Trong đầu em đang tưởng tượng ra hình ảnh người đàn ông cơ bắp mặc bộ đồ màu xanh da trời và khoác áo choàng đỏ đúng không? Tôi muốn em xóa bỏ cách suy nghĩ đó đi.

Siêu nhân mà tôi nói không có quan hệ gì với cơ bắp, lượng mỡ của cơ thể hay là Rizap[2] cả. Mặc dù ăn nhiều carbohydrate cũng có thể trở thành siêu nhân.”

“Tôi hiểu rồi. Tôi sẽ cố gắng lắng nghe mà không tưởng tượng đến hình ảnh siêu nhân như thế.”

“Nói ngắn gọn, siêu nhân là người có thể tiếp nhận vòng luân hồi vĩnh cửu, có thể sáng tạo ra giá trị mới.”

“Có thể tiếp nhận vòng luân hồi vĩnh cửu?”

“Đúng thế. Dù những khổ sở hay đớn đau giống như trước đây đã từng chịu đựng có lặp lại, vẫn có thể chấp nhận rằng ‘Đó mới chính là cuộc đời trọn vẹn của mình’.

Không được coi vòng luân hồi vĩnh cửu chỉ là hư vô, không được phép nghĩ rằng ‘Quả thực sống và tồn tại thật là mệt mỏi, bởi dù thế nào đi nữa đau khổ cũng sẽ lặp lại’. Việc này rất quan trọng. Dù vấp phải đau khổ mà bản thân chẳng thể lường trước thì cũng phải biết yêu vận mệnh của chính mình.

Sẽ chẳng có hồi kết nếu nói về một cuộc đời lý tưởng. Chẳng hạn như ước mong được sinh ra trong một gia đình vô cùng giàu có, được may mắn ban cho vẻ đẹp và tài năng trời phú. Nếu cuộc đời được ở trong trạng thái dễ dàng và đơn giản đến thế thì đã chẳng phải chịu những đau khổ đến nhường này.

Phàm là con người, ai cũng có những mộng ảo và đố kị. Tuy nhiên, nếu chỉ lý tưởng hóa cách sống được ban cho mọi thứ như vậy, điều đó đồng nghĩa với việc phủ định vận mệnh của bản thân. Dù em có gào thét giá như lúc đó mình không bị chấn thương bao nhiêu lần, sự thật là em đã bị thương và rời khỏi câu lạc bộ.

Em đang bị cảm giác phủ định cuộc đời mình chi phối. Em nghĩ rằng cuộc đời mình vô giá trị, một cuộc đời không được những thứ lý tưởng bao bọc, một cuộc đời chỉ toàn những khổ đau đến đáng thương.”

“Phủ định cuộc đời mình à?”

“Đúng thế, thế giới này vốn dĩ không công bằng. Không công bằng một chút nào. Mỗi chúng ta đều có vạch xuất phát và năng lực khác nhau. Tuy nhiên, những người cố chấp chỉ biết hướng đến điểm đích sẽ rơi vào tình cảnh lãnh đạm và thờ ơ với cuộc đời.

Chẳng hạn, lấy ví dụ về người có mục tiêu là một cuộc sống lý tưởng. Người có điểm xuất phát gần với mục tiêu đó sẽ có thể thực hiện dễ dàng. Nhưng người có điểm xuất phát cách xa mục tiêu sẽ phải chịu nhiều đau khổ và tổn thương.”

“Nếu đã quyết định mục tiêu thì đương nhiên sẽ có được mất tùy theo điểm xuất phát nhỉ?”

“Đúng thế. Với trường hợp cố chấp chỉ biết hướng đến mục tiêu thì đúng là như vậy. Tuy nhiên, trường hợp suy nghĩ về quãng đường phải đi cho đến khi chạm tới mục tiêu thì sẽ như thế nào? Trên đường hướng đến mục tiêu sẽ có khung cảnh mà chỉ những người ở cách xa mục tiêu mới nhìn thấy được. Có lẽ họ sẽ có cảm giác biết ơn khi nhận được lời động viên từ mọi người, và việc này chỉ có những người cách xa mục tiêu mới cảm nhận được. Em hẳn là cũng đã có lúc cảm thấy được khích lệ khi người khác động viên đúng không?

Không phải chỉ biết theo đuổi lý tưởng hay mục tiêu. Nhận thức về vị trí hiện tại của bản thân, vạch xuất phát nơi chính mình đang đứng. Hòa chung với những thứ đó và yêu thương chúng. Đó chính là tình yêu dành cho số phận. Nếu không, con người sẽ bị trói buộc giữa được và mất, phủ định cuộc đời vì những điều bản thân không thể có được.”

“Đúng là thế nhỉ. Có lẽ có những thứ chỉ nhìn được từ hoàn cảnh mà hiện giờ mình đang ở đó. Nếu vẫn ở câu lạc bộ thì giờ phút này tôi đã không ở đây đúng không?”

“Đúng vậy. Đừng để bị cuốn vào những lý tưởng hay giá trị quan thông thường duy nhất, dù có thất bại hay bị mọi người xung quanh nhạo báng, hãy giữ vững giá trị của bản thân. Vượt qua cái tôi và bước tiếp là hành động cần thiết trong quá trình sinh tồn. Dù mọi người xung quanh nói gì đi nữa, hãy kiên định! Đừng từ bỏ! Đừng hối tiếc! Như thế chính là giữ lấy niềm tự hào với giá trị của bản thân.

Chúng ta đang sống trong xã hội. Một khi đã sống trong xã hội, dù thế nào đi nữa, chúng ta cũng dễ bị rơi vào xu hướng nhìn nhận mọi việc bằng giá trị quan mang tính xã hội, bằng những đánh giá từ người khác.

Ví dụ nhé, chúng ta đố kị với những người thành công hơn mình. Hoặc hễ thấy một người bằng tuổi mình nhưng kiếm được rất nhiều tiền, chúng ta lại cảm thấy tình trạng hiện tại của bản thân thật đáng thương.

Tại sao lại như thế?

Bởi chúng ta đang sống mà cứ luôn để ý đến suy nghĩ của người khác và bị giá trị quan mang tính xã hội chi phối. Sống trong khi phải dè chừng nhận xét của người khác là một việc tự nhiên, vô cùng tự nhiên.

Tuy nhiên, nếu bị ám ảnh và cuốn vào những đánh giá của người khác, vậy thì khi không được người khác đánh giá cao, chúng ta sẽ nghĩ như thế nào?

Cảm giác bản thân rất đáng thương, không có ai cần mình, sự ghen tức sẽ ngập tràn trong tâm trí. Cứ như thế, chúng ta dần trở nên thờ ơ với mọi thứ vì dù có nỗ lực cũng vô ích.

Đó hẳn là trải nghiệm mà ai cũng từng một lần kinh qua. Tuy nhiên, tôi nghĩ rằng sống như thế thì quả là đáng tiếc. Dù có bị tổn thương hay không được báo đáp, dù thua cuộc hay những đau khổ cứ mãi tiếp diễn, hãy cứ mạnh mẽ, sống thật vui vẻ và lạc quan.

Không phải ‘Vì cuộc đời này vô nghĩa nên thế nào cũng được’, cũng không phải chỉ là thờ ơ lãnh đạm một cách đơn thuần ‘Vì cuộc đời này vô nghĩa nên hãy sống tự do’. Chúng ta chỉ cần sống theo chủ nghĩa hư vô[3] một cách tích cực là được. Người có thể đạt đến tận cùng của cách sống như thế chính là siêu nhân.”

“Người theo chủ nghĩa hư vô một cách tích cực…”

“Đúng thế, không phải là luôn sợ sệt như chú nai con, bị ánh nhìn của người khác chi phối, mà là chiến đấu với bản thân một cách tích cực!

Không cần phải sống chui lủi, mà là sống trong khi dấn thân vào nguy hiểm! Đừng sợ hãi, đừng phủ định bản thân, hãy thử thách và chiến đấu hết mình dù là bất cứ chuyện gì đi nữa, nhờ đó em mới có thể nắm bắt được hạnh phúc!”

Vì cuộc đời vô nghĩa nên hãy sống thật tự do à? Khi nghe câu này của Nietzsche, trong tôi trào dâng một cảm giác rất khác lạ. Tôi từng nghe những câu kiểu như “Được sinh ra trên đời là điều đầy ý nghĩa nên hãy trân trọng cuộc sống”, và xem đó là một điều đương nhiên. Bởi cho đến giờ tôi chưa từng một lần nảy ra suy nghĩ hãy sống thật tự do vì cuộc đời vô nghĩa.

Nếu quá chú trọng tới việc sống sao cho thật huy hoàng, rồi sẽ có lúc bản thân e ngại thử thách vì lo sợ thất bại.

Khi bắt đầu một việc gì mới mẻ, hay trong mối quan hệ với mọi người, có những lúc chúng ta cố gắng quá mức để làm tốt, cuối cùng lại khiến bản thân trở nên cứng nhắc và gò bó.

Tinh thần không sợ hãi và tiếp tục thử thách dù gặp chuyện gì đi nữa sẽ liên quan mật thiết tới việc thực hiện thật tốt. Vì vậy, chẳng phải cũng nên tự ý thức rằng cần giải phóng bản thân hay sao?

Nếu bám lấy những điều lý tưởng, hẳn là sẽ chẳng có hồi kết. Bản thân tôi cũng có lúc tự mình ôm lấy những bất mãn mỗi khi nghĩ đến hoàn cảnh của mình, chẳng hạn giá như khi đó mình không bị chấn thương, hay giá như có thể đồng cảm với gia đình nhiều hơn nữa. Thế nhưng, nếu phủ định cuộc đời mình chỉ vì mọi chuyện chẳng thể như bản thân mong muốn, có lẽ chẳng việc gì có thể tiếp tục tiến triển nữa. Dù có đố kị với mọi người xung quanh hay ôm lấy bất mãn đi nữa, tôi cũng chỉ còn cách chấp nhận số phận, sống thật hết mình mà thôi. Phải chăng đó chính là sức mạnh không bao giờ nản chí, không bao giờ từ bỏ?

Khoảng không gian bao quanh chúng tôi lúc này đã nhuốm một màu đen kịt. Trên chiếc cầu bắc qua dòng sông Kamogawa, đèn xe ô tô chạy qua vội vàng nháy lên không ngớt. Trên bờ sông, có vài cặp đôi ngồi ngắm nhìn dòng nước. Ánh đèn ô tô phản chiếu nhẹ nhàng trên sông, nom như đèn lồng thả trên mặt nước vậy.

Bữa tiệc đón chào tân sinh viên dường như ngày càng náo nhiệt. Mọi người không ngừng uống rượu, hô vang lời chúc.

Từ chiếc loa nhỏ đặt trên tấm bạt xanh, thanh âm trầm bổng của ghi-ta điện không ngừng vang lên, những bài hát nước ngoài với tiết tấu dồn dập vang vọng khắp không gian. Họ chỉ là đang có mặt tại đó, mỗi người tự do tạo ra thế giới riêng theo cách của mình.

“Arisa, tôi đói rồi. Có gì ngon không?”

Nietzsche nói một câu cộc lốc rồi đứng bật dậy.

“Gần đây có quán mỳ ramen nào không nhỉ?”

Tôi cũng đứng dậy, vừa trả lời anh ta vừa phủi cát dính vào quần.

“Mỳ ramen là mỳ gì? Nói trước tôi là người sành ăn đấy.”

“Nietzsche đúng là thú vị thật đấy. Biết trò chơi điện tử trên điện thoại nhưng lại không biết mỳ ramen. Hơn nữa, anh bình thường hơn tôi tưởng tượng rất nhiều. Tôi cứ nghĩ nhà triết học thì phải nghiêm túc lắm cơ.”

“Bình thường? Ý là người tầm thường chứ gì?”

“Không, không phải thế, chẳng hạn anh cũng rất sành ăn. Bởi tôi tưởng tượng anh phải kỳ lạ hơn nữa, giống như là cao nhân ẩn mình trên núi ấy. Kiểu chỉ ăn cỏ dại thôi.”

Chẳng biết có phải Nietzsche không hiểu tôi đang nói gì hay không, anh ta lại dùng ngón tay cuộn tròn lọn tóc mái, bộ dạng như đang suy nghĩ gì đó. Thế rồi, nom như có gì đó lóe sáng trong đầu, anh ta rút tay khỏi lọn tóc mái cái roẹt, cất tiếng.

“Tôi biết rồi! Là Zarathustra!”

“Zarathustra? Đấy là cái gì?”

“Em không biết á? Đấy là tác phẩm nổi tiếng của tôi, Zarathustra đã nói như thế. Mà thôi, sao cũng được. Chúng ta hãy nói chuyện này trong khi ăn mỳ ramen gì đó đi.”

“Được, hôm nay anh cũng dạy tôi khá nhiều rồi nên để lần tới tôi sẽ bình tĩnh và hỏi anh nhiều hơn.”

Tôi và Nietzsche cùng đi bộ trên con đường dọc theo dòng sông Kamogawa, tiến về phía con phố dày đặc những quán mỳ ramen.

Nhắc đến ẩm thực Kyoto, người ta thường nhớ đến hương vị thanh nhẹ của món ăn. Tuy nhiên, tại các cửa hàng bán mỳ ramen của Kyoto, có nhiều loại ramen mang hương vị béo ngậy được đánh giá là độc nhất vô nhị.

Tôi đi ngang hàng với Nietzsche, vừa giới thiệu về món mỳ ramen của Kyoto, vừa thử tìm ra hương vị ưa thích của Nietzsche là gì, suy nghĩ xem nên dẫn anh ta tới đâu.

Trên hàng cây dọc theo con đường, tiếng lá cọ vào nhau nghe xào xạc. Tận hưởng âm thanh hòa với cơn gió, chúng tôi vui vẻ đi dọc theo con đường, vừa đi vừa trò chuyện rất thoải mái.

Người luôn coi trọng bản thân quá mức sẽ trở nên suy yếu vì chính thái độ đó

Choàng tỉnh vì thói quen. Chộp lấy chiếc điện thoại cạnh giường, kim đồng hồ chỉ bảy giờ rưỡi. Mới có bảy rưỡi. Nghĩ thế, tôi lại rúc vào trong chăn.

Hôm nay là thứ Bảy. Là ngày có ngủ nướng cũng không sao cả.

Tôi sinh ra tại Kyoto, cụ thể là tại thành phố Miyazu nằm ở phía bắc phủ Kyoto, Nhật Bản. Ở Miyazu có nhiều khu du lịch như Amanohashidate, nhưng nếu đi từ Miyazu về tỉnh Fukui thì gần hơn là đi vào trong thành phố Kyoto. Để đi từ nhà tới ga gần trường nhất, tôi phải đi xe buýt và xe điện mất ba tiếng, đó mới chỉ là thời gian đi một chiều thôi. Vì thế, ngay khi nhập học trường cấp ba trong thành phố, tôi dọn ra ngoài và bắt đầu cuộc sống một mình.

Trước khi rời khỏi câu lạc bộ, tôi vẫn sống trong ký túc xá. Tuy nhiên, sau khi dọn khỏi đó, tôi chuyển đến sống tại một căn nhà trọ trong thành phố. Có thể với những bậc phụ huynh khác, họ không đời nào cho phép con cái mới học cấp ba sống một mình, nhưng mẹ tôi, người không chút quan tâm tới tôi, chẳng hề ngăn cản. Bà chấp nhận để tôi sống như vậy.

Gia đình tôi có năm người, bà ngoại, bố mẹ, một người anh trai hơn tôi ba tuổi. Dù nói là gia đình, nhưng không phải là một ngôi nhà ấm cúng giống như khung cảnh thường thấy trên tivi.

Bố tôi là ủy viên ban quản trị của một công ty cung cấp dịch vụ vận chuyển hàng hóa. Ông đích thị là con người của công việc, khoảng hai năm trước ông một mình đến Việt Nam nhận chức và làm việc. Ngay cả khi còn sống chung, ông cũng chẳng hề quan tâm tới chúng tôi, những ngày ông vắng nhà chẳng phải là hiếm.

Còn mẹ tôi, có lẽ vì từ bé được chiều chuộng như một cô công chúa nên đến giờ vẫn luôn dính chặt lấy bà tôi, chẳng có vẻ gì quan tâm tới tôi cả. Mẹ tôi dường như quan tâm tới anh trai tôi hơn, ông anh ngay từ nhỏ đã luôn xuất sắc hơn cô em gái trong mọi việc. Có lẽ mẹ không công nhận đứa con kém cỏi như tôi. Dù mẹ có khuyến khích tôi tập piano, luyện viết chữ, học ba-lê, hay là khen ngợi tôi, tôi vẫn cảm giác thực lòng bà không quan tâm tới việc tôi đã tiến bộ được đến nhường nào.

Còn anh trai tôi, niềm tự hào của mẹ tôi, kể từ khi vào một trường đại học dân lập nổi tiếng của Tokyo, anh ấy chỉ về thăm nhà vào những dịp như Tết hay lễ Obon. Có vẻ anh ấy thích ở Tokyo hơn.

Dù không phải là hoàn cảnh phức tạp tới mức phá hỏng mối quan hệ giữa mọi người trong gia đình, nhưng ngay từ khi học tiểu học, tôi đã lờ mờ cảm nhận được rằng gia đình mình không giống với những ngôi nhà ấm cúng bình thường khác.

Mỗi lần nói chuyện về bố mẹ, lũ bạn luôn hỏi tôi rằng “Cậu không buồn à?” Nhưng kể từ khi lên cấp hai, tôi chưa từng bận tâm đến việc bản thân có buồn hay không.

Hồi tiểu học, vì muốn được quan tâm hơn nữa, tôi đã làm việc này việc kia để thu hút sự chú ý của bố mẹ. Tôi cố gắng học thật giỏi, hoặc là nói những điều ích kỷ và quá đáng. Nhưng đến những năm cuối tiểu học, tôi nhận ra rằng có một giới hạn, “À, gia đình mình chẳng thể trở nên giống những gia đình khác”.

Sau khi cảm nhận được điểm giới hạn đó, tôi không còn muốn một mối quan hệ sâu sắc hơn với gia đình nữa. Thậm chí tôi còn nghĩ rằng mình muốn ở đâu đó thật xa, chỉ có một mình, không kỳ vọng gì ở nơi gọi là gia đình.

Thay vì khát khao những thứ bản thân chẳng thể có được và tự chuốc lấy đau khổ, thà từ bỏ và quên đi thì tốt hơn, như thế mọi chuyện sẽ chấm dứt mà bản thân không phải chịu bất cứ tổn thương nào.

Nếu được hỏi thực sự tôi có buồn không, thì quả thật, sâu trong tim tôi là một nỗi khổ tâm dai dẳng, nhưng chẳng hiểu sao tôi lại không thể đối diện thẳng thắn với cảm xúc của mình.

Không biết vì việc đó quá đáng sợ hay vì tôi biết rằng dù có làm gì cũng chẳng thể mang lại kết quả, thế nên dẫu bắt đầu suy nghĩ, thì cứ đến nửa chừng tâm trí tôi lại trở nên trắng xóa, trống rỗng, chẳng thể nào đào sâu suy nghĩ hơn được nữa.

Có lẽ vì vậy nên dù sống một mình, cảm giác cô độc cũng không tới mức quá đỗi mãnh liệt. Chắc do tôi quá bận rộn với cuộc sống trước mắt, trường học rồi việc làm thêm nên không còn thời gian để cảm thấy buồn chán nữa.

Nhưng hôm trước, khi đến sông Kamogawa cùng Nietzsche, tôi đã nhận ra một điều. Lý do khiến tôi vẫn ngang bướng, không chịu trở về nhà thường xuyên chính là vì tâm trạng “bỏ cuộc” đã hoàn toàn phủ lấp trái tim tôi.

Dù có trở về nhà và được mẹ cưng chiều đi nữa, việc đó cũng chỉ khiến tôi quên đi những chán ghét trong chốc lát, không hơn không kém. Rồi sau đó, tôi sẽ lại quay về nơi tôi sống một mình, tiếp tục cuộc sống cô độc. Nói tóm lại, đối với tôi, quay trở về nhà chính là một chuyện “vô ích”.

Nhưng phải chăng vì nghĩ là vô ích nên tôi vẫn luôn né tránh việc quay trở về? Liệu tiếp tục thờ ơ và lạnh nhạt có tốt không? Đột nhiên những nghi vấn đó không ngừng nhảy nhót trong tâm trí.

Con người có lẽ là sinh vật dễ bị cuốn vào vòng xoáy bận rộn của những việc đời thường, để rồi khi nhận ra, thời gian đã trôi qua mất rồi. Thực lòng, tôi chưa từng suy nghĩ sâu sắc về cuộc sống như Nietzsche.

Nhưng ngày hôm nay là thứ Bảy. Không làm thêm, cũng không đến trường. Nếu không cần thiết phải dậy sớm, vậy thì cứ thong thả trải qua một ngày mà không cần ra khỏi nhà. Mặc quần áo ngủ suốt cả ngày cũng được.

Một ngày như ngày hôm nay có lẽ là lúc để suy ngẫm lại mọi việc một cách sâu sắc giống Nietzsche. Có lẽ nên thử điều chỉnh lại một chút cảm xúc của bản thân về chuyện gia đình. Thế rồi, đúng lúc tôi mơ màng chuẩn bị chìm vào giấc ngủ một lần nữa thì tiếng chuông cửa vang khắp căn phòng.

Ping-poong!

Ai đấy nhỉ, chắc là có bưu phẩm hoặc thư chuyển đến. Hay là kính áp tròng mà mình mới đặt? Nhưng mình vẫn còn buồn ngủ lắm, thôi cứ coi như không có ai ở nhà đi. Lát nữa chỉ cần xem phiếu thông báo rồi gọi lại là được. Nghĩ thế, tôi quyết định giả vờ là mình không có nhà. Vừa lúc đó, tiếng chuông cửa lại vang lên.

Ping-poong! Ping-poong! Ping-poong!

Chuông cửa kêu liên hồi như thể nhìn thấu suy nghĩ của tôi vậy. Tốc độ ấn chuông khiến tôi liên tưởng đến cách làm vỡ quả dưa hấu[4] trong trò Takahashi Meijin. Tiếng chuông không chút khoan nhượng, kêu liên hồi, vang dội cả căn phòng.

“Vâng! Tôi ra đây! Tôi ra ngay đây nên đừng có ấn chuông nữa!”

“Arisa, tôi tới rồi đây.”

“Lại đến bất thình lình rồi. Tôi chẳng phải bạn gái cũ của anh mà nói ‘Tới rồi đây’… Có chuyện gì thế? À không, tại sao anh lại biết chỗ này?”

“Thì ra em nghĩ tôi là ai khác à. Tôi đã hỏi bà chủ tiệm làm thêm địa chỉ của em.”

Nietzsche dùng ngón tay trỏ gõ cốc cốc vào thái dương và nói.

“Gì cơ, như thế là tiết lộ thông tin cá nhân còn gì!”

“Yên tâm đi. Tôi không dùng vào mục đích xấu đâu. Nhưng có vẻ là một bà chủ hào phóng đấy. Bà ấy đãi tôi trà Matcha và dặn tôi hãy quan tâm tới Arisa.”

Nietzsche cứ thế mang cả đôi giày sờn cũ bước vào phòng.

“Này! Đi vào thì phải cởi giày ra! Đây là lối vào. Rồi, xỏ đôi dép đi trong nhà này vào.”

Tôi lấy ra đôi dép đi trong nhà đặt trong tủ để giày, đặt dưới chân Nietzsche. Nietzsche lầm bầm “Thì ra là có phong tục như thế này à…”, cởi đôi giày đã sờn ra, bước lên nhà, ngồi xuống ghế sô-pha trong góc phòng.

“Arisa à, em không cần phải tỏ ra khách khí quá đâu. À đúng rồi. Em cho tôi một cốc ca cao nhiều kẹo dẻo hoặc trà Matcha được không?”

Trong bộ quần áo phông vì vừa mới thức dậy, tôi ngồi xuống sàn, đối mặt với Nietzsche.

“Không, tôi không trữ sẵn ca cao kẹo dẻo hay trà Matcha đâu. Uống trà bình thường được không?”

“Thế à, vậy thì từ lần sau hãy mua trữ sẵn đi. Ca cao là đồ uống ưa thích của tôi, nhưng Matcha cũng ngon đấy. Một thức uống khá được. Có vị hơi đắng một chút, sau đó dư vị đọng lại trong miệng cũng không tồi, ngọt nữa. Ôi, tôi muốn nhanh chóng được uống Matcha quá.”

“Tôi biết rồi. Lần sau tôi sẽ chuẩn bị. Cơ mà anh tha cho bà chủ đi… Kiểu gì cũng sẽ bị hiểu nhầm anh là bạn trai tôi cho mà xem.”

“Yên tâm đi. Tôi thuộc típ người thích những cô gái nóng nảy nhưng lại ngọt ngào với một mình tôi ấy, nên tôi không có ý định gì với em đâu.”

Nietzsche ngồi gật gù, gương mặt tỏ vẻ tự phụ.

“Không, tôi cũng có quyền được lựa chọn đấy.”

“Em cũng đừng thất vọng. Con trai nhiều như sao trên trời mà. Nhưng căn phòng này chật thật đấy…”

Vẫn ngồi trên sô-pha, Nietzsche nhìn một lượt vòng quanh căn phòng. Tường trắng và sàn gỗ màu trắng. Căn phòng chỉ rộng bằng tám tấm tatami thì đúng là chật thật. Nhưng vì có ban công hướng ra phía Nam và cửa sổ lớn nên cảm giác rộng hơn kích thước thực.

Bên trong căn phòng có một giường đơn phủ chiếc chăn màu xanh dương và bộ sô-pha nhỏ màu chàm đặt mua trên mạng, một cái bàn thấp màu trắng toát. Chỉ có một vài đồ điện tử gia dụng đơn giản, có lẽ đối với con gái, đây quả thực là một căn phòng ảm đạm và vô vị.

“Vì tôi sống một mình nên chỉ thế này thôi. Anh nói là anh rảnh, nhưng anh sống ở đâu?”

Tôi vận động cơ thể vẫn còn uể oải vì vừa mới thức dậy, lấy chai trà xanh lục từ trong tủ lạnh, rót ra cốc thủy tinh, đặt lên mặt bàn ở phía trước bộ sô-pha.

“Tôi sống trong một ngôi nhà ở ghép. Trước đây tôi sống chung với bạn, ba người sống cùng một nhà.”

Dứt lời, Nietzsche cầm lấy cốc trà. Tôi ngồi đối diện với Nietzsche, nghe câu nói đó của anh ta, suýt nữa thì tôi phì cả trà ra.

“Nhà ở ghép á? Tức là kiểu nhà gác mái mà những đôi nam nữ ăn chơi cùng vun đắp tình yêu ấy hả?”

“Không, toàn con trai thôi. Em không biết à? Bây giờ những ngôi nhà ở ghép được cải tạo từ các hộ kinh doanh đang rất thịnh hành đấy. Mặc dù toàn con trai ở với nhau nhưng không phải là tôi không quen tiếp xúc với con gái đâu. Bởi tôi đã từng sống với các thánh nữ rồi.”

“Tôi không hiểu rõ lắm những gì anh đang nói đâu…”

Khi anh ta nói ra những điều này, tôi có chút sửng sốt.

Nếu vậy, quả thực tôi vẫn chưa hiểu rõ về Nietzsche.

Tôi có cảm giác mình đã hiểu được chút ít, nhưng ngoài những thông tin có được sau khi tìm kiếm trên Internet, tôi nhận ra rằng mình chẳng biết gì về anh ta cả.

“Nietzsche này, anh đã sống một cuộc đời như thế nào?”

“Tôi ấy à? Đại khái là tôi được sinh ra trong gia đình của một linh mục, nhưng bố tôi qua đời khi tôi còn rất nhỏ. Sau đó tôi được nuôi dưỡng và lớn lên trong vòng tay của các thánh nữ.”

“Các thánh nữ?”

“Là bà, mẹ, bác gái và em gái dễ thương tên là Elizabeth. Tôi đã trải qua cuộc sống được bao bọc bởi toàn là phụ nữ.”

“Nghe giống nam chính trong mấy cuốn Light novel ấy nhỉ, kiểu có một dàn hậu cung. Nếu đặt tên cho cuốn tiểu thuyết này thì chắc sẽ là Em gái tôi dễ thương như vậy đấy.”

“Light novel? Nói chung là tôi đã sống trong khi được phụ nữ vây quanh. Từ nhỏ, tôi luôn cố gắng học tập chăm chỉ, năm 28 tuổi đã trở thành giáo sư đại học. Cuộc đời thiên tài của tôi diễn ra rất thuận lợi. Thế nhưng, tôi không phải dạng mọt sách. Tôi còn ăn mặc khá hợp mốt nữa cơ đấy.”

“Đúng là cuộc đời của thiên tài nhỉ. Nietzsche, ừm… Những quan niệm về triết học là do anh tự nghĩ ra à?”

“Đúng là do tôi tự nghĩ ra, nhưng cũng có thể nói là tôi chịu ảnh hưởng từ người đó.”

“Người đó là ai?”

“Một nhân vật quan trọng có tên là Schopenhauer.”

“Schopenhauer?”

“Đúng thế. Phương châm của tôi là không mua sách tùy hứng, nhưng chỉ riêng sách của Schopenhauer là tôi không thể kiềm chế được. Nhớ những ngày đó ghê.”

“Sao anh lại say mê mua sách của Schopenhauer vậy?”

“Tôi bị ấn tượng mạnh bởi tư tưởng của ông ấy. Tôi có một người bạn, chúng tôi từng có mối quan hệ rất tốt và thường cùng nhau say sưa trao đổi về Schopenhauer.”

“Kiểu bạn đồng hành trong lĩnh vực triết học nhỉ?”

“Kiểu bạn đồng hành yêu âm nhạc thì đúng hơn là bạn đồng hành triết học. Ông ta tên là Wagner.”

“Wagner? Hình như tôi từng nghe cái tên này ở đâu đó rồi.”

“Wagner là nhà soạn nhạc. Chắc em phải có lần nghe thấy bài thánh ca ở lễ cưới rồi đúng không?”

“Nếu được nghe thì có lẽ tôi sẽ nhớ ra. Hẳn là anh thân thiết với Wagner lắm nhỉ?”

Bỗng chốc, gương mặt của Nietzsche thoáng trở nên u ám.

Không biết có phải anh ta không muốn tôi động chạm tới vấn đề này hay không, nhưng trong giây lát, Nietzsche đưa ánh mắt lạnh lẽo nhìn về phía tôi, nói lí nhí.

“Arisa, tôi đã từng thân thiết với Wagner, nhưng bây giờ thì…”

“Đã có chuyện gì vậy?”

“Tôi nhận ra ông ta là một kẻ vô cùng kiêu căng tự phụ. Và đương nhiên tôi chẳng thể nào chịu đựng được điều đó.”

“Kiêu căng tự phụ?”

“À. Ban đầu tôi rất ngưỡng mộ Wagner, chênh lệch tuổi tác giữa chúng tôi khá lớn, tôi từng coi ông ta như một người cha. Nhưng mỗi khi nhìn thấy điệu bộ của ông ta, tôi cảm giác rằng đây không phải là một người làm nghệ thuật mà chỉ là một kẻ thô tục!”

“Nghĩa là sao?”

“Là một người làm nghệ thuật nhưng lại để cho tính kiêu căng chi phối. Với Wagner, điều quan trọng là phải khoe khoang cho người khác thấy rằng bản thân ông ta là một người quan trọng và tuyệt vời, nghệ thuật là phải hào nhoáng như vậy. Chẳng hạn, Wagner tự biên tự diễn những thông tin truyền miệng tốt về bản thân, tâng bốc mình là người giàu có, vì thế tôi dần mất đi thiện cảm dành cho ông ta.”

“Kiểu giấu giếm âm mưu xảo quyệt hòng kiếm lợi cho bản thân ấy hả?”

“Đúng thế, xung quanh Arisa có ai như vậy không?”

“Ừm, kiểu những đứa con gái tỏ ra yếu đuối để thu hút con trai đúng không? Hoặc những kẻ kêu gọi đóng góp từ thiện nhưng lại âm thầm bòn rút?”

“Đại khái là như vậy. Xét cho cùng, Wagner và tôi không có sự đồng điệu trong suy nghĩ.”

Nietzsche cau mày, uống hết cốc trà như để cố gắng kìm nén cơn tức giận đang dâng trào.

Tôi đi tới tủ lạnh, lấy thêm một chai trà, đặt cộp lên bàn.

“Uống nữa không?”

“Cảm ơn. Nhưng ai tự rót người đấy đi. Em không cần phải câu nệ quá đâu.”

Nói đoạn, Nietzsche cầm lấy chai nhựa hai lít bằng một tay, định rót trà ra, nhưng đúng vào lúc đó, âm thanh “Phụt choang!” vang lên, nước trong chai nhựa tràn ra khắp bàn. Nước trà chảy lênh láng trên mặt bàn.

“Trời ơi Nietzsche, anh làm cái gì thế?”

“Xin lỗi, đột nhiên tôi bị giật mình.”

Dứt lời, Nietzsche rút ra một tập khăn giấy từ hộp đựng đặt bên sườn sô-pha, lau sàn như để xin lỗi.

“Khoan đã, dùng khăn giấy thì lãng phí lắm nên anh dùng cái này đi!”

Tôi đưa cho Nietzsche chiếc khăn lau.

Quả thực Nietzsche bị giật mình đột ngột, nhưng nhìn dáng vẻ tinh thần bị dao động đến mức làm đổ chai nước trà, chắc hẳn Nietzsche đã suy nghĩ rất nhiều về người tên là Wagner.

Quả nhiên là dù ở thời đại nào, tính cách con người cũng không thay đổi là bao. Tuy bối cảnh thời đại khác nhau, nhưng mọi người dường như đều lo lắng vì những việc có vẻ giống nhau.

Tôi chợt nhận ra rằng con người đều có một khía cạnh tương đồng là theo đuổi cội nguồn của vạn vật.

“Hình như ở thời đại nào cũng tồn tại những con người giống nhau nhỉ?”

“Đúng thế. Xét cho cùng, tôi không cho rằng cách suy nghĩ và giá trị quan của Wagner là xấu. Con người ấy mà, khi nghĩ rằng cái gì đó là xấu, phần lớn đều xuất phát từ lòng ganh ghét và đố kị. Bởi họ cho rằng đối tượng của lòng ganh ghét và đố kị là xấu, còn phe chống đối lại cái xấu chính là bản thân. Loài người là sinh vật luôn muốn hợp lý hóa bản thân.”

“Phe chống đối lại cái xấu là bản thân?”

Tôi bất giác dừng tay khi nghe thấy câu nói của Nietzsche. Rốt cuộc anh ta nói vậy nghĩa là sao?

“Nghĩ rằng những thứ khiến bản thân đố kị, ganh ghét là xấu, xem việc mình đang làm là tốt, là việc thiện. Đó chính là kiểu suy nghĩ của con người.

Chẳng hạn, những người nghĩ rằng ‘Những kẻ chỉ biết kiếm tiền là xấu, là nhơ bẩn’ thì sẽ có chủ trương ngược lại rằng ‘Cách suy nghĩ không được chỉ biết kiếm tiền là đúng đắn’.

Những người nghĩ rằng ‘Những kẻ tham lam không biết quan tâm tới người khác là rác rưởi’ sẽ có lý lẽ ‘Mình không tham lam, biết suy nghĩ cho người khác, vì thế mình đang sống đúng đắn’.

Khi nghĩ rằng người khác làm gì đó xấu xa, tức là đang đặt bản thân ở phe đối diện, phe chống đối lại cái xấu. Tuy nhiên, những người như thế chẳng thể nào nhận ra được sự thật rằng họ chỉ đang hợp lý hóa bản thân mà thôi.

Áp đặt rằng đó là xấu, tự hợp lý hóa bản thân. Đây chính là việc diễn ra trong cuộc sống hằng ngày. Ví dụ như sở thích về âm nhạc cũng giống như vậy.

Những người nói rằng ‘Những nghệ sĩ đang nổi gần đây thật là xấu xí và quê mùa’ tức là họ đang cho rằng ‘Người không thể trở thành trào lưu như mình là người thông minh và chăm chỉ’.

Bởi phủ định một điều gì đó cũng chính là cách để bao biện rằng việc bản thân đang ở vị trí đối nghịch là đúng đắn.

Phủ định điều gì đó, áp đặt điều gì đó là xấu rốt cuộc cũng là để tự nâng cao giá trị của bản thân thôi.”

Dứt lời, Nietzsche thu gom giấy ăn và chiếc khăn ướt sũng kêu lép nhép, ném vào thùng rác.

Tôi nhặt lấy chiếc khăn từ trong thùng rác, đặt vào giỏ đựng đồ giặt trong nhà tắm.

“Có lẽ tôi hiểu rất rõ điều đó. Trong lớp tôi, những đứa hay tập trung ngồi học thường chê bai bọn ăn mặc lòe loẹt là lũ ngớ ngẩn. Tương tự, những đứa thuộc nhóm ăn mặc lòe loẹt thì ngấm ngầm phủ định những đứa nhìn giống như mọt sách hay say mê truyện tranh là lũ quê mùa u ám, tự xếp cái tôi trơ trẽn vào trong số những người không quê mùa vì phản đối nhóm quê mùa. Kiểu như thế.”

“Việc này diễn ra hoàn toàn tự nhiên. Vì thế, nếu xem xét lại bản thân, ắt hẳn chính mình cũng đã nhiều lần hành xử như vậy. Phù, hết nhiên liệu rồi…”

Đột nhiên Nietzsche thốt lên hết nhiên liệu rồi, sau đó ngồi phệt xuống sàn nhà chỉ vừa mới lau xong, chìm vào trầm mặc.

“Anh sao thế? Hết nhiên liệu cái gì cơ?”

“Từ hôm qua đến giờ tôi chưa ăn gì cả…”

“Gì cơ, nghe như mấy đứa con gái còn trong độ tuổi dậy thì đang ăn kiêng hay than thở vậy…”

“Không, tôi đói bụng, Arisa có cái gì ăn được không?”

“Xin lỗi, nhà tôi không có gì cả, chỉ có kẹo cao su với cả kẹo ngậm thôi.”

“Thế à…”

“Được rồi, để tôi đến cửa hàng tiện lợi ở gần đây, hoặc ra cửa hàng bánh mì ở phía tòa nhà thị chính mua cho anh nhé?”

“Bánh mì? Bánh mì ở cửa hàng đó có ngon không?”

“Tôi không biết là có hợp khẩu vị của anh không nhưng tôi thấy ngon.”

“Thế à, vậy thì đến ngay cửa hàng bánh mì thôi! Nhanh nào!”

Đột nhiên Nietzsche lại trở nên khỏe mạnh, nhanh nhẹn lao ra ngoài sảnh. Tại sao ngay từ sáng sớm đã tất bật thế này? Rõ ràng là tôi định tận hưởng thong thả ngày nghỉ hôm nay, nhưng vì Nietzsche đến nên kế hoạch đảo lộn hết cả, chuyển thành một buổi sáng vô cùng náo nhiệt.

Để có thể theo kịp Nietzsche, tôi vơ vội lấy chìa khóa nhà và ví rồi chạy ra khỏi nhà, đương nhiên là trong bộ dạng mặc quần áo ngủ.

Ra đến bên ngoài, trước mắt tôi là bầu trời còn chút tàn dư của sắc màu trắng xóa chưa được màu xanh bao phủ toàn bộ, một màn trời màu nhạt đang trải rộng tới tận chân trời.

Trên dãy núi xa xa bao quanh thành phố, những áng mây trắng lững lờ trôi, khiến người nhìn có cảm giác như ngọn núi ấy đang ngáp một cái thật dài.

Tiếng kêu của chim bồ câu và tiếng hót líu lo của chim sẻ báo hiệu buổi sáng đã bắt đầu. Từng ngóc ngách bên trong ngõ hẻm của con phố vẫn chưa sẵn sàng bừng tỉnh. Tiếng nước tưới làm ướt từng viên gạch lát trên đường. Tiếng muôi gỗ nhỏ va vào thành xô. Tiếng động cơ tĩnh lặng của những chiếc xe ô tô chạy trên đường lớn. Tất cả như để đánh thức cả con phố đang chìm trong giấc ngủ.

Tôi và Nietzsche cùng nhau đi bộ vào khoảnh khắc sáng sớm của Kyoto, khi tiết trời hẵng còn mát mẻ và khiến con người ta cảm giác có gì đó nhẹ nhàng mà êm ái.

Từ căn nhà nơi tôi sống một mình đến tòa thị chính, có một nơi rất rộng lớn gọi là Hoàng cung Kyoto. Đây là công trình kiến trúc nơi những thế hệ hoàng thất kế tiếp nhau trú ngự. Khoảng không gian rộng lớn bao gồm cả Hoàng cung Kyoto còn được gọi là Ngự uyển Kyoto.

Ngự uyển Kyoto trải rộng giữa ga Imadegawa và ga Marutamachi. Thoạt nhìn từ bên ngoài, Ngự uyển giống như một khu rừng, nhưng đi vào bên trong lại có hồ nước và con đường lát gạch rất đẹp, bên trên rải đầy sỏi trắng. Khung cảnh ấy khiến người nhìn cảm thấy tự do. Không gian bên trong hoàn toàn khác với tưởng tượng nếu nhìn từ bên ngoài, một không gian được chăm chút trải rộng mênh mông.

Chúng tôi đi qua con đường nằm ở phía Nam Ngự uyển Kyoto, hướng đến cửa hàng bánh mì nằm bên cạnh tòa thị chính.

Trên con phố Maruta nằm ở phía Nam Ngự uyển Kyoto, hàng cây mọc sum suê khẽ rung rinh lay động, tiếng chim hót líu lo, tự do như thể chẳng hề để tâm tới bất kỳ ai.

“Arisa, chúng ta tiếp tục câu chuyện còn đang dang dở lúc nãy chứ?”

“Câu chuyện về cái xấu và cái tốt ấy hả?”

“Đúng vậy, câu chuyện về cái xấu liệu có hợp với một buổi sáng trong lành thế này không nhỉ?”

“Không sao đâu. Ngược lại tôi có thể lắng nghe với tâm trạng rất tốt.”

“Vậy à, thế thì tôi sẽ nói thêm một điều nữa về cái xấu mà khi nãy chúng ta vừa nhắc tới.”

Nietzsche rào trước, hít thở sâu, sau đó bắt đầu nhẹ nhàng cất lời.

“Trước đây tôi cũng có nói rồi. Trong thế giới tự nhiên ngoài kia, kẻ mạnh ăn thịt kẻ yếu là điều đương nhiên. Kẻ yếu sẽ thối rữa, còn kẻ mạnh tiếp tục sinh tồn.

Nhưng tại thế giới của con người, việc kẻ mạnh sống sót và kẻ yếu chết đi bị coi là vô lý.

Sinh vật hiền dịu ngay cả với kẻ yếu chính là con người.

Ví dụ ở thế giới con người, khiến người khác bị thương là việc xấu. Tuy nhiên, trong thế giới hoang dã ngoài tự nhiên, việc loài vật yếu bị loài mạnh hơn ăn thịt là bình thường, là việc xảy ra như cơm bữa vậy.

Thế thì tại sao trong thế giới con người, chúng ta lại không được làm người khác bị thương?

Nếu xét trên góc nhìn hiện đại, có lẽ nguyên nhân lớn nhất là bởi con người đang tham gia vào xã hội.

Ngay từ thời khắc được sinh ra, chúng ta đã tham gia vào xã hội. Tham gia vào xã hội tức là phải tuân thủ trật tự và quy tắc. Nếu tuân thủ trật tự sẽ có lợi. Nhờ vào trật tự và quy tắc, an toàn của con người sẽ được đảm bảo. Vì thế nó hoàn toàn khác với quy luật con mạnh ăn thịt con yếu của thế giới hoang dã.

Tóm lại, nhờ trật tự và quy tắc, con người có thể bảo đảm an toàn cho bản thân, ít nhất là cũng an toàn hơn so với thế giới hoang dã.

Ngược lại, để bảo vệ sự an toàn cho bản thân, mỗi người đều phải biết tuân thủ luật lệ.

Tuy nhiên, con người cũng là sinh vật sống. Bên trong sinh vật sống tồn tại cái gọi là ý chí hướng đến sức mạnh. Không chỉ có sinh vật sống, vạn vật trong thế giới tự nhiên hoang dã ngoài kia cũng sở hữu ý chí hướng đến sức mạnh.”

“Ý chí hướng đến sức mạnh?”

“Đúng thế. Trên thế giới này, ý chí hướng đến sức mạnh sẽ luôn tồn tại, đối kháng không ngừng nghỉ, luôn luôn tấn công lẫn nhau.

Nếu em thắc mắc không biết việc đó là như thế nào, vậy thì hãy thử tưởng tượng đến hồ nước không được bàn tay con người chăm sóc. Trong hồ nước đó, bèo hay các loại tảo sẽ sinh sôi. Chúng dần sinh trưởng mà không màng tới bất kỳ thứ gì khác.

Tất cả các sinh vật đều được trang bị bản năng phát huy sức mạnh ở mức độ tối đa để hướng đến sự sống, được trang bị ý chí để trở thành một sinh vật ngày càng mạnh hơn.

Như thế được gọi là ý chí hướng đến sức mạnh. Ý chí hướng đến sức mạnh chính là phát huy sức mạnh bản thân có được ở mức độ lớn nhất, trở nên mạnh hơn so với bây giờ.”

“Tôi hơi hiểu rồi.”

“Mọi người đều sở hữu ý chí mong muốn trở nên mạnh hơn. Và sự mạnh mẽ ấy không chỉ mang ý nghĩa sức mạnh cơ bắp mà bao gồm cả những thứ liên quan đến giá trị của bản thân con người như chỗ đứng, quyền lực, danh tiếng hay tiền bạc.”

“Kiểu những thứ khiến bản thân ở vị trí cao hơn người khác à?”

“Đúng thế. Và câu chuyện này vẫn còn tiếp diễn. Em có nhớ khi nãy tôi đã nói ý chí hướng đến sức mạnh sẽ không ngừng tấn công lẫn nhau không?

Bây giờ tôi sẽ giải thích cho em đây.

Hãy nghĩ về câu chuyện hồ nước không được bàn tay con người chăm sóc mà tôi nói khi nãy. Thử giả định tảo sẽ phát huy toàn bộ sức mạnh, sinh sôi nhiều tới mức lấp đầy hồ nước. Em nghĩ chuyện gì sẽ xảy ra nếu thả những con cá có thể ăn tảo vào trong hồ đó?”

“Lượng tảo sẽ giảm đi vì bị cá ăn mất?”

“Đúng thế. Cá sẽ ăn tảo, lượng tảo giảm đi đúng không? Vậy thì em nghĩ tảo có bị tiêu diệt hoàn toàn hay không?”

“Tôi nghĩ là còn tùy thuộc vào số lượng cá nữa. Nếu cho một lượng lớn cá vào, có lẽ có thể tiêu diệt toàn bộ đám tảo. Nhưng chẳng phải là không nên cho một lượng lớn cá vào sao?”

“Đúng vậy. Cá sẽ ăn tảo, nhưng với một số lượng cá và tảo nhất định, ta sẽ có được sự cân bằng. Đó chính là kết quả tranh đấu lẫn nhau giữa ý chí hướng đến sức mạnh mà tảo sở hữu và ý chí hướng đến sức mạnh mà cá sở hữu. Ở một mức độ nào đó, kết quả này sẽ được cân bằng, không có gì bất thường xảy ra. Đó chính là cách mà ý chí hướng đến sức mạnh thường xuyên đấu tranh lẫn nhau.”

“Cái đó giống như là đấu tranh quyền lực ấy nhỉ?”

“Đúng thế. Kết quả của xung đột lẫn nhau giữa sức mạnh và sức mạnh, ở một mức độ nào đó sẽ là hội tụ. Ý chí hướng đến sức mạnh này không chỉ giới hạn trong sinh vật.

Chẳng hạn như chiến tranh giữa các quốc gia trong Tam Quốc Chí. Hoặc cũng có thể nói rằng giữa gan và rượu có cuộc tranh đấu lẫn nhau về ý chí hướng đến sức mạnh. Mối quan hệ giữa vi-rút và chức năng miễn dịch cũng giống như vậy.”

“Xét về sức mạnh của gan và rượu, nếu sức mạnh gan lớn, vậy thì có thể kháng được rượu, ngược lại nếu sức mạnh của gan yếu thì sẽ thua sức mạnh của rượu, bị rượu nuốt chửng đúng không?”

“Đúng vậy. Vì thế, để nâng cao sức mạnh của gan, con người sử dụng đến sức mạnh của nghệ hoặc thuốc bổ gan Heparize.

Và thế giới này ngập tràn các cuộc tranh đấu lẫn nhau giữa những ý chí hướng đến sức mạnh. Dù có rắc rối gì xảy ra, hoặc là có sự thay đổi lớn lao đi nữa, kết cục cũng sẽ quay trở về trạng thái cân bằng tại một điểm cân bằng. Arisa đã có trải nghiệm nào như vậy chưa? Tình trạng này xảy ra chính là nhờ vào ý chí hướng đến sức mạnh.”

Đi đến ngã tư giao giữa Marutamachi và Kawaramachi, có vài quán giải khát và cửa hàng ăn uống xếp san sát nhau, từng dãy nhà trong con phố nom có vẻ náo nhiệt.

Đây là con đường tôi thường xuyên lui tới. Tôi băn khoăn không biết những cửa hàng xếp san sát nhau này có phải là kết quả của rất nhiều xung đột giữa các ý chí hướng đến sức mạnh hay không.

Nghĩ vậy, ngay đến cả dãy phố mà tôi từng ngắm nhìn đến mòn mắt cũng trở thành một sự tồn tại mang ý nghĩa sâu sắc.

“Tôi chưa từng có cách nghĩ như thế.”

“Trên thế giới này có rất nhiều loại sức mạnh đang cuộn xoáy.

Tôi không nói rằng hãy tôn thờ và đặt lòng tin tuyệt đối vào sức mạnh tâm linh.

Chẳng hạn, thủy triều dâng lên do lực hút của Mặt trăng cũng giống như vậy. Nước biển bị hút do lực hút của mặt trăng, mực nước thay đổi. Tuy nhiên, nước biển trên Trái đất này đều không phải chỉ chịu sự chi phối của Mặt trăng. Cây cối cũng vậy, chúng không bật lên khỏi mặt đất và bị Mặt trăng kéo đi. Kết quả đối kháng giữa trọng lực của Trái đất và lực hút của Mặt trăng chính là như vậy.

Tương tự, có rất nhiều sự việc, hiện tượng là kết quả của sự đấu tranh lẫn nhau giữa các loại ý chí hướng đến sức mạnh. Kết quả này sẽ không vượt quá điểm cân bằng. Mọi thứ đều không vượt quá kết quả của sự tranh đấu lẫn nhau giữa các loại ý chí hướng đến sức mạnh. Vì thế, quả thực là một cách nhìn sai lệch nếu có kết quả gì đó không tốt, con người lại đổ mọi tội lỗi và trách nhiệm lên người khác. Đó quả thực là cách nhìn sai lệch.”

“Tức là dù có chuyện chán ghét đi nữa cũng đều do lỗi của ý chí hướng đến sức mạnh nên hãy tiếp nhận, coi đó là chuyện không thể tránh khỏi à?”

“Đúng thế, em có còn nhớ câu chuyện về vòng luân hồi vĩnh cửu mà tôi nhắc đến lúc trước không? Trong cuộc đời này, dù có xảy ra chuyện khổ sở đến đâu cũng đừng kháng cự lại mà hãy tiếp nhận. Nếu có thể thì hãy nghĩ rằng bản thân muốn như vậy.

Và có một điểm quan trọng. Chính là đừng kìm hãm sức mạnh, đừng xấu hổ hay ngần ngại.”

Nietzsche nắm tay và đưa ra trước ngực, nói rất mạnh mẽ với vẻ tràn đầy sinh khí.

“Đừng kìm hãm sức mạnh? Đừng xấu hổ?”

“Đúng thế. Giống như tôi đã nói khi nãy, ý chí hướng đến sức mạnh tức là muốn trở nên mạnh mẽ hơn! Chính là ý chí muốn phát huy khả năng của bản thân với sức mạnh lớn nhất! Nói tóm lại là ý chí muốn thử thách vượt lên trên cái tôi, thử thách không giới hạn với khả năng của bản thân.

Ý chí hướng đến sức mạnh chính là có quyết tâm và nghị lực mạnh mẽ giống như tay vợt Shuzo Matsuoka hay cầu thủ Keisuke Honda vậy.”

“Shuzo Matsuoka, Keisukc Honda?”

“Đúng thế, Arisa. Em đã hiểu được đó là cảm giác như thế nào chưa?”

“Cả hai người đó đều khiến người khác nghĩ rằng họ có tinh thần quyết tâm vô cùng mạnh mẽ đúng không?”

“Đúng vậy. Khi làm việc gì đó mà không nhận được kết quả xứng đáng, hay phải chịu đựng những điều vô lý, ta sẽ dần biến thành một kẻ ôm mối hận thù và ghen tức, hay còn gọi là lòng căm thù và ganh ghét của kẻ yếu đối với kẻ mạnh. Tôi đã nói về khái niệm này với em rồi. Ta tích tụ bất mãn vì ‘Dù cố gắng thế nào cũng vô ích’ hay ‘Thế giới này quá tầm phào và vô nghĩa’, rồi dần áp lối suy nghĩ thờ ơ và lãnh đạm vào mọi thứ.

Có một điểm tôi muốn em chú ý ở đây. Đó là tuyệt đối không được nghĩ rằng ‘Chỉ cần cố gắng thì sẽ được báo đáp’ hay ‘Sợi dây kết nối với bạn đồng hành mới là vật quý giá nhất trên đời’. Nói thẳng ra thì những quan niệm này chỉ là trò bịp bợm, không hơn không kém. Bởi lúc này, kẻ yếu chỉ đang hợp lý hóa bản thân mà thôi.

Nếu nói bằng cảm nhận và đánh giá của tôi, đó chính là hành động coi những quan niệm khiến bản thân cảm thấy thoải mái là đúng, là sự thật.

Chúng ta thường nhận định những điều khiến bản thân cảm động là sự thật, là đúng đắn. Nhưng thực tế thì không phải tất cả đều đúng. Bởi cũng có trường hợp ta chỉ đang lựa chọn những ý kiến có vẻ tốt với bản thân mà thôi.”

“Nghĩa là thế nào?”

“Vì khiến mình cảm động nên nó là tốt. Không phải tất cả đều như vậy. Chẳng hạn, tôi sẽ lấy ví dụ về một vị giám đốc nêu ra phương châm làm việc rất tuyệt vời. Và giả sử câu nói của vị giám đốc đó khiến Arisa cảm động.

Vì cảm động mà nghĩ rằng đây là một người tuyệt vời. Nhận định này không phải lúc nào cũng đúng.

Cũng có trường hợp chỉ là ta thấy cảm động với câu nói khiến mình thoải mái và nhẹ nhõm, và vì thế tự mình cho rằng chính điều này mới là sự thật.

Cảm động là một cảm xúc đẹp đẽ, tuy nhiên điều khiến bản thân cảm động có đẹp hay không, con người chẳng thể nào biết được. Vì thế, quá dễ dàng tin vào một điều gì đó cũng có lúc biến thành một hành động nguy hiểm. Chẳng phải không ít người coi bài phát biểu của một tên độc tài hay phương châm làm việc do giám đốc của một công ty tham nhũng đưa ra là tuyệt vời hay sao?”

“Tôi từng nghĩ rằng cảm động chắc chắn là thứ cảm xúc đẹp đẽ vì đó là khi con tim rung động.”

“Tôi không phủ định toàn bộ mọi loại cảm động. Nhưng con người thường ghi nhớ cảm giác cảm động đối với những câu nói dễ nghe và phù hợp với suy nghĩ của bản thân. Đồng thời, cũng có người chỉ lắng nghe những điều có vẻ tốt đối với bản thân, trong khi không chịu đối mặt với hiện thực.”

“Tóm lại, dù có nói là cảm động thì cũng có nhiều nhân tố dẫn đến cảm động nhỉ?”

“Đúng vậy. Cảm động là thứ cảm xúc không rõ ràng. Tuy nhiên, trong đó cũng có loại cảm động mà con người nên theo đuổi. Tôi đã nói với em lúc trước rồi đấy. Loại cảm động mà ta nên theo đuổi khi còn sống và tồn tại là ý chí hướng đến sức mạnh, khiến sức mạnh của bản thân ở mức lớn nhất, loại cảm động mà con người cảm nhận được khi khả năng của bản thân được phát triển, được lớn lên.”

“Loại cảm động mà con người cảm nhận được khi khả năng của bản thân được phát triển?”

“Đúng thế. Không ngừng thách thức khả năng của bản thân, và chính khi khả năng của bản thân được phát triển, ta sẽ cảm động, à không, niềm hạnh phúc tột bậc sẽ tới với ta. Chẳng phải Arisa cũng từng có trải nghiệm như vậy rồi hay sao? Trải nghiệm có được khi em không ngừng thử thách để khả năng của bản thân được phát triển.

Chẳng hạn tôi nói về xe đạp nhé. Khi còn nhỏ em đã tập đi xe đạp đúng không? Ban đầu là gắn thêm bánh xe hỗ trợ, tiếp theo nhờ ai đó giữ phần đuôi xe. Bước cuối cùng là khi em có thể tự mình đi xe đạp.

Khi đó em cảm thấy thế nào? Em có thấy hạnh phúc đến mức giống như có vô vàn ánh hào quang đang nhảy múa trong tim không?

Mình làm được rồi! Thật là tốt khi mình đã cố gắng. Mình đã có thể đi xe đạp được rồi! Chính là niềm hạnh phúc ấm áp giống như tận sâu trong trái tim đang rung lên từng nhịp, thật rộn ràng.

Dần mở rộng khả năng của bản thân sẽ tạo ra niềm hạnh phúc tột bậc.”

“Niềm hạnh phúc tột bậc à? Quả thực tôi đã rất hạnh phúc khi thấy khả năng của bản thân tăng lên. Quãng thời gian mới bắt đầu tham gia câu lạc bộ ngoại khóa, tôi đã vô cùng vui sướng khi thời gian chạy của mình dần ngắn lại. Thậm chí có lúc tôi còn tưởng như đột nhiên chung quanh trở nên bừng sáng, tôi cảm động vì mình đang được sống.”

“Đúng thế. Để vượt qua cái tôi, sẽ có lúc ta cảm thấy khổ sở, nhưng cũng có thể cảm nhận được niềm hạnh phúc tột bậc.

Con người thường coi việc trở nên thờ ơ, lạnh nhạt, đắm chìm vào cái tôi không có tham vọng là vui vẻ, thoải mái. Phải chăng bởi nếu nghĩ như vậy, họ có thể tồn tại mà không bị tổn thương dù có vấp phải thất bại? Có thể hợp lý hóa cái tôi không thể cố gắng chăng?

Tự đưa ra ám thị cho bản thân rằng ‘Vì vốn dĩ không có tham vọng nên không có được thứ mình muốn cũng chẳng sao cả’. Sống mà không thử thách, sống mà không có ý niệm phê bình hay chỉ trích xung quanh. Nếu từ tận sâu trong trái tim muốn như vậy thì đúng là cũng không sao. Tuy nhiên, với cách sống như thế, liệu có thể có được cảm giác thỏa mãn từ tận sâu trong trái tim không?

Tôi nghĩ như thế này. Dù những khổ sở có lặp đi lặp lại, hãy cứ không ngừng phá đi vỏ bọc của bản thân, tiếp tục thử thách chính mình. Chẳng phải có một loại hạnh phúc chỉ có được khi con người làm những việc như vậy hay sao? Và chính niềm hạnh phúc có được lúc ấy mới là niềm hạnh phúc tột bậc.

Niềm vui và hạnh phúc, thoạt nghe tưởng rằng giống nhau, tuy nhiên lại có sự khác biệt. Nói tóm lại, con đường vui vẻ và con đường hạnh phúc là hai thứ khác nhau.”

“Con đường vui vẻ và con đường hạnh phúc là khác nhau…”

“Đúng thế. Khi có điều gì vướng mắc hay băn khoăn, chỉ cần tự hỏi bản thân là được. Bây giờ, mình đang băn khoăn vì muốn chọn con đường vui vẻ à? Hay là, mình đang băn khoăn vì muốn chọn con đường có hạnh phúc? Lúc này, chỉ cần chọn con đường hạnh phúc là được.”

“Cũng có khi chỉ vì muốn được vui vẻ nên tự lừa gạt chính bản thân rằng cách lựa chọn này mới là con đường đúng đắn nhỉ?”

“Đúng thế. Khi lựa chọn con đường bản thân sẽ bước tiếp, không cần tới những lời bao biện. Trở nên nghiêm túc với cuộc đời mình, sống thật chăm chỉ và cần cù, tuyệt đối chẳng có gì đáng xấu hổ.”

“Tôi hiểu điều Nietzsche đang nói đây. Nhưng nếu nhiệt tình cố gắng, sau đó thất bại thì hẳn sẽ bẽ bàng lắm. Kể cả không thất bại cũng sẽ bị coi là người nhiệt tình thái quá, thật xấu hổ vô cùng.”

“Arisa, tôi đang nói đến chuyện sống tự do mà không cần bận tâm tới suy nghĩ của người khác. Dù có những việc không thuận theo ý muốn cũng đừng tìm cách bao biện buộc bản thân phải hiểu khác đi. Không cần phải một mực tuân theo những điều đẹp đẽ cũng như giấu giếm mong muốn của bản thân. Một khi thành thực khao khát thứ mình muốn, hãy trở nên đơn thuần hơn nữa, giống như trẻ con ấy. Vậy là đủ.

Theo đúng như ý chí hướng đến sức mạnh, việc chúng ta khao khát sức mạnh, quyền lực không hề xấu mà hoàn toàn tự nhiên. Muốn chạy nhanh hơn mọi người, muốn kiếm được nhiều tiền, muốn được mọi người khen ngợi, muốn được yêu mến, muốn sống trong chung cư cao tầng, muốn được đắm chìm trong cảm giác ưu việt hơn người khác. Rốt cuộc suy nghĩ như thế thì xấu ở đâu? Suy nghĩ như vậy gây ra tội ác với ai đó à? Thay vì giả vờ bản thân không có tham vọng, không quan tâm tới cuộc đời, thì chỉ cần sống một cách tham lam là được. Trở thành người không có tham vọng chỉ vì mong muốn bảo vệ cái tôi, như thế quả là đáng tiếc.

Cuộc đời này không có ý nghĩa gì hết. Đừng than thở vì nó không có ý nghĩa, mà thay vào đó, chính bởi nó không có ý nghĩa nên hãy sống thật tự do.

Tôi nghĩ rằng người luôn coi trọng bản thân quá mức sẽ trở nên suy yếu vì chính những coi trọng quá mức đó. Đừng quá coi trọng bản thân, đừng bảo vệ bản thân quá mức. Khắc sâu trong tim rằng, chỉ vì quá coi trọng bản thân nên mới khiến mình trở nên suy yếu, để từ đó có thể tiếp nhận những sự việc nghiêm trọng.”

Trong lúc hoàn toàn nhập tâm lắng nghe câu chuyện của Nietzsche, chúng tôi đã đi quá cửa hàng bánh mì. Vì muốn nghe tiếp nên tôi không nói gì với Nietzsche. Tôi quyết định băng qua Temachidoori, nơi có ngôi chùa Honnouji đang được xây dựng lại, đi đường vòng để đến cửa hàng bánh mì. Tôi biết rằng như thế là có lỗi với Nietzsche đang vô cùng đói bụng, nhưng vì càng lắng nghe câu chuyện của Nietzsche, lòng tham trong tôi càng cuộn trào mạnh mẽ.

Từ khi thay đổi tâm trạng tại ngôi đền cắt duyên, cho đến khoảnh khắc nguyện cầu được gặp gỡ với một cái tôi mới, tôi đã cảm thấy trong hành động ấy có gì đó đáng xấu hổ. Có hai cái tôi tồn tại ở tận sâu bên trong tâm hồn. Một cái tôi nghĩ rằng nên thành thật với mong muốn của bản thân, muốn cuộc đời trở nên tốt đẹp hơn. Một cái tôi khinh miệt cái tôi kỳ vọng cuộc đời mình sẽ trở nên tốt đẹp hơn nếu thành tâm nguyện cầu. Rõ ràng kỳ vọng cuộc đời được tốt đẹp hơn tuyệt nhiên chẳng phải là việc xấu với bất kỳ ai, nhưng lại tự phê phán và chỉ trích chính mình. Tôi từng có thói quen như vậy đấy.

Rốt cuộc thì là vì cái gì mà ta tự chỉ trích bản thân? Trước khi bị tổn thương vì nhận phải chỉ trích từ người khác, ta tự chỉ trích chính mình. Hẳn đây là một cách tự vệ, cố làm dịu đi dù chỉ là một chút những tổn thương mà mình có thể phải chịu đựng.

Trước khi trở nên tham lam, con người có thói quen tự phê phán chính mình, giết chết cảm xúc của bản thân để không bị tổn thương. Đó là thói quen không dám nhìn thẳng vào vấn đề, chọn cách trốn tránh để không phải chịu đau đớn, thói quen làm sinh sôi cảm giác thiếu tự tin, thói quen phủ định cái tôi vì tự ý thức quá nhiều.

Có lẽ nào bởi sợ phải thừa nhận mong muốn thành thực của bản thân, sợ phải đối diện thẳng thắn với cảm xúc của mình nên tôi mới trốn tránh gia đình và không trở về nhà.

“Có lẽ tôi đã hiểu phần nào câu chuyện mà Nietzsche đang nói. Khi thất bại, ta ép bản thân nghĩ rằng mình không thể làm được. Khi gặp chuyện gì khiến bản thân thất vọng, ta trở thành kẻ nhát gan đến mức tự cho rằng việc đó không dành cho mình.

Quá sợ hãi bị tổn thương, ta đóng chặt mong ước thành thực của bản thân, dần dần trở thành kẻ nhát gan. Tôi hiểu đấy.”

“Đúng vậy. Tự cảm thấy mình thật đáng thương, dần khiến bản thân rơi vào suy nghĩ mình không thể làm được. Hay nói cách khác, con người nghĩ rằng hạnh phúc không chịu tới bên họ. Có lẽ đó là nguyên nhân khiến con người nghĩ rằng họ chẳng thể hạnh phúc, rằng dù thế nào đi nữa cũng chỉ là một cá thể không có tư cách để trở nên hạnh phúc.

Kết cục, con người chẳng thể nào chạy trốn khỏi cuộc đời mình. Lúc này, chỉ còn cách tự vượt qua chính mình và bước tiếp.

Có rất nhiều con đường và phương pháp để chiến thắng trở ngại. Việc của em là phải tìm ra. Hãy cố gắng hết sức để làm được việc đó.”

Phải tự mình tìm ra à?

Tôi không thể chạy trốn khỏi cuộc đời mình, nhưng lại chẳng thể tự mình bước đi. Chỉ là sống mà không mang ý thức đặc biệt, coi tất cả là lẽ đương nhiên phải thế. Thực là một câu chuyện mỉa mai.

Dù bị đặt trong hoàn cảnh cay đắng đến đâu, dù phải một mình gặm nhấm nỗi buồn chẳng thể tâm sự với người khác, đó vẫn là con đường tôi phải đi ở hiện tại. Tôi chỉ còn cách tự mình bước đi, tiến lên và khám phá con đường ấy.

“Arisa à…”

“Gì cơ?”

“Vẫn chưa đến à… Tôi chỉ còn sót lại một chút sức lực thôi, đói bụng sắp chết rồi.”

“Á! Tôi hoàn toàn quên khuấy mất. Xin lỗi, xin lỗi. Đi hết con đường có mái vòm của khu mua sắm Sanjo Meitengai này là tới rồi!”

“Thế à, chỉ cần đi hết con đường mái vòm này là tới à?”

Không biết có phải vì quá đói bụng hay không, Nietzsche không hề nhận ra chúng tôi đã đi đường vòng.

Chúng tôi đi xuyên qua khu phố mua sắm hẵng còn chìm trong yên lặng, những cánh cửa vẫn đang đóng im lìm. Kyoto là thành phố nổi tiếng vì người dân ưa chuộng đồ ăn truyền thống Nhật Bản. Nhưng có một điều ngoài dự đoán, đó là Kyoto tiêu thụ lượng bánh mì nhiều nhất Nhật Bản, mọi người đều thích bánh mì. Kyoto có rất nhiều cửa hàng bánh mì, và cửa hàng này cũng nằm trong chuỗi cửa hàng nổi tiếng ở Kyoto.

Bước vào trong cửa hàng, mùi hương quyến rũ của bánh mì nướng bơ lan tỏa nơi đầu mũi, kích thích cảm giác thèm ăn. Tôi bất giác nuốt nước bọt.

“Ồ…”

“Ừ, nhìn ngon nhỉ.”

“Em bảo tôi nên ăn loại nào ở cửa hàng này thì ngon?”

Không một chút băn khoăn, tôi ngay lập tức lấy túi bánh sandwich được đặt ở gần cửa ra vào, đưa cho Nietzsche.

“Anh nên ăn thử túi bánh này. Bộ đôi sandwich trứng ốp-la bông xốp và sandwich thịt bò chiên xù giòn rụm. Cái nào cũng đáng để thưởng thức, bộ đôi tuyệt vời!”

Nietzsche dùng tay cuốn tóc mái. Chắc là đang phân vân nên xem chọn bánh nào.

“Loại nào nhìn cũng ngon. Được rồi, Arisa. Tôi thấy túi bánh này chắc là ngon đấy, mà bánh mì ở đằng kia nhìn cũng có vẻ ngon nữa…”

“Được đấy, anh có mắt nhìn gớm nhỉ. Tôi cũng muốn khuyên anh nên ăn cái bánh đó. Được rồi, thế giờ mình mua vài cái rồi chia nhau đi.”

“Ý kiến hay đấy. Làm như vậy đi.”

Chúng tôi đứng trong cửa hàng ngào ngạt hương thơm của bánh mì, lựa chọn bữa sáng, nào là cái này nhìn ngon nhỉ, cái kia nhìn cũng ngon nốt. Lâu lắm rồi tôi mới ăn sáng cùng ai đó.

Chiếc đồng hồ nhỏ treo trong cửa hàng chỉ tám giờ rưỡi sáng.

Ngày hôm nay mới chỉ bắt đầu thôi. Thành phố bên ngoài cửa hàng mà chúng tôi đang ngắm nhìn cũng dần chuyển động từng chút một, như thể đang chuẩn bị sẵn sàng để bắt đầu một ngày mới, ngày hôm nay.

Nếu sống mà không mang nhiệt huyết, thế giới của bản thân sẽ bị lòng đố kị chi phối

Khung cảnh thời tiết bên ngoài cửa sổ đẹp đến mức hoàn toàn phù hợp với câu nói tháng Năm là tháng của tiết trời tươi sáng. Hôm nay là ngày cuối cùng của tuần lễ vàng.

Trong tuần lễ vàng, việc làm thêm tại cửa hàng bán đồ đặc sản vô cùng bận rộn, ngày nào tôi cũng luôn tay luôn chân. Thi thoảng tôi cũng nghĩ tới việc quay trở về nhà, nhưng vì mẹ tôi có nói rằng sẽ đi du lịch Đài Loan với bà nên tôi quyết định ngoan ngoãn ở lại nhà trọ.

Vào ngày cuối cùng của tuần lễ vàng, tôi lười nhác nằm xem các bài đăng trên mạng xã hội bằng điện thoại.

Vì là kỳ nghỉ tuần lễ vàng nên dòng thời gian chia sẻ trạng thái trên mạng xã hội cũng trở nên rộn ràng. Hầu hết mọi người đều đến hồ Biwa, tham gia tập luyện ở câu lạc bộ ngoại khóa, rồi thì hẹn hò với người yêu. Tràn ngập các bài đăng về kỳ nghỉ trọn vẹn của rất nhiều người.

Đôi khi tôi thắc mắc tại sao người ta lại đăng tải những nội dung này. Vì họ đi chơi đâu đó nên mới chụp ảnh và đăng lên mạng xã hội? Hay là vì quá muốn đăng lên mạng xã hội nên mới lên kế hoạch đi chơi? Đôi khi, tôi không biết nguyên nhân thực sự là gì nữa.

Dĩ nhiên, nếu tôi hỏi bạn bè điều này, chắc chắn sẽ nhận được câu trả lời là “Đương nhiên vì mình đi chơi nên mới đăng lên chứ!” Nhưng có lẽ chính bản thân những người ấy cũng không nhận ra mong muốn đi chơi ở địa điểm có thể chụp ảnh và đăng lên mạng xã hội đang ngầm cuộn trào bên trong họ.

Cũng giống chuyện con gà có trước hay quả trứng có trước, chẳng thể nào đưa ra kết luận được, nhưng đôi khi tôi cứ bị cuốn vào những thắc mắc như thế.

Và đối diện trước mặt tôi, Nietzsche ngồi một mình trên sô-pha, đắm chìm vào trò chơi điện tử trên điện thoại.

Có vẻ Nietzsche đang điên đầu vì kế hoạch đưa ra phần mềm mới trong kỳ nghỉ tuần lễ vàng. Nhưng chắc bởi không thể nảy ra ý tưởng gì hay ho nên anh ta quyết định đi chơi cho đến khi có ý tưởng gì mới lạ ập đến. Thế là anh ta đến nhà tôi.

Có lẽ Nietzsche đến nhà tôi chơi không phải vì “Đường truyền Wifi tại khu nhà ở ghép kém lắm”, mà anh ta đến nhà tôi để sử dụng Wifi thì đúng hơn ấy.

Đột nhiên, chuông điện thoại của Nietzsche vang lên.

“Alo, ồ, là cậu à. Lâu lắm không nói chuyện.”

“Hả, ở gần đây á? Thế để tôi đến chỗ cậu bây giờ luôn.”

Nietzsche mà cũng được ai đó mời, chuyện này hiếm ghê. Suýt nữa thì tôi buột miệng nói ra những suy nghĩ này nhưng cuối cùng cũng kìm lại được.

Nói đến bạn bè, Nietzsche mới chỉ kể cho tôi về Wagner, một người từng thân thiết trong quá khứ. Hơn nữa, tôi không hề nghĩ anh ta là kiểu người hòa đồng trong xã hội hay có mối quan hệ tích cực với người khác.

Một Nietzsche như thế lại nhận được cuộc gọi rủ rê từ ai đó, quả thực khiến tôi quá đỗi ngạc nhiên.

Khi Nietzsche kết thúc cuộc điện thoại, anh ta trở nên vội vã.

“Arisa, giờ chúng ta sẽ đi Shijou. Nhanh chóng sửa soạn đi!”

“Hả, tôi cũng đi à? Nhưng người vừa gọi cho anh là ai? Bạn à?”

“Là cậu A người quen của tôi! Được rồi nhanh lên.”

“Cậu A là sao chứ? Tôi không muốn dính dáng gì đến bạn anh. Tôi không đi đâu, anh đi gặp một mình đi.”

“Không được. Để khiến em trở thành siêu nhân, tôi đã cử người quen là cậu A đến. Vì hôm nay rảnh nên cậu ta đã tới.”

“Hả, thế à? Nhưng nếu bây giờ chuẩn bị để ra ngoài thì nhanh nhất cũng mất một tiếng đấy.”

“Thời gian là vàng bạc! Đang gấp lắm, khẩn trương lên. Giờ tôi sẽ bắt đầu đếm ngược! 10… 9… 8...”

“Khoan đã, 10 giây thì sao mà tôi xong được. Chờ tôi 5 phút, tôi chỉ buộc tóc lên thôi, không trang điểm vậy.”

Dứt lời tôi chạy vào nhà vệ sinh, Nietzsche không đếm ngược nữa, ngồi trên sô-pha, tiếp tục chơi điện tử trên điện thoại.

Tôi dùng máy sấy chỉnh trang lại đầu tóc một chút, buộc tóc đuôi gà đằng sau, cất lời gọi Nietzsche, “Đi được rồi đấy”. Có vẻ lúc tôi gọi Nietzsche cũng vừa đúng lúc anh ta bước vào trận chiến với trùm cuối nên cứ liên tục nói, “Chờ một chút, hai phút thôi”, nhưng dường như anh ta chẳng hề có ý định bỏ dở trò chơi. Rốt cuộc, tôi phải đứng đợi năm phút, hai đứa mới rời khỏi nhà.

Mặc dù mới chỉ chớm bước vào tháng Năm nhưng cái nóng bức giống như cơn nóng gay gắt nhất của mùa hè đã xâm lấn. Mùa hè của Kyoto mang cái nóng bức bối và ngột ngạt, cảm giác như chui vào lò hơi vậy. Vùng đất lòng chảo, gió tích tụ, cơn nóng hấp hơi yên lặng tràn ngập trong không gian. Đó chính là mùa hè Kyoto.

Do chẳng thể nào chịu đựng nổi nếu phải đi bộ trong cái nóng hầm hập này, nên cả hai đứa đã lên xe buýt của thành phố, đến Shijou Kawaramachi - khu vực trung tâm đông đúc và nhộn nhịp nhất Kyoto.

Ngồi trên xe, cả cơ thể rung lắc theo từng nhịp, tôi thử cất lời hỏi Nietzsche.

“Này, thế giờ chúng ta đi gặp ai?”

“Kierkegaard.”

“Ai cơ? Cũng là một nhà triết học à? Ngoài Nietzsche vẫn còn có cả những người khác sao?”

Giọng tôi phát ra vì quá đỗi ngạc nhiên nên có hơi lớn, vang khắp cả xe buýt.

Nietzsche đưa ngón tay trỏ lên miệng, nhắc nhở tôi bằng giọng thầm thì.

“Suỵt, nói nhỏ thôi chứ!”

Các hành khách trên xe đồng loạt nhìn về phía tôi. Thật là xấu hổ quá đi mất! Nhưng tôi cũng cảm thấy hơi khó chịu khi ở trước mặt mọi người, Nietzsche lại tỏ ra là người bình thường như bao người khác.

“Xin lỗi, xin lỗi. Thế người đó cũng là nhà triết học à?”

Tôi cũng hỏi Nietzsche bằng giọng thì thầm.

“Đúng thế, để trở thành siêu nhân, tôi nghĩ rằng em nên lắng nghe cậu ta. Vì thế tôi đã gọi cậu ta tới đây. Ngoài cậu ta, tôi cũng có cử vài người nữa đến thế giới thực này. Nhưng có thể gặp tất cả bọn họ hay không thì còn tùy vào Arisa.”

Dứt lời, Nietzsche nhanh chóng ấn nút dừng.

Nhưng vấn còn một điểm dừng xe buýt nữa mới đến điểm chúng tôi muốn xuống. Tuy nhiên, nếu đã ấn nút rồi mà không xuống thì sẽ khiến mọi người khó chịu nên chúng tôi quyết định đi bộ từ điểm dừng này tới ngã tư Shijou Kawaramachi.

Trên quãng đường đến Shijou Kawaramachi, những dãy cửa hàng đồ ăn nhanh và quần áo xếp san sát nhau. Ở giữa các cửa hàng đồ ăn nhanh và quần áo là cửa hàng nước hoa, cửa hàng đồ ngọt, cửa hàng kimono nằm đan xen nhau. Tất cả tạo ra một bầu không khí đặc trưng rất riêng của Kyoto, nơi mà nét thanh lịch cổ kính của một thành phố có từ lâu đời hòa quyện cùng nhịp sống tươi mới của những quán xá tấp nập.

Vừa tới chỗ hẹn, Nietzsche ngay lập tức lôi điện thoại ra gọi.

“Alo, Kierkegaard à? Cậu đang ở đâu đấy? Ồ, thế à. Vậy chúng tôi sẽ chờ ở đây.”

Chỉ nói ngắn gọn như vậy, sau đó Nietzsche cúp máy.

“Cậu ta đang trên đường tới.”

“Thế à. Nhưng tên anh ta là Kierkegaard hả? Anh ta là người như thế nào?”

“Cậu ta là một người tốt dù có vài thói xấu. Gặp rồi em sẽ biết thôi.”

Nietzsche có vẻ né tránh câu trả lời.

Tôi vô cùng hồi hộp vì không biết người như thế nào sẽ xuất hiện. Có lẽ vì Nietzsche nói rằng anh ta có vài thói xấu nên tôi mới cảm thấy hơi bất an và căng thẳng, liệu có phải một người lập dị và kỳ quặc không đây?

Hơn nữa, những điều Nietzsche nói trên xe buýt khiến tôi có chút hiếu kỳ. Nietzsche lên kế hoạch cho tôi gặp gỡ những người bạn của anh ta, tức là thế giới này còn tồn tại nhiều nhà triết học khác.

Kể từ khoảnh khắc gặp gỡ Nietzsche, có rất nhiều chuyện kỳ lạ xảy đến với tôi. Tôi nghĩ rằng bản thân đã có thể nhìn nhận mọi thứ một cách sâu sắc hơn. Nhưng quả thực, tôi vẫn chưa thể tự mình suy nghĩ mà chỉ đơn thuần chịu ảnh hưởng từ suy nghĩ của Nietzsche.

“Kierkegaard tới rồi. Này, ở đây, ở đây.”

Hình như nhìn thấy bạn mình ở phía vạch kẻ đường cho người đi bộ, Nietzsche ra sức vẫy tay. Tôi chỉ nhìn thấy có duy nhất một anh chàng trông hơi lập dị đang đứng ở phía đó. Anh ta cúi đầu chào, đi về phía chúng tôi.

“Kierkegaard là người kia à…”

“Đúng rồi, em cũng tinh ý đấy nhỉ.”

“Á, trông anh ta kỳ quặc phết nhỉ. Rõ ràng là mùa hè nhưng lại mặc áo khoác dài, rồi còn đội mũ như ảo thuật gia. Tôi chỉ thấy bộ dạng đó trong phim của Tim Burton thôi. Anh ta đang cải trang à?”

Chắc Nietzsche cũng cảm thấy có chút gì đó kỳ lạ.

Mặc dù là một ngày hè nóng bức, nhiệt độ tới hơn 25 độ C nhưng lại mặc áo khoác dài màu đen sì, áo cổ lọ màu đen sì, quần màu đen sì, đội chiếc mũ chóp cao giống như một ảo thuật gia.

Chiếc mũ chóp cao sụp sâu xuống nên tôi không thể nhìn rõ mặt anh ta. Nhưng bầu không khí tỏa ra cho thấy anh ta chính là một kẻ kỳ quặc. Mọi người xung quanh cũng nhìn chằm chằm như thể anh ta là một sinh vật lạ.

“Nietzsche, anh ta có vẻ nguy hiểm sao đó. Mọi người cũng đang nhìn chòng chọc kìa.”

“Không sao, không cần phải cuống quýt lên.”

“Nhưng nhìn kìa, đám nữ sinh cấp ba đang chụp trộm.”

“Cậu ta có vẻ được ưa thích đấy nhỉ… Thôi coi như không nhìn thấy đi.”

“Này, đừng có nói linh tinh như thế nữa.”

Trong khi chúng tôi đang tranh cãi, đèn giao thông chuyển sang màu xanh, anh chàng với dáng vẻ thu hút ánh nhìn hiếu kỳ của người khác, đội chiếc mũ chóp cao rất lớn, khoác áo ngoài màu đen sì chạy nhanh về phía chúng tôi.

“Này, Kierkegaard, lâu lắm rồi không gặp.”

“Ở đây không tiện lắm nên chúng ta đến quán nước ở phía sau đi. Nhanh nào.”

Hai người cùng nhanh chân tiến về con đường ở phía sau. Tôi đuổi theo họ dù không hiểu vì sao cần phải vội vã tới mức đó.

Quán cà phê chúng tôi hướng tới nằm chình ình giữa con đường Kiyamachi, nơi dòng sông Takasegawa nhẹ nhàng chảy qua. Vừa kéo cánh cửa gỗ mang phong cách cổ điển của thời Chiêu Hòa, khung cảnh hiện ra bên trong hoàn toàn khác biệt. Không gian ngập tràn ánh sáng màu xanh dương, dù không có cá nhưng nơi này khiến tôi liên tưởng đến những công trình kiến trúc phương Tây chìm trong biển nước. Trong cửa hàng có tiếng nhạc nền phát ra từ hộp âm nhạc hòa chung với thanh âm cà phê sôi ùng ục, tất cả tạo nên bầu không khí giống như một câu chuyện cổ tích ngọt ngào. Thanh âm đó thực giống như thanh âm của hơi thở khi hòa chung cùng làn nước, tạo nên một cảm giác vô cùng huyền ảo.

Tất cả tranh vẽ và đồ cổ đều mang màu trắng, ánh sáng xanh chiếu lên mọi vật quá đỗi mờ ảo. Chúng tôi đi lên đoạn cầu thang hẹp, ngồi xuống ghế sô-pha ở tầng hai.

“Ôi, quán này đẹp thật đấy!”

“Thật tốt vì bạn thích quán này. Đến cả thạch ở đây cũng đẹp lắm.”

“Thạch ở đây có ngon không?”

“Ngon, mà không, phải nói là rất ngon. À, xin lỗi vì bây giờ mới giới thiệu, tôi là Kierkegaard.”

Anh ta cầm lấy chiếc mũ chóp cao bằng tay phải, nhẹ nhàng cúi đầu xuống ngang tầm ngực, mỉm cười. Mùi xạ hương nhẹ nhàng phảng phất trong không khí. Tôi bất giác hít một hơi.

Vì anh ta giấu mặt dưới chiếc mũ chóp cao nên tôi không nhìn rõ, nhưng tôi có thể thấy hai bên sống mũi hẹp dài là bờ má săn chắc không có chút mỡ thừa, đôi mắt hình hạnh nhân phảng phất nét u buồn. Kierkegaard quả thật vô cùng đẹp trai!

“Em mê mẩn rồi đấy à?”

Nietzsche chỉ vào tôi, cười tủm tỉm.

“Đừng có phát ngôn lung tung…”

Tôi cuống quýt phủ nhận. Nhưng đúng là tôi cảm thấy hối hận vì đã đến đây trong bộ dạng sơ sài thế này.

“Phư phư. Đúng rồi, không được chọc ghẹo như thế.”

Kierkegaard mỉm cười nhìn có vẻ rất thẹn thùng. Quả thực là anh ta có một gương mặt rất đẹp.

“À, xin lỗi vì bây giờ mới giới thiệu. Tôi là Arisa.”

“Arisa à? God dag[5], Arisa.”

“Arisa, Kierkegaard là linh mục đến từ Đan Mạch. Cậu ta có gương mặt ưa nhìn đến nỗi có thể gọi là lãng tử đúng không?”

“Quả thực là rất đẹp.”

“Không có chuyện đó đâu. Nietzsche à, anh đừng nói quá lên như thế. Nhưng để tôi gọi gì đó nhé.”

Dứt lời, anh ta liền gọi nhân viên cửa hàng và đặt ba cốc thạch. Chắc là lúc nào anh ta cũng tới đây để ăn món thạch này.

Một lúc sau, nhân viên mang thạch tới bàn chúng tôi. Cốc thạch có màu vàng chanh, hồng, xanh ngọc, xanh dương, nhìn giống như những viên ngọc quý đủ màu đặt xen kẽ nhau, vẻ đẹp giống như kính màu ghép vậy.

“Chà. Cốc thạch này đẹp thật đấy.”

“Phư phư. Thật tốt vì bạn thích nó.”

Còn Nietzsche chỉ yên lặng chăm chú ăn như thể anh ta cực kỳ thích món thạch này.

“Anh Kierkegaard thích những thứ đẹp đấy nhỉ?”

“Đúng vậy, tôi thích những thứ đẹp và u buồn.”

Dường như Nietzsche và Kierkegaard là hai kiểu người hoàn toàn khác nhau.

Cho đến giờ, mỗi khi nghe thấy khái niệm nhà triết học, tôi thường liên tưởng ngay đến hình ảnh những người luôn lao tâm khổ tứ, cứng đầu và có chút gì đó u tối. Nhưng quả thực là cũng có nhiều kiểu nhà triết học.

Ngược lại với Nietzsche thích châm chọc người khác và có vẻ luôn tươi tỉnh, Kierkegaard có phần chìm trong bi ai và sầu muộn.

“Bạn thì sao Arisa? Bạn có thích u buồn không?”

“U buồn? Kiểu như đắm chìm trong sầu thảm ấy hả?”

“Đúng thế, đối với tôi u buồn giống như là người yêu vậy. Dù có ở đâu đi nữa, chỉ cần chìm vào tâm trạng u buồn, tôi có thể nghĩ rằng thế giới trước mắt mình giống như một bức họa tuyệt đẹp.”

“Tôi gần như không nghĩ tới chuyện đó. Bởi tôi thấy dù gì cũng nên nghĩ tới chuyện tươi sáng hay việc tích cực thì tốt hơn.”

“Dù gì à?”

Nói vậy, Kierkegaard hướng ánh nhìn về cốc thạch ở trước mặt, chìm vào trầm mặc một lúc. Lát sau, anh ta nhẹ nhàng cất lời.

“Arisa, bạn có sở hữu chân lý chủ quan không?”

“Chân lý chủ quan…? Nghĩa là như thế nào?”

Tôi chưa từng nghe thấy khái niệm này bao giờ.

“Đúng thế. Chẳng hạn, tôi là người thích phong cách thời trang chỉ toàn màu đen, và tôi theo đuổi phong cách này. Tuy nhiên, phong cách đó chỉ là gu thời trang của tôi, chẳng phải là mốt đang thịnh hành. Chân lý chủ quan là thứ giống như chân lý của chính mình.”

“Chân lý của chính mình à?”

“Đúng vậy. Chẳng hạn mọi người mặc kín từ đầu đến chân theo phong cách đang thịnh hành và đi bộ trên phố. Nhưng nếu bản thân thấy phong cách ấy có gì đó quê mùa, vậy thì có gì đó quê mùa chính là “chân lý chủ quan”.”

“Kiểu như chỉ là tâm trạng của bản thân thôi đúng không?”

“Đúng rồi, nhưng nói đúng hơn, đó là lời đáp cho câu hỏi ‘Với mình thì sao?’ Tôi luôn nghĩ như vậy khi suy ngẫm về ý nghĩa tồn tại của bản thân. Chẳng hạn như…”

Kierkegaard nâng cốc thủy tinh đang cầm trên tay lên, tiếp tục nói.

“Ví dụ như chiếc cốc này. Những tranh luận kiểu như chiếc cốc này được làm từ cái gì, đối với tôi thế nào cũng được.”

Tôi cũng đồng tình với ý kiến này. Những chủ đề được các nhà triết học đưa ra mà chúng tôi học ở trên lớp thường là về quốc gia hay về các vị thần. Tôi luôn thấy việc học về sự tồn tại của một đất nước hay một vị thần là chủ đề quá xa vời với bản thân. Do đó, tôi luôn mang ấn tượng rằng nhà triết học là người thích tranh luận những điều phức tạp. Bởi thế, tôi vô cùng ngạc nhiên khi Kierkegaard, một nhà triết học lại nói ra câu “Thế nào cũng được”.

“Tôi không có hứng thú với việc chứng thực xem các vị thần có tồn tại hay không. Tôi chỉ nghĩ rằng nếu tin là có các vị thần đang dõi theo cuộc sống của mình, chúng ta sẽ có thể sống thật nghiêm túc. Vì thế, tôi muốn tin vào sự tồn tại của các vị thần, và tôi tin như thế. Nếu bạn hỏi rằng tôi đang muốn nói cái gì, thì đó là tôi theo đuổi một chân lý, rằng bản thân sống như thế nào và vì cái gì.”

Ăn xong cốc thạch, rảnh rang chẳng biết làm gì, Nietzsche lại chơi điện tử trên điện thoại. Nhưng nghe xong câu nói ấy, Nietzsche rời tay, nói với vẻ hứng khởi.

“Quả đúng là người tiên phong cho chủ nghĩa tồn tại! Là Yutaka Ozaki[6] của Đan Mạch!”

“Thôi đi, đừng gọi tôi bằng cái tên đó.”

Kierkegaard tỏ vẻ ngượng ngùng nhưng có vẻ cũng không khó chịu cho lắm.

Tôi rơi vào trạng thái rất phức tạp, khó lý giải, dường như tôi không phải là tôi nữa.

Là do ánh đèn màu xanh dương có chút thần bí ở cửa hàng, hay là vì Kierkegaard đang nói những chuyện hoàn toàn xa rời khỏi kiến thức thông thường trên thế giới này? Tôi không biết tại sao nữa, chỉ là tôi nghĩ rằng cuộc đời mình giống như một câu chuyện lãng mạn.

Bởi cho đến bây giờ, bằng cách này hay cách khác, tôi đã bước theo đúng con đường tương lai được vẽ ra, cứ như vậy tốt nghiệp cấp ba, học lên đại học, đi làm, rồi kết hôn. Nhưng trên con đường ấy, tôi chưa từng một lần suy nghĩ nghiêm túc về ý nghĩa cuộc đời mình, rằng tôi sống vì cái gì.

Bởi thay vì suy nghĩ về chủ đề lớn lao rằng mình sống vì cái gì, tôi lại chỉ biết hướng sự quan tâm tới những việc mang tính hiện thực. Với một cái tôi như thế, những lời của Kierkegaard quả là một điều quá đỗi thần bí. Giống như đứng ở trên không trung và ngắm nhìn thế giới vậy.

“Arisa à, tôi sẽ nói về chân lý chủ quan mà khi nãy tôi có đề cập tới.”

“Vâng?”

“Khi nãy tôi đã nói về chân lý chủ quan đúng không? Nó là thứ giống như sự thật với chính bản thân mình, và đối lập với nó là chân lý khách quan.”

“Chân lý khách quan? Nghĩa là như thế nào?”

Tôi hỏi ngược lại. Kierkegaard bật cười, sau đó biểu hiện gương mặt còn nghiêm túc hơn trước.

“Chân lý khách quan là sự thật mang tính phổ biến.

Chẳng hạn như ví dụ lúc nãy tôi đưa ra. Nếu chịu khó tìm hiểu, phong cách thời trang đang thịnh hành được đăng tải hàng loạt trên các tạp chí thời trang.

Hiện nay, ‘phong cách thời trang tự nhiên đang vô cùng được ưa thích’ là chân lý khách quan, và ‘mặc dù phong cách thời trang tự nhiên đang thịnh hành nhưng tôi thích phong cách chỉ toàn một màu đen’ là chân lý chủ quan.”

“Ừm… Chân lý khách quan tức là sự thật mang tính khách quan mà không liên quan gì tới việc bản thân nghĩ gì đúng không?”

“Đúng thế. Và tôi nghĩ rằng thế giới hiện đại không theo đuổi chân lý chủ quan mà thường có xu hướng bị đắm chìm vào chân lý khách quan.”

“Thường có xu hướng bị đắm chìm vào chân lý khách quan…”

Nghe Kierkegaard nói vậy, tôi cảm giác dường như suy nghĩ của bản thân cũng là thứ bị đắm chìm vào chân lý khách quan.

Có lẽ việc tôi than thở về cuộc sống gia đình cũng là vì tôi hoàn toàn bị bó buộc vào chân lý khách quan, rằng thông thường thì gia đình là nên như thế này, như thế kia. Nỗi băn khoăn đó cứ mãi nhảy múa trong tâm trí.

“Tôi nghĩ rằng thế giới hiện đại này là thời đại của cân bằng hóa, tức chân lý khách quan đã hoàn toàn hòa vào trong công chúng.”

“Thời đại của cân bằng hóa à?”

“Đúng vậy, thời đại mà phần lớn mọi người đều không theo đuổi ý kiến bên trong bản thân, mà thay vào đó bị hòa vào những thứ được coi là tốt. Trong thời đại đó, không có cảm động, và cũng không có cá tính. Là thời đại mà nếu có người khẳng định chắc chắn ý kiến của mình, nếu có người dành toàn bộ nhiệt huyết vào thứ gì đó, người đó sẽ bị chệch ra khỏi quỹ đạo của công chúng, bị người khác miệt thị, rằng thằng đó đúng là kỳ quặc.”

“Đứng từ cái nhìn của công chúng, người mang cá tính và sống với phong cách chủ quan sẽ là đối tượng của lòng ghen tức.

Bởi nếu cách sống của những người mang cá tính được khẳng định, vậy thì cách sống của bản thân những người trong công chúng sẽ bị coi nhẹ, và đương nhiên sẽ bị xem như là sở hữu một cuộc đời nhàm chán.”

“Đối nghịch với suy nghĩ ‘Những người có thể sống thật nhiệt huyết đúng là tuyệt vời’ chính là tâm trạng muốn coi những người đó là lũ ngốc vì có cách sống quá khác với cách sống của bản thân. Tâm trạng này tôi hiểu rất rõ.”

“Người coi kẻ khác là lũ ngốc ấy à, họ không dành thời gian cho cuộc đời của mình mà đi ghen tị với cuộc đời của người khác. Tóm lại có thể nói rằng “Nếu sống mà không mang nhiệt huyết, thế giới của bản thân sẽ bị lòng đố kị chi phối.”

Không dành thời gian cho cuộc đời của mình mà đi đố kị với cuộc đời của người khác. Nếu sống mà không mang nhiệt huyết, thế giới của bản thân sẽ bị lòng đố kị chi phối…

Tôi chợt nhận ra mình không thể hào sảng vỗ ngực khẳng định rằng cho đến thời điểm này, tôi đã tồn tại trong khi dành toàn bộ thời gian để sống cuộc đời của chính mình. Tôi thầm nhủ, thời gian của cuộc đời là hữu hạn, nhưng bản thân lại đâu có nghĩ đến từng giây từng phút đang dần trôi đi.

Rốt cuộc thì với tôi, cách sống đốt cháy mọi nhiệt thành trong bản thân là gì? Tôi cứ thế né tránh câu hỏi này, trong khi thời gian cứ mãi trôi đi, một cách tàn khốc.

“Kierkegaard, anh đã dạy cho tôi rất nhiều, thực sự cảm ơn anh.”

“Không không, nhân tiện thì, Arisa có từng cảm thấy mọi thứ dần trở nên u tối, kiểu như cuộc đời này ngắn hơn mình nghĩ hay không?”

“Ế, làm sao anh biết? Quả thực là tôi đã từng thấy u tối như thế…”

“Phư phư. Đó chính là u buồn đấy. Tôi rất thích cảm giác được đắm chìm trong đau khổ kiểu như thế. Có câu nói như thế này ‘Thanh xuân mang ảo tưởng về ước vọng. Tuổi già mang ảo tưởng về ký ức’. Dù bao nhiêu tuổi, có lẽ cũng có lúc con người thấy mọi thứ dần chìm vào u tối, sau khi trải qua quãng thời gian đỉnh cao.”

Thì ra là thế. Đó là u buồn sao? Tôi hiểu rồi. Quả thực nếu đắm chìm vào u sầu, thế giới này, khoảnh khắc đang sống này, sẽ trở thành một bức tranh diễm lệ.

“A, đến giờ rồi. Vì tôi còn có dự định khác nữa nên phải đi rồi. Xin lỗi, làm ơn cho tôi tính tiền!”

“A, xin lỗi, hết bao nhiêu tiền vậy?”

“À, không cần đâu. Hôm nay tôi sẽ trả.”

“Nhưng…”

“Không vấn đề gì đâu. Kierkegaard là linh mục đấy.”

Khi tôi vừa lôi ví ra thì Nietzsche nói vậy và gật đầu rất mạnh nên tôi chỉ còn cách cúi chào cảm ơn, sau đó rời khỏi cửa hàng.

Ra đến bên ngoài, mặc dù cái nóng bức bối hấp hơi vẫn còn nhưng khí nóng ban ngày đã dần khô thoáng hơn nhiều.

Kierkegaard nói “Farvel[7], Nietzsche, Arisa” sau đó lại đi về phía khu phố trung tâm.

“Sao? Một chàng trai rất tốt đúng không?”

“Ừ, kiểu người khác hẳn với Nietzsche nhỉ. Tôi cứ nghĩ nếu là nhà triết học thì sẽ phải nghiêm túc hơn cơ.”

“Kiểu người khác hẳn là đang khen cậu ta hả?”

Tôi lờ đi câu hỏi của Nietzsche, hai đứa cùng lên xe buýt trở về nhà trọ của tôi.

Nếu Kierkegaard cũng giống Nietzsche, nhập vào người có vẻ vừa ý bản thân, vậy thì cảm giác về cái đẹp của anh ấy và tôi có lẽ khá giống nhau.

Giữa đường, đột nhiên Nietzsche kêu than “Nóng, nóng quá! Bây giờ mà có cây kem mát lạnh thì đúng là tuyệt vời”. Vì anh ta tỏ vẻ muốn mua kem nên chúng tôi quyết định ghé vào cửa hàng tiện lợi.

Sau khi vào cửa hàng tiện lợi, Nietzsche không đến quầy bán kem mà đứng đọc tạp chí đặt trên kệ ở bên trong cửa hàng.

“Nietzsche, anh không mua kem nữa à?”

“Khoan, em xem cái này một chút đi.”

Nietzsche mở quyển tạp chí cầm trên tay, đưa cho tôi xem.

Không biết là có chuyện gì nữa. Ở trong cuốn tạp chí có đăng chình ình tấm ảnh Kierkegaard cầm trên tay chiếc mũ chóp cao với kích cỡ to đùng ở mục “Góc phố sinh động”.

“Ớ!? Đây là Kierkegaard mà? Tại sao lại thế?”

“Cậu ta là người mẫu cho tạp chí thời trang. Xem này, ở đây còn có một mục đặc biệt nữa. Cách phối đồ theo phong cách u buồn của tháng này với Kierkegaard — Mỹ nam của sự u buồn cơ đấy.”

“Tôi hoàn toàn không biết đấy…”

“Em còn nhớ ở chỗ hẹn gặp nhau, cậu ta đã bị các nữ sinh trung học chụp ảnh không? Cậu ta có vẻ rất nổi tiếng và được ưa thích ở vùng đó. Nhưng em không biết gì cả à? Có khi nào nên đọc tạp chí thời trang nhiều hơn không?”

“Không, chỉ riêng điều đó thì tôi không muốn bị Nietzsche mỉa mai đâu.”

Kierkegaard là người mẫu tạp chí thời trang thật sao? Hóa ra không phải là anh ta bị mọi người soi mói và xem như một kẻ kỳ quặc. Chính vì vậy, anh ta mới phải nhanh chóng trốn vào trong quán giải khát.

Và tự trong trái tim mình, tôi phải nhìn nhận lại bản thân, rằng trong tôi cũng có một thói xấu. Đó là tôi bộc lộ phản ứng phủ nhận đối với những thứ mang cá tính, trong khi bản thân chẳng hề biết gì cả.

“Hay là tôi mua quyển tạp chí này làm kỷ niệm nhỉ. Tôi thấy thích cái gọi là cách phối đồ theo phong cách u buồn ấy.”

“Thế à, em trở thành fan hâm mộ rồi đúng không? Ừm, Kierkegaard là một người thú vị, nhưng ngoài ra thì vẫn còn những người thú vị khác đấy…”

“Tôi rất mong chờ được gặp họ.”

“Ừm, Arisa cũng trưởng thành rồi, khi nào thời cơ đến thì… nhỉ!”

Nói xong, Nietzsche tiến đến quầy bán kem, lại cuộn tròn tóc mái bằng ngón tay, lầm bầm một mình. Anh ta có vẻ say mê lựa chọn kem lắm.

Tôi không biết nhà triết học lần tới sẽ gặp là ai, nhưng tôi sẽ thử tiếp nhận, không phủ định người mang cá tính riêng. Cảm giác phấn khích cứ thế nhộn nhạo trong tâm trí.

Từ tận sâu trong tim, tôi muốn sống một cuộc đời có thể đốt cháy lòng nhiệt thành của bản thân, chứ không phải là một cuộc đời để cho ai đó ngắm nhìn.

Nếu đánh mất bản thân thì chinh phục cả thế giới cũng chẳng còn ý nghĩa gì

Tôi chỉ vừa mới cảm nhận những ngày xanh trong nắng đẹp thì thời tiết dần biến chuyển, những ngày tỉnh giấc vì tiếng mưa rơi ngày càng nhiều.

Những ngày mưa, tâm trạng cũng trùng xuống, ủ dột.

Nếu vào ngày nắng đẹp, tâm trạng háo hức muốn đi đâu đó sau khi tan học hay hết giờ làm thêm sẽ khiến trái tim tôi rộn ràng. Nhưng gần đây ngoài vòng xoay đi học và làm thêm, hầu như tôi đều về thẳng nhà.

Trong thành phố Kyoto có tới vài tuyến đường xe điện, nhưng mọi người thường sử dụng xe buýt nhiều hơn. Tuy nhiên, xe đạp mới là phương tiện phổ thông nhất.

Khi đi chơi, nếu có xe đạp thì sẽ rất tiện lợi. Vì bãi đỗ xe ít nên mọi người thường dựng ở gần cửa hàng, mỗi tội rất dễ bị tịch thu. Cũng có nhiều trường hợp bị tịch thu rồi. Nếu bị tịch thu, xe đạp sẽ bị mang tới một nơi rất xa, nằm ở ven thành phố Kyoto, vì thế di chuyển bằng xe đạp không phải lúc nào cũng thú vị.

Gần đây, vì trời liên tục mưa nên tôi cũng ít có cơ hội đi xe đạp, thay vào đó tôi sử dụng xe buýt. Điều đó khiến tôi cảm thấy vô cùng nhớ cảm giác thú vị khi di chuyển bằng xe đạp.

“Gần đây toàn mưa thôi, ghét thật đấy nhỉ.”

“Arisa à, nếu em bị tình hình thời tiết làm ảnh hưởng đến tâm trạng thì sẽ không thể trở thành siêu nhân được đâu.”

Nietzsche vừa nhìn điện thoại vừa lầm bầm. Dù gặp phải chuyện khó chịu đến đâu, Nietzsche cũng hầu như không bị suy sụp tới mức thẫn thờ.

Tôi có một hình dung rất tùy tiện về những nhà triết học. Với tôi, đó là những người có chút ích kỷ, luôn miệng lý luận, tính cách u tối, tiêu cực, có xu hướng thích tự sát. Thế nên tôi luôn ngạc nhiên trước mức độ tích cực của Nietzsche.

Chắc là có những nhà triết học sở hữu tính cách khá u tối, nhưng những nhà triết học tràn đầy tự tin giống như Nietzsche hẳn cũng không ít.

Tôi vừa nghĩ thế, vừa đưa mắt nhìn Nietzsche, đột nhiên anh ta nhăn mặt.

“Chết rồi, Kierkegaard đang trong trạng thái trầm cảm.”

“Hả, sao cơ?”

“Gần đây chúng ta đã gặp Kierkegaard đúng không? Hãy nhìn dòng trạng thái trên Twitter này đi.”

Nietzsche chìa điện thoại của anh ta ra trước mắt tôi.

Trên màn hình là rất nhiều dòng trạng thái tuyệt vọng chỉ mới đăng cách đây có vài phút “Quá tuyệt vọng”, “Thực sự muốn chết đi”, “Tôi đã rất tuyệt vọng”.

“Ối, thế này liệu có ổn không!?”

“Cậu ta từng có lúc như thế này rồi. Cậu ta là típ người nhạy cảm, dễ rơi vào mệt mỏi.”

“Lần trước gặp tôi hoàn toàn không có cảm giác anh ấy đang bị bệnh đâu.”

“Nói tóm lại cậu ta là người có tính khí thất thường. Chắc là không sao đâu.”

Nietzsche tỏ vẻ không quan tâm lắm vì dường như đã quen rồi. Nhưng tôi thì có lo lắng một chút. Chẳng phải là nên thử lắng nghe tâm sự của anh ấy hay sao, chắc là anh ấy có gì đó phiền muộn.

Lắng nghe nỗi phiền muộn của một nhà triết học như Kierkegaard, cảm giác có gì đó thật kỳ lạ. Nhưng cũng có thể sự phiền muộn đó là thứ không thể giải quyết nếu chỉ có một mình, thế nên tôi nghĩ hãy thử một lần giúp anh ấy cởi nút thắt xem sao.

“Này, Nietzsche, thử gợi mở để Kierkegaard chia sẻ tâm trạng đi.”

“Nhưng cậu ta là típ người có thể tự mình tìm được câu trả lời đấy.”

“Có thể là như vậy nhưng tôi muốn biết xem một nhà triết học như anh ấy phiền muộn điều gì.”

Tôi vừa dứt lời, Nietzsche lại dùng ngón tay cuộn tròn tóc mái, suy nghĩ một lúc.

“Thôi được rồi. Có thể sẽ có gợi ý nào đó giúp Arisa tiến đến gần hơn với siêu nhân.”

Thế là Nietzsche liên lạc với Kierkegaard giúp tôi.

Một lúc sau, Kierkegaard xuất hiện.

Vẫn là phong cách thời trang chỉ một màu đen, trên đầu đội chiếc mũ chóp cao với kích cỡ lớn, trông như thể chuẩn bị có chim bồ câu hay chú thỏ con nhào ra. Nhưng anh ấy lại có thay đổi bất ngờ so với dạo nọ, hai vai buông thõng, lưng khom gù, cả người chìm trong bầu không khí nặng nề vô cùng u tối tỏa ra từ toàn thân, đứng đó trong yên lặng.

“A, God dag, Nietzsche, Arisa…”

Một Kierkegaard dường như có thể chết đi ngay bây giờ cất giọng thì thầm yếu ớt.

“Cậu ổn không? Nhìn cậu giống như thần chết ấy.”

“À tôi ổn, ổn mà…”

Kierkegaard trả lời trong khi vẫn cúi đầu.

Chúng tôi ngồi trong góc cửa hàng đồ ngọt, từ vị trí này có thể nhìn ra vườn.

Khắp bề mặt vườn phủ một lớp rêu nhìn có vẻ thưa thớt, phía trên là các loại cây trồng, trong sân có đặt một chậu nước với thiết kế cổ điển, kích thước rất lớn, bên trong là đàn cá vàng bơi thong thả.

Mùi hương của đất tỏa ra từ khu vườn còn ướt đẫm nước mưa hòa chung với mùi đốt củi lan tỏa khắp cửa hàng, mùi hương mà tôi nhớ đã từng ngửi thấy ở đâu đó tràn ngập nơi đây.

Tiếng đàn Wagon nhẹ nhàng tràn vào không gian bên trong cửa hàng, hòa với tiếng mưa rơi tạo thành một bản hòa âm du dương đến nao lòng. Cửa hàng này có một món rất nổi tiếng là “Dòng chảy hổ phách”, những viên thạch đủ màu sặc sỡ, mềm và trơn tuột ngập trong nước si-rô. Chúng tôi gọi món đó và bắt đầu hỏi chuyện Kierkegaard.

“Xin lỗi, có lẽ hỏi thế này là hơi tọc mạch, nhưng rốt cuộc anh bị sao thế?”

“À, không có chuyện gì to tát đâu, chỉ là trời cứ liên tục mưa, tâm trạng tôi trở nên u sầu và chẳng thể thoát ra khỏi những khổ sở đó. Thế nên tôi mới than thở như thế ở trên Twitter thôi…”

“Vậy à, đúng là gần đây chỉ toàn mưa thôi nhỉ.”

“Ừ, nói chính xác là, tôi bị cơn chóng mặt của tự do tấn công thì đúng hơn là cảm thấy khổ sở.”

“Cơn chóng mặt của tự do?”

Kierkegaard nói một từ mà tôi nghe thấy lạ hoắc.

“Cơn chóng mặt của tự do? Giống như là tên một bài hát tôi đã từng nghe thấy ở đâu đó thì phải.”

Nghe vậy, Kierkegaard điềm tĩnh trả lời.

“Tự do cũng có nghĩa là có khả năng xảy ra chuyện gì đó đúng không? Và đôi khi tôi cảm thấy bất an vì điều này.”

“Cảm thấy bất an vì có khả năng xảy ra chuyện gì đó?”

“Đúng vậy. Chẳng hạn, bây giờ tôi đi ra ngoài cửa hàng và lao xuống đường. Nếu thế, tôi sẽ bị ô tô đâm phải và gặp tai nạn đúng không?”

“Ừ, đúng là vậy.”

“Đó chính là cảm giác bất an vì có khả năng xảy ra chuyện gì đó.”

Rốt cuộc con người này đang nói cái gì không biết. Đứng trước ý kiến quá mức cực đoan của Kierkegaard, tôi chỉ còn biết im lặng, tâm trạng bỗng chốc trở nên nặng nề.

Tôi hoàn toàn không thể lý giải được Kierkegaard đang định nói cái gì.

“Quả thực nếu bây giờ đột nhiên lao ra ngoài đường thì cũng có thể sẽ bị xe tông, nhưng chắc chắn là anh không cố tình làm như vậy đúng không?”

“Đúng thế, không cố tình. Nhưng điều tôi đang nói không phải là cảm thấy bất an do xác suất có thể gặp tai nạn là 0,01%.”

“Thế thì là cái gì?”

“Là bất an vì cuộc đời mình sẽ bị thay đổi tùy thuộc vào hành động của chính mình.”

“Đó chẳng phải là điều tuyệt vời hay sao?”

“Vậy thì hãy thử suy nghĩ xem. Arisa cho rằng cuộc đời sau này của mình sẽ trở nên như thế nào?”

Tôi chìm vào suy nghĩ mất một lúc.

Nhưng trong bức tranh tương lai không hề có một biến cố nào có vẻ đáng ngạc nhiên. Tôi chỉ mường tượng ra khung cảnh hết sức bình thường, rồi mọi chuyện vẫn cứ diễn ra trong khi thời gian đang dần trôi đi giống như bây giờ.

“Ừm, thế nào nhỉ? Chắc là học lên đại học, đi làm, sau khi đi làm được một thời gian, nếu có người nào tốt xuất hiện thì sẽ kết hôn, sinh con, khi con đã cứng cáp thì lại tiếp tục làm việc.

Xấu hổ quá nhưng nói thực lòng, tôi chưa từng suy nghĩ nghiêm túc về vấn đề này.”

“Với Arisa, đó chính là cuộc sống mà bản thân hướng đến à?”

“Ừm, đại khái là như vậy.”

“Được rồi, thế thì Arisa đang sống vì cái gì?”

Đang sống vì cái gì?

Câu hỏi này đã từng xuất hiện trong cuộc trò chuyện ngày hôm trước.

Nếu tôi có mục đích trong cuộc sống này thì đó là được trở nên hạnh phúc.

Tuy nhiên, hạnh phúc đối với tôi là gì? Nếu bị hỏi như vậy, tôi chỉ có thể nảy ra ý nghĩ rằng muốn trải qua mỗi ngày trong vui vẻ, không cảm thấy hối tiếc. Kiểu như thế thôi. Nếu có thể nhìn rõ câu trả lời thì chắc có lẽ cũng khá vui đấy. Nhưng với tôi, không có bất cứ cái gì được gọi là mục tiêu rõ ràng.

“Chắc là để trở nên hạnh phúc? Cũng không rõ ràng lắm nhỉ. Tôi không biết nữa. Bởi tôi vẫn sống trong khi phó mặc bản thân cho dòng chảy của cuộc đời…”

“Arisa, đối với chúng tôi thì đó là có thể làm gì cũng được, hoặc có thể không cần làm gì hết.”

“Nghĩa là sao?”

“Chúng tôi vốn dĩ là những con người tự do. Chính bởi tự do nên có thể tự mình làm việc gì đó. Và ngược lại, chúng tôi cũng có thể tồn tại mà chẳng cần làm gì cả.”

“Chính bởi tự do nên có thể tồn tại mà chẳng cần làm gì cả?”

“Đúng thế. Chẳng hạn, nhắc đến việc lựa chọn cái gì đó, chúng ta thường nghĩ rằng phải lựa chọn sau đó hành động. Tuy nhiên, không nhất thiết phải đưa ra phương án lựa chọn, mà cũng có thể lựa chọn trong khi không cần làm gì cả.”

“Cách lựa chọn mà không cần làm gì cả à?”

“Đúng vậy. Chẳng hạn, có một người đàn ông than thở rằng mình không thể nghỉ việc được. Không phải là anh ta không thể nghỉ việc, chỉ là anh ta đang lựa chọn phương án là không nghỉ việc.”

“Tại sao lại không thể nghỉ được?”

“Có thể là áp lực từ cấp trên hoặc là vấn đề kinh tế chẳng hạn… Tức là không phải không thể nghỉ được. Chỉ là anh ta đã lựa chọn không nghỉ việc để không phải xử lý những áp lực từ cấp trên hay vấn đề về kinh tế. Anh ta đang lựa chọn ưu tiên trước hết vấn đề mang tính hiện thực.”

“Lựa chọn ưu tiên trước hết vấn đề mang tính hiện thực à?”

“Đúng vậy. Có lẽ con người không tự mình nhận thức được, nhưng họ thực ra đang sống trong khi phải lựa chọn.

Tức là có khả năng không lựa chọn hoặc có khả năng lựa chọn nhưng con người không nghĩ rằng phương án khác ngoài phương án bản thân vừa chọn là tốt hơn. Sẽ nảy sinh ra hai khả năng như thế.”

“Nghĩa là như thế nào?”

“Chẳng hạn, có người đang phân vân giữa hai phương án lựa chọn là A và B. Cuối cùng, người đó chọn phương án A. Tức là người đó đã vứt bỏ khả năng mà phương án B mang lại.

Hoặc là, giả sử thực tế còn có phương án C.

Như vậy, sau khi lựa chọn phương án A, người đó đã vứt bỏ khả năng lựa chọn phương án B và C.”

“Tôi hiểu rồi.”

“Lựa chọn cái gì tức là sẽ chấp nhận khả năng xảy đến với bản thân sau khi đã không lựa chọn phương án còn lại.”

“Nếu thế cũng có trường hợp hối hận vì khả năng xảy đến với bản thân sau khi đã không lựa chọn phương án còn lại đúng không?”

“Đúng vậy. Chúng ta là những con người tự do. Sống một cách tự do tức là có thể trong tình trạng chọn bất cứ cái gì cũng được, hoặc cũng có thể lựa chọn không chọn bất cứ cái gì.”

Kierkegaard mở thực đơn đặt ở mép bàn, cất lời.

“Tóm lại, tôi sẽ chọn đá bào ở trong cuốn thực đơn này. Làm vậy tức là tôi đã vứt bỏ khả năng cảm nhận vị ngon của chè đậu đỏ lạnh hay bánh mochi mù tạt.

Đương nhiên có thể chỉ cần lựa chọn phương án gọi tất cả. Nhưng trong cuộc đời này, rõ ràng chúng ta không thể nào lựa chọn tất cả các phương án. Quả thực là một điều cay đắng và khó chấp nhận, nhưng đó là sự thật. Hự… Mỗi khi nghĩ như vậy… Aaaaa! Khả năng không chọn lựa bất cứ thứ gì sẽ tới để giết tôi, giết tôi!”

Một Kierkegaard vẫn đang chìm trong những biểu hiện dường như vô cùng đau khổ, đột nhiên nói bằng chất giọng kỳ lạ, thở gấp gáp.

“Kierkegaard, bình tĩnh đi! Arisa, lấy nước cho Kierkegaard! Không sao đâu, cậu sẽ không bị những thứ không tồn tại giết chết được! Được rồi, thở sâu nào. Nào, hít vào, hít vào, thở ra, hít vào, hít vào, thở ra!”

“Nietzsche, đó là kiểu thở Lamaza. Làm như thế là để cho bà bầu sinh em bé! Kierkegaard à, bình tĩnh lại nào, được rồi bây giờ hít vào thật chậm, rồi thở ra, thế là ổn rồi.”

“Xin lỗi… Quả thực tôi là một kẻ hèn nhát và vô dụng.”

Kierkegaard đáp lời trong khi chầm chậm điều chỉnh lại nhịp thở, những giọt nước mắt vẫn đọng lại trong khóe mắt.

“Không sao đâu. Nhưng, sau khi nghe câu chuyện của Kierkegaard, tôi cũng hiểu tâm trạng đó của anh đấy. Tôi thấy lựa chọn là một thứ gì đó đáng sợ, cảm giác rất nặng nề.”

“Đúng vậy nhỉ, nhưng quả thực là chè đậu đỏ lạnh hay đá bào cũng ngon. Nếu nghe người khác nói vậy, chúng ta hẳn sẽ bắt đầu trở nên băn khoăn và chẳng biết chọn loại nào rồi.”

Nietzsche vừa cuộn tròn tóc mái bằng tay phải, vừa nhìn chòng chọc vào tờ thực đơn cầm trên tay. Đúng là nếu nghe người khác nói như vậy, chúng thể có thể nghĩ rằng món nào cũng ngon.

“Đó chính là cơn chóng mặt của tự do. Nếu chỉ nghe duy nhất từ ‘khả năng’, người ta sẽ nghĩ ngay đến một điều gì đó tích cực, nhưng khả năng chính là tương lai chưa nhìn thấy được.

Nói tóm lại, là chưa có cái gì hết, là không.

Chúng ta, phải mở ra toàn bộ tương lai vốn không có gì bằng cách lựa chọn rất nhiều thứ trong cuộc đời. Tương lai không phải là thứ có thể tự nhiên đến mà là thứ được tạo ra dựa vào lựa chọn của bản thân.

Chúng ta là những con người tự do, có thể lựa chọn dù là phương án như thế nào. Chính bởi thế, thậm chí chúng ta có thể bỏ mặc tương lai bằng lựa chọn của mình. Đi cùng với lựa chọn của bản thân luôn là nỗi bất an.

Nếu biết như vậy, có lẽ lựa chọn là việc có chút đáng sợ. Càng vào lúc có thể nhìn thấy những thứ có vẻ chạm tay tới được, chúng ta càng cảm thấy nỗi bất an dâng tràn.”

Kierkegaard trả lời trong khi có vẻ đã dần bình tĩnh hơn một chút.

Càng vào lúc có thể nhìn thấy những thứ có vẻ chạm tay tới được, chúng ta càng cảm thấy nỗi bất an dâng tràn. Câu nói này ghim thẳng vào lồng ngực tôi. Điều đó có nghĩa là gì?

“Điều anh vừa nói, lúc có thể nhìn thấy những thứ có vẻ chạm tay tới được là những lúc như thế nào?”

“Ừm, chẳng hạn ngày mai đột nhiên Arisa phải tham dự kỳ thi lấy bằng luật sư của quốc gia. Arisa nghĩ sao? Liệu có thể đỗ hay trượt không?”

“Ế, không thể nào. Thể nào cũng trượt. Tôi còn chẳng học gì.”

“Arisa có trở nên bất an với kết quả đỗ hay không?”

“Không, vì ngay từ đầu tôi đã biết là không thể đỗ nên không đến mức bất an đâu…”

“Đúng, chính là như thế. Con người không bất an với những thứ mà biết chắc chắn rằng mình không thể làm được hoặc chẳng thể với tới. Thế nhưng, chúng ta lại bị bao vây trong nỗi bất an với những thứ dường như có khả năng đạt được.”

“Chà, có chuyện như vậy sao?”

“Đúng vậy. Thử nói về ví dụ dự thi đi. Gần đây Arisa có từng nghĩ tương lai sẽ thi đỗ vào đại học không?”

“Ừm, tôi không biết nhưng có lẽ là khả năng đạt được cao hơn câu chuyện ban nãy.”

“Vậy thì, giả sử thực tế là Arisa đã tham dự kỳ thi đầu vào, Arisa có cảm thấy bất an với kết quả đỗ hay trượt không?”

“Ừm. Chắc là sẽ có đấy.”

“Nó sẽ ảnh hưởng đến tương lai của Arisa đúng không? Và đồng thời, Arisa sẽ trở nên bất an vì ở bên trong bản thân nghĩ rằng có khả năng sẽ thi đỗ.

Đương nhiên, tôi biết, lúc đó cái choáng ngợp nhất là tâm trạng không muốn mọi nỗ lực cho đến bây giờ trở nên vô ích, tâm lý quan tâm tới kết quả sẽ ngày càng lớn. Chính bởi cảm nhận được khả năng sẽ có điều mình muốn trong tay nên mới sinh ra tâm trạng bất an.

Vì tự vẽ ra khả năng sẽ tiến triển thuận lợi nên mới có cảm giác bất an với khả năng có thể mọi việc sẽ tiến triển không tốt. Bất an không phải vì lo sợ mọi thứ trở nên tồi tệ mà là biểu hiện cho việc có khả năng bản thân sẽ thu được điều mình muốn trong tay.”

“Thì ra là vậy, bởi có khả năng là sẽ tiến triển thuận lợi…”

“Đúng thế. Chẳng hạn, Arisa gửi thư thổ lộ tình cảm với nam thần tượng mà mình luôn theo dõi trên tivi. Arisa ắt sẽ cảm thấy bất an, băn khoăn không biết liệu người đó có đáp lại tình cảm của mình hay không.”

“Nếu kỳ vọng vào điều đó thì tôi mới là đứa kỳ cục ấy.”

“Vậy nếu là trường hợp gửi thư thổ lộ tình cảm cho đàn anh học khóa trên mà Arisa thích thì sao?”

“Cái đó, dù có giả vờ là không quan tâm nhưng thực lòng vẫn cảm thấy hồi hộp, không phải sao?”

“Khả năng là thứ khiến chúng ta nhìn thấy ước mơ, khiến chúng ta cảm thấy bất an. Và trong cuộc đời chỉ tràn ngập bất an này, phải sống sao cho thành thực, chứ không phải là chạy trốn khỏi tự do.

Không được phép lựa chọn con đường đi cho bản thân với mục đích muốn thoát khỏi bất an. Đối mặt với bất an bằng sự thành thật. Không được để nỗi bất an gây ảnh hưởng, không được lừa gạt chính mình.”

Ngừng lời, Kierkegaard nhấp một ngụm trà vừa được mang đến.

Tôi cũng cầm cốc trà trên tay, nhưng vì nóng hơn tôi tưởng nên tôi quyết định chờ cho đến khi nguội bớt.

Tôi có thể nghe thấy tiếng mưa rơi nhẹ nhàng từ bên ngoài cửa sổ.

“Arisa, không được vứt bỏ bản thân đâu đấy, dù trong tương lai có bị nỗi bất an tấn công đi nữa.”

“Gì cơ, lại là kiểu nói giống như Yutaka Ozaki ấy…”

“Tôi gọi nỗi tuyệt vọng của con người là tuyệt vọng không có nguồn gốc. Chỉ là, con người cũng có lúc chìm trong tuyệt vọng nhưng không nhận ra rằng bản thân đang tuyệt vọng.

Nếu có thể tự nhận thức bản thân đang tuyệt vọng thì vẫn còn tốt. Nhưng có nhiều người dù chìm trong tuyệt vọng nhưng lại không tự giác nhận thức được là mình đang tuyệt vọng.”

Trong khoảnh khắc, lồng ngực tôi thắt lại khi nghe thấy câu nói của Kierkegaard.

“Tuyệt vọng trong khi không tự nhận thức được đang tuyệt vọng à?”

“Đúng thế. Mặc dù sự thực là đang đánh mất bản thân nhưng lại không nhận ra điều đó, là ở trong trạng thái lừa gạt chính mình. Chẳng hạn, trên thế gian này có xu thế hướng ánh nhìn tới những việc tích cực, tươi sáng và vui vẻ đúng không?

Nhưng, nếu lúc nào cũng cố hướng ánh nhìn tới những việc tích cực, tươi sáng, vui vẻ, phủ định tâm trạng của bản thân, vậy thì trong lúc không nhận ra, con người sẽ đánh mất chính mình.”

“Nghĩa là như thế nào?”

“Luôn trong trạng thái tích cực tức là có thể duy trì độ hăng hái ở mức cao, như thế là tốt đúng không? Nhưng nếu cưỡng ép bản thân phải luôn ở trong trạng thái tích cực, thì sẽ không còn là tích cực nữa. Bởi như thế, chỉ là chúng ta đang lờ đi và cố gắng phủ lấp tâm trạng thực sự của bản thân.

Ngoài ra, cố gắng tỏ vẻ tự tin rằng bản thân đang hạnh phúc cũng giống như vậy. Dù bị tích tụ điều gì đó không thoải mái hay là ôm lòng bất mãn, chúng ta cũng sẽ tự mình chuẩn bị những nhân tố bên ngoài, khiến bản thân nghĩ rằng mình đang hạnh phúc.

Nhân tố bên ngoài chẳng hạn như ăn diện những bộ quần áo của thương hiệu nổi tiếng, sống cuộc sống thượng lưu để có thể tự mãn với người khác. Bởi bản thân có tiền để mua những bộ quần áo thương hiệu lớn như thế này, vì mình xuất sắc hơn người khác nên chắc chắn mình hạnh phúc hơn những người xung quanh. Tự huyễn hoặc như thế với chính mình.

Nếu có nhiều tiền, phạm vi lựa chọn để được tự do sẽ tăng lên. Có thể sống ở nơi mình thích, mua những thứ mình thích, tức là phạm vi lựa chọn sẽ rộng hơn.

Nhưng phạm vi lựa chọn tăng không có nghĩa là cuộc sống của ta hoàn toàn được trở nên đủ đầy, viên mãn. Phàm là con người, nếu có thể mua được mọi thứ, đột nhiên những thứ mà bản thân đã từng muốn cho đến bây giờ sẽ trở nên mờ nhạt, nếu có thể đi tới bất cứ đâu, việc đi ấy sẽ trở thành phiền phức.

Và, dù đã chuẩn bị những điều kiện phong phú để có thể lựa chọn bất cứ thứ gì, nếu từ trong thâm tâm không tồn tại thứ mà bản thân muốn có, vậy thì khó có thể gọi đó là hạnh phúc.”

“Tức là không phải cứ có được mọi thứ trong tay thì là hạnh phúc nhỉ?”

“Đúng thế. Dù có chinh phục cả thế giới, dù có được tất cả, nếu đánh mất bản thân, vậy thì còn có ý nghĩa gì? Có thể nói như vậy.”

“Thì ra là thế.”

“Không cần phải trở thành một người nhìn từ bên ngoài thì có vẻ hạnh phúc, chỉ cần đối mặt với cuộc đời mình với tấm lòng thành thực. Đó mới là điều quan trọng. Không cần tiếp tục lừa gạt bản thân, hãy nhận thức bản thân đang chìm trong tuyệt vọng. Và thêm một điều nữa.”

“Thêm một điều nữa?”

“Không có cái gì là tuyệt đối trong cuộc đời này. Vì thế, sau khi đã có cái nhìn và đánh giá sơ bộ thì hãy thử thách, xem rằng có chắc chắn là ổn hay không. Không cần phải quá bận tâm và lo lắng bất cứ cái gì. Bất an là nỗi niềm không đáy, không điểm dừng. Càng cố nhìn vào nỗi bất an không đáy, càng cố suy nghĩ nhiều, chúng ta sẽ càng có xu hướng phóng đại và nghiêm trọng hóa vấn đề hơn thực tế. Cố đào bới thật sâu nỗi bất an là một việc làm không có hồi kết, bởi bất an là nỗi niềm không đáy. Vì thế, dù có suy nghĩ nhiều cũng vô ích.

Chỉ có thể lý giải cuộc đời bằng cách nhìn vào quá khứ, nhưng trên tất cả, con người chỉ có cách tiến về phía trước. Trước mắt là bất an, trở nên hèn nhát, như thế chẳng khác nào đang tự thỏa mãn với bản thân, sống trong thế giới của riêng mình. Cuộc đời là ‘Leap of Faith’[8], nếu nói theo cách của người Kyoto thì chính là ‘Nhảy xuống từ bậc thềm chùa Kiyomizu’[9]. Cách nghĩ này vô cùng quan trọng.”

Dứt lời, Kierkegaard đưa lên miệng món “Dòng chảy hổ phách” nổi tiếng của cửa hàng nãy giờ vẫn đặt trên bàn.

Một cách thầm kín, tôi bị xúc động trước lời nói của Kierkegaard, cảm giác có chút gì đó náo nức.

“Đối mặt với nỗi bất an bằng sự thành thật. Không được để nỗi bất an gây ảnh hưởng, không được lừa gạt chính mình.”

Có lẽ nào, tôi đang trong trạng thái tuyệt vọng, không dám nhìn thẳng vào nỗi buồn và sự bất an. Thành thật với tâm trạng của bản thân là rất quan trọng. Nhưng nếu thành thật với tâm trạng của bản thân, cũng có khi sẽ nghĩ rằng tình cảnh hiện tại quả thực là khổ sở. Có lẽ việc tôi từ bỏ gia đình cũng giống như vậy.

Chắc chắn là như thế. Đó chính là bắt đầu của tuyệt vọng.

Chính vì không muốn nghĩ rằng bản thân đang khổ sở nên tôi đã tự khép chặt trái tim mình. Chẳng qua tôi chỉ không muốn phải phiền muộn.

Bất an chính là vực thẳm. Càng nhìn xuống càng bị cuốn vào cái bóng của bất an.

Nhưng tuyệt đối không được chỉ biết sợ hãi trước nỗi sợ đó. Hãy có cái nhìn xuyên suốt vào nỗi bất an để từ đó hành động. Việc làm này cũng rất quan trọng.

Leap of Faith. Nhảy xuống từ bậc thềm chùa Kiyomizu. Phải chăng bây giờ điều tôi đang thiếu nhiều nhất chính là sự kiên quyết, sự sẵn sàng để biến ý chí thành hành động?

Ngoài cửa sổ, mưa rơi ngày càng nặng hạt, hơn cả lúc chúng tôi mới đến. Việc tự nhủ đừng đi ra ngoài vì trời đang mưa thật đơn giản. Nhưng trong lúc đó, thời gian đang dần trôi đi, chẳng chờ đợi một ai.

Dù rằng ở thời khắc này cơn mưa chưa hề có dấu hiệu dừng lại, nhưng đến một lúc nào đó, mưa sẽ ngừng rơi, mây mù tan đi và trời quang trở lại, rồi khoảnh khắc cơn mưa tạnh sẽ đến. Nếu không muốn cuộc đời mình chỉ mãi tìm kiếm những lý do bao biện, trong quãng thời gian kể từ bây giờ cho đến khi cuộc đời này kết thúc, tôi phải làm những việc mà bản thân có thể làm.

Từ tận trong tim, tôi cảm thấy có chút rộn ràng và náo nức, dường như lần đầu tiên tôi cảm nhận được tình yêu dành cho cuộc đời mình.

“Nhân tiện thì Arisa à…”

“Vẫn còn cái gì nữa à?”

“À không, cái này… Thực sự rất ngon! Tôi không biết là cửa hàng kiểu này lại có đồ ngon như vậy đấy. Vị ngọt thanh đến trong vắt ấy, si-rô màu xanh ngọc thần bí này này! Ôi, nên lưu lại vị ngon này thành cái gì bây giờ, máy ảnh cũng không thể nào nắm bắt được cảm xúc hiện tại!”

Dứt lời, Kierkegaard rút điện thoại từ trong túi ra, thì thầm “Tôi sẽ đăng lên Instagragm”, rồi bắt đầu chụp ảnh.

“Thế à?”

“Ôi, thực sự quá đỉnh! Cửa hàng này sẽ được xếp vào danh sách những lâu đài nguy nga trong cuộc đời tôi! Mà không, rồi tôi sẽ quay lại đây ngay thôi.”

Có vẻ tâm trạng của Kierkegaard tốt hơn so với lúc nãy. Anh ấy thay đổi hoàn toàn. Tôi cũng dùng thìa xúc “Dòng chảy hổ phách” màu xanh ngọc nhàn nhạt, đưa lên miệng.

Chọn gì đó tức là sẽ sinh ra khả năng không chọn cái gì đó. Và khi bị bế tắc bởi một cái gì đó, có lẽ ta đang phải khổ sở vì khả năng đã không chọn cái gì.

Cái đó, có phải là thứ xảy đến do sự yếu mềm của bản thân?

Hay đó là nỗi sợ hãi vốn gắn liền với tự do?

Dù là cái nào đi nữa, chắc chắn “khả năng” là thứ không có điểm tận cùng. Đừng cố với tới điểm tận cùng, chỉ còn cách tìm kiếm và tiến về phía trước. Tôi vừa nghĩ vậy vừa cắm cúi ngậm một miệng lớn “Dòng chảy hổ phách”.

Mùi hương và vị bạc hà the mát lan tỏa trong miệng. Hôm nay tôi lựa chọn tới đây quả thực là đúng đắn. Vừa nghĩ, tôi vừa nhấm nháp thật kỹ vị ngọt thanh mát ấy. Đôi khi, hành động là thứ tạo ra những niềm hạnh phúc mà ta chẳng thể nào biết trước được.

Phải chăng là một gã ăn mày khỏe mạnh còn hạnh phúc hơn là một ông vua ốm yếu?

Ánh chiều tà hắt những tia nắng sắc nhọn xuống sông Kamogawa, mặt sông tựa như một tấm gương, phản chiếu những tia nắng loạn xạ đến chói mắt.

Tôi và Nietzsche đang trên đường trở về sau khi đi mua bánh Mamemochi ở một cửa hàng bánh kẹo Nhật tên là Futaba tại nhà ga Demachiyanagi. Tôi và Nietzsche gặp nhau thường xuyên hơn, mối quan hệ giữa cả hai cũng trở nên khăng khít hơn trước. Nói là quan hệ khăng khít hơn nhưng không phải là quan hộ khác giới giữa nam và nữ.

Nếu so sánh thì quan hệ giữa chúng tôi giống như khi còn là học sinh tiểu học, không phân biệt nam và nữ, cùng nhau chơi đuổi bắt.

Từ khi lên cấp hai, con trai sẽ có ý thức về sự tồn tại của con gái, và con gái cũng ý thức được sự tồn tại của con trai. Vì thế tôi cảm giác lúc đó sẽ khó mà xây dựng được tình bạn vô tư và thoải mái. Nhưng tôi cảm giác có chút gì đó quen thuộc trong quãng thời gian trải qua cùng Nietzsche.

Nietzsche thường đến nhà tôi chơi mỗi khi rảnh rỗi hay bất cứ khi nào anh ta cảm thấy thích. Chúng tôi không ngần ngại chia sẻ với nhau những chuyện thu hút sự chú ý của bản thân. Và hôm nay cũng vậy, tôi xem chương trình đặc biệt nói về đồ ngọt được phát sóng trên chương trình tivi buổi sáng, sau đó rủ Nietzsche “Chúng ta cùng đi mua cái này đi!”

Chúng tôi hẹn nhau ở nhà ga Demachiyanagi.

Nhà ga Demachiyanagi là điểm xuất phát của tuyến đường chính Keihan nối Osaka với Kyoto. Nhà ga này kéo dài về phía bắc Kyoto, đồng thời cũng là điểm xuất phát của tuyến đường chính Eizan nên bất kể ngày hay đêm đều có rất nhiều người qua lại.

Chúng tôi xuất phát từ nhà ga Demachiyanagi, đi bộ khoảng năm phút là tới cửa hàng có tên Futaba.

Nhìn bề ngoài có vẻ giống như bánh Daifuku bình thường nhưng bánh Mamemochi của Futaba có vị muối nhàn nhạt, hạt đậu đỏ thanh đạm được bao bọc trong lớp gạo nếp dẻo dai.

Chúng tôi xếp hàng khoảng ba mươi phút ở cửa hàng Futaba. Cửa hàng này lúc nào cũng rất đông đúc, kể cả ngày thường. Sau khi mua được bánh Mamemochi, chúng tôi quay trở về nhà ga Demachiyanagi.

Chúng tôi tính đợi xe buýt ở trước cửa nhà ga, sau đó về nhà ăn bánh Mamemochi. Nhưng đột nhiên có một người đàn ông lạ mặt tới bắt chuyện.

“Ơ, có phải Nietzsche không? Lâu lắm rồi không gặp đấy nhỉ!”

Chúng tôi quay lại, phía có một người đàn ông đang đứng. Ông ta mặc trang phục nhìn có vẻ cao quý, trông giống như quý tộc châu Âu. Nhìn thế kia chắc là tầm trên dưới 40 tuổi. Mái tóc bạc, cằm lún phún râu, mặc vest màu đỏ rượu vang bên ngoài chiếc áo sơ mi lụa trắng, cổ quấn chiếc khăn trắng tinh dày cộm.

Vừa từ đám cưới về chăng? À không, hay là nhân viên của quán nước có bồi bàn mặc trang phục quản gia? Dù gì thì cũng là thời trang khác thường. Người đàn ông đó hướng mắt về phía tôi, nhẹ nhàng cúi chào.

Tuy nhiên, Nietzsche chỉ liếc ông ta rồi im lặng như thể cố tình lờ đi vậy.

“Lâu lắm không gặp rồi, đừng có thái độ như thế chứ.”

Người đàn ông đó nhướn mày, vỗ lưng Nietzsche, tỏ thái độ không vừa lòng.

“Đúng là không thay đổi gì hết nhỉ, Wagner. Nhưng tại sao ông lại ở đây?”

Nietzsche cất lời với giọng điệu bất mãn, liếc xéo người đàn ông đó.

“Vì có một sinh viên trường đại học âm nhạc say mê bản nhạc do tôi sáng tác đã nguyện cầu được gặp tôi nên tôi mới giáng xuống thế giới hiện thực này.

Không ngờ lại gặp cậu ở một nơi như thế này, đúng là có duyên nhỉ? Nhưng cậu đang làm gì thế? Cũng đến viếng thăm đền Shimogamo à?”

Người đàn ông vừa cười tủm tỉm vừa cất lời hỏi Nietzsche.

Wagner? Hình như mình nghe thấy ở đâu đó rồi.

À đúng rồi, đó là người bạn từng thân thiết trong quá khứ mà Nietzsche có nhắc tới lần trước.

“Thật đáng tiếc, tôi không đến viếng thăm đền. Còn ông, ông đang làm gì ở nơi như thế này?”

Nietzsche trả lời bằng giọng điệu khó chịu.

“À, tôi đệm đàn cho lễ thành hôn diễn ra tại giáo đường ở gần đây. Còn giờ tôi chuẩn bị đi đến cửa hàng Bạn của chủ nghĩa bi quan.”

“Bạn của chủ nghĩa bi quan à…? Nhớ thật đấy.”

“Sao nào, nếu lâu rồi cậu không tới đó thì cùng đi thôi. Mà chắc bây giờ đang nhộn nhịp lắm.”

Wagner cười toe toét. Con người kiểu gì không biết nữa. Tôi cũng cảm thấy có chút gì đó khó chịu với người đàn ông này.

“Đúng nhỉ, thỉnh thoảng đi chắc cũng được đấy… Thế cùng đi thôi. Arisa, em cũng đi cùng đi.”

Nietzsche cất lời trong khi còn không thèm quay đầu lại nhìn tôi.

“Á á! Tôi không đi đâu, hai người đi đi.”

“Không, tôi vốn có ý định để em nói chuyện với ông ta một lần. Giờ vừa vặn là thời cơ tốt đấy.”

“Thế à? Vậy thì tôi sẽ làm phiền một lúc nhé.”

“Được rồi đi thôi.”

Nietzsche và Wagner đi bộ về phía đại học Kyoto nằm ở hướng ngược lại với sông Kamogawa.

Hai người đặc biệt không hé miệng nói nửa lời, hướng thẳng đến địa điểm chúng tôi đang tiến tới, đi với tốc độ rất nhanh như thể cố ganh đua nhau vậy.

Từ nhà ga đi qua đại học Kyoto thêm khoảng mười lăm phút nữa, ngay sau khi Nietzsche cảnh báo “Từ chỗ này nhớ chú ý cẩn thận dưới chân”, cả hai người tiến vào con đường dẫn lên núi. Họ băng qua một chiếc cổng trước đền thờ rất lớn, bước phăm phăm vào sâu trong núi.

Tôi phải thốt lên “Ế, chúng ta đang đi đâu đấy? Ở đây là núi đấy?”, nhưng hoàn toàn bị họ phớt lờ.

Cả hai người vẫn tiếp tục cắm đầu cắm cổ leo lên đường núi như cũ. Tốc độ điên cuồng tới mức nếu tôi không cố gắng hết sức leo lên thật nhanh thì sẽ mất dấu hai người đó.

Để hai người đó không mất hút khỏi tầm mắt của mình, tôi phải cắn chặt răng leo lên con đường núi dốc dựng đứng, vừa leo vừa thở hổn hển không ra hơi.

Khi tôi leo hết con đường núi, hình như hai người đó đã đến nơi được một lúc rồi. Ngay khi vừa nhìn thấy bóng tôi, họ chỉ tay vào một căn nhà trên núi ở phía trước chúng tôi một đoạn.

“Arisa, ở đằng kia. Chúng ta sẽ đi đến chỗ kia.”

“Há, cái chỗ giống như ngôi nhà yêu quái kia á?”

Có một căn nhà nhỏ cũ kỹ trên núi ở phía Nietzsche chỉ tay. Căn nhà này có thiết kế cổ, kích thước khá lớn, mái nhà làm bằng lớp rơm rạ khá dày, trông có vẻ rất nghệ thuật. Căn nhà tỏa ra một bầu không khí nặng nề và có chút đáng ngờ. Cảm giác giống hệt như sự lồng ghép hoàn hảo giữa kiến trúc bên trong thiền viện cổ và ngôi nhà ma quái do tác giả truyện tranh Shigeru Mizuki vẽ.

“Ế, đi đến chỗ đó à, nhìn như thể có phù thủy đang sống ở trong đó ấy. Chắc chắn là rất nguy hiểm, kiểu như bị phù thủy núi mài dao rồi tấn công cho mà xem.”

“Arisa à, em đang nói mớ cái gì đấy. Tôi đã tới đây mấy lần rồi nên là không sao đâu. Hẳn là em đã đọc quá nhiều truyện cổ tích Nhật Bản nên mới tưởng tượng như thế đấy. Được rồi, đi thôi nào.”

Dứt lời, hai người đi vào trong căn nhà đó.

Đành tin lời Nietzsche, tôi mở cánh cửa kéo cũ kỹ ra trong sợ sệt. Nhưng thật không ngờ, ở bên trong ngôi nhà là không gian giống như cảnh tượng ở thời cận đại trải ra trước mắt.

Bên trong có đặt vài chiếc bàn màu be đơn giản và ghế sô-pha bọc da trắng. Bên trên trần nhà cao tít là quạt trần quay vù vù.

Trên quầy pha chế nằm trong góc cửa hàng có đặt một chiếc máy hát, trên máy gắn chiếc sừng màu vàng, nom như một cái còi lớn, bản nhạc cổ điển vang lên thực du dương.

“Ôi, tuyệt quá…”

Một không gian với thiết kế đẹp lộng lẫy mà tôi chưa từng thấy ở đâu.

Nếu chỉ nhìn bên ngoài, căn nhà giống như sào huyệt của một bà phù thủy đáng sợ. Nhưng khi bước chân vào bên trong, quả thực giống như một thế giới khác.

Bên trong cửa hàng nhẹ vang tiếng vĩ cầm uyển chuyển, mùi cà phê thơm lừng nhẹ nhàng lan tỏa, ngập tràn.

“Lâu lắm mới đến mà chỗ này cũng không thay đổi nhỉ?”

Nietzsche và Wagner ngồi xuống ghế sô-pha đặt trong góc cửa hàng.

Tôi cũng tạm thời ngồi xuống bên cạnh Nietzsche.

Trong cửa hàng chỉ có chúng tôi là khách, bên trong không gian rộng mở là tiếng nhạc cổ điển khe khẽ, nhẹ nhàng và tinh tế.

“Chỗ này có vẻ tuyệt thật đấy. Tôi thấy thích rồi.”

Bình thường chẳng mấy khi tôi nghe nhạc cổ điển. Chỉ có thi thoảng nghe thấy bài hát phát ra từ đĩa CD nhạc cổ điển ở phòng khám răng, còn tôi chưa từng chủ động nghe.

Tôi cảm giác bản thân được giải phóng, như thể đang đặt chân tới một miền đất mới, chỉ vì thứ âm nhạc bình thường chẳng bao giờ chủ động nghe đang ôm trọn lấy không gian.

Đắm chìm vào âm nhạc được một lúc, có một người đàn ông từ trong quầy pha chế ở góc cửa hàng mang nước tới cho chúng tôi. Chắc khoảng 55 tuổi. Một người đàn ông với mái tóc bạc nhạt màu, có vẻ khó tính, liếc ánh nhìn sắc lẹm tiến về phía chúng tôi. Rõ ràng là kinh doanh dịch vụ nhưng ông chú này lại mang vẻ ngoan cố, tuyệt nhiên không nở lấy một nụ cười.

Người đàn ông đó liếc về phía chúng tôi với ánh nhìn sáng quắc, đặt nước uống xuống bàn đánh “Cốp!”, sau đó lầm bầm.

“Tôi còn tưởng ai đến, hóa ra là các người à…”

Người đàn ông cất giọng nặng nề, vẻ mặt vô cùng nghiêm túc, bất giác vặn khớp lưng.

“Lâu lắm rồi không gặp ông.”

Wagner đứng lên, gập người cúi chào người đàn ông có vẻ là quản lý cửa hàng.

Nietzsche chỉ nhẹ cúi chào trong khi vẫn đang ngồi.

“Cậu dùng gì?”

Người đàn ông hỏi Nietzsche với thái độ vô cùng nghiêm túc.

“Cho tôi ca cao đi. À không, tôi uống Matcha.”

“Rốt cuộc là cái nào, Matcha hay ca cao?”

“Nếu cái nào cũng có thì cho tôi cả hai đi.”

“Cho tôi cà phê pha bằng bình syphon.”

Wagner nở nụ cười tủm tỉm, trả lời.

Người đàn ông ghi chép đồ hai người đó gọi, sau đó liếc ánh nhìn sắc lẹm về phía tôi.

“Gọi gì?”

“Ế, à ở đây có cái gì?”

“Gì cũng có.”

“Ừm, thế thì có đồ uống kiểu như nước cam… không?”

Tôi vừa trả lời vậy thì người đàn ông lại tiếp tục ghi chép, nhanh chóng quay vào bên trong quầy pha chế.

Sau khi biết chắc ông ta đã đi khuất hẳn, tôi gặng hỏi Nietzsche bằng giọng điệu có chút lén lút.

“Này Nietzsche, người đó là ai thế? Nhìn ông ta đáng sợ quá đi mất…”

“Không sao đâu, ông ấy lúc nào cũng thế.”

“Đúng rồi, cô không phải lo lắng, vì người đó lúc nào cũng vậy mà.

Nhân tiện thì tôi vẫn chưa biết tên cô. Tôi là Wagner. Còn cô là?”

“Tôi là Kojima Arisa.”

Nghe vậy, Wagner mắt tròn xoe, trưng ra bộ mặt nhìn như sửng sốt lắm, sau đó đột nhiên bật cười.

“Hô, thì ra cô tên là Kojima à, đúng là ngạc nhiên đấy. Ha ha ha ha!”

Wagner nhìn chằm chằm về phía Nietzsche.

Nhưng Nietzsche phớt lờ ánh nhìn của Wagner, tiếp tục cắm cúi vào điện thoại di động.

“Xin lỗi, Wagner, lần đầu gặp Nietzsche, tôi cũng bị hỏi như vậy. Rốt cuộc là sao, cái tên Kojima ấy? Ừm, nhưng dù sao thì tên tôi là Kojima.”

Nghe tôi hỏi vậy, Wagner cười.

“Đó là người quen của hai chúng tôi, một cô gái rất đẹp tên là Kojima. Nietzsche rất say mê Kojima, nhưng tình cảm của Nietzsche không được đáp lại.”

“Ồn ào! Ông thì biết cái gì!”

Nietzsche thay đổi sắc mặt, tức giận quát Wagner.

Thì ra là thế. Nietzsche ngạc nhiên vì tôi cùng tên với người quen của anh ta.

Tôi không biết cô gái tên Kojima là người như thế nào, nhưng có vẻ cô ấy có quan hệ khá thân thiết với Wagner và Nietzsche.

“Vậy còn ông chú kia rốt cuộc là ai thế? Ông ta trông đáng sợ quá.”

“À, ông ấy là chủ quán này. Tên là Schopenhauer. Ông ấy là người quen của cả tôi và Nietzsche. Ừm, nếu nói nghiêm túc thì không phải là quen biết, tôi và Nietzsche hâm mộ ông ấy.”

Nghe thế, Nietzsche lại một lần nữa cáu kỉnh lườm Wagner.

“Wagner! Tôi không còn hâm mộ ông ấy nữa.”

“Thôi được rồi, đừng trưng ra bộ mặt đáng sợ đó nữa. Dù cậu không còn hâm mộ nữa thì trong tư tưởng của ông ấy vẫn tồn tại những đạo lý được người dân trên thế giới này công nhận. Sao nào, cũng đã lâu lắm rồi, hôm nay lại có cả Kojima ở đây, hay là cùng lắng nghe câu chuyện từ ông ấy xem sao?”

“Há! Không cần đâu, ngừng lại đi. Người đó đáng sợ lắm.”

“Không sao hết, Kojima! Thế nào, được đúng không, Nietzsche?”

“Thích thì đi mà làm.”

Nietzsche không thèm liếc mắt nhìn Wagner, trả lời cộc lốc.

Chủ quán mang ca cao và Matcha, cà phê, nước cam tới bàn chúng tôi. Ngay lúc đó Wagner bắt chuyện nghe như hồ hởi lắm.

“Schopenhauer à, hình như cô bé này muốn nghe ông nói chuyện. Có được không? Cùng đàm đạo tới khi có vị khách khác đến thôi cũng được…”

Trong thâm tâm, tôi cố nguyện cầu “Làm ơn, làm ơn, từ chối đi, làm ơn từ chối đi!” Nhưng lời ước nguyện đó chẳng đến được tai thần linh, ông chủ quán không mảy may thay đổi thái độ cộc cằn, ngồi xuống bên cạnh Wagner.

Không còn cách nào khác, tôi đành bấm bụng, chuẩn bị tinh thần cho những điều tồi tệ nhất sắp xảy tới, quyết định bắt chuyện với chủ quán.

“Ừm, chào ông chủ quán.”

“Tôi không phải tên là chủ quán. Tôi là Schopenhauer.”

“À, xin lỗi… Chào ông Schopenhauer.”

“Chào.”

“Chỗ này đúng là một cửa hàng đẹp. Âm nhạc cũng rất lay động lòng người. Đây là bản nhạc gì thế ạ? Có phải nhạc của Bach không?”

Tôi vừa dứt lời, người đàn ông ấy liếc về phía tôi, ánh mắt đằng đằng sát khí vô cùng hung dữ.

“Xin, xin lỗi.”

“Đây là Rossini.”

“Ế?”

“Đây, không phải là Bach! Là Rossini! Cô tới đây mà đến cả bản nhạc đó cũng không biết à?”

“Xin, xin lỗi.”

Rossini là cái gì? Loại bánh xốp dài mà cửa hàng tạp hóa hay bán ấy hả?

“Thôi, Schopenhauer. Cô gái này không am hiểu về âm nhạc như chúng ta đâu, tha thứ cho cô ấy đi.

Kojima à, Rossini là nhà soạn nhạc người Ý. Schopenhauer si mê âm nhạc của Rossini. Chính vì thế ông ấy mới kinh doanh quán giải khát chỉ thuần bật nhạc cổ điển như thế này.”

“Thì ra là thế… Thật xin lỗi, tôi đúng là thiếu hiểu biết.”

“Âm nhạc là một thứ thuốc an thần có thể khiến bản thân trở nên sao nhãng khỏi những khổ sở và buồn thương ngập tràn trên thế gian này. Mặc dù chẳng thể vĩnh viễn thoát khỏi khổ sở nhưng khi đắm mình vào âm nhạc, trái tim ta, tâm hồn ta sẽ trở nên thanh tịnh.”

“Đúng là như vậy.”

“Cô tên là Kojima à?”

“Vâng.”

“Tôi không giỏi giao tiếp với nữ giới. Tôi cũng không có ý định nói chuyện bằng giọng điệu dịu dàng vì đối phương là con gái. Hãy ghi nhớ lấy điều này.”

“Tôi hiểu rồi…”

Để trốn tránh khỏi bầu không khí đầy áp lực, tôi với tay lấy cốc nước cam đặt trên bàn, đưa lên miệng.

“Tôi đã nói là khổ sở ngập tràn trên thế gian này, nhưng thực ra nói rằng thế giới này bị đau khổ bao phủ thì đúng hơn. Cái gọi là sống và tồn tại, chỉ toàn là đau khổ và buồn thương. Cô có biết tại sao không?”

“Tại sao nhỉ, tôi cũng không biết nữa.”

“Đó là vì cuộc đời này giống như con quay, cứ mãi trong vòng luẩn quẩn đi qua đi lại giữa đau khổ và chán chường.”

“Giống như con quay?”

“Đúng thế. Cuộc đời là chuỗi thời gian lặp lại quá trình tiến tới và quay trở lại giữa đau khổ và chán chường.”

“Đau khổ và chán chường à? Tại sao lại như thế?”

“Đó là bởi con người có ước muốn.”

“Ước muốn à?”

“Đúng thế. Ước muốn là thứ gắn liền với đau khổ. Nói cách khác, ước muốn và đau khổ hợp lại thành một cặp.”

“Ông nói vậy nghĩa là sao?”

“Ước muốn và đau khổ nằm trong mối quan hệ dù có cắt đứt cũng chẳng thể tách rời.

Khi ước muốn sinh ra, con người sẽ bị đau khổ giày vò và tra tấn. Và khi ước muốn đã được thỏa mãn, ta lại bị tra tấn bởi sự đau khổ mang tên chán chường.”

“Việc đó rốt cuộc nghĩa là như thế nào?”

“Này Nietzsche. Giờ cậu có đang muốn cái gì không?”

“Muốn cái gì à, xem nào, tôi đang muốn vũ khí siêu cấp quý hiếm.”

“Vũ khí có khả năng phi thường à? Cậu định ra chiến trường hay sao?”

“Không, là trò chơi điện tử. Vì nếu có vũ khí siêu cấp quý hiếm, tôi có thể tiếp tục chơi những vòng tiếp theo với kỹ năng cao hơn ấy.”

Nietzsche giơ màn hình điện thoại đang hiển thị hình ảnh trò chơi cho Schopenhauer.

“Thì ra là thế. Vậy thì tôi sẽ lấy ví dụ về vũ khí có khả năng phi thường này và giải thích nhé.

Trong con người tồn tại ước muốn. Chẳng hạn, có ước muốn ‘Tôi muốn vũ khí mạnh hơn cả bây giờ!’. Khi nảy sinh ước muốn, đồng thời đau khổ cũng sẽ sinh ra. Cô có hiểu nghĩa là như thế nào không?

Sinh ra ước muốn cũng tức là gây ra nỗi đau khổ ‘Bây giờ mình không có được thứ bản thân muốn’.

Nói tóm lại, mối quan hệ giữa ước muốn và đau khổ là không thể tách rời. Đến đây thì cô có hiểu không?”

“Vâng, tôi có hiểu một chút. Khi nghĩ rằng mình muốn cái gì cũng tức là ý thức bản thân chưa có được thứ mình muốn đúng không?”

“Đúng thế. Và giả sử ta đã có được vũ khí mạnh mẽ siêu cấp quý hiếm trong tay nhờ lật thẻ quà tặng. Vậy thì, khi đã có được vật phẩm mạnh mẽ đó, cô có nghĩ là bản thân sẽ cảm thấy thỏa mãn vĩnh viễn không?”

“Ừm, thế nào nhỉ, có lẽ khoảnh khắc khi có được thứ mình muốn trong tay thì sẽ hạnh phúc, nhưng cũng có thể sẽ lại tiếp tục muốn vũ khí khác mạnh hơn nữa.”

“Đúng thế, Kojima. Cô có vẻ hiểu nhanh đấy.

Dù có được vũ khí mạnh mẽ trong tay, dù ước muốn đã được thỏa mãn, cái thỏa mãn đó không phải là vĩnh cửu. Rồi chỉ sau một khoảng thời gian sẽ lại muốn thứ khác. Chắc chắn lại cảm thấy chán chường bởi những thứ hiện tại bản thân đang sở hữu là không đủ.

Nói tóm lại là bị sự chán chường tấn công. Khi đó sẽ ra sao? Lại có ước muốn mới sôi sục. Và khi ước muốn mới sôi sục, rồi đau khổ sẽ lại một lần nữa tìm đến.”

“Thì ra là thế, tức là chỉ mãi bị quay mòng trong vòng tròn luẩn quẩn đúng không?”

“Đúng thế. Sẽ bị rơi vào vòng luẩn quẩn như thế này: Ước muốn sôi sục (đau khổ cũng sôi sục) —► Ước muốn được thỏa mãn —► Trở nên chán chường —► Lại có ước muốn mới sôi sục (đau khổ cũng sôi sục).

Tóm lại, con người chẳng thể nào thoát ra khỏi vòng luẩn quẩn của những việc giống nhau, lặp đi lặp lại: để át đi cái chán chường, mang ước muốn, khi ước muốn được thỏa mãn, lại trở nên chán chường.”

“Con người là loài sinh vật dễ chán chường nhỉ?”

“Cô đã hiểu được đại khái ý nghĩa của điều tôi nói chưa? Cuộc đời là thứ giống như con quay, cứ mãi trong vòng luẩn quẩn đi qua đi lại giữa đau khổ và chán chường ấy?”

“Vâng, tóm lại là như thế này đúng không? Đạt được một mục tiêu nào đó, dù có được thứ mình muốn trong tay đi nữa, kết cục không thể thỏa mãn chỉ với một mục tiêu đó, chẳng bao lâu sẽ lại tiếp tục muốn một thứ khác, cảm giác như vậy đúng không?”

“Đúng thế. Của cải giống như nước biển. Càng uống cổ họng càng khát cháy.

Theo đuổi đến cùng ước muốn không có nghĩa là cảm thấy thỏa mãn trọn vẹn sau khi đạt được ước muốn đó.

Càng bộc lộ khát vọng, trái tim càng dần trở nên khô cạn. Giống như dù có uống nước biển, cơn khát đang xé cả cổ họng vẫn không được thỏa mãn. Ngược lại, càng cảm thấy cơn khát mãnh liệt hơn nữa.”

“Đúng thế thật. Nước biển… hoặc là Coca cola cũng mang cảm giác như thế nhỉ?”

“Các loại nước hoa quả ngọt cũng giống như nước biển. Càng uống càng khát. Con người là sinh vật luôn tìm kiếm khát vọng. Theo đuổi quyền lực, danh tiếng, giàu sang vật chất. Nếu vậy có hạnh phúc hay không một khi có được trong tay vật chất và danh tiếng? Giả như bị hỏi như vậy, câu trả lời của tôi sẽ là không.

Bởi bên trong con người tồn tại hai nửa. Một nửa mang tính khách quan và một nửa mang tính chủ quan.”

“Một nửa khách quan và một nửa chủ quan à?”

“Đúng thế, nếu cô hỏi tôi như thế nghĩa là sao, vậy thì hãy thử tưởng tượng đến diễn viên đóng nhạc kịch đứng trên sân khấu.

Trên sân khấu, mỗi diễn viên lại có vai diễn của riêng mình như công chúa, hiệp sĩ, đại phú hào. Những vai diễn này là một nửa mang tính khách quan.

Người đó đang ở địa vị như thế nào, có bao nhiêu của cải, từ dáng điệu của người đó có thể biết được chức vụ của họ là gì… Nói tóm lại, đó là một nửa mang tính khách quan - sự tự nhận thức chính mình xuất phát từ cái nhìn bên ngoài.

Cái nửa mang tính khách quan chính là thứ phiền phức. Nó chỉ ảnh hưởng gián tiếp đến con người.

Tuy nhiên, con người lại theo đuổi cái đó. Vì thế nó phiền phức.”

Nói đến đây, Schopenhauer khẽ lầm bầm “Tôi cũng thấy hơi khát, chờ tôi một chút” rồi quay vào quầy pha chế.

Nếu nói thẳng ra, câu chuyện của Schopenhauer hơi khó hiểu. Thực lòng mà nói, để theo đuổi câu chuyện này, có chút khó khăn và áp lực. Câu chuyện mà Nietzsche nói thì tôi vẫn có thể bám theo được, bằng cách này hay khác. Nhưng câu chuyện của Schopenhauer, nếu không vận động hết công suất não bộ và tập trung, có lẽ tôi sẽ bị quật ngã bởi tốc độ nói vô cùng nhanh ấy. Chẳng lẽ tốc độ tư duy của tôi chỉ đến thế thôi à?

Ngay cả trong câu chuyện bây giờ đang nói, tôi chẳng thể hiểu được rõ ràng và trọn vẹn một nửa mang tính khách quan là gì. Để Schopenhauer không nghe thấy, bằng giọng thì thầm lén lút, tôi quyết định thử hỏi Nietzsche ý nghĩa của câu chuyện mà Schopenhauer vừa nói.

“Này Nietzsche.”

“Sao thế?”

“Cái một nửa mang tính khách quan mà Schopenhauer vừa nói ấy, tóm lại là cái gì? Nghĩa là như thế nào?”

“A, chuyện đấy à…”

“Tôi muốn anh giải thích cho tôi một cách dễ hiểu.”

Nghe vậy, Nietzsche lại dùng ngón tay cuộn tròn tóc mái giống như mọi khi, sau khi suy nghĩ một lúc thì mở miệng, cất lời chậm rãi.

“Ừm, tóm lại thì chức vụ và địa vị của một người không phải là tất cả con người đó.”

“Nghĩa là sao?”

“Thế này nhé, giả sử có giám đốc A, một doanh nhân trẻ tuổi đẹp trai kinh doanh công ty IT.”

“Ừ.”

“Nếu nhìn từ vẻ ngoài, nói cách khác nếu nhìn bằng một nửa mang tính khách quan, sẽ là giám đốc A của công ty…”

“Ừ ừ.”

“Anh A đó, nếu xét từ một phương diện, sẽ là một người thành công, trẻ tuổi, đẹp trai, nói tóm lại là sở hữu một nửa mang tính khách quan với tư cách là giám đốc A. Và ở một phương diện khác, anh A lại sở hữu một nửa mang tính chủ quan khi là chính bản thân mình.

Điều đó không chỉ đúng với giám đốc A. Phàm là con người, ai cũng sở hữu hai phương diện như thế.”

“Nói tóm lại, một nửa mang tính khách quan là kiểu giống như vai trò, chức vụ trên thế gian này, cái được thể hiện trên danh thiếp ấy hả?”

“Ừm, đúng thế. Là cái tôi khách quan mà người khác nhìn vào. Chẳng hạn như anh A của công ty…, chị B có chồng là giám đốc A…, nói tóm lại là giống như tên người nhận trên phong bì thư ấy.

Schopenhauer có vẻ muốn nói về mối quan hệ giữa một nửa mang tính khách quan và một nửa mang tính chủ quan với đau khổ và vui sướng. Mà nói chung là hãy cố gắng để bắt kịp được câu chuyện. Nó sẽ giúp em trưởng thành. Ồ, nói chuyện một lúc là ông ấy quay lại rồi kìa.”

Từ quầy pha chế, Schopenhauer một tay cầm theo cốc cà phê đá, quay trở lại ghế ngồi.

“Để cô phải chờ rồi, tôi đã nói về một nửa mang tính khách quan rồi đấy, đến đây thì cô đã hiểu chưa?”

“À, vâng. Một nửa mang tính khách quan tức là sự tự nhận thức về chính bản thân từ cái nhìn của người khác. Đại khái là như vậy đúng không?”

“Đúng thế. Cô cũng sáng dạ đấy nhỉ? Sao thế Wagner, có gì kỳ lạ à?”

Schopenhauer nhìn về phía Wagner.

Wagner ngồi bên cạnh Schopenhauer, khoanh tay, tay phải che miệng, cười thầm.

Tôi nháy mắt với Wagner bằng tốc độ nhanh như chớp “Đừng có hé răng nửa lời đấy…”

Cứ như thể không liên quan gì tới mình, Nietzsche với gương mặt tảng lờ hút ca cao và Matcha sùn sụt, phồng mang trợn má cắm cúi ăn kẹo đi kèm với Matcha.

“Không có gì đâu. Phư phư phụt… Cứ tiếp tục đi.”

“Thế à, tôi không hiểu có gì kỳ lạ nữa. Nhưng tiếp tục thôi.”

“Vâng, xin nhờ ông!”

“Ừm, tiếp theo câu chuyện khi nãy, cô đã hiểu một nửa mang tính khách quan chính là cái tôi mà người khác nhìn vào rồi đúng không?

Vây thì hãy cùng nói về một cái nữa, là một nửa mang tính chủ quan.”

“Một nửa mang tính chủ quan, à?”

“Đúng thế. Lúc nãy tôi đã nói về một nửa mang tính khách quan giữ vai trò nhất định trên sân khấu nhạc kịch đúng không?

Một nửa mang tính chủ quan là bản thân con người đang diễn vai đó. Nói tóm lại là con người ở bên trong.”

“Con người ở bên trong?”

“Đúng thế. Cô hãy lắng nghe câu chuyện tôi sắp nói như là một ví dụ cho việc đổi chỗ cuộc đời với nhạc kịch.

Nói tóm lại, con người đang đóng rất nhiều vai trò trong xã hội, giống như nhạc kịch. Có người là giám đốc. Có người là nhân viên ưu tú. Có người là ngôi sao khiến ai cũng phải ghen tị.”

“Vâng, tôi sẽ thử tưởng tượng.”

“Nếu nhìn từ bên ngoài, ai cũng có vẻ có cuộc sống xa hoa. Giám đốc, nhân viên ưu tú, ngôi sao, ai cũng có của cải và danh tiếng.

Nhưng chỉ nhìn từ bên ngoài thì không thể quyết định được cuộc đời như thế có hạnh phúc hay không. Chỉ có con người ở bên trong mới có thể quyết định.”

“Nói tóm lại là như thế nào?”

“Nói tóm lại, từ bên ngoài có thể nhìn thấy người đó như thế nào, có tiền hay có danh tiếng chẳng hạn, tuy nhiên những cái nhìn từ bên ngoài ấy không phải là hạnh phúc trực tiếp mà chỉ là thứ mang tính gián tiếp.

Tiền bạc và danh tiếng không phải là thứ mang lại hạnh phúc trực tiếp cho con người. Sau khi có được tiền bạc và danh tiếng trong tay, bản thân phải cảm giác được như thế là vui vẻ, thì từ khoảnh khắc đó mới có thể đắm mình trong tâm trạng hạnh phúc.

Cô có hiểu việc này nghĩa là sao không? Nói tóm lại, thứ có thể cảm giác được hạnh phúc và vui vẻ, chỉ có duy nhất một nửa mang tính chủ quan. Nói ngắn gọn là hạnh phúc và vui vẻ sẽ do cảm giác của bản thân quyết định, những nhân tố chủ yếu từ bên ngoài như chức vụ hay tiền bạc — chính là một nửa mang tính khách quan sẽ không có mối liên hệ trực tiếp với những việc liên quan đến hạnh phúc hay vui vẻ.”

“Cảm giác của bản thân à?”

“Đúng thế. Cô phải nhận ra rằng, con người đang quá cố gắng theo đuổi những nhân tố bên ngoài và cho rằng đó là hạnh phúc. Cô có hiểu như vậy nghĩa là thế nào không?”

Chẳng hạn, có người hẹn hò với người yêu đi ăn bít-tết ở nhà hàng Wolfgang, một nhà hàng được đánh giá cao. Có thể xảy ra hai trường hợp. Cặp đôi vừa ăn vui vẻ vừa say sưa trong tâm trạng hạnh phúc. Hai là cặp đôi ăn trong khi có một người cứ mãi hờn dỗi và nói đến chuyện chia tay. Cô nghĩ món bít-tết trong trường hợp nào sẽ ngon hơn?”

“Ừm, ăn trong khi bị nói đến chuyện chia tay thì thực là không thích chút nào.

Kiểu như rõ ràng là đồ ăn ngon nhưng lại không cảm thấy ngon, hoặc là vì tâm trạng nặng nề nên không thể thấy ngon miệng… Có khi còn cảm thấy khó chịu ấy.”

“Cô có biết tại sao lại có sự khác biệt như thế không?”

“Ừm, chắc là vì tâm trạng của bản thân bị trùng xuống đúng không?”

“Đúng thế. Đó chính là thứ gần với cái gọi là cảm giác mà tôi vừa mời nói khi nãy. Nói tóm lại, món bít-tết ngon lành mà tôi đang nói chỉ là nhân tố bên ngoài thôi, không hơn không kém.

Có thể dù ăn với tâm trạng khó chịu đi nữa, món bít-tết ấy vẫn sẽ ngon lành ở một mức độ nào đó.

Tuy nhiên, sẽ không thể nào cảm nhận được niềm hạnh phúc và cảm giác vui vẻ tột bậc. Lý do là vì nhân tố bên ngoài giống như thế chỉ dừng ở mức độ sở hữu mối liên quan gián tiếp đến việc cảm giác được niềm hạnh phúc mà thôi.

Món bít-tết thượng hạng, có thể tự bản thân nó là thứ sở hữu giá trị, nhưng thẩm phán cuối cùng quyết định có hạnh phúc khi ăn món ăn đó hay không lại chính là bản thân chúng ta.

Và đó chính là một nửa mang tính chủ quan mà tôi đang chú trọng ở đây.”

“Xét cho cùng, dù có sống xa hoa đến đâu, dù có ăn đồ ăn ngon, nếu bản thân đang lo lắng hay buồn phiền, đương nhiên chúng ta sẽ không thể cảm thấy hạnh phúc. Phải như thế không?”

“Đúng thế. Thỉnh thoảng cũng có trường hợp như vậy đúng không? Những cá nhân được tất cả mọi người xung quanh ngưỡng mộ như ngôi sao hay là người thành công, vì cảm thấy đau khổ và mệt mỏi, cuối cùng họ tự chấm dứt cuộc đời mình.

Ví dụ, nếu chỉ nhìn vào yếu tố bên ngoài, mọi người thường thắc mắc ‘Tại sao người đó thành công đến thế mà lại hành động như vậy?’ Nếu chỉ nhìn vào một nửa mang tính khách quan, ta chỉ có thể nhìn thấy hạnh phúc. Nhưng nếu xét từ góc độ một nửa mang tính chủ quan — một nửa chỉ bản thân người đó mới hiểu, hẳn là chẳng hề có hạnh phúc, chẳng hề có bất cứ thứ gì, chỉ là bị bủa vây trong khổ đau và chán chường.

Nói tóm lại, con người luôn không ngừng đòi hỏi của cải và danh tiếng. Nhưng không có nghĩa là khi bứt phá và chạm được đến giàu sang hay danh tiếng, ta có thể cảm nhận được hạnh phúc. Rốt cuộc, những hào quang đó chỉ sở hữu mối quan hệ gián tiếp với hạnh phúc.

Thay vì luôn lo lắng vị trí và của cải mình có được là bao nhiêu, hình ảnh mình trong mắt người khác như thế nào, hãy luôn mang tinh thần hăng hái và khỏe mạnh bên trong chính mình. Như thế mới có thể gắn kết trực tiếp tới hạnh phúc.”

“Vậy à, giữ lấy một tinh thần vững vàng ở bên trong bản thân… Đó mới là điều quan trọng nhỉ.”

“Tôi không phải đang nói dựa vào cảm tính hay cái gì tương tự thế, tôi đang nói trên quan điểm mang tính lý luận.

Đừng chỉ chú trọng vào một nửa mang tính khách quan, đừng sống phụ thuộc vào giá trị quan của người khác. Đừng như thế, hãy giữ lấy một nửa mang tính chủ quan, nói tóm lại là gột rửa những cảm giác bên trong con người mình, như thế chắc chắn có thể dễ dàng cảm nhận được hạnh phúc. Phải chăng là một kẻ ăn mày khỏe mạnh còn hạnh phúc hơn là một ông vua ốm yếu?”

“Thì ra là thế. Nhưng tôi có một điểm muốn hỏi, nếu theo đúng cách nghĩ như thế, tức là không được theo đuổi thành công hay danh tiếng à?”

“Cái đó, tôi sẽ giải thích để cô không hiểu nhầm. Những điều tôi vừa nói không hề mang ý nghĩa ám chỉ hãy coi thường hay khinh miệt những thứ cần thiết cho cuộc sống sinh hoạt.

Điều tôi muốn nói là, không có lý gì khi so sánh khối tài sản đồ sộ và danh tiếng lừng lẫy với hạnh phúc. Dù có được hàng đống của cải chồng chất nhưng để duy trì được điều đó ắt phải tốn rất nhiều công sức. Điều này dẫn đến những khổ sở trong tâm trí cũng ngày càng chồng chất.

Nói tóm lại, sở hữu khối tài sản đầy ắp đồng nghĩa với tăng mức độ khổ sở về mặt tinh thần.

Và thêm một điều nữa. Có một trường hợp thường xảy ra ở những người vô cùng giàu có. Đó là nếu không thể có cái nhìn và thái độ đúng đắn dành cho mọi vật, dù có sở hữu tài sản đồ sộ đi nữa, người sở hữu cũng sẽ rơi vào trạng thái tiêu tiền hoang phí cho những thú vui xa xỉ để làm át đi tình cảnh mà bản thân đang chịu đựng.

Cô có mường tượng ra được không?”

“Tức là dù có nhiều tiền đi nữa, nếu cảm thấy buồn bã, không được thỏa mãn, họ sẽ trở thành người có lối sống xa hoa, mua đồ đắt tiền, ăn những món xa xỉ để thỏa lấp đi nỗi buồn đó chăng?”

“Ừ, đúng là kiểu như thế. Chẳng hạn, có người thừa kế khối tài sản vô cùng lớn do bố mẹ qua đời để lại, sau đó trở nên giàu có. Hoặc là tưởng tượng đến người trúng số độc đắc cũng giống như thế. Nếu không có cách nghĩ và thái độ đúng đắn dành cho mọi vật, dù có bao nhiêu tiền rơi vào tay đi nữa, sẽ ngay lập tức dùng hết. Và ở trong việc này tồn tại một lý do.”

“Có lý do à? Lý do là gì?”

“Là vì cảm giác chán chường xảy đến do sự nghèo nàn về mặt tinh thần và cảm giác trống rỗng ở tận sâu trong tâm hồn. Để lấp đầy cảm giác trống rỗng, con người theo đuổi những khoái lạc ngắn ngủi. Cảm giác như bong bóng vỡ tan, chôn vùi cái tôi trên bàn rượu, đắm chìm vào mua sắm để lấp đầy lòng ham hư vinh ấy…”

“Nghĩa là để có thể sử dụng tiền đúng đắn và hiệu quả cần phải giữ vững tinh thần sao?”

“Con người thường theo đuổi những thứ dễ khiến người khác đánh giá cao bản thân, nói tóm lại là tiền bạc, danh tiếng, đồ vật xa xỉ. Tuy nhiên, nếu không giữ vững tinh thần trước những cám dỗ, kết cục sẽ tự hủy hoại bản thân vì những cám dỗ đó.”

“Tự hủy hoại bản thân à? Có vẻ đã trở thành câu chuyện nghiêm trọng rồi nhỉ.”

“Có câu: Sự nghèo nàn về tinh thần sẽ kéo theo sự nghèo nàn về vật chất. Dù có cố gắng phủ lấp những trống rỗng trong tâm hồn bằng vật chất đến thế nào, đó cũng là chuyện không thể nào thực hiện được.

Chẳng hạn, đi nhậu nhẹt với bạn bè để khỏa lấp đi tâm trạng trống rỗng, như thế gánh nặng về tiền bạc sẽ dần tích tụ.

Nếu người nghèo nàn về mặt tinh thần chọn cách xoa dịu tâm trạng chưa được thỏa mãn bằng cách mua sắm, rồi cuối cùng thẻ tín dụng sẽ vượt quá hạn mức cho phép, chẳng thể sử dụng được nữa. Hay khi cố gắng làm sao nhãng những căng thẳng bủa vây bằng cách ăn uống vô tội vạ, cơ thể sẽ trở nên yếu đuối và đầy bệnh tật. Rồi phải dùng tới cả thuốc.

Nếu cứ sống bằng cách giải tỏa những trống rỗng tận sâu nơi tâm hồn bằng vật chất, kết cục tất cả sẽ trở nên nghèo nàn và thành một mớ bòng bong.

Quả thực, luôn giữ một tâm hồn trong sạch và thái độ vững vàng trước cám dỗ chính là cách duy nhất để có được hạnh phúc.”

“Vậy à, dù cố theo đuổi hạnh phúc bằng cách thu được nhiều vật chất, con người vẫn chẳng thể nào có được niềm thỏa mãn từ tận sâu bên trong nhỉ.”

“Luôn lo lắng xem người khác nhìn nhận mình như thế nào, coi ý kiến của người khác là thứ có trọng lượng, đó là một suy nghĩ điên rồ mà con người sở hữu.

Phần lớn những lo lắng khổ sở mà bình thường chúng ta cảm nhận được đều nảy sinh do lo nghĩ quá nhiều, rằng làm thế nào để làm hài lòng người khác. Con người luôn quá chú trọng đến ý kiến từ thế giới xung quanh.

Bị cầm tù bởi lòng ham hư vinh, ước vọng danh dự, niềm tự tôn cũng chính là biểu hiện cho việc quá để tâm tới ánh mắt của người khác.

Dựa vào cái nhìn của người khác, ta chỉ đang gián tiếp khiến bản thân nghĩ rằng mình là người có giá trị cao, chứ thực ra, đó không phải là nhận thức tự bản thân ta có.

Cô có nghĩ rằng điều tôi vừa nói là kỳ lạ không?

Dù rằng ta đang ở trong trạng thái rất thiếu tự tin, không công nhận giá trị của chính mình, thế nhưng chỉ cần được người khác khen ngợi, ta lại lập tức nghĩ rằng mình giỏi thật. Sự thay đổi trạng thái như vậy chứng tỏ ta đang để người khác xây dựng nền tảng cho bản thân.

Chính vì thế, người đã thỏa mãn lòng ham hư vinh chắc chắn sẽ khiến bản thân trở nên hào nhoáng.

Hư vinh sinh ra người nhiều lời, tự tin sinh ra người ít nói”.

Luôn tự tin ngẩng cao đầu là biểu hiện của sự tự tin hay niềm tự hào cho bản thân. Người sở hữu lòng tin mạnh mẽ sẽ đủ tự tin để không chịu ảnh hưởng từ cái nhìn và ý kiến của người khác. Tuy nhiên, người có lòng tin ở chính mình sẽ khiến bản thân trở nên hào nhoáng để có được đánh giá cao từ xung quanh.

Kết cục, cái tôi không tự tin sẽ tạo ra những người nhiều lời để cố gắng nhấn mạnh rằng bản thân giỏi, bản thân xuất sắc; còn cái tôi tự tin lại sinh ra người ít nói.”

“Thì ra là thế. Tôi có một điểm muốn hỏi. Dù tuyệt nhiên chẳng nhận được đánh giá cao từ người khác nhưng vẫn tự tin vào bản thân thì rõ là tự cao tự đại mà?

Điều ông vừa nói tức là dù mọi người xung quanh không nghĩ rằng tôi giỏi, nhưng tôi vẫn ở trong trạng thái có thể ngập tràn tự tin nói rằng mình rất giỏi đúng không? Tôi thấy, để nghĩ được như thế thực sự rất khó, và với tôi, người nghĩ như vậy quả thực là tự cao tự đại…”

“Suy nghĩ đó của cô nói cho cùng chính là ý kiến sinh ra do quá chú trọng việc mình có hình ảnh như thế nào trong mắt người khác.

Có lẽ cũng có trường hợp đánh giá sai khi nghĩ rằng mình rất giỏi, nhưng chẳng phải chuyện đó như thế nào cũng được sao? Bởi không có một tiêu chuẩn đánh giá tuyệt đối nào cả.

Giả sử có người buông lời chỉ trích những người có lòng tự tin kiểu ‘Cậu ta đúng là đồ ảo tưởng tự cao tự đại’ đi nữa, nếu chỉ vì như thế mà lòng tự tin bị ảnh hưởng thì đúng là không còn ý nghĩa gì hết. Họ chỉ trích mình vì bản thân họ không có cái gì cả. Cô chỉ cần nghĩ như thế là đủ.

Người tự tin sẽ không phụ thuộc vào đánh giá của người khác. Không bị ảnh hưởng bởi đánh giá của người khác, vì sở hữu lòng tự tin và niềm tự hào nên sẽ không bị gục ngã trước những chuyện cỏn con.

Quan niệm bản thân sẽ có tự tin khi được người khác khen ngợi đang ngập tràn trên thế giới này. Nhưng nếu thử ngẫm nghĩ bằng một cái đầu tỉnh táo, chẳng phải có gì đó kỳ lạ hay sao?

Đừng để bị quay mòng giữa vui và buồn bởi đánh giá của người khác, điều kiện quan trọng nhất và trước nhất chính là phải sở hữu niềm tin vững chắc ở bên trong bản thân. Tôi nghĩ như thế đấy. Việc này cũng giống với một nửa mang tính khách quan và một nửa mang tính chủ quan khi nãy tôi nhắc đến. Chỉ toàn theo đuổi vật chất, trong khi đó cái tôi quan trọng bên trong lại chẳng thể được thỏa mãn, nếu thế chẳng còn ý nghĩa gì nữa.

Tôi tin rằng, trước hết hãy làm vững chắc cái tôi bên trong, khiến nó là nền tảng mạnh mẽ, sau đó mới kiếm tìm vật chất trong cuộc sống hằng ngày. Như thế chẳng phải là thông minh hơn sao?”

“Nói ngắn gọn tức là nếu cứ bị quay mòng bởi đánh giá và cái nhìn của người khác thì sẽ không thể trở nên hạnh phúc được phải không?”

“Ừm, đúng là thế.”

Trong khi chúng tôi trò chuyện, Nietzsche gật gà gật gù rồi lầm bầm những lời độc thoại giống như tự mình nói tự mình nghe.

“Tóm lại có thể nói bằng một cách khác. Đó là đừng tung ra phần mềm mình đã làm nhưng lại không cảm thấy tự tin, thay vào đó hãy tung ra sản phẩm mà bản thân cảm thấy hoàn toàn tự tin ấy.”

Tôi thầm nghĩ, có lẽ ánh mắt sắc bén, giọng điệu nghiêm khắc của Schopenhauer xuất phát từ tư tưởng như thế của ông ấy.

Khi Schopenhauer giảng giải rằng quan trọng là bản thân mình có thực sự tự tin hay không, chứ không phải là người khác có công nhận tài năng của mình hay không, bộ dạng của ông ấy quả thực giống như một võ sĩ.

Phải chăng bởi mang cách nghĩ vô cùng nghiêm khắc với bản thân sau khi trải qua quá trình kiềm chế và kiên nhẫn nên các đường nét trên gương mặt Schopenhauer mới có phần nghiêm khắc như thế nhỉ? Vừa nghĩ tôi vừa uống cà phê trong khi quan sát vầng trán cứng rắn của Schopenhauer.

Nietzsche nói rằng nên đừng giết chết mọi ước muốn, hãy cứ sống một cách tích cực.

Kierkegaard nói rằng thành thật với chính mình mới là quan trọng.

Schopenhauer nói rằng cuộc đời là khổ đau, chính cảm giác mới là quan trọng.

Sau khi suy nghĩ thông suốt và đối mặt với vấn đề sinh tồn cùng với ba người này, tôi dần có được những suy tư cẩn trọng của riêng mình.

Có lẽ tôi đã có được một tư tưởng vững vàng hơn, có thể khẳng định chắc chắn rằng đến một lúc nào đó tôi sẽ hiểu được, rốt cuộc đối với tôi sống là như thế nào.

Hướng ánh nhìn ra không gian bên ngoài cửa sổ, hình như mưa đang nhẹ rơi, từng hạt.

Cơn gió rít thổi mạnh hàng cây mọc um tùm bên ngoài khung cửa sổ, tiếng lá rung động xôn xao, nghe xào xạc, có vẻ mát mẻ lắm.

Âm sắc đàn vĩ cầm nhẹ nhàng bay khắp không gian bên trong cửa hàng cùng với tiếng xào xạc khẽ khàng của hàng cây chầm chậm hòa tan vào nhau, nó mang lại sự bình lặng trong trái tim tôi, một cảm giác thoải mái đến khó tả.

“Mọi sự tồn tại đều là khổ đau.”

Schopenhauer nói bằng giọng bi thương.

“Nhìn vào thiên nhiên, tâm hồn sẽ được chữa lành. Đặc biệt, khi nhìn trăng, tôi sẽ ở trong trạng thái cảm xúc tuyệt vời nhất. Bởi khi ngắm trăng, tôi sẽ không có ý niệm muốn chiếm trọn trăng làm của riêng mình.

Chỉ là tôi cảm thấy hạnh phúc trước vẻ đẹp của trăng, một sự tồn tại mà không liên quan gì tới bản thân tôi.”

“Tôi nghĩ là mình hiểu điều đó.”

“Thế à, khoảng thời gian tuyệt vời nhất là khi không bị những khát vọng chiếm hữu kích động, những khát vọng kiểu như chiếm lấy Mặt trăng, hay muốn Mặt trăng trở thành vật sở hữu của bản thân.

Toàn bộ cuộc đời chỉ toàn là đau khổ. Thực ra sống chính là đấu đá và hạ gục lẫn nhau, và tôi thì chẳng thể trốn thoát khỏi những đấu đá ấy. Muốn sống tốt hơn vì bản thân suy nghĩ như thế đồng nghĩa với việc sẽ sinh ra ý chí đấu đá lẫn nhau giữa vạn vật.

Và khát vọng thì không bao giờ có hồi kết, những đau khổ và chán chường sẽ lặp đi lặp lại. Chúng ta chịu đựng những khổ sở đó, cố gắng sống hết mình, và kết cục, cái chết sẽ thắng. Cái chết chắc chắn sẽ đến.”

Từng lời từng lời của Schopenhauer mang âm hưởng mạnh mẽ nhưng lại xen lẫn bi thương, nó âm vang và rơi xuống tận cùng lồng ngực tôi.

Tôi nhận ra mình đã có thể lờ mờ hiểu được rằng thế giới mà Schopenhauer vẽ ra mang màu sắc hơi khác một chút so với của Nietzsche.

Thế giới mà Nietzsche phác họa mang màu đỏ rực tựa như ngọn lửa bùng cháy dữ dội.

Còn thế giới mà Schopenhauer phác họa mang màu xanh sẫm tựa như màu nước biển.

Một thế giới buồn, không có lối thoát, tĩnh lặng.

Tôi không biết rõ cái gì bên trong câu chuyện của ông ấy lại khiến tôi liên tưởng đến thế giới bi thương và cô độc đến thế. Tôi chỉ có một ấn tượng, đó là bên trong thế giới ông ấy phác họa dường như tồn tại duy nhất một con người đơn độc đứng giữa biển khơi trong đêm tối lạnh giá, tách biệt khỏi tất cả.

Sống và sinh tồn, liệu có phải là một điều tuyệt vời hay không?

Hay chỉ toàn những đau khổ giống như lời Schopenhauer nói?

Trong hai cách sống này, chẳng có cái nào giống với cách sống hiện tại của tôi cả. Tôi không trải qua mỗi ngày trong vui mừng và hoan hỉ, một cách tuyệt vời. Nhưng cũng không có nghĩa tôi trải qua mỗi ngày với những suy nghĩ phiền muộn, khổ sở và cay đắng. Tôi trải qua mỗi ngày trong dòng thời gian cứ thế trôi đi.

Liệu rằng sống có ý nghĩa, hay là không có ý nghĩa? Có rất nhiều suy nghĩ cứ chạy qua chạy lại trong đầu tôi. Dù là cái này hay cái kia, chúng đều không có hình dạng. Dù có cố nắm bắt, rồi sẽ tuột khỏi tầm tay, trôi bồng bềnh. Chính vì cuộc sống là thứ trừu tượng như thế nên không thể suy nghĩ thật thấu đáo theo đúng như ý muốn.

Đến đây, tiếng mở lách cách cắt ngang dòng suy nghĩ của tôi.

Có hai người khách nước ngoài cầm sổ hướng dẫn du lịch trên tay, cổ đeo máy ảnh nhìn vào cửa hàng với biểu cảm nom vui mừng lắm.

“Có khách tới rồi. Vậy thì câu chuyện của hôm nay tới đây thôi.”

Schopenhauer đứng phắt dậy.

“Hôm nay rất cảm ơn ông. Tôi sẽ suy nghĩ lại thật cẩn thận.”

“Thế à, thích làm gì thì làm.”

Schopenhauer buông một câu cụt lủn, sau đó quay vào trong góc quầy pha chế.

Nietzsche đứng dậy, đặt lên bàn đủ số tiền nước uống, sau đó hướng về phía cửa ra vào.

“Wagner, hôm nay rất cảm ơn ông.”

Tôi cũng lật đật đứng dậy, nói lời cảm ơn với Wagner để nhanh chóng theo kịp Nietzsche.

“Cũng chẳng phải điều gì to tát. Kojima, nhớ luôn hòa thuận với Nietzsche nhé. Hẹn gặp lại.”

Wagner lại nở cụ cười ranh mãnh, chào tôi trong khi vẫn ngồi im ở sô-pha.

Tôi gập người cúi chào Wagner, vội vàng đuổi theo Nietzsche.

Ra khỏi cửa hàng, cơn mưa phùn vẫn rơi lất phất trong tĩnh lặng.

“Nietzsche, chờ tôi với.”

Tôi gọi với theo Nietzsche đang đi bộ ở phía trước một chút, chúng tôi cùng nhau đi xuống con đường núi và trở về nhà.

Nietzsche không nói một lời, cứ như vậy im lặng, sải những bước rất nhanh.

Tôi chẳng thể đoán được hiện giờ Nietzsche đang nghĩ cái gì hay có tâm trạng như thế nào.

“Nietzsche này.”

“Ừm? Sao thế?”

“Nietzsche từng thích sách của Schopenhauer đúng không?”

“Ừ, đúng là thế.”

“Thế thì tại sao bây giờ không còn thích nữa?”

“Ờ thì trong tư tưởng của ông ấy cũng có nhiều chỗ tôi hiểu được nhưng… À đúng rồi. Thế Arisa nghĩ là tại sao?”

“Tôi không biết được chính xác là như thế nào nữa… Nhưng tôi nghĩ lời nói của Schopenhauer và Nietzsche, mà không, thế giới phác họa ra trong đầu hai người mang bầu không khí hơi khác nhau đấy.”

“Kiểu như thế nào?”

“Thế nào nhỉ, để giải thích thì khó lắm. Nhưng Nietzsche là kiểu màu đỏ cháy rực lửa, còn Schopenhauer là màu xanh sẫm và đậm.

Tôi cảm giác ông ấy vẽ ra một thế giới nghiêm trọng hơn Nietzsche rất nhiều. Mặc dù không phải là hai người hoàn toàn khác nhau nhưng kiểu như giữa âm và dương ấy…”

Trong khi dùng ngón tay cuốn lấy lọn tóc, xoay tròn, Nietzsche khẽ cười mỉm, nói.

“Thế à, nếu thế thì cứ nghĩ như vậy đi.”

“Há, tại sao? Anh chỉ cần nói cho tôi biết là được mà.”

“Arisa…”

“Sao?”

“Cái đó gọi là tư duy triết học.”

“Tư duy triết học…”

“Không phải là nuốt trọn thứ đã có sẵn, mà hãy luôn hoài nghi, thử suy nghĩ trong khi vận dụng hết khả năng của bản thân. Đó chính là tư duy triết học.”

“Hết khả năng à?”

“Đúng thế. Không phải chỉ đơn giản là sao chép lại ý kiến của người khác, mà là nghiền ngẫm bằng toàn bộ khả năng của mình.

Em có thể lại đến lắng nghe câu chuyện của Schopenhauer. Tuy nhiên, đừng nuốt trọn toàn bộ những điều ông ấy nói, mà khi lắng nghe, hãy luôn hoài nghi và thử suy nghĩ bằng toàn bộ khả năng của mình.”

“Đó là tư duy triết học à? Được rồi, tôi sẽ thử làm như vậy!”

“À đúng rồi. Giờ phải nhanh chóng quay về để ăn Mamemochi thôi. Tôi quên béng mất. Nếu để lâu quá là bị cứng đấy.”

“Đúng rồi, phải về nhanh thôi!”

Chúng tôi nhanh chân đi xuống con đường núi, vừa chú ý dưới chân để không bị trượt ngã vì đường trơn.

Trên vòm trời cao và rộng, mặt trăng mảnh dẻ màu trắng xanh tỏa bóng nhàn nhạt, báo hiệu màn đêm đã tới.

Tôi vừa suy nghĩ về câu chuyện mình đã nghe hôm nay, vừa ngắm nhìn vẻ đẹp của ánh trăng tỏa sáng lấp lánh, thứ ánh sáng mời gọi cảm giác có chút gì đó buồn thương. Tôi thong thả cảm nhận ý nghĩa vẻ đẹp của ánh trăng bằng toàn bộ khả năng của mình.

Con người bị tự do nguyền rủa

Con đường Shijou của khu phố nhộn nhịp và sầm uất tại Kyoto khoe vẻ nhộn nhịp như mọi ngày. Nào là đôi vợ chồng già tay xách những túi đồ rất lớn của các khu mua sắm Takashimaya hoặc Daimaru; cô gái ăn mặc sặc sỡ đeo trên vai túi mua sắm màu neon, giày cao gót gõ xuống nền đường, vội vàng nhanh chân đi đâu đó; rồi những học sinh mặc đồng phục đi học tập ngoại khóa chứ không mặc quần áo lộn xộn theo sở thích.

Trên con đường Shijou, hơi nóng phả ra từ lớp nhựa đường, có tiếng nói chuyện của người đi bộ, rồi tiếng nhạc phát ra từ những cửa hàng san sát nhau, cùng lúc đó âm thanh của dàn nhạc truyền thống trong lễ hội cũng vang lên rộn ràng.

Tiếng trống nặng nề dội vào lồng ngực. Tiếng chiêng kêu nhịp nhàng. Tiếng sáo lanh lảnh gợi nên cảm giác thảnh thơi. Tất cả những âm thanh này hòa quyện vào nhau tạo thành một khối âm thanh tuyệt diệu. Dường như sự thần bí và mơ hồ càng khiến lễ hội ở cố đô trở nên nổi bật, cả con phố khoác lên vẻ nhộn nhịp và tất bật.

“Đến quãng thời gian chuẩn bị cho lễ hội rồi.”

Tôi liếc nhìn đoàn kiệu Hoko mới chỉ đang ở giai đoạn ghép khung đứng cạnh nhau trên con đường Shijou, nghĩ về một mùa mới đang tới.

Tháng Bảy, ở Kyoto có tổ chức lễ hội Gion.

Lễ hội Gion là lễ hội tưởng nhớ đến các vị thần ngự tại đền Yasaka nằm ở Gion. Lễ hội này diễn ra trong khoảng một tháng, bao gồm nghi thức thanh tẩy Kippu Iri cho đến nghi thức thanh tẩy Mikoshi Arai.

Điểm nhấn của lễ hội là lễ diễu hành Yoiyama. Đoàn kiệu sẽ diễu hành dưới lòng đường, đi vòng quanh khu phố sầm uất. Những người tham gia mặc Yukata khiến đường phố trở nên nhộn nhịp. Lễ diễu hành này chỉ diễn ra trong vài ngày thôi.

Trước và sau khi kết thúc lễ Yoiyama, mọi người sẽ thực hiện nghi thức thanh tẩy. Vì thế khung cảnh đường phố Kyoto khi bước vào tháng Bảy cũng mang màu sắc nô nức, người dân cùng chung tay chuẩn bị cho lễ hội Gion.

Trong khoảng thời gian này, dọc theo bờ sông Kamogawa là hàng dài đèn lồng chiếu sáng. Những chiếc đèn tròn trịa tỏa ra ánh sáng ấm nóng khẽ rung rinh trước cơn gió mơn man của mùa hè, trang hoàng cho buổi tối thêm rực rỡ.

Trên đường trở về từ trường học, hai tay cầm hai túi giấy lớn, trên trán lấm tấm mồ hôi, tôi đi bộ từ con đường Shijou về phía Gion, cố gắng không đụng vào người khác. Bên trong túi giấy là bộ quần áo tôi mua nhân dịp giảm giá.

Tháng Bảy là mùa của lễ hội Gion nhưng cũng là mùa giảm giá.

Vào thời điểm này, ở xung quanh con đường Shijou, từ khu cửa hàng tạp hóa và những khu trung tâm mua sắm quần áo, nơi mọi người chen lấn để tranh nhau mua đồ giảm giá, cho đến khu vực chuẩn bị cho lễ hội Gion, chỗ nào cũng nhộn nhịp gấp vài lần so với bình thường.

Từ ngã tư của phố Shijou Kawaramachi, nơi những trung tâm mua sắm thời trang xếp san sát nhau, tôi đi bộ về cửa hàng Starbuck có sân thượng hướng ra sông Kamogawa trên đường Shijou. Đúng lúc đó…

“Arisa đúng không? Lâu lắm rồi không gặp!”

Nghe thấy giọng nói quen thuộc, tôi quay lại thì thấy chị Shimono đang đứng đó.

“Ế, chị Shimono đấy à?”

“Chị đây, lâu lắm rồi đấy nhỉ. Em khỏe không?”

Chị Shimono vốn là tiền bối của tôi ở chỗ làm thêm. Chị hơn tôi ba tuổi. Ở chỗ làm, chị luôn là người tạo không khí cho cả cửa hàng. Chị quả thực rất xinh đẹp và rạng ngời.

Chị Shimono theo học ở trường đại học nữ sinh, nơi được đánh giá là có nhiều sinh viên dễ thương và có gu ăn mặc hợp thời trang. Chị Shimono chắc là ở vị trí đẳng cấp cao nhất trong trường. Chị có đôi mắt tròn xoe khiến người ta nghĩ ngay đến những con thú cưng nhỏ xíu. Mái tóc màu nâu dài suôn mượt luôn gây thiện cảm cho người khác một cách đặc biệt. Chị tỏa ra thứ ánh sáng lấp lánh khiến tất cả mọi người yêu quý.

Khi tôi mới bắt đầu đi làm thêm, chị đã ân cần hướng dẫn tôi, một đứa vẫn chưa quen việc. Chị lúc nào cũng bắt chuyện với tôi bằng một nụ cười. Có thể nói chị đã tận tình chăm sóc tôi.

Không lâu sau đó, chị Shimono nghỉ việc, thế nên chúng tôi không thường xuyên liên lạc lắm. Nhưng so với lúc trước, dường như ánh sáng lấp lánh tỏa ra từ chị còn lung linh hơn.

Không biết là do chiếc váy liền màu trắng thanh thoát hay do mái tóc xoăn mềm mại không chút xơ rối, vẻ nữ tính của chị tỏa ra thứ mị lực thu hút ánh nhìn của người khác, vẻ ma mị ấy khiến một đứa con gái là tôi còn cảm thấy bồi hồi khi đứng trước chị.

“Arisa vẫn làm ở chỗ đó à?”

“Vâng ạ. Bây giờ chị Shimono đã là sinh viên năm hai rồi đúng không? Cũng lâu lắm rồi không gặp chị nhỉ.”

“A ha ha ha, chị Shimono này nọ, đừng gọi chị như vậy. Cứ gọi chị là hải ly giống như ngày xưa là được.”

Nhắc mới nhớ, chị Shimono được mọi người ở chỗ làm thêm gọi là hải ly. Không biết là do đôi mắt tròn xoe hay là vì các đường nét trên gương mặt giống như loài gặm nhấm, nhưng mọi người ở chỗ làm thêm đều gọi chị là hải ly. Tôi cũng không biết nguồn gốc chính xác của tên gọi đó là gì nữa.

“À, vâng ạ. Thế chị vẫn khỏe chứ ạ?”

“Ừ, đương nhiên rồi! Gần đây chị làm thêm suốt thôi, ơn trời là chị ít khi phải đến trường.”

“Thế bây giờ chị đang làm ở đâu?”

“Bây giờ ấy à, chị đang làm ở quán bar nữ giới phục vụ trên phố Kiyamachi. Đúng rồi, nếu được thì lần tới cùng đi ăn đi. Hay là cùng đi hẹn hò ăn uống các cặp nam nữ không?”

“Hả, hẹn hò ăn uống các cặp nam nữ á? Em xin lỗi, em chưa từng đi kiểu đấy bao giờ cả.”

“Ừm, em mới là nữ sinh cấp ba nhỉ. Nhưng không sao đâu. Chỉ có lỡ như bị chủ cửa hàng bảo giới thiệu cô bé dễ thương cho ông ta thì hơi phiền phức chút thôi.

Nhưng đừng nói với tụi bạn đại học của chị về việc chị đi làm thêm nhé, xin em đấy! Chỉ cần em đến với tâm trạng thoải mái, kiểu như đến để thưởng thức đồ ăn ngon thôi là được.”

“Thế ạ, nhưng em thấy hơi lo lắng. Mà em nghĩ chị đi với người khác sẽ phù hợp hơn em đấy ạ.”

“Há, nhờ em mà! Chị chẳng có người bạn nào mang lại cảm giác ngây thơ thuần khiết như Arisa đâu. Toàn là những đứa ăn mặc sành điệu thôi. Em không đi được thật à?”

Hải ly chắp tay đặt trước miệng, ngẩng cổ ngước mắt nhìn về phía tôi.

Đứng trước ánh mắt tròn xoe long lanh đó, tôi chẳng nỡ lòng nào từ chối, bất giác đồng ý trước đề xuất của chị Shimono.

“Vâng, em sẽ đi.”

Chị nở nụ cười ngây thơ “Tốt quá rồi”, sau đó cất lời “Chủ nhật tuần này ở khu này được không? Chị sẽ liên lạc với em sau nhé”, rồi chị đi mất hút về phía đường Kiyamachi.

Chỉ là đi gặp những người không quen biết, chắc cũng toàn là những người bình thường, không phải nhân vật gì quan trọng. Nhưng tôi vẫn rất cảnh giác. Hơn nữa nếu có đàn ông thì tôi còn chẳng biết phải nói chuyện gì.

Ở trường tôi, rất nhiều nữ sinh đã có bạn trai. Nếu tính cách của tôi tích cực hơn thì biết đâu cũng đã có một quãng thời gian cấp ba rực rỡ, lồng ngực luôn loạn nhịp trong tình yêu. Tôi vừa ảo tưởng như thế, vừa ngồi trên sân thượng chìm đắm trong làn gió đầu mùa hạ thổi mơn man trên gò má, lười nhác ngắm nhìn dòng người qua lại.

Tối hôm đó, Nietzsche đến nhà tôi, mang theo một túi quà.

Nietzsche luôn bất thình lình tới nhà tôi chơi. Cũng có lúc anh ta thường xuyên tới, cũng có lúc khoảng một tuần liền tôi không thấy bóng dáng anh ta đâu.

Hôm nay tâm trạng của Nietzsche có vẻ rất tốt, anh ta mang tới nhà tôi món sushi cá thu của nhà hàng Idu Juu.

Giống như mọi lần, tôi đưa trà cho Nietzsche, sau đó trải miếng đệm, ngồi xuống bên cạnh ghế sô-pha.

Nietzsche vừa ngâm nga vừa gỡ vỏ bọc hộp sushi cá thu.

“Hôm nay anh có vẻ phấn khởi đấy nhỉ, có chuyện gì thế?”

“Phấn khởi? Trông tôi như vậy à?”

“Ừ, lộ hết ra mặt rồi kìa Nietzsche.”

“Hôm nay tôi đã đến lễ hội Gion để cùng mọi người làm món bánh tro Chimaki đấy.”

“Làm bánh tro Chimaki? Là cái gì?”

“Sảnh vào những ngôi nhà làm kinh doanh thường được trang trí một thứ đúng không?

Đó là cái treo cùng với bùa hộ mệnh được đan bằng lá tre hình tam giác ấy. Em chưa nhìn thấy nó được bán ở lễ hội Gion bao giờ à?”

“Tôi nghĩ là tôi có biết, nhưng hình như chưa nhìn thấy bao giờ… Thế cái bánh Chimaki đó là gì? Bánh gạo nếp à?”

“Bánh Chimaki của lễ hội Gion không phải là bánh gạo nếp. Là bùa hộ mệnh giúp loại bỏ những điều xấu xa ma quỷ. Ở hiệp hội khu phố có tuyển tình nguyện viên làm bánh Chimaki nên hôm nay tôi đã đến tham gia.

Mà nhé, để làm được loại bánh đó phải cần đến năng lực tập trung, mà tôi thì lại cơ bắp thế này, nên là làm nhanh lắm. Bác gái ở hiệp hội thành phố đã vô cùng ngạc nhiên, phải thốt lên trước đám đông là ‘Có thật đây là lần đầu cậu làm bánh không thế?’ đấy, ha ha ha.”

“Chà, thế cơ à?”

Bác ấy chỉ nói thế để động viên thôi mà.

“Tôi cũng ngạc nhiên vì mình lại có tài năng này. Thao tác tay nhanh thoăn thoắt, lại còn chính xác nữa nên đã xong việc sớm hơn dự tính. Hộp sushi cá thu này cũng là bác ấy mua cho tôi đấy.”

“Ra là thế, món này ngon thật đấy. Bố tôi rất thích loại sushi này nên nhà tôi cũng hay mua. Cơm thấm đẫm nước súp Dashi nên ngon lắm.”

Chúng tôi luyên thuyên những chuyện linh tinh chẳng có mục đích, rồi đột nhiên điện thoại đặt trên bàn rung lên. Tôi thử nhòm vào màn hình, thì ra là tin nhắn của chị hải ly.

“Yo-hoo, hôm nay rất cảm ơn em. 19 giờ Chủ nhật tập trung ở cửa hàng thịt nướng của Gion nhé! Nhân tiện thì chị gửi em trước ảnh của ông chủ nhé (Cười).”

Đúng là những người nhanh nhẹn, hoạt bát thì thường được mọi người yêu quý.

Bức ảnh gửi kèm theo chắc là chụp trong quán, khung cảnh hơi tối, mắt bị lóa sáng, tôi không thể nhìn rõ mặt.

“Sao thế? Vừa nhìn điện thoại vừa cười thích thú.”

“Không, bạn tôi, à không tiền bối của tôi rủ đi ăn uống với hội nam nữ. Vì chưa từng đi gặp gỡ kiểu như vậy bao giờ nên tôi hồi hộp lắm. Chị ấy vừa gửi cho tôi ảnh nhưng mờ tịt, tôi không nhìn rõ, không biết bức ảnh này là sao nữa…”

“Đâu, đưa tôi xem nào.”

Dứt lời, Nietzsche liếc mắt nhìn vào điện thoại của tôi.

“Này! Đây chẳng phải là Sartre sao? Em quen ông ta à?”

“Há? Ai cơ? Người đàn ông này á?”

“Đúng rồi, là Sartre.”

“Nghĩa là sao? Là người quen của Nietzsche à?”

“Ừm, cũng không phải là quen biết, ông ta là nhà triết học. Tôi định tới một lúc nào đó sẽ cho em gặp ông ta. Đúng lúc tôi có dự định để em gặp, quá vừa vặn luôn. Khi nãy em có nói về buổi hẹn hò ăn uống hội nam nữ đúng không? Lẽ nào là phong trào tôn sùng những ông chú đang thịnh hành bây giờ hả?”

“Không, không phải là tôn sùng ông chú. Ở đằng sau này có một người con gái, thấy không?

Người đó ngày trước là tiền bối ở chỗ làm thêm của tôi. Và ông chủ của cửa hàng nơi chị ấy làm việc có vẻ là người đàn ông này. Nhưng tôi nên nói chuyện gì với người đó đây? Đúng là nên từ chối thì hơn.”

“Cửa hàng? Sartre đang kinh doanh cửa hàng gì đó à?”

“Ừ, chị ấy nói người đó là ông chủ của quán bar nữ giới phục vụ hay sao ấy.”

“Quán bar nữ giới phục vụ à, cảm giác như có gì đó mờ ám ấy nhỉ. Nhưng nếu xét từ tính cách của Sartre thì chẳng có gì khó hiểu cả.”

“Ý anh là gì?”

“Sartre thích những cô gái ngây thơ. Mà thôi, đi cũng được, có lẽ sẽ căng thẳng nhưng cũng là một trải nghiệm tốt. Nếu mọi chuyện trở nên nguy hiểm thì hãy nói tên tôi ra. Mà Arisa vẫn chưa đủ 20 tuổi nên tôi nghĩ là sẽ không sao đâu. Với cả, nếu đến quán bar nữ giới phục vụ thì nhất định phải liên lạc với tôi. Nhất định đấy. Tôi sẽ chuẩn bị sẵn sàng phòng trường hợp bất trắc.”

“Được rồi. Nếu có vấn đề gì thì hãy nói tên tôi ra, nghe như kiểu kẻ cầm đầu quân đội Mỹ ấy…

Nhưng tôi hiểu rồi. Tôi nghĩ là tôi sẽ không đến quán bar nữ giới phục vụ đâu. Chỉ là chắc chắn Chủ nhật này tôi sẽ đi gặp chị Shimono.”

Lời hứa suông với chị Shimono lâu lắm không gặp lại tiến triển thành sự việc như thế này, quả thực khiến lồng ngực tôi có chút rạo rực rất kỳ lạ, tâm trạng ấy còn nhuốm cả chút căng thẳng. Lần đầu tiên tôi có cảm giác như thế này.

Bầu không khí bao trùm khung cảnh khu phố sầm uất từ khu Sanjou đến Shijou nằm hai bên bờ phía Tây và phía Đông sông Kamogawa khác nhau một trời một vực.

Khu phố Kiyamachi và Pontochou nằm ở bờ Tây sông Kamogawa mỗi khi đêm về lại trở nên vô cùng nhộn nhịp. Các sinh viên đại học và nhân viên công ty qua lại rất ồn ào và huyên náo, bóng dáng du khách tham quan người nước ngoài và những cặp đôi yêu nhau nổi bật giữa khu phố.

Tuy nhiên, khu Gion nằm ở bờ Đông sông Kamogawa lại tạo ra cảm giác về sự dư dả của những người trưởng thành, chẳng hạn như bà chủ nhà trọ trong bộ quần áo vest nom đắt tiền hoặc bộ kimono cao cấp với mái tóc búi gọn gàng thành một khối đẹp mắt. Đặc biệt có cả ông chú nhìn có vẻ rất giàu có, hay anh trai mang vẻ ngoài hoàn hảo mặc áo sơ mi trắng chạy ra từ cửa hàng tiện lợi.

Cùng với ánh đèn nê-on, Gion về đêm khoác lên mình một màu sắc đáng ngờ bởi những người dân thuộc về thế giới chỉ xuất hiện khi màn đêm buông xuống, một màu sắc mà bình thường chẳng thể nhìn thấy ở nơi đây khi ánh mặt trời còn chiếu rọi.

Cửa hàng thịt nướng, địa điểm tập trung của chúng tôi nằm trong một Gion như thế. Cửa hàng thịt nướng chị Shimono hẹn tôi nằm ngay bên cạnh con đường lát gạch có tên Kamishinbashi, nơi có nhiều câu lạc bộ cao cấp nằm san sát. Thì ra ngay cả ở Gion cũng có những câu lạc bộ như vậy.

Gần như tôi chưa bao giờ đặt chân tới một Gion giống như mê lộ mang ánh sáng lấp lánh thế này, đơn giản vì tôi không có vận may để bước tới những nơi như vậy. Tôi tìm đường bằng phần mềm bản đồ trên điện thoại, lang thang mất một lúc, cuối cùng cũng lần mò tới được cửa hàng. Dù đã mặc chiếc váy liền nhìn có vẻ người lớn nhất trong số quần áo của mình rồi, nhưng tôi vẫn có chút lo lắng không biết liệu nhìn mình có kỳ quặc hay không nữa. Đang vừa lo lắng như thế vừa đứng đợi trước cửa hàng, thì bỗng từ phía sau tôi có tiếng còi xe lớn.

Quay đầu lại, một chiếc xe Lexus màu đen tuyền được lau chùi sáng bóng đỗ xịch trước mặt tôi.

Phần thân xe bóng loáng dường như không có lấy một chút bụi bẩn, sáng như gương, cửa sổ xe là loại kính khói, biểu tượng màu vàng trên mui xe sáng lấp lánh.

Rõ ràng là một chiếc xe tỏa ra bầu không khí chẳng lấy gì làm tốt đẹp và đứng đắn. Cửa kính bên ghế người ngồi cạnh lái xe hạ xuống, chị hải ly ló mặt ra.

“Arisa à, giờ chị sẽ đi đỗ xe nên chờ chị nhé.”

Từ bên trong chiếc xe vọng ra bản nhạc Junrenka của Tsuyoshi Nagabuchi. Trên ghế lái là một người đàn ông đang ngồi, nhưng tôi không thể nhìn thấy mặt.

Tôi quyết định đứng đợi ở trước cửa ra vào như lời chị hải ly.

Ngay sau đó, chị hải ly và người đàn ông ngồi ở ghế lái, cả hai người tiến về phía tôi.

Người đàn ông mặc áo vest hai hàng khuy kẻ sọc, đeo kính màu xanh đen, tóc hất ngược về phía sau. Dù không mang làn da rám nắng nhưng với vẻ ngoài sắc lẹm như thế, ông ta toát lên dáng vẻ của một người nhạy bén, tuyệt đối không phải là người bình thường.

Tim tôi ngập ứ nỗi bất an đáng sợ vì những nguy hiểm có thể xảy đến với bản thân. Lòng bàn tay tôi túa đầy mồ hôi, dính nhớp nháp.

Vén tấm rèm sặc sỡ treo ở cửa ra vào cửa hàng thịt nướng, khung cảnh hiện ra bên trong giống như một khách sạn cao cấp với thiết kế cổ xưa của Nhật Bản.

Những bông hoa đặc trưng chỉ nở theo mùa được trồng ở sảnh vào mang vẻ xa hoa hết mực, hệ thống đèn âm tường tỏa ra ánh sáng nhẹ nhàng, cột trụ bằng gỗ đứng sừng sững toát lên cảm giác cao quý. Tất cả cùng hòa quyện giống như một cửa hàng gói gọn toàn bộ phong tình của Kyoto vậy.

Bên trong cửa hàng ngập tràn hương thơm của thịt nướng. Chúng tôi được hướng dẫn đi lên bàn ở tầng hai.

Ngồi xuống ghế, tôi chào người đàn ông ngồi bên cạnh chị hải ly. Vì quá căng thẳng nên tôi chẳng thể nhìn thẳng vào gương mặt của người đó. Chị Shimono nói rằng đó là ông chủ của một quán bar nữ giới phục vụ, Nietzsche cũng nói ông ta là người thích những cô gái ngây thơ. Vì đã được nghe chuyện này từ trước nên dáng vẻ ông ta đúng như những gì tôi mường tượng. Một người đàn ông toát lên thần thái đầy quyền lực và uy nghiêm. Chỉ cần là đàn ông thôi cũng đủ khiến tôi căng thẳng rồi. Đằng này ông ta còn tạo ra bầu không khí đáng sợ khiến tôi không biết nên nói gì cho phải.

“Xin chào, lần đầu được gặp ông.”

“Ồ, rất vui được gặp cô. Sao, cô uống gì?”

Sartre chìa cuốn thực đơn về phía tôi.

“À, cho tôi trà Ô-long.”

“Ồ, cô không uống rượu à?”

“À, vâng. Vì tôi mới 17 tuổi thôi.”

“A ha ha, Arisa đáng yêu ghê. Quá thể thú vị còn gì! Hơn nữa lại còn siêu trẻ! Được rồi vậy thì Arisa uống trà Ô-long, còn em thì bia đi.”

Chị hải ly vẫn giữ giọng điệu nhẹ nhàng như thường lệ, vừa cười vừa chạm vào bờ vai của Sartre.

“Nhưng, hôm nay là cuộc gặp giữa các cặp nam nữ nên là người con trai kia bao giờ mới tới ạ?”

“A, chị đã nói với Arisa như thế à? Xin lỗiiiii! Cái đó là nói dối đấy. Thú thực với em, ông chủ của chị cứ càm ràm là muốn đi ăn với một cô gái trẻ đáng yêu, vì thế thực ra không phải là cuộc gặp giữa các cặp nam nữ đâu. Chỉ có ba người chúng ta thôi, xin lỗi em nhé.”

Chị hải ly lè lưỡi liếm môi, xin lỗi như thể nịnh nọt tôi vậy.

Nghĩa là sao, mình bị lừa chui vào tròng à? Giờ thì biết làm sao đây, đáng ra dứt khoát từ chối có phải tốt hơn không.

Nhưng chỉ vừa mới vào cửa hàng thôi, bây giờ không thể bỏ về ngay được. Chí ít thì tôi muốn thử khơi mào câu chuyện để thoát khỏi bầu không khí nặng nề này.

“À, xin lỗi, Sartre là ông chủ của cửa hàng đúng không?”

“Đúng thế. Tôi có kinh doanh cửa hàng, ngoài ra còn làm nhiều thứ khác nữa. Tôi cũng xuất bản cả báo và tạp chí phát miễn phí, nhiều thể loại đa dạng và phong phú.”

Dứt lời, Sartre châm lửa vào tẩu thuốc. Là cái tẩu kiểu cổ giống thủy thủ Popeye hay hút.

Chắc là mình không hợp nói chuyện với người này rồi. Trực giác mách bảo tôi như thế.

Sartre là một người đàn ông đứng tuổi, thuộc thế hệ mà bình thường tôi không có cơ hội nói chuyện cùng. Hơn nữa tôi cũng chẳng biết liệu ông ấy nghĩ gì, tất cả vượt quá khả năng lý giải của tôi, vì thế tôi chỉ còn biết ngồi đấy trong căng thẳng.

Tôi cảm giác dường như giữa chúng tôi chẳng có điểm chung nào cả.

Nếu có chủ đề nào đó chúng tôi có thể cùng trò chuyện để phá vỡ bầu không khí bức bách này, chắc chỉ có chuyện về Nietzsche thôi. Có lẽ Nietzsche không làm chuyện gì khiến ông ấy ghét đâu, nên là mình cứ thử nói ra cái tên Nietzsche, biết đâu có thể nhanh chóng khiến cuộc gặp gỡ này trở nên vui vẻ. Nghĩ thế, tôi thử rụt rè bắt chuyện với Sartre.

“À, ông Sartre này, ông có biết Nietzsche không?”

“Nietzsche? Có, tôi biết đấy! Sao cô lại hỏi thế?”

“Tôi, bây giờ đang khá thân thiết với Nietzsche, hôm nay tôi đã nói với Nietzsche là sẽ đi gặp ông Sartre.”

Nghe đến đây, Sartre bật cười.

“Thế à?”

“Hả?”

“Cô đã biết tên tôi rồi đúng không? Tôi hỏi ngược lại cô vì tôi nghĩ tại sao cô lại hỏi như vậy, thì ra là thế, thân thiết với Nietzsche à. Tôi hiểu rồi, hóa ra cô cũng là người của thế giới chúng tôi.”

“Người của thế giới các ông?”

“Đúng thế. Nói tóm lại là người theo đuổi bản chất.”

Đột nhiên Sartre nói nhiều hẳn lên. Không biết vì cách nói của Sartre khó hiểu hay vì ngạc nhiên bởi đột nhiên giữa tôi và Sartre lại có sự đồng điệu về suy nghĩ, chị hải ly nhìn chúng tôi với vẻ mặt rất đỗi băn khoăn.

Sartre nói với vẻ cao hứng.

“Chà, hôm nay đúng là một ngày tốt lành. Em đã dẫn theo một cô bé rất tốt đấy. Có thích cái gì thì cứ bảo tôi.”

Chị hải ly hồ hởi đáp “Thật không? Cảm ơn”, sau đó chọn món ăn trong thực đơn với vẻ rất phấn khích.

“À, Sartre, ông vừa nói về con người theo đuổi bản chất, ông nói vậy nghĩa là như thế nào ạ?”

“Ồ, Nietzsche vẫn chưa kể cho cô về câu chuyện giữa tồn tại và bản chất à?”

“Tồn tại và bản chất à? Chắc là tôi vẫn chưa được nghe đâu.”

“Thế à, nói một cách đơn giản, bản chất là thứ giống như lý do trả lời cho câu hỏi tại sao lại đang tồn tại.”

“Lý do tại sao lại đang tồn tại à?”

“Đúng thế. Tôi đã mang đến cho thế giới này một quan niệm. Đó là hiện hữu có trước bản chất.”

“Hiện hữu có trước bản chất?”

“Đúng thế, nói một cách dễ hiểu, không phải vì có lý do nên con người mới tồn tại. Có một sự thật đó là dù không có lý do chúng ta vẫn đang tồn tại. Nghĩa là như thế đấy.”

“Tồn tại mà không có lý do gì cả? Tôi chưa hiểu gì cả.”

“Thế nào nhỉ, có một ví dụ dễ hiểu. Bây giờ, cô hãy nhìn vào chiếc kẹp dùng để nướng thịt này.”

Nói đoạn, Sartre cầm lấy chiếc kẹp, bấm cách cách rồi giơ cho tôi xem.

“Cô nghĩ tại sao chiếc kẹp lại có hình dạng như thế này?”

“Cái đó chẳng phải rất hiển nhiên sao? Rõ ràng chiếc kẹp có hình dạng như thế này là để dễ kẹp thịt hơn.”

“Đúng thế. Để dễ kẹp thịt nên chiếc kẹp mới có hình dạng như thế này.

Vậy còn cái này thì sao? Chiếc ống hút khói được dẫn thẳng xuống mặt bàn. Tại sao nó lại có hình dạng như thế này?”

Sartre chỉ vào ống hút khói treo trên trần nhà hướng thẳng xuống mặt bàn và nói như vậy.

“Tại sao lại có hình dạng như thế này à?

Cái đó thì rõ ràng là để hút khói được dễ dàng và hiệu quả hơn.

Mặc dù tôi hoàn toàn không hiểu gì về máy móc đâu nhưng chắc là có mục đích như thế đúng không?”

“Đúng vậy. Chiếc kẹp này để kẹp thịt, nên có hình dạng như thế này.

Chiếc ống này, để hút khói, nên có hình dạng như thế này.

Đó chính là bản chất. Bản chất có trước, sau đó vì có bản chất mới có hiện hữu.”

“Việc đó rốt cuộc nghĩa là như thế nào?”

“Nói tóm lại, cả chiếc kẹp và chiếc ống hút này, để có được hình dáng như vậy và tồn tại, chắc chắn phải chuẩn bị sẵn lý do. Nghĩa là như thế đấy.

Cũng có đôi khi, trên thế gian tồn tại những chiếc kẹp mang hình dạng như thế này nhưng không phải là vì có vẻ dễ kẹp thịt.

Cũng có đôi khi, trên thế gian tồn tại những chiếc ống mang hình dạng như thế này nhưng không phải là vì có vẻ dễ hút khói.

Nhưng, dù là cái nào đi nữa, ngay từ đầu nó đã có lý do để tồn tại.

Vì có lý do để kẹp thịt, chiếc kẹp đã được tạo ra và mang hình dạng như thế này.

Vì có mục đích tạo ra một dụng cụ có thể hút khói, ống hút khói đã được tạo ra.

Nói tóm lại, bởi có lý do từ trước nên chúng mới tồn tại.”

“Tức là, chiếc kẹp hay là ống hút khói, những dụng cụ như thế này chắc chắn sở hữu lý do để tồn tại đúng không?”

“Đúng thế. Vì có lý do, chúng được phát minh ra, để bây giờ tồn tại.

Dụng cụ tức là thứ có lý do để tồn tại từ trước khi được sinh ra. Chính vì có lý do nên bây giờ mới đang tồn tại.”

Chị hải ly tuyệt nhiên không can thiệp vào câu chuyện giữa Sartre và tôi, chăm chỉ nướng chỗ thịt đã được mang ra, chia đều thịt ra từng đĩa. Làn khói mang hương thơm hấp dẫn kích thích cơn thèm ăn dần bị hút hết vào bên trong ống hút khói.

“Thì ra là thế. Tôi đã hiểu rõ câu chuyện mà ông nói rồi. Vậy thì, cái gọi là bản chất đó nghĩa là sao?”

“Nếu thế thì tốt. Điều mà bây giờ tôi đang nói, chính là tồn tại lý do ‘để…’ đúng không? Đó chính là bản chất.

Nói cách khác, lý do để tồn tại chính là bản chất.”

“Lý do để tồn tại là bản chất à?”

“Đúng thế. Và ngược lại, hình dạng đang tồn tại chính là hiện hữu.

Hình dạng của chiếc kẹp hay ống hút khói, hiện tại chúng đang tồn tại ở nơi đây và sự thật đang tồn tại như thế chính là hiện hữu.”

“Nói tóm lại, ông đang phân chia ra hai khái niệm gồm ‘Sự thật đang tồn tại ngay trước mắt’ và ‘Tồn tại vì lý do gì’ đúng không?”

“Đúng thế, và tôi nghĩ rằng việc này cũng khiến con người phải trăn trở.”

“Trăn trở sao…”

“Đúng vậy, cô không có chuyện gì khiến bản thân trăn trở hay phiền não à?

Liệu mình đang sống để làm gì, lý do bản thân mình sống là gì chẳng hạn.”

“Thế nào nhỉ, nếu nói thực lòng thì trước đây tôi chẳng hề có ý định suy nghĩ quá sâu xa, nhưng kể từ sau khi gặp Nietzsche, tôi đã suy ngẫm rất nhiều về vấn đề này.”

“Ừm, nếu giải thích bằng trí tuệ mà tôi có được, tôi cho rằng không tồn tại lý do để sống. Nếu bị nhồi nhét suy nghĩ rằng có tồn tại lý do để sống, tôi sẽ nổi cơn tam bành.”

“Không tồn tại lý do để sống… à?”

“Đúng thế. Đó chính là ý nghĩa của câu nói ‘Hiện hữu tồn tại trước bản chất’ tôi vừa nhắc tới khi nãy.

Dụng cụ, có lý do, sau đó tồn tại. Nói cách khác, có bản chất, sau đó đến hiện hữu.

Tuy nhiên, con người thì khác.

Chúng ta không tồn tại vì đã được chuẩn bị sẵn lý do từ trước. Trước hết, là sống, là tồn tại. Đó là sự thật.

Nói tóm lại, dù không cần chuẩn bị sẵn lý do mà vẫn tồn tại, đó chính là con người.”

Dứt lời, Sartre lại một lần nữa châm tẩu, nhả khói thuốc trôi bồng bềnh.

“Đúng thật nhỉ. Kierkegaard và Nietzsche cũng từng nói những điều giống như vậy.”

“À, thì ra cô cũng biết Kierkegaard à. Ừm, giống nhau thì cũng là chuyện đương nhiên. Tư tưởng của cả hai người đó đều giống nhau, là chủ nghĩa hiện hữu, hơn nữa tôi cũng đặc biệt chịu ảnh hưởng từ Kierkegaard.”

“Thế ạ? Tuy nhiên, cách nghĩ của Kierkegaard mang đặc trưng khá khác biệt với bình thường, cả Nietzsche cũng khác nữa.”

“Nếu nói về điểm độc đáo mà cả hai người đó đều sở hữu thì có lẽ là phương diện cùng theo đuổi chủ nghĩa lãng mạn. Ừm, nhưng bởi Kierkegaard cũng rất siêng nghiên cứu về thần học nữa. Còn Nietzsche thì phủ định sự tồn tại của các vị thần.

Hai người đó cùng có cái nhìn vô cùng nghiêm túc về sự sống và tồn tại, tuy nhiên lại có cách suy nghĩ mang sự khác biệt rất lớn.”

“Khác biệt rất lớn như thế nào?”

“Nếu nói một cách đơn giản, Kierkegaard tôn thờ quan niệm các vị thần có tồn tại.

Còn Nietzsche lại có cách nghĩ mang tính chống đối với các vị thần, kiểu như các vị thần đã chết rồi.

Kierkegaard là nhà lý luận tin rằng có thần, còn Nietzsche là nhà lý luận tin rằng không có thần. Đó là điểm khác biệt rất lớn.

Còn với tôi, tôi không có hứng thú lắm với việc nghiên cứu sâu xem liệu rằng các vị thần có tồn tại hay không. Có lẽ tôi là người theo chủ nghĩa hiện sinh hơn hẳn hai người đó.”

“Thì ra là thế, hóa ra có sự khác biệt như vậy. Nhân tiện thì chủ nghĩa hiện sinh nghĩa là như thế nào?”

“Chủ nghĩa hiện sinh chính là tư tưởng theo đuổi ý nghĩa của sự tồn tại, cách tồn tại của đời người mà lấy điểm trung tâm là bản thân ta, cá thể đang tồn tại ở vị trí này, vào thời điểm này.

Triết học thường bị áp đặt là kiểu tri thức suy nghiệm về ý nghĩa của việc sống và tồn tại. Nhưng thực ra không phải như vậy.

Ở Hy Lạp thời cổ đại, tư tưởng triết học chủ đạo là triết học tự nhiên bao gồm những nghiên cứu mang tính lý luận.

Trong triết học thời Trung cổ, lý luận về việc liệu các vị thần có tồn tại hay không trở thành chủ đề nghiên cứu chủ đạo.

Nói tóm lại, triết học không phải là kiểu tri thức nghiên cứu về ý nghĩa của sự sống và tồn tại. Chủ nghĩa hiện sinh mới là tư tưởng suy nghĩ về ý nghĩa của sự sống và tồn tại. Triết học chính là kiểu tri thức mang câu hỏi ‘Có thật sự là như vậy không?’ dành cho rất nhiều thứ tồn tại trên thế gian này.”

“Thì ra là thế. Toàn bộ triết học không phải là kiểu tri thức suy nghĩ về cuộc đời đúng không? Từ trước đến nay, quả thực tôi đã nghĩ triết học chỉ toàn là suy nghĩ về cuộc đời mà thôi.”

“Ừm, có vẻ đối tượng nghiên cứu khác nhau nhỉ.

Chẳng hạn, trong số những người thích xe ô tô, nếu có người hứng thú với những thứ thiên về cơ khí như cấu tạo của xe như thế nào, thì cũng có người theo đuổi vẻ đẹp của dáng xe. Ngoài ra, cũng có người theo đuổi mục tiêu xem làm thế nào để có thể chạy thật nhanh, hay liệu có thể thực hiện kỹ thuật lái xe drift mà không làm tràn nước trong cốc hay không.

Dù chỉ nói về một phạm trù triết học cũng có rất nhiều đối tượng để nghiên cứu. Nghĩa là như vậy đấy.”

“Vậy à. Nếu thế thì Kierkegaard, Nietzsche và Sartre có đối tượng nghiên cứu là ‘Tồn tại như thế nào’ nhỉ.”

“Đúng là như vậy. Và tôi cho rằng hiện hữu có trước bản chất. Nói tóm lại, tôi đã đi đến một kết luận. Đó là dù có tìm kiếm lý do tồn tại hoặc chìm trong phiền não ‘Mình đang tồn tại để làm gì?’, ta vẫn chẳng thể nào tìm thấy được câu trả lời, bởi vốn dĩ lý do để chúng ta tồn tại không hề được chuẩn bị từ trước.

Tôi đã xuất bản cuốn tiểu thuyết Buồn nôn viết về hệ thống các điều bất hợp lý đối với những sự tồn tại giống như vậy.”

“Buồn nôn à, một tựa đề nghe tuyệt ghê. Nhưng có lẽ khi đang ăn thì…”

“Thời đó, cuốn sách này được đề cử giải Nobel Văn học nhưng tôi đã từ chối. Vì tôi không cần giải thưởng của giai cấp tư sản.”

“Hả, ông đã từ chối giải Nobel á?”

“Ừ, đúng thế.”

“Xin lỗi, nhưng phạm vi câu chuyện ông đang nói rộng lớn quá, cho tôi hỏi lại một lần nữa, ông đã từ chối giải thưởng Nobel sao?”

“Bởi tôi không có lý do gì để thèm muốn một thứ thuộc giai cấp tư sản như thế.”

“Vậy à, tôi nghĩ là kinh nghiệm sống của mình thực sự còn quá ít ỏi để có thể hiểu được suy nghĩ đó… Thế thì, cuốn Buồn nôn đó viết về những việc như thế nào?”

“Ừm, nói một cách đơn giản, nội dung cuốn sách đó nói về giải thể nhân cách hay “ảo giác Gestaltzfall”.”

“Ảo giác Gestaltzfall?”

“Ồ, cô không biết à? Cũng phải thôi. Có lẽ để cho cô trải nghiệm thực tế thì sẽ nhanh hơn là giải thích bằng lời.

Vậy thì cô hãy thử viết 20 lần chữ ‘Nướng’ lên mặt sau của bao đựng đũa dùng một lần này cho tôi.”

“Chỉ cần viết chữ ‘Nướng’ là được à? Vâng, tôi sẽ thử làm.”

Tôi mượn bút của Sartre, nhanh chóng viết chữ “Nướng” lên mặt sau túi đựng đũa dùng một lần.

Nướng nướng nướng nướng nướng nướng nướng nướng nướng nướng nướng nướng nướng nướng nướng nướng nướng nướng nướng nướng

“Phù, tôi viết xong rồi… Nhìn cả hàng chữ viết như thế cảm giác có chút không thoải mái nhỉ…”

“Thế à, khi viết cô có cảm giác gì đó khác thường hay không?”

“Cảm giác khác thường à?”

“Đúng thế. Cảm giác khác thường.”

“Thế nào nhỉ, thi thoảng trong khi viết, tôi có băn khoăn không biết chữ ‘Nướng’ viết như thế này có đúng không?”

“Đúng rồi, khi chỉ viết một chữ giống nhau, nhìn chăm chú vào một thứ duy nhất, giữa chừng sẽ sinh ra cảm giác không rõ liệu mình viết có đúng không. Cảm giác khác thường đó chính là ảo giác Gestaltzfall.”

“À, thì ra là như thế. Ngày còn học tiểu học, khi luyện viết chữ Hán tôi cũng từng gặp phải hiện tượng như thế này rồi.

Kiểu như, ớ, chữ này là hình dạng như thế này à, đột nhiên cảm thấy chữ Hán mà mình vốn quen thuộc trở nên kỳ lạ…”

“Viết thật nhiều, nhìn chăm chú, sau đó sẽ bị tấn công bởi cảm giác khác thường giống như vậy.

Tuy nhiên, nếu chỉ viết một chữ ‘Nướng’ bình thường thì sẽ không gặp phải cảm giác khác thường đó. Cô có biết tại sao không?”

“Ế, tại sao nhỉ, tôi hoàn toàn không biết. Nhưng quả đúng là như thế thật. Nếu chỉ sử dụng như bình thường thì không có vấn đề gì, tuy thế khi viết nhiều, đột nhiên cảm giác kỳ lạ sẽ đến.”

“Đúng thế. Bởi có một tấm màn che. Tấm màn che ấy sẽ làm chúng ta bỏ qua những thứ mà bình thường không cảm nhận được sự khác thường, mặc dù nếu nhìn kỹ thì sẽ sinh ra cảm giác khác thường.”

“Tấm màn che?”

“Đúng thế. Trong Buồn nôn, tôi đã miêu tả cảnh tượng nhìn vào gốc cây, sau đó xảy ra hiện tượng ảo giác Gestaltzfall, tâm trạng trở nên khó chịu, khiến cơn buồn nôn kéo đến.

Tuy nhiên, thông thường, nếu đến công viên và nhìn ngắm cây cối thì cũng không xảy ra hiện tượng ảo giác Gestaltzfall đúng không?”

“Đúng thế thật. Chỉ kiểu như ‘À, cây đang lớn lên’ thôi.”

“Đúng rồi, chính là cái đó.”

“Hả, cái đó?”

“Cách nhận thức cây đang lớn lên chính là tấm màn che.”

“Cách nhận thức chính là tấm màn che? Nghĩa là sao?”

“Bản thân chúng ta, trong vô thức thường có thói quen phân chia vạn vật thành các loại, sử dụng tấm màn che mang tên ngôn ngữ và quan sát vạn vật.”

“Nói tóm lại thì là như thế nào?”

“Trong khoảnh khắc nhận thức vật thể to lớn mọc sum suê trước mắt là cây đang lớn lên, ta đặc biệt không có lưu tâm gì sâu sắc và cứ thế bỏ qua.”

“Vâng…”

“Nói tóm lại, giả sử chúng ta không biết đến sự tồn tại gọi là cây, tức là lần đầu tiên ta nhìn thấy một cái cây lớn.

Như thế, vì không biết đến sự tồn tại gọi là cây, ta sẽ ngạc nhiên không biết vật thể to lớn này là cái gì.”

“Vâng…”

“Tuy nhiên, chúng ta biết đến sự tồn tại gọi là cây. Thế nên dù có nhìn cây cũng không cảm thấy ngạc nhiên.

Nói cách khác, tấm màn che của cách nhận thức ‘đây là cái cây’ đã được trang bị sẵn ở trong chúng ta.”

“À, thì ra là như thế.”

“Giống như thế, chúng ta không trực tiếp nhìn thẳng vào đồ vật ở trước mắt, mà thay vào đó phân chia vạn vật thành các loại dựa vào từ ngữ, sau đó nhận thức vật ở trước mắt mình.”

“Không nhìn thẳng vào ư?”

“Đúng thế. Hãy nhìn vào miếng thịt này.

Nếu không suy nghĩ sâu xa, ta sẽ chỉ dừng ở mức là ‘Ôi thịt này! Nhìn ngon quá!’ thôi đúng không? Tuy nhiên, hãy thử nhìn thẳng, nhìn kỹ vào miếng thịt này trong vòng một tiếng.

Dần dần, ta có thể nghĩ rằng đó là một vật gì đó kỳ dị ‘Đây là cái gì thế’, chắc chắn sẽ không muốn ăn nữa. Nhưng đây không phải là vấn đề về độ tươi ngon của miếng thịt.

Chúng ta thường có xu hướng lờ đi nhận thức về tất cả mọi thứ trên thế gian này. Để rồi khi nhìn thẳng vào một vật gì đó, nó lại trở thành một loại tồn tại kỳ dị trên Trái đất này, giống như điều tôi vừa nói. Trong cuốn Buồn nôn, tôi đã miêu tả cảm giác kỳ dị như thế.”

“Thế à… Vậy tóm lại ông muốn nói cái gì cơ?”

“Tồn tại chỉ đơn giản là sự hình thành một cách ngẫu nhiên, không phải là mang tính tất nhiên.”

“Nghĩa là sao cơ?”

“Nói tóm lại, không có lý do khiến ta buộc phải tồn tại như một lẽ tất nhiên, con người chỉ đơn giản là tồn tại một cách ngẫu nhiên. Chính là như thế.

Tuy nhiên, con người lại quá tin vào những quan niệm như ‘Đã được sinh ra như thế này chắc chắn là phải có ý nghĩa gì đó’, hay ‘Bên trong con người tồn tại định mệnh’.

Tôi nghĩ rằng tất cả những tư tưởng giống như vậy đều chỉ đơn giản là sự lường gạt.”

“Lường gạt à?”

“Đúng thế. Đã được sinh ra như thế này chắc chắn phải có ý nghĩa gì đó. Bên trong con người tồn tại định mệnh. Nếu nhồi nhét suy nghĩ như thế thì nghe có vẻ sẽ thú vị chăng? Bởi như thế là con người đang bị nhồi nhét suy nghĩ rằng bên trong bản thân có lý do để tồn tại.

Tuy nhiên, nếu thử nhìn từ góc độ của tôi, việc tin vào tính tất nhiên như thế chính là trò lừa gạt, chỉ là đang cố trốn tránh khỏi hiện thực.

Con người không mang bản chất… hay nói tóm lại là không mang lý do để tồn tại, không mang lý do để sống, có thể nói con người chỉ đơn giản là một sự tồn tại tự do.”

“Một sự tồn tại tự do là sao?”

“Nghĩa là con người có thể tự tạo ra bản thân, có thể sống dù bằng cách nào đi nữa.”

“Có thể tự tạo ra bản thân à?”

“Đúng thế. Con người chẳng còn cách nào khác ngoài việc tự tạo ra bản thân. Con người buộc phải tồn tại bằng cách khai thác khả năng của chính mình.”

“Khai thác như thế nào?”

“Có nghĩa là con người phải hướng đến khả năng của bản thân trong tương lai, vun đắp cho sự trưởng thành của cái tôi.

Con người chẳng còn cách nào khác ngoài việc tự mình tạo ra bản thân, và đương nhiên có thể tạo ra bản thân bằng cách nào cũng được.

Nếu nói ngược lại, con người ở trong trạng thái không có cái gì cả và tiếp nhận sự sống trên thế gian này.

Và trong quá trình sinh tồn ấy, bản thân sẽ trở thành con người như thế nào, tất cả là tự mình tạo nên.

Bản thân sống như thế nào cũng được, lựa chọn gì cũng được. Con người về cơ bản là tự do.”

“Con người về cơ bản là tự do?”

“Nói tóm lại, không bị cái tôi của hiện tại cố định, có thể thay đổi trong khi hướng về tương lai, đó chính là con người. Và thay đổi như thế nào, tất cả là do bản thân chúng ta tự tạo nên.

Tuy nhiên, tôi muốn cô chú ý một điều ở đây. Trong tự do cũng có một phần đen tối. Không phải tất cả đều là tốt.”

“Có một phần đen tối?”

“Đúng thế. Nếu diễn tả bằng từ ngữ của tôi, đó chính là con người bị cuốn vào án phạt của tự do hay là con người bị tự do nguyền rủa.”

“Ý ông muốn nói là gì?”

“Nói cách khác, tự mình lựa chọn cái gì, có những thay đổi như thế nào, rồi những thay đổi sẽ mang đến kết quả ra sao, tất cả phải thuộc trách nhiệm của bản thân.

Có thể dễ dàng đưa ra hình ảnh tượng trưng cho tự do là ‘Giải phóng! Hạnh phúc!’. Nhưng tự do cũng bao gồm cả trách nhiệm. Tóm lại, dù có xảy ra chuyện gì cũng là trách nhiệm của bản thân. Dù có thành ra kết quả không mong muốn cũng cần phải tự mình gánh lấy trách nhiệm.

Tự do không phải mang ý nghĩa lạc quan rằng chỉ cần bản thân mong muốn là có thể làm được. Tất cả thuộc trách nhiệm của bản thân, dù có lâm vào kết quả không mong muốn thì cũng phải tiếp nhận kết quả đó.”

“Thì ra là thế. Nếu nghĩ vậy, tự do không phải là thứ chỉ toàn là vui vẻ nhỉ, ví dụ như phải gánh vác trách nhiệm nặng nề ấy.”

“Đúng thế. Cô đã có thể hiểu một chút nào đó về những gì mà tôi nói với cô chưa? Con người bị cuốn vào án phạt của tự do và con người bị tự do nguyền rủa ấy.”

“Vâng, cảm giác giống như là gương mặt giấu bên trong tự do nhỉ.”

“Và thêm một điều nữa. Tôi đã nói rằng tất cả thuộc trách nhiệm của bản thân, nhưng đó tuyệt đối không phải là vấn đề của chỉ riêng một cá nhân.

Nếu tự mình gánh lấy trách nhiệm, vậy thì lựa chọn như thế nào cũng được. Nếu nghĩ rằng chọn lựa như thế nào cũng được là tự do, vậy thì sẽ có một chuyện chẳng thể nào tránh được. Đó chính là hành vi phi nhân đạo.”

“Hành vi phi nhân đạo…”

“Đúng thế. Là hành vi gây ra nguy hại cho người khác, hành phi phạm tội. Việc chúng ta có sở thích hay không có sở thích như thế nào sẽ liên quan tới xã hội, bằng cách thức này hay cách thức khác.

Là kẻ cướp, tội phạm, hay là một người vô học, thất nghiệp, không được đào tạo, cả ngày chỉ đắm chìm vào mạng Internet, hay trở thành một chính trị gia… tất cả đều có liên quan mật thiết tới cách tồn tại của một xã hội… Có rất nhiều kiểu cá nhân, từng cá nhân ấy lại có mối liên quan đến xã hội.”

“Là tham gia vào xã hội à?”

“À, tôi gọi việc tham gia vào xã hội là engagement. Tôi nghĩ rằng, có mối quan hệ mật thiết giữa tham gia vào xã hội và tự do của cá nhân.”

“Giữa tham gia vào xã hội và tự do của cá nhân có mối quan hệ à?”

“Chẳng hạn, khi trật tự xã hội hỗn loạn, nếu những hành vi mang tính bạo lực được tha thứ, vậy thì tự do của cá nhân sẽ ra sao? Bên trong một xã hội bạo lực và độc tài, sự an toàn và tự do của cá nhân sẽ bị tước đoạt.”

“Quả đúng là như vậy thật. Kiểu như đã đến ngày tận thế, không còn hy vọng gì nữa ấy…”

“Đúng thế. Tuy nhiên, ngược lại, nếu chỉ biết tôn sùng tự do của cá nhân, vậy thì cũng có thể giả định đến trường hợp xã hội không còn trật tự. Nói tóm lại, cần xã hội để bảo vệ tự do của cá nhân, và để bảo vệ trật tự của xã hội, cá nhân phải tham gia vào việc gây dựng một xã hội tốt hơn nữa. Lúc này sẽ nảy sinh ra một mối quan hệ, mối quan hệ dù có cố cắt đứt cũng không thể tách rời.”

“Thì ra là thế. Tức là xã hội tồn tại vì có tự do, và cá nhân sẽ là yếu tố tạo ra xã hội.”

“Đúng rồi. Vì thế, câu chuyện tự do đi liền với trách nhiệm của bản thân mà tôi có nói khi nãy không chỉ giới hạn cho cá nhân. Lựa chọn của chính bản thân phải là sự lựa chọn sau khi trải qua quá trình suy nghĩ và cân nhắc trong khi mang trách nhiệm với toàn thể xã hội, toàn thể loài người.”

“Vậy à, phạm trù của câu chuyện đã trở nên lớn hơn rồi. Nếu trách nhiệm to lớn tới mức như thế thì khi phải quyết định một thứ gì đó cũng đáng sợ nhỉ.”

“Tuy nhiên, chúng ta chỉ còn cách lựa chọn mà thôi. Và bây giờ, áp lực mà cô đang cảm nhận chính là án phạt của tự do và lời nguyền của tự do đấy.”

Dứt lời, Sartre lấy ra điếu thuốc từ trong túi áo ngực, châm lửa. Tẩu thuốc mà Sartre hút cho đến khi nãy vẫn nằm trên bàn.

Có vẻ Sartre là người nghiện thuốc nặng. Nhìn bề ngoài, ông ấy rõ ràng là người thuộc giới trí thức, nhưng nội dung nói chuyện, hành động hay cử chỉ đều vô cùng đơn giản, không quá cầu kỳ và có chút vội vã.

Sartre dường như là một nhà triết học có tư tưởng và sở thích khá độc đáo về cái đẹp.

“Tôi đã nói khá nhiều về án phạt của tự do rồi… Cô vẫn chưa phải về chứ?”

Tôi nhìn đồng hồ, chưa đến 21 giờ. Tôi bối rối không biết nên làm thế nào cho phải, liền nhìn chằm chằm về phía chị hải ly.

Chị hải ly đưa mắt về phía tôi, cười mỉm và gật đầu như thể đang nói với tôi rằng “Thế nào cũng được hết”.

“À, vâng, nếu chỉ ở đây thêm một chút thôi thì được.”

“Vậy à, xin lỗi vì từ nãy đến giờ chỉ toàn là tôi nói thôi. Ăn xong chúng ta đến một chỗ nữa không? Tôi muốn nói với cô thêm một chút về việc người khác chính là địa ngục...”

Dứt lời Sartre gọi nhân viên của quán ăn, yêu cầu tính tiền.

Trong lúc chờ tính tiền, tôi ăn chỗ thịt đã bị nguội đi một chút mà khi nãy chị hải ly chia cho, trong đầu quẩn quanh suy nghĩ về câu nói của Sartre.

Người khác là địa ngục…? Câu nói đó nghĩa là sao? Việc kết luận người khác là “địa ngục” như thế hẳn là do có mối hận thù với ai đó à, hay lý luận khiến người khác giật mình này là do Sartre tự nghĩ ra?

Vừa băn khoăn suy nghĩ như thế, tôi vừa đưa mắt nhìn Sartre lặng lẽ đốt thuốc trong một góc, những làn khói thuốc trắng xóa trôi bồng bềnh.

Người khác là địa ngục. Ngoài cuộc đời ta, ta không là gì hết

“Cảm ơn vì đã mời tôi ăn.”

Tôi cúi đầu cảm ơn Sartre ở trước nhà hàng.

“À, không có gì đâu. Bây giờ thì đi taxi đến chỗ đó thôi. Hải ly à, lát nữa nhớ gọi taxi cho tôi.”

Dứt lời, Sartre đón taxi, nói với tài xế “Cho tôi đến khu chùa Koudaiji, ở đường Nenenomachi”.

Nenenomachi là con đường trải sỏi nối liền ngôi đền Yasakajinja với chùa Koudaiji và chùa Kiyomizudera.

Ngôi đền Koudaiji là nơi bà Nene, vợ của Toyotomi Hideyoshi - người thống nhất nước Nhật, trải qua những ngày cuối đời. Con đường nằm ở phía cuối ngôi đền là nơi Nene thường đi bộ, vì thế con đường đó đã được đặt tên là Nenenomachi[10].

Sartre, chị hải ly và tôi hướng đến một quán bar bí mật, núp dưới bóng một nhà trọ có từ lâu đời.

Có vẻ như quán bar này là nơi có thể hút xì gà, nơi những người thích hút tẩu hoặc xì gà thường ghé đến.

Để Nietzsche khỏi lo lắng, tôi nhắn tin cho anh ta “Hình như họ không có ý định đến quán bar nữ giới phục vụ đâu”. Không biết có phải Nietzsche cũng đang chờ liên lạc của tôi hay không, ngay lập tức anh ta đọc tin nhắn, sau đó liền gửi biểu tượng mặt khóc.

Sau khi ngồi trên taxi đung đưa khoảng 10 phút, chúng tôi đến được quán bar. Bên trong sân vườn phong cách Nhật Bản cổ xưa là chiếc vòi nước ống tre Shishiodoshi đang chậm rãi đếm từng khoảnh khắc, những chiếc đèn lồng lặng yên xếp bên nhau. Một nơi khiến ta mở rộng tầm mắt, tựa như nơi đây sở hữu dòng chảy thời gian khác với một Gion náo nhiệt bên ngoài.

Bước chân vào ngôi nhà được xây dựng ẩn bên trong khu vườn là khung cảnh một nhà hàng rộng rãi được trang trí nội thất mang nét cổ kính. Nơi đây khiến người ta liên tưởng đến thời Minh Trị, thời kỳ được mệnh danh là thời kỳ vang lên tiếng chuông khai phá văn minh.

Những chiếc ghế hoặc đồ cổ đặt trong cửa hàng là đồ nội thất được đặt làm theo thiết kế riêng, tất cả đều mang vẻ đẹp độc đáo, dường như nó không còn là đồ dùng trong nhà nữa mà giống như những tác phẩm nghệ thuật. Tôi cảm giác như đang được chiêm ngưỡng một bức tranh mà bối cảnh là một căn phòng.

Chúng tôi ngồi xuống chiếc ghế bên cửa sổ, nơi có thể nhìn ra dãy phố cổ kính, để ánh trăng nhẹ nhàng chiếu lên gương mặt.

“Một chai Kenzo Estate Rindo, một bộ xì gà nữa. Cô có uống nước hoa quả gì không? Nước hoa quả tươi theo mùa của nhà hàng này cũng ngon đấy.”

Sau khi gọi xong đồ theo kiểu đã quen lắm rồi, Sartre quay sang nhìn chằm chằm về phía tôi.

“Lần đầu tiên tôi đến đây nhưng quả thực là một nhà hàng đẹp đấy, giống như một nơi ẩn náu cho người lớn vậy.”

“Có vẻ là như vậy, nhà hàng này cũng có nhiều loại xì gà nữa đấy, hệ thống bảo quản xì gà cũng tốt. Tôi thường tới đây mỗi khi có vấn đề gì cần suy nghĩ.”

Sartre châm thuốc, nhả ra làn khói trắng, tiếp tục nói.

“Khi nãy tôi đã nói về việc người khác là địa ngục. Nhưng với cô, người khác là sự tồn tại như thế nào?”

“Người khác… à? Thế nào nhỉ. Thông thường tôi không nghĩ là mình muốn ở cùng với ai đó, nhưng mỗi khi nói chuyện với người khác tôi lại cảm thấy bình tâm. Mặc dù không phải là tôi hòa hợp với tất cả mọi người, nhưng khi ở cùng với người khác, có nhiều lúc tôi cảm giác bản thân được ở trong trạng thái yên bình.”

“Thế à?”

Sartre nhìn một lượt bên trong nhà hàng.

Ở quầy pha chế, có một cô gái trẻ và một người đàn ông trung tuổi có vẻ như đang hẹn hò, họ khẽ nói gì đó với nhau.

“Tôi thì nghĩ rằng chẳng thể nào có được cảm giác giống như người khác. Và tôi cho rằng mối quan hệ giữa người khác và bản thân chính là tranh đấu lẫn nhau, để xem mình sẽ chi phối hay là bị chi phối. Cô đã từng bao giờ nghĩ như vậy chưa?”

“Chi phối hay là bị chi phối à?”

“Đúng thế.”

“Nói thực lòng là tôi chưa từng nghĩ đến chuyện đó… Mà nói đúng hơn là tôi không hiểu ý nghĩa điều ông vừa nói lắm.”

“Thế à? Vậy được rồi, tôi sẽ giải thích chậm rãi nhé.”

Rượu vang và bộ xì gà đã được mang đến, đặt trên bàn. Sau khi hút thử, Sartre nói với bồi bàn: “Davidoff số 2. Ngoài ra nếu có SevenStar thì mang cả loại đó cho tôi”.

“Vậy thì, tôi sẽ giải thích cho cô tại sao tôi lại nói rằng chẳng thể nào có được cảm giác giống như người khác. Được rồi, cô hãy nhìn cặp đôi đang ngồi ở quầy pha chế đằng kia.”

“Cặp đôi kia à?”

Tôi hướng mắt về phía họ.

“Bây giờ, cô đang hướng ánh mắt của mình đến cặp đôi đó. Vậy cô có biết đang xảy ra chuyện gì không?”

“Ừm, tôi có thể thấy cặp đôi đó đang ở trong bầu không khí khá tốt, nhưng cũng cảm thấy có mùi tiền rất nồng nặc ở đây… Trông kìa, bên cạnh chiếc ghế mà cô gái đó đang ngồi có túi giấy của Cartier, chắc là được người đàn ông đó mua cho đồ trang sức hay cái gì đó rồi.”

“Đúng thế, có lẽ là mối quan hệ ẩn chứa lý do gì đó. Mà được rồi, bỏ qua cái đó đi, hiện giờ trước mắt cô có một cặp đôi.

Tức là trong thế giới của cô sinh ra đối tượng quan sát gọi là cặp đôi.

Tóm lại, bên trong thế giới mà bây giờ cô đang quan sát tồn tại vật thể gọi là cặp đôi.”

“Vâng, nếu dùng từ ngữ khó hiểu để miêu tả thì đúng là như vậy.”

“Thế giới mà bây giờ cô đang nhìn được hình thành từ quan niệm chủ quan của cô.

Hướng ánh nhìn về phía cặp đôi, bên trong thế giới của cô xuất hiện cặp đôi.

Và cặp đôi đó giống với tất cả mọi vật có trong nhà hàng này, như cái gạt tàn hoặc cốc rượu vang.

Việc chúng ta nhìn cái gì đó tức là lôi kéo thứ phản chiếu trong mắt vào thế giới của bản thân. Đến đây thì có hiểu không?”

“Vâng, có một chút.”

“Thế thì tôi sẽ giải thích cặn kẽ hơn nhé. Nói cách khác, con người đang nhìn thế giới mà trung tâm là bản thân, bằng quan niệm chủ quan của chính mình. Mọi vật phản chiếu trong ánh mắt được coi là đối tượng phản chiếu trong thế giới của bản thân.”

Vừa nói vậy, Sartre vừa chầm chậm xoay tròn cốc rượu vang, nhấp một ngụm.

“Nhưng được coi là đối tượng nghĩa là như thế nào cơ?”

“Được rồi, chẳng hạn, tiếng nói của trái tim.

Thử giả định khi nhìn thấy cặp đôi đó, trong thâm tâm, cô đã nghĩ là ‘Bầu không khí tốt nhỉ’ hoặc là ‘Cảm giác có mùi tiền nồng nặc’. Tiếng nói trong lòng trở thành dòng phụ đề trong thế giới của cô, giống như phụ đề trong các bộ phim được đăng tải trên trang web phim Niconico ấy.”

“Tiếng nói trong lòng giống như phụ đề à… Vâng, tôi có thể tưởng tượng đại khái ra được.”

“Vậy thì tiếp tục. Cô hướng ánh nhìn về cái gì đó. Nói tóm lại là nhìn cái gì đó.

Chẳng hạn, cô hướng ánh nhìn vào điếu xì gà này.

Nhìn vào điếu xì gà này, có lẽ bên trong thế giới của cô, giọng nói bên trong ‘Đừng có nhả khói’ sẽ vang lên. Hoặc cũng có thể là ‘Oách quá! Nhìn giống như Golgo 13[11] vậy’.

Tuy nhiên, điều đó chỉ một mình cô biết mà thôi.”

“Đúng thế nhỉ. Người khác không thể nào nhìn thấy được những suy nghĩ ở tận sâu trong tim tôi.”

Nhưng Duke Togo mà ngầu ấy hả?

“Quả đúng là như vậy. Và ở đây có một điểm lưu ý quan trọng. Cô coi hành động đối tượng hóa điếu xì gà và cốc rượu vang, hay nói cách khác là hành vi quan sát mọi vật là một điều đương nhiên.”

“Vâng.”

“Tuy nhiên, con người thì sao? Chẳng hạn, với cặp đôi kia, mỗi người lại đang nhìn thế giới của riêng mình một cách độc lập.

Giống như cách cô nhìn cặp đôi đó và có suy nghĩ là ‘Bầu không khí tốt nhỉ’ hay là ‘Cảm giác có mùi tiền nồng nặc’, mỗi người trong cặp đôi đó cũng có tiếng nói riêng biệt tận sâu bên trong. Mỗi người đều đang ở trong thế giới của riêng mình và nhìn căn phòng này.

Với người đàn ông, có thể ông ta nghĩ rằng ‘Rượu này ngon thật, lát nữa muốn được ở cùng với em gái này ghê’.

Còn về phía người con gái, có lẽ ở tận sâu trong tim cô ấy nghĩ rằng ‘Ôi, buồn ngủ quá, mình muốn nhanh chóng đi về’.

Tuy nhiên, chúng ta chẳng thể biết được bởi chúng ta không thể nhìn thế giới giống như thế giới mà người khác đang nhìn.

Nếu cô hỏi tôi tại sao lại như vậy thì câu trả lời chính là vì phụ đề của giọng nói tận sâu bên trong tim, chỉ có một mình ta mới nhìn thấy được.”

“Thì ra là thế. Bởi ta không thể nhìn thấy được tiếng nói tận sâu trong tim người khác nhỉ.”

“Đúng thế. Giờ cô hãy nhớ lại câu chuyện đối tượng hóa khi nãy tôi có nhắc tới.

Khi hướng ánh nhìn vào người khác, mặc dù người khác đang tồn tại trong thế giới của chúng ta, nhưng chúng ta không thể nào nhìn thấy được liệu trong tim người đó đang nghĩ gì.

Nói tóm lại, câu chuyện tôi vừa nói chính là chúng ta chỉ có thể coi mọi thứ là đồ vật giống như ‘Có người đàn ông’, ‘Có cô gái’ mà thôi.”

“Coi như đồ vật?”

“Đúng vậy. Tôi gọi cái đó là đối tượng hóa.

Chúng ta có thể coi thế giới trải rộng ra trước mắt mình là đồ vật giống như ‘Có người đàn ông’, ‘Có cặp đôi’, ‘Có anh A’, nhưng lại không thể có cách nhìn nhận và đánh giá mọi vật giống như người khác. Ta không thể nào lý giải được trọn vẹn xem người khác đang suy nghĩ cái gì ở tận sâu trong trái tim.

Tất nhiên điều đó không có nghĩa là coi đối phương không phải là con người. Ý tôi là ta không thể nhập vào người đang ở trước mặt mình và nhìn thế giới bằng quan niệm chủ quan của người đó.

Có thể linh cảm hoặc đưa ra phỏng đoán ‘À, bây giờ có lẽ họ đang ở trong tâm trạng như thế’, nhưng không thể nhìn thấy một thế giới giống 100% với người khác được.”

“Thì ra là thế. Kiểu giống như Shin Seiki Evangelion[12] ấy đúng không?”

“Vậy sao? Vì tôi chưa xem phim đó bao giờ nên không biết, nhưng nó có điểm giống với câu chuyện tôi đang nói à?”

“Trong bộ phim ấy có một tập gọi là ‘Thế tiến thoái lưỡng nan của con nhím’. Tập phim đó có nội dung kiểu như là dù có mong muốn được đồng điệu trong tâm hồn với người khác, muốn trở nên thân thiết hơn, nhưng khi ở cự ly quá gần sẽ khiến đối phương bị thương còn khi rời xa lại trở nên cô độc… Tôi đã từng có cảm giác cô độc giống như những gì đã thể hiện trong tập phim đó. Cảm giác mà dù có tiến lại gần đối phương, kết cục vẫn không thể tới gần hết mức được.”

“A, là về thế tiến thoái lưỡng nan của con nhím của Freud à? Đó là một câu chuyện do nhà tâm lý học người Áo Freud viết ra, ông đã kể lại tư tưởng của Schopenhauer thành một câu chuyện với nội dung dễ hiểu. Còn Schopenhauer thì tổng hợp và biên soạn cách nghĩ về mối quan hệ giữa người với người.

Điều cô vừa nói không liên quan gì đến đối tượng hóa mà tôi vừa nhắc tới khi nãy. Tuy nhiên, quả thực là có điểm giống nhau ở chỗ rốt cuộc, giữa bản thân và người khác luôn có một con rãnh sâu hoắm…”

“Xin lỗi, tôi nói vậy vì tự nhiên nhớ ra thôi.”

“Không sao cả. Vì Schopenhauer cũng luôn bị phiền não về vấn đề mối quan hệ với người khác. Vậy thì tôi sẽ quay trở lại câu chuyện nhé. Chúng ta đang nhìn thế giới bằng điểm nhìn của riêng bản thân, của mỗi người trong chúng ta.

Và trong tầm nhìn ấy, khi có người khác bước vào, chúng ta coi người khác đó là đồ vật.

Có nghĩa là mặc dù biết rằng có sự tồn tại của người khác, nhưng không hiểu được tới tận sâu trái tim của họ. Đến đây thì cô có hiểu không?”

“Vâng, tôi hiểu.”

“Khi người khác bước vào tầm nhìn của mình, chúng ta sẽ coi người khác đó là đồ vật, nhưng ở trong người khác đó cũng lại tồn tại thế giới của riêng bản thân họ.

Và khi người khác hướng ánh nhìn về phía chúng ta, chúng ta lại bị đối tượng hóa trong thế giới của người đó.”

“Bị người khác đối tượng hóa?”

“Đúng thế. Chẳng hạn như cô bước vào quán mỳ ramen.

Khi cô mở cánh cửa kêu ken két và bước vào trong quán ăn, cửa hàng trưởng của quán mỳ ramen và một thực khách là nhân viên văn phòng sẽ được thu vào tầm mắt của cô.

Lúc đó, cô sẽ coi cửa hàng trưởng của quán mỳ ramen và thực khách nhân viên văn phòng là đồ vật.

Tuy nhiên, cũng ở trong trường hợp đó, nếu quan sát từ điểm nhìn của cửa hàng trưởng quán mỳ ramen, cô sẽ bị đối tượng hóa. Như thế tức là ‘có hai vị khách’.

Và nếu quan sát từ điểm nhìn của thực khách là nhân viên văn phòng, rõ ràng cửa hàng trưởng quán mỳ ramen và cô đã bị đối tượng hóa. Như thế là ‘có cửa hàng trưởng và vị khách mới đến’.”

“Cảm giác giống như là góc quay của máy quay phim nhỉ. Nếu coi đôi mắt của con người là máy quay, vậy thì sẽ cảm giác như là máy quay số 1, máy quay số 2, máy quay số 3, giống như là đang quay lại đồ vật bằng điểm nhìn của từng máy quay một.”

“Đúng rồi, nếu chỉ có một mình, bản thân sẽ đóng vai trò người quay phim, vậy nên chỉ có thể lưu lại những thước phim đứng từ điểm nhìn của bản thân đúng không?

Tuy nhiên, nếu người khác cũng có máy quay thì sao? Nhìn vào đoạn phim được máy quay của người khác ghi lại sẽ thấy bản thân mình đang được phản chiếu. Ở nơi đó, bản thân là nhân vật xuất hiện trong đoạn phim, hay nói cách khác là xuất hiện với tư cách là đồ vật.

Điều tôi muốn nói là, khi người khác hướng ánh mắt vào chúng ta, chúng ta sẽ bị biến thành đồ vật. Tôi gọi việc đó là tách rời.”

“Tách rời à?”

“Đúng thế. Bởi chúng ta bị người khác coi là đồ vật. Và từ đây, có một chuyện rất quan trọng, đó là chúng phải tiếp nhận bản thân đã bị tách rời ấy…”

“Nghĩa là như thế nào?”

“Thế này nhé. Cái tôi bị tách rời, nói cách khác là cái tôi phản chiếu trong mắt người khác.

Tôi gọi cái tôi bị tách rời là sự tồn tại bên trong trái tim của người khác.

Sự tồn tại bên trong trái tim người khác này rất phiền phức. Bởi bên trong đó bao gồm cả tình thế rơi vào vị trí bị áp đặt, rằng bản thân chúng ta phản chiếu như thế nào trong mắt người khác, và hình ảnh phản chiếu ấy đương nhiên sẽ trở thành một phần bản thân của chúng ta trong mắt người khác.”

“Nghĩa là sao cơ?”

“Chẳng hạn, cô nhìn tôi và nghĩ ‘Chà, thật là ngầu!’. Như vậy, tôi trong thế giới của cô sẽ tồn tại như là một vật rất ngầu.

Tuy nhiên, giả sử cô nhìn tôi và nghĩ ‘Thật là một ông chú quê mùa’. Nếu vậy, tôi trong thế giới của cô sẽ tồn tại như là một ông chú quê mùa. Ừm, nhưng tôi muốn nghĩ là không phải như vậy đâu…

Nói tóm lại, bị người khác đối tượng hóa tức là bị tư tưởng chủ quan của người khác áp đặt.”

“Bị tư tưởng chủ quan của người khác áp đặt à?”

“Đúng thế. Nói một cách đơn giản, việc chúng ta nhìn người khác và nghĩ như thế nào là tự do đúng không?

Đối với người lần đầu tiên gặp mặt, ta thầm nghĩ rằng ‘Người này thật đẹp trai’, suy nghĩ như thế cũng là tự do. Nghĩ rằng ‘Người này trông cứ bẩn bẩn thế nào ấy…’ cũng là tự do.

Nói chung là, tôi nghĩ nếu nói thẳng với đối phương về ấn tượng có phần chán ghét như thế thì sẽ gặp rắc rối, nhưng suy nghĩ tận sâu bên trong thì hoàn toàn tự do.

Tuy nhiên, cái tự do này không chỉ giới hạn ở riêng tôi mà thôi. Người khác cũng có tự do giống như vậy. Nói tóm lại, khi người khác nhìn vào bản thân tôi, họ có thể nghĩ ‘Đẹp trai quá’, cũng có thể dán cho tôi cái mác chán ghét là ‘Gã đó ngạo mạn lắm’. Và chúng ta chẳng thể nào kiểm soát được những việc này, đó là lãnh thổ của người khác.”

“Vậy à… Đúng là thế nhỉ.

Cũng có thể ý thức vệ sinh sạch sẽ hoặc cư xử lịch thiệp để người khác có ấn tượng tốt về mình nhiều nhất có thể. Tuy nhiên, việc đối phương tiếp nhận như thế nào, kết cục hoàn toàn phụ thuộc vào đối phương đúng không?”

“Đúng rồi. Nói tóm lại, người khác có thể tự do dán mác ấn tượng của họ về chúng ta theo đúng như cách họ nghĩ.

Dù tự mình nghĩ về bản thân là ‘Mình đúng là đẹp trai ghê’ bao nhiêu đi nữa, cũng có trường hợp trong thế giới của người khác đang tồn tại một ‘Mình xấu xí’.

Ngược lại, dù nghĩ rằng bản thân là ‘Cô gái xuềnh xoàng và có phần u tối’ đi nữa, có thể cũng có trường hợp trong thế giới của người khác đang tồn tại một ‘Cô gái nếu bỏ kính ra thì sẽ trở thành mỹ nhân’. Kiểu tình tiết thường có trong truyện tranh dành cho thiếu nữ ấy.

Nói tóm lại, điều tôi muốn nói là, chúng ta không thể bước chân vào, cũng không thể nào kiểm soát được lãnh thổ của người khác. Nghĩa là như thế đấy.”

“À, tôi đã có thể hiểu được phần nào rồi.”

“Và thêm một điều nữa, khi có cảm giác xấu hổ, chúng ta phải tiếp nhận hình ảnh bản thân ở trong người khác. Cô đã từng cảm thấy xấu hổ bao giờ chưa?”

“Đương nhiên là có rồi. Khi đi qua cổng soát vé, vì số dư trong thẻ IC của tôi không đủ nên có tiếng pính poong rất to kêu lên chẳng hạn…”

“Đúng là cảm giác xấu hổ quen thuộc nhỉ… Nhân tiện thì xấu hổ mà tôi đang nói đến là cảm giác như thế này.

Chẳng hạn, cô làm thêm giờ ở công ty đến đêm khuya. Vì đêm đã muộn, ở công ty không còn ai nữa nên cô cởi giày, lấy tay ngoáy mũi, hát bằng âm mũi nghe hết sức kỳ quặc, đánh rắm giống như khi ở nhà, vừa thư giãn vừa giải quyết công việc.”

“Tưởng tượng bản thân làm như vậy thôi cũng đã thấy xấu hổ rồi…”

“Đúng thế. Giả sử cô làm việc trong trạng thái thư giãn như thế. Nhưng đúng lúc đó, từ phía sau lưng có tiếng cạch vang lên. Ngạc nhiên quay đầu lại, thì ra là nhân viên cấp dưới mà cô nghĩ là đã về rồi, đang nhặt hộp bút rơi từ trên bàn xuống.

Trong khoảnh khắc, toàn thân cô run lên bần bật. Ở trong văn phòng tưởng như không còn ai nữa, vẫn còn cấp dưới ở lại làm tăng ca. Có nghĩa là cậu ta đã biết đến toàn bộ thói xấu, nghe thấy điệu hát ngân nga, tiếng đánh rắm của mình từ nãy đến giờ.”

“Ôi, cảm giác lúc đó chắc muốn độn thổ mất.”

“Ừm, đúng là như vậy. Và lúc đó, cảm giác xấu hổ sẽ sôi sục. Từ tâm trạng hoàn toàn thoải mái và đắm chìm vào thế giới của riêng mình cho đến lúc này, đột nhiên hình ảnh mà cấp dưới nhìn thấy, hình ảnh ‘cấp trên phơi bày thói xấu’ sẽ nhảy vào thế giới của bản thân. Lúc này, ta phải tiếp nhận hình ảnh bản thân gọi là ‘cấp trên phơi bày thói xấu’.”

“Nói tóm lại, thế giới của bản thân vừa tận hưởng trạng thái thư giãn đã hoàn toàn bị phá hủy, hình ảnh bản thân phơi bày thói xấu đã xuất hiện trong thế giới của bản thân đúng không?”

“Quả đúng là như vậy. Lúc đó, cô đã bị đối tượng hóa ở trong thế giới của chính mình vì cảm thấy xấu hổ.”

“Nếu nghĩ như thế, tôi đã có thể lý giải một chút về việc giữa người khác và bản thân luôn tồn tại mối quan hệ tranh đấu lẫn nhau.”

“Ồ, người khác là sự tồn tại thoạt nhìn tưởng là gần nhưng hóa ra lại xa.”

“Con người dù có ở gần ta đến đâu đi nữa, từng người sẽ lại có tư tưởng chủ quan khác nhau, họ tồn tại độc lập đúng không?”

“Đối với người khác - một sự tồn tại tự do, điều chúng ta có thể làm được là hướng lại ánh nhìn dành cho họ. Nói tóm lại, bằng việc đối tượng hóa người khác, chúng ta chỉ có thể làm những việc như có được tính chủ thể về thế giới của bản thân.

Chúng ta, dù có ở gần người khác đến đâu, cũng không thể đặt chân vào lãnh thổ của họ, không thể nào hiểu được hết suy nghĩ của người khác.

Việc này cũng giống như ta không thể nào có được cảm giác hoàn toàn giống như người khác, dù đang cùng họ ngắm nhìn một cảnh tượng.

Dù có đi tới đâu, chúng ta cũng không thể nào đồng nhất được với người khác. Chính là chẳng thể nào có được cảm giác giống như người khác.

Người khác sống với tự do của người khác, chúng ta sống với tự do của chúng ta.

Nói tóm lại, dù có đi tới bất kỳ đâu, chúng ta cũng chỉ có thể sống với tự do của bản thân. Chúng ta không thể chạy thoát khỏi tự do của bản thân.”

Nói xong, Sartre châm lửa điếu xì gà, chầm chậm nhả khói.

Ở đầu điếu xì gà, tàn lửa cháy rồi lại tắt, cháy rồi lại tắt giống như ánh đèn nhấp nháy, cứ lặp đi lặp lại như thế, làn khói thơm vừa như đắng vừa như ngọt dần lan tỏa vào không gian.

Mặc dù chúng tôi đang trải qua quãng thời gian giống nhau ở một căn phòng giống nhau, nhưng ở giữa thế giới của Sartre và tôi có một vách ngăn rất lớn. Từng người đang sống trong khoảng không gian có vách ngăn đó, sống trong từng thế giới riêng biệt, và đó chính là tượng trưng cho hiện thực có phần đau đớn và bi thương.

Bằng đôi mắt của chính mình, tự xây dựng thế giới bằng quan niệm chủ quan của bản thân. Đây rõ ràng là một việc đương nhiên trước nay vẫn vậy. Nhưng khi đối diện với việc ấy dựa trên câu chuyện của Sartre, tôi đã nghĩ, dường như bản thân chỉ là một sự tồn tại cô độc trôi dạt giữa bầu trời, giống như một viên đá nhỏ trôi nổi trong vũ trụ.

Và đã là con người, bất cứ ai cũng tồn tại một cách cô độc, điều này có lẽ không thay đổi dù ở mối quan hệ nào đi nữa. Ở trong gia đình mình, tôi là con gái, là một con người mang tên Kojima Arisa. Bà tôi, mẹ tôi, bố tôi, anh tôi, mỗi người là một cá thể trên thế giới, là sự tồn tại cô độc chỉ có một mình.

“Xin lỗi, ông Sartre, vậy là chúng ta không thể nào ép buộc người khác lắng nghe ý kiến của mình và thay đổi tư tưởng của họ được đúng không?”

Bất giác tôi hỏi Sartre.

Sartre chầm chậm chuyển ánh nhìn về phía tôi, nhả ra làn khói từ trong miệng, để chúng bay lên không trung.

“Đúng rồi, dù có làm được đi nữa thì ta vẫn chỉ có thể để người khác tồn tại giống như trước. Việc ta có thể làm chỉ là dõi theo.”

“Nghĩa là như thế nào cơ?”

“Coi tự do của người khác là tự do của người khác. Không phải là ép buộc, cưỡng chế người khác vì sự yên ổn của bản thân, việc ta nên làm là dõi theo họ, chỉ vậy thôi.

Nói tóm lại, hãy sống thật tốt cuộc đời mình. Bởi ngoài cuộc đời của ta, ta không là gì cả.”

Tôi, ngoài tôi ra, không là gì cả… Rõ ràng là sự thật hiển nhiên, là câu nói giống với ca từ trong bài hát đang thịnh hành mà tôi vẫn thường nghe, nhưng không hiểu tại sao, giờ phút này, nó lại làm trái tim tôi chấn động. Tại sao?

Không biết vì áp lực tự bước đi trong cuộc đời của bản thân, hay là vì cho tới bây giờ, tôi đã quan sát mối quan hệ gia đình từ một điểm nhìn sai lệch?

Câu trả lời vẫn còn thật mơ hồ, chỉ là tôi cứ mãi mang cảm giác căng thẳng, cảm giác ấy đang nảy mầm ở tận sâu trong tim.

“Nói chung là nếu vẫn muốn biết thêm về cuộc đời, cô chỉ cần hỏi người đàn ông này là được.”

Dứt lời, Sartre lấy ra ví đựng danh thiếp từ trong túi xách, chìa ra cho tôi một tờ danh thiếp ở bên trong. Trên danh thiếp có ghi tên “Martin Heidegger”, hình như là giáo sư trường đại học Kyoto.

“À, cảm ơn ông. Nhưng người này là ai thế?”

“Đây là người có ảnh hưởng rất lớn đến tư tưởng của tôi. Người ta còn gọi ông ấy là triết gia của cái chết.”

“Triết gia của cái chết, à?”

“Đúng thế, cô có thể đến gặp ông ấy một lần. Thoạt nhìn ông ấy là người có gương mặt đáng sợ, nhưng nếu thử nói chuyện thì là một người rất tốt.”

“Vậy à… Cảm ơn ông! Lần tới tôi sẽ thử đi gặp xem sao.”

“Nhất định cuộc gặp gỡ đó sẽ là một cơ hội tốt cho cuộc đời cô. Tôi cũng sẽ nói trước với ông ấy. Ừm, nhân tiện thì…”

“Vâng.”

“Thế nào nhỉ, cô có muốn thử hẹn hò với tôi không?”

“… Hả?”

Ngay khoảnh khắc tôi đáp lời trong sửng sốt, Sartre đã có lời đề nghị với chị hải ly ngồi bên cạnh.

“Hải ly, sao bây giờ? Tôi nghĩ là mình muốn có mối quan hệ qua lại với cô bé này. Tuy nhiên tôi không ghét em đâu. Tôi vẫn sẽ qua lại với em, không có gì thay đổi cả.

Tuy nhiên, mối quan hệ giữa tôi và hải ly không phải là ngẫu nhiên mà là tất yếu đúng không? Chính vì thế tôi tôn trọng sự minh bạch giữa chúng ta, bây giờ tôi đang muốn nhận được sự đồng ý của em.”

Sartre thao thao bất tuyệt trình bày lý luận, đặt ra hàng loạt câu hỏi như không để cho đối phương một kẽ hở, muốn chị hải ly hiểu cho ông ấy.

Tôi chỉ biết ngồi đó thộn mặt ra, ngạc nhiên vì chẳng hiểu gì cả, đưa mắt nhìn hai người.

Hả? Nghĩa là sao cơ? Hai người này đang hẹn hò à? Và Sartre ở trước mặt bạn gái của mình, nói với tôi rằng “Cô có muốn trở thành bạn gái của tôi không?” ấy à?

Đứng trước tình huống khó hiểu thế này, tiếng nói của trái tim không ngừng tuôn trào mạnh mẽ trong đầu tôi, giống như là cơn đại hồng thủy vậy.

“Vâng. Nếu Sartre muốn thế thì chỉ cần làm như thế là được mà? Nếu Sartre muốn em nói gì, vậy thì em chỉ có thể nói rằng em không có quyền cưỡng ép sự tự do của Sartre đúng không?”

Không biết có phải chị hải ly đã quen với tình thế này rồi hay không, hay là cũng chẳng có gì đáng để bận tâm thật, đặc biệt chị ấy vẫn ung dung đáp lời Sartre, chẳng có vẻ gì là bối rối hay lúng túng.

“Vậy à, thế thì tốt. Ổn rồi, từ bây giờ cũng sẽ giống như trước, tôi luôn ưu tiên em hơn những bạn gái khác, bởi tôi sẽ nói hết với em. Vì dù thế nào đi nữa, mối quan hệ giữa tôi và hải ly là mối quan hệ tất yếu.”

Lắng nghe những câu nói quá thể kỳ quặc tôi chưa từng nghe qua của Sartre cộng với mối quan hệ kỳ dị giữa ông ấy và chị hải ly, tôi chỉ cảm nhận rất rõ, tính đến thời điểm hiện tại, tôi chưa từng bị chấn động đến mức này trong đời.

Câu nói “Vì Sartre thích những cô gái ngây thơ” là để ám chỉ chuyện này à?

Sau đó, khi Sartre đứng lên đi vệ sinh, tôi đã một mình chạy ra khỏi nhà hàng.

Ánh trăng yếu ớt rơi xuống mặt đường, con đường rải sỏi đã quay về trạng thái tĩnh lặng. Tôi tiến về phía đường lớn, quay trở về một mình, tiếng giày cao gót đi không quen kêu cồm cộp.

Chị hải ly không biết đã xin lỗi tôi bao nhiêu lần “Chị xin lỗi, thật sự rất xin lỗi, hình như ông ấy lại uống say”, nhưng không hiểu sao tôi lại cảm thấy khá thú vị.

Bởi ngay cả với Sartre, người đã nói câu “Người khác là địa ngục”, phải chăng ông ấy biết chắc rằng có người hiểu được ý muốn của mình, nên mặc dù cách thức giao du giữa họ có đặc biệt, nhưng tôi có thể nhìn thấy dường như hai người đó có vẻ thấu hiểu lẫn nhau.

Và khi nghĩ như vậy, đọng lại trong tôi là cảm giác thấy thật đáng yêu khi có thứ chỉ thuộc về riêng tôi mà người khác không thể nhìn thấy được.

Khi nhìn vào sự sống bằng cái chết, con người là sự tồn tại không thể thay thế

Ngày hôm đó, tôi có một giấc mơ.

Tôi đi bộ giữa thiên nhiên rộng lớn, ở phía dải đất nhô cao có thể nhìn thấy biển xanh, thong dong tản bộ dưới bầu trời nom như chớm bước sang bình minh, một bầu trời không rõ là màu tro hay màu xanh nữa.

Chỉ có tiếng sóng vỗ vang lên từng nhịp đơn điệu, tôi đang nói chuyện với ai đó, nhưng chẳng thể nghe rõ người đó đang nói gì.

Không phải là người đó đang thì thầm, tôi cũng không nhìn rõ mặt.

Đi được một lúc, tôi và người đó chia tay, tôi chỉ còn lại một mình.

Chỉ còn lại một mình, nhưng tôi không đuổi theo đối phương.

Tôi lại tiếp tục đi giữa thiên nhiên rộng lớn ngút ngàn chẳng thể nhìn thấy đích đến, trong khi chỉ có một mình. Dường như ngay từ đầu tôi đã tự nhận thức rất rõ việc chia tay sẽ xảy ra, coi đó là một điều đương nhiên.

“Phụt ha ha ha ha ha!”

Đột nhiên, khắp căn phòng vang lên tiếng cười lớn. Giật mình vội vàng tỉnh dậy, là Nietzsche vừa xem phim bằng máy tính vừa cười phá lên.

“Hả? Gì đây gì đây!? Tại sao anh lại ở nhà tôi?”

Vẫn còn trong tình trạng ngái ngủ, tôi lần mò tìm cặp kính đặt dưới gối.

Chắc là Nietzsche đã đến được một lúc lâu, anh ta đang ngồi ở sô-pha trong tư thế rất thư giãn, thong thả uống trà xanh Matcha.

“Vì tôi rảnh nên thử ghé đến xem sao, đến nơi thì cửa không khóa. Không phải là tôi phá cửa đâu. Mà Arisa xem đoạn Youtube này đi, cho kẹo Mentos vào trong miệng, sau đó uống một hơi Cocacola thì kẹo Mentos sẽ kiểu như nổ tung ấy. Suýt tí nữa thì tôi phun cả Matcha ra.”

“......”

“Ơ này, chắc là không có hứng thú lắm hả? À hay Arisa là kiểu đó hả, kiểu coi Youtube là thứ vớ vẩn ngu xuẩn ấy?”

“Không, chờ tôi một chút, vì tôi vừa mới ngủ dậy nên không thể theo được câu chuyện mà anh đang nói.

Anh nói là cửa không khóa, vậy chắc là hôm qua tôi cứ thế chui vào chăn mà không đóng cửa rồi… Nhưng dù thế thì tự nhiên đi vào nhà người khác là cái kiểu gì? Đừng làm cho tôi giật mình thế chứ…”

Quần áo ngủ ướt sũng mồ hôi. Ngoài cửa sổ, những chú ve sầu kêu inh ỏi, dường như không để tâm tới bất kỳ ai.

Tôi đeo kính, lấy trà từ trong tủ lạnh, cầm thêm cốc thủy tinh, đặt cả hai thứ xuống bàn.

“Mà thực sự là tôi bị giật mình đấy. Tôi cứ nghĩ là cướp hoặc là gã biến thái nào cơ.”

“Đúng là bình thường chẳng ai lại đi kết hợp Mentos với Cocacola.”

“Này, tôi không nói đến Youtube mà là chuyện tôi bị giật mình vì đột nhiên Nietzsche lại ở đây, và tôi đã nghĩ anh là cướp hoặc là gã nào đó biến thái.”

“Thế à, nhưng tôi không phải là cướp cũng không phải gã biến thái, chẳng phải là quá tốt à? Với cả hôm qua sao rồi? Tôi đã rất muốn đến quán bar nữ giới phục vụ cùng Arisa nếu em đến đó.”

“À, cuộc gặp gỡ với Sartre ngày hôm qua ấy hả? Rất thú vị đấy. Tôi đã được nghe thêm một tư tưởng khác với của Nietzsche.

Tuy nhiên, tôi chưa từng gặp kiểu người như ông ấy bao giờ, nên thay vì nói là bị sốc một chút, tôi chỉ nghĩ rằng thế giới của người lớn thật là phức tạp.”

“Ông ta là kẻ thích những cô gái ngây thơ đúng như tôi nói phải không? Cô có bị ông ta chọc ghẹo không?”

“Không hẳn là bị chọc ghẹo, nhưng ông ấy đã nói với tôi là ‘Có muốn thử hẹn hò không?’ đấy. Lần đầu tiên trong đời được tỏ tình lại là do Sartre nói, thực lòng là tâm trạng tôi phức tạp lắm. Hơn nữa, trước mặt bạn gái mình, ông ấy còn đường đường chính chính tuyên bố muốn có thêm một bạn gái nữa. Người lớn đúng là đáng sợ, tôi cứ mãi là trẻ con như thế này cũng được.”

“Thế à, đúng là thế nhỉ. Ngoài ra ông ta còn nói gì nữa không?”

“Ừm, đúng rồi, ông ấy có nói rằng người khác là địa ngục. Đấy là câu nói ấn tượng nhất với tôi.”

“Vậy à. Có lẽ vì Sartre đã mất cả cha lẫn mẹ ngay từ khi còn nhỏ nên việc coi người khác là địa ngục cũng là một phần không thể nào tránh được.”

“Mất cả cha lẫn mẹ? Thì ra là thế, cả hai người cùng qua đời hả?”

“Không, bố của Sartre qua đời khi ông ta được khoảng một tuổi, mẹ của Sartre đã gửi ông ta ở nhà ông bà. Vì thế, nếu nói chính xác thì cảm giác như ông ấy đã bị mẹ mình vứt bỏ.”

“Vậy à, thì ra là thế. Cũng có những tình cảnh như thế xảy ra nhỉ.”

Mặc dù ông ấy khác với tôi, nhưng gia đình của Sartre cũng không phải là một gia đình bình thường như bao gia đình khác.

“Nói chung, hoàn cảnh gia đình không phải là toàn bộ lý do khiến Sartre có tư tưởng như bây giờ, nhưng cũng có liên quan khá nhiều.”

“Thì ra là thế, nghe anh nói vậy thì tôi cũng có thể lý giải được phần nào. Cảm giác ông ấy có chút gì đó tự lập, kiểu rất cứng rắn ấy… À, đúng rồi.”

Tôi chợt nhớ ra tấm danh thiếp mà Sartre đưa cho tôi tối qua. Tôi lần mò danh thiếp trong túi, thử hỏi Nietzsche.

“Hôm qua Sartre có đưa cho tôi cái này và nói rằng nếu tôi muốn suy nghĩ nhiều hơn nữa về cuộc đời thì có thể đến hỏi người đàn ông này… Anh có biết người này không?”

“À, là Heidegger.”

“Đúng là anh biết thật! Ông ấy là người như thế nào?”

“Heidegger giống như tôi, sinh ra ở Đức. Heidegger là nhà triết học nghiên cứu về ý nghĩa của sự tồn tại.

Ông ấy bỏ qua giả thuyết con người tồn tại vì có các vị thần, một quan niệm từ lâu đời. Thay vào đó, ông ấy suy nghĩ về việc đang tồn tại là như thế nào từ cái nhìn chính diện.”

“Thế à? Nói tóm lại là người mang tư tưởng hiện thực?”

“Cũng có thể nói là hiện thực, hoặc là kiểu cần mẫn nghiêm túc. Nói chung là kiểu người rất phức tạp. Chỉ diễn tả bằng một câu thì rất khó.

Thêm nữa là Heidegger bị bệnh tim ngay từ khi mới sinh ra. Thế nên, Heidegger luôn suy tư về cái chết nhiều hơn người khác.

Tuy vậy, ông ấy không hề có ý niệm muốn tự sát. Không phải là người bị cái chết ám ảnh giống như những nhà văn hay nhà thơ thời Chiêu Hòa, Heidegger nhìn vào sự sống bằng cái chết.”

“Nhìn vào sự sống bằng cái chết?”

“Không ai có thể hứng chịu cái chết thay ta. Nói tóm lại là em cứ đến gặp đi. Nếu cần thiết thì tôi cũng đi cùng. Vừa đúng lúc tôi đang thấy buồn chán đây.”

“Hả? Nhưng làm thế nào để gặp được? Tôi có danh thiếp đây, chắc chỉ cần gửi thư điện tử đến hòm thư này là được nhỉ?”

Tôi vừa dứt lời, Nietzsche dùng ngón tay cuộn tròn tóc mái, trầm mặc một lúc, sau đó cất lời.

“Không, không cần làm thế. Hãy chủ động tìm đến ông ấy. Chờ ông ấy ở trước cửa giảng đường. Chúng ta đến Đại học Kyoto tìm Heidegger đi!”

“Hả, anh đang nói thật đấy à?”

“Tôi nghĩ như thế sẽ nhanh hơn nhiều. Tuy nhiên, có đi hay không là do Arisa quyết định. Tôi sẽ không cưỡng ép em.”

Nietzsche vừa nói vậy vừa cười ranh mãnh, nhìn về phía tôi.

“Cũng được! Thử mạo hiểm một lần xem sao!”

“Arisa tích cực hơn một chút rồi đấy. Được rồi, nếu đã quyết định như thế thì chuẩn bị đi thôi!”

Tôi gấp gáp chuẩn bị để ra ngoài, cùng với Nietzsche đến đại học Kyoto ở gần nhà ga Demachiyanagi.

Rình mò kiểu này rõ ràng chẳng phải là điều gì đáng tự hào, nhưng quả thực cơn tò mò sau khi nghe câu nói “Nhìn vào sự sống bằng cái chết” mà Nietzsche truyền đạt lại giống như lưỡi câu móc thẳng vào tim tôi.

Trường đại học Kyoto cách nhà ga Demachiyanagi khoảng mười phút đi bộ. Trường có khuôn viên rất rộng lớn. Phía Bắc là khuôn viên khoa Nông nghiệp và khoa Vật lý, trung tâm là khuôn viên khoa Khoa học xã hội và khoa Công nghệ, phía Tây Nam là khuôn viên khoa Y học và Dược học.

Chúng tôi ngồi ở quán cà phê sân thượng gần tháp đồng hồ nằm trong khuôn viên trung tâm của trường.

Bên dưới tháp đồng hồ, có tới vài cây long não cổ kính đang vươn lên sừng sững, oai vệ tới mức chẳng thể nào ngừng cảm thán.

Hòa cùng khung cảnh núi non trùng điệp của Kyoto phía chân trời, tháp đồng hồ khiến tôi cảm giác dường như mình đang nhìn thấy sự uy quyền và bề dày lịch sử của thành phố Kyoto này.

“Vậy bây giờ làm gì?”

Tới thì cũng tốt đấy, nhưng rốt cuộc bây giờ nên làm cái gì? Tôi thử hỏi Nietzsche.

“Arisa, bây giờ là thời đại có thể tra cứu cả chương trình học trên mạng. Heidegger giảng dạy môn Hiện tượng học đúng không? Môn Hiện tượng học là ở khoa Tổng hợp nhân văn… A, đây rồi! Chuẩn luôn!”

“Ôi anh giỏi thế!”

“Hình như hôm nay ông ấy có lớp học vào tiết thứ hai. Chúng ta trà trộn vào cũng được nhưng tầm này thì chắc đang trong giờ kiểm tra.

Mà không sao, cứ thử đến phòng học lúc nào tiết thứ hai kết thúc. Còn từ giờ cho đến lúc đó, thong thả chơi bắt Pokemon rồi ăn cái gì đó đi.”

Dứt lời, Nietzsche ấn chuông gọi phục vụ trên bàn.

“Cho tôi cái món gọi là bít-tết cà ri Souchou này đi. Với cả, cho tôi thật nhiều cơm ngũ cốc! Hai cà phê Au lait nữa!”

“Vừa mới sáng ra mà anh đã ăn được cơm cà ri bít-tết suất lớn rồi, giỏi thật… Mà Nietzsche này.”

“Gì thế?”

“Trường đại học Kyoto mang bầu không khí khá đặc biệt nhỉ? Với năng lực của tôi hiện giờ thì chắc chắn không thể nào đỗ được, nhưng tôi có chút mơ ước được ở trong bầu không khí như thế này.

Cũng không hẳn là một khu vườn lớn nhưng tôi cảm giác như dòng chảy thời gian ở đây có gì đó khác biệt. Mặc dù trồng nhiều cây nhưng thân cây nào cũng phủ một lớp rêu. Các tòa nhà xây bằng gạch màu nâu đỏ khiến người ta cảm thấy man mác hoài niệm. Nhưng quán cà phê hay là cơ sở nghiên cứu thì lại hoàn toàn mới. Có gì đó thật sự rất tuyệt…”

Đúng lúc đó, tôi nghe thấy tiếng cười lớn từ cửa chính. Là một nhóm nam nữ trong trang phục quần áo thể thao, trên vai đeo túi đựng vợt tennis.

Làn da rám nắng bên dưới màu tóc sặc sỡ. Những người đó mang cảm giác ngược lại hoàn toàn với bầu không khí hoài niệm của đại học Kyoto. Có lẽ đám đông đó nhận ra Nietzsche đang nhìn họ với ánh mắt kỳ quặc, một người trong số đó khi đi ngang qua Nietzsche, khẽ lầm bầm “Chắc là sinh viên Kyodai[13] chính hiệu đây…”

Trước câu nói mỉa mai đó, đột nhiên tôi phì cười.

“Phụt ha ha ha… Xin lỗi vì đã cười, Nietzsche. Nhưng người ta vừa nói anh là sinh viên Kyodai chính hiệu hả? Ha ha ha.”

Dường như Nietzsche không hiểu nổi chuyện gì đang xảy ra, anh ta nhìn tôi với vẻ mặt hoang mang, giống như con thú nhỏ bị dọa cho sợ ấy.

“Nghĩa là gì? Sinh viên Kyodai chính hiệu ấy?”

“À, sinh viên Kyodai chính hiệu có nghĩa là những người có vẻ ngoài thực sự giống với sinh viên đại học Kyoto, những người có bộ dạng kỳ cục, kiểu chỉ biết học hành nghiên cứu mà không để ý gì đến thời trang.

Nhân tiện thì những thanh niên với vẻ ngoài đẹp trai, mặc quần áo sặc sỡ như những người lúc nãy sẽ được gọi là sinh viên Kyodai không chính hiệu.

Kiểu như mang ý nghĩa ‘Không phải chứ? Nhìn chẳng giống sinh viên Kyodai chút nào.’

Nhưng gần đây những sinh viên đại học Kyoto mang vẻ ngoài đẹp trai và ăn mặc sặc sỡ đang tăng lên, tỉ lệ sinh viên Kyodai không chính hiệu đang nhiều hơn so với sinh viên Kyodai chính hiệu.”

Tôi vừa dứt lời, không biết là vì xấu hổ hay tức giận, gương mặt Nietzsche chuyển sang đỏ ửng, ăn ngấu nghiến đĩa cà ri bít-tết được bồi bàn mang đến.

“Không tồn tại cái gọi là sự thật! Chỉ có cái gọi là giải thích thôi! Tôi sẽ không coi sinh viên Kyodai chính hiệu là lăng mạ, tôi sẽ hiểu lời nói đó có nghĩa là tôi mang vẻ ngoài thông minh!”

“Xin lỗi, xin lỗi, Nietzsche đừng giận mà.”

Tôi vừa xoa dịu Nietzsche, vừa đắm chìm vào khung cảnh mang nét hoài niệm trong khuôn viên trường.

Khu nghiên cứu hiện đại, quán cà phê sân thượng mở, tòa nhà với kiến trúc cổ xưa xây bằng gạch nâu đỏ. Hàng cây phong căng tràn sức sống, lớp rêu xanh thẫm phủ đầy thân cây. Khoảng không gian mang chút kỳ bí được hòa trộn bởi nét truyền thống và hiện đại này đã chiếm trọn ánh nhìn tập trung của tôi.

Và sau khi giết thời gian ở quán cà phê bằng cách ngắm nhìn khung cảnh như thế, chúng tôi hướng đến phòng học, nơi diễn ra giờ giảng của Heidegger.

Chúng tôi đứng đợi ở trước giảng đường lớn nơi giờ học diễn ra. Khi chuông báo hết giờ reo lên cũng là lúc dòng người ùn ùn nối đuôi nhau ra khỏi giảng đường.

Vì tôi không biết mặt Heidegger nên chúng tôi lên kế hoạch để Nietzsche tìm. Tuy nhiên, ánh mắt của tôi đặc biệt bị hút về phía một người đàn ông đứng tuổi với trang phục màu trắng nổi bật hơn hẳn so với mọi người xung quanh.

“Nietzsche, nhìn đằng kia đi. Có lẽ nào là người đó?”

“À, đúng rồi, là ông ấy.”

Dứt lời, Nietzsche nhanh chóng tiến về phía người đàn ông đó và cất tiếng gọi.

“Này, Heidegger, lâu lắm rồi không gặp. Sao rồi, việc nghiên cứu hiện tượng học ấy?”

Người đàn ông đó tròn mắt nhìn, nom như là rất cảm kích, ông ấy niềm nở bắt tay Nietzsche.

“Ôi, lâu lắm rồi không gặp. Dạo gần đây anh sao rồi, có việc gì ở trường đại học à?”

“Không, tôi có dẫn một người tới. Vì cô ấy thực sự rất muốn gặp ông nên tôi đã dẫn tới đây.”

Nói rồi Nietzsche nhìn về phía tôi.

“Vâng, lần đầu được gặp thầy. À, em là Kojima Arisa.”

“Lần đầu gặp em, tôi là Heidegger.”

“À, thì là…”

Làm thế nào bây giờ, nên giải thích thế nào thì được đây? Tôi trở nên căng thẳng khi đứng trước người lần đầu gặp mặt, chẳng thể thốt nên lời. Nhìn thấy tôi như thế, Nietzsche thúc cùi chỏ vào người tôi không thương tiếc, ra vẻ giục giã “Nào nói nhanh lên”, “Cố gắng nói gì đó đi”.

Đám sinh viên đi ra từ giảng đường nhìn về phía chúng tôi bằng gương mặt tỏ vẻ hồ nghi. Từ tận đáy lòng, tôi muốn họ dừng ánh nhìn soi mói đó lại, đâu phải tôi đang chuẩn bị tỏ tình. Tôi quyết định nói thẳng với thầy Heidegger về lý do tôi tới đây ngày hôm nay mà không đắn đo suy nghĩ để chọn ra những từ ngữ trau chuốt.

“À, xin lỗi vì đột ngột thế này, em có biết chuyện từ Sartre, em muốn nghe suy nghĩ của thầy Heidegger về cái chết nên hôm nay đã tới đây.

Bình thường em chưa từng nghĩ về cái chết bao giờ. Nhưng nếu thử suy ngẫm một chút về cái chết, em lại nghĩ rằng cái chết là một việc vô cùng quan trọng trong cuộc đời mình. Có lẽ em vẫn chưa có được kiến thức trọn vẹn nhưng em có thể xin được nghe thầy nói chuyện không ạ?”

Nghe vậy, thầy Heidegger trầm mặc một lúc rồi cất lời.

“Sartre à? Ừm, cái chết sẽ đến với bản thân mỗi chúng ta, nhưng đồng thời là cũng là thứ mà bất cứ ai cũng thấy khó chấp nhận rằng nó sẽ đến với mình.

Vậy thì hãy đến phòng nghiên cứu của tôi đi. Chúng ta sẽ nói chuyện ở đó.”

Dứt lời, thầy Heidegger nhanh chóng quay lưng bước đi. Chúng tôi cùng đi về phía phòng nghiên cứu với thầy Heidegger.

Phòng nghiên cứu được sắp xếp gọn gàng và sạch sẽ, trên tủ sách xếp ngay ngắn các cuốn văn kiện nhìn có vẻ rất khó hiểu.

“Mời ngồi.”

Thầy Heidegger mở cánh cửa sổ với kích thước khá lớn, đúng hướng đón ánh nắng mặt trời.

Cơn gió thổi đến phòng nghiên cứu mang theo mùi hương đặc trưng của những cuốn sách cổ đặt trên giá sách, nó lại khiến tôi có chút gì đó hoài niệm.

Thầy Heidegger bật chiếc quạt màu bạc đặt ở trong phòng nghiên cứu.

Chúng tôi ngồi trên chiếc ghế xếp nhỏ, chờ thầy Heidegger bắt đầu câu chuyện.

“Bây giờ chúng ta sẽ nói về cái chết à? Nên nói từ chỗ nào thì được nhỉ? Vả lại, tôi sẽ giải thích và dùng nhiều thuật ngữ đặc biệt một chút nên liệu em có thể hiểu được không?”

“Xin lỗi thầy. Nói thực lòng là em không biết chút gì về mấy thứ thuật ngữ đâu…”

“Thế à? Vậy thì tôi sẽ lưu ý đến vấn đề đó.

Nào, trước hết là về cái chết. Kojima, em nghĩ sự sống sẽ kéo dài đến lúc nào, và cái chết bắt đầu từ đâu?”

“Ý thầy là gì ạ?”

“À, quan niệm của tôn giáo cho rằng dù chết rồi thì vẫn là chưa chết. Chẳng hạn, dù cơ thể có thối rữa, linh hồn vẫn tiếp tục sống đến vĩnh cửu. Những người mang quan niệm này của tôn giáo tin rằng dù tim có ngừng đập, linh hồn vẫn tiếp tục sống, vì thế chết không phải là chết. Em nghĩ sao về quan niệm này?”

“Em không có quan niệm tôn giáo giống như vậy. Chết tức là chết. Thời khắc tim ngừng đập cũng là lúc chết đi.”

“Vậy à, nếu thế thì sẽ dễ giải thích đấy. Bởi ở thời đại của Sokrates, người ta tin rằng dù có chết đi, linh hồn vẫn tiếp tục sống. Nhưng tôi không giải thích về cái chết bằng quan niệm không rõ ràng như vậy, tôi là nhà triết học đầu tiên nghiên cứu về cái chết bằng cách đối diện với nó.”

“Vậy à, tại sao thầy lại hướng đến cách nghiên cứu như vậy?”

“Đó là vì tôi theo đuổi ý nghĩa của Dasein.”

“Da, Dasein ạ?”

“Dasein tức là sự tồn tại ở bây giờ, ở nơi đây. Đó là sự tồn tại có thể lý giải được ý nghĩa của việc đang tồn tại. Và tôi nghĩ đó chính là thứ con người vẫn luôn sở hữu.”

“Xin lỗi, vì thực sự là em không thể nào hiểu rõ nên xin nhờ thầy giảng cho em giống như là giảng giải cho học sinh tiểu học được không ạ…”

“Tôi hiểu rồi. Trước hết, về từ Dasein, có giả thiết cho rằng nó bắt nguồn từ bút danh của văn hào Dazai Osamu.

Mà dù gì đi nữa đó cũng chỉ là truyền thuyết nên có tin hay không là tùy thuộc vào em…”

“A, cảm ơn thầy. Nếu là ví dụ gần gũi như thế thì tốt quá ạ.”

“Khái niệm Dasein — ‘ở đây’ chính là thứ cố hữu của con người. Nếu em thắc mắc nghĩa là như thế nào, thì ‘ở đây’ chính là sự tồn tại có thể lý giải khái niệm ‘đang tồn tại’.

Con người mang ý thức rằng bây giờ bản thân đang tồn tại ở đây.

Và những thứ ở xung quanh bản thân, để xem nào, ví dụ tủ sách nằm ở đó. Tôi có thể lý giải việc ở đó đang tồn tại một tủ sách, và nhìn từ con mắt của tôi, tôi cũng có thể lý giải một cách tự nhiên rằng có hai người các bạn đang tồn tại.

Tuy nhiên, với động vật thì sao? Động vật có lẽ cũng giống như con người, chúng có thể lý giải việc bản thân đang tồn tại.

Tuy nhiên, hẳn là chúng không thể nhận thức đến việc ở đó có tủ sách đang tồn tại, có hai người các bạn đang tồn tại đúng không?

Nhiều nhất là chúng có thể biết rằng có đồ ăn hay không, có người cho đồ ăn hay không, có vật chướng ngại hay không. Chúng sẽ chỉ cảm giác được những kích thích như vậy thôi. Vì thế, động vật không thể nào lý giải được ở đây có tủ sách, có đồng hồ, có ba con người được.

Nói tóm lại, việc lý giải được sâu sắc cái gọi là ‘đang tồn tại’ là thứ cố hữu mà con người sở hữu.

Mỗi khi vấp phải khó khăn hay trượt ngã vào thất bại, chúng ta sẽ có lúc suy tư rằng ‘Giá trị tồn tại của bản thân là gì?’ hay ‘Lý do tồn tại là cái gì nhỉ?’ Và chính những khổ sở xoay quanh sự tồn tại như thế cũng là thứ cố hữu của con người.”

“Lý do tồn tại ư? Quả thực có đôi lúc em đã chìm vào những suy nghĩ như thế.”

“Nói ngược lại, con người cũng là sinh vật sống luôn muốn làm rõ lý do tồn tại và giá trị tồn tại. Nếu là động vật, chúng sẽ không có những suy nghĩ hay phiền muộn kiểu như tại sao bây giờ mình lại đang tồn tại ở đây. Ăn, ngủ, sinh sôi. Duy trì sự sinh tồn trong vai trò là một sinh vật. Tuy nhiên, con người lại rất phức tạp. Nếu chỉ là để duy trì sự sinh tồn thì vẫn chưa thể thỏa mãn.

Thậm chí nếu chỉ sinh tồn mà không vướng phải bất cứ một thứ bó buộc nào, có lẽ con người cũng rơi vào lo lắng. Tình trạng kiểu như ‘Rốt cuộc thì mình đang sống vì cái gì’ chẳng hạn.”

“Thì ra là thế. Nếu chỉ cứ thế sinh tồn thì con người không thể cảm thấy thỏa mãn thực sự.”

“Đúng thế, tuy nhiên, từ trước tới nay, con người chẳng thể có thái độ nghiêm túc với việc tìm kiếm lý do tồn tại của bản thân. Con người bị cuốn vào cuộc sống hằng ngày, thậm chí không hiếm trường hợp trải qua mỗi ngày theo quán tính, như một thói quen.”

“Đúng vậy nhỉ, chúng ta có dành thời gian cho việc suy nghĩ xem lý do tồn tại là gì, nhưng không có nghĩa là dành ra cả 24 giờ đúng không ạ?”

“Đúng thế, và trong mỗi ngày như thế, chúng ta đã quên mất một điều quan trọng.”

“Quên mất một điều quan trọng sao?”

“Đúng vậy, em nghĩ đó là điều gì?”

Thầy Heidegger khoanh hai tay đặt lên đầu gối, hỏi tôi với giọng điệu chậm rãi.

Làn gió dễ chịu thổi qua, rèm cửa và tập tài liệu đặt trên bàn khẽ rung lên.

“Ế? Liệu là cái gì nhỉ, kiểu như lòng biết ơn đối với xung quanh… ấy ạ? Xin lỗi, em không hiểu.”

“Cũng có nhiều trường hợp quên đi lòng biết ơn đối với xung quanh, nhưng đó không phải điều tôi muốn nói.

Điều mà chúng ta quên đi trong cuộc sống hằng ngày, ấy là cái chết.”

“Cái chết… ấy ạ?”

“Dasein là sự tồn tại hướng đến cái chết. Cái gọi là sống rồi sẽ đến một lúc nào đó đi đến điểm tận cùng của sinh mệnh đúng không?

Tuy nhiên, chúng ta lại sống trong khi quên đi việc bản thân sẽ chết.

Quên đi, tiếp tục sinh tồn, mà đúng hơn là đang sinh tồn trong khi hầu như không nhận thức về cái chết.”

“Không nhận thức về cái chết…”

“Đúng vậy, chúng ta nhất định sẽ chết. Tỉ lệ tử vong của con người là 100%.

Chỉ có thời điểm chết là không chắc chắn, còn cái chết là tuyệt đối.

Có một thứ mà toàn bộ nhân loại được ban cho một cách bình đẳng, đó chính là cái chết. Tuy nhiên, trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta không nhận thức về cái chết.

Chỉ khi đổ bệnh, chỉ khi cảm nhận tuổi già đã đến, chỉ khi mất đi ai đó thân thuộc bên cạnh, chỉ khi cảm thấy chán ghét mọi thứ, ta mới nhận thức đến những việc như ‘Có lẽ mình sắp chết rồi’, ‘Mình sợ chết’.

Trong cuộc sống hằng ngày, việc thốt ra những câu kiểu như ‘Tôi rất sợ nếu phải chết’ là một việc hoàn toàn bất thường, đến mức có thể bị xem là mắc bệnh thần kinh. Trong khi rõ ràng mỗi giây trôi qua, chúng ta lại tiến gần hơn đến cái chết.

Em có nghĩ như thế là kỳ quặc không?”

“Đúng là thế thật thầy nhỉ. Chết rõ ràng là một tiền đề cơ bản, nhưng trong cuộc sống hằng ngày, con người không hề nhận thức về cái chết.”

“Đúng thế, cái chết là thứ sẽ đến thăm Das Man, là thứ không thể bị tách rời khỏi bản thân mỗi chúng ta.”

“Das Man… ạ?”

“Das Man có nghĩa là ai đó mà không phải là một ai đó được chỉ định trước.”

“Ai đó mà không phải là ai đó ạ?”

“Đúng vậy. Das Man có nghĩa là con người, nhưng nó không chỉ định một con người nào cả.

Chẳng hạn bây giờ em quay một đoạn phim và đăng tải lên Youtube. Em làm vậy bởi em nghĩ rằng sẽ có người nào đó xem đoạn phim của mình.

Người nào đó trong trường hợp này không phải là ai đó được chỉ định từ trước. Tóm lại là sự tồn tại mà là bất kỳ ai cũng được.”

“Nếu trở thành một Youtuber được nhiều người ưa thích thì sẽ có rất nhiều người mà ta không quen xem đoạn phim của ta đấy.”

Nghe thấy từ Youtube, Nietzsche đột nhiên đổ người về phía trước, chen ngang vào cuộc nói chuyện với vẻ rất hồ hởi.

“Em hiểu rồi. Dù có nói là người cũng chỉ là ám chỉ một cá thể không rõ ràng, là ai đó mà không hiện lên một gương mặt đặc biệt nào cả.”

“Đúng vậy, và đó chính là Das Man.”

“Vậy cái chết sẽ ghé thăm Das Man nghĩa là như thế nào thưa thầy?”

“Ví dụ em biết rằng đến một lúc nào đó mình sẽ chết. Và không chỉ có mình em biết việc đó, bất cứ ai cũng biết.

Có thể về phương diện từ ngữ, con người hiểu rằng tới một lúc nào đó bản thân sẽ chết, nhưng cũng tồn tại một mặt khác, đó là họ không nghĩ rằng việc ấy sẽ trở thành sự thực.

Dù hiểu rằng đến một lúc nào đó bản thân sẽ chết, nhưng lại ở trong trạng thái nghĩ rằng cái chết vẫn còn ở rất xa.

Nói cách khác, khi tưởng tượng đến cái chết, chúng ta thường hiếm khi nhìn thẳng vào cái chết của bản thân, mà coi đó là chuyện của người khác, một người ở một nơi nào đó.”

“Chuyện của người khác ạ?”

“Nói thế nào nhỉ, đợi tôi một chút nhé.”

Thầy Heidegger đứng dậy, ngước lên tủ sách được sắp xếp rất gọn ghẽ, dường như đang muốn tìm thứ gì đó. Thầy vươn cánh tay lên tầng cao của tủ sách, rút ra một cuốn, đưa về phía tôi.

“Cuốn sách này là sao ạ?”

“Là kiệt tác Khoảnh khắc của cái chết của nhà tâm thần học Elisabeth Kübler-Ross.

Cuốn sách này miêu tả quá trình cho đến khi con người thực sự tiếp nhận cái chết của bản thân. Có năm giai đoạn.

Giai đoạn thứ nhất là phủ nhận. Đây là giai đoạn bản thân không thể tiếp nhận thứ gọi là cái chết.

Giai đoạn thứ hai là nổi giận. Đây là giai đoạn căm phẫn tại sao bản thân lại phải trải qua những chuyện như thế này.

Giai đoạn thứ ba là cầu xin. Đây là giai đoạn khẩn cầu, mong muốn được kéo dài mạng sống bằng bất cứ giá nào.

Giai đoạn thứ tư là buồn chán. Đây là giai đoạn rơi vào trạng thái buồn chán và tuyệt vọng vì hiện thực khốc liệt trước mắt.

Và giai đoạn thứ năm là tiếp nhận.

Tại đây, lần đầu tiên con người có thể tiếp nhận cái chết của chính mình. Tuy nhiên, trong quá trình dần bước vào giai đoạn tiếp nhận cũng là lúc con người ở trong trạng thái không thể hoàn toàn vứt bỏ mọi hy vọng. Hoặc là trạng thái không muốn chấp nhận vì vẫn còn những hy vọng nhỏ nhoi sót lại, chẳng hạn như có lẽ vẫn có thể hồi phục, có lẽ vẫn còn có thể sống sót.

Dù có hiểu rõ rằng đến một lúc nào đó mình sẽ chết, nhưng khi cái chết thực sự ở trước mặt, con người không thể nào cứ thế đơn giản tiếp nhận nó. Dù đã chuẩn bị sẵn tinh thần để chống chọi với cái chết hoặc trong quá khứ đã từng có lúc muốn được chết đi, thì cái chết vẫn là thứ khiến chúng ta cảm thấy đáng sợ. Bởi cái chết tuyệt đối không phải là thứ có thể tiếp nhận trong một sớm một chiều.”

“Ồ, có vẻ là một cuốn sách thú vị đấy. Arisa, cho tôi mượn.”

Nietzsche cầm lấy cuốn sách từ trên tay tôi, lật giở trang sách nghe soàn soạt.

Cái chết rõ ràng là thứ rồi một lúc nào đó sẽ đến với ta, nhưng ta lại coi cái chết là chuyện của người khác. Càng lắng nghe và nhập tâm vào câu chuyện của thầy Heidegger, tim tôi càng đập nhanh hơn. Cảm giác nôn nóng cứ thế bóp nghẹt lấy lồng ngực.

Tại sao cảm giác vội vã như thế này lại tấn công tôi? Tôi cũng không biết rõ nữa. Dù bản thân có suy nghĩ tích cực đến mức nào, dù tôi có cố quay lưng lại với hiện thực tới đâu, khi nghĩ tới tương lai phía trước của đời mình, địa ngục đang đón chờ, quả thực đâu đó trong tôi có cảm giác vô cùng sợ hãi và rất khó chấp nhận.

Tới một lúc nào đó sẽ chết. Tôi hiểu thứ gọi là cái chết.

Tuy nhiên, khi tiếp nhận một cách toàn tâm toàn ý những lời nói của thầy Heidegger, rằng rõ ràng đó là việc của bản thân nhưng đâu đó lại giống như chuyện của người khác, nỗi sợ hãi vô cùng xa lạ chưa từng một lần cảm nhận lại trong tâm trí.

“Đúng là như vậy thầy nhỉ. Quả thực bây giờ khi thử suy nghĩ liệu chết là như thế nào, một thứ cảm giác rất khó chịu cứ không ngừng lấp đầy lồng ngực em. Nhưng nhìn thẳng vào cái chết sẽ là việc còn tàn khốc hơn nữa, chắc chắn là như thế.”

“Đúng vậy, nhìn vào sự sống bằng cái chết. Chúng ta đang trôi dạt trên thế gian này. Và trong khi trôi dạt trên thế gian này, ta sẽ trở thành Das Man.”

“Trở thành Das Man ạ? Nghĩa là như thế nào thưa thầy?”

“Trở thành Das Man, nói theo một cách khác là trở thành con người có cách sống mà bất cứ ai cũng có thể làm được.

Con người đến một lúc nào đó sẽ chết. Tuy nhiên dù sự việc đó có là hiện thực, ở một khía cạnh nào đó nó vẫn không phải là hiện thực. Cảm giác như thể không phải hiện thực.

Đối với chúng ta, rõ ràng thời gian là hữu hạn, nhưng ta lại cảm giác rằng thời gian của đời người sẽ kéo dài mãi mãi không có điểm kết thúc.

Thay vì nhận thức việc bản thân đang tiến gần hơn cái chết để trân trọng mỗi ngày được sống, ta lại đang hoang phí mỗi ngày.”

“Hoang phí mỗi ngày ạ? Nếu nói vậy thì cũng có lúc em rơi vào trạng thái ảo tưởng rằng thời gian là vô hạn, trong khi rõ ràng thời gian em có được cho cuộc đời mình là có giới hạn.”

“Tôi nghĩ rằng, động vật không có ý thức rằng tới một lúc nào đó chúng sẽ chết. Dù tới một lúc nào đó sẽ chết, chúng cũng không có nhận thức rằng bây giờ phải sống như thế này. Chỉ là sống trong khi hoang phí mỗi ngày. Hít thở, ăn, ngủ, ở trong trạng thái duy trì sự sống.

Nhưng sống và trạng thái duy trì sự sinh tồn chẳng phải là khác nhau hay sao?

Con người cũng có thể giống như động vật, duy trì cách sống lặp đi lặp lại quá trình hít thở, ăn, ngủ. Và sống theo cách đó chẳng phải chính là Das Man hay sao?”

“Em vẫn chưa hiểu lắm đâu ạ.”

“Tôi vẫn luôn tâm niệm rằng cách sống mà không ai có thể làm được mới chính là thứ mà con người nên hướng đến.”

“Cách sống mà không ai có thể làm được ạ? Điều đó… quả thực là vô cùng khó khăn và cực nhọc đấy thầy nhỉ.”

“Tại sao em lại nghĩ như vậy?”

“Để có được cách sống không ai có thể làm được, chúng ta phải vô cùng ưu việt và xuất chúng… Em cảm giác chỉ có những thiên tài mới làm được, còn người tầm thường như em thì hoàn toàn không thể làm nổi rồi.”

“Tại sao em lại nghĩ như vậy?”

“Ngay từ khi còn nhỏ, em đã luôn tin rằng bản thân mình là duy nhất, dù chẳng có căn cứ nào để em tự tin như thế. Thế nhưng, em cảm giác mình đã có thể dần nhìn thấy giới hạn của bản thân.

Giờ em mới chỉ đang là học sinh cấp ba, nhưng cảm giác ấy đến với em mỗi khi có kỳ thi hay là đại hội của câu lạc bộ ngoại khóa. Em cảm nhận được sâu sắc rằng có một bức tường em không thể nào vượt qua chỉ bằng tài năng và năng lực của bản thân.

Em muốn nghĩ rằng mình sẽ trở thành kiểu người có cách sống mà không ai có thể làm được, nhưng việc nhồi nhét suy nghĩ đó cho bản thân chẳng khác nào đang tự dối lòng. Càng lớn, em càng cảm thấy mình là một người không có gì xuất chúng, em chỉ là một người hoàn toàn bình thường. Xung quanh em còn có nhiều người sở hữu năng lực cao hơn em, những người có tài năng đặc biệt. Cảm giác ấy ngày càng trở nên mạnh mẽ trong em.”

Trước những lời nói đó của tôi, thầy Heidegger khẽ nhăn mặt, khoanh tay.

Ngoài cửa sổ, tiếng ve sầu kêu từng cơn dồn dập, râm ran như thể đang quyết tâm lên án cái gì đó.

“Vậy à, thế theo em, người có cuộc sống không ai có thể làm được là người như thế nào?”

“Chắc là người có tài năng vượt trội, có nơi để phát huy tài năng, nói tóm lại là người có tài năng thiên phú. Đại loại như vậy. Kiểu như Steve Jobs ấy ạ?”

“Thì ra là thế. Nhưng nhìn chung thì điều em vừa nói không phải là đúng hoàn toàn.”

“Hả, tại sao ạ? Chẳng phải là với những người tài năng thì không ai có thể thay thế họ sao?”

“Đúng như em nói, dựa vào tài năng, con người có thể làm những việc mà người khác không thể làm được. Chẳng hạn như nhân viên làm thêm ở cửa hàng tiện lợi hay nghệ sĩ có bài hát nổi tiếng mang tính đột phá, số người sở hữu tài năng có thể thay thế vị trí của mỗi cá nhân này cũng khác nhau.

Giả sử xảy ra trường hợp nhân viên làm thêm ở cửa hàng tiện lợi nói rằng ‘Em bị thương nên tuần sau không thể tới cửa hàng’. Ta hoàn toàn có thể tìm được người làm thay.

Tuy nhiên, trong trường hợp nghệ sĩ có ca khúc nổi tiếng nói rằng ‘Em bị thương nên tuần sau không thể hát được’, công ty quản lý của nghệ sĩ đó sẽ phải hoãn lại buổi liveshow. Tuy nhiên, dù thế nào cũng phải tổ chức buổi liveshow đó đúng không?

Việc này xảy ra là bởi không có người thay thế được vị trí của nghệ sĩ đó. Tuy nhiên, thực sự mà nói thì vẫn có thể thay thế được.”

“Tại sao lại như thế ạ?”

“Bởi nếu là người đáp ứng đủ các điều kiện mang lại lợi nhuận, tạo ra bài hát được ưa thích thì vẫn có thể trở thành người thay thế.

Nếu nhìn từ góc độ của người hâm mộ, có thể không ai thay thế được người nghệ sĩ đó, nhưng nếu chỉ suy nghĩ từ khía cạnh toán học, rõ ràng là có. Số người có thể đảm nhiệm vai trò dựa vào một số điều kiện nhất định sẽ giảm đi, tuy nhiên, nếu nhìn từ tầm nhìn rộng hơn, thì vẫn có thể thay thế.”

“Vậy ạ, nghĩa là nghệ sĩ khác sở hữu các điều kiện gần giống như thế có thể thay thế được đúng không thưa thầy?”

“Đúng vậy. Chẳng hạn, tại một lễ hội âm nhạc quy mô lớn, có một nhóm nghệ sĩ nọ từ chối tham gia biểu diễn.

Nếu em đảm nhiệm việc lựa chọn nghệ sĩ cho lễ hội âm nhạc đó, cách nghĩ như trên chẳng phải là hoàn toàn tự nhiên sao? Em sẽ thử mời các nghệ sĩ khác miễn sao tổng số người mua vé đạt được như dự tính.”

“Đúng thật nhỉ.”

“Nếu nghĩ như vậy, rõ ràng là không tồn tại người mà không ai có thể thay thế họ đúng không?

Quả thực, trên thế giới này tồn tại những nhân vật mà dù có tìm kiếm ở đâu đi nữa cũng không thể có ai thay thế, chẳng hạn như những nhân vật vĩ đại trong lịch sử. Tuy nhiên, có rất ít người tồn tại mà không ai có thể thay thế họ.”

Nietzsche gật đầu rất mạnh trước những lời nói của thầy Heidegger. Có lẽ vì đã ở bên cạnh nhau khá lâu, tôi quên mất Nietzsche cũng là nhân vật vĩ đại trong lịch sử nhân loại.

“Thì ra là thế, càng nghĩ em càng cảm thấy mình chỉ là một con người nhỏ bé… Em đã hỏi thầy quá nhiều về sự thay thế rồi.”

“Không, em không cần phải buồn bã hay suy sụp. Đúng không, Nietzsche?”

Nietzsche dừng bàn tay đang lật trang sách, nhìn chằm chằm về phía tôi và trả lời.

“Đúng thế đấy, Arisa. Có thể bây giờ em đang lắng nghe câu chuyện và tự ý thức quá nhiều về việc ‘Trong ba người, chỉ có mình không phải là vĩ nhân…’, rồi rơi vào trạng thái suy sụp, nhưng không sao đâu.”

“… Anh muốn khích lệ tôi hay là đang khinh rẻ tôi đấy? Tôi ổn mà.”

“Đúng thế. Em không cần phải suy sụp đâu. Điều tôi muốn nói với em là bất cứ ai cũng có vẻ là người có thể thay thế, nhưng thực ra lại là “người không thể thay thế”.”

“Giống như có thể thay thế nhưng lại không thể thay thế ạ?”

“Đúng vậy. Dù là ai đi nữa cũng có thể thay thế, nhưng cũng có khả năng không thể thay thế được.”

“Nghĩa là như thế nào ạ?”

“Có một việc mà nếu không phải bản thân mình thì không thể nào làm được, tức là không thể nào để người khác thay thế mình làm việc đó. Em nghĩ đó là việc gì?”

“Ừm, cái gì nhỉ, cuộc đời ạ?”

“Đúng rồi, cuộc đời cũng giống như vậy. Ngoài ra…”

“Ngoài ra?”

“Đó chính là cái chết.”

“Lại là cái chết ạ?”

“Đúng vậy. Chúng ta sống cuộc đời mình và tiến đến cái chết.

Không thể để ai đó chết thay chúng ta.

Lấy ví dụ chúng ta bị buộc tham gia vào trò chơi sinh tử có tên cò quay Nga. Trong trò chơi đó, ta sẽ dí nòng súng vào thái dương và bóp cò. Gần đây có nhiều bộ phim và truyện tranh kiểu như vậy em cũng cảm thấy quen thuộc đúng không? Giả sử kết quả của trò chơi sinh tử đó là bản thân sống sót, còn một người chơi khác thì chết.

Trường hợp này, có thể nghĩ rằng người khác đã chết thay mình, nhưng có thật sự là chết thay không? Em nghĩ thế nào?”

“Nếu nhìn tổng quan thì em nghĩ đó không phải là chết thay đâu. Dù có sống sót trong trường hợp đó, rốt cuộc cái chết cũng sẽ tìm đến ta.”

“Ồ, Arisa, em trở nên nhạy bén hơn khi nãy rồi đấy.”

“Ôi, thật sao?”

“Đúng vậy, một câu trả lời rất tốt đấy. Dường như có thể thay thế nhưng lại không thể thay thế chính là mang ý nghĩa như vậy.

Nếu xét về vai trò xã hội, phần lớn các trường hợp đều có thể thay thế. Nói là phần lớn tức là đã loại trừ những trường hợp hiếm hoi.

Tuy nhiên, nếu nhìn vào sự sống bằng cái chết, con người là sự tồn tại không thể thay thế. Điều đó đúng với toàn bộ con người trên thế gian này. Liên quan đến cái chết, bất cứ ai cũng là sự tồn tại không thể thay thế.

Dù thế, trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta không ý thức về những chuyện như vậy. Giống như em đã nói, có nhiều người than thở vì một cái tôi có thể thay thế trong xã hội, rốt cuộc mình có tài năng gì, năng lực của mình là gì. Họ không nhìn vào sự tồn tại của mình với quan điểm bản thân là cá thể không thể thay thế, mà chỉ đang bị cuốn vào mức độ quan trọng của bản thân dựa trên quan điểm của người khác.

Nhưng vốn dĩ chúng ta là sự tồn tại không thể thay thế. Và dù nói ra nghe có vẻ châm biếm, nhưng thứ khiến chúng ta nhận ra không gì có thể thay thế bản thân chính là cái chết.”

“Bởi chẳng ai khác có thể thay thế ta đối mặt với cái chết sẽ xảy đến.”

“Đúng là như thế. Cái chết của bản thân, chỉ có bản thân mình mới có thể trải nghiệm. Nếu người khác chết đi, người đó sẽ biến mất khỏi thế giới của ta. Tuy nhiên, nếu bản thân mình chết đi, ta lại biến mất khỏi thế giới của tất cả những con người xung quanh. Nếu người khác chết đi, ta sẽ phải nếm trải cảm giác mất mát vì người vẫn luôn tồn tại ở đó cho đến bây giờ đã không còn. Tuy nhiên, dù cái chết xảy đến với mình, ta cũng không thể nếm trải cảm giác mất mát. Hay nói cách khác chính là sự mất mát vì không thể nếm trải cảm giác mất mát.”

“Trong cái chết, đến cả cảm giác mất mát còn không thể cảm nhận được thầy nhỉ.”

“Đúng vậy. Bởi tại thời điểm chết đi cũng là lúc tất cả kết thúc.”

“… Cái chết thật đúng là đáng sợ.”

“Nhưng, nó là thứ chắc chắn sẽ xảy đến. Và, ẩn trong điều tôi nói rằng Dasein là sự tồn tại hướng đến cái chết còn có một ý nghĩa nữa.”

“Là gì vậy ạ?”

“Bây giờ tôi muốn giải thích ý nghĩa đó cho em nhưng…”

Thầy Heidegger nói vậy rồi hướng ánh mắt về chiếc đồng hồ treo trên tường. Kim đồng hồ chỉ 13 giờ 30 phút.

“Một rưỡi rồi à, tôi muốn đi ăn trưa, chúng ta di chuyển đến một nơi khác được không?”

“Vâng, khi nãy chúng em đã ăn rồi, nhưng đi đâu cũng được ạ.”

“Thế à, vậy thì đến quán nước ở gần đây đi. Đi theo tôi. Và thử suy nghĩ một chút về ý nghĩa của câu Dasein là sự tồn tại hướng đến cái chết nhé.”

Dứt lời, thầy Heidegger mang theo chiếc túi cầm tay, đi ra khỏi phòng nghiên cứu.

Chúng tôi lẽo đẽo theo sau.

Tôi hiểu ý nghĩa của Dasein, nó có nghĩa là sự tồn tại ở đây. Vậy thì tồn tại hướng đến cái chết nghĩa là như thế nào? Những suy nghĩ về ý nghĩa câu nói của thầy Heidegger không ngừng quay mòng trong tâm trí. Trên con đường phả ra hơi nóng hầm hập, tiếng ve tạo thành một bản liên khúc vang vọng, chúng tôi vừa đi bộ vừa cố nép vào những chỗ có bóng râm.

Con người sợ hãi mọi thứ như thể là sẽ chết, kỳ vọng mọi thứ như thể là bất tử

Ra khỏi trường đại học, băng qua đường dành cho người đi bộ, thầy Heidegger tiến vào một quán nước. Ngôi nhà được xây dựng bằng những viên gạch trắng xóa, chỉ có vài ô cửa sổ nhỏ, từ bên ngoài không thể nhìn rõ tình trạng bên trong cửa hàng.

Cửa ra vào bằng thủy tinh, viền cửa có màu đỏ nâu giống như màu sắt gỉ. Chúng tôi đẩy cánh cửa, bên trong cửa hàng là bầu không khí yên tĩnh, dưới ánh đèn có phần u tối là vài chiếc bàn lớn và ghế dài bằng gỗ xếp gọn gàng.

Cửa hàng không mở nhạc, trong không gian yên tĩnh ấy chỉ có tiếng khách khứa thì thầm nói chuyện.

Thầy Heidegger ngồi xuống chiếc ghế nằm trong góc.

Xung quanh chúng tôi là các anh chị sinh viên đang tập trung đọc sách, đôi nam nữ học sinh cấp hai đang vui vẻ nói chuyện thân mật, cô gái tóc bạch kim một mình nhấm nháp cà phê có vẻ đang nghỉ ngơi thư giãn, không làm gì cả. Mỗi người là một sự tồn tại riêng biệt.

Tôi vừa quan sát chung quanh, vừa một lần nữa nghiền ngẫm lại những điều thầy Heidegger nói ban nãy.

Sau khi biết đến câu chuyện về cách nhìn nhận vạn vật của Sartre và câu chuyện về cuộc đời của thầy Heidegger, dường như tôi đã có thể nhìn khung cảnh trước mắt ở một góc độ khác. Quả thực là kỳ diệu.

Thầy Heidegger gọi cà phê và bánh kẹp, tôi và Nietzsche gọi cà phê sữa và ca cao, bắt đầu nói về câu chuyện vẫn còn dang dở khi nãy.

“Quán này cũng được đúng không? Tôi thường đến đây mỗi khi hết giờ lên lớp.”

“Quả thực là bầu không khí độc đáo đấy, tôi khá thích chỗ này, dễ dàng tập trung vào công việc cũng như nảy ra được ý kiến hay.”

Dứt lời, Nietzsche lại dùng ngón tay cuộn tròn tóc mái như thường lệ.

“Nếu Nietzsche cũng thích thì tốt rồi. Ừm, Arisa, khi nãy chúng ta nói đến đâu rồi nhỉ?”

“Đến đoạn Dasein là sự tồn tại hướng đến cái chết ạ.”

“À, đúng rồi. Nói tóm lại, chúng ta là sự tồn tại hướng đến cái chết. Em có hiểu câu nói đó nghĩa là như thế nào không?”

“Khi nãy thầy có nói rằng nhất định cái chết đang chờ chúng ta, nhưng ngoài ra còn có một ý nghĩa nữa đúng không ạ?”

“Đúng vậy. Tồn tại hướng đến cái chết không chỉ mang ý nghĩa rằng nhất định một lúc nào đó sẽ chết. Vậy theo em nó còn có ý nghĩa nào nữa?”

“Thực lòng là em hoàn toàn không biết ạ.”

“Được rồi, vì em vẫn còn trẻ nên việc tưởng tượng có lẽ còn khó khăn. Câu nói của tôi còn một ý nghĩa khác, đó là khi chết đi, con người sẽ hiểu sống là thứ như thế nào.”

“Nghĩa là như thế nào thưa thầy? Em vẫn còn thấy mơ hồ lắm.”

“Tóm lại, nhờ vào cái chết, ở thời điểm ngay trước khi chết đi, con người sẽ hiểu được bản chất sự tồn tại của bản thân và ý nghĩa cuộc đời mình.”

“Đúng đó Arisa. Bởi cuộc đời là thứ mà ta không biết được cho đến khi chết đi.”

“Nghĩa là sao cơ ạ?”

“Nếu nói hoàn thành cuộc đời bằng cái chết thì em có dễ hiểu hơn không? Được rồi, hãy suy nghĩ trong khi trả lời câu hỏi của tôi nhé.”

“Vâng, thầy hỏi đi ạ.”

“Ừ. Vừa tưởng tượng vừa lắng nghe nhé.

Được rồi, câu hỏi thứ nhất! Trước tiên, cài đặt đồng hồ hẹn giờ trong bếp để cố định thời gian nấu nướng.

Hãy nghĩ rằng đồng hồ hẹn giờ đó chính là tuổi thọ. Trước tiên, cho hành tây vào nồi, tiếp theo, cho cả cà rốt, khoai tây… Em tưởng tượng được không?”

“Vâng, bây giờ em đang tưởng tượng ạ.”

Tôi nhắm mắt lại, tưởng tượng ra nồi canh có hành tây, cà rốt, khoai tây.

“Cuối cùng cho một lượng lớn dầu ô-liu vào, được rồi! Lúc này, đồng hồ hẹn giờ trong bếp sẽ reo lên. Vậy cái gì đã được hoàn thành?”

“Ừm…”

“Tôi biết rồi! Là chương trình Bếp Mocos[14] đúng không?”

Bị giật mình bởi tiếng nói lớn của Nietzsche, tôi mở mắt thì thấy Nietzsche đang khoanh tay, nhắm mắt và tỏ vẻ đắc thắng.

Thầy Heidegger ngồi đối diện, ngửa lòng bàn tay hướng về phía tôi như thể đang khuyến khích “Arisa cũng nói đi”.

“Thế nào nhỉ, nghe đến dầu ô-liu là em liên tưởng ngay đến tên Mokomichi Hayami. Nhưng câu trả lời có phải là món rau củ nóng thêm dầu ô-liu không ạ?”

“Đúng rồi, làm tốt lắm! Chính xác. Đúng là thế, chuông reo lên lúc này sẽ trở thành món rau củ nóng thêm dầu ô-liu. Quả thực khá giống chương trình Bếp Mocos nhưng không phải, rất tiếc Nietzsche sai rồi.”

“Chán thế! Tiếp đi, tiếp tiếp.”

Nietzsche vẫn nhắm mắt, nói với vẻ nuối tiếc lắm.

“Được rồi, vậy thì câu hỏi thứ hai! Sau đó, lại tiếp tục cho thịt bò và bột cà ri vào trong nồi canh. Ninh sùng sục… Được rồi! Lúc này nếu đồng hồ hẹn giờ reo lên thì sẽ như thế nào?”

“Tôi biết! Là cà ri! Món cà ri được nấu ở Bếp Mocos!”

Nietzsche trả lời với vẻ vô cùng nhiệt huyết và hăng say.

Thầy Heidegger một lần nữa chìa tay về phía tôi như thể đang nói “Mời em”, thúc giục tôi đưa ra câu trả lời.

“Ừm, là gì nhỉ. Là món cà ri đậm hương vị dầu ô-liu đúng không ạ?”

“Đúng rồi, vô cùng chính xác! Cả hai người cùng trả lời đúng. Có vẻ bước vào trận chiến cam go rồi đây, tiếp theo là câu hỏi cuối cùng. Nếu Arisa trả lời đúng thì hoàn hảo! Nếu Arisa đáp sai và Nietzsche đáp đúng thì hai người bằng điểm nhau!”

“Được, vậy thì ông ra câu hỏi nhanh lên!”

“Vậy thì câu hỏi cuối cùng! Là món cà ri đậm hương vị dầu ô-liu nhưng nếu thêm vào nồi canh một số nguyên liệu nữa. Cho vào đó cá thối kusaya, tinh dịch cá shirako, ừm… cho cả một lượng lớn sô-đa dưa lưới và rượu tequila. Vậy thì, khi đồng hồ hẹn giờ reo lên, ta sẽ có món gì?”

“Ừm, là cái gì nhỉ…”

Nietzsche vẫn nhắm chặt mắt, ngón trỏ cuốn lấy lọn tóc mái, gương mặt nhăn lại, tỏ vẻ băn khoăn.

“Arisa à, em nghĩ là cái gì?”

“Ừm, em không muốn tưởng tượng ra nó lắm nhưng có phải là món canh u tối[15] không ạ?”

“Hô, là câu trả lời cuối cùng?”

Thầy Heidegger hỏi tôi với gương mặt tỏ vẻ thần bí.

“Vâng, là câu trả lời cuối cùng ạ.”

“Nietzsche, anh không nghĩ ra cái gì à? Nếu vậy thì tôi sẽ đếm ngược, năm, bốn, ba, hai, một, được rồi, kết thúc! Arisa quá tuyệt! Câu trả lời chính là món ăn u tối. Em đã chiến thắng, chúc mừng em!”

“Cảm ơn thầy ạ.”

“Nietzsche, thật đáng tiếc.”

Không biết có phải vì vô cùng tiếc nuối hay không, khi thầy Heidegger vừa dứt lời, Nietzsche tỏ thái độ có vẻ không phục, tiếp tục lầm bầm như thể vốn dĩ bản thân cũng biết “À, là thế à”, “Rồi rồi, là cái đó”.

Thầy Heidegger hướng về phía tôi, dành cho tôi một tràng vỗ tay khe khẽ và nói như thế này.

“Nói tóm lại chính là như thế. Đùa một chút thôi. Vậy Arisa đã hiểu câu chuyện mà tôi đang nói chưa?”

“Nói tóm lại nghĩa là thế nào ạ?”

“Trong ví dụ tôi vừa nói, đồng hồ hẹn giờ trong bếp biểu trưng cho tuổi thọ, hay nói cách khác là cái chết.

Tóm lại, thời khắc chúng ta có thể đưa ra quyết định cuối cùng rằng cuộc đời của bản thân là cái gì, là thứ như thế nào, chỉ có khi chết đi mà thôi.

Nhờ vào cái chết, ta có thể nghĩ rằng cuộc đời của bản thân được hoàn thành.

Nếu nói bằng ví dụ về món canh khi nãy, nếu chuông reo lên khi đang ở trong trạng thái món canh rau quả nóng thêm dầu ô-liu, vậy thì đó sẽ là món canh rau quả nóng thêm dầu ô-liu.

Tuy nhiên, nếu cho thêm thịt bò và bột cà ri vào, và chuông reo lên khi đang ở trong trạng thái cà ri, vậy thì đó sẽ là món cà ri.

Trạng thái món canh u tối cũng giống như thế. Nói tóm lại, sống trọn vẹn cuộc đời của bản thân, và vào thời khắc chết đi, ta mới hiểu rõ ràng cuộc đời mình là thứ như thế nào.

Nói ngược lại, trước khi chết đi, con người vẫn ở trong trạng thái chưa thể nào hoàn thành việc đưa ra phán định liệu cuộc đời mình là thứ như thế nào.”

“Thì ra là thế! Tức là không thể nào biết được trước khi đến thời điểm cuối cùng, thời điểm chết đi.”

“Đúng vậy, cũng có người băn khoăn rằng thời kỳ đỉnh cao nhất của con người là ở tầm tuổi nào. Thực ra, ở Hy Lạp thời cổ đại, người ta nghĩ rằng thời điểm đỉnh cao của cuộc đời là 40 tuổi.

Tuy nhiên, chỉ những người đến với cái chết mới có thể đưa ra phán định rằng bản thân hay cuộc đời của bản thân là thứ như thế nào.

Nói tóm lại, cho đến ngay trước khi bước tới cái chết, ta không thể nào cân đo được ý nghĩa của cuộc đời.”

Khi thầy Heidegger vừa nói xong, Nietzsche đột nhiên đứng bật dậy.

Tôi còn đang băn khoăn không biết anh ta có chuyện gì, thì đột nhiên anh ta hét lớn “Chết tiệt! Tôi thất vọng lắm nhưng cũng vô cùng cảm động! Lời giảng giải vừa rồi thực sự là vô cùng tuyệt vời!”, rồi bắt đầu vỗ tay thật mạnh.

Tiếng vỗ tay của Nietzsche vang khắp cửa hàng đang chìm trong yên tĩnh. Mọi người xung quanh tất thảy đều ngạc nhiên “Có chuyện gì vậy?”, và đưa ánh mắt chăm chú nhìn Nietzsche. Mà không, thay vì nói là chăm chú nhìn, phải nói là đang lườm nguýt ấy.

“Này, Nietzsche, bình tĩnh đi. Bây giờ trông anh giống như ông chú họ hàng đang say mèm ở tiệc đính hôn đấy.”

Tôi kéo lấy cánh tay Nietzsche, dùng hết sức kéo anh ta ngồi xuống.

Ngay lập tức Nietzsche tháo kính ra, dùng khăn tay đặt trên bàn ăn lau nước mắt.

“Ôi không, thật sự là tôi quá cảm động. Mà không, lời giảng giải của Heidegger quả thực là vô cùng tuyệt vời. Quả đúng là giáo sư, quá tuyệt.”

“Cách nghĩ của thầy Heidegger quả thực là khiến người khác cảm thấy được khích lệ. Khi thất vọng hay suy sụp, cũng có lúc ta nghĩ rằng cuộc đời mình kết thúc rồi, nhưng vẫn chưa phải là thời điểm có thể kết thúc được.”

“Nếu tôi có thể truyền đạt được cho em rồi thì thật tốt.”

Thầy Heidegger vừa nói vậy vừa nở nụ cười mỉm hiền lành. Không biết có phải vì đã quen với những sinh viên kỳ quặc rồi hay không, thầy không hề có chút xao động trước hành động đột ngột của Nietzsche, từ đầu tới cuối đều vô cùng nhẹ nhàng và bình tĩnh.

“Tôi cũng cảm ơn Nietzsche vì lời khen ngợi của anh. Chỉ cần được nghe những lời như thế là tôi cảm thấy hạnh phúc rồi. Ở câu chuyện khi nãy tôi cũng có đề cập rồi, tới một lúc nào đó chúng ta sẽ chết. Vì thế, ít nhất là nên sống một cách tự nhiên cho đến khi chết đi.”

“Một cách tự nhiên… nghĩa là như thế nào ạ?”

“Tôi nghĩ rằng có hai cách sống. Một cách tự nhiên và một cách không tự nhiên.”

“Cụ thể là như thế nào ạ?”

“Trước tiên hãy bắt đầu từ cách không tự nhiên.

Sống một cách không tự nhiên tức là sống như là một Das Man.”

“Das Man có nghĩa là giống như bao người khác và có thể thay thế đúng không ạ?”

“Đúng vậy. Tức là quên đi việc bản thân là sự tồn tại không thể thay thế, hay quên rằng tới một lúc nào đó cái chết sẽ tới. Chỉ là cách sống trải qua mỗi ngày trong tạm bợ, cứ thế lặp đi lặp lại.

Bị chôn vùi bởi những lo toan trong cuộc sống hằng ngày, rốt cuộc sẽ chìm vào cách sống có thể dễ dàng bị thay thế.”

“Nếu bị nói thẳng ra như thế thì đúng là khó tiếp nhận nhỉ…”

“Bởi quên đi cái chết sẽ khiến sinh ra ảo giác rằng thời gian là vô hạn, giống như cuộc đời mình sẽ kéo dài mãi mãi.

Vậy thì em nghĩ nên làm như thế nào để thoát khỏi một cái tôi Das Man như thế?”

“Là cái chết phải không ạ? Nhìn thẳng vào cái chết.”

“Đúng vậy, dần dần em đã trả lời đúng rồi đấy. Cần phải tự giác ý thức về cái chết.Tôi gọi cái này là sự quyết tâm hướng về tương lai.”

“Quyết tâm hướng về tương lai ạ?”

“Đúng thế, nghĩ rằng cái chết rồi sẽ đến và nhìn thẳng vào nó. Ý thức như thế và nhìn vào sự sống.

Có một câu nói khiến con người bừng tỉnh mà ta thường bắt gặp là ‘Nếu chỉ còn sống được một tuần nữa, hôm nay bạn sẽ sống như thế nào?’ Câu nói này có lẽ cũng tương tự với điều tôi đang nói đúng không?

Khi ấy, bởi số việc mà con người có thể làm sẽ bị giới hạn nên tôi nghĩ họ không đủ thời gian để lập ra những kế hoạch chi tiết và tốn nhiều thì giờ đâu. Họ không thể thử thách thật nhiều những khả năng khác nhau. Và có một sự thật là, dù không phải là một tuần, thì sau vài chục năm nữa, rồi chúng ta cũng sẽ chết.

Nói cho cùng, cũng không phải là không có khả năng sau một tuần nữa ta sẽ chết.

Tóm lại, ta phải tiếp nhận sự thật tàn khốc rằng bản thân sẽ chết, rồi một lúc nào đó cái chết sẽ đến. Nhìn thẳng vào sự thật và sống trọn vẹn cuộc đời của bây giờ.

Và bằng việc giữ lấy quyết tâm hướng về tương lai, ta có thể có cách sống thật tự nhiên.”

“Đúng thật nhỉ, mặc dù không thể xác định rõ khi nào chết, nhưng cái chết là sự việc chắc chắn xảy đến. Khi đi chệch khỏi cách sống tự nhiên, con người chỉ đang hoang phí cuộc đời mình.”

“Đúng vậy. Cách sống tự nhiên tức là tự giác nhận thức một lúc nào đó cái chết sẽ đến, sống một cuộc đời mà chỉ có bản thân mình làm được. Là sống trong khi phát huy toàn bộ khả năng của bản thân, sống hết mình trong quãng thời gian còn lại.

Có vẻ điều tôi vừa nói giống như một điều hiển nhiên, nhưng chúng ta thường quên đi điều đó trong cuộc sống hằng ngày. Trong lúc đang nói chuyện như thế này, có thể ta sẽ ghi nhớ được sự quý giá, tình yêu dành cho cuộc đời, dành cho việc đang được sống. Tuy nhiên, ngay sau đó những cảm giác ấy lại ngay lập tức bị chôn vùi trong cuộc sống hằng ngày.

Tuy nhiên, tôi muốn chúng ta không quên. Dù chúng ta nghĩ như thế nào đi nữa, dù đã trải qua mỗi ngày như thế nào đi nữa, cuối cùng cái chết cũng sẽ đến. Và cho đến ngày cuối cùng đó, việc ta sẽ trải qua những khoảng thời gian như thế nào hoàn toàn tùy thuộc vào bản thân ta. Tôi muốn chúng ta ghi nhớ lấy điều đó.”

“Đúng vậy nhỉ, nếu không ý thức về thời gian, chắc chắn chúng ta sẽ sống trong khi chẳng có chút mục đích nào hướng về tương lai…”

Bánh sandwich được mang đến bàn chúng tôi, góc nhộn nhịp giữa cửa hàng tĩnh lặng. Thầy Heidegger thì thầm “Mời hai người” rồi cắn một miếng sandwich to.

Trong lúc đó, tôi thầm suy nghĩ làm thế nào để không quên đi cái chết. Rất khó để không quên đi cái chết. Dù bây giờ tôi đang tiếp nhận câu chuyện của thầy Heidegger, dù đã ý thức về cái chết, nhưng liệu một lúc sau tôi có lại quên không? Liệu tôi có lại quay về chuỗi ngày tháng như trước đây? Vậy làm thế nào để có thể phá vỡ điều này? Vừa nghĩ tôi vừa cố gắng khắc sâu vào tim những lời của thầy Heidegger, để không quên đi những lời nói ấy.

Sau khi ăn được hơn một nửa chiếc sandwich, thầy Heidegger lại bắt đầu câu chuyện trong không gian tĩnh lặng.

“Nếu ghi nhớ cái chết nhiều hơn trước, lòng tham lam dành cho sự sống của con người mới sôi sục.

Ngược lại, nếu bị cuốn vào quan niệm ám ảnh phải sống tốt hơn nữa một cách thái quá, ắt có lúc ta rơi vào trạng thái suy nghĩ rằng chẳng phải là chết sẽ vui vẻ hơn sao.”

“À, em có thể hiểu được điều đó. Khi cảm thấy lo lắng, quả thực là sẽ rất dễ rơi vào trạng thái như thế.”

“Đúng vậy, khi con người nghĩ rằng nên chết đi thi tốt hơn, phần lớn nguyên nhân là vì ở tận sâu bên trong họ có tồn tại lý tưởng hay quan niệm ám ảnh rằng buộc phải sống tốt hơn nữa so với bây giờ.

Khi đặt một cuộc sống tồi tệ và cái chết lên bàn cân, họ chỉ có thể thấy được trước mắt chết sẽ là tốt hơn, chứ không phải từ tận sâu trong tim họ mong muốn như vậy. Chẳng phải là có nhiều trường hợp như vậy à?”

“Sống và chết là một tổ hợp trước và sau, là mối quan hệ có cố cắt đứt cũng không thể nào tách rời thầy nhỉ.”

“Đúng thế, vì có sống nên mới có chết. Và chính vì có chết nên sống mới tỏa sáng, không phải sao? Tùy thuộc vào việc chúng ta nỗ lực sống như thế nào, cách trải qua quãng thời gian còn lại cũng thay đổi.”

“Cách trải qua quãng thời gian còn lại ạ?”

“Đúng thế. Có lẽ điều tôi sắp nói rất tàn khốc, nhưng việc chúng ta tồn tại ở nơi đây, vào giờ phút này, không phải là vì chúng ta mong muốn như thế. Chúng ta được sinh ra không phải là vì mong muốn được sinh ra ở thế gian này.”

“Khi còn học cấp hai, em đã từng nói với bố mẹ là em không mong muốn bố mẹ sinh ra mình. Bây giờ nghĩ lại mới thấy em đã nói những lời quá cay nghiệt.”

“Em đã nói như thế à, nhưng đó chính là sự thật. Không có ai trên thế gian này được sinh ra bởi chính bản thân mình mong muốn được sinh ra. Khi nhận ra, ta đã tồn tại rồi. Không biết tự lúc nào, ta đã được sinh ra.”

“Khi nhận ra, ta đã tồn tại rồi ạ?”

“Đúng vậy. Khoảng thời gian khi vừa mới sinh ra, tức khi mới chỉ là một em bé, chúng ta sẽ không thể nào suy tư rằng ‘Không biết mình được sinh ra từ lúc nào?’ Vì thế, tôi không biết chính xác con người bắt đầu ý thức về việc bản thân tồn tại trên thế giới này từ khi nào. Nhưng từ một lúc nào đó, chúng ta đã tiếp nhận sự sống trên thế giới này, bị ném vào thế giới này.”

“Bị ném vào ạ?”

“Đúng thế. Bất kể bản thân có mong muốn hay không, chúng ta bị ném vào thế gian này và tồn tại. Và kể từ lúc đó, cuộc đời sẽ bắt đầu. Là một sự bắt đầu cưỡng ép.

Khoảnh khắc bắt đầu tồn tại cũng là lúc bắt đầu đếm ngược đến cái chết, nhưng chúng ta lại không biết rằng tiếng chuông kết thúc đếm ngược bao giờ sẽ vang lên, và cứ thế tiếp tục sống.”

“Thì ra là thế, tức là quá trình đếm ngược đã bắt đầu từ trước đây rất lâu rồi thầy nhỉ.”

“Ừ, đúng vậy. Thông thường, chúng ta luôn bị cuốn sự chú ý vào thời gian mang tính quy chuẩn. Bây giờ là ngày mấy tháng mấy, bây giờ là mấy giờ, tức là những khái niệm về thời gian mà tất cả mọi người cùng sở hữu.

Và trong khoảng thời gian ấy, phần lớn mọi người đều hoang phí mỗi ngày bằng tính hiếu kỳ xem hôm nay sẽ làm gì, ngày mai sẽ làm gì.

Dù có dự định suy nghĩ về tương lai, ở đâu đó lại giống như chuyện của người khác. Những kỳ vọng như nếu trở thành thế này thì tốt nhỉ, nếu có thể trở thành như thế kia thì tốt nhỉ, rồi ở đâu đó sẽ trở thành chuyện của người khác mà không phải của bản thân, giống như câu chuyện tôi đã nói khi nãy về việc rồi đến một lúc nào đó bản thân sẽ chết.”

“Quả thực, khi nghĩ về tương lai, dù muốn suy nghĩ thật nghiêm túc nhưng có thể ta sẽ lại kết thúc bằng một loại kỳ vọng không rõ ràng.”

“Lúc này, điều quan trọng là phải ý thức được thời gian mang tính căn nguyên. Tự giác nhận thức rằng khoảng thời gian còn lại cho cuộc đời mình là có giới hạn, thời gian sống của bản thân là khoảng thời gian mang tính căn nguyên.

Chẳng hạn, một ngày trải qua với sự cố gắng học tập hết sức trước khi kỳ thi diễn ra, và một ngày cứ thế trôi qua trong lười nhác chẳng có sự kiện gì đặc biệt. Dù những quãng thời gian giống nhau đang trôi qua nhưng mật độ hoạt động của một ngày lại khác nhau. Em đã bao giờ trải nghiệm việc như thế chưa?

Thời gian là thứ chính xác nhưng cũng là thứ không hề chính xác. Buông thả bản thân trong khoảng thời gian đang trôi đi hay là trải qua một ngày trong khi tự nhận thức rằng thời gian là thứ có giới hạn, việc tiếp nhận một ngày như thế nào hay là sử dụng như thế nào hoàn toàn tùy thuộc vào bản thân.

Và nếu thời gian của chúng ta là hữu hạn, vậy thì hãy thử đón nhận cái chết một cách khẳng khái, thử tự ném bản thân vào tương lai.”

“Ném vào tương lai?”

“Đúng thế, không phải là bị chìm đắm vào kế sinh nhai hằng ngày hay những chuyện trước mắt, hãy tự giác nhận thức về tính hữu hạn của sinh mệnh, bắt đầu đếm ngược từ tương lai, tạo ra một cái tôi không ai có thể thay thế. Chính bởi có sự thật là cái chết sẽ đến, nên phải đối diện thẳng thắn với thực tại.

Tại sao cái chết lại đáng sợ?

Dù chẳng thể nói ra lý do rõ ràng nhưng trực giác lại khiến chúng ta không muốn chết.

Tuy nhiên, chính bởi có cái chết, nên chúng ta mới có thể nhận ra tính tự nhiên.”

“Nghĩa là như thế nào ạ?”

Thầy Heidegger uống một hơi hết cốc cà phê, sau khi thở một hơi dài, bắt đầu kể chuyện trong bầu không khí tĩnh lặng.

“Trên thế giới này có rất nhiều khả năng.

Nói cách khác, có rất nhiều loại cám dỗ đang cuộn xoáy. Việc có bị cuốn theo cám dỗ hay không là tùy thuộc vào bản thân. Nhưng điều đó không đồng nghĩa rằng nếu không đánh mất bản thân thì có thể lựa chọn đúng đắn.

Những thứ mới mẻ sẽ dễ dàng lọt vào tầm mắt. Khi muốn được vui vẻ, con người thường nói lời ngụy biện cho bản thân.

Khi làm gì cũng thuận lợi, con người sẽ trở nên tự mãn và coi thường người khác. Con người chính là loại sinh vật sống không có tính nhất quán.”

“Không có tính nhất quán ạ?”

“Đúng thế. Dù có cái gì đó quan trọng, rồi sẽ dần trở nên không còn quan trọng, không thể coi trọng được nữa. Giá trị quan bên trong bản thân sẽ thay đổi, rồi cũng có lúc ta sẽ quên đi tầm quan trọng của thứ này vì có thứ khác khiến ta chú tâm vào.

Đặc biệt, khi hiện thực cay đắng bày ra trước mắt, hay xảy ra một sự việc đau khổ, sẽ có lúc ta tự mình đánh mất chính mình. Những khoảnh khắc như thế sẽ xuất hiện vài lần trong cuộc đời đúng không? Con người mưu cầu tính nhất quán, nhưng vốn dĩ không có tính nhất quán cũng lại chính là con người.

Tuy nhiên, càng là những lúc như thế, hãy thử một lần nữa xác nhận lại rằng cuộc đời mình đang đối mặt với cái chết.

Đối với bản thân, cái gì là sự thật, cái gì không phải là sự thật? Cái gì là quan trọng, và cái gì khiến con tim ta lạc lối? Thông thường, chúng ta cũng có lúc hiểu sai.

Tuy nhiên, nếu có thể tự giác và nhìn thẳng vào cái chết, rằng cuộc đời mình là hữu hạn, và sẽ chỉ có một lần duy nhất, như thế ta có thể đưa ra quyết định một cách nghiêm túc và cẩn thận về việc liệu đối với bản thân cái gì là đúng đắn.

Các triết gia thời Hy Lạp cổ đại từng có một triết lý: Con người sợ hãi mọi thứ như thể là sẽ chết, kỳ vọng vào mọi thứ như thể là bất tử.”

Con người sẽ có lúc trở nên nhút nhát, không thể chiến đấu, cũng lại có lúc mang tham vọng nhiều hơn mức cần thiết. Tuy nhiên, cuộc đời chỉ có một lần. Chỉ cần suy nghĩ và tìm hiểu thật kỹ lưỡng về những thứ mà bản thân nghĩ là quan trọng. Bởi cái chết có thể trở thành ánh sáng giúp chiếu rọi cuộc đời.”

Thầy Heidegger nói dứt khoát với vẻ vô cùng mạnh mẽ và tràn đầy sức mạnh.

Thật khó lý giải, không biết có phải vì trong lồng ngực tràn đầy cảm giác quyết tâm hay không, tôi hoàn toàn không cảm thấy đói.

Nói thế nào nhỉ, một thứ cảm xúc hoàn toàn khác với những cảm xúc tính đến thời điểm bây giờ, về việc tôi đã sống như thế nào cho tới ngày hôm nay, và rốt cuộc chết là như thế nào. Cảm xúc ấy cứa thẳng vào lồng ngực tôi.

Bản thân chết đi không phải là chuyện của người khác. Nghĩ như thế, dần dần tôi trở nên khao khát ý nghĩa của việc bản thân đang sống và tồn tại.

Nếu theo như lời Sartre, những thứ như thế phải là tự mình nắm bắt lấy, chỉ có điều cuộc đời tôi đã bắt đầu từ rất lâu rồi.

Cuộc đời tôi tính đến ngày hôm nay đã trưởng thành hơn, nhưng không phải là một cuộc đời dám nhìn vào cái chết và tiến những bước vững vàng. Nghĩ thế, tôi cảm thấy trân trọng hơn phần đời còn lại của mình, cùng với đó là những cơn hối hận vu vơ rằng giá như mình nhận ra sớm hơn thì tốt biết mấy. Những cảm xúc ấy cứ không ngừng dội vào lồng ngực.

Đột nhiên tôi nghĩ rằng bản thân là một sự tồn tại cô độc, rằng rốt cuộc bản thân là cái gì?

Bản thân, giống như là đang ở trong cùng một không gian giống với người khác, nhưng lại là một sự tồn tại khác biệt.

Và, có lẽ, bạn bè tôi, gia đình tôi cũng là những sự tồn tại giống như thế.

Thứ được gọi là con người chính là chỉ một người mà thôi. Nếu là gia đình, mỗi một người sẽ đảm nhiệm vai trò như bố, mẹ, anh chị, con cái, cùng nhau xây dựng mối quan hệ. Tuy nhiên, trong mỗi một vai trò như thế, người đảm nhiệm vai trò ấy cũng chính là một con người. Thậm chí, có lẽ với mối quan hệ gọi là gia đình, tôi đã suy nghĩ trong khi áp đặt hình tượng lý tưởng bố mẹ bình thường dành cho bố mẹ mình.

Đúng thế, giống như giấc mơ tôi mơ thấy sáng nay, tôi, con người, chỉ là một người trong số mọi người.

Nhưng đó chẳng phải là chuyện gì đáng để buồn, đó là số mệnh đã định.

“Thực sự rất cảm ơn thầy. Trước khi nghe câu chuyện ngày hôm nay, quả thực với em cái chết vẫn là chuyện của người khác. Cái chết là thứ mơ hồ, nhưng em sẽ muốn thử suy nghĩ thật nghiêm túc về câu chuyện ngày hôm nay.”

“Vậy à, như thế thì thật là tốt, được rồi tính tiền thôi nào.”

“Tôi đi vệ sinh một lát đã.”

Dứt lời, Nietzsche đi về phía nhà vệ sinh nằm trong góc cửa hàng. Khi nghe thấy tiếng cánh cửa nhà vệ sinh đóng lại, thầy Heidegger cất lời.

“À, tôi hỏi một chuyện được không?”

“Vâng, là gì thế ạ?”

“Tại sao em lại đi cùng với Nietzsche? Với em, cuộc gặp gỡ với Nietzsche mang ý nghĩa gì?”

Trước câu hỏi bất ngờ chưa từng một lần nghĩ tới, cả người tôi đông cứng lại.

“Cái đó… Là tại sao nhỉ? Nietzsche đã nói với em rằng sẽ biến em thành siêu nhân… ừm, ý nghĩa khi đi cùng nhau ấy ạ… ”

Thấy tôi lúng túng, thầy Heidegger cười mỉm, cất lời.

“Với em, cuộc gặp gỡ Nietzsche mang ý nghĩa gì, em tiếp nhận triết học như thế nào, nếu em có thắc mắc về điều đó, hãy thử suy nghĩ nhé.”

“Vâng, em hiểu rồi ạ. Em sẽ thử suy nghĩ.”

“Đọc sách và lắng nghe câu chuyện của người khác chính là hành động sử dụng cái đầu của người khác để biết được cái gì đó. Tiếp nhận tri thức đó cho bản thân, thử suy nghĩ bằng cái đầu của chính mình, để từ đó suy nghĩ của bản thân được sinh ra. Suy nghĩ không phải là việc gì thú vị. Tuy nhiên, hãy không ngừng tìm kiếm câu trả lời với toàn bộ khả năng của bản thân. Được rồi, khi nào Nietzsche quay lại thì cùng đi thôi. Tôi sẽ quay trở về phòng nghiên cứu.”

Chờ Nietzsche quay lại từ nhà vệ sinh, chúng tôi ra khỏi cửa hàng, lại đi bộ trên con đường râm ran tiếng ve kêu.

Một thế giới mà việc tôi đang tồn tại cho đến thời điểm bây giờ là đương nhiên.

Sự tồn tại của Nietzsche, người đi bên cạnh tôi, không biết tự lúc nào đã trở nên quen thuộc.

Và sự tồn tại mang tên tôi đang đi bộ dưới ánh mặt trời chói chang của mùa hè, những giọt mồ hôi từ trên trán chảy xuống mặt.

Không biết tự lúc nào, tôi chìm hẳn vào suy nghĩ về toàn bộ những chuyện thường ngày xảy ra trước mắt, dù chẳng thể đưa ra được câu trả lời nào.

Giống như lời thầy Heidegger, đọc sách và lắng nghe câu chuyện của người khác chính là hành động sử dụng cái đầu của ai đó để suy nghĩ, vậy thì tôi không được phép lệ thuộc vào suy nghĩ của Nietzsche mãi.

Điều tôi phải làm là coi suy nghĩ của Nietzsche như phương tiện để dẫn lối cho suy nghĩ của chính mình, từ đó tự mình suy nghĩ. Là như thế chăng?

Điều tôi vừa giác ngộ rõ ràng cũng hoàn toàn phù hợp với câu nói “Siêu nhân là người có thể tiếp nhận vòng luân hồi vĩnh cửu, sáng tạo ra giá trị mới” của Nietzsche. Cảm giác nghiền ngẫm được ý nghĩa của những câu chữ này ở tận sâu trong tim lan dần tới lòng bàn tay tôi.

Từ giảng đường nằm ở phía Tây đại học Kyoto vẳng ra tiếng kèn trompet. Chắc là câu lạc bộ chơi nhạc cụ. Những âm sắc mạnh mẽ đó thực sự khiến người nghe cảm thấy tâm trạng trở nên thoải mái, nghe giống như tiếng kèn điều lệnh vậy.

Chân lý bắt đầu từ hai người

Tôi có thể nghe thấy tiếng dàn nhạc truyền thống mang đặc trưng của lễ hội Gion đang vang lên.

Hôm nay là ngày diễn ra lễ diễu hành Yoiyama.

Màn đêm còn sót lại cái nóng hấp hơi của ban ngày, con phố Shijou trở nên náo nhiệt vì rất đông người dân cùng xuống đường tham gia lễ hội, không gian như nóng bừng hơn nữa. Mỳ soba rán, kẹo táo, thịt bò xiên, mực nướng… rất nhiều quầy hàng lưu động xếp san sát nhau nom thực đông đúc và nhộn nhịp.

Ở tầng cao của chiếc kiệu Hoko được trang trí những chiếc đèn lồng đủ màu sắc là hình ảnh những người đánh trống, sáo, chiêng đang ngồi, âm thanh của dàn nhạc truyền thống khuấy động buổi tối diễn ra nghi lễ Yoiyama.

“Cảm giác có vẻ phong tình nhỉ. Được rồi, tiếp theo thì ăn cái gì bây giờ đây?”

Sau khi ăn hết đồ chiên đựng trong cốc giấy cầm trên tay, Nietzsche nhìn xung quanh, bắt đầu tìm kiếm trong các quầy bán hàng lưu động.

“Lại ăn tiếp à? Tôi thì no lắm rồi đấy. Từ lúc nãy đến giờ đã ăn đồ chiên này, rồi thì mực nướng này, bánh Takoyaki này, xong lại còn khoai lang xiên nữa. Tôi nghĩ là chúng ta đã ăn đủ rồi cơ…”

“Kẻ yếu đuối đang nói cái gì thế? Giờ tôi vẫn còn có thể đi ăn mì ramen, ăn bất cứ cái gì cũng được đấy.”

Có vẻ như Nietzsche thật sự cảm thấy phấn khích với bầu không khí của lễ hội Gion.

Chúng tôi hòa vào lễ hội Gion từ chiều, cho đến bây giờ đã được hai tiếng. Vì phải đi bộ giữa đám đông trong cái nóng hấp hơi nên chân tôi mỏi nhừ. Tôi rất muốn bảo Nietzsche vào cửa hàng nào đó để ngồi xuống nghỉ ngơi, nhưng Nietzsche có vẻ vô cùng thích thú bầu không khí nhộn nhịp của lễ hội.

“Này, chân tôi hơi mỏi rồi. Tôi sẽ vào một quán nước nào đó ở gần đây ngồi đợi anh, anh cứ đi đi.”

“Thế à, em có sao không?”

Nietzsche nhìn về phía tôi với vẻ khá lo lắng. Tuy nhiên, ngay khoảnh khắc tiếp theo, anh ta cất lời “Thế thì không còn cách nào khác, khoảng một tiếng nữa chúng ta gặp lại nhé” rồi mất hút vào đám đông.

Sao lại có cái kiểu chỉ biết đến mình như thế chứ… Tôi hoàn toàn bị bất ngờ trước hành động quá mức ích kỷ của Nietzsche, nhưng đuổi theo anh ta thì phiền phức lắm, nên tôi quyết định tìm một cửa hàng gần đó để nghỉ ngơi.

Toàn bộ các cửa hàng trên đường Shijou đều chen kín người. Nếu thế này thì chắc là cửa hàng nào cũng hết bàn rồi.

Đột nhiên tôi nhớ ra, kể từ lần đi chơi lễ hội Gion cùng gia đình vào khoảng năm lớp 8, tôi chưa từng tham gia lễ hội Gion thêm một lần nào nữa.

Và kể từ cái ngày lắng nghe câu chuyện của thầy Heidegger, mỗi khi nhớ về gia đình, tôi không còn cảm thấy khó chịu như thể trong đầu bị một màu trắng toát bao phủ như trước đây.

Tôi vừa là con gái của gia đình, vừa là một con người mang tên Kojima Arisa. Và bố, mẹ, anh trai tôi cũng giống như thế, vừa là bố, là mẹ, là anh trai, vừa là một con người.

Nghĩ vậy, cảm giác bản thân bị vứt bỏ dần vơi đi một chút.

Thực sự là cũng có lúc tôi ghen tị với những gia đình vô cùng bình thường của bạn bè đồng trang lứa xung quanh mình. Nhưng cuộc đời tôi thân là cuộc đời của tôi. Liệu việc yêu cầu và ép buộc bố mẹ tôi xây dựng một gia đình bình thường sẽ có ý nghĩa gì? Trong quá trình đó, đầu tôi nảy ra một suy nghĩ. Có lẽ phương án hiện giờ của tôi không phải là cách giải quyết vấn đề triệt để.

Nếu tôi nói với bạn bè suy nghĩ đó, chắc tôi sẽ nhận được sự đồng tình kiểu như ‘Cậu không cần phải tỏ ra mạnh mẽ như thế đâu’. Có lẽ nào, suy nghĩ của tôi ở hiện tại chỉ là đang tỏ ra mạnh mẽ để che giấu cái tôi yếu đuối?

Nhưng tôi, với tư cách là một con người mang tên “tôi”, đã bắt đầu cuộc đời mình từ cách đây rất lâu rồi.

Ôm lấy bất mãn với môi trường xung quanh rồi than thở là việc rất đơn giản. Tuy nhiên, tương lai ở trước mắt thì quả thực không hạnh phúc. Trong khoảng thời gian từ bây giờ cho đến một lúc nào đó chết đi, tôi không muốn bản thân trở thành người tự biến vận mệnh của mình thành một thứ vô cùng đáng thương.

Trong khi nghĩ như vậy, đột nhiên cảm giác yêu thương gia đình trong tôi bỗng nở ra một cách thần kỳ.

Buổi tối diễn ra lễ diễu hành Yoiyama là thời điểm được nhiều người mong chờ. Thế nên con đường Shijou trở nên đông đúc do đám đông cùng tham gia để tận hưởng bầu không khí nhộn nhịp của lễ hội. Tuy nhiên, khoảnh khắc đi ra khỏi con đường Gojou, âm thanh náo nhiệt của lễ hội biến mất, quay trở về bầu không khí của một buổi tối tĩnh lặng như thường lệ. Tôi dần trở nên tĩnh tâm hơn một chút khi thoát khỏi không gian náo động.

Tôi đi vào quán nước trên đường Kiyamachi hướng ra sông Kamogawa, nằm ở ngay phía trước đường Gojou.

Tôi tìm kiếm trang chủ của cửa hàng, gửi đường link URL cho Nietzsche kèm lời nhắn “Tôi ở cửa hàng này”.

Một vài vị khách có lẽ vừa trở về từ lễ hội Gion khiến cửa hàng trở nên nhộn nhịp, dù thế cửa hàng này có bầu không khí yên tĩnh hơn nhiều so với bên ngoài. Tôi gọi nước gừng, quyết định nghỉ chân một lúc ở đây.

Vừa ngắm nhìn khung cảnh cửa hàng có chút nhộn nhịp vì bị ảnh hưởng từ bầu không khí của lễ hội, tôi vừa suy nghĩ về câu hỏi mà thầy Heidegger dành cho mình ngày hôm trước.

“Với em, cuộc gặp gỡ Nietzsche mang ý nghĩa gì, em tiếp nhận triết học như thế nào. Nếu em có thắc mắc về điều đó, hãy thử suy nghĩ nhé.”

Kể từ ngày bị hỏi như thế, tôi đã suy nghĩ xem việc gặp gỡ Nietzsche có ý nghĩa gì với tôi, liệu rằng tôi sẽ tiếp nhận như thế nào. Chỉ là dường như tôi nhìn thấy được một tia sáng nhỏ nhoi nhưng cũng lại giống như không thể nhìn thấy. Cảm giác rất nôn nóng. Dường như có thể chạm tay tới nhưng chẳng thể chạm vào, dường như có thể nhìn thấy ánh sáng nhưng lại chẳng thể nắm bắt, tôi đã có cảm giác như thế đấy.

Khi ở cùng với Nietzsche, tôi có những phát hiện mới. Ngay cả lúc không thể hiểu rõ điều Nietzsche nói, tôi cũng tự mình nghiền ngẫm hết khả năng có thể. Nếu là trước đây chắc tôi đã để mọi thứ trôi qua rồi. Tôi thấy việc có thể nghiền ngẫm về suy nghĩ thật sự của mình chính là sự tiến bộ vượt bậc của bản thân.

Nếu không gặp Nietzsche thì giờ tôi đang như thế nào? Có lẽ sẽ chẳng đến cửa hàng này một mình.

Và chắc chắn tôi vẫn sẽ ôm lấy nỗi buồn chẳng thể nói ra thành lời, rằng chẳng ai cần tôi cả. Chỉ là trở nên yếu đuối trước cái tôi muốn bỏ cuộc, mỗi ngày cứ thế trôi qua mà không có gì đặc biệt xảy ra. Có lẽ tôi đã trở thành một con người lạnh nhạt, uể oải và không có sức sống.

Có thể trở thành tôi của bây giờ, không phải chỉ nhờ được gặp gỡ Nietzsche, mà còn nhờ cả những cuộc gặp với Kierkegaard, Schopenhauer, Sartre, thầy Heidegger.

Lắng nghe câu chuyện của những nhà triết học, ngạc nhiên, giác ngộ, thấu hiểu, có rất nhiều cung bậc cảm xúc.

Tuy nhiên, nếu tôi không được tiếp xúc với triết học, nếu suốt đời không biết đến triết học và cứ thế sống… Vậy thì sẽ như thế nào? Và rốt cuộc ý nghĩa của triết học là gì?

Vừa nghĩ về những chuyện như thế vừa trải qua khoảng thời gian chỉ có một mình, đột nhiên tôi nghe thấy tiếng Nietzsche từ phía cửa ra vào.

“Arisa ở đâu đấy?”

Nietzsche hét lên bằng chất giọng có chút lèm bèm. Cặp đôi ngồi ở bàn bên cạnh nhìn nhau, nở nụ cười khinh khỉnh. Tôi vội vàng đi xuống cầu thang, nhanh chân tiến về phía cửa ra vào để đón Nietzsche.

Ở đó, một người đàn ông mặc Yukata đang đỡ lấy Nietzsche say mèm.

Chắc anh ta khoảng 35 tuổi, phía dưới hàng lông mày sắc nhọn là khóe mắt hơi rủ xuống, đường nét gương mặt mang vẻ quý phái, mái tóc màu nâu bóng mượt.

“Nietzsche, anh có sao không? A, thật xin lỗi anh.”

“Không sao. Chúng tôi lâu lắm mới gặp lại nhau ở chỗ đó, nhìn anh ấy có vẻ đã say lắm rồi. Chắc là uống quá nhiều rượu đây. Uống đến say khướt luôn…”

Người đàn ông trong trang phục Yukata vừa đỡ Nietzsche vừa nói.

“Mùi rượu kinh quá! Thật xin lỗi anh, bạn tôi đã gây phiền phức cho anh rồi.”

“Không, không phiền phức! Hức… Tôi dẫn cậu ta tới đây đấy!”

Nietzsche lại hét lớn, anh ta say quá rồi.

“Nietzsche đừng có hét to nữa! Có ổn không đấy… Nietzsche, anh có thấy mệt lắm không?”

“Không sao hết! Arisa… Cậu ta là Jaspers. Hức… Bởi lâu lắm mới gặp lại, hơn nữa có vẻ hợp với Arisa nên tôi đã dẫn cậu ta tới đây đấy!”

Nietzsche nói vậy rồi nhìn về phía tôi, nhưng vì quá say nên không thể tập trung ánh mắt nhìn thẳng vào tôi.

“À, thì ra là thế. Tôi không hiểu lắm đâu nhưng ở đây thì không tiện nói chuyện, tạm thời chúng ta cứ lên tầng hai đã.”

Chúng tôi để Nietzsche ngồi ở ghế sô-pha trên tầng hai. Vừa ngồi xuống ghế, Nietzsche có vẻ vẫn còn rất sôi nổi, gọi bia với giọng rất hùng hồn “Cho bia tươi!” Nhưng chưa kịp chờ đến khi bia được mang tới, anh ta đã lăn ra ngủ như một đứa trẻ vậy.

Tôi ngồi xuống ghế đối diện, xin lỗi người đàn ông mặc Yukata.

“À, thật sự xin lỗi anh, tôi sẽ lo phần còn lại nên anh đừng khách khí, cứ về trước đi không sao đâu.”

“Ha ha, mặc dù em còn trẻ nhưng rất chu đáo đấy. Tôi không khách khí gì đâu.”

Dứt lời, anh ta khẽ mỉm cười.

“Nhưng mặc Yukata thế này, chắc là anh đã đến lễ hội Gion chơi đúng không?”

“Ừm. Nhưng lâu lắm rồi mới gặp lại Nietzsche nên tôi rất vui. Vì vậy không sao cả đâu. Hơn nữa, tôi cũng hơi lo lắng về tình trạng của anh ấy.”

“Vậy à, thật sự xin lỗi anh. Xin lỗi, hơi thất lễ một chút, tên anh là…”

“À, tôi à, tôi là Jaspers. Tôi cũng là nhà triết học giống như Nietzsche, nhưng chuyên môn chính của tôi là bác sĩ.”

“Ồ! Thế sao, xin lỗi vì giờ mới giới thiệu, tôi là Kojima Arisa.”

“Arisa à. Nhờ em giúp đỡ tôi nhé.”

Dứt lời, Jaspers uống một hơi hết cốc bia.

“Arisa, em đi cùng với Nietzsche tức là em cũng đang nghiên cứu triết học à?”

“À không, hoàn toàn không. Tôi không phải là nhà triết học. Chỉ là tôi được Nietzsche dạy cho rất nhiều thứ, cuối cùng ngay cả bản thân tôi cũng đã có thể suy nghĩ một chút về triết học. Nhưng quả thực là rất khó nhỉ.”

“Khó?”

“Vâng, cho đến thời điểm này, tôi đã sống mà không hề có được chính kiến rõ ràng của bản thân như Nietzsche. Sau khi gặp Nietzsche, dần dà tôi cũng có thể có những suy nghĩ độc lập. Tuy nhiên, tôi vẫn chưa tìm được đến kết luận cuối cùng.”

“Vậy à, có thể vừa mới gặp mặt mà tôi đã hỏi em thì sẽ hơi kỳ lạ, nhưng tôi có thể hỏi em một câu được không?”

Jaspers vừa cười tủm tỉm vừa hỏi tôi như thế.

“Vâng, anh cứ hỏi đi.”

“Đối với Arisa, triết học là gì?”

Đó chính là điều tôi vừa suy nghĩ lúc nãy khi chỉ có một mình, và bây giờ Jaspers hỏi tôi câu đó.

“Quả thực, tôi vừa mới nghĩ đến điều đó khi nãy. Triết học là cái gì ấy.”

“Vậy à, thế thì Arisa nghĩ sao?”

“Nói thực lòng là tôi không biết nữa… Tôi đã suy nghĩ rất nhiều, thực tế là cũng có những điều khiến tôi phải ngạc nhiên đấy. Nhưng thực sự rất khó để đưa ra đáp án cho câu hỏi triết học là gì. Với tôi, triết học đã tạo cơ hội để tôi thay đổi suy nghĩ của bản thân, nhưng nếu bị hỏi rằng triết học là gì, quả thực là rất khó để tôi đưa ra câu trả lời.”

Nghe vậy, Jaspers bật cười, đáp lời.

“Được rồi, tôi hiểu lý do vì sao em lại nghĩ như vậy đấy. Bởi vốn dĩ triết học là môn học không có ích mà.”

“Anh vừa nói rằng không có ích hả? Nhưng anh Jaspers là nhà triết học đúng không, thế thì tại sao anh lại nói là không có ích?”

“À, là như thế này, bởi triết học không có tác dụng giúp tất cả mọi người hiểu được ‘Cái này là chân lý’.

Tùy theo mỗi người, họ lại có cách nghĩ khác nhau dành cho câu hỏi triết học là gì.

Nếu có người nghĩ rằng triết học là thứ khích lệ bản thân thì cũng có người nghĩ rằng triết học chỉ là những câu hỏi và lời đáp vô nghĩa.

Ngoài ra, với người bình thường, triết học là thứ họ chẳng thể có khả năng lý giải, họ cảm thấy mệt mỏi vì phải lãng phí công sức vô ích để nghiên cứu triết học. Nói tóm lại, có người nghĩ rằng triết học là thứ phiền phức. Chính vì thế, triết học là môn học vô ích.”

“Nghĩa là sao?”

“Nếu xét đến khoa học, sẽ có câu trả lời nào đó có thể chứng minh rằng ‘Cái này là sự thực’. Nhưng triết học thì khác. Dù có nghiên cứu trong hàng nghìn năm cũng không có câu trả lời mà tất cả mọi người cùng thấu hiểu. Không có câu trả lời hay chân lý mà tất cả mọi người cùng đồng ý. Đó chính là triết học.”

Không có chân lý hay câu trả lời mà mọi người cùng đồng ý… Có lẽ đúng là thế thật.

Việc Sartre nói rằng giữa Nietzsche và Kierkegaard có sự khác biệt ở tiền đề có tin vào các vị thần hay không cũng giống như thế.

Vòng luân hồi vĩnh cửu mà Nietzsche đã nói, câu chuyện của thầy Heidegger về sự tồn tại hướng đến cái chết.

Quả thực quá khó để tìm ra lý luận mà tất cả mọi người cùng đồng tình.

Chính vì thế triết học mới là môn học không hề có ích một chút nào chăng?

Tôi lại hỏi tiếp Jaspers.

“Thực sự thì không tồn tại lý luận mà tất cả mọi người cùng đồng tình, nhưng triết học lại là thứ không có ích sao? Nhờ lắng nghe câu chuyện từ Nietzsche và nhiều người khác nên tôi đã được khích lệ rất nhiều. Vì thế tôi nghĩ triết học là môn học có ích.”

“À, điều tôi muốn nói là trong triết học không có trí tuệ chắc chắn có ích hoặc trí tuệ có ích với tất cả mọi người.

Tuy nhiên, chính việc không có câu trả lời giống nhau cho tất cả mọi người khiến triết học là môn học mà bất cứ ai cũng có thể theo đuổi nghiên cứu.”

“Ý anh là gì?”

“Để nghiên cứu và lý giải khoa học, chúng ta cần phải trau dồi kiến thức. Chẳng hạn, nếu không có kỹ năng để lý giải những công thức hóa học nhất định, người nghiên cứu không thể đưa ra phán đoán được.

Để lý giải được lịch sử triết học cũng cần tới tri thức, nhưng dù không mang lượng kiến thức khổng lồ liên quan đến triết học, chúng ta cũng có thể suy nghĩ về câu hỏi triết học là gì.

Vì sao ta lại tồn tại, ta là ai? Dù không có câu trả lời, vẫn có thể suy nghĩ và trao đổi với ai đó. Nói tóm lại, dù không có tri thức hay bằng cấp, bất cứ ai cũng có thể theo đuổi nghiên cứu triết học.”

“Quả thực đúng như anh nói nhỉ.”

“Khi còn nhỏ, em có từng nghĩ rằng trên thế gian này tồn tại rất nhiều điều kỳ diệu và khó lý giải không?

Khi lớn lên, có lẽ vì con người bị bó buộc trong những kiến thức phổ biến nên những điều kỳ diệu ấy dường như đã biến mất. Tuy nhiên, tôi nghĩ rằng ai cũng có tuổi thơ luôn thắc mắc về nhiều thứ, chẳng hề bị bất cứ thứ gì ràng buộc.

Chẳng phải triết học cũng đem lại cảm giác tương tự sao? Dù không lần theo câu trả lời hay chân lý, chỉ cần mang nghi vấn dành cho những điều mình thấy là kỳ lạ, tại sao lại như thế, sau đó thử tự suy nghĩ.

Ý nghĩa của triết học nằm ở việc suy nghĩ hơn là tìm ra câu trả lời. Ý nghĩa của triết học được cô đọng trong quá trình cho đến khi tìm thấy câu trả lời. Tôi nghĩ như thế đấy.”

“Có ý nghĩa tồn tại bên trong quá trình suy nghĩ sao?”

“Đúng vậy. Bây giờ Arisa đang trong quá trình suy nghĩ vì chưa thể tìm ra câu trả lời, chính vì thế nên triết học mới có ý nghĩa đấy.

Và, bên trong triết học có ba căn nguyên.”

“Ba căn nguyên? Đó là cái gì thế?”

“Tức là có ba thứ tạo ra triết học. Có ba thứ là căn nguyên tạo ra triết học.

Thứ nhất là Ngạc nhiên, thứ hai là Nghi ngờ, thứ ba là Bất lực. Đây là ba căn nguyên.”

“Ngạc nhiên, nghi ngờ và bất lực à?”

“Đúng thế. Giống như câu nói ‘Chính nhờ ngạc nhiên nên mới có mưu cầu tri thức’ của nhà triết học Plato, học trò của nhà triết học vĩ đại nhất mọi thời đại Sokrates.

Giống như sửng sốt là nguyên nhân để con người ta phải suy nghĩ. Sự ngạc nhiên đến sửng sốt như thế còn được gọi là Thaumazein — sự giật mình ngạc nhiên.”

“Giật mình ngạc nhiên… Tôi không thể giải thích được nhưng nghe như tiếng vang dội khi ta ở đấu trường đua ngựa nhỉ…”

“Một âm thanh vang vọng dễ nhớ nhỉ. Thứ nhất chính là Thaumazein, tức là ngạc nhiên. Tuy nhiên, chúng ta suy nghĩ về sự ngạc nhiên ấy không phải là vì nó cần thiết cho cuộc sống hằng ngày.

Chẳng hạn, nhìn lên những vì sao rải rác trên bầu trời, cảm giác ngạc nhiên, ‘Mặc dù bầu trời sao ta đang ngước nhìn dường như tồn tại như một lẽ đương nhiên, nhưng cái gọi là vũ trụ rốt cuộc từ đâu tới?’ Câu hỏi đó không hề mang lại chút tác dụng nào cho cuộc sống hằng ngày đúng không? Không phải vì suy nghĩ về vũ trụ nên ngày mai sẽ có đồ ăn để ăn. Cũng chẳng được thăng tiến. Nói tóm lại, mặc dù không hề có ích cho cuộc sống hằng ngày, nhưng khi tiến gần tới một chân lý nào đó, ta vẫn có được cảm giác mãn nguyện. Chính là như thế đấy.”

“Thì ra là thế, khi nãy anh có nói rằng triết học là thứ không có ích nhưng là cảm giác gần giống như thế nhỉ.”

“Đúng vậy. Và thứ hai là Nghi ngờ. Căn nguyên này chính là ví dụ tiêu biểu cho câu nói ‘Tôi tư duy nên tôi tồn tại’ của nhà triết học Descartes.”

“Hình như tôi từng nghe thấy câu đó ở đâu rồi.”

“Descartes là nhà triết học luôn mang sự nghi ngờ trong tâm khảm về tất cả mọi việc, bao gồm cả bản thân ông ấy. Descartes luôn đặt ra nghi vấn rằng ‘Nó được coi là đương nhiên nhưng thực sự thì có phải như vậy không?’

Đây chính là căn nguyên thứ hai. Nếu không mang nỗi nghi ngờ này thì không thể làm triết học. Tuy nhiên, thứ gọi là nghi ngờ, ở một nghĩa nào đó, là một cái hồ không đáy.

Chẳng hạn, cốc bia trước mắt chúng ta. Thử nghi ngờ rằng cốc bia này có thực sự mang hình dáng giống như thứ đang phản chiếu trong mắt ta bây giờ không, nghi ngờ rằng ‘Trước đó cốc bia này có thực sự tồn tại ở đây không? Hay tôi chỉ đang nhìn thấy ảo ảnh?’ Thế nên mới nói, nghi ngờ chính là một cái hồ không đáy.

Nói chung là bàn về chuyện này cũng không có gì thú vị nên tôi sẽ dừng ở đây thôi.

Căn nguyên thứ hai tạo ra triết học chính là sự nghi ngờ mà tôi vừa nói. Và, thứ ba chính là sự bất lực.”

Jaspers với tay cầm lấy cốc bia đặt ở trên bàn, đưa lên miệng. Nietzsche tay chống cằm ở ghế bên cạnh nhăn mặt, ngủ say sưa, đôi lúc phát ra tiếng ngáy gừ gừ. Trong cửa hàng vang vọng bài hát Âu Mỹ đang thịnh hành mà tôi nhớ là đã từng nghe, tiếng nhạc hòa lẫn vào tiếng nói chuyện xôn xao của mọi người.

“Bất lực à?”

Tôi cũng cầm lấy cốc nước gừng, hỏi Jaspers.

“Đúng vậy, là bất lực. Em có biết chủ nghĩa khắc kỷ không? Nhà triết học Epictecus của chủ nghĩa khắc kỷ này từng nói rằng khởi nguyên của triết học chính là việc thừa nhận sự yếu đuối và bất lực của bản thân.

Tôi đã nói rằng căn nguyên thứ ba là bất lực. Nhưng nói một cách chính xác hơn, căn nguyên thứ ba là ý thức bắt nguồn từ căn bệnh khủng hoảng tâm lý do không thiết lập được mối quan hệ giữa bản thân với xã hội. Điều tôi vừa nói có nghĩa là đối diện với tình cảnh khó khăn mà bản thân không thể làm gì được và suy nghĩ về chính bản thân mình.

Chẳng hạn, đối diện với tình trạng không thể thay đổi được việc tới một lúc nào đó bản thân sẽ chết, rằng con người bị những thứ ngẫu nhiên chi phối. Nếu chỉ bằng khả năng của bản thân thì chẳng thể nào thay đổi tình thế hiện tại. Là tình trạng nghĩ rằng rốt cuộc bản thân mình là gì. Arisa cũng từng có lúc nghĩ như vậy rồi đúng không?”

“Đúng vậy, đã có lúc tôi nghĩ rằng mình rốt cuộc là gì khi ở trong tình cảnh mà bản thân không thể làm được gì.”

“Vậy à, đó chính là sự bất lực. Giống như tôi đã nói, có ba căn nguyên để triết học tồn tại. Đó là ngạc nhiên, nghi ngờ và bất lực.”

“Bây giờ tôi đang thử tưởng tượng một chút về mỗi trường hợp. Quả thực đúng như anh nói, tôi có cảm giác mỗi trường hợp đều trở thành điểm xuất phát để tôi có thể suy nghĩ sâu sắc hơn.”

“Ngược lại, nếu coi trọng triết học, chúng ta có thể đón nhận thật trân trọng ba căn nguyên này. Thử nghi ngờ mà không mang niềm tin mù quáng hoặc là không cố tình làm ngơ khi đột nhiên nảy ra suy nghĩ gì đó vô cùng thú vị và đặc biệt trong đầu.”

Dứt lời, Jaspers uống bia, nhìn về phía Nietzsche.

Nietzsche vẫn chưa tỉnh, tay chống cằm, say ngủ với gương mặt nhăn nhó và phát ra tiếng ngáy.

Jaspers nhìn Nietzsche một lúc với gương mặt khẽ nở nụ cười.

Tôi hút nước gừng bằng ống hút, vì đá tan nên hương vị đã nhạt hơn khi nãy.

“Nhân tiện thì bình thường Arisa nghĩ tới những việc gì?”

Jaspers nhìn tôi chăm chút và hỏi.

“Hả, suy nghĩ ấy à? Sao đột nhiên anh lại hỏi thế?”

“Không, lúc nãy khi tôi hỏi rằng em nghĩ như thế nào về triết học, Arisa có nói là vừa suy nghĩ đến chuyện đó còn gì. Tôi chỉ không biết ngoài ra em còn suy nghĩ gì nữa không thôi.”

“À, để xem nào… Cái mà tôi nghĩ tới khi nãy là ý nghĩa.”

“Ý nghĩa?”

“Đúng thế. Có một người đã hỏi tôi rằng cuộc gặp gỡ Nietzsche có ý nghĩa như thế nào. Bởi đây là điều tôi chưa từng nghĩ đến nên tôi có thử suy nghĩ lại một lần nữa, nhưng tôi vẫn chưa tìm được câu trả lời.”

“Vậy à, nếu không gây phiền hà gì thì em có thể cho tôi biết ai đã nói với em như thế không?”

“Là giảng viên trường đại học Kyoto có tên là Heidegger.”

“Là Heidegger sao? Phư phư, ra là thế à. Vậy thì tôi sẽ đưa ra gợi ý liên quan đến câu hỏi đó cho em. Con người ấy mà, nếu chỉ có một mình thì không là gì cả.”

“Hả? Nếu chỉ có một mình thì không là gì cả ấy à? Nhưng thậm chí cho đến lúc nãy tôi vẫn nghĩ con người chỉ có một mình thôi.”

“Đúng là con người cũng có lúc một mình. Nhưng giống như lúc nãy tôi có nói, trong cuộc sống tồn tại bức tường hoặc thất bại mà con người không thể nào vượt qua.

Ví dụ như khi nào thì chết, khi nào thì xảy ra chiến tranh. Có rất nhiều thất bại, chẳng hạn như khi bản thân bị chi phối một cách ngẫu nhiên mà không có cách nào kháng cự lại. Và tôi gọi tình trạng chẳng thể nào làm được gì bằng khả năng của bản thân là tình trạng giới hạn.”

“Tình trạng giới hạn à?”

“Đúng thế. Trong quãng thời gian sống và tồn tại trên thế giới này, hẳn là bất cứ ai cũng từng có trải nghiệm bản thân bị cuốn vào tình trạng mà mình chẳng thể nào làm gì được.

Chẳng hạn như việc đến một lúc nào đó sẽ chết. Không thể làm được gì bằng khả năng của bản thân. Bị cuốn vào chiến tranh cũng giống như vậy. Cũng là không thể làm được gì bằng khả năng của bản thân đúng không? Những việc khiến ta rơi vào khổ sở như bản thân hay người quan trọng xung quanh ta chết đi, dù có muốn, ta cũng chẳng thể làm được gì.”

“Quả thực là có tấm màn bi kịch mà dù bản thân có muốn tránh né bao nhiêu cũng không thể nào thoát khỏi nhỉ.”

“Đúng vậy. Dù thế, việc con người thất bại cũng là yếu tố giúp tạo ra con người đó.”

“Thất bại sẽ tạo ra con người đó ấy à?”

“Đúng vậy. Khi phải đối mặt với nỗi bất hạnh cùng cực hoặc khi gặp phải thất bại, chúng ta sẽ chạy trốn, chọn cách lừa dối chính mình và không chịu đối diện trực tiếp, hay là chọn cách đối mặt một cách thẳng thắn.

Việc tiếp nhận trải nghiệm cay đắng hay bất hạnh như thế nào chính là yếu tố tạo ra con người đó.

Liệu sẽ đối mặt với bức tường không thể vượt qua như thế nào? Việc chọn lựa cách đối diện với thất bại như thế nào sẽ làm thay đổi một con người.”

“Đối diện với thất bại nghĩa là sao?”

“Tức là tiếp nhận thất bại như là một kết quả hay là một quá trình.”

“Là kết quả hay quá trình sao?”

“Đúng vậy, khi gặp phải thất bại, tùy vào việc tiếp nhận thất bại đó như là một kết quả hay một quá trình, ý nghĩa sẽ thay đổi. Chẳng hạn, em nghĩ rằng cách tiếp nhận nào sẽ có hiệu quả đối với sự trưởng thành của con người?”

“Là quá trình đúng không?”

“Đúng rồi. Dù có thất bại, đừng coi thất bại đó là kết quả, hãy tiếp nhận thất bại đó như một cò súng của sự trưởng thành.

Thất bại, không phải là thật sự đã thất bại, mà thất bại sẽ trở thành nhân tố quan trọng như thế nào để vượt qua khó khăn, bản thân sẽ nhìn nhận thất bại là một trải nghiệm như thế nào. Nói ngắn gọn, sự thật rằng đã thất bại không phải là bước ngoặt của cuộc đời, mà cách đối mặt với thất bại mới chính là bước ngoặt của cuộc đời.”

“Đối mặt với thất bại tức là tiếp đó bản thân sẽ có cách ứng xử với thất bại bằng thái độ như thế nào đúng không?”

“Đúng vậy. Là cảm giác giống như cách đối mặt với thất bại đã trở thành phương châm sống hay quan điểm mỹ học của người đó. Chẳng hạn như con người đã vượt qua thất bại như thế nào, nghĩ cái gì, đã thông suốt cái gì.”

“Việc vượt qua như thế nào sẽ khiến nhân sinh quan của con người được thay đổi à?”

“Ừ. Nói một cách dễ hiểu, khi cùng bị một tình cảnh khổ sở giống nhau ập tới, sẽ tồn tại hai kiểu người. Một người là anh A. Và một người nữa là anh B. Giả sử anh A đã hoàn toàn sụp đổ trước sự thật cay đắng và khổ sở. Nếu vậy, trải nghiệm cay đắng đó trong anh A sẽ tồn tại như là một trải nghiệm làm tan nát trái tim.

Tuy nhiên, anh B thì không ngừng thử thách trong khi mang một trái tim mạnh mẽ, dù bằng cách này hay cách khác cũng phải ứng phó được. Như thế, dù cùng phải trải qua một trải nghiệm cay đắng giống như anh A, nhưng ở bên trong, anh B sẽ còn lại trải nghiệm luôn cố gắng với một trái tim mạnh mẽ.”

“Thì ra là thế. Dựa vào cách đối mặt thì kết quả sẽ thay đổi nhỉ.”

“Đúng thế. Mặc dù anh A và anh B cùng có trải nghiệm cay đắng giống nhau, nhưng giữa họ lại có sự khác biệt vô cùng lớn. Thất bại không phải là kết quả. Điều quan trọng là bản thân nhìn nhận thất bại là một trải nghiệm như thế nào và đã có hành động gì.”

“Không nên tiếp nhận thất bại như một kết quả và chán nản. Bằng cách tiếp nhận thất bại như một quá trình không ngừng thử thách, suy nghĩ xem làm thế nào để có thể vượt qua, rồi sự thất bại đó sẽ mang lại khả năng giúp thay đổi thất bại thành câu chuyện của lòng dũng cảm.”

“Đúng là như vậy. Và bức tường mà ta không thể vượt qua bằng khả năng của mình cũng như thế.

Đặt bức tường không thể vượt qua trước mắt, tùy vào việc lựa chọn chạy trốn hay nhìn thẳng vào vấn đề và đối diện với nó, kết quả ta nhận được sẽ hoàn toàn khác nhau. Tôi nghĩ rằng thất bại không phải là kết thúc, nó là cơ hội.”

“Vậy à… Thất bại là cơ hội sao?”

“Ừ. Thất bại không phải là kết quả, ở một nghĩa nào đó, nó là điểm xuất phát.

Cũng có thể nói việc thử sức ‘Mình sẽ nhào nặn thất bại này như thế nào’ chính là điểm xuất phát.”

“Thì ra là vậy. Không phải là kết quả mà là điểm xuất phát à? Nếu không mang tinh thần mạnh mẽ, thì ngay khi đứng tại điểm xuất phát, trái tim đã bị gục ngã rồi nhỉ.”

“Có lẽ sẽ xảy ra trường hợp thất bại trước thất bại đấy.”

Jaspers nói vậy, vươn vai.

Bên trong cửa hàng xôn xao tiếng cười nói của những vị khách có vẻ vừa mới trở về từ lễ hội Gion.

Tôi quyết định thử hỏi việc mà trong lòng vẫn thấy có gì đó vướng bận từ nãy tới giờ.

“À, khi nãy anh nói một người sẽ không là gì cả, điều đó có nghĩa là gì?”

Jaspers chầm chậm hạ xuống hai cánh tay vừa vươn lên.

“À, cái đó à. Con người sống trong khi mong muốn được ở trong một môi trường tốt hơn nữa với bản thân ắt sẽ gây ra tình trạng tranh đấu với người khác.

Chiến tranh cũng là một ví dụ. Dù là thể thao, thi cử hay công việc, để bản thân ở vị trí cao nhất, những người khác không thể ở vị trí đứng đầu.

Dù không trực tiếp công kích ai đó, trong quá trình sinh tồn, tình trạng đánh bại người khác vốn đã có sẵn trong bản chất con người.”

“Cảm giác giống như cá lớn nuốt cá bé à?”

“Đúng vậy. Mặc dù con người không thể sống nếu chỉ có một mình, nhưng cũng sở hữu một mâu thuẫn khác đó là sống trong khi đánh bại người khác, dù không có ý định đó.

Cũng có người thích ở một mình, nhưng rõ ràng sự thật là con người đang tồn tại cùng với người khác. Chính bởi có người khác nên mới có thể nhận thức sự tồn tại mang tên bản thân.

Cách nghĩ của tôi là, ở trong thế giới mà ta tồn tại cùng với người khác, đừng tranh đấu chỉ vì để có lợi cho bản thân, hãy luôn khắc ghi tranh đấu trong tình yêu thương, lấy sự cùng chung sống và tồn tại với người khác làm tiền đề cho cuộc sống.”

“Tranh đấu trong tình yêu thương à? Nghe giống như tựa đề một bộ phim Pháp ấy.”

“Ha ha ha, quả thực là như vậy nhỉ.

Tranh đấu trong tình yêu thương có liên quan tới việc triết học không tồn tại lý luận mà tất cả mọi người cùng đồng tình khi nãy tôi có nói. Chẳng hạn, khi nói chuyện với người khác, nếu có trường hợp đồng tình thì cũng có lúc không đồng tình đúng không? Ta tin rằng cái này tuyệt đối là đúng, tuy nhiên có thể với người khác, như vậy là không đúng.

Dù vậy, tôi nghĩ rằng, nếu gặp tình trạng như thế, đừng bị giam hãm trong vỏ bọc của bản thân, cần phải có sự va chạm lẫn nhau thông qua giao tiếp hiện hữu. Mục đích không phải là để phê phán đối phương mà là hướng tới mục tiêu cùng nhau lý giải đối phương.”

“Giao tiếp hiện hữu?”

“Đúng thế, là tiếp xúc với người khác bằng trái tim. Tuy nhiên, nó không có nghĩa là có thể giao tiếp với ai đó một cách đơn thuần.

Đúng là có sự giao tiếp, nhưng không phải là nói chuyện theo kiểu nhàn rỗi ngồi lê đôi mách. Em cũng có thể tưởng tượng đến việc dùng những lời nói thật đến tận tâm can cũng được.

Chẳng hạn nhé, đã bao giờ em gặp chuyện như thế này chưa? Một người bạn chẳng thân thiết gì cho lắm rơi vào trạng thái thất vọng, khi người bạn đó tâm sự với mình, trước tiên ta cứ thử động viên ‘Không sao cả! Mọi chuyện sẽ ổn thôi!’ Kiểu như thế.”

“Vâng, đúng là tôi từng có trải nghiệm như thế rồi.”

Quả thực, tôi đã nghĩ đến khoảng thời gian khi mình bị thất tình.

“Vậy thì em có trải nghiệm nào như thế này chưa? Có một người bạn vô cùng thân thiết tâm sự với em. Em sẽ nghiêm túc lắng nghe câu chuyện của đối phương, dù có khắc nghiệt tới đâu cũng sẽ nói rõ ràng suy nghĩ thật lòng của mình với người bạn đó.”

“Đúng là có. Khi tâm sự, tôi đã nhận được lời khuyên rất thẳng thắn. Không những thế, tôi còn nhận được một ý kiến quá khích là ‘Nếu không thể chúc phúc, hãy ếm lời nguyền nhiều hơn nữa’.”

Tôi chợt nhớ ra sự việc xảy ra ở Tetsugaku no Michi, thời điểm lần đầu gặp Nietzsche.

“Vậy à, đúng là một người bạn tốt nhỉ. Dùng những lời chân thật và đối diện một cách nghiêm túc với đối phương. Giao tiếp hiện hữu mà tôi đang nói chính là mối quan hệ đối nhân xử thế trong tâm thế giống như vậy.”

“Chính là cách truyền đạt thật rõ ràng suy nghĩ của bản thân đúng không?”

“Đúng vậy. Giao tiếp hiện hữu chính là cứu lấy người rơi vào bế tắc do gặp phải tình trạng giới hạn, hay nói cách khác chính là gặp phải bức tường mà bản thân chẳng thể nào vượt qua, cứu lấy người đó khỏi cô độc.

Đương nhiên, việc tự mình đứng dậy, mang một trái tim mạnh mẽ là quan trọng, nhưng giao tiếp hiện hữu sẽ cứu lấy con người khỏi cô độc.

Nếu nói theo một cách khác, chính là tình yêu kết nối con người với con người. Quan hệ giữa Arisa và Nietzsche là mối quan hệ nào trong số các mối quan hệ tôi vừa nói? Là những người đồng hành khách khí, hay là người đồng hành có thể cùng nhau chia sẻ những lời nói thật lòng?”

Tôi giật thót vì bị vạch trần tới mức đó.

Đúng vậy, ngày hôm đó, khi bị thất tình, khoảnh khắc nhìn thấy câu nói “Nếu không thể chúc phúc, hãy học cách ếm lời nguyền” của Nietzsche, tôi đã nghĩ như thế.

Giá như có người bạn nói với mình những lời thật lòng và thẳng thắn. Không phải là mối quan hệ xã giao, mà là người bạn nói với mình những lời thật lòng, dù có khắc nghiệt tới đâu đi nữa.

Và, nếu được hỏi rằng, với tôi của bây giờ, ai là người bạn không thể thay thế, ai là người bạn có thể cùng tôi nói những lời thật lòng, tôi có thể trả lời mà không chút phân vân, người đó chính là Nietzsche.

“Vậy à, cảm ơn anh. Tôi đã chẳng thể nhận ra người vẫn luôn hiển hiện ở ngay trước mắt chính là người quan trọng với bản thân. Quả thực, người mà bản thân có thể chia sẻ với họ những tâm sự thật lòng một cách rõ ràng chính là người không thể thay thế.”

“Đúng thế. Tình yêu là một công trình kiến trúc thầm lặng trên thế gian này. Cùng nhau chia sẻ và hàn gắn sự cô độc, từng chút một, dần trưởng thành hơn.

Tuy nhiên, lòng căm ghét sẽ khiến con người ta chìm đắm vào chủ nghĩa vị kỷ. Nếu chỉ biết nghĩ đến bản thân, đúng là có thể bảo vệ và khẳng định quyền lợi của mình. Song, trong quãng đường sinh tồn, dựa vào sự giao tiếp hiện hữu giữa người với người, chẳng phải rồi sự cảm động sẽ gõ từng nhịp lên cánh cửa ở tận sâu trong tim chúng ta hay sao?

Và triết học là thứ mang cách truyền đạt có thể khiến người nghe rung động. Triết học chính là câu chuyện kể về cái tôi, là câu chuyện mong muốn được mọi người cùng lắng nghe.

Nói tóm lại, bằng cách giao tiếp hiện hữu, ta có thể đạt được mục tiêu của triết học.”

“Cách truyền đạt khiến người nghe rung động à?”

“Trước tiên, triết học không phải là truyền đạt ý nghĩa của việc gì đó cho người khác, triết học là thứ khiến con người ta tỉnh ngộ.

Trong triết học, đã là con người, dù là bất cứ ai đi nữa, họ cũng lý giải những thứ vốn dĩ đã được biết đến từ trước.

Triết học không phải là môn học dạy ta những tri thức mà ta hoàn toàn không biết. Triết học là thứ giúp ta giác ngộ, khiến ta bừng tỉnh giấc, có sự lý giải sâu sắc hơn nữa về những thứ đã biết rồi, để ta nhận ra thì ra là thế, thì ra là có nghĩa như thế. Và sau khi bản thân đã giác ngộ thì ra là thế, ta lại muốn truyền đạt nó cho người khác. Triết học được ra đời chính nhờ việc ta có những cuộc trao đổi thâm tình và sâu sắc với ai đó.

Dù có cố đi tìm chân lý chỉ bằng sức lực của cá nhân mình, thứ ý nghĩa ta tìm được cũng chỉ là một triết lý cô độc, thiếu đi tính nguồn cội. Thậm chí có thể trở thành chủ nghĩa vị kỷ không thành thực.

Lúc này, giao tiếp hiện hữu là rất quan trọng. Nếu nói theo cách của tôi nghĩa là chân lý bắt đầu từ hai người.”

“Chân lý bắt đầu từ hai người à?”

“Đúng thế. Đôi khi con người rất rắc rối, nếu không có ký ức tốt đẹp về mối quan hệ với người khác, họ thường có xu hướng cự tuyệt mối quan hệ với mọi người xung quanh, vì cho rằng đó là những người phiền phức. Tuy nhiên, sự giao tiếp với con người sẽ giúp sinh ra chân lý.”

“Thì ra là thế, cách suy nghĩ của anh Jaspers có chút gì đó thực sự rất ấm áp.”

“Vậy sao, cảm ơn em. Nếu nói về mối quan hệ giữa người với người, có một nhà triết học tên là Fromm, cậu ta là bác sĩ hậu bối của tôi. Cậu ta là một nhà triết học đã cống hiến cho ngành nghiên cứu và phân tích hệ thống thần kinh. Trong cuốn sách Nghệ thuật yêu của Fromm, cậu ta có viết rằng: Mưu cầu mạnh mẽ nhất của con người chính là chinh phục sự cô độc, thoát khỏi nhà tù cô đơn.

Để chinh phục sự cô độc, quả thực là không thể thiếu giao tiếp hiện hữu.

Nếu muốn chinh phục triệt để sự cô độc, chỉ có duy nhất một phương pháp. Đó là tắt ngúm đi ánh sáng của thế giới bên ngoài, giam mình trong một nơi kín đáo đến mức cảm giác cô độc biến mất.”

“Cái đó quả thực có vẻ giống như là tình trạng giới hạn ấy nhỉ…”

“Nhắc tới sự tồn tại được gọi là người khác, có nhiều lúc mọi chuyện chẳng thể nào theo đúng như ta mong muốn. Là khi cảm giác về khoảng cách mà bản thân yêu cầu có sự khác biệt với cảm giác về khoảng cách mà đối phương yêu cầu, vì thế mà trở nên buồn chán; hay ngược lại là cảm thấy phiền phức. Rồi sẽ có những lúc như thế. Tuy nhiên, điều quan trọng là coi sự cùng tồn tại làm tiền đề cho cuộc sống, bộc bạch những tâm sự trong tận sâu trái tim, mở lòng mình ra, chứ không phải là suy nghĩ theo chủ nghĩa vị kỷ.

Rõ ràng là tranh đấu trong tình yêu thương. Liệu rằng sẽ là cự tuyệt người khác, hướng ánh nhìn vào cuộc sống chỉ bằng suy nghĩ của duy nhất bản thân, hay là cùng tìm kiếm chân lý với ai đó.”

Nói xong, Jaspers uống cạn chỗ bia còn sót lại trong cốc, nhìn thẳng vào tôi và gật đầu thật sâu.

“Quả thực là vậy nhỉ. Câu chuyện mà anh Jaspers vừa nói có chút gì đó rất mới lạ với tôi. Cũng có lúc sẽ rất khổ sở và chẳng được đền đáp dù ta không ngừng đối diện với người khác bằng tấm lòng chân thật. Tuy nhiên, cảm giác hạnh phúc xuyên thẳng tới trái tim khi đối diện với người khác bằng tấm lòng chân thật, nếu không nói rằng đó là thứ không có gì đánh đổi được, thì có lẽ cách nói phù hợp hơn là, dù có khổ cực nhưng đó là thứ xứng đáng để ta có được. Những lời nói của anh tôi sẽ giữ sâu trong tâm khảm, tôi cũng muốn thử bước đi trên con đường tương lai bằng tâm thế như vậy.”

“Em có đang vướng vào một mối quan hệ nào mà thấy không thoải mái không?”

“Tôi không có mối quan hệ sâu sắc với gia đình. Tôi luôn mang trong mình thái độ bỏ cuộc dành cho gia đình bởi dù thế nào đi nữa thì cũng không được gia đình hiểu cho. Kết cục tôi chọn cách rời xa gia đình để sống một mình.

Tôi đã từng cảm giác rằng bố mẹ không quan tâm tới tôi lắm, tôi gần như không có được sợi dây gắn kết với gia đình. Chính vì thế, tôi cũng sợ phải mở lòng mình với người thân, hay nói cách khác, dù có muốn tiến thêm một bước vào mối quan hệ gia đình, mọi cố gắng rồi cũng chỉ là vô ích. Cảm giác kiểu như thế đấy.

Nhưng đó chỉ là suy nghĩ của một mình tôi mà thôi. Tôi phải thử đối mặt với gia đình bằng tấm lòng chân thật hơn nữa.”

“Vậy à? Đương nhiên khi tiếp xúc với người khác, sẽ có nhiều lúc mọi chuyện chẳng thể thuận lợi như ta mong muốn. Nhưng một khi đã có thể thấu hiểu lẫn nhau, tôi nghĩ cảm giác hạnh phúc lớn lao với tư cách là một con người sẽ đến bên ta. Nếu em thấy điều tôi nói là một câu chuyện mang màu sắc mới mẻ thì tốt rồi.”

“Vâng. Ở trong tôi có một vài ý nghĩ nảy ra, giống như tôi vừa bừng tỉnh vậy.”

“Nếu thế thì tốt. Cái đó, gọi là giác ngộ đấy.”

“Đúng vậy nhỉ, bây giờ tôi đang cảm nhận được sự giác ngộ.”

“Giống như câu chuyện tôi nói khi nãy, con người đã biết đến nhiều thứ rồi đúng không? Và triết học chính là môn học giúp ta lý giải một lần nữa những điều ta đã biết. Chính vì thế, cậu ta…”

Nói vậy, Jaspers nhìn vào Nietzsche vẫn còn đang say ngủ.

“Câu chuyện của cậu ta cũng giống như vậy. Có lẽ cậu ta đã khiến Arisa giác ngộ những điều mà vốn dĩ em đã biết đến từ trước rồi.

Arisa hãy thử cố gắng hết sức theo đuổi sự giác ngộ mà bây giờ em đang cảm nhận, sau đó lại một lần nữa nói chuyện với Nietzsche xem sao? Thay vì nói chuyện, có lẽ tốt hơn là nên thử giao tiếp hiện hữu ấy? Tôi nghĩ rằng, nếu làm thế, em và cậu ta có thể tiến gần hơn nữa tới cái đích của chân lý.”

Jaspers kết thúc câu chuyện, nở nụ cười mỉm, nhìn về phía tôi, dịu dàng.

“Vâng. Hôm nay quả thực là một ngày mang ý nghĩa vô cùng sâu sắc với tôi, cảm ơn anh.”

“Không có gì. Nhưng liệu Nietzsche có ổn không? Gọi cậu ta dậy thôi nhỉ?”

“Phải vậy thôi. Cũng hơn một tiếng rồi, chắc là gọi thì anh ấy sẽ thức dậy đấy.”

Tôi khẽ lay vai Nietzsche vài lần, cất tiếng gọi.

“Nietzsche, dậy thôi nào. Cùng về thôi.”

Nietzsche lười nhác mở mắt vẻ rất mệt mỏi, không ngừng lầm bầm “Tôi không sao, không sao hết”, “Tôi hoàn toàn không say”, sau đó rốt cuộc cũng chịu thức giấc.

“Đây là đâu? Ô ô, là Jaspers hả? Có chuyện gì thế, hai người lén lút hẹn hò hả?”

“Không không, Nietzsche say tới mức không biết gì, vì thế anh Jaspers đã dìu anh tới đây, anh không nhớ gì à?”

“À, đúng là thế nhỉ. Tôi hoàn toàn quên rồi. Thế hai người nói chuyện xong chưa?”

Không biết có phải Nietzsche vẫn còn ngái ngủ hay không, anh ta nói bằng giọng điệu lèm bèm, không rõ ràng.

“Đúng thế, chúng tôi đã nói rất nhiều đấy. Arisa rõ ràng là một cô gái rất tốt, cô ấy suy nghĩ rất nhiều về cuộc sống. Quả thực là học trò của anh Nietzsche.”

“Không, Arisa không phải là học trò. Tôi tới đây để dạy cho cô ấy trở thành một siêu nhân, nhưng cũng đã đến lúc tôi rời khỏi đây rồi.”

Nietzsche đột ngột nói ra câu mà tôi không thể nào ngờ đến.

Bất giác, tôi ngước nhìn gương mặt của Nietzsche.

“Hả? Bây giờ ấy à?”

“À, tôi vẫn chưa nói với em, nhưng đã đến lúc tôi phải rời khỏi Arisa. Thời khắc đã đến rồi.”

“Anh đang nói thật đấy à?”

Trong khoảnh khắc, một luồng khí lạnh buốt xuyên qua cơ thể tôi.

Nietzsche sẽ rời đi à? Mặc dù tôi vẫn biết rằng một lúc nào đó anh ta sẽ đi, nhưng đột nhiên bị tuyên bố như vậy, toàn bộ trái tim và tâm trí của tôi chẳng thể nào theo kịp tình huống hiện tại.

Nietzsche cuộn tròn lọn tóc mái bằng ngón tay trỏ giống như mọi khi, chầm chậm cất lời.

“Ừm, nhưng không phải bây giờ đi luôn. Vào ngày diễn ra nghi lễ Okuribi[16] của núi Daimonji, tôi sẽ rời khỏi em.”

“Từ giờ đến nghi lễ Okuribi chỉ còn khoảng một tháng thôi mà. Tại sao? Tại sao anh lại đi?”

“Tôi từng nói mình tồn tại ở đây trong khi phải tuân thủ giới hạn về thời gian. Em chắc cũng biết nghi lễ Okuribi của núi Daimonji là nghi thức đưa tiễn linh hồn ở trần thế về với Diêm phù đúng không? Vào ngày hôm đó, tôi sẽ biến mất. Tôi sẽ không còn hiện hữu trước mắt Arisa nữa.”

“Mọi chuyện quá đột ngột… Thế mọi người thì sao? Kierkegaard rồi thầy Heidegger… cả anh Jaspers nữa!”

Tôi nhìn Nietzsche và Jaspers.

Jaspers vẫn cười mỉm, biểu hiện không chút lay động hay thay đổi, im lặng nhìn về phía Nietzsche.

Bên trong cửa hàng vẫn âm vang nhè nhẹ bản nhạc phương tây đang thịnh hành mà tôi nhớ là đã từng nghe ở đâu đó.

Nietzsche ngừng tay, không cuộn tròn tóc nữa, nói với tôi.

“Họ cũng giống như vậy. Sẽ biến mất vào ngày Okuribi. Tất cả những người đó đều biết rằng họ sẽ phải rời đi vào ngày lễ Okuribi. Không còn cách nào khác cả, bởi những linh hồn trôi dạt trên trần thế sẽ được tiễn biệt khỏi thế giới này vào ngày Okuribi.

Nói chung là, dù có rời đi, thực thể này cũng sẽ không biến mất. Tức là, thực thể mà Kierkegaard nhập vào sẽ vẫn tiếp tục tồn tại, còn Kierkegaard thì biến mất. Thực thể ấy rồi sẽ đóng vai trò là một con người hoàn toàn khác.”

“Nói tóm lại, ngoại hình là Nietzsche, nhưng là một con người hoàn toàn khác không hề biết đến tôi?”

“Ừm, đúng là như thế đấy.”

“Thực sự là… Anh không thể nghĩ lại, cứ tiếp tục tồn tại mãi mãi ở đây à?”

“Không thể. Vì vẫn còn tới một tháng nữa cơ nên em không cần phải suy sụp như thế.”

“Nhưng rồi chúng ta không thể gặp nhau được nữa đúng không? Cũng chẳng phải là anh chỉ tạm thời đi đâu, mà là biến mất hoàn toàn đấy, sẽ không có cơ hội được gặp lại nhau nữa mà…”

“Tương lai là thứ không thể dự đoán trước, nhưng em hãy nhận thức rằng chúng ta không thể gặp lại.”

Dứt lời, Nietzsche uống một hơi cạn cốc nước đặt trên bàn, cất lời “Được rồi, đi thôi”, sau đó đứng dậy. Buộc phải đứng dậy, nhưng đầu tôi vẫn ở trong trạng thái vô cùng hỗn loạn.

Jaspers đứng lên, nói với tôi vài lời khách khí “Arisa à, chính những lúc như thế này càng không được sững lại như vậy”. Nhưng, dù thế nào đi nữa, tôi vẫn chẳng thể nào theo kịp được lời Nietzsche nói.

Nietzsche sẽ biến mất, đối với tôi chuyện đương nhiên phải xảy ra ấy không còn là đương nhiên nữa. Cảm xúc này với tôi không phải là lần đầu tiên, nhưng tại sao nhỉ, những suy tư trong đầu chẳng thể nào áp chế nổi, chúng không ngừng bóp nghẹt lấy lồng ngực tôi.

Vận mệnh xáo lên bộ bài Tây, còn chúng ta phân định thành hay bại

Cảm giác thời gian của mùa hè trôi qua rất nhanh. Có vẻ hơi khó lý giải, từ khi học tiểu học, tôi đã có cảm giác mùa hè luôn trôi qua nhanh lắm. Phải chăng lý do là bởi mùa hè trong tôi chỉ là một quãng thời gian ngắn bắt đầu từ đầu mùa mưa của tháng Bảy cho đến cuối tháng Tám chăng?

Hay là bởi tôi quá chìm đắm vào mỗi một ngày trải qua dưới bầu trời rộng lớn này? Mùa hè là mùa khiến con người ta có cảm giác được giải phóng, là một mùa khắc họa lên mỗi một ngày tươi sáng. Có lẽ chính vì sự phù du ngay lập tức lướt qua cuộc đời nên tôi mới bị cuốn theo sức hấp dẫn của mùa hè.

Vừa nghĩ như thế, tôi vừa dùng hết sức đạp xe, cảm nhận từng cơn gió mơn man da thịt, đi dọc bờ sông Kamogawa.

Thời gian của mùa hè sẽ ngay lập tức trôi đi. Vào ngày hội Gion, Nietzsche đã nói với tôi rằng anh ấy sẽ rời đi. Kể từ cái ngày tôi bị chấn động nặng nề ấy, đã một tháng trôi qua rồi.

Đang là kỳ nghỉ nhân dịp lễ hội Obon, cả con phố phô bày vẻ náo nhiệt để chuẩn bị cho nghi lễ Okuribi của núi Daimonji.

Hằng năm, cứ đến lễ hội Obon là tôi sẽ quay về nhà, nhưng hôm trước tôi đã nói trong điện thoại với mẹ rằng “Lễ hội Obon năm nay con không thể về nhà được, sau khi lễ hội Obon kết thúc con sẽ về”.

Mẹ tôi hỏi “Tại sao?” Nếu là trước đây, tôi sẽ lấp liếm “Vì con bận”. Nhưng tôi đã quyết định thú thật với mẹ “Có một người bạn rất quan trọng với con sẽ rời đi rất xa vào đúng lễ hội Obon nên con muốn ở lại để tiễn bạn ấy”. Nghe thế, mẹ tôi đã dành cho tôi lời dặn dò hết sức dịu dàng mà tôi chẳng thể nào ngờ tới “Nếu là người bạn quan trọng với con thì cứ yên tâm tiễn bạn ấy đi, chỉ là sau đó hãy về nhà nhé”.

Nghe những lời đó của mẹ, cảm giác ấm áp trước nay tôi chưa từng một lần cảm nhận, cảm giác vừa như ngượng ngùng vừa như hạnh phúc cứ thế tràn vào lồng ngực. Đây cũng là một loại giao tiếp hiện hữu hay sao?

Ngồi trên yên xe, tôi hướng ánh mắt vào những cửa hàng trên con phố mua sắm. Ở trên hộp làm lạnh có gắn lá cờ ghi chữ “Đá”, những chai nước trà và rượu đang được làm mát, ở trong chiếc xô lớn có một hộp dưa chuột muối lạnh.

Phong cảnh con phố mang màu sắc của nghi lễ Okuribi sẽ diễn ra trên núi Daimonji. Nhưng trong đầu tôi chỉ đong đầy cảm giác đau buồn trước sự thực rồi Nietzsche sẽ rời đi.

Kể từ ngày bị tuyên bố sẽ phải rời xa, tôi cũng có cùng Nietzsche đi vòng quanh con phố mua sắm sầm uất, ăn uống, vừa đi bộ ở khu du lịch hay thiền viện vừa nói chuyện với nhau. Nhưng quả thực là, dù có thử cố gắng thuyết phục Nietzsche “Thực sự là tôi muốn anh nghĩ lại. Hãy ở lại thêm một chút nữa thôi, vẫn còn rất nhiều chuyện tôi muốn hỏi anh” bao nhiêu lần, câu trả lời của Nietzsche vẫn không thay đổi.

Tôi chẳng thể nào tưởng tượng ra chuỗi ngày mà Nietzsche sẽ không còn ở bên tôi rồi sẽ ra sao. Là bắt đầu từ ngày mai rồi đấy. Hôm nay là ngày tôi phải tiễn anh ấy đi.

Trong đầu tôi chỉ toàn suy nghĩ về những chuyện giống nhau, không biết tới bao nhiêu lần rồi nữa.

Tôi đang đạp xe, bỗng từ phía đối diện, có bóng dáng ai đó đứng ngược sáng mà tôi nhớ đã từng nhìn thấy ở đâu đó lọt vào tầm mắt.

Là một người con trai đội chiếc mũ chóp cao khá lớn, áo choàng dài một màu đen sì. Bất giác, tôi phanh gấp, dừng lại.

“Anh Kierkegaard?”

“A, giật cả mình. Tôi đang nghĩ không biết là ai, thì ra là Arisa. God dag, Arisa…”

Không biết có phải vì cái nóng bức hay không, ánh mắt của Kierkegaard cũng trở nên mông lung, thân hình có chút lảo đảo.

“Nhìn anh có vẻ không ổn lắm, anh có sao không?”

“À, vâng tôi không sao. Trời hơi nóng một chút, tôi chỉ thấy hơi buồn nôn thôi.”

“Rõ là không ổn mà. Anh nên uống nước tăng lực gì đó thì tốt hơn đấy.”

“Vậy à, nhưng tôi chỉ dự định đi bộ một chút thôi nên là đi tay không. Không sao đâu.”

Dứt lời, Kierkegaard có vẻ lại định tiếp tục đi bộ, nhưng đầu gối của anh ấy dính chặt vào nhau, mất thăng bằng.

“Anh không sao chứ? Tôi sẽ đến cửa hàng tiện lợi ở gần đây để mua đồ uống cho anh. Anh cứ ngồi xuống chiếc ghế đá ở đằng kia và chờ tôi. Anh không được ra nắng đâu đấy, hơn nữa anh cũng cởi bỏ áo choàng và mũ đi cho mát nhé!”

“Vâng, cảm ơn Arisa.”

Tôi dựng xe đạp, đi mua nước tăng lực ở cửa hàng tiện lợi ngay gần đó, mang đến cho Kierkegaard đang ngồi đợi ở ghế đá.

“Được rồi, trước tiên hãy uống cái này, sau đó cởi bỏ áo choàng và mũ ra.”

“Cảm ơn. Tôi sẽ uống thật ngon. Nhưng tôi sẽ cứ mặc như thế này, vì nếu cởi áo choàng và mũ thì sẽ bị rám nắng mất.”

“Không phải là lúc để nói những lời như thế đâu. Trước tiên hãy cứ cởi ra đi.”

Nghe thấy tôi nói kiên quyết như thế, Kierkegaard miễn cưỡng bỏ mũ, cởi áo choàng, khoác lên vai chiếc áo giống như áo măng-tô.

Tôi nhìn vào làn da trắng toát ở bên dưới chiếc áo vừa khoác lên. Anh ấy nói rằng không muốn bị rám nắng.

“Mà anh đang làm gì vậy?”

“Tôi nghĩ là nếu không đi dưới ánh nắng thì sẽ không tốt cho cơ thể nên quyết định ra ngoài tản bộ.”

“Tản bộ một chút mà anh ăn mặc như thế này à?”

“Đúng là tôi mặc như thế này không ổn lắm thật…”

Dứt lời, Kierkegaard uống ừng ực chai nước tăng lực tôi vừa mua.

Chúng tôi ngồi ở chiếc ghế đặt bên bờ sông Kamogawa, thong thả nhìn theo từng áng mây lững lờ trôi, thu vào tầm mắt dòng sông Kamogawa đang chảy siết. Cơn gió mang theo mùi hương của dòng sông, một mùi hương thoang thoảng đặc trưng của rong rêu, một mùi hương hoàn toàn khác với mùi hương của hồ nước ngọt.

“À này.”

“Vâng, có chuyện gì?”

“Kierkegaard cũng sẽ rời đi đúng không?”

“À, anh Nietzsche đã nói rồi à?”

“Ừ, anh ấy nói với tôi từ một tháng trước. Anh ấy sẽ rời đi vào ngày Okuribi. Tức là ngày hôm nay đấy.”

“Đúng thế, nhân vật mang tên Kierkegaard sẽ biến mất. Người mang dáng hình như thế này vẫn sẽ tồn tại, chỉ là Kierkegaard sẽ rời đi.

Dù có gặp lại ở con phố này giống như ngày hôm nay đi nữa, cũng sẽ không phải là tôi, người biết đến sự tồn tại của Arisa. Tôi sẽ không biết đến Arisa. Chỉ là có một người khác trong dáng hình như thế này đang tồn tại mà thôi.”

“Ừ, Nietzsche cũng nói giống như thế. Có gì đó rất buồn nhỉ. Tôi vẫn chưa thể nào chấp nhận được.”

“Vậy à, mà Arisa và Nietzsche còn rất thân thiết nữa…”

Chúng tôi vừa ngắm nhìn dòng sông Kamogawa vừa tiếp tục trò chuyện.

Đột nhiên, tôi nhớ đến câu nói “Dòng nước chảy xuôi sẽ chẳng bao giờ ngừng lại” của Kamo no Choumei trong giờ Khái lược lịch sử triết học. Câu nói này giống với cách suy nghĩ của một nhà triết học nào đó thì phải.

Tôi không nhớ là suy nghĩ của nhà triết học nào, chỉ là cho đến bây giờ, tận sâu trong trái tim tôi vẫn còn chứa đựng một triết lý. Rằng thời gian đang cứ thế trôi đi từng giây từng phút, con người không thể trải qua một quãng thời gian giống như thế lần thứ hai.

“Anh Kierkegaard à…”

“Vâng.”

“Cảm ơn anh vì đã dạy cho tôi rất nhiều thứ cho đến bây giờ. Nếu chỉ có một mình, tôi chẳng thể nào có được những suy nghĩ như thế đâu. Thật sự rất cảm ơn anh.”

“Không, tôi không làm được gì cả. Bởi chính bản thân Arisa mới là người lý giải những điều đó mà.”

“Chính bản thân tôi à…”

“Đúng thế, từ việc lý giải những trải nghiệm của cuộc đời, hay là việc bước tiếp trong cuộc đời, kết cục, tất cả đều do tự bản thân mình thực hiện. Có thể nếu nói như thế này thì em sẽ buồn, nhưng chính bởi có sự cô độc nên mới tồn tại cá nhân không phải sao? Quả thực cô độc thì sẽ có lúc buồn, nhưng tôi nghĩ sự cô độc là cần thiết với con người đấy.

Tận hưởng sự cô độc, yêu sự cô độc, nhờ thế mới có thể thẳng thắn đối diện với bản thân.

A! Tự nhiên tôi nghĩ ra một câu nói có vẻ rất tuyệt! Tôi sẽ đăng lên Twitter nên chờ tôi một chút nhé!”

Nói vậy, Kierkegaard lấy ra điện thoại từ trong túi áo choàng, mở Twitter.

Không biết anh ấy nói thực lòng hay là vì muốn khích lệ tôi nữa. Tôi dựa lưng nghỉ ngơi một chút, dường như tình hình của Kierkegaard đã tốt hơn lúc nãy rồi.

“Vậy à, thì ra sự cô độc cũng là thứ quan trọng trong quá trình sinh tồn nhỉ. Cảm ơn anh.

Hôm nay tôi sẽ đi xem nghi lễ Okuribi ở núi Yoshida cùng với Nietzsche, anh Kierkegaard có đi cùng không?”

“Vâng, mấy giờ đi?”

“Trước khi đốt lửa lúc 8 giờ tối, ở cửa hàng của Schopenhauer nằm trên núi Yoshida có được không? Là một quán nước mang phong cách cổ điển, anh có biết chỗ đó không?”

“Cảm ơn vì đã mời tôi. Vậy thì tôi sẽ thử tìm sau. Tôi đã làm phiền em rồi.”

“Được rồi, vậy thế nhé. Giờ thì tôi chuẩn bị về đây, anh Kierkegaard nhớ giữ gìn sức khỏe nhé.”

“Được, vậy thì Vise[17]! Arisa.”

“Gặp lại anh sau nhé.”

Tôi lại một lần nữa leo lên xe đạp, đạp từng nhịp chậm rãi. Ánh nắng mặt trời chẳng chút ngại ngần chiếu thẳng xuống con phố. Trên con đường nhựa nóng rẫy cứ như thể mùa hè sẽ không bao giờ kết thúc, bầu không khí như đang rung động, làm gia tăng cái nóng của một chiều hè gay gắt.

Khi đồng hồ điểm qua 7 giờ, tôi đứng chờ Nietzsche ở nhà ga Demachiyanagi. Giống như khi mới bắt gặp Wagner, chúng tôi hẹn nhau ở nhà ga Demachiyanagi để đến cửa hàng của Schopenhauer.

Nietzsche cuối cùng cũng đến, muộn khoảng mười phút.

“Arisa đã đến rồi à, nhanh nhỉ.”

“Bây giờ mới 7 giờ 10 phút. Nietzsche chỉ muộn có một lát thôi.”

Nghe vậy, Nietzsche dùng ngón tay trỏ cuộn tròn tóc mái, trả lời tôi “Thế à?”, cứ như thể không ngờ rằng tôi sẽ nói vậy. Sau đó anh ấy cất bước đi rất nhanh, “Vậy thì đi thôi”. Tôi đi bên cạnh Nietzsche.

“Nietzsche, khoảnh khắc này gợi cho tôi nhớ lại lần gặp Wagner ấy.”

“Đúng thế nhỉ, dù lâu lắm mới gặp nhưng ông ta đúng là một gã kinh tởm.”

Dù hôm nay là ngày chúng tôi phải chia xa, nhưng Nietzsche không có vẻ gì là buồn bã, mọi biểu hiện vẫn như thường ngày.

Tôi chợt nghĩ, có lẽ Nietzsche không thấy buồn, có lẽ Nietzsche không cảm thấy khổ sở vì phải chia xa giống như tôi.

Giống như anh ấy đã nói khi đề cập đến câu chuyện về siêu nhân, có lẽ vì anh ấy tiếp nhận cuộc chia xa này như một điều mình mong muốn, hoặc là anh ấy đã quen với việc phải chia xa rồi. Chỉ là, Nietzsche vẫn hoàn toàn bình thường.

Trên phố nổi bật hình ảnh những cặp đôi mặc Yukata, hay những gia đình có lẽ đến để xem nghi lễ Okuribi, họ dừng lại, tìm chỗ nghỉ chân có thể nhìn thấy rõ núi Daimonji. Chỉ còn một lúc nữa là đến thời gian đốt lửa rồi.

Chúng tôi bước qua cổng trước đền thờ, leo lên đường núi. Khi đến được cửa hàng của Schopenhauer, chúng tôi có thể thấy vây quanh cửa hàng là bóng dáng những người đang đón chờ nghi thức đốt lửa của Okuribi.

Trên cửa ra vào cửa hàng của Schopenhauer có dán tờ giấy viết dòng chữ rất to màu đen “Tạm đóng cửa”.

Nietzsche nói “Không sao cả, ông ta giả vờ là không có nhà đấy mà”, sau đó phớt lờ tờ giấy dán, mở cửa.

Nhìn vào bên trong, quả đúng như Nietzsche nói, Schopenhauer đang ngồi nghỉ ngơi ở trên ghế sô-pha.

“Chết tiệt, lại là cậu à. Hôm nay tôi đóng cửa.”

Schopenhauer đứng phắt dậy, nhìn chòng chọc về phía chúng tôi, vừa tặc lưỡi vừa nói như thế.

“Nói chung là, tôi biết được ý định của ông. Chỉ là ông ghét đám khách ồn ào thôi, tôi xin phép vào đây.”

Dứt lời, Nietzsche bước phăm phăm vào bên trong cửa hàng.

Schopenhauer lầm bầm những lời cộc lốc “9 giờ là đóng cửa”, rồi lại ngồi phịch xuống ghế sô-pha.

Chúng tôi cũng ngồi xuống ghế sô-pha.

Một lúc sau, tôi nghe thấy tiếng gõ cửa. Nhìn về phía phát ra âm thanh, là Kierkegaard đang rụt rè hé cửa, xác nhận tình hình bên trong.

“Xin lỗi, tôi bị lạc đường. God dag, mọi người.”

“Cậu đã đến rồi đấy à. Ở chỗ này.”

“Vâng, xin làm phiền ông, Schopenhauer.”

Kierkegaard hạ chiếc mũ xuống ngang tầm ngực, cúi chào Schopenhauer, sau đó ngồi xuống ghế sô-pha gần chúng tôi.

“Bây giờ là 7 giờ 15 rồi à, chuẩn bị đốt lửa đấy nhỉ.”

“Ừ, khoảng hơn 8 giờ đấy.”

Tôi ngắm nhìn khung cảnh có Nietzsche, Kierkegaard và Schopenhauer, nó gợi tôi nhớ tới những kỷ niệm trước đây. Tôi muốn ghi nhớ chúng, khắc sâu quãng thời gian này tận sâu trong tim.

Tôi chờ đợi khoảnh khắc đốt lửa trong khi cố gắng khắc ghi từng gương mặt đã dạy cho tôi rất nhiều ý nghĩa của sự sống, những gương mặt mà ngày mai sẽ trở thành con người khác.

Khoảng hơn 8 giờ, trong không gian đen kịt ngoài cửa sổ khi mặt trời đã hoàn toàn lặn xuống, những đốm lửa màu đỏ rực bùng lên giữa ngọn núi Daimonji mang bầu không khí vô cùng thong dong nhàn nhã.

Mỗi khi một đống lửa bùng lên cũng là lúc tôi nghe thấy tiếng hò reo cảm thán “Ồ ồ” từ bên ngoài.

Đống lửa màu đỏ rực dần lan ra giống như hình ảnh từ một điểm sáng trở thành dải lửa rực rỡ, những đống lửa thưa thớt dần dần ghép lại thành chữ “Đại” hoàn chỉnh.

Ngọn lửa rung động và đong đầy không gian, ngọn lửa bùng cháy khiến nhiệt huyết của người chứng kiến trở nên sôi sục. Từng ngọn lửa vươn lên hòa vào không gian giống như chúng đang sống và tồn tại vậy.

Ánh sáng của ngọn lửa hoàn toàn khác với ánh sáng của đèn điện, nó tạo ra những điểm tươi sáng mang nét u buồn, một vẻ đẹp khiến con người ta khẽ thở dài. Chúng tôi cùng nhau say sưa ngắm nhìn từng ngọn lửa ấy.

“Đẹp quá…”

Kierkegaard khẽ thì thầm giống như tiếng nói cất lên từ tận đáy lòng.

“Ừ, đẹp thật nhỉ.”

“Đúng thế, cảm giác rất phong tình.”

“Quá tuyệt vời.”

Chúng tôi ngắm nhìn nghi lễ Okuribi từ những điểm nhìn khác nhau, của riêng mỗi người.

Có lẽ nghi lễ Okuribi phản chiếu trong mắt chúng tôi cũng khác nhau đấy nhỉ.

Dù thế, chúng tôi cảm thấy hạnh phúc khi được cùng nhau ngắm nhìn cùng một cảnh tượng, cùng có chung cảm giác cảm thán “Đẹp quá”.

Cảm giác như sự ấm áp dần trải rộng, giống như tình cảm ấm nóng bên trong trái tim đang tan chảy. Cảm giác ấm áp khi mẹ tôi dành cho tôi những lời dịu dàng cũng giống như thế này. Tôi không biết lý do thực sự là gì, chỉ là lồng ngực tôi trở nên ấm áp vô cùng khi có thể giao hòa trái tim của bản thân với người khác.

Có lẽ tôi vẫn chẳng hề biết chút gì về thế gian này, về người khác, về chính bản thân tôi, nhiều hơn tôi nghĩ. Dù rằng có thể nghĩ đó là chuyện hoàn toàn đương nhiên, không ai có chút thắc mắc, nhưng nếu thử suy nghĩ sâu sắc hơn, những thắc mắc “Tại sao lại như thế?” cứ không ngừng nảy lên, dù chẳng thể có được câu trả lời.

Cả thế giới này, cả việc tôi đang tồn tại, cả việc tôi được sinh ra.

Ở trong một thế giới chỉ toàn những điều khó lý giải, thời gian còn lại dành cho bản thân chỉ có vài chục năm.

Trong khoảng thời gian đó, mình sẽ trở thành con người như thế nào, mình sẽ sống cuộc đời như thế nào, tôi vẫn chưa thể quyết định được điều gì cả, chỉ là, khoảnh khắc này, tôi đã đứng ở vạch xuất phát rồi.

“À, mọi người… Cho đến ngày hôm nay, thật sự cảm ơn vì đã dạy tôi nhiều điều tuyệt vời đến thế.”

Tôi gửi lời cảm ơn tới ba người.

“Tôi sẽ đặt những điều mọi người dạy tôi ở tận sâu trong lồng ngực, hướng đến tương lai và sống một cuộc đời nghiêm túc.

Có thể tôi sẽ có suy nghĩ rằng cuộc đời là một chuỗi những buồn thương giống như Schopenhauer. Có thể tôi sẽ có suy nghĩ nên sống mạnh mẽ hơn, tiếp nhận sự vô dụng của nhiều thứ giống như Nietzsche. Thậm chí có thể tôi sẽ có suy nghĩ hoàn toàn khác với cả ba người… Nhưng tôi đã có thể thầm nhủ rằng, tôi sẽ sống trong khi suy nghĩ thật nghiêm túc về việc cuộc đời là gì, bằng tất cả khả năng tôi có được. Tôi có thể nghĩ được như thế, tất cả là nhờ nhân duyên đã giúp tôi gặp được mọi người.

Cảm ơn vì đã giúp đỡ tôi, cho đến ngày hôm nay.”

Cả ba người cùng nhìn nhau, có vẻ họ rất sửng sốt.

“Chuyện đó, không đến mức to tát như vậy đâu. Chỉ là tôi cũng nguyện cầu cuộc đời của Arisa sẽ có thể trở nên tốt đẹp.

Cánh cửa của hạnh phúc sẽ mở khi ta đẩy từ trong ra ngoài, thế nên dù có lao tới từ bên ngoài và đâm sầm vào, cánh cửa đó cũng không mở. Con người chỉ cần có căn cứ để nghĩ rằng mình đang hạnh phúc thì sẽ có thể trở nên hạnh phúc.

Hạnh phúc không phải là yếu tố bên ngoài, mà ngược lại, nó là thứ ẩn sâu bên trong chính chúng ta. Chắc chắn là như thế.”

Kierkegaard trả lời với vẻ mặt nom hơi xấu hổ một chút.

“Đúng thế, Arisa. Nếu em muốn trở thành siêu nhân, dù có khổ sở và buồn bã tới đâu đi nữa, hãy cứ tiếp nhận.”

Nietzsche trả lời với thái độ thoải mái giống như trước nay vẫn vậy.

“Hãy nhớ đến thứ gọi là bài Tây…”

Schopenhauer nói bằng giọng điệu nghiêm trọng cứ như thể đang thở hắt ra.

“Bài Tây ấy ạ?”

“Đúng thế. Vận mệnh xáo lên bộ bài Tây, còn chúng ta thì phân định thành hay bại.

Con người vốn dĩ không hề bình đẳng. Môi trường quanh ta, tài năng ta có được khi sinh ra, rất nhiều thứ nữa, đều khác nhau. Nếu coi những điều đó là vận mệnh, vậy thì, ta không thể thay đổi vận mệnh, hay nói cách khác là bộ bài đang cầm trên tay. Tuy nhiên, việc lập nên chiến lược để bước đi trong cuộc đời như thế nào lại hoàn toàn dựa vào mỗi người trong chúng ta. Đừng ca thán về vận mệnh của bản thân, bởi ta có thể suy nghĩ về cách để chiến thắng.”

“Đừng ca thán về vận mệnh của bản thân, mà suy nghĩ về cách để chiến thắng… Quả thực là vậy nhỉ, tôi sẽ thử nghĩ như thế. Rất cảm ơn ông.”

“Phư phư, Schopenhauer à, ông nói những điều rất tuyệt đấy nhỉ…”

“Quả đúng là phong cách của ông ấy. Đâu đó vẫn có cảm giác khá khắc nghiệt. Ha ha ha.”

Ngọn lửa của Okuribi tỏa sáng từ đằng xa dần tắt đi vẻ nhiệt thành ban nãy, có lẽ thời gian đốt lửa của lễ Okuribi cũng chuẩn bị bước vào thời khắc tiễn đưa những linh hồn đã mất chuẩn bị trở về với thế giới Diêm phù.

Chữ “Đại” được nối bằng những đường lửa dần quay trở về hình dạng từng đốm lửa đơn độc. Chúng tôi chăm chú ngắm nhìn tàn lửa của nghi lễ Okuribi.

“Quá là mỹ lệ nhỉ. Chữ Đại lại quay trở về thành từng đống lửa rồi. Arisa, cái đó là đang đốt đuốc à?”

“Vâng, hình như là thế. Người ta nói là nếu đi thu gom số tro đốt ở nghi lễ Okuribi và mang về thì có thể trải qua một năm khỏe mạnh không bệnh tật đấy. Hình như là ngày mai có thể lên núi Daimonji và thu gom tro thì phải.”

“Thế à, ngày mai à…”

Kierkegaard nói vậy, trầm tư nhìn ngắm ngọn lửa của lễ Okuribi đang dần tắt đi.

Điều mà mọi người đang nghĩ, có lẽ là giống nhau. Chúng tôi ngắm nhìn nghi lễ Okuribi dần biến mất, để cho bản thân trùng xuống. Ngọn lửa chia ra thành từng điểm, từng điểm riêng biệt, một điểm, rồi lại một điểm nữa, tắt đi.

“Được rồi, cảm ơn vì tất cả. Đã đến lúc tôi phải đi rồi.”

Kierkegaard lại đội mũ, cúi chào.

“Đúng rồi, cũng đến lúc đóng cửa hàng rồi nhỉ.”

“A, cảm ơn vì đã đón tiếp chúng tôi. Được rồi, ra ngoài thôi.”

Chúng tôi quyết định đi ra khỏi cửa hàng.

Bước ra ngoài, Kierkegaard ôm lấy từng người một và nói “Mọi người à, Farvel”, sau đó rời đi.

Schopenhauer cũng chỉ nói “Chào” rồi rời khỏi nơi chúng tôi đang đứng, đi tới một nơi nào đó. Cuối cùng, khoảnh khắc chia ly cũng đến rồi.

“Nietzsche, thật sự là phải chia xa rồi nhỉ… Dù rằng cho đến bây giờ tôi vẫn chưa thể chấp nhận.”

“Vậy sao, tôi sẽ quay về phía Tetsugaku no Michi.”

“Tetsugaku no Michi à. Thật là đáng nhớ, đó là nơi lần đầu tiên chúng ta gặp nhau.”

“Đúng rồi, khi đó hoa anh đào đã nở nhỉ.”

“Tôi có thể cùng anh đi bộ đến con đường Tetsugaku no Michi được không?”

“À, được.”

“Vậy thì, tôi sẽ tiễn anh đến con đường Tetsugaku no Michi.”

Chúng tôi lần theo con đường núi chìm trong màn đêm, đi bộ xuống con đường Tetsugaku no Michi nằm ở chân núi Daimonji.

Từ không gian này có thể nghe thấy tiếng kêu của ve sầu và dế mèn đan xen vào nhau.

“Arisa, con đường trở thành siêu nhân vô cùng khắc nghiệt. Trong khoảng thời gian ngắn này, tôi đã thử rèn luyện để em trở thành siêu nhân. Nhưng bây giờ em đang tiếp nhận cách sống gọi là siêu nhân như thế nào?”

“Thế nào nhỉ, tôi đã được mọi người chỉ dạy rất nhiều, cũng lý giải được nhiều thứ. Nhưng tôi vẫn chưa thể nói rằng mình là siêu nhân được. Có lẽ đó sẽ là mục tiêu mà tôi hướng tới trong suốt cuộc đời này.”

“Vậy à? Có lẽ em đã nhận được cơ hội rồi, nhưng để trở thành siêu nhân, em hãy vượt qua những thứ được mọi người chỉ dạy, em phải bước đi trên con đường của chính mình. Em phải trưởng thành đến mức mà có thể phủ định suy nghĩ của tôi.”

“Đến mức phủ định suy nghĩ của Nietzsche?”

“Đúng thế. Không phải là hỏi mọi người con đường mình sẽ đi, không phải là bước theo chỉ đạo của người khác, em phải tự chọn ra con đường của chính mình. Không có con đường nào thích hợp với tất cả mọi người, con đường của tôi là con đường của tôi. Con đường của em là con đường của em.

Trong khi bước tới tương lai trên con đường của mình, dù em có gặp phải những khổ sở và khó khăn tới đâu, dù những khổ sở như thế cứ lặp đi lặp lại, đừng oán hận người khác, hãy tạo ra một giá trị quan mới, hãy vượt qua thất bại trên con đường em đang đi. Đó mới là sự tồn tại mang tên siêu nhân.”

“Vậy à, phải bước đi trên con đường của bản thân và vượt qua những khó khăn nhỉ.”

“Nếu chỉ biết đắm chìm một cách mù quáng vào lời dạy của người khác, vậy thì con đường của em sẽ không được mở ra trọn vẹn.

Phải nghi ngờ lời dạy của người khác, và vượt qua những nghi ngờ đó.

Không phải vì tôi dạy cho Arisa điều gì đó nên Arisa sẽ lấy tôi làm mục tiêu để trở thành, em phải hướng đến một bản thân mà bây giờ vẫn chưa thể nhìn thấy được, đó mới chính là em đang bước đi trên con đường của mình.”

“Để vượt lên trên những suy nghĩ của Nietzsche có lẽ sẽ mất khá nhiều thời gian đấy nhỉ?”

“Nói chung là nếu có thể dễ dàng vượt qua thì tôi cũng cảm thấy khá là chạnh lòng đấy.”

“Phư phư, đúng thật nhỉ, Nietzsche đã phải trải qua nhiều năm để suy tư mà.”

“Đúng thế.

Bước đi trên con đường để chạm tới cái vĩ đại của bản thân. Con đường phía sau lưng đã kết thúc. Em luôn đứng ở vạch xuất phát, phía sau em không có bất cứ cái gì hết. Hãy biến việc ở phía sau không có gì và không thể trở về quá khứ thành dũng khí, khiến bản thân giác ngộ, nhìn về phía trước và tiến đến tương lai.”

“Dù là lúc nào, con người vẫn luôn ở điểm xuất phát à. Đúng thật nhỉ, nếu đang ở điểm xuất phát thì không được phép nao núng đúng không?”

“Đúng thế. Giống như tôi đã nói với em từ trước, hãy sống một cuộc sống mà có thể nghĩ rằng muốn quay lại một lần nữa, tại thời điểm giống hệt như thế, không mang chút bất mãn dù chỉ một giây ngắn ngủi. Đừng thỏa hiệp với bản thân, nhé. Và một điều nữa…”

Nietzsche lại dùng ngón trỏ cuộn tròn lọn tóc mái giống như mọi khi.

“Nói thế nào nhỉ… Đôi khi, việc quên đi cũng sẽ mang lại hạnh phúc đấy.”

“Hả, anh đang nói đến chuyện bây giờ ấy hả? Cái đó… Tuyệt đối tôi sẽ không như vậy đâu. Riêng cái này tôi có thể thề với anh. Tôi tuyệt đối sẽ không quên.”

Cảm xúc kỳ lạ giống như có hòn đá nhỏ mắc trong cổ họng, cảm giác đầu óc trở nên nóng bừng truyền đi khắp cơ thể tôi. Để những cảm xúc nhức nhối ấy không bị bộc phát, tôi ngước nhìn lên bầu trời đêm. Ánh sáng của những vì sao đang đung đưa tỏa ra nhạt nhòa.

“Giá như có thể gặp lại nhỉ.”

“Ừm, nếu con đường của chúng ta có điểm giao nhau, vậy thì tới một lúc nào đó hai ta sẽ gặp lại.”

“Ừm, nếu có thể giao nhau thì tốt nhỉ.”

“À đúng rồi, Arisa có còn nhớ khi em đến cầu nguyện ở ngôi đền cắt duyên không?”

“Có, bây giờ quả thực cứ nghĩ về khi đó tôi lại thấy bâng khuâng.”

“Lúc đó, em đã nguyện cầu là có thể gặp gỡ một cái tôi mới đúng không?”

“Một cái tôi mới?”

“Đúng thế, cắt đi duyên cũ xấu xí, gắn kết với mối lương duyên mới. Từ một cái tôi cũ kỹ cho đến thời điểm hiện tại trở thành một cái tôi mới. Vì em muốn như thế nên đã đến ngôi đền đó đúng không?”

“Anh nói tôi mới nhớ ra, đúng là như thế thật nhỉ.”

“Em đã biết đến triết học, hướng đến cuộc đời mình với tấm lòng thành thực, lột xác trở thành một cái tôi mới. Bởi con rắn không thể lột da sẽ chết mà. Đừng sợ sự đổi thay, hãy cứ tự tin và tiến bước trên con đường của mình là được.”

Nietzsche khẳng định với vẻ rất mạnh mẽ. Tôi kiềm chế những giọt nước mắt chực rơi, bộc bạch với Nietzsche tâm trạng vẫn chẳng ngừng nguôi ngoai trong tôi cho đến ngày hôm nay.

“Nietzsche, khi đó ấy, trước khi nguyện cầu ở ngôi đền, thực ra tôi còn ước một điều nữa.”

“Thế à? Đó là điều gì?”

“Tôi đã ước là mình có được một người bạn có thể tâm sự với tôi những điều thật lòng.”

“Vậy à?”

“Ừ, vì thế, nếu có thể được gặp lại, khi đó hãy tới gặp tôi với tư cách là một người bạn nhé.”

Nietzsche khẽ gật đầu, chìa bàn tay phải về phía tôi. Tôi dùng hai tay nắm chặt lấy bàn tay phải của Nietzsche. Đi hết con dốc phía trước mặt là đến con đường Tetsugaku no Michi rồi.

“Tôi sẽ leo lên con dốc này và đi về phía bên phải, còn con đường của Arisa là…?”

Nietzsche nói trong khi nhìn tôi chăm chú.

“Tôi sẽ leo lên con dốc và đi về phía bên trái. Cùng là con đường giống với Nietzsche nhưng là hướng ngược lại đấy.”

“Vậy à, thế thì hãy cùng nhau bước về phía con đường của mình nhé. Bảng hướng dẫn chỉ đường ấy mà, dường như có nhưng thực ra là không. Bởi con đường của em phải là do em tự tìm thấy.”

“Tôi hiểu rồi, cảm ơn anh.”

Chúng tôi leo lên con dốc, Nietzsche đi về phía bên phải, tôi đi về phía bên trái. Chúng tôi đi vào con đường Tetsugaku no Michi, với hướng đi của riêng mình.

Trên con đường Tetsugaku no Michi, ánh đèn đường hắt những tia sáng lẻ loi, làn gió đêm mang theo hơi ẩm thổi đi những áng mây đang lững lờ trôi.

Tôi vừa nhớ lại buổi tối đầu tiên gặp Nietzsche, vừa nhìn lên bầu trời đêm mờ nhạt, bước đi từng bước vững vàng trên con đường rải sỏi.

Bây giờ tôi đang bước đi trên con đường giống với ngày đầu tiên gặp gỡ Nietzsche. Nhưng giờ đây thì khác với lúc đó. Từ làn gió ấm, cho đến những suy nghĩ dành cho Nietzsche, và cả bản thân tôi cũng đã đổi thay.

Không biết tự bao giờ, những lời Nietzsche nói với tôi cứ không ngừng lặp lại trong tim.

“Có rất nhiều con đường và phương pháp để đánh thắng. Nhưng nó là thứ mà em phải tự mình tìm ra.”

Tương lai là thứ chưa hề được quyết định.

Trong cuộc đời này, dù những khổ đau cứ ập đến không biết bao lần, ta phải biết tiếp nhận và vượt qua để bước tiếp. Có lẽ sẽ cần khá nhiều thời gian để có thể nghĩ được như thế, từ tận sâu trong tim mình. Nhưng để chào đón một cuộc đời có thể nghĩ rằng mình muốn được tái sinh lại là mình một lần nữa, để có thể đối mặt với cuộc đời với một tấm lòng thành thực, không phải là cứ thế để nỗi buồn kết thúc như một nỗi buồn, tôi muốn sống trong khi vượt qua được nỗi buồn đó.

Ý nghĩa của cuộc đời, chỉ có duy nhất bản thân mình mới có thể tìm thấy. Tôi lúc nào cũng đứng ở điểm xuất phát. Và kể từ bây giờ cũng thế.

Nếu có thể một lần nữa gặp lại Nietzsche, tôi nguyện thề trong tim rằng sẽ cùng với anh ấy vui vẻ trò chuyện về câu chuyện ngày hôm nay, rằng tôi đã có thể tiếp tục bước tiếp, hướng về phía trước trên con đường Tetsugaku no Michi.

Phần kết

“Mẹ ơi, vẫn còn khoảng một tiếng nữa cơ nên mình vào đây đi.”

Tôi chỉ vào quán cà phê nằm ở sảnh đến của sân bay. Vẫn còn dư khoảng một tiếng cho đến khi chuyến bay của bố tôi hạ cánh.

Bên trong cửa hàng tấp nập bóng dáng khách du lịch đeo ba lô hành lý to đùng hay những người đến đón người thân. Cửa hàng nhộn nhịp vang lên rất nhiều thứ ngôn ngữ, từ tiếng Nhật cho đến tiếng Trung, tiếng Anh. Có rất nhiều kiểu người với những trang phục sặc sỡ khác nhau, điều đó khiến tôi cảm giác có chút gì đó mới mẻ. Tôi và mẹ cùng xếp hàng phía sau đoàn khách du lịch người nước ngoài mặc quần áo theo phong cách sặc sỡ đang đứng, chờ đợi đến lượt mình gọi đồ.

“Để mẹ gọi cho, Arisa đi tìm chỗ có được không? Arisa uống gì nào?”

Mẹ tôi nói vậy, đưa mắt quan sát khung cảnh đang vô cùng đông đúc bên trong cửa hàng.

“Vậy thì cho con ca cao, à nhưng latte trà xanh thì ngon hơn nhỉ.”

“Được rồi, latte trà xanh nhé.”

Tôi nhờ mẹ gọi đồ uống, còn mình thì ngồi xuống bên chiếc bàn nằm ở ngay sát cửa kính.

Ba ngày sau khi Nietzsche rời đi, tôi trở về nhà sau nhiều ngày xa cách, quyết định bộc bạch tất cả tâm trạng của bản thân, nói chuyện với mẹ không chút giấu giếm.

Giữa tôi và mẹ tuyệt đối không có chướng ngại nào cả. Có thể việc tôi rời khỏi bố mẹ và sống một mình kể từ khi vào cấp ba khiến môi trường quanh tôi thay đổi, nhưng chắc chắn vấn đề không phải là về mặt khoảng cách.

Vấn đề mà tôi và mẹ gặp phải là trốn tránh cuộc nói chuyện thẳng thắn để cùng thấu hiểu lẫn nhau. Tôi đã hoàn toàn không có chút kỳ vọng gì vào thứ gọi là gia đình.

Nếu họ không thể chấp nhận toàn bộ những lo lắng mà tôi đang phải chịu đựng, nếu họ không thể giải quyết được nỗi buồn mà tôi đang phải ôm lấy, vậy thì nếu tôi bộc bạch tâm trạng của bản thân, người chịu tổn thương sẽ lại là tôi mà thôi. Tôi đã nghĩ như thế và trốn tránh việc nói với gia đình tâm trạng của mình.

Và khi thẳng thắn nói ra điều mình nghĩ, lần đầu tiên tôi hiểu ra rằng, mẹ tôi cũng giống như thế. Bà nghĩ rằng có lẽ đứa con gái rời bỏ gia đình để sống một mình là vì chán ghét bố mẹ, bởi thế nên cơ hội để nói ra cảm xúc của bà cũng vì thế mà giảm đi.

Sau khi nói chuyện với mẹ, tôi đã hiểu ra một điều. Mẹ tôi, và cả bố tôi, đều chỉ là một con người. Và họ đang bước đi trên cuộc đời của riêng mình.

Địa điểm mà các thành viên của gia đình tôi đang sống cũng rất lộn xộn. Bố tôi ở Việt Nam, mẹ và bà ở nhà, anh trai ở Tokyo, tôi thì sống một mình ở thành phố Kyoto, là sự xa cách về mặt địa lý.

Địa điểm sinh hoạt khác nhau như thế quả thật là kỳ lạ. Nhưng trên quãng đường của riêng mình, việc sống một cuộc sống như thế nào là tùy thuộc vào cách nghĩ của từng cá nhân. Và có đôi khi, sống trong khi phải cách biệt như thế là vì không còn cách nào khác.

Tuy nhiên, việc lấy lý do về khoảng cách để không tiến lại gần nhau thì không phải là chuyện bất đắc dĩ. Con người chỉ có thể sống cuộc đời của chính mình. Ai cũng là sự tồn tại không thể thay thế khi đặt cái chết ở trước mắt. Chính bởi ta là sự tồn tại mang nỗi niềm cô độc ấy, nên việc tiến lại gần nhau, cùng hàn gắn nỗi cô độc cho nhau mới là điều trân quý.

“Arisa, đây. Đây là latte trà xanh nhé.”

Mẹ tôi cầm đồ uống bằng cả hai tay, đưa cho tôi một cốc, sau đó ngồi xuống chiếc ghế đối diện.

“Cảm ơn mẹ. À đúng rồi, đây là quà cho mẹ. Hôm nay là sinh nhật mẹ mà.”

Tôi đưa cho mẹ món quà được gói cẩn thận bằng giấy bọc quà màu kem rất đẹp.

“Ôi! Arisa, mẹ thật sự rất cảm ơn con. Mẹ mở ra được chứ?”

Không biết vì mẹ quá đỗi ngạc nhiên hay là vì cảm động, bà nhìn tôi bằng ánh mắt tròn xoe giống như một đứa trẻ.

“Vâng, ừm, để con bật mí cho mẹ trước một chút nhé, là son môi đấy. Con không biết có đúng màu mẹ thích không nhưng con đã hỏi nhân viên cửa hàng rồi mua cho mẹ.”

“Mẹ rất vui vì con đã nhớ sinh nhật mẹ, cảm ơn con.”

Mẹ tôi cúi đầu, nhìn chăm chú vào món quà.

“Nhưng, thực ra vẫn còn một thứ nữa… Đây cũng là quà sinh nhật của mẹ nè.”

Tôi lấy ra từ trong cặp sách một chiếc túi bóng, đưa cho mẹ.

“Đây là một cuốn sách. Sau khi mẹ đọc xong, con muốn mẹ có thể cùng con trao đổi về cảm nhận khi đọc cuốn sách này. Mặc dù con cũng mới chỉ đọc được một nửa thôi. Nhân tiện thì con cũng muốn đưa cho bố cuốn sách này nên là con cũng mua cho cả bố nữa đấy.”

“Đây là sách viết về gì thế con?”

“Mẹ có biết Nietzsche không? Là một nhà triết học. Cuốn Zarathustra đã nói như thế là một tác phẩm, à không, phải nói là kiệt tác của Nietzsche.”

“Woa, triết học? Arisa, lâu không gặp con, bây giờ con còn đọc cả những cuốn sách có vẻ rất khó hiểu đấy nhỉ.”

“Mẹ à, không phải đâu. Triết học không hề khó. Bởi triết học là tri thức khiến ta bừng tỉnh giấc, giác ngộ những thứ mà đã biết từ trước rồi.”

Nghe thấy tôi nói vậy, mẹ nhìn tôi bằng ánh mắt hết sức kỳ lạ.

Chỉ còn một lúc nữa là bố tôi hạ cánh rồi.

Tôi vừa nhấm nháp cốc latte trà xanh có lẫn cả vị đắng và ngọt, vừa nghĩ về dáng hình dùng ngón trỏ cuộn tròn lọn tóc mái. Không biết đến khi có thể gặp lại Nietzsche, tôi sẽ nói với anh ấy những cảm tưởng như thế nào đây.

HẾT

[1] Nô lệ công ty là khái niệm ám chỉ tình trạng những người lao động bị biến thành nô lệ. Họ bị công ty thuần hóa, vứt bỏ ý chí và tính lương thiện của bản thân để làm việc.

[2] Rizap là công ty kinh doanh thực phẩm chức năng, thực phẩm hỗ trợ giảm cân của Nhật Bản.

[3] Chủ nghĩa hư vô (còn được gọi là tư tưởng đoạn diệt) là một học thuyết triết học cho thấy sự phủ định của một hay nhiều khía cạnh ý nghĩa nổi bật trong cuộc sống.

[4] Tại Nhật có một trò chơi mang tên Takahashi Meijin, nếu có thể dùng đầu ngón tay ấn vào màn hình 16 lần trong 1 giây thì quả dưa hấu sẽ vỡ.

[5] God dag trong tiếng Đan Mạch có nghĩa là ngày mới tốt lành.

[6] Một nhạc sĩ người Nhật nổi tiếng.

[7] Tạm biệt.

[8] Bước nhảy của lòng tin.

[9] Câu tục ngữ nổi tiếng thời Edo. Mang ý nghĩa là chỉ cần quyết tâm, suy nghĩ thật kỹ, đưa ra quyết định, chỉ cần còn hơi thở, chỉ cần còn ý thức để đứng dậy, mọi nguyện cầu sẽ trở thành sự thực.

[10] Nghĩa là con đường của Nene.

[11] Golgo 13 là một nhân vật hư cấu, được xem là James Bond của Nhật Bản.

[12] Tên một bộ phim hoạt hình rất nổi tiếng ở Nhật Bản.

[13] Đại học Kyoto.

[14] Bếp Mocos là một chương trình truyền hình của Nhật Bản, nam diễn viên tên Mokomichi Hayami trổ tài nấu ăn trên chương trình đó, khi đồng hồ hẹn giờ kêu hết giờ cũng là lúc phải ngừng nấu ăn, kể cả chưa hoàn thành món ăn.

[15] Là món ăn cho rất nhiều nguyên liệu vào một chiếc nồi trong bóng tối và ninh lên, ăn khi không biết là người nấu đã cho cái gì vào.

[16] Okuribi là một nghi lễ để tiễn biệt linh hồn và diễn ra vào ngày cuối cùng của lễ hội tại Kyoto. Những đám lửa lớn xếp thành hình chữ Hán sẽ được lần lượt đốt lên trên năm ngọn núi xung quanh Kyoto.

[17] Hẹn gặp lại.