Một Thế Giới Thiếu Vắng Tình Yêu

Tác giả: Miura Shion

Người dịch: Nguyễn Kim Hoàng

Phát hành: Huy Hoàng Books

Nhà xuất bản Phụ Nữ Việt Nam 2021

1.

Tiệm cơm Tây dương “Viên Phục Đình” tọa lạc trên một gò đất cao thuộc khu Hongo, quận Bunkyo, thủ đô Tokyo. Nó nằm nép mình trong một con hẻm nhỏ phố Hongo, vừa hay đối diện với Xích Môn[1] của trường Đại học Quốc gia T.

Vì đặc thù của vị trí địa lý nên đa phần khách đến thăm Viên Phục Đình đều là sinh viên hoặc nhân viên của Đại học T. Đương nhiên là cũng có nhiều người đến từ các công ty trong khu phố, mỗi khi đến giờ trưa, trong tiệm sẽ nhộn nhịp ra vào các thực khách từ đủ mọi lứa tuổi và đều đang đói bụng. Dẫu thế, nó cũng chỉ là một căn tiệm nhỏ với số lượng ghế và bàn chiếm gần hết không gian. Chẳng mấy chốc mà tiệm kín khách, con phố phía trước lại có một dãy người xếp hàng như rồng rắn lên mây.

Fujimaru Yota, một nhân viên sống trong tiệm đã nghĩ rằng, “Nếu chịu khó quảng cáo một chút thì cái hàng rồng rắn ấy dễ chừng sẽ thành vòi rồng cho xem.” Không chỉ nghĩ suông thôi, anh chàng còn đề xuất ý tưởng ấy với chủ tiệm Viên Phục Đình là Tsuburaya Shoichi hết lần này đến lần khác, nhưng ông chủ thì cứ mãi không chịu cắn câu.

“Chú mày bị dở hơi à! Làm việc đã chẳng ra gì còn đòi hăng máu kinh doanh. Có giỏi thì xắt hành tây nhanh tay lên đi.”

“Nhưng mà sư phụ à, chẳng phải bác lại vừa từ chối lời mời phỏng vấn của một tờ tạp chí tự do sao? Phí phạm quá đi mất. Chưa kể bây giờ khu Yanesen lại đang là điểm nóng phía đông của Đại học T nữa. Già trẻ lớn bé gì đều bị hút về bên đó hết, nghe bảo dòng người cứ ùn ùn kéo đến tấp nập lắm.”

“Làm gì có chuyện ùn ùn kéo đến.”

“Thôi, tóm lại là, mấy người đó khi đã rời khỏi phạm vi của Đại học T thì biết đâu sẽ kéo đến đây không chừng. Đó sẽ là thời cơ cho Viên Phục Đình tái thiết lại trước nguy cơ phá sản đó, sư phụ ơi!”

“Thằng ngu này! Làm gì có chuyện chúng ta sắp phá sản! Ông đây còn bận tối mắt tối mũi đến nỗi nhức hết cả eo đây, dẹp hết ba cái chuyện tái thiết gì đó đi!”

Ý của Fujimaru vốn là tái thiết tòa nhà theo nghĩa đen vật lý, nhưng Tsuburaya lại hiểu nhầm nó sang nghĩa kinh tế nên đã gạt phắt đề xuất đó của anh đi. Màn lệch pha trong suy nghĩ này thường xuyên diễn ra giữa hai người, nhưng chắc là do ai cũng cố làm việc theo ý mình nên mối quan hệ thầy trò này vẫn được tiếp diễn trơn tru trong khi chẳng bên nào chịu thừa nhận rằng giữa họ đang có vấn đề.

Cuộc đối thoại lần này của hai người vẫn trật khớp như vậy, Fujimaru nghiêng đầu với bộ dạng vẫn còn mù mờ, “Cũng phải ha. Cháu chỉ nghĩ mình nên tăng doanh thu để xây lại tiệm thôi mà.”

Viên Phục Đình đã cũ lắm rồi. Nó là một căn nhà hình hộp cao hai tầng, bức tường ngoài bị cây trường xuân phủ kín thật ra đã xuất hiện vết nứt. Fujimaru, vốn ngủ ở tầng trên của căn tiệm, đã từng tận mắt chứng kiến cảnh chiếc cốc thủy tinh mình vô tình làm rơi trên chiếu lăn đến góc phòng với một lực lớn đến nỗi không ai có thể nghĩ nó chỉ đơn giản bị rớt được. Nếu không phải vì hiện tượng tâm linh nào đó thì chắc chắn là do căn nhà đã bị nghiêng rồi.

“Đại loại là vì...” Tsuburaya nói “... đây là khu dân cư, nếu chúng ta kéo thêm khách đến thì hàng người bên ngoài sẽ gây cản trở đến hàng xóm xung quanh. Chỉ cần buôn bán sao cho đủ sống là được.”

Tsuburaya xếp tờ báo đang đọc lại, ra hiệu rằng cuộc nói chuyện đến đây là chấm dứt rồi đi vào nhà bếp. Fujimaru thở dài, lại một lần nữa bắt đầu dùng khăn lau chùi bàn ghế. Khách khứa buổi trưa cứ là ra vào nườm nượp, phải chờ lâu lắm anh mới có thể bắt đầu giờ nghỉ muộn của mình.

Viên Phục Đình sẽ bắt đầu mở cửa lại vào lúc năm giờ chiều nên anh chàng cũng không được thảnh thơi cho lắm. Quét dọn sơ qua cửa hàng, anh ăn vội vàng bữa cơm nhân viên do Tsuburaya nấu để còn mau chóng chuẩn bị cho ca tối nữa.

Fujimaru cẩn thận lau chùi tấm khăn trải bàn bằng nhựa sọc caro màu đỏ trắng. Anh phải lưu ý kiểm tra xem sàn nhà có rác không, ghế ngồi có chỗ nào bị dơ không, hoa cắm trong lọ trang trí ở mỗi bàn đã héo hay chưa.

Chủ tiệm Tsuburaya tuy có tính tình vừa ngoan cố lại vừa tùy tiện khiến anh phải bao phen đau đầu, nhưng tay nghề và thái độ đối với món ăn thì lại không chê vào đâu được, hơn nữa ông còn rất biết chăm chút cho vẻ ngoài của mình được sạch sẽ tươm tất. Như một lẽ tất nhiên, ông cũng đòi hỏi rất nghiêm từ nhân viên tiệm, tức Fujimaru đây, chỉ cần anh sẩy tay trong việc quét dọn thôi là một cơn lốc mắng mỏ “Chú mày là đồ ngu à!” sẽ ập đến ngay lập tức. Fujimaru cũng rất yêu cái tính ấy của Tsuburaya và cực kỳ thích thú với cuộc sống ở Viên Phục Đình nên anh luôn nghiêm chỉnh chấp hành mệnh lệnh của Tsuburaya, giữ cho căn tiệm được sạch bong sáng bóng hầu như không có một hạt bụi.

Chỉ có điều, cổ nhân từng có câu: Anh hùng ắt khó qua ải mỹ nhân.

Fujimaru ngắm nghía bó cúc họa mi được trang trí trên bàn. Hoa trong tiệm cứ ba ngày một lần sẽ được bà chủ tiệm hoa trên phố Hongo giao tới. Nói trắng ra thì bà ấy là bạn gái của Tsuburaya. Tsuburaya hẹn hò với người kém mình những mười tuổi, giờ còn đang sống chung với nhau như vợ chồng ở tầng trên của cửa hàng hoa. Tsuburaya đã tầm bảy chục rồi, thế nên bà chủ hàng hoa cũng phải ngấp nghé thượng thọ. “Cô Hana ơi”, Fujimaru được Tsuburaya dạy phải gọi bà như thế, chứ tên thật thì anh chịu. Fujimaru còn trộm nghĩ, cái danh “cô Hana ở hàng hoa”[2] nghe đúng là vần thật.

Cô Hana góa chồng, một mình gồng gánh tiệm hoa, là một người phụ nữ tháo vát gợi cho người ta cảm giác về một người mẹ đảm đang. Nghe bảo con trai bà đã lớn rồi, giờ đang sống ở Osaka. Tsuburaya thì ngược lại, ông là người chủ đời thứ hai của Viên Phục Đình, từ thời trẻ đã mải miết đâm đầu vào việc nấu nướng. Không biết nguyên nhân khiến cho vợ con ông rời đi từ sớm là vì ông quá sức thờ ơ hay là do thói ngạo mạn gây họa.

“Không khí cửa tiệm ngày xưa đúng là sôi nổi hơn ha.” Đó là lời xác nhận thốt ra từ một vị khách quen. “Đến nỗi hồi đó ở mỗi bàn còn chuẩn bị sẵn thuốc bao tử cho khách nào tiêu hóa kém đấy nhỉ.”

“Phải rồi, phải rồi. Không biết có phải vì ảnh hưởng của tình cảnh ấy hay không mà cà ri đĩa nào cũng là loại cay nhất.”

Một vị khách quen thứ hai gật gù đáp.

Fujimaru trộm nghĩ, làm gì có chuyện đó, nhưng tóm lại là, vì phải ly hôn sau một vụ lằng nhằng khá rắc rối nên gần bốn chục năm sau, Tsuburaya vẫn lắc lư ca hát với cuộc sống độc thân của mình. Trong quãng thời gian ấy, đã có không biết bao nhiêu cô gái phải khóc hết nước mắt vì ông. Đó là chuyện anh nghe được từ đương sự. Sau khi thu thập hết bằng chứng từ mấy vị khách quen, anh đã rút ra được, “Cậu Sho vào ngày nghỉ ấy, chỉ toàn ra khu pachinko chơi thôi.”

Nhưng sau khi cặp với cô Hana, Tsuburaya ngay lập tức bỏ pachinko rồi chuyển vào sống ở tầng hai của tiệm hoa cách Viên Phục Đình năm phút đi bộ. Chắc do bác ấy đã nhìn ra nguy cơ phá sản của Viên Phục Đình rồi đây, Fujimaru đầy hoài nghi. Anh muốn ông nhận lời phỏng vấn của mấy tờ tạp chí tự do hay báo nào cũng được, rồi sau đó nhanh chóng xây dựng lại cửa tiệm. Thế mà bất chấp, Tsuburaya vẫn chỉ biết dính như sam với cô Hana, hết trang trí hoa cỏ trong căn tiệm đơn điệu rồi lại đến chuyện kéo nhau đi Hakone tắm suối nước nóng vào mỗi ngày nghỉ nữa chứ.

Nhờ Tsuburaya chuyển đến sống ở hàng hoa mà tầng trên của Viên Phục Đình mới trống chỗ. Fujimaru có thể vào làm ở Viên Phục Đình cũng là nhờ ơn phước đấy. Chuyện này tóm lại là như sau.

Fujimaru vốn xuất thân từ khu Tachikawa của Tokyo. Sau khi tốt nghiệp cấp ba, anh vào học tại trường trung cấp ẩm thực ở Ochanomizu. Anh hoàn toàn không muốn học lên đại học nhưng lại thích và giỏi nấu ăn từ bé nên mới nghĩ đơn giản là, “Thế thì lấy một cái bằng nấu ăn rồi làm đầu bếp thôi.”

Bố mẹ anh làm nhân viên văn phòng, cả hai đều vô cùng tán thành con đường sự nghiệp mà con mình đã chọn, “Ừ nhỉ, học lấy một cái nghề nghe hợp lý hơn đấy con”, “Nghề bếp bây giờ phổ biến lắm, chỉ cần một con dao thì đến đâu trên thế giới này mày cũng sống được con ạ.” Đứa em trai nhỏ hơn anh bốn tuổi đang ở độ dậy thì, miệng lúc nào cũng im thin thít như ông Địa Tạng thế mà cũng phải mở mồm lẩm bẩm, “Cơm anh hai làm ăn ngon lắm”, nghe như cũng ra điều ủng hộ anh đấy.

Thế là Fujimaru bừng bừng khí thế bước vào trường nghề. Cứ hễ đến tiết môn Dinh dưỡng là anh sẽ chăm chỉ chép bài, mặc dù thi thoảng cũng có trường hợp hồn vía anh vân du đến cõi nào đó vì tiết học quá sức buồn ngủ. Về phần thực hành thì anh cứ như cá gặp nước vậy: cắt tỉa rau củ quả thành thục, thái cá cũng đẹp mắt. Để có thể tiếp tục mài giũa những kỹ năng phức tạp hơn của nghề bếp thì ngoài việc học trên giảng đường, anh còn được trường giới thiệu vào làm thêm ở một tiệm ăn nữa. Anh vừa rửa bát cho một nhà hàng Nhật vừa học phương pháp nấu nước dùng dashi, vừa tiếp khách ở nhà hàng Ý vừa học cách ghi nhớ các hương vị đặc trưng của từng trái cà chua.

Những khi được phát tiền lương, anh sẽ thử lui tới các nhà hàng mà mình cảm thấy tò mò. Đối với một người sinh ra ở Tachikawa như Fujimaru mà nói, khu vực xung quanh Ochanomizu hoàn toàn xa lạ, thế là với khứu giác cực kỳ nhạy bén với mùi “ăn”, anh đã tự khám phá ra không biết bao nhiêu là hàng quán khiến mình phải thốt lên “Chính là đây!” trong khu.

Trong số đó, tiệm ăn đã bắt giữ cả cái lưỡi và con tim của Fujimaru chính là Viên Phục Đình ở Hongo này.

Mặc dù đã lỡ mang danh là “tiệm cơm Tây”, nhưng thực đơn của Viên Phục Đình lại hỗn tạp cực kỳ. Ngoài những món tủ của tiệm như hamburger, bít tết, cơm cà ri, cơm trứng cuộn, cơm gà chiên xù, mì Ý sốt cà chua thì tại sao thực đơn còn có thêm cả mì ramen với rau xào bát bửu chứ? Cơm phần cá kho cũng rất nổi tiếng thì đã đành, vào mùa thu thực đơn lại được bổ sung cả cơm phần cá thu đao nữa. Có thể nói tiệm được mọi người xếp loại vào “nhà ăn của xóm” với phong cách nửa Tây nửa Nhật. Cũng có thể là vì muốn thể theo nguyện vọng của các thực khách mà nhà hàng mới làm thêm những món chả ai hiểu nổi lý do thế này.

Từ nấu ăn cho đến tiếp khách, tất cả đều do một mình ông chủ tiệm với cá tính cứng đầu và thân hình gầy guộc đảm đương, cứ vào giờ trưa thì những vị khách quen sẽ biết ý mà tự đi châm nước hoặc phát khăn lạnh cho những ai mới đến lần đầu. Sàn nhà màu hổ phách lúc nào cũng được chà sạch bong ánh lên vầng sáng mềm mại dưới khung cửa sổ bằng gỗ hướng ra mặt đường. Quả chuông bằng đồng treo trên cửa ra vào sẽ kêu lên một tiếng đục ngầu báo tin mỗi khi có khách vào tiệm.

Khác hẳn với bầu không khí sinh long hoạt hổ vào buổi trưa, tối muộn là khoảng thời gian để các cặp vợ chồng luống tuổi trong xóm tụ tập lại chia sẻ thức ăn với nhau. Đôi khi sẽ có vài gia đình ăn mặc long trọng đến, cười đùa nói chuyện trông rất ư là vui vẻ. Cũng có những người đến dùng bữa tối một mình với một ly bia trên tay và một quyển sách mà họ sẽ lẳng lặng đọc.

Tất cả đều là những bầu không khí hết sức tốt đẹp. Bao nhiêu lần ghé chân đến Viên Phục Đình, Fujimaru đều muốn làm việc ở tiệm. Trên hết là đồ ăn ở đây vô cùng tuyệt vời. Không có gì cầu kỳ nhưng vẫn cho người ta biết bản thân chúng đã được làm ra với rất nhiều sự trân trọng. Đó chính là hương vị thấm đẫm sự quan tâm dành cho người khác mà ta có thể ăn mỗi ngày không biết ngán. Nói tóm lại là trái với diện mạo tồi tàn của căn tiệm và vẻ mặt khó ưa của ông chủ thì thức ăn ở đây ngon hơn những gì anh tưởng tượng và kỳ vọng. Hơn nữa, giá cả còn phải chăng. Nếu nói, đấy là một nhà hàng danh tiếng mà bạn có thể cảm nhận được khí khái và thực lực của người bếp trưởng cũng không ngoa.

Bỗng chốc hóa thân thành một nhà phê bình ẩm thực bị cảm động đến tận tâm can, Fujimaru đã vớ lấy tờ sơ yếu lý lịch ngay khi vừa tốt nghiệp trường trung cấp rồi đi đến Viên Phục Đình. Đó là lần đầu tiên anh được biết tên của chủ tiệm là Tsuburaya Shoichi, nhưng lúc bấy giờ ông chủ họ Tsuburaya ấy đã lạnh nhạt nói với anh rằng, “Ở đây chúng tôi không tuyển người.” Dù có hạ mình cách mấy thì ông cũng chỉ thô lỗ phẩy tay xùy xùy đuổi anh đi, tờ báo ông đang đọc như bức tường sừng sững chắn mặt anh.

Sau khi pha tiếp thị bản thân kết thúc trong thất bại, Fujimaru đành buồn thiu bước ra khỏi tiệm. Anh đã toàn tâm toàn ý hi vọng sẽ được vào làm việc tại Viên Phục Đình nên bây giờ thật sự không biết phải làm sao, cũng đâu thể để mình vô công rỗi nghề được. Sau khi tốt nghiệp trường trung cấp, anh vào học nghề hai năm tại một nhà hàng Ý ở khu Akasaka nhờ vào giấy giới thiệu từ giảng viên.

Thế nhưng anh vẫn chưa hết duyên với Viên Phục Đình, vào một ngày đông nọ, Fujimaru lại một lần nữa cầm sơ yếu lý lịch đến.

“À, được thôi.”

Tsuburaya nói. “Thế khi nào cậu bắt đầu được?”

Tờ sơ yếu lý lịch mà anh tỉ mẩn viết chẳng được ông ngó lấy một cái. Trước diễn biến quá bất ngờ và đột ngột này, Fujimaru chỉ kịp nghệch ra đáp, “Hả ơ?” Hơn nữa, Tsuburaya lại còn tỏ ra thân thiết và bảo anh chuyển lên tầng trên ở nữa chứ.

Fujimaru có thuê căn hộ rách nát dành cho một người ở tại quận Nakano nhân dịp trúng tuyển, nhưng lương của một đầu bếp trẻ cũng không khá khẩm gì. Vả lại, làm nhà hàng thường phải ở lại sau giờ đóng cửa để lau dọn cửa tiệm, sáng còn phải đến sớm để sửa soạn nên anh khó lòng mà đi từ Tachikawa đến đây. Vừa lúc anh đang nghĩ phải chi đỡ được tiền thuê nhà thì tốt quá.

Thế là sau đó mọi chuyện cứ như thuyền đã ra khơi. Một tháng sau khi Fujimaru gửi đơn xin nghỉ việc ở nhà hàng Ý, rốt cục anh cũng đã đạt được mong muốn trở thành nhân viên của tiệm Viên Phục Đình.

Từ đó đến nay đã được nửa năm. Dưới sự chỉ dạy nghiêm khắc của Tsuburaya, Fujimaru trải qua những tháng ngày đầy mãn nguyện, cố gắng đạt tới hương vị của Viên Phục Đình.

Nhờ vào thông tin được các vị khách quen tiết lộ và phán đoán từ hành động và lời nói của Tsuburaya thì dường như thời điểm Fujimaru đến xin việc lần thứ hai chính là lúc Tsuburaya đang muốn sống chung với cô Hana. Thế nhưng Viên Phục Đình lại là một tiệm ăn liền nhà ở không có cửa sập. Dù có nghiêng theo biên độ vật lý bao nhiêu đi nữa thì cứ để căn tiệm vườn không nhà trống thế này vào buổi tối sẽ rất nguy hiểm, lỡ có ai vào thì sao.

Thế nên Tsuburaya mới có thể dễ dàng tháo dỡ phương châm “tuyển người là một việc phiền phức” của mình để nhận Fujimaru vào làm một cách vô tư lự như thế. Thay vì nói ông muốn tuyển anh vào với tư cách một đầu bếp thì chi bằng huỵch toẹt ra là bởi ông muốn tuyển anh làm người trông nhà. Nhân tiện thì, Tsuburaya cũng đã quên béng lần đầu đến khẩn khoản xin việc của Fujimaru.

Việc ông không cần kiểm nghiệm tay nghề đầu bếp của mình mà chỉ hời hợt nói “À, được thôi” đã khiến anh thấy quái lạ lắm rồi. Fujimaru không khỏi tức giận. Bác ấy xem người ta không khác gì khúc gỗ cả. Nhưng anh cũng thầm nghĩ rằng, tính cách đó thật quá hợp với một người chủ. Tsuburaya là người tùy tiện vô cùng. Giả như Fujimaru có hoàn toàn không biết nấu ăn đi nữa thì ông cũng chỉ nghĩ đơn giản, cái tiệm này trước giờ vốn có mỗi mình mình đứng bếp nên chắc sẽ không sai sót gì đâu. Anh rất thất vọng khi biết bản thân không được đếm xỉa tới, nhưng trong lòng lại vô cùng ngưỡng mộ phong cách rất ngầu, ra dáng ông chủ của ông.

Để có thể mau chóng được thừa nhận, anh luôn bám theo Tsuburaya mỗi khi ông vào bếp để quan sát thủ pháp của ông. Cách ông khuấy nồi sốt đặc sệt và cả cách ông thêm lửa vào món thịt hamburger đều thấm đẫm nét bí truyền uyên thâm. Anh muốn học trộm hết tất cả thủ pháp ấy, cho dù lúc nào cũng bị Tsuburaya giận dữ quát rằng, “Chú mày làm ma ám ta đấy à? Suốt ngày cứ đứng chình ình ra đó xúi quẩy lắm!”

Tầng trên của Viên Phục Đình nơi Fujimaru đang sống được ghép từ sáu chiếu và bốn chiếu rưỡi theo chiều dọc[3], có hẳn một căn bếp nhỏ, một buồng tắm và nhà vệ sinh. Gian sáu chiếu hướng về phía lối đi nhỏ hẹp, được anh trải nệm làm thành buồng ngủ, gian bốn chiếu rưỡi không có cửa sổ thì được anh bài trí một chiếc bàn tròn lùn, là nơi dùng để ăn uống và xem tivi. Tuy nhiên, bữa trưa và bữa tối của anh đều là phần ăn cho nhân viên ở dưới tiệm, thành ra Fujimaru chỉ tự nấu cho mình một bữa đơn giản vào mỗi sáng và ngày nghỉ thôi.

Bữa ăn nhân viên có khi là do Tsuburaya làm, có khi lại do Fujimaru đảm nhiệm. Có những hôm anh phải chén sạch nồi cà ri hay ragu còn thừa. Ăn đồ do Tsuburaya làm hay tự mình nấu đều là một cách rèn luyện nên Fujimaru cực kỳ nghiêm túc với chuyện này.

Lúc rán món thịt nguội bọc bột chiên xù hay lúc canh nồi luộc mì Ý cũng vậy, hết sức hiển nhiên, Fujimaru luôn cảm thấy mình vẫn chưa đủ thực lực. “Làm sao mới có thể rán thịt vừa mọng nước lại vừa giòn tan như sư phụ đây?”, “Hình như bác ấy không biết khái niệm al dente[4] trong món mì Ý. Vậy mà sợi mì luộc ra vẫn không quá nở cũng không quá cứng, làm sao để tái hiện lại phương thức luộc mì hay ho ấy đây nhỉ...”, cứ như thế, anh phải lặp đi lặp lại những pha thử nghiệm đầy gian nan và khổ cực.

Không biết có phải là thành ý của anh đã được công nhận hay không mà dạo này Fujimaru không chỉ được giao mỗi việc xắt rau thôi, anh còn được cho phép phụ phần nấu sốt và canh lửa cho món cá kho nữa. Mặc dù anh vẫn bị Tsuburaya mắng té tát, “Sai rồi! Cậu là đồ ngu à!” nhưng Fujimaru tuyệt không sờn lòng.

Bởi lẽ anh rất thích nấu ăn. Chỉ cần đứng trước các loại nguyên liệu, anh sẽ háo hức tưởng tượng ra hương vị mình sẽ có nếu kết hợp thứ này với thứ kia. Anh vui sướng khi được nhìn thấy vẻ mặt tươi cười của từng vị khách khi nếm thử món ăn của Tsuburaya. Chỉ cần nghĩ đến phần việc tiếp khách và chuẩn bị cho những món ăn ấy là anh đã cảm thấy mình cũng cống hiến được chút gì đó rồi.

Mỗi khi cần mẫn thái rau, Fujimaru thi thoảng sẽ rơi vào cảm giác rất kỳ lạ. Gân của từng lá bắp cải đan xen hỗn loạn vào nhau cứ như một mê cung. Màu trắng gần như trong suốt của mặt cắt lát củ cải trắng dường như đang ẩn hiện bí mật nào đó được vẽ bên trong. Quả cà tím lúc nào cũng rỉ nước và hút dầu cho người ta cảm giác nó như một miếng bọt biển vẽ nên những đường viền hình tròn mà mắt thường không thể nhìn thấy được.

Mỗi khi đưa rau củ đã được xắt ra trước ánh sáng, chúng sẽ trở nên trong suốt và cho anh thấy những thứ hết sức diệu kỳ. Lát nào lát nấy trông cũng tinh tế và đẹp tuyệt, tựa như chúng được phỏng theo một bản thiết kế nào đó. Không chỉ có mỗi rau củ thôi đâu, ngay cả cách sắp xếp nội tạng bên trong một con cá, hình dạng xương cốt, nhãn cầu và xúc cảm từ vảy của chúng cũng tuyệt vời như vậy.

Những lúc như thế, Fujimaru lại cảm nhận được rằng mình đang ăn những vật còn sống. Rằng, mọi người đang sống nhờ vào việc ăn những thức rau củ quả, cá và động vật có kết cấu và hình thể tuyệt đẹp này. Cảm giác cũng rùng rợn phết.

Fujimaru không giỏi văn chương cho lắm, nhưng nói tóm gọn lại, anh chàng yêu thích công việc nấu ăn chính vì nó là hành vi kết nối giữa sự sống và cái chết.

***

Thế là sau khi nhận một người trong đầu chỉ có nấu nướng như sư phụ Tsuburaya làm thầy, Fujimaru đã hoàn toàn hóa thân thành một thằng khờ chỉ biết có đồ ăn, ngày nghỉ nếu không ra ngoài la cà ăn vặt thì cũng ngồi lỳ trong phòng chú tâm thực hành. Về phương diện xã giao anh hoàn toàn chẳng biết gì cả, khoản này thì lại hệt như Tsuburaya không khác tí nào.

“Cậu Fujimaru thi thoảng cũng nên hẹn hò đi chứ. Đã có bạn gái chưa?”

Đến mức mà bà thím tiệm giặt ủi bên cạnh cũng phải lo lắng thay cho anh. Còn đối với Fujimaru mà nói, anh hết sức hài lòng với tình trạng hiện tại của mình, vì một khi đã chuyên tâm vào công việc rồi thì làm gì có nổi hứng thú với ai nữa chứ.

Bác khách quen của tiệm thì lại bảo:

“Cái tiệm này danh nghe chả xứng với thực gì cả. Cái danh sư phụ này rốt cục cũng quen được cô Hana rồi chứ ha. Ông này nhìn vậy thôi chứ chả đào hoa gì đâu. Này không cần nói mọi người đều tự hiểu nha.”

“Ồn ào quá.”

Tsuburaya ló mặt ra từ phòng bếp. “Ăn nhanh nhanh, về lẹ lẹ giùm.”

Giờ phục vụ buổi tối vắng khách hơn, vậy mà ông cũng giục khách ăn vội ăn vàng. Fujimaru đang đảm nhiệm việc tiếp khách trong tiệm, liền nghe theo yêu cầu của ông bác mà đem thêm một cốc rượu trắng đến bàn. Bác ta vừa nhấm nháp món cá sòng chiên giòn, vừa khoái chí chậm rì rì thưởng rượu.

Trông thấy bộ dạng ấy của ông bác, Fujimaru liền ghé hỏi.

“Ban nãy bác nói danh nghe chả xứng với thực... là có ý gì vậy ạ?”

“Tiệm tên Mãn Phúc Đình mà lại chả ai có nổi gia đình hạnh phúc cả. Cậu Fujimaru cũng vậy, còn trẻ mà chẳng chịu chơi.”

Mãn Phúc Đình là gì? Chẳng biết có phải bác ta đã nhìn thấy dấu hỏi to đùng nổi lên trên đầu Fujimaru hay không mà lại đáp:

“Thì ý là có duyên với phụ nữ đó, cậu này.”

“À à.”

Fujimaru gật đầu. Quả thật anh không thể nhớ nổi mình đã có duyên với phái nữ bao giờ chưa, với cả tình trạng bây giờ của sư phụ cũng trông không có vẻ gì là đào hoa cả. Mỗi lần nghe cô Hana nói chuyện là ông lại cười hềnh hệch. Mặc dù lúc đó trông ông có vẻ thật sự rất vui.

Tsuburaya lại một lần nữa thò đầu ra khỏi bếp để bóc mẽ bác ta.

“Ê, uống hai ly rượu là đủ rồi nha. Coi chừng tôi mách bà xã ông đó.”

“Với cả, tiệm tôi tên là ‘Viên Phục Đình’. Có nghĩa là ‘thu phục thật nhiều viên bạc’, hay nói cách khác là ăn nên làm ra.”

“Ơ, hóa ra là vậy ạ?”

Lần đầu tiên nghe được ý nghĩa tên của cửa tiệm khiến Fujimaru bất ngờ thốt lên. “Sao mà nghe tham lam thế...”

“Khiếu đặt tên của bố ta có hơi dính với cái tính kẹt xỉ của ông ấy.”

Tsuburaya, người thừa kế đời thứ hai của Viên Phục Đình nói, đoạn ông quay ngoắt trở lại vào bếp.

“Cho hỏi.”

Chợt, một giọng nói từ góc nào đó của tiệm cất lên.

“Vâng, tới ngay đây ạ.”

Fujimaru rời khỏi bàn của bác khách quen. Gọi Fujimaru lại là một nhóm khách năm người. Họ ngồi ở ba cái bàn dành cho hai người ghép lại với nhau, bữa ăn thì đã dùng xong. Anh cứ nghĩ họ gọi tính tiền, ai dè cuộc trò chuyện của họ vẫn còn rôm rả lắm, họ gọi anh đến để kêu thêm bia.

Sau khi ghi chú vào sổ, anh đến vòi rót bia vào cốc. Được lắm, bọt bia nổi lên rất đẹp. Fujimaru đặt năm cốc bia lên khay rồi cẩn thận bưng chúng ra bàn. Một cô gái trẻ cất lời, “Cảm ơn anh”, rồi bắt đầu chuyền cốc vào tay mỗi người.

Năm người này cũng rất hay đến Viên Phục Đình. Nhưng về mối quan hệ hay nghề nghiệp của họ thì anh lại chẳng biết tí gì cả.

Nhóm năm người họ gồm ba nam hai nữ. Trong số những người nam thì có một người nom đã quá bốn mươi. Lúc nào anh ta cũng mặc âu phục đen, thế nhưng lại không đeo cà vạt. Chẳng biết anh ta đang trên đường về từ lễ tang nào đó hay là một sát thủ đang giờ tan tầm nhỉ? Anh ta tới lui im ắng khiến người ta hơi có cảm giác đây rõ là một nhân vật u ám.

Bốn người còn lại nom chỉ tầm hai mấy ba mấy tuổi. Bọn họ ăn mặc khá thoải mái, quần jeans áo thun, chân thì mang dép lê hay dép của hãng Birkenstock. Mà bọn họ nhìn cũng chẳng giống một nhóm người chuyện trò rôm rả sau một chuyến đi biển. Đang là giữa hè mà chẳng thấy ai rám nắng cả. Huống hồ gì cả bốn người họ đều không một ai nhuộm tóc, quả là chuyện hiếm thời nay mà. Nói gì đi nữa thì nom bọn họ cũng giống một nhóm người chăm chỉ và nghiêm túc.

Lúc Fujimaru bắt đầu để ý đến nhóm này sau nhiều lần đến tiệm thì ban đầu anh cứ nghĩ họ chắc là giảng viên và sinh viên từ trường Đại học T. Song, bây giờ đang là giữa kỳ nghỉ hè. Nhờ đó khung cảnh hỗn loạn của buổi trưa cũng bớt được phần nào, dạo này anh cũng hiếm khi bắt gặp bóng dáng sinh viên trường họ lắm.

Vậy mà mấy người kia cứ thi thoảng lại ghé tiệm vào giữa kỳ nghỉ thế này. Có khi đến đủ cả năm người, có khi sẽ đổi thành nhóm hai hay ba người gì đó, cũng lắm lúc chỉ có một người đến. Anh trộm nghĩ, dám chừng họ là nhân viên của công ty nào gần đây lắm, nhưng có vẻ chẳng ai giống người làm công cả. Năm người họ thường xuyên bàn luận sôi nổi về một chủ đề mà Fujimaru chả hiểu tí gì, chỉ thấy ai cũng hớn hở ra mặt.

Tuy Fujimaru chưa bao giờ làm nhân viên văn phòng, nhưng anh đoán rằng khi nói về mấy chủ đề liên quan đến thành tích công tác hay khách hàng thì nhất định, bọn họ không thể nào vui vẻ đến thế được. Phần lớn chủ đề trò chuyện của bọn họ nghe cũng không giống thành tích trong công ty hay là chuyện về khách hàng. Song, Fujimaru lại băn khoăn không biết có nên hỏi thẳng bọn họ hay không. Anh nghe hiểu được mấy từ mà họ đang nói đấy, cũng chắc chắn rằng đó là tiếng Nhật nữa, nhưng vào óc anh thì chúng lại chẳng có nghĩa gì hết.

Lúc anh đem bia đến, bọn họ lại tiếp tục bàn luận với nhau mấy câu như:

“Dòng chảy của auxin[5]...”

hay là,

“MYB[6] nó...”

Ô ký sinh là gì á? Fujimaru khó hiểu, Oxygen Destroyer[7] thì anh còn biết.

Hôm trước, Fujimaru hiếm hoi lắm mới dành ngày nghỉ của mình đến rạp để xem bộ phim mới về Godzilla. Sau đó vì cao hứng nên anh đã lôi điện thoại ra xem cho hết loạt phim đời đầu của Godzilla qua mấy trang web phim trên mạng. Dù màn hình chỉ bé xíu thôi nhưng anh vẫn thấy xúc động sâu sắc. Anh còn phấn khích mà đi hỏi Tsuburaya, “Có khi nào sư phụ là họ hàng của đạo diễn Tsuburaya không?”, song khi nhận được câu trả lời rằng, “Ta chả phải thân thích gì với ông ấy, tiếc thật” thì anh đã không khỏi thất vọng đôi chút.

Thôi, nói tóm lại là thân thế của năm người kia vẫn vô cùng bí ẩn. Bọn họ thường ra về vào khoảng chín rưỡi. Bác khách quen ngồi lỳ đến tận mười giờ, len lén né khỏi tầm mắt của Tsuburaya để nốc vào bụng ly rượu vang trắng thứ ba, nom còn có vẻ cao hứng lắm.

Sau giờ đóng cửa, anh và Tsuburaya cùng nhau dọn dẹp suốt một tiếng đồng để còn chuẩn bị mở cửa vào hôm sau. Xong xuôi, Tsuburaya trở về cửa hàng hoa của cô Hana, còn Fujimaru thì leo lên cầu thang cạnh nhà bếp để lên tầng.

Vì đang là mùa hè nên cửa sổ gian phòng sáu chiếu để mở toang. Anh mở luôn tấm cửa lưới rồi thò mặt ra ngoài, ngay lập tức Fujimaru thấy, dưới mắt mình là những đóa hoa trắng muốt mọc ra từ cây thục quỳ trồng trước thềm cửa nhà đối diện. Anh còn nghe được tiếng xe chạy từ đường Hongo vọng lại đây.

Fujimaru đi tắm rồi lấy trà lúa mạch đã pha sẵn để trong tủ lạnh ra uống. Hôm nay cũng là một ngày làm việc vất vả. Anh trải đệm trong gian phòng sáu chiếu rồi ngả lưng xuống, chiếc khăn tắm vẫn còn quấn quanh bụng.

Chợt nhớ ra còn phải đặt báo thức, anh vớ lấy chiếc điện thoại. Không có bất kỳ thông báo LINE[8] hay email mới nào từ bạn bè cả. Anh chợt nghĩ, cuộc sống của mình có đang nhàm chán quá không nhỉ, nhưng cơn buồn ngủ đã vội ập tới.

Anh kéo dây công tắc dài lòng thòng của chiếc đèn trên trần nhà, căn phòng lập tức tối đen. Anh luôn luôn đặt báo thức điện thoại vào lúc bảy giờ. Lũ ve kêu ran như đang phản đối sự oi ả của mùa hè. Đây chắc là bọn ve sầu đã lột xác bên trong khuôn viên của Đại học T vốn lắm cây nhiều cối đây mà. “Nhắc mới nhớ, ô ký sinh là gì ấy nhỉ?”, đó là dòng suy nghĩ cuối cùng của Fujimaru vào tối hôm ấy.

Mấy ngày sau, đúng lúc anh đang nghĩ sao Tsuburaya lại có vẻ háo hức khác với mọi khi vậy, thì ông đã mua lấy một chiếc xe đạp mới coóng từ cửa hàng xe đạp gần đó. Lại còn tự mình cưỡi lên nó, có vẻ yêu thích vô cùng.

Fujimaru hết sức ngỡ ngàng khi nhìn thấy chiếc xe đạp màu xanh da trời dựng ngay trước cửa Viên Phục Đình. Phía sau xe trang bị một cái thùng khá cao màu xanh đậm. Trông khá giống với chiếc xe máy giao hàng của tiệm ramen. Nhưng vấn đề nằm ở chỗ đây là xe đạp chứ không phải xe máy.

“Ơ, tiệm nhà mình chuẩn bị mở dịch vụ giao hàng ạ?”

Fujimaru hỏi Tsuburaya. “Khu này có nhiều đường dốc lắm, cháu nghĩ đạp xe sẽ rất cực.”

“Vậy chứ chú mày có bằng lái không?”

Tsuburaya nói, ông bác chủ tiệm xe đạp đang đứng bên cạnh cũng tủm tỉm mà gật đầu.

“Hả?! Cháu là người đi giao hàng sao?!”

“Chú mày bị ngu à, không phải chú mày thì còn ai vào đây! Hông của ta nhức rần rần đây này. Còn bắt ta phải đi giao hàng nữa thì khác gì giết người chứ hả?”

Vậy thì cũng phải bàn trước với cháu một tiếng chứ, Fujimaru thầm nghĩ, nhưng dù có nói với Tsuburaya cũng vô ích thôi, nên anh đành chịu thua, “Thôi, vậy cũng được.” Tính tình Tsuburaya vốn đã tùy tiện thì không nói làm gì, nhưng kể đến sự vô tư lự thì Fujimaru cũng không thua ai.

Theo lời Tsuburaya thì vào cái thời bố ông còn làm chủ Viên Phục Đình thì cả nhà ai cũng phải xông vào phụ quán, nhờ đủ người nên còn thêm cả dịch vụ giao hàng nữa. Phụ trách việc ấy chính là cậu con trai sẽ kế nghiệp ông sau này, tức là Tsuburaya. Những món ăn theo kiểu Tây Âu khi được giao đến vẫn còn nóng hôi hổi đã từng vang bóng một thời với các cư dân trong khu và công nhân viên chức trường T. Với lại, nghe đồn lúc bấy giờ Tsuburaya dùng xe máy để đi giao hàng. Đúng là tính nhà quan, chỉ thích làm theo ý mình. Fujimaru có chút hậm hực.

Tsuburaya trả tiền xe đạp rồi nhanh chóng bắt tay vào việc viết giấy quảng cáo.

“Giờ hàng rau quả với cửa hàng tiện lợi nhiều lắm, không biết nhu cầu của mọi người là bao nhiêu nữa. Mà thôi, có được sức lao động trẻ như cậu thì chuyện làm ăn của tiệm sẽ nhanh phất ấy mà.”

Ông vừa nói vừa lấy bút lông ghi chữ thật to trên giấy: “Nhận giao hàng qua điện thoại (chỉ giới hạn buổi tối)”. Đoạn, ông đưa cho Fujimaru để anh ghim tờ giấy lên bức tường đằng sau quầy tính tiền.

Hiệu quả đã xuất hiện ngay trong ngày.

Vào tầm trưa, người đàn ông vận âu phục đen với vẻ u ám trong nhóm năm người nọ đến tiệm một mình rồi uể oải gọi một phần cơm cà ri. Trông anh ta cao gầy thế thôi chứ cơm lại đòi phải xới nhiều. Anh ta chén sạch sành sanh đĩa cơm không sót một hạt rồi thong thả nhâm nhi tách cà phê sau bữa ăn như một vị quý tộc Anh quốc đang thưởng thức ly hồng trà của mình vậy.

Vừa bận bịu tiếp khách và làm đồ ăn, Fujimaru vừa dành thời gian để quan sát anh ta. Chỉ còn ít phút nữa là hết giờ nghỉ trưa nên không khí trong tiệm cũng dần trở nên căng thẳng, ấy thế mà xung quanh người đàn ông lại lãng đãng nét yên tĩnh, cứ như anh ta chỉ là một cái cây.

Chậc, tuy rằng không có cái cây nào lại ngốn cả đĩa cơm cà ri to như thế. Nhác thấy có khách mới đang đứng chờ trước cửa tiệm, Fujimaru thờ ơ đi đến bàn của người đàn ông, dọn đi chiếc đĩa đã ăn xong. Lúc bấy giờ, người này mới sực phát hiện bên trong tiệm đã đông nghịt. Anh ta há hốc mồm như vừa tỉnh khỏi giấc mộng, vội vã uống hết tách cà phê rồi đứng dậy.

Fujimaru đem chén đĩa đặt lên quầy trong bếp rồi đi ra chỗ thanh toán để tính tiền cho người đàn ông.

Người đàn ông đứng trước quầy tính tiền thấp hơn Fujimaru một chút. Mái tóc được chải sao cho chỉ che cái trán một ít, trên mặt thì đeo cặp kính gọng mảnh. Tất cả vẽ nên hình tượng về một con người “nghiêm túc”. Thế nhưng ấn tượng ấy lại không ăn khớp với bộ âu phục đen trông như đồng phục của những tay sát thủ, không hợp với móng tay được cắt ngắn và mùi bùn đất lúc nào cũng vương trên người anh ta.

Không lý nào, biết đâu hắn vừa mới chôn xác ai đó sau khi vừa xử lý người ta xong thì sao, Fujimaru lẳng lặng quan sát kỹ người đang đứng trước mặt. Người đàn ông thì vẫn chẳng tỏ vẻ gì, chỉ móc từ túi áo của bộ âu phục mỏng mùa hè ra tờ 1.000 yên mới tinh. Tờ tiền chỉ có vài nếp nhăn. Mặc dù điều này thể hiện rằng anh ta là người khá kỹ tính nhưng sao không dùng ví tiền nhỉ? Lúc Fujimaru trả lại tiền thừa, người đàn ông nhận lấy rồi bảo:

“Tiệm mình cũng có giao hàng tận nơi à?”

Tuy rằng đã ghé tiệm không biết bao nhiêu lần, nhưng đây là lần đầu tiên anh ta bắt chuyện với Fujimaru. Tầm mắt của người đàn ông đổ dồn vào tờ giấy ghim trên bức tường sau lưng anh.

“Có ạ. Giao hàng bằng xe đạp nên chắc là cũng không được nhanh cho lắm.”

“Không sao. Ngay đối diện đây thôi.”

Người đàn ông vỗ vỗ mấy chiếc túi trên người, rốt cục cũng rút ra từ túi quần sau bên trái một tấm danh thiếp. “Sau này chắc phải nhờ đến tiệm mình rồi. Lúc ấy phiền cậu giao hàng đến địa chỉ này nhé.”

Nói đoạn, anh ta đưa tấm danh thiếp cho Fujimaru. Góc danh thiếp hơi cong. Người này không có hộp đựng danh thiếp à, Fujimaru trộm nghĩ.

Tấm danh thiếp mà Fujimaru nhận được có nội dung như sau:

Đại học T

Viện Nghiên cứu Khoa học Tự nhiên – Khoa Sinh vật học (tòa nhà B khu Tự nhiên – phòng số 361)

Giáo sư Matsuda Kenzaburo

Trông người này chỉ mới ngoài bốn lăm mà đã là giáo sư trường T rồi á? Mặc dù Fujimaru không hiểu biết nhiều cho lắm nhưng bản thân anh cũng cảm thấy người đàn ông này quá ư là tài giỏi.

Trong lúc Fujimaru vẫn còn mải nghĩ ngợi với tấm danh thiếp trên tay thì người đàn ông tên Matsuda Kenzaburo kia đã cúi chào anh rồi đi ra ngoài. Anh giật mình, vội cất lời “Cảm ơn quý khách” với theo tấm lưng khoác âu phục đen của anh ta.

Thế hóa ra không phải là sát thủ à. Ra thế. Vừa mời các vị khách ở trước tiệm vào bên trong, Fujimaru vừa thấy trong lòng hỗn độn giữa cảm xúc thất vọng và yên tâm. Thân thế của Matsuda thì đã rõ ràng rồi đấy, nhưng Fujimaru vẫn chẳng thể hiểu nổi cái ngành “Sinh vật học” ghi trên danh thiếp là môn học gì. Nếu là sinh vật học thì không biết anh ta có nghiên cứu luôn cả động vật không nhỉ? Vườn thú Ueno cũng ở gần đây, thế anh ta có đến đó để nghiên cứu đời sống của gấu trúc không...? À, có khi trang phục vest đen áo sơ mi trắng của giáo sư Matsuda là để tỏ lòng tri ân đối với lũ gấu trúc cũng nên. Fujimaru gật gù.

Nói cách khác, nếu Matsuda là thầy giáo ở Đại học T, điều đó có nghĩa đám người trẻ tuổi hay đến Viên Phục Đình với anh cũng là sinh viên trường T. Fujimaru cẩn thận cất tấm danh thiếp của Matsuda vào bên trong ngăn kéo của quầy thanh toán.

***

Hôm sau, trước giờ trưa, một cú điện thoại gọi đến Viên Phục Đình. Đầu dây bên kia là giọng một người phụ nữ trung niên.

“Nhờ các anh giao hàng giúp tôi.”

Đây chính là đơn hàng đầu tiên. Fujimaru nhận cuộc gọi rồi đáp lời với vẻ hết sức hăng hái.

“Mời quý khách đặt món rồi cho tôi địa chỉ ạ.”

“Ba phần mì Ý, hai phần cơm cuộn trứng. Tôi là thư ký phòng Nghiên cứu Matsuda ở Đại học T, tên Nakaoka ạ. Không biết cậu có thể giao đồ ăn đến phòng 361, tòa nhà B khu Tự nhiên của Đại học T được không?”

Phòng Nghiên cứu Matsuda! Matsuda vừa mới đưa anh danh thiếp đây thôi mà đã gọi giao hàng nhanh thế. Hơn nữa, ở trường còn có cả thư ký. Anh cứ nghĩ chỉ tầm giám đốc chủ tịch mới có thư ký thôi. Fujimaru ghi chú món ăn vào sổ tay.

“Vâng ạ, trong vòng 30 phút tôi sẽ giao đồ đến ngay. Dạ vâng, vâng, cảm ơn quý khách đã gọi món ạ.”

Dứt lời, anh cúp máy. Fujimaru báo lại đơn đặt hàng cho Tsuburaya đang ở trong bếp, thu xếp trả lời các thực khách đang ăn trưa rồi bỏ tiền lẻ dùng khi giao hàng vào túi tiền đã được chuẩn bị từ trước.

Tờ giấy ghim phía sau quầy tính tiền đã ghi rằng chỉ nhận giao hàng vào buổi tối, nhưng có vẻ Matsuda đã đọc không kỹ. Fujimaru như bước trên mây với đơn hàng đầu tiên của mình, còn Tsuburaya thì quên béng bản thân đã ghi gì trên giấy. Kết quả là từ đó về sau, Viên Phục Đình trở thành tiệm ăn luôn đáp ứng giao hàng trong suốt giờ mở cửa.

Chẳng mấy chốc mà mì Ý và cơm cuộn trứng đã xong. Fujimaru lấy giấy gói bọc từng đĩa từng đĩa lại một cách cẩn thận, đoạn, anh rót nước canh tiệm tặng kèm vào bình giữ ấm to bản. Anh còn chuẩn bị cả muỗng nĩa và năm chiếc cốc để rót canh, phòng trường hợp phòng nghiên cứu không có dụng cụ ăn uống nữa.

Đoạn, anh xếp tất cả vào chiếc thùng màu bạc được cố định trên chiếc xe đạp màu xanh da trời. Xong xuôi, anh nhìn lại một lần tấm danh thiếp cất trong ngăn kéo quầy thanh toán, niệm đi niệm lại trong đầu “Tòa nhà B khu Tự nhiên, phòng 361”. Tuy Đại học T khá gần Viên Phục Đình, nhưng Fujimaru chưa bao giờ xem qua vị trí mấy tòa nhà trong khuôn viên trường. Lấy danh nghĩa công việc để đường đường chính chính thâm nhập vào thế giới mà mình chưa bao giờ biết đến khiến anh cứ thấy vui vui thế nào.

Tsuburaya cũng dừng tay nấu nướng mà bước ra ngoài cửa tiệm.

“Trường T rộng lắm. Đừng có mà đi lạc đấy.”

“Dạ vâng.”

“Cũng đừng la cà, đi sớm về sớm biết chưa?”

“Không sao đâu mà. Sư phụ ơi, món thịt viên sắp khét rồi đấy.”

“Khét tí cũng chả ảnh hưởng gì đến sức khỏe đâu.”

Nhưng sẽ ảnh hưởng đến danh tiếng của tiệm, Fujimaru ngầm phê bình rồi bắt đầu đạp xe đi.

“Vậy nhé, cháu đi đây!”

“Cẩn thận đấy. Chú mày mà dám làm đổ đồ ăn thì đừng mơ bữa nay được ăn cơm.”

Fujimaru phẩy tay rồi dùng sức đạp mạnh hơn nữa. Thùng hàng nặng hơn anh nghĩ, khiến toàn bộ chiếc xe cứ nghiêng ngả chao đảo. Thế nhưng một khi đã vào tốc độ rồi thì chiếc xe đạp màu xanh lại đều đều lăn bánh vô cùng vững chãi. Thùng hàng màu bạc gắn sau lưng anh cùng túi tiền anh treo ở cổ tay trái cứ vô tư lắc lư trái phải.

Ve sầu đang kêu. Đúng lúc anh đạp xe từ con hẻm nhỏ của Viên Phục Đình ra đến đường Hongo thì đã thấy ngoài trời chói chang ánh nắng mùa hạ. Anh nhấn bàn đạp xoay vòng. Mồ hôi lấm tấm bên thái dương. Làn gió sượt qua cánh tay khiến anh thấy thật dễ chịu.

Sau khi băng qua đường Hongo, chẳng mấy chốc mà anh đã đến trước Xích Môn của trường Đại học T. Fujimaru xuống xe rồi ngước nhìn lên chiếc cổng. Đúng như tên gọi của nó, cổng trường được sơn đỏ rực. Chiếc cổng được xây mái ngói trông oai vệ và mang phong cách như bước ra từ phim cổ trang. À không, thay vì gọi là chiếc cổng thì nên gọi đây là một “tạo tác kiến trúc” thì đúng hơn. Chiều rộng của nó trông như có thể nhét vừa những ba tiệm Viên Phục Đình. Nghe bảo tại vị trí của khu dạy học ở Hongo của Đại học T, vào thời Edo từng tọa lạc dinh thự của phiên Kaga[9]. Trước đây Tsuburaya có kể với anh, Xích Môn này chính là tàn dư từ thời đại ấy.

Mỗi lúc thức dậy vào sáng sớm, Fujimaru sẽ thi thoảng đi dạo trong khuôn viên trường T. Những lúc như vậy, ngôi trường gần như không một bóng người. Hít vào hương thơm từ mảng xanh bát ngát trong trường, anh chỉ nghe thấy tiếng hót của những chú chim lanh lảnh khắp mảnh trời tờ mờ sáng. Thế mà giờ đây bên trong cổng trường lại đầy người ra kẻ vào. Có người nom như sinh viên, có người nhìn như giảng viên, có cả người trông như chuyên viên được phép ra vào trường. Một đoàn khách tham quan còn đang đứng chụp quang cảnh của chiếc Xích Môn nữa.

Fujimaru không hiểu sao chợt cảm thấy tự ti. “Không biết trông mình có giống với sinh viên trường T không nhỉ? Không xong rồi, tạp dề vẫn đang đeo, lại vác theo thùng đựng thức ăn nữa chứ”, nghĩ đoạn, anh liếc trộm về phía bác bảo vệ rồi từ từ dắt xe đạp vào trong. Chiếc xe đạp màu xanh da trời còn lăn bánh kêu lạch cạch như đang lạy ông tôi ở bụi này.

Lúc vào được khuôn viên trường, anh lập tức thấy bản đồ hướng dẫn. Bốn góc có vẽ các tòa nhà mà đối với Fujimaru lại cứ như hằng hà sa số vậy. Tuy nhiên, tòa nhà B khu Tự nhiên mà anh đang muốn đến lại ở gần Xích Môn nhất, nằm ngay mặt đường Hongo. May quá, có thể giao đồ ăn tới nơi trong lúc vẫn còn nóng sốt rồi.

Fujimaru vừa dắt xe đạp vừa bước đi trong khuôn viên trường. Khuôn viên được vây quanh bởi một bức tường khá bình thường mà cũng không cao cho lắm. Song, bất chấp việc lưu lượng giao thông ngoài đường Hongo có đông đúc ra sao thì bầu không khí bên trong trường vẫn giữ được vẻ tĩnh lặng, hẳn là nhờ hàng cây chắn bớt tiếng ồn.

Tòa nhà B khu Tự nhiên chẳng mấy chốc đã hiện ra trước mặt anh.

Đó là một tòa nhà cổ kính. Không chỉ cổ, nó còn mang nét nghiêm trang đường đường và tao nhã. Tòa nhà có hai tầng lầu, toàn bộ được xây bằng loại gạch màu nâu nhạt, trông như thể nó vừa sừng sững mọc lên từ giữa lòng đất vậy. Có một bộ phận của tòa nhà cao đến tầng thứ ba, từ chính diện nhìn vào thì nó có dạng như hình chữ đột (凸). Thế nhưng anh lại có ấn tượng rằng tòa nhà này không vô hồn chút nào. Mặt tiền bề thế được xây thành ba đường vòm khổng lồ uốn lượn nối tiếp nhau. Bên trong như là cửa ra vào. Như để bắt nhịp với mái vòm ở chính diện, hàng gạch của bức tường ngoài cũng được xếp cong cong như mái hiên cho từng ô cửa sổ, vẽ nên một đường cung gợn sóng.

Tạo hình của tổ hợp kiến trúc này khiến người ta dù nhìn nghiêng hay nhìn thẳng cũng phải thốt lên đẹp tuyệt, Fujimaru cảm thán. Tòa nhà này không biết có đang được sử dụng không nhỉ? Ngầu thật đó. Nó đã ở trình độ như một viện bảo tàng rồi, giờ có bảo anh cả tòa nhà đều được bảo tồn để triển lãm thì cũng chẳng có gì lạ. Bên trong sẽ được chăng những dải thừng hết sức uy nghiêm đề mấy dòng như, “Cấm giẫm chân lên đây” hoặc “Xin đừng chạm vào hiện vật”.

Anh dựng xe dưới chân bậc thang dẫn lên mặt tiền tòa nhà rồi đứng chần chừ một lúc để xem sao. Fujimaru nhác thấy có vài người nam nữ ra vào. Xem ra tòa nhà không cấm người ta giẫm chân, nhưng hình như bên trong lại không có quầy lễ tân. Ai ai cũng một bộ dạng ra vào tự nhiên vô cùng.

Xem chừng mình cũng có thể vào bên trong nhỉ, anh đoán. Đoạn, Fujimaru dỡ thùng hàng màu bạc khỏi xe đạp. Tay trái anh xách theo nó, chân thì bước lên bậc thang dẫn đến mái vòm của tòa nhà.

Phía trước là một chiếc cửa mở hai cánh. Được lắp trên cánh cửa bằng gỗ sẫm màu hổ phách ấy là một tấm kính cao ngang eo anh. Trước tiên cứ nhòm qua cửa kính xem bên trong thế nào đã. Anh thấy tiền sảnh hai bên đều có cầu thang. Trần nhà rất cao, sàn nhà được ốp đá hoa cương. Kiểu cách cứ như Biệt thự Lộc Minh[10] cũ kỹ ấy. Có thể nói, tháng ngày mà nó trải qua đã hằn sâu vào từng không gian ngóc ngách.

Tuy bảo rằng khu nhà đã khá cũ kỹ, nhưng nếu có một tòa học viện trông hệt biệt thự Lộc Minh thế này cũng tuyệt vời quá đi. Trường học của mình chỉ như một “cái hộp màu xám xịt” thôi.

Vừa dâng trào xúc động thêm một lần nữa, Fujimaru vừa đưa tay nắm lấy tay đấm cửa bằng đồng thau. Cửa không mở. Ấn vào hay kéo ra cũng không ăn thua, cánh cửa vẫn đứng yên như bàn thạch.

Ơ, sao thế này? Cánh cửa nhìn như không cần dùng chìa khóa để mở kia mà, thế thì mọi người làm cách nào để ra vào tòa nhà? Fujimaru bắt đầu sốt ruột, anh nhìn quanh hòng tìm người tới giúp. Xui xẻo là cũng không thấy bóng lễ tân đâu. Nhìn kỹ lại, giờ anh mới phát hiện trên tấm cửa kính có dán một tờ giấy nhỏ xíu ghi dòng chữ, “Không phận sự cấm vào”. Tờ giấy cũng đã nhuốm màu năm tháng, mặt giấy ngả hẳn sang màu nâu vàng.

Có lẽ nào... cánh cửa có chức năng nhập mật khẩu hay nhận dạng vân tay chăng? Fujimaru hết nhìn nắm đấm cửa đến bức tường bên cạnh, cũng không tìm thấy bất kỳ hệ thống bảo an tối tân nào. Cứ thế này thì đồ ăn bên trong thùng bạc sẽ nguội mất. Anh bèn cắn răng cắn lợi dùng sức kéo ra ấn vào cánh cửa, khiến nó kêu lên lạch xạch lạch xạch không ngừng.

Đúng lúc đó, có bóng người xuất hiện phía bên kia tấm kính. Người nọ nhẹ nhàng mở cửa từ bên trong. Fujimaru lúc bấy giờ đang đè toàn bộ sức nặng của mình lên cánh cửa nên anh suýt chút nữa là vấp té vào bên trong tiền sảnh của tòa nhà. Khi anh vội sửa soạn lại tư thế của mình để còn nói cảm ơn với người kia, ánh mắt anh va phải diện mạo của cô.

Người đã mở cửa là một cô gái có vóc dáng nhỏ bé. Nom cô lớn hơn Fujimaru ít tuổi, chắc cũng phải trên hai lăm. Mái tóc óng ả được cô buộc gọn ra đằng sau, mắt thì đeo kính. Cô mặc một bộ trang phục khá thoải mái, quần jeans áo thun, chân mang dép cao su.

Fujimaru nhớ ra mình từng gặp người con gái này rồi. Cô ấy cũng nằm trong nhóm người hay đến Viên Phục Đình chung với giáo sư Matsuda đây mà. Ấn tượng của anh về cô là một người khá tinh tế trong việc chăm sóc người khác, cô sẽ lấy bia chia cho những người còn lại, sẽ tập hợp món ăn mà từng người muốn ăn để gọi món.

Cô gái cũng nhòm vào mặt Fujimaru rồi chuyển sang nhìn về phía cái thùng màu bạc mà anh đang xách bên tay trái.

“Anh là người của Viên Phục Đình đúng không ạ?”

“May quá. Tôi đã nghĩ chắc anh sẽ không biết bọn tôi ở phòng nào nên mới ra đón đây.”

“À... cô là thư ký Nakaoka ạ?”

Vừa dứt lời thì Fujimaru cũng đã trộm nghĩ, chắc không phải đâu ha. Đầu dây bên kia là một giọng nữ nghe có vẻ già dặn hơn nhiều. Người con gái đang đứng trước mặt anh lại có chất giọng trong trẻo như tiếng chuông gió.

“Dạ không, chị Nakaoka có mang theo cơm hộp rồi. Tôi là nghiên cứu sinh phòng nghiên cứu của thầy Matsuda, tên Motomura ạ.”

“Xin mời anh đi lối này”, nói đoạn, Motomura dắt anh lên cầu thang bên tay phải của tiền sảnh. Fujimaru lẽo đẽo theo sau. Cầu thang được lát ván gỗ, tay vịn bằng gỗ thì uốn lượn gấp khúc. Chắc do bị nhiều người sờ tới sờ lui nên góc cạnh của nó đã bị mài nhẵn, lóe lên thứ ánh sáng đục ngầu hay có trên mấy bức tượng Phật trơn bóng.

Trên thềm nghỉ của cầu thang, người ta bố trí một chiếc hộp bằng kính cao đến tận trần nhà với mục đích triển lãm. Bên trong hộp kính là những mẫu vật nom hết sức khó hiểu. Có một thứ trông như lá dừa khổng lồ, nhưng nó lại có màu đen thui. “Này là cái gì nhỉ?” Fujimaru tự hỏi khi đi ngang qua, và lúc lên đến tầng hai thì anh lại chợt nảy ra suy đoán, “Có khi nó là râu cá voi cũng không chừng.”

Hành lang tầng hai cũng được lát ván gỗ, trần nhà trát vữa được xây thành kiểu mái vòm có mấy thanh xà chặn ngang. Hai bên hành lang được xếp đầy mấy chiếc hộp bằng kim loại, trông như tủ đựng văn phòng phẩm hay dụng cụ thí nghiệm. Chen giữa chúng là những cánh cửa gỗ. Tay đấm cửa dĩ nhiên là bằng đồng thau. Lúc đi ngang qua mấy cánh cửa trông như dẫn vào phòng nghiên cứu hay phòng thí nghiệm, anh để ý thấy ngoài cửa sẽ gắn mấy tấm bảng gỗ bần thông báo bên trong có người hay không, hoặc những mảnh giấy lưu ý mọi người “Xin hãy đổi giày khi vào phòng”. Cũng có vài cánh cửa dán poster có hình con sứa hoặc đảo nhiệt đới nào đó, không thì cũng là ảnh chụp có màu sắc cực kỳ sinh động.

Tất cả mọi thứ đều mới lạ đối với anh, Fujimaru vừa đi dọc hành lang vừa ngó nghiêng khắp nơi, nhưng thi thoảng mắt anh sẽ dừng lại nơi gót chân của Motomura. So với gót chân của Fujimaru thì gót chân cô nhỏ đến nỗi anh không tài nào nghĩ rằng đó là cùng một bộ phận với mình được, lại còn có chút phiếm hồng nữa chứ. Anh cứ nhìn chòng chọc vào nó, thầm nghĩ, ừm, gót chân cô ấy xinh thật đấy. Để đánh lạc hướng bản thân, anh vội mở miệng.

“Cửa ra vào có gắn hệ thống bảo an nào không nhỉ?”

“Không có đâu ạ.”

Motomura đáp, đầu vẫn không ngoảnh lại. “Nhưng mà... cái đó cũng không thể nói là hệ thống bảo an gì được nhỉ.”

Motomura dừng chân trước một căn phòng nằm trong góc hành lang tầng hai, “Đến rồi, đây ạ,” cô vặn tay đấm cửa. Trên cửa có gắn một tấm biển, đề “Phòng nghiên cứu Matsuda”.

“Mấu chốt ở đây là anh phải đẩy cánh cửa lên một chút. Vì nó đã cũ lắm rồi nên đóng mở cũng khó.”

Lúc anh đang bị hớp hồn bởi nụ cười lần đầu tiên được thấy từ Motomura thì cánh cửa đã mở ra. Khi nhìn thấy bên trong căn phòng, Fujimaru vô ý thốt lên một tiếng đầy kinh ngạc.

Bên trong căn phòng tràn ngập cây xanh. Đây đó trên sàn nhà đặt toàn là chậu cây, mỗi gốc nom đều khỏe mạnh, cành lá sum suê. Không hề có lấy một loại thực vật mà Fujimaru biết. Có cây ra lá to như lá khoai môn, có cây trông như một loại lan, có cây rất giống hoa cúc dại. Tuy thấy được nhiều chậu cây như vậy, thế nhưng anh không nói nổi tên của bất kỳ loại cây nào. Trong đây không có cây trúc, chắc là họ không nghiên cứu gấu trúc rồi nhỉ, Fujimaru thầm nghĩ.

Trong góc của bức tường đối diện cửa có ô cửa sổ, trên bệ cửa sổ xếp một hàng các chậu cây bé tí hon. Thế nhưng vì có tấm bình phong chắn phía trước nên phần bên trái cửa sổ đã bị khuất hơn nửa. Từ trong góc tối của tấm bình phong, anh có thể thấy sách vở tạp chí chất đầy đến nỗi đổ đống xuống sàn nhà.

Tuy tổng thể nhìn có hơi hỗn loạn một chút, nhưng căn phòng vẫn có một bầu không khí ấm áp nhờ tràn ngập ánh sáng và màu xanh cây cỏ.

Bức tường bên tay phải nhìn từ cửa ra vào có một bệ rửa tay nho nhỏ cùng hai cái bàn. Tường bên trái thì kê ba cái. Bàn nào cũng để laptop, có ba người trẻ tuổi đang bận tập trung vào công việc. Mặt tường phía trên bàn đóng một cái giá sách cao đụng trần nhà, bên trong nhét kín sách, có cả sách tiếng Anh nữa.

Ở giữa phòng là một chiếc bàn lớn, Motomura chỉ vào nó rồi nói, “Nhờ anh để đồ lên đây.”

Đoạn, cô quay sang nói với mọi người trong phòng.

“Người của Viên Phục Đình đến rồi đây ạ.”

Đám thanh niên đang dán mắt vào máy tính liền đứng cả dậy, nhận lấy đồ ăn và muỗng nĩa từ Fujimaru rồi bắt đầu giúp phân phát khẩu phần cho nhau ở chiếc bàn to bản kia. Người đàn ông nom tầm ba chục kia tên Kawai, cô gái nhìn có vẻ sắp sửa bước qua tuổi ba mươi tên Iwama, gã thanh niên nghe bảo là bạn cùng tuổi với Motomura thì tên Kato.

Kawai là trợ giảng, Iwama là tiến sĩ nghiên cứu sinh, Kato là nghiên cứu sinh. Fujimaru nghe mà chả hiểu mô tê gì. Anh chỉ có thể đáp lại, “Tôi là nhân viên của Viên Phục Đình, tên Fujimaru.” Dù chẳng hiểu gì thì đây cũng là lần đầu tiên anh đi giao hàng, Fujimaru không biết mình nên phục vụ khách hàng đến đâu, thôi thì trước nhất cứ rót nước canh vào cốc mà anh đã mang theo vậy.

Phân khẩu phần đã xong. “Đúng rồi, mình còn chưa tính tiền nhỉ”, từng người trong nhóm bốn người trẻ tuổi của phòng nghiên cứu Matsuda bắt đầu móc ví tiền của mình ra. Trợ giảng Kawai vừa thọc tay vào cặp để mò ví, vừa quay sang tấm bình phong cất tiếng kêu, “Thầy Matsuda ơi.”

“Cơm trưa này, thầy Matsuda ơiiii.”

Từ trong góc khuất của tấm bình phong, có gì đó đang chuyển động. Nhón chân tránh giẫm vào mấy quyển sách đổ rạp ra sàn nhà, bóng dáng của thầy Matsuda Kenzaburo – chủ nhân phòng nghiên cứu này, đã xuất hiện. Matsuda vẫn giữ phong thái lạnh lùng của mọi khi, quay sang Fujimaru nói, “Chà, cảm ơn cậu nhé”, đoạn, thầy ra hiệu cho nhóm người kia dừng lại rồi ra tay thanh toán hết cho mọi người. Fujimaru móc tiền thối từ chiếc túi anh mang theo đưa cho thầy. Matsuda nhét bừa chúng vào bên trong túi quần rồi ngồi vào ghế. Sau đầu thầy đã có một mảng lớn tóc xù lên.

“Thầy lại ngủ nữa rồi.”

Iwama lạnh nhạt lên tiếng trách móc.

“Thầy không có ngủ. Chỉ là vừa suy nghĩ cái này thôi.”

“Sao mỗi lần bị bóc mẽ thầy lại nói dối ngay được nhỉ?”

“Căn phòng này chỉ có mỗi chỗ bên cửa sổ là có ánh sáng nhiều nhất ha.”

Iwama và Motomura vừa nói vừa cười rộ lên. Fujimaru đặt tay lên cái thùng bạc giờ đã rỗng không, cất tiếng hỏi một chuyện mà anh đã thắc mắc ngay từ lúc mới bước chân vào phòng.

“Cho tôi hỏi... Mọi người... đang nghiên cứu về cái gì vậy ạ?”

Mọi người trong phòng vừa tính bắt tay vào ăn món cơm trứng cuộn hay mì Ý của mình thì bây giờ lại ngồi nhìn nhau. Cuối cùng, người bị ánh mắt của tất cả đổ dồn về là thầy Matsuda bèn phải đại diện lên tiếng.

“Thực vật học.”

***

Nhìn thấy bộ dạng Fujimaru lúc quay về Viên Phục Đình, Tsuburaya nói:

“Gì chứ, mặt chú mày cứ như vừa mới từ long cung trở về ấy.”

Fujimaru chỉ biết hả một tiếng rồi lại bắt tay vào việc tiếp đãi những vị khách đang dần chen chúc trong tiệm.

Tranh thủ thời gian nghỉ kéo dài cho đến giờ ăn tối, anh đến Đại học T để thu thập lại muỗng nĩa. Theo lời dặn của Motomura, anh nâng cánh cửa ngay chỗ ra vào lên một chút rồi mới vặn tay nắm cửa.

Mặc dù bên trong không lắp máy lạnh, thế nhưng tòa nhà B khu Tự nhiên vẫn có vẻ mát mẻ và yên ắng. Cánh cửa phòng nghiên cứu Matsuda đóng chặt, dường như bên trong chẳng có ai. Chỉ có mỗi tiếng dép đi trên sàn nhà vọng lại từ đằng xa thôi.

Muỗng nĩa đã được rửa sạch và xếp bên cạnh cửa, phía ngoài hành lang. Fujimaru cất muỗng nĩa vào trong cái thùng màu bạc rồi rời khỏi phòng nghiên cứu, nhưng bản thân thì cứ ngoái đầu nhìn lại không biết bao nhiều lần.

“Gì chứ, mặt chú mày cứ như vừa mới bị nàng công chúa nào đó đá vậy.”

Tsuburaya nói. Fujimaru lại chỉ biết hả, tay thì thô bạo bào vỏ khoai tây. Gót chân của cô Motomura còn nhỏ và tròn trịa hơn cả củ khoai này nữa, anh thầm nghĩ. Khuôn mặt từng người ở căn phòng nghiên cứu bị phủ đầy màu xanh hiện lên trong đầu anh.

Tuy anh vẫn không hiểu sao mình lại trở nên tò mò đến thế, nhưng Fujimaru thực sự mong rằng mình có thể biết được môn Thực vật học mà họ đang nghiên cứu là cái gì.

***

Dịch vụ giao hàng tận nơi mà Viên Phục Đình vừa bắt đầu kinh doanh dần trở nên khá khẩm. Các cặp vợ chồng già trong khu, các công ty muốn tổ chức bữa trưa cho nhân viên, những gia đình có con nhỏ nên rất khó sửa soạn khi ra ngoài dùng bữa,... tiệm nhận được đơn đặt hàng từ rất nhiều đối tượng khách hàng. Fujimaru cưỡi trên con xe đạp xanh da trời chạy lòng vòng trong phạm vi khu Hongo. Anh vẫn tiếp khách, nấu nướng và dọn dẹp như mọi khi nên mỗi đêm lúc đặt lưng xuống đệm thì Fujimaru sẽ lăn quay ra ngủ ngay lập tức.

Một tối nọ, Tsuburaya nhận ra mình đã để quên điện thoại trong tiệm nên ông đến lấy nó rồi về tiệm hoa vào lúc giữa đêm. Sáng hôm sau, ông nhận xét tiếng ngáy của Fujimaru với vẻ mặt cực kỳ nghiêm trọng thế này:

“Ta còn nghĩ chú mày nuôi cả gấu trên tầng đấy.”

Tệ đến vậy hả, Fujimaru nghiêm túc nghĩ xem mình có nên mua miếng dán mũi phòng ngừa ngáy ngủ hay không, thế nhưng Tsuburaya đã gạt phắt đi, “Thôi khỏi thôi khỏi, chú mày sống có một mình thôi mà!” Hiện giờ anh làm gì đã có người chung chăn chung gối, vậy mà cũng cân nhắc đến mấy chuyện vớ vẩn như vậy. Mình có sức hút với phụ nữ không nhỉ, đây là suy nghĩ thầm lặng trong lòng anh lần này. Nhưng mà bi kịch làm sao, vừa ngả đầu lên gối thì chưa quá ba giây Fujimaru đã ngủ khò, thế là anh vẫn chưa thể tự rút ra kết luận cho bản thân được.

Cứ tầm mười ngày thì phòng nghiên cứu Matsuda sẽ nhờ anh giao đồ ăn đến. Thi thoảng họ sẽ chia nhau trả tiền, nhưng phần lớn là Matsuda bao những người còn lại.

“Thầy ấy quan tâm đến chúng tôi lắm.”

Motomura lén lút nói cho Fujimaru. “Tại vì cứ mãi bận nghiên cứu nên bọn tôi không thể làm thêm cái gì được.”

Sau nhiều lần ra vào phòng nghiên cứu, Fujimaru đã tạo được mối quan hệ với cả nhóm Motomura. Mọi người ở phòng nghiên cứu sẽ đến trường vào thứ Bảy, sau đó thì sẽ làm thí nghiệm hoặc đọc và viết luận văn đến khuya. Nghe đúng chuẩn cuộc sống đại học.

Đến tận bây giờ Fujimaru vẫn không hiểu nội hàm của những gì cả nhóm Motomura đang nghiên cứu. Song, khi chứng kiến những người đồng lứa mang đầy nhiệt huyết đối với một môn học như vậy, Fujimaru lại không khỏi cảm thấy, “Bản thân mình cũng phải cố lên”, và rồi chân nhấn bàn đạp và tay cầm dao phay của anh chợt trở nên tự nhiên và mạnh mẽ hơn nhiều.

Tháng Chín đã qua được một nửa, sắp sửa đến lúc kết thúc kỳ nghỉ hè của học sinh sinh viên và chuẩn bị đến buổi tựu trường rồi. Cũng vào lúc đó, Fujimaru đã hiểu ra sự khác biệt giữa sinh viên học cử nhân và nghiên cứu sinh.

Sinh viên cao học là những người đã tốt nghiệp đại học hệ bốn năm, nhưng vì muốn nghiên cứu chuyên sâu hơn về một lĩnh vực chuyên môn nào đó nên họ mới tiếp tục học lên. Các ngành đào tạo cử nhân dài bốn năm của Đại học T đã được mở rộng ra rất nhiều lĩnh vực, sinh viên có thể tự do lựa chọn và so sánh giữa các môn học đa dạng.

Không biết có phải vì lý do đó không mà ở phòng nghiên cứu Matsuda không có sinh viên cử nhân, mà cả Motomura và Kato đều là sinh viên cao học. Trình độ cao học có hai cấp là thạc sĩ và tiến sĩ, chương trình thạc sĩ về căn bản kéo dài hai năm, sau đó sẽ lên đến trình độ tiến sĩ kéo dài ba năm, nghe bảo còn phải viết rất nhiều bài luận án.

Đối với người như Fujimaru thì anh không biết phản ứng sao ngoài thảng thốt, “Hê, vậy thì phải học mất mấy năm lận”, điều khiến anh ngạc nhiên hơn nữa là sau khi hoàn thành luận văn tiến sĩ và lấy được bằng tiến sĩ rồi, họ mới có thể chính thức trở thành nhà nghiên cứu. Họ có thể nộp đơn vào những cơ sở nghiên cứu của các công ty để thực hiện nghiên cứu và thí nghiệm mà bản thân đã theo đuổi từ lâu, có thể nói bọn họ là những người sở hữu tinh thần ham học hỏi đến mức cố chấp.

Nói tóm lại, tiến sĩ nghiên cứu sinh Iwama chính là một nhà nghiên cứu có bằng tiến sĩ, hiện đã đăng ký làm việc tại phòng nghiên cứu Matsuda. Trợ giảng Kawai theo lẽ hiển nhiên cũng đã là tiến sĩ, anh vừa theo đuổi nghiên cứu của mình vừa theo học các môn tại trường đại học, đồng thời phụ trách việc giảng dạy cho các sinh viên.

Chính Fujimaru cũng là người đang trong thời gian học việc vì khao khát trở thành một đầu bếp tài ba như Tsuburaya dù có phải đánh đổi cả đời đi nữa, thế nhưng Tsuburaya của chúng ta thì vẫn chẳng thay đổi gì, vẫn cứ chăm chăm chạy theo đuôi cô Hana hàng hoa, cứ đúng vào ngày nghỉ thì sẽ đi suối nước nóng hoặc xem kịch Kabuki. Thi thoảng ông lại thích thú tán dóc với mấy người khách quen ở tiệm. Nói về sự nghiêm túc đến mức cố chấp thì đúng là một trời một vực với những người ở phòng nghiên cứu Matsuda. Vùi đầu vào học vấn thật sự là một con đường đầy gian khổ mà, kẻ ngoại đạo là Fujimaru đây chỉ biết rùng mình.

Nhờ các tiết học ở học kỳ II có nhiều người đến dự hơn mà khuôn viên Đại học T trông tràn ngập sức sống. Tương phản với việc đó thì tiếng ve sầu cũng đã dần trở nên mỏng hơn nhiều.

Một ngày cuối hè, Fujimaru cũng cưỡi trên chiếc xe đạp màu xanh da trời, hướng đến tòa nhà B khu Tự nhiên để thu thập lại muỗng nĩa. Vì đã biết trước nên anh xếp muỗng nĩa được đặt gọn ngoài hành lang vào bên trong cái thùng màu bạc. Lập tức, cánh cửa bên cạnh phòng nghiên cứu Matsuda bật mở, đúng lúc Motomura bước ra ngoài.

“Anh Fujimaru, cảm ơn vì bữa ăn ngon nhé.”

“Cảm ơn mọi người rất nhiều vì đã ủng hộ. Thật ra thì... mọi người không cần phải rửa sạch muỗng nĩa thế này đâu.”

“Anh sẽ gặp rắc rối khi trở về ạ?”

“Không phải đâu, mọi người còn giúp tôi đỡ việc ấy chứ.”

Fujimaru vội vàng xua tay. Motomura hôm nay cũng mặc một bộ áo thun quần jeans, trên người không có trang sức gì. Trên áo thun in rõ to một bức hình đôi môi màu đen trông khá kỳ quái và rất bắt mắt.

“Cái đó... là hoa văn gì vậy ạ?”

“Là khí khổng đấy.”

“Hể?”

“Chính là những lỗ nhỏ nằm trên lớp biểu bì của lá cây đấy ạ. Tấm hình này được chụp từ kính hiển vi. Vì tôi thấy nó dễ thương quá nên mới in ra thử xem thế nào.”

Gò má Motomura đỏ ửng, cô nàng trông có vẻ khá là tự hào.

“À... À...”

Nhắc mới nhớ, anh cũng từng nhìn thấy ảnh chụp khí khổng trong sách giáo khoa môn Sinh học. Nó có đáng yêu không nhỉ? Trông có vẻ đáng sợ thì có... Fujimaru trộm nghĩ, nhưng dĩ nhiên là anh không dám nói ra lời bình phẩm ấy rồi.

Mỗi khi anh đến thu thập muỗng nĩa thì thường sẽ chả thấy nổi một bóng người xung quanh phòng nghiên cứu. Khó khăn lắm mới có cơ hội, anh muốn trò chuyện cùng Motomura thêm một lát. Fujimaru cụp mắt xuống, anh vừa nhìn chằm chằm vào hàng móng chân trông như những vỏ sò bé xíu của Motomura đang thò ra từ đôi dép, vừa tìm kiếm chủ đề bắt chuyện. Nhưng dù gì đi nữa thì người ta cũng là một cô gái mặc áo thun có in hình khí khổng. Không cần tìm kiếm đâu xa, chỉ có thể nói về chủ đề “thực vật” thôi. Dù sao mình vẫn muốn biết về nó mà, nghĩ đoạn, Fujimaru ngẩng đầu lên.

“Motomura và các đồng nghiệp khác đang nghiên cứu về thực vật nhỉ? Tôi cũng rất thích rau củ quả đấy. Mỗi lần chuẩn bị rau củ trong nhà bếp, tôi đều nhìn chăm chú vào từng lát cắt của chúng, sư phụ cứ thấy cảnh đó là lại nổi điên lên.”

“Vậy ạ.”

Motomura bật cười. “Thực vật đúng là những tạo vật đẹp đến khó tin ha.”

“Chuyên ngành thực vật có phụ trách nghiên cứu cải tiến các giống rau củ không nhỉ?”

“Những nghiên cứu ứng dụng như vậy thường là do bộ môn Nông nghiệp phụ trách. Ở đây chúng tôi thuộc ban Khoa học Tự nhiên nên chỉ thực hiện những nghiên cứu mang tính cơ sở thôi.”

“Nghiên cứu mang tính cơ sở...?”

“Vâng. Chúng tôi tìm hiểu về những thứ như tế bào hoặc gen di truyền của thực vật, ví dụ như quang hợp được tiến hành dưới cơ chế nào chẳng hạn.”

Tế bào... Gen di truyền... Mấy thứ đó nào phải là “cơ sở”! Nội tâm Fujimaru điên cuồng gào thét.

“Phòng nghiên cứu của thầy Matsuda chủ yếu là nghiên cứu về lá cây.”

Motomura tiếp tục giải thích.

“Không phải là lá rau lá củ đâu nhé, lá cây là các loại...”

Cái đó mà cũng cần phải tìm hiểu nữa hả? Không biết có phải vì câu hỏi ấy hiện rõ trên khuôn mặt của anh không, mà vẻ mặt của Motomura bắt đầu có chút khó xử.

“Chúng tôi sẽ nhìn vào các loại cây cỏ để xem xem tại sao lá cây lại có hình dáng như thế này và cách mà chúng mọc thành như vậy. Tôi thì nghĩ thế đấy, nhưng có vẻ như anh Fujimaru lại nghĩ khác nhỉ?”

Khác chứ, khác hoàn toàn. Vừa tính trả lời như thế thì Fujimaru chợt suy nghĩ lại. Cây cối và ngọn cỏ có lá theo hình dạng ấy là lẽ đương nhiên, sao còn phải đắn đo làm gì, nhưng nghĩ lại thì nếu bị hỏi anh cũng không biết phải trả lời làm sao. Tại sao cây phong lại mọc ra những cái lá có dạng lá phong? Tại sao rau mùi lại có lá dạng rau mùi?

Bọn thực vật không biết có ý chí của riêng mình hay không nhỉ, đại loại như: “Ta chính là cây phong đây! Lá của ta phải nhìn giống như lòng bàn tay, vào mùa thu thì sẽ đổi màu!” kiểu như thế ấy? Vả lại, tuy anh cứ nói cây phong cây phong, nhưng Fujimaru cũng nhận ra rằng tùy theo chủng loại mà hình dạng lá cây của chúng sẽ rất khác nhau. Rất có thể bên trong tán cây của một cây phong còn mọc ra một chiếc lá có hình dạng khác hoàn toàn so với đại đa số những chiếc lá còn lại nữa. Dù hình dạng có giống nhau thì kích thước của từng chiếc lá cũng chênh lệch nhau nhiều.

Hình dạng và kích thước của lá cây rốt cục đã được quy định như thế nào ta? Đúng là Fujimaru chả biết gì hết. Vì chẳng biết gì cả nên anh chỉ thơ thẩn ngắm nhìn cây cối trên phố mua bán hoặc bên trong khuôn viên Đại học T thôi.

Fujimaru dĩ nhiên cũng không hiểu rõ cơ chế hoạt động của điện thoại thông minh, ti vi hay máy bay cho lắm. Trong trạng thái không hiểu, con người ta chỉ biết rằng sử dụng chúng rất tiện lợi mà thôi, nhưng để vận hành những loại máy móc ấy khó khăn đến cỡ nào thì họ chỉ thờ ơ mà phán rằng, bọn tôi là tay mơ nên mù tịt cũng phải. Nói đến đây thì, ngay cả lá cây của những loại thực vật hết sức gần gũi với mình trong đời sống thường ngày, cùng là sinh vật mà mình cũng hoàn toàn chẳng biết mô tê gì về chúng cả! Fujimaru vừa chịu đả kích vừa cảm thấy xúc động. Đả kích là vì, “Rốt cục thì bản thân mình là đứa thờ ơ đến mức nào chứ”, cảm động là vì, “Dẫu thế vẫn có những người ngoài kia cảm thấy vô cùng hứng thú với cơ chế hoạt động của lá cây... Bình thường thì khi thấy chúng, người ta cũng chỉ nghĩ rằng à, đó là lá cây thôi nhỉ.”

“Kể từ giờ trở đi, tôi sẽ cố gắng nghĩ về lá cây nhiều hơn nữa.”

Fujimaru đáp. Anh đang nghĩ không biết cô ấy có thất vọng khi thấy rằng trước đó mình không hề quan tâm tới lá cây không, thì Motomura đã mỉm cười mà rằng, “Vâng, anh đã hứa thì nhất định phải làm nhé” với vẻ mặt vô cùng hạnh phúc.

“Thế nhưng, làm sao mọi người có thể tìm hiểu về hình dạng của lá cây hay cách mà chúng mọc thành như thế? Mọi người hẳn là phải tìm kiếm rất nhiều chủng loại về nhìn và so sánh nhỉ?”

“Không đâu ạ, chúng tôi sẽ quan sát lá cây dưới kính hiển vi rồi đếm số lượng tế bào của chúng.”

“Ơ... đếm số tế bào á... chỉ có cách đó thôi hả?”

“Vâng ạ.”

Motomura cười tủm tỉm. Fujimaru bắt đầu thấy chóng mặt. Cái trò suy nghĩ về lá cây... có khi không dành cho mình rồi, Fujimaru nhanh chóng kết luận.

“Nếu như có thời gian thì anh muốn đến nhìn thử xem không?”

Motomura thản nhiên đưa ra lời mời, hình như cô vẫn chưa nhận ra rằng Fujimaru đang váng hết cả đầu lên kia. Não Fujimaru đang bắt đầu đem lòng hiếu kỳ của mình và bữa cơm của Tsuburaya ra cân đo đong đếm. Đáp án lập tức đã được định đoạt. “Sư phụ, cho đồ đệ xin lỗi!”, sự áy náy của anh dâng lên từ tận đáy lòng, nhưng tay thì đã đặt cái thùng bạc mình đang cầm vào một góc hành lang, “Đang giờ nghỉ trưa nên tôi có nhiều thời gian lắm.”

“Nhưng mà, liệu có ổn không đấy? Tôi là người ngoài ngành, lỡ như có thông tin cơ mật nào đó... À thôi, dù có lỡ thấy được thông tin cơ mật đi nữa thì tôi cũng chả hiểu gì đâu.”

“Chuyên ngành Hóa và Dược rất dễ đăng ký bằng sáng chế ngay lập tức, cho nên họ khá mẫn cảm với việc nắm giữ thông tin.”

Motomura xoay người lại, nắm lấy tay đấm cửa của căn phòng mà ban nãy cô vừa đi ra. “Nhưng mà giới nghiên cứu thực vật của chúng tôi thì vô tư. Dù sao thì thứ mà chúng tôi nghiên cứu cũng khó kiếm ra tiền.”

Motomura mở cửa. Căn phòng nằm cạnh phòng nghiên cứu Matsuda là phòng thí nghiệm. Nó rộng gần như gấp đôi phòng nghiên cứu, trên cái kệ kê sát vách tường để đầy dụng cụ và máy móc dùng để làm thí nghiệm. Nằm giữa căn phòng là mấy chiếc bàn thí nghiệm cỡ lớn, trông khá giống loại bàn được đặt bên trong phòng thực hành nữ công gia chánh của mấy trường cấp ba. Bàn nào cũng được sắp xếp vô cùng chỉnh tề.

“Tôi chọn lá cây Arabidopsis thaliana làm đối tượng nghiên cứu của mình.”

Motomura nhanh chân đi đến một góc của bàn thí nghiệm.

“Arabidopsis thaliana?”

Vừa ngó nghiêng quan sát các loại máy móc vô cùng mới lạ với mình được bày rải rác trong phòng, Fujimaru vừa bám theo cô.

“Nó là một loại cỏ khá đơn điệu, dù có mọc đầy đường đi chăng nữa thì cũng chẳng có ai ghé mắt tới. Thế nhưng nó lại được mệnh danh là cây mẫu hình, đóng một vai trò vô cùng trọng yếu trong môn nghiên cứu thực vật này. Vừa mới trưởng thành là nó có thể phát tán hạt giống của mình, hệ gen của nó lại được giải mã toàn bộ, người ta đã biết chỉ cần chạm vào ADN của nó là có thể dẫn đến biến dị nên rất dễ làm thí nghiệm.”

Mã gen... Biến dị... Đây là lần thứ mấy Fujimaru cảm nhận được ý thức của bản thân đang dần rời xa não bộ mình rồi? Thôi thì cứ xốc lại tinh thần, trước hết phải quan sát xem bàn tay của Motomura đứng trước bàn thí nghiệm đang làm gì đã.

Trên bàn có đặt một cái hộp, bên trong đựng những phiến kính lót hình chữ nhật dài hoặc kính đậy mỏng hình vuông. Những thứ này Fujimaru cũng từng sử dụng qua trong lớp nữ công gia chánh.

Hồi còn học tiểu học, có lần anh được học lớp thí nghiệm qua kính hiển vi. Anh dùng ống hút lấy một giọt nước từ thùng nước của cái ao ngoài vườn trường, nhỏ nó lên phiến kính rồi dùng kính đậy đặt lên trên. Fujimaru đã rất nóng lòng muốn nhìn thấy con rận nước hay tảo closterium, ấy vậy mà tổ của anh xui xẻo sao đó mà toàn bắt được hình ảnh của mảnh gì đen đen trông hệt như rác thôi, dù thử đi thử lại bao nhiêu lần vẫn thế. Không còn cách nào khác, anh chỉ có thể vẽ vào “Báo cáo thực nghiệm” mấy vật thể lí nhí trông như rác rồi nộp lên.

Thế nhưng, thứ mà bây giờ Motomura đang kẹp trong tay là vật thể mà lần đầu tiên Fujimaru được nhìn thấy. Nó làm bằng nhựa trong suốt, chiều dài chỉ có ba centimet. Nom khá giống hình nón. Phần đầu tròn là nắp đậy nên anh đoán đây chắc là đồ đựng của thứ gì đó. Có thể nói, hình dạng của nó trông khá giống một cây bút bi nếu bớt đi ba centimet từ phần thân rồi sau đó đóng nắp lại.

“Đó... là cái gì vậy ạ?”

“Đây là ống PCR đấy?”

Motomura vẫy vẫy cái ống đựng bé xíu ấy cho Fujimaru xem. Bên trong là dung dịch trong suốt không màu và một thứ gì đó mong mỏng nhìn khá kỳ quái. Nó có màu xanh lá, chắc chỉ to cỡ móng chân ngón út.

“Có lẽ nào... thứ đang đựng bên trong là lá cây sao?”

“Đúng rồi. Chính là lá của cây Arabidopsis thaliana đấy ạ. Bên trong rót đầy dung dịch cố định gọi là FAA[11].”

Khoảnh khắc chiếc lá bị trích ra, nó đã bắt đầu khô lại và bị phân giải protein. Dường như người ta phải ngâm nó vào dung dịch cố định để phòng ngừa quá trình kia tiếp diễn và để có thể quan sát từng tế bào trong tình trạng sống động vốn có của chúng.

Fujimaru được Motomura đưa cho cầm ống PCR rồi mở nắp nó ra theo chỉ thị của cô. Dung dịch cố định chứa đầy bên trong ống khiến anh gay cả mũi. Mùi như keo dán hay dung môi pha loãng sơn vậy. Mình đã từng ngửi qua mùi này ở đâu ấy nhỉ, Fujimaru lần mò lại ký ức và chợt nhớ ra.

Chính là món đồ chơi có thể thổi ra những quả cầu trong suốt và dai hơn bong bóng xà phòng. Thời còn bé, anh đã từng mua nó ở hàng bánh kẹo. Cái tuýp như tuýp màu nước đựng một chất keo trong suốt, còn đính kèm một cái ống hút ngắn cực mảnh nữa. Chỉ cần thổi vào ống hút là chất keo kia sẽ phình ra theo hình cầu. Không cần phải chờ quá lâu, anh có thể dùng lòng bàn tay tâng quả cầu keo như tầng túi đậu. Mùi của FAA hệt như mùi chất keo ấy.

Fujimaru vì quá hoài niệm thời thơ ấu nên đã đưa cánh mũi lại gần ống PCR để hít hà mùi hương kia. Trong lúc anh đang mải làm trò đó thì Motomura đã lấy một hộp bút ra từ ngăn kéo bàn thí nghiệm. Anh cứ nghĩ bên trong phải đựng bút viết dành cho việc ghi chú, nhưng không, bên trong hộp bút chỉ đựng đầy kẹp tăm. Là loại kẹp vừa mảnh lại vừa nhọn.

Motomura nhận lấy ống PCR từ Fujimaru, đoạn, cô dùng kẹp tăm gắp mẩu lá cây ra.

“Mấu chốt ở đây là anh phải gắp ngay vào cuống lá. Bởi vì chỉ cần kẹp phải phần nào trên phiến lá thôi là các tế bào ở đó sẽ bị phá hủy ngay.”

Nghe như cuống lá là phần dùng để kết nối giữa phiến lá và cành cây. Bản thân chiếc lá này chỉ bé bằng móng chân út thôi nên cái cuống nhú lên của nó cũng vừa nhỏ vừa mỏng manh. Độ dài chắc chỉ khoảng hai, ba milimet là cùng.

Cách cầm kẹp tăm của Motomura thoạt nhìn có vẻ rất chuyên nghiệp. Cô gắp chiếc lá Arabidopsis thaliana ra khỏi dung dịch cố định rồi đặt nó lên trên phiến kính. Cô lại lấy thứ gì đó từ bên trong hộp bút ra, lần này là lưỡi dao lam, dùng để rạch lên ba đường gân ở phần trên cùng của phiến lá.

“Tại sao mình lại phải rạch nó vậy?”

“Để phiến lá không bị cong lên. Anh Fujimaru có muốn làm thử không?”

“A, vậy... phiền cô cho tôi thử xem sao.”

Đây chính là lúc chứng tỏ tay nghề của một người đầu bếp. Fujimaru hào hứng cầm lấy ống PCR mới mà Motomura đưa sang, rồi lấy một cây kẹp tăm gắp chiếc lá bên trong ra. Anh đặt chiếc lá này nằm bên cạnh chiếc mà ban nãy Motomura vừa mới lấy ra, sau đó dùng dao lam cắt lên phiến lá. Phải cái là địch thủ quá bé đi. Tay trái anh giữ kẹp tăm để cố định cuống lá, tay phải thì lại cầm lưỡi dao lam rạch lên đường gân lá sao cho phiến lá không bị rách, còn công phu hơn cả lúc lọc xương vụn ra khỏi mấy con cá thu đao nữa.

Cuối cùng, sau khi đã vật lộn với chiếc lá xong xuôi, Fujimaru mới ngẩng mặt lên với vẻ tràn đầy tự hào. Motomura vốn vẫn luôn chú ý theo dõi thao tác của Fujimaru cũng gật đầu một cách hài lòng, “Ừ, anh làm tốt lắm”. May mà anh còn giữ được thể diện của một đầu bếp.

“Tiếp theo, chúng ta sẽ nhỏ dung dịch clohydrat lên trên phiến lá. Nói một cách chính xác thì đó là dung dịch pha trộn giữa clohydrat, nước và glycerol.”

“À... ừm...”

Nhìn thấu vẻ khó hiểu của Fujimaru, Motomura bổ sung.

“Glycerol dùng để làm sệt dung dịch. Clohydrat là để phiến lá trở nên trong suốt. Chỉ khi lá ở trạng thái trong suốt thì chúng ta mới dễ dàng quan sát tế bào của nó dưới kính hiển vi được. Lá cây Arabidopsis thaliana vì quá nhỏ và mỏng manh nên vừa mới nhỏ dung dịch lên là nó lập tức bắt đầu hóa trong. Chỉ cần để từ 20 đến 30 phút là nó sẽ hoàn toàn trở nên trong suốt.”

Fujimaru càng thêm cảm động trước lời giải thích tỉ mỉ của cô. Không khác nào cô giáo dạy môn Sinh học. À đâu, cô vốn là chuyên gia về lĩnh vực này nên rõ rành rành là một giáo viên chứ còn gì nữa?

Motomura với lấy món dụng cụ màu xám đang treo bên cạnh bàn thí nghiệm. Hình dạng nó trông chẳng khác gì một khẩu súng lục đến từ tương lai.

“Đây là ống micropipette.”

“Hả? Ống pipet sao?”

Nghe hệt như tên của một vị anh hùng chuyên chiến đấu với quái vật ấy, chứ chả giống tên của một loại dụng cụ gì cả. Chỉ cần nghe thấy tên “Micropipette” là ai cũng phải sợ đến khóc thét. Fujimaru nghĩ thầm.

Vả lại, ống pipet mà Fujimaru từng nhìn thấy trước kia làm bằng thủy tinh, phần đuôi được bịt một miếng cao su trông như đồ bao ngón tay vậy. Chỉ cần bóp phần cao su ấy là ống pipet có thể hút lấy dung dịch. Song, thứ mà Motomura đang cầm trên tay lại trông máy móc hơn nhiều, có cảm giác như vào bất cứ lúc nào nó cũng có thể bắn ra tia laser chết người ấy.

“Ống pipet có nhiều kích thước và phân lượng khác nhau, ống micropipette này nói một cách chính xác là loại tự động, có thể hút lấy dịch thể ở đơn vị vi lượng.”

Motomura dùng ống micropipette hút lấy dung dịch clohydrat rồi nhỏ lên hai chiếc lá được xếp trên phiến kính.

“Xong, giờ chúng ta chỉ cần lấy miếng kính đậy để lên nữa thôi. Để không cho không khí tràn vào bên trong...”

Trước lời thúc giục của Motomura, Fujimaru vội dùng kẹp tăm gắp lấy miếng kính đậy. Anh vừa chú tâm để không làm vỡ miếng kính mỏng, vừa nhẹ nhàng đặt nó lên trên hai chiếc lá. May thay là không thấy bọt khí nào nổi lên, hai chiếc lá được tẩm trong dung dịch clohydrat và được kẹp gọn giữa phiến kính hiển vi và miếng kính đậy.

“Anh đúng là lành nghề thật đó, anh Fujimaru.”

Đối với Motomura mà nói, mấy chiếc lá Arabidopsis thaliana này hẳn là tư liệu thí nghiệm vô cùng quan trọng. Vậy mà cô vẫn cho phép tay mơ như Fujimaru tham gia vào quá trình chuẩn bị. Lại còn tỉ mỉ giải thích cho anh hiểu về từng món dụng cụ và phương pháp nữa. Nếu Motomura tự mình làm thí nghiệm thì hiển nhiên công tác sẽ được tiến hành nhanh chóng hơn, kết quả cho ra cũng sẽ tốt hơn nữa. Dù cho bản thân chẳng được ích lợi gì cả, thế nhưng cô vẫn tận tình chỉ dạy cho anh, lại còn không tiếc lời ngợi khen anh nữa chứ. Trên đời sao có người tốt quá vậy. Fujimaru âm thầm biết ơn cô.

Vả lại, bản thân anh vốn chỉ biết có tác phong dạy dỗ kiểu thương cho roi cho vọt của Tsuburaya nên đối với phương pháp giáo dục “thưởng kẹo” này, Fujimaru hoàn toàn không quen tí nào.

“Vậy hả?”

Mặc dù trong lòng đang vui phát khóc, vậy mà anh lại lỡ đáp lời cô bằng một câu nghe hết sức mất cảm tình. “Chắc là do tôi cũng nấu nướng quen tay rồi. Vừa phải xắt, bài trí, quấy trộn, lại còn phải cân đo đong đếm cho ra liều lượng chuẩn xác nữa.”

“Có lẽ. Vậy sao tôi lại dở nấu nướng thế nhỉ? Một chút cũng không tiến bộ.”

“Chỉ cần cô nấu quen rồi là sẽ lên tay thôi, không phải sao?”

“Tôi sống có một mình thôi, đây đã là năm thứ ba rồi...”

“...”

Sự điêu luyện của bàn tay và năng khiếu nấu ăn là hai thứ hoàn toàn khác biệt nhau hả? Fujimaru cứng họng, không biết tiếp lời cô như thế nào, anh đành phải dời tầm mắt xuống phiến kính mà ban nãy hai người vừa mới làm xong. Bất giác, Fujimaru thốt lên một tiếng đầy kinh ngạc.

“Ô! Nó đã trở nên trong suốt rồi kìa!”

Bên dưới lớp kính đậy là hai chiếc lá cây Arabidopsis thaliana. Lúc anh ghé mặt lại gần để xem cho rõ thì mới thấy, hai phiến lá đã bắt đầu trở nên trong suốt từ phần lá có gân bị rạch lúc nãy.

“Đúng vậy. Nhưng ở tình trạng này màu xanh của lá cây vẫn còn sót lại nhiều lắm, sẽ khiến chúng ta khó quan sát tế bào dưới kính hiển vi hơn.”

Motomura gỡ miếng băng keo dán trên nắp ống PCR ra để dán lên phiến kính hiển vi. Trông như trên đó có ghi lại ngày tháng lấy mẫu lá. Sau khi dán xong miếng băng keo, Motomura mới lấy thêm một phiến kính khác từ ngăn tủ.

“Trên phiến kính này đã có sẵn lá cây được nhỏ dung dịch clohydrat để qua đêm rồi.”

“Ồ.”

Phiến kính mới được đặt lên bàn thí nghiệm đựng ba phiến lá Arabidopsis thaliana đã hoàn toàn chuyển màu trong suốt. Nếu không nhìn kỹ thì sẽ không phát hiện ra bên trong miếng kính có kẹp thứ gì, những chiếc lá đã được tẩy màu rất sạch.

“Cứ như chương trình ẩm thực ấy nhỉ. ‘Đây là khay nguyên liệu đã được chuẩn bị sẵn và để trong tủ lạnh 30 phút’.”

“Ừ ha.”

Fujimaru và Motomura cùng nhau bật cười.

Ở một góc bàn thí nghiệm có đặt một chiếc kính hiển vi. Fujimaru tưởng tượng chiếc kính hiển vi được trường đại học sử dụng thì phải vĩ đại và tối tân lắm, thế nhưng chiếc kính hiển vi này thoạt nhìn cũng chẳng khác mấy so với chiếc mà anh đã từng thấy ở trường cấp ba.

Motomura lắp phiến kính vào kính hiển vi, đoạn, cô vặn núm xoay để khớp ống kính vào mẫu vật.

“Những chiếc kính hiển vi có tính năng cao cấp hơn và có thể chụp được hình ảnh đều được cất giữ hết ở phòng kính hiển vi dưới tầng hầm rồi, muốn sử dụng chúng thì phải đặt trước cơ. Vì bây giờ không có thời gian nên anh hãy tạm quan sát lá cây Arabidopsis thaliana qua kính hiển vi này nhé.”

Motomura lách người ra, nhường chỗ cho Fujimaru bước lại trước chiếc kính. Fujimaru chần chừ ghé hai mắt sát vào ống kính hiển vi.

“Ôi... oa...”

Thứ mà anh thấy được qua lăng kính là từng hàng tế bào của chiếc lá, trông hệt như một bộ xếp hình trong suốt vậy. Chúng được dàn trải một cách vô cùng tinh tế như những chiếc lá trên tán cây hoa mộc, tế bào nào cũng có hình dạng răng cưa.

“Đây là tế bào trên bề mặt của phiến lá. Anh có thấy mấy hạt dạng gai nhọn không?”

Đứng bên cạnh anh, Motomura cất tiếng hỏi.

“Đây đây, có thấy, có thấy!”

Chú ý quan sát thật kỹ, quả nhiên anh có thể nhìn đến những hạt gai bé li ti nằm rải rác đây đó khắp các tế bào. Những hạt gai có dạng hình chữ Y.

“Trông chúng cứ như ăng-ten ấy nhỉ. Nhìn giống thứ mọc trên đầu của người ngoài hành tinh quá đi.”

“Haha. Đây là cây Arabidopsis thaliana có sẵn ngoài tự nhiên. Bên cạnh là lá cây Arabidopsis thaliana biến dị, anh hãy chú ý kỹ hơn những hạt gai của nó đi.”

Motomura kéo phiến kính ra một chút. Dưới tầm mắt của Fujimaru, những hạt gai ban nãy bỗng chốc được phóng to gấp nhiều lần. Hơn nữa, chúng còn có hình dạng bốn góc nhọn.

“Cùng là giống Arabidopsis thaliana, thế nhưng chủng loại biến dị lại có hình dạng lá và mật độ hạt gai khác hẳn so với bình thường. Anh có thấy chúng rất dễ thương không?”

Bây giờ Fujimaru vẫn chưa thể quyết định liệu chúng có dễ thương đối với anh hay không, anh chỉ biết rằng mình thật lòng muốn hiểu hơn về công tác thí nghiệm và quan sát của Motomura nhằm tìm ra đáp án cho việc tại sao những chiếc lá này lại mọc ra khác nhau đến vậy.

Fujimaru vẫn áp mắt vào ống kính hiển vi, tay thì dịch chuyển phiến kính ra vào để so sánh giữa hai loại lá cây hoang dại và biến tính. Hay tộc người ngoài hành tinh có ăng-ten ba cạnh trong suốt và tộc người ngoài hành tinh có ăng-ten bốn cạnh trong suốt.

“Để tôi cho anh thấy bề mặt bên dưới nữa của chiếc lá nhé?”

Motomura điều chỉnh núm vặn. Dưới cặp mắt của Fujimaru, những tế bào không màu đột nhiên chuyển động như kính vạn hoa. Vì độ sâu của tiêu điểm đã được thay đổi nên anh có thể nhìn kỹ hơn vào bên trong phiến lá.

“Oa!”

Ngay bên dưới lớp bề mặt là một thế giới rộng lớn hoàn toàn khác. Những tế bào hình tròn chen chúc nhau chật kín. Trông hệt như hộp trứng cá hồi trong suốt được nhét đầy vậy. Đúng là nhìn cũng có chút đáng yêu đấy, Fujimaru thầm nghĩ.

“Số lượng tế bào mà bây giờ tôi phải đếm đều nằm ở lớp này đây.”

Motomura nói. “Tầng dưới nữa sẽ có những tế bào có vách ngăn mềm hơn, chen chúc nhau một cách mất trật tự như lớp bọt biển đầy lỗ hổng. Lớp dưới cùng của chiếc lá, tức là lớp bên dưới bề mặt ấy, sẽ có lớp tế bào nhìn như bộ xếp hình tương tự mặt trên cùng vậy.”

Lá cây Arabidopsis thaliana đã nhỏ lại còn mỏng. Chắc là còn mỏng hơn cả giấy nến nữa, xúc cảm truyền lại lúc anh làm giải phẫu chiếc lá khiến Fujimaru đoán thế. Ấy vậy mà bên trong nó lại chứa đựng những bốn lớp cấu tạo, mỗi lớp còn là một hình thái tế bào khác nhau. Giống hệt món điểm tâm sang trọng mille-feuille[12] đầy ngon miệng, lá cây Arabidopsis thaliana thật là tuyệt vời quá đi. Fujimaru thở dài vì xúc động, đoạn, anh ngẩng đầu lên khỏi kính hiển vi.

Cửa sổ phòng thí nghiệm đã bị trang thiết bị và kệ tủ chắn hơn phân nửa, nên dù đang là ban trưa nhưng trong phòng vẫn phải bật đèn. Được chiếu sáng bởi thứ ánh sáng tái nhợt ảm đạm như thế nên cảnh tượng đang đập vào mắt Fujimaru hầu như chẳng thay đổi gì trong vòng năm phút. Hộp kẹp tăm được đặt trên bàn thí nghiệm. Mấy cái lọ dược phẩm chẳng biết là gì được xếp thành hàng trên kệ tủ. Motomura đang đứng bên cạnh kính hiển vi.

Thế mà, cảnh tượng này trong lòng anh vẫn giống như một giấc mơ. Đây chỉ là thế giới trong mơ chứ không phải là thực. Nó giống như vũ trụ thu nhỏ trong lớp tế bào trải rộng bên trong chiếc lá bé xíu xiu, người trần mắt thịt không tài nào có thể thấy được. Giống hệt như thế giới bên trong con cá, miếng thịt hay cọng rau mà trước giờ Fujimaru vẫn chế biến vậy.

“Nếu nhìn cơ thể của tôi dưới kính hiển vi thì chắc chỉ toàn thấy tầng tầng lớp lớp tế bào được xếp đan xen dày đặc thôi ha.”

“Đúng đó.”

Anh xúc động nghĩ rằng bản thân mình thật kém cỏi, rằng những thứ này thật quá quý giá. Dù là thực vật hay động vật, rau củ hay con người, tất cả đều đang sống và hoạt động nhờ lớp lớp các tế bào. Ý nghĩa của điều đó khắc sâu trong anh, khiến anh không khỏi cảm thấy vạn vật thật quá đỗi trìu mến.

“Hầu như ngày nào cô Motomura cũng phải nhìn vào kính hiển vi hết à?”

“Vâng ạ.”

“Cô không bị mỏi mắt sao?”

“Có chứ. Nhưng tôi chưa bao giờ thấy chán cả.”

Motomura nói. “Lúc số lượng các tế bào trên phiến lá đột nhiên trở nên ít đi thì từng hạt tế bào sẽ trở nên to hơn bình thường. Có lẽ là để bảo toàn cho kích thước của chiếc lá không quá khác biệt so với những chiếc lá còn lại cũng không chừng. Trước mắt tôi chỉ có thể tùy tiện rút ra kết luận như vậy.”

“Thế ra lá cây Arabidopsis thaliana có thể tự đưa ra quyết định, kiểu như, ‘Ý, sao số lượng tế bào của mình lại giảm đi nữa rồi? Thế thì các tế bào còn lại phải to ra thôi’, như vậy đó hả?”

“Tôi cũng không rõ nữa. Cho nên để có thể nghiên cứu kỹ hơn cơ chế hoạt động nào có khả năng quyết định số lượng tế bào và kích thước của chúng, hằng ngày tôi đều phải đếm số lượng tế bào trên phiến lá.”

Thật ra thì lúc được cho nhìn tế bào của lá cây Arabidopsis thaliana, Fujimaru cũng hiểu đại khái. Nghiên cứu của cô không phải là loại sẽ giúp cho cuộc sống của mọi người trở nên tiện lợi hơn, nếu nói một cách chính xác thì nó như để giải đố vậy.

Vì giờ nghỉ trưa sắp sửa kết thúc nên Fujimaru quyết định quay về Viên Phục Đình. Anh nói lời cảm ơn với Motomura rồi mới xách chiếc thùng hàng màu bạc để chỏng chơ ngoài hành lang lên.

Motomura tiễn Fujimaru ra đến trước phòng nghiên cứu Matsuda.

“Nếu được thì lần sau tôi sẽ hướng dẫn anh qua kính hiển vi cất dưới tầng hầm nhé. Nếu quan sát bằng loại kính đó thì sẽ có thể thấy rõ lá cây Arabidopsis thaliana hơn nhiều đấy.”

Dứt lời, Motomura khẽ giơ tay vẫy chào Fujimaru. Fujimaru vội cúi đầu chào cô rồi bước ra ngoài hành lang. Lúc đi xuống cầu thang, anh có ngoái đầu nhìn lại nhưng chẳng thấy bóng dáng của Motomura đâu cả, chỉ còn mỗi âm thanh khởi động loại máy móc nào đó trầm thấp vọng lại mà thôi.

Các tế bào trong suốt được sắp xếp một cách tuyệt đẹp. Một người quá yêu thích lá cây Arabidopsis thaliana. Fujimaru rời khỏi tòa nhà B khu Tự nhiên mà không nhận ra trên mặt mình đang nở nụ cười.

***

Còn ở Viên Phục Đình, Tsuburaya đang chờ anh về với vẻ bực dọc.

“Chú mày la cà ở tít đâu đấy hả?”

“Cháu xin lỗi ạ.”

“Cơm trưa nay hết rồi. Bữa hôm nay là bò hầm còn thừa, ta phải cố để mà ngốn hết phần ăn của ba người đấy.”

“Hả! Sao bác không để đấy cho cháu?”

“Cậu bị ngu à! Hại ta nạp thừa calo lại còn trách ta à? Mãi không thấy gọi điện nên ta cứ tưởng chú mày đã ăn trưa chỗ nào khác cơ.”

Còn mập lên nữa là thể nào hông cũng yếu đi cho xem, Tsuburaya vừa lầm bầm vừa nắm cho anh ba vắt cơm nắm. Trên đĩa còn xếp thêm ba lát củ cải muối chua nữa.

“Hoan hô! Cháu cảm ơn bác ạ, sư phụ!”

Rốt cục cũng có bữa trưa muộn mằn, Fujimaru ngấu nghiến mấy vắt cơm nắm. Không chỉ được nêm muối vừa phải mà còn đầy nhân bên trong. Cá hồi khô, mơ chua, tảo bẹ. Nói thế nào nhỉ, sư phụ quả là người vừa chu đáo lại còn hiểu ý người ta, Fujimaru thầm nghĩ. Vậy cho nên cả cô Hana hàng hoa cũng phải thấy rung động trước tấm chân tình của ông.

Sau khi chén sạch đĩa cơm nắm chỉ trong vòng năm phút, Fujimaru lại nhanh chóng bắt tay vào công việc. Anh đem cái nồi đựng món bò hầm và cả nồi cơm điện trống không đi rửa sạch. Sau đó còn phải nấu cơm và xắt rau để chuẩn bị mở tiệm lại vào lúc chiều tối.

Món bò hầm cần ninh cho nhừ, bét nhất cũng phải để qua đêm, đợi hương vị thấm đẫm mới đem ra bán được. Phần dành cho tối nay đã có rồi nên anh chuẩn bị nấu phần cho hôm sau. Fujimaru xào hành tây và một ít cà rốt xắt sẵn với bơ lạt, sau đó trút toàn bộ vào chiếc nồi hầm cùng lượng thịt bò mà Tsuburaya đã ướp. Theo đúng chỉ dẫn của Tsuburaya, anh hầm nó với rượu vang đỏ.

Nồi cơm điện giờ mới bắt đầu sôi. Tiếp theo Fujimaru sẽ lau dọn lại bên trong tiệm. Tsuburaya đang ngồi trên ghế nghỉ ngơi một lúc. Ông vừa đọc báo vừa giơ chân hạ chân, phối hợp với cái chổi đang quét sàn của Fujimaru.

“Sư phụ này.”

“Hửm?”

“Ban nãy ấy, cháu vừa được cho coi kính hiển vi ở Đại học T đó. Tế bào lá của cái cây gọi là Arabidopsis thaliana đẹp cực luôn bác ạ.”

“Hể.”

Tsuburaya vẫn vùi đầu vào tờ báo, chỉ hơi nghiêng đầu. “Nó là một trong mấy loại thảo mộc dại dùng để nấu cháo rau bảy loại[13] hả?”

“Là sao vậy bác? Thảo mộc dại là gì thế?”

“Đấy mà cũng không biết à? Thảo mộc dại là kiểu như bông cải dại đó.”

“Vậy luôn? Cháu chỉ được thấy mỗi lá cây Arabidopsis thaliana thôi nên cũng không rõ nữa, nhưng mà ở đó họ không có cây bông cải dại bác à.”

Fujimaru lấy chổi lia khắp sàn nhà. “Nói chung là nó đẹp lắm ạ. Mấy hạt tế bào ấy.”

“Hê.”

Tsuburaya gấp tờ báo lại, đoạn, ông gác tay chống cằm lên bàn. “Ai cho cậu xem đấy?”

“Một nghiên cứu sinh trong phòng nghiên cứu Matsuda ạ.”

“Nữ nghiên cứu sinh à?”

Fujimaru loạt soạt quét sàn.

“À thì…”

“Có xinh không?”

Fujimaru nhớ lại chiếc áo thun in hình khí khổng mà Motomura mặc trên người, và cả hàng lông mi thật dài lúc cô nhòm vào kính hiển vi nữa.

“Không phải là cô ấy không xinh, có điều... để quan sát tế bào thì mặt đẹp hay không liên can gì?”

Bây giờ thì cái chổi đã lia qua lia lại với tốc độ hoa mắt, như đang không ngừng muốn ma sát lên sàn nhà vậy.

“Này, Fujimaru. Lại đây ngồi xuống, ta nói chú mày nghe chút.”

Tsuburaya thở dài thườn thượt rồi chỉ vào cái ghế đối diện mình. Fujimaru dựng cây chổi bên cạnh bàn rồi ngoan ngoãn ngồi xuống chiếc ghế đối diện với Tsuburaya.

“Chú mày nghe đây nhớ, phòng nghiên cứu Matsuda là khách ruột của cái Viên Phục Đình này. Đừng có mà công tư lẫn lộn ở đây.”

“Khổng Tử bận rộn...?”

“Vậy mà cũng nghe nhầm được hả? Lúc nhận được đơn hàng từ phòng nghiên cứu, chú mày tuyệt đối đừng làm phiền bọn họ đấy.”

“Dạ vâng.”

“Chúng ta cũng không phải mấy cái cửa hàng sang chảnh bán trước cổng truyền thống dài cả dặm của trường. Ta đã từng thấy rất nhiều người học ở Đại học T rồi. Có một số người ra vẻ cực kỳ giỏi giang, cứ kệ bọn họ là được. Họ sẽ làm ra vẻ như thế đến cuối đời thôi.”

“Sư... sư phụ ơi...”

Vì quá sững sờ trước những lời độc mồm độc miệng của ông mà trước khi kịp nhận ra, Fujimaru đã vội mở miệng nhắc nhở rồi. Lỡ mà có ai nghe được thì sẽ đánh giá không hay về tiệm mất.

Tsuburaya thì lại chẳng màng đến nỗi đắn đo của Fujimaru mà vẫn cứ tiếp tục oang oang.

“Bởi vì bọn họ hơn nửa là một đám mọt sách chỉ biết vùi đầu nghiên cứu. Con đường nghiên cứu khắc nghiệt thế nào, ta chỉ đứng một bên dòm vào mà cũng cảm nhận được. Là con gái thì càng như thế.”

“Ý bác đang muốn nói gì vậy?”

“Thì là tiệc chia tay đó.”

Tsuburaya khoanh tay lại. “Đã có không biết bao nhiêu buổi tiệc chia tay các nữ nghiên cứu sinh được tổ chức ở Viên Phục Đình rồi. Ta đã nhìn thấy rất nhiều người phải bỏ dở công việc nghiên cứu vì chuyện kết hôn, sinh con, hoặc là theo chồng chuyển công tác.”

Bởi vậy cho nên, Tsuburaya kêu lên rồi nhoài người về phía trước, hai tay vẫn khoanh lại. Cảm giác áp bức như đang bị một tay xã hội đen lườm đến rát mặt khiến cơ thể Fujimaru co rúm và giật lùi về phía sau.

“Những cảm xúc phập phồng bay bổng ấy sẽ là thứ cản trở đến việc nghiên cứu. Có hiểu không?”

“Dạ hiểu...”

Sau khi nghe Fujimaru rên rỉ ra lời đó, Tsuburaya liền vỗ cái bộp lên vai anh rồi đứng dậy.

“Ở đâu trên thế giới này cũng có một số người thích làm ra vẻ. Nhưng chú mày tuyệt đối không được như thế. Con đường của một người đầu bếp cũng khắc khổ như việc nghiên cứu mấy cây bông cải dại kia vậy. Không có thì giờ rảnh rỗi để mà nhòm ngó sang thứ khác đâu.”

“Dạ vâng.”

Fujimaru dõi theo bóng lưng của Tsuburaya lúc ông vào bếp để xem món bò hầm.

Tối đó, ở tầng trên tiệm Viên Phục Đình, Fujimaru vừa ráng giũ cơn buồn ngủ khỏi người mình vừa ngồi khoanh chân trên nệm. Anh chằm chằm nhìn vào mười đầu ngón tay mình một cách thẫn thờ.

Tại sao vật cứng thế này lại chỉ mọc trên các ngón thôi cơ chứ? Rõ ràng Fujimaru không hề ra lệnh cho chúng là “Móng tay, mọc ra đi”, ấy thế mà... Giống như cơ chế nào đó đang điều chỉnh số lượng hoặc kích thước của tế bào phiến lá, các tế bào của Fujimaru cũng có cùng một cơ chế bí ẩn như vậy, khiến cho móng tay tự động mọc ra ở đúng một vị trí cố định.

Trước kia anh không hề nhận ra, nhưng quanh anh toàn những điều huyền bí. Fujimaru nhớ lại lúc đứa em trai nhỏ hơn mình bốn tuổi vẫn còn nằm nôi. Trên đầu ngón tay mềm mại của em đều đã mọc sẵn những chiếc móng bé xíu. Chúng trông vừa xinh xắn lại còn rất đáng yêu, thi thoảng Fujimaru sẽ khẽ khàng lén cầm nắm ngón tay của đứa em trai đang say ngủ, sờ mãi cũng không chán.

Cứ nghĩ đã quên mất tiêu rồi. Fujimaru mỉm cười.

Thứ mà nhóm của cô Motomura đang nghiên cứu, giải thích một cách ngắn gọn thì có khi là để tìm hiểu tại sao sinh vật được sinh ra, tại sao chúng lại sống như thế và vì lý do gì chúng chết đi. Đều là những thắc mắc mà rất nhiều người, bao gồm cả mình, đã từng một lần tự hỏi qua. Nhưng rất nhiều người, trong đó có mình, chỉ xem những thắc mắc ấy là những thứ “nghĩ cũng chả để làm gì”. Thế mà nhóm của cô Motomura lại không hề bỏ qua những thắc mắc ấy, mà còn chăm chỉ nghiền ngẫm về chúng nữa.

Fujimaru tắt đèn, nằm lên đệm, kéo chăn đến tận bả vai. Dường như anh có thể nghe được tiếng châu chấu kêu ngoài cửa sổ thay cho tiếng ve sầu.

Nếu nói cái gì là vô ích thì chẳng phải nấu nướng cũng là việc vô ích đấy sao, Fujimaru mơ màng nghĩ. Dù sao thì đồ ăn cũng chỉ có thể làm no bụng được một lúc. Dù có ăn bao nhiêu món ngon và dinh dưỡng thì cuối cùng chúng ta đều phải chết. Mà nếu thế thì hành động nào cũng hóa ra vô nghĩa còn gì? Cả mình, sư phụ và tất cả những người đi ngang đường Hongo, một lúc nào đó cũng phải chết đi. Dù là người làm chuyện tốt hay kẻ làm điều xấu, thì đến khoảnh khắc nào đó, mọi người đều sẽ trở thành quá khứ.

Giữa dòng thời gian hữu hạn từ lúc ta được sinh ra cho đến lúc chết đi, dễ tưởng tượng là người ta thường “muốn kiếm tiền” hoặc “muốn giúp đỡ người khác”. Nhưng vẫn còn nhiều kẻ đặt chí lớn vào việc “nghiền ngẫm chân lý”. Họ là những người hoạt động nhờ vào lòng nhiệt huyết rất ư giản đơn rằng “mình chỉ muốn biết mà thôi”, nó vượt qua cái được mất, vượt qua cái hữu ích hay vô nghĩa tầm thường. Thật là tuyệt quá, Fujimaru thầm nghĩ.

Tsuburaya đã dặn là, “Không được làm phiền họ”. Lời ông nói thật quá đúng. Kể từ ngày mai, mình sẽ tức tốc giao đồ ăn tới rồi tức tốc đến thu gom lại muỗng nĩa. Fujimaru tự thề với lòng mình rồi lấy điện thoại chỉnh báo thức.

Dòng suy nghĩ cuối cùng ngay trước khi anh rơi vào giấc ngủ chính là, “Có thể thao tác kính hiển vi xoành xoạch như vậy mà không ngờ cô Motomura lại dở chuyện nấu nướng đấy...”

Bầu trời đêm bị phủ một tầng mây, không thấy ngôi sao nào cả. Chẳng có một ai tận mắt chứng kiến cảnh Fujimaru lăn lộn trong giấc ngủ của mình.

***

Vì Fujimaru hẵng còn quá trẻ nên vào sáng sớm hôm sau, anh đã quên phắt cả lời cảnh báo của Tsuburaya lẫn lời thề tối qua của mình. Mỗi ngày anh đều háo hức ngóng trông đơn đặt hàng đến từ phòng nghiên cứu Matsuda.

Anh không thể dứt ra khỏi mong muốn được gặp Motomura, và cả cái cảm giác khi võng mạc anh in dấu hình ảnh tuyệt đẹp của những tế bào qua kính hiển vi.

Khi cú điện thoại chờ mong rốt cuộc cũng đến, Fujimaru nhận lấy các món ăn từ Tsuburaya rồi bọc chúng lại bằng màng bọc thực phẩm với vẻ mặt nghiêm túc. Lúc anh xếp mấy món ăn được đặt hàng vào bên trong cái thùng bạc, Fujimaru nghiêm trang gật đầu trước lời dặn dò của Tsuburaya, “Chú mày nhớ kỹ đấy.”

Tiếp theo đó, anh trèo lên chiếc xe đạp màu xanh da trời rồi lao đi.

Anh vừa thở hổn hển vừa mở cửa phòng nghiên cứu Matsuda thì lập tức thấy bên trong có cả Motomura lẫn trợ giảng Kawai. Nàng Motomura mà đã mười ngày rồi anh mới được gặp lại đang mặc một chiếc áo tay lửng. Phần ngực áo có in hình một chiếc giỏ đựng đầy nấm thông.

Kawai thay mọi người trả tiền ăn trước, Fujimaru cất mấy tờ tiền vào trong túi rồi lấy từ đó ra tiền lẻ để thối lại. Vào lúc như vậy mà mắt anh vẫn không thể rời khỏi chiếc áo tay lửng của Motomura. Mặc một chiếc áo có họa tiết nấm thông có phải là chuyện bình thường không nhỉ? À không, thật ra thì anh cũng không biết nên giải thích lý do tại sao mình lại thấy nó không ổn, nhưng đúng là nhìn cũng không hợp lý tí nào.

Motomura mở cái thùng bạc ra với bộ dáng đã quen tay rồi bắt đầu chia đồ ăn cho mọi người trên chiếc bàn họp ở phòng nghiên cứu. Lúc nhận thấy ánh nhìn của Fujimaru, cô liền nói:

“Xin lỗi anh vì đã tự tiện.”

“À không, không phải vậy đâu.”

Fujimaru lưỡng lự một lúc rồi hỏi. “Cái áo ấy... cũng do cô tự in hả?”

Kawai đang cầm bình giữ ấm để rót phần canh của mình vào cốc, nghe vậy chỉ biết phì cười. Xem chừng Kawai cũng để ý đến chiếc áo tay lửng của Motomura lắm.

Bị cả Fujimaru lẫn Motomura nhìn chằm chằm, Kawai đành phải nói xin lỗi rồi ghé sát vào bàn. “Tôi xin phép ăn trước nhé, hai người cứ tiếp tục đi.”

Mặc kệ Kawai đang ngồi bên cạnh đã bắt đầu xử lý phần cơm trứng cuộn của mình, Fujimaru và Motomura lại trở về với câu chuyện của hai người.

“Cái áo này tôi mua ở một cửa tiệm gần đây đấy.”

Motomura nói. “Đúng lúc bây giờ đang là mùa mà nấm thông ngon nhất, chẳng phải rất hợp lý đấy sao?”

Cửa tiệm ấy là cửa tiệm như nào nhỉ, Fujimaru tự hỏi. Người con gái này hết mang áo thun hình khí khổng lại đến họa tiết nấm thông. Đúng là khiếu thời trang ngộ thật. Mình có thật sự muốn gặp lại cô ấy không ta, anh tự thấy tình cảm của bản thân mình thật là đáng ngờ vực.

“Bộ không có hoa văn nào bình thường hơn chút hả? Nấm hương hay nấm khiêu vũ chẳng hạn?”

“Phụt”, Kawai chợt mắc nghẹn, và lại một lần nữa bị cả hai người nhìn chòng chọc, anh đành phải đáp, “À không, không có gì”, rồi quay về món súp.

“Chỉ có mỗi nấm thông thôi ạ.”

Motomura lại xoay mặt về nhìn Fujimaru. “Vả lại, tôi nghĩ rằng chắc cũng không có bộ nào vừa với anh Fujimaru đâu. Vì ở đó toàn bán đồ nữ thôi mà.”

“Không cần đâu, tôi chỉ muốn hỏi thử thôi.”

Trông thấy vẻ xin lỗi của Motomura, Fujimaru không khỏi hổ thẹn vì tâm hồn đen tối của mình. “Cô làm nghiên cứu thực vật nên hẳn là cũng thích nấm ha?”

“À, vốn dĩ nấm không phải là một loại thực vật đâu ạ. Nếu tính theo gen di truyền thì chúng gần với động vật hơn.”

“Vậy á? Nhưng lúc nào chúng cũng bị xếp vào quầy rau củ quả ở siêu thị cơ mà!”

Thấy Fujimaru thốt lên đầy kinh ngạc, Motomura bật cười.

“Giờ mà chúng được xếp vào quầy thịt thì cũng khiến mọi người thấy dị lắm ha.”

Dù trang phục của cô ấy có hơi kỳ quái nhưng tính ra cũng chả sao nhỉ, Fujimaru nghĩ lại.

Cảm xúc nôn nao muốn được trò chuyện cùng cô nhiều hơn cứ nấn ná không thôi trong lòng anh.

“Vậy... tí nữa tôi lại đến lấy muỗng nĩa nhé.”

Fujimaru cầm cái thùng màu bạc lên toan bước ra khỏi phòng nghiên cứu.

“Phải rồi, anh Fujimaru này.”

Chợt, Motomura gọi giật anh lại. “Lúc anh đến thu muỗng nĩa, có muốn nhân tiện xuống nhìn qua phòng giải phẫu không? Vừa hay có cây Arabidopsis thaliana mới trổ mầm đấy.”

“Muốn chứ!”

Fujimaru đáp. Giọng anh lạc hẳn đi.

Lúc đóng cửa phòng nghiên cứu lại, anh chợt bắt gặp ánh mắt của Kawai đang cố nhịn cười. Vẻ mặt của anh ta như đang muốn cổ vũ anh vậy.

Trở về tiệm Viên Phục Đình đang giờ náo nhiệt vì các thực khách đến ăn trưa, Fujimaru cố gắng duy trì nét mặt thản nhiên rồi mới đi báo với Tsuburaya bằng vẻ trịnh trọng, rằng mình không cần ăn trưa.

“Hả, không ăn á?”

Tsuburaya vừa cầm chảo đảo món mì Ý sốt cà, vừa hỏi. “Vậy chú mày tính ăn ở đâu?”

“Cháu đang tính ra cửa hàng tiện lợi mua cái bánh kẹp nào rẻ rẻ tí.”

“Nếu là bánh mì kẹp ngoài cửa hàng tiện lợi thì ở tiệm mình cũng có mà?”

Dù có khách gọi món không ở trên thực đơn đi nữa thì Tsuburaya vẫn có thể dựa vào các nguyên liệu có sẵn ở tiệm để nấu ra một món gần đúng ý họ. Những thứ có thể mua ngoài cửa hàng tiện lợi như cơm nắm hay bánh mì kẹp hầu hết đều có thể đến Viên Phục Đình ăn. Chỉ mỗi lần này là anh thấy cái trù nghệ thiên phú của Tsuburaya sao mà đáng ghét thế.

Fujimaru nhận lấy đĩa mì Ý sốt cà từ Tsuburaya rồi bưng ra bàn có khách đang đợi. Tiện thể, anh cũng ngó luôn một lượt bên trong tiệm xem có cốc nước nào cần được rót thêm không.

Lúc quay về nhà bếp, Fujimaru vừa rót thêm nước vừa bịa ra một cái cớ.

“Hôm nay trời đẹp, cháu muốn tiện thể ra ngoài đi dạo rồi ăn ở ngoài.”

“Hả?”

Tsuburaya đang cầm muỗng rưới nước sốt đặc sệt lên món hamburger nóng hôi hổi mình vừa làm xong. “Ra là cái này à?”

Món sốt bên trên hamburger được vẽ thành hình trái tim xinh xắn.

“Chờ đã, cái gì đây?!”

Fujimaru đỏ mặt cướp lấy cái muỗng từ tay Tsuburaya để rưới thêm sốt vào. Trái tim bị rửa trôi đi, lại quay về làm một lớp sốt bình thường.

Sau khi bưng đĩa hamburger đến bàn của khách, Fujimaru quay lại chỗ của Tsuburaya, không còn cách nào khác ngoài thừa nhận.

“...Ừ đấy, cháu muốn đến Đại học T.”

“Chú mày huỵch toẹt ra ngay từ đầu có phải hay hơn không.”

Tsuburaya thở dài, ụp phần cơm cuộn trứng lên đĩa từ cái chảo chiên. “Còn nhớ rõ lời ta dặn không đấy?”

“Còn ạ.”

“Vậy thì tốt...”

Tsuburaya nhìn vẫn còn lo lắm.

Cháu nhớ chứ. Tsuburaya đã bảo rằng, không được dùng những thứ tình cảm tầm thường cản trở con đường của những người miệt mài làm nghiên cứu.

Cơ mà, Fujimaru trộm nghĩ, lần này là do chính cô Motomura mở miệng mời, dù mình có đến phòng nghiên cứu đi nữa thì cũng đâu có gây cản trở gì đâu. Không có lấy một mili tình cảm dư thừa là lời nói dối, nhưng mong muốn thấy được cây Arabidopsis thaliana cũng là thật.

Vậy nên mình có thể kết luận là con tim mình chỉ xao động có đúng một milimet thôi!

Fujimaru nhanh nhảu hoàn tất công việc trong giờ trưa của tiệm, để lại sau lưng lời dặn dò “Nhớ ăn uống đàng hoàng đấy!” của Tsuburaya rồi thẳng tiến Đại học T lần thứ hai trong ngày. Lẽ dĩ nhiên, đó cũng là lần thứ hai chiếc xe đạp màu xanh da trời phải lao hết tốc lực.

***

Motomura chờ Fujimaru ở phòng nghiên cứu tòa nhà B khu Tự nhiên cùng với mớ muỗng nĩa đã được rửa sạch.

“Cũng có một căn phòng giải phẫu nằm bên trong phòng để kính hiển vi dưới tầng hầm đấy ạ.”

Motomura nói. “Căn phòng vừa hay có cây Arabidopsis thaliana nảy mầm là phòng ở tầng một ạ.”

Motomura hai bậc một bước mà nhảy xuống cầu thang. Thay vì nói cô muốn mau chóng cho Fujimaru thấy cây Arabidopsis thaliana thì nên nói rằng Motomura đang nóng lòng xuống chăm cây thì đúng hơn. Quả nhiên cô rất thích cây Arabidopsis thaliana. Fujimaru cười trừ, tay xách cái thùng bạc đựng muỗng nĩa đuổi theo sau.

Tuy sắp sửa sang tháng Mười nhưng Motomura vẫn mang dép cao su như cũ. Anh trộm nghĩ, bộ cô ấy không thấy lạnh sao ta. Gót chân bé nhỏ thì vẫn ửng hồng như hồi hè vậy.

Phòng giải phẫu mà Fujimaru được đưa tới là căn phòng nằm ngay bên dưới phòng nghiên cứu Matsuda. Motomura vừa nâng giữ cánh cửa vừa vặn tay đấm. Fujimaru đặt cái thùng ở một góc hành lang rồi nhòm vào bên trong căn phòng.

Căn phòng được phân gian khá dài, tương tự phòng nghiên cứu. Cửa sổ bên trong lại bị che phủ hoàn toàn bởi rèm tối. Có những chiếc kệ tủ bằng kính được lắp cửa trông như buồng điện thoại hay những tủ lạnh bằng kính dùng để đựng Coca Cola ở quán rượu. Ở giữa căn phòng là một chiếc bàn họp có vẻ được dùng để thay thế cho bàn thực hành.

Nguồn sáng của căn phòng bị kéo rèm ấy là những chiếc đèn huỳnh quang bên trong dãy tủ kính. Tám cái kệ tủ tám cái đèn.

“Đấy gọi là chamber ạ.”

Motomura đứng ở ngạch cửa mà chỉ vào một cái tủ kính bên trong. “Tiếng Nhật mình gọi là máy điều chỉnh khí hậu thủ công. Nó có thể duy trì nhiệt độ và độ ẩm theo tùy chỉnh và cũng có thể thay đổi ánh sáng theo căn chỉnh thời gian. Các loại thực vật dùng trong quan sát và thí nghiệm phải được nuôi trồng bên trong các chamber được quản lý nghiêm ngặt thế này.”

Bên trong từng hộp kính là các loại thực vật đang sống những chuỗi ngày và đêm nhân tạo. Fujimaru bước lại gần Motomura để có thể nhìn rõ hơn.

Lập tức, một tiếng bõm vang lên, lúc anh liếc xuống sàn nhà xem có chuyện gì thì phát hiện một vũng nước đọng.

“Aa!”

Motomura kêu lên. “Nước chảy ra rồi!”

Vách tường bên trái có một cái chamber. Đoạn ống nước gần chỗ chân Fujimaru thì đang nằm rũ xuống sàn nhà.

“Là chamber của thầy Matsuda...”

Motomura nói như rên rỉ, đoạn, cô cầm đoạn ống nước gắn lại vào đầu nối. Sau đó cô lấy miếng giẻ lau trên chiếc bàn họp để bắt đầu lau dọn vũng nước trên sàn. Fujimaru cũng cầm lấy một miếng giẻ lau phụ Motomura.

“Xin lỗi anh nhé. Giáo sư cũng có nhiều lúc đểnh đoảng lắm.”

“Không ngờ ha. Bề ngoài trông ông ta cứ như một tay sát thủ máu lạnh thế kia mà.”

Hả? Motomura trợn tròn mắt rồi bật cười, “Đúng thật.”

“Nhưng đó chỉ là vẻ ngoài thôi. Thực tế thì mỗi lần tìm kiếm giấy tờ hay tài liệu thầy ấy đều phải xới tung cả cái bàn lên. Vũng nước này chắc cũng do thầy quên gắn kỹ ống nước vào vì vội đi đâu đó sau khi sực nghĩ ra điều gì trong lúc mân mê cây cối đây mà.”

Trông thì có vẻ ngầu mà hóa ra lại vụng về quá nhỉ, Fujimaru cảm thấy hình ảnh của giáo sư trở nên gần gũi hơn.

Sau khi lau xong sàn nhà, hai người phơi giẻ lau lên khung sào mini. Fujimaru nhòm vào chamber của Matsuda. Bên trong được chia làm ba tầng, ngăn nào cũng chứa đầy các loại thực vật cành lá sum suê.

Có lá cây giống hình quạt tròn bị rách vài vết. Có lá cây màu xanh nhạt lại tròn vo. Có loại mầm lá nom như chiếc mũi khoan nhú ra từ khối gì đó trông như một loại quả bé xíu. Đây cũng toàn là các loài thực vật anh chưa nhìn thấy bao giờ, giống như mấy loại cây ở trong phòng nghiên cứu vậy. Dù một ngày nào đó chúng sẽ bị giải phẫu trong những chậu con hoặc trên những khay đựng nước, nhưng các loại thực vật này đều đang khoe cho anh thấy sức sống hết sức ngoan cường của mình.

“Cây nào cũng um tùm, hay thật ấy.”

“Giáo sư là người có ‘ngón tay xanh’ mà anh.”

“Tức là ngón tay của thầy ấy có màu xanh hả?”

﻿Fujimaru lục lại ký ức. Anh nhớ là ngón tay Matsuda tuy có dính bùn đất thật, nhưng chúng hẳn là không có màu xanh đâu. Quan trọng nhất, nếu ngón tay mà biến thành màu xanh thì chẳng phải ngài ta nên ngay lập tức đến khoa da liễu ư?

“Không phải thế, ví dụ nhé.”

Motomura giải thích với vẻ rất ư là thật tình. “Người ta hay mệnh danh những người giỏi chăm sóc cây cỏ là những người có ‘ngón tay xanh’. Dù có là loại thực vật không hợp với khí hậu Nhật Bản đi nữa thì chỉ cần được giáo sư chăm sóc, chúng sẽ khỏe lên và dần sinh sôi nảy nở.”

“Ồ. Chắc là giáo sư phải có bí quyết gì nhỉ.”

“Thầy ấy chỉ nói rằng mình có thể cảm nhận được thực vật đang cần gì thôi.”

“Vậy còn cô Motomura thì sao?”

“Tôi thì chịu. Arabidopsis thaliana là loài cây dễ sinh trưởng nên tôi mới chăm được, chứ ở nhà thì ngay cả cây xương rồng tôi trồng cũng héo mà.”

Thấy bả vai Motomura chùng xuống với vẻ thất vọng, Fujimaru vội nói.

“Cây cối nhiều quá cũng bất tiện. Cỏ dại sẽ mọc hoang hết mất.”

“Nhắc mới nhớ, mấy hôm giáo sư nghỉ hè, thầy ấy đã bảo là để nhổ cho sạch đám cỏ ngoài sân đấy.”

“Quả nhiên.”

Bị lây nhiễm tiếng cười lảnh lót của Motomura, Fujimaru cũng mỉm cười theo.

“Nhắc đến cây xương rồng, cậu Kato học cao học cũng đang nghiên cứu về gai xương rồng đấy ạ.”

“Gai... xương rồng á...?”

Lại là một đối tượng nghiên cứu khiến người ta phải nhăn nhó nữa, Fujimaru nghĩ.

“Vâng ạ. Xương rồng tuy nhìn qua không có lá, nhưng gai của chúng chính là những phiến lá biến thành đấy. Tiện thể thì gai hoa hồng thật ra là nhánh trên thân chúng nhú ra, nhưng tại sao chúng lại biến đổi thành như thế thì có rất nhiều giả thuyết và vẫn không giải thích được.”

“Ồ~”

Đột nhiên cảm thấy các loài thực vật gần gũi với mình hóa thành những vật thể đầy bí ẩn, Fujimaru không khỏi nhìn vào tay mình để kiểm tra. May quá, lỡ như móng tay của mình bất thình lình trở nên nhọn hoắt thì cũng không biết tính sao đây.

“Cả cậu Kato lẫn thầy Matsuda đều là những người có ‘ngón tay xanh’ cả. Cậu ấy trồng nhiều cây xương rồng và sen đá trong nhà kính lắm.”

“Ở đây có nhà kính nữa ạ?”

“Vâng, gần tòa nhà B này thôi. Chỉ cần hỏi thăm thì Kato sẽ dẫn anh tham quan bên trong đấy.”

Cô Hana hàng hoa mà Tsuburaya đang quen dạo gần đây cũng bán rất nhiều chậu sen đá bé xíu trong cửa hàng của mình. Ngoài việc có màu sắc, hình dáng và chủng loại phong phú, đa số chúng có thể sống rất dai mà không cần tốn công chăm sóc nên đã trở thành một loại trang trí nội thất được mọi người ưa thích.

Đối với một người đã từng nhìn thấy tế bào của cây Arabidopsis thaliana như Fujimaru mà nói, anh cũng phải thầm nghĩ, “Thực vật dù gì cũng là sinh vật sống, đem ra làm đồ trang trí nội thất có được không ta?” Nhưng rất có thể đó là vì Fujimaru chả có tí hứng thú nào đối với chuyện trang trí nhà cửa cũng nên. Dù gì thì mấy món nội thất trong phòng của anh đều là đồ được thừa kế từ Tsuburaya. Rèm cửa thì không che được nắng gắt, bàn ăn thì lung lay đến nỗi anh phải gấp tờ rơi lại để kê dưới chân bàn, kể cả cái tủ lạnh cũng bị gắn đầy mấy cục nam châm trang trí nhìn chẳng có tí thẩm mỹ nào. Vì lớp vỏ nhựa đã tróc hết ra nên giờ mấy cục nam châm trang trí ấy chỉ còn là mấy cục đá từ bình thường thôi.

Với tình trạng như thế, anh không khỏi cảm thấy “Ba vụ trang trí phòng ốc bằng cây cỏ mình không làm nổi đâu”, nhưng những người quan tâm đến nội thất căn nhà thì tất nhiên rất mực cẩn thận với những loại cây mà họ chọn đặt trong phòng, vì họ sẽ bỏ công ra chăm sóc chúng thật cẩn trọng. Quan niệm về cách trang trí nội thất của hai bên quá khác biệt. Fujimaru cũng muốn làm gì đó cho căn phòng vô vị của mình nên đã âm thầm ghi nhớ trong lòng “Lần sau phải nhờ cậu Kato dẫn đến nhà kính xem sen đá mới được.”

“Đây là chamber của tôi.”

Motomura dắt Fujimaru đến một cái chamber nằm ở vách tường bên phải.

Chamber của Motomura được chia làm năm tầng. Khắp kệ tủ đều được đặt các khay nhôm – loại khay dùng trong nấu ăn. Mỗi chiếc khay hình vuông có chứa các vật thể hình lập phương kích thước 2 x 2 centimet trông giống hệt mấy miếng bọt biển, được xếp chỉnh tề ngăn nắp thành hàng.

“Cái này gọi là bông khoáng, chúng được dùng thay cho đất. Hạt giống cây Arabidopsis thaliana sẽ được vùi vào những lớp bông khoáng này để sinh trưởng.”

Motomura mở cửa chamber rồi lấy ra hai chiếc khay. Fujimaru so sánh chúng với mấy chiếc đặt trên bàn lớn.

Trên những chiếc khay được xếp thẳng hàng bên kia là những cây Arabidopsis thaliana đã trưởng thành và ra hoa. Thân cây cao khoảng 30 centimet. Nhánh cây cực kỳ mảnh, trên đó mọc lác đác vài phiến lá. Ở phần đầu của nhành cây mọc rẽ ra từ cành nở ra một đóa hoa nho nhỏ chỉ khoảng năm milimet. Cánh hoa tròn, màu trắng, trông như hạt gạo vậy.

Hình dạng của nó quả nhiên chỉ có thể dùng từ “hoa dại” để hình dung, thế mà có thể nói bông hoa này mang vẻ đẹp vừa mỏng manh lại vừa thuần khiết. Lần đầu tiên được chiêm ngưỡng diện mạo thật sự của giống Arabidopsis thaliana, Fujimaru quá đỗi xúc động, giờ thì anh đã hiểu ra, “Đúng rồi, vì hoa có màu trắng nên người ta mới gọi nó là ‘hoa cải chó trắng’[14].”

Bên khay còn lại xếp những cây Arabidopsis thaliana ra lá. Những chiếc lá xanh hình elip vươn lên khỏi miếng bông khoáng trông mới oai hùng làm sao. Cách sinh trưởng gần giống với mấy củ hành tây hay mầm đậu xanh mà anh trồng ở bậu cửa sổ lúc muốn tái chế mấy hộp đựng đậu nành lên men. Không hiểu sao lòng anh lại dâng lên tình cảm mãnh liệt với những cây hoa này, đến nỗi Fujimaru đã thầm nghĩ rằng đây quả là một loài cây thật đáng yêu. Nhưng vì sợ xấu hổ nên anh không dám nói ra.

“Cây mọc ngoài tự nhiên sẽ có lá trơn mịn, nhưng những cây biến dị sẽ có lá răng cưa, bản thân phiến lá vốn phải có dạng dài và mỏng, vậy mà ở đây chúng lại có hình dạng gần giống với hình tròn, thấy không?”

Trên mấy miếng bông khoáng có gắn những tấm thẻ nhỏ xíu khác nhau. Chắc là để nhận biết cây nào mọc hoang cây nào biến dị. Fujimaru ghé mặt lại gần chiếc khay hơn để quan sát sự khác biệt giữa hình dạng của những chiếc lá.

“Phải ha. Mấy phiến lá này vốn chỉ mới nhú ra thôi mà đã khác nhau rồi này.”

“Chỉ cần gen của chúng khác nhau một chút xíu thôi là cũng đủ để hình dạng trở nên khác biệt. Nhưng chúng tôi lại không biết cây nào là gen trội cây nào là gen lặn. Tất cả các cây Arabidopsis thaliana đều được nuôi trồng trong chamber như thế này.”

“Vậy là cũng giống như chúng ta...”

Fujimaru lẩm bẩm. Nét mặt, thân hình hay là màu da, tất cả đều khác biệt. Nhưng đó chỉ là những thứ vụn vặt. Mọi người đều đang trải qua cuộc đời của mình, đều cố gắng để bản thân được vui vẻ thoải mái hơn dù chỉ là một chút.

“Nhân hóa cỏ cây vốn là chuyện không nên làm đâu, với tư cách là người nghiên cứu chúng.”

Motomura mỉm cười. “Tìm hiểu về phiến lá, lai phối giống nhân tạo,... những việc đó rốt cục vẫn chỉ để phục vụ thí nghiệm thôi. Nhưng dù là như thế tôi vẫn hi vọng chúng sẽ được khỏe mạnh lớn lên.”

Nghe được từ “phối giống” bật ra từ miệng Motomura, trái tim của Fujimaru bỗng dưng đập mạnh. Giờ đây anh mới nhận ra, chỉ có mỗi hai người họ bên trong căn phòng giải phẫu nhỏ hẹp này, từ “lý tính” nảy lên trong suy nghĩ của anh. Fujimaru cố hết sức dùng cây bút chì tưởng tượng vạch đi vạch lại hai tiếng ấy trong đầu mình. Chỉ tiếc là từ “lý tính” vẫn có chữ “tính” bên trong. Không kiềm được bản thân, anh đành buột miệng hỏi.

“Phối giống... ấy hả?”

Anh yên tâm khi nghe thấy giọng nói của mình không bị cao vút lên, nhưng vẫn lén chùi bàn tay đầy mồ hôi sau đít quần.

“Có đấy ạ. Ở giai đoạn chúng vẫn còn là nụ hoa, chúng tôi sẽ lấy kim tăm nhẹ nhàng gắp cánh hoa ra để lấy bao phấn của nhị đực. Đó là bộ phận tạo ra phấn hoa. Chúng sẽ ngăn cản việc nhụy hoa tự ý thụ phấn. Khi hoa nở thì bào tử đực sẽ di chuyển đến nhụy hoa để thụ phấn.”

Hoa Arabidopsis thaliana bé xíu thế này. Thứ gọi là nụ hoa kia nom chỉ nhỏ bằng hạt mè thôi.

“Cô khéo tay thật đấy.”

Fujimaru lại một lần nữa kêu lên đầy xúc động. Anh thầm nghĩ, mình cũng muốn được giao phối nữa.

Motomura âu yếm dùng ngón tay vỗ về phiến lá của cây Arabidopsis thaliana mà không hề nhận ra Fujimaru đứng bên cạnh mình đang mang trong đầu những suy nghĩ vô cùng bất chính. Ánh sáng phát ra từ chamber giống hệt ánh mặt trời. Đường cong nơi gò má của Motomura trông thật dịu dàng và ánh mắt cô chuyên tâm quan sát cây hoa Arabidopsis thaliana, như thể đã quên mất việc Fujimaru còn ở trong phòng.

“Anh thích em.”

Fujimaru nói. Lúc thấy Motomura ngẩng lên nhìn với vẻ kinh ngạc, Fujimaru liền nghĩ, “Chết, lỡ nói mất rồi”, cùng lúc ấy, cánh cửa phòng giải phẫu cũng bật mở.

Fujimaru cùng Motomura theo phản xạ ngoái đầu nhìn về phía cửa. Matsuda đang đứng ở đó, tay anh vẫn để nguyên trên nắm đấm cửa.

Matsuda nhìn chòng chọc tới lui vào hai người, đoạn, thầy lấy tay còn lại đẩy mắt kính của mình lên rồi nói:

“Xin lỗi.”

Cánh cửa khép lại, bóng dáng của Matsuda cũng biến mất.

Sao lại thế này? Sao đúng vào lúc quan trọng thế này giáo sư Matsuda lại bước vào? Đã vậy còn tinh ý đoán được tình huống mà cáo lui nữa chứ! Mình phải làm gì với bầu không khí sượng chín người này đây? Thà bị người lạ nào phá đám còn hơn!

Nếu diễn dịch những cảm xúc quay cuồng của Fujimaru – người đang bị nhấn chìm trong sự hoảng loạn và xấu hổ thành lời, thì nó sẽ là như trên.

“Anh này…”

Một giọng nói khẽ cất lên. Fujimaru lúng túng nhìn về phía Motomura. Motomura đang cúi gằm mặt. Biểu cảm trên gương mặt cô có vẻ căng thẳng lắm, vì gò má cô cũng đang phớt hồng như gót chân cô vậy.

Fujimaru chợt có quá nhiều lời muốn thốt ra, cuộn trào như sóng vỗ. Bởi vì anh đang cảm thấy vô cùng chấn động trước việc mình buột miệng thổ lộ mà không hề có sự chuẩn bị nào, lẫn việc mình đã khiến Motomura kinh hoảng.

“Thành thật xin lỗi em. Nhưng ban nãy, tình cờ... à không, việc tôi thích Motomura nó không ‘tình cờ’ chút nào, nhưng bây giờ cũng không phải lúc nói chuyện đó, vậy nên... ừm, em có thể trả lời tôi bất kỳ lúc nào, em cũng đừng nên nghĩ quá nhiều về chuyện đó, tôi thật ra thì sao cũng được, nhận được lời hồi đáp thế nào cũng được, ừm...”

Rốt cục thì chính anh cũng không hiểu bản thân mình đang nói gì nữa, câu cú cứ loạn xà ngầu cả lên. Thế là Fujimaru buộc phải dừng bản thân lại với câu, “Chà, vậy thôi...,” rồi cứng còng xoay lưng về phía Motomura. Anh cứ lựng khựng như thế mà đi mấy bước về phía cửa, rời khỏi phòng giải phẫu.

Dù rằng anh đã nuôi một chút hi vọng, nhưng đến phút cuối cùng, Motomura vẫn chẳng nói lời nào. Trước lúc đóng cửa lại, anh ngoái đầu nhìn thì thấy Motomura vẫn đứng trơ ra như tượng đá dưới ánh đèn được chiếu sáng từ chamber, gương mặt thì vẫn cúi gằm.

Vừa bước ra hành lang, Fujimaru liền thở dài một tiếng nghe rõ não nề. Cảm nhận được có người ở ngay phía sau mình, anh nhìn lên. Đứng dựa lưng vào bức tường đối diện cắt ngang hành lang hẹp chính là giáo sư Matsuda đang khoanh tay.

“Trời trời trời trời ạ...!”

Fujimaru nhảy thót lên. “Sao thầy vẫn còn ở đây?!”

“Suỵt.”

Matsuda ra hiệu rồi đứng thẳng dậy, thầy ta giục Fujimaru rồi bước ra hành lang. Không còn lựa chọn nào khác, Fujimaru đành xách theo cái thùng bạc đựng muỗng nĩa, lủi thủi đi theo sau.

“Nghe thấy tiếng kêu của Motomura nên tôi nghĩ mình nên đi vào.”

“Thầy đang nghĩ tôi là một thằng cầm thú đúng không? Nhưng tôi không làm gì cả.”

“Xin lỗi cậu.”

“Hay là... ơ, không lẽ... thầy đang hẹn hò với Motomura?”

“Cậu nghĩ tôi là hạng người nào? Làm gì có chuyện tôi mờ ám với học trò của mình.”

“Xin lỗi thầy.”

Khi đứng bên cạnh Matsuda, Fujimaru cảm giác như mình đang bị một gã sát thủ truy sát đến tận bến cảng.

“Trong phòng giải phẫu xảy ra chuyện gì à?”

“Tôi vốn chỉ tính vào để kiểm tra xem ống nước của chamber có bị sao không.”

“Nếu là cái đó thì bọn tôi đã lau sạch sàn nhà rồi.”

“Tôi cũng nghĩ thế. Cảm ơn cậu nhiều nhé.”

Matsuda đi về hướng cầu thang. Xem chừng thầy tính quay lại phòng nghiên cứu trên lầu hai vì đã xong chuyện kiểm tra ống nước và canh chừng Fujimaru rồi. Con người này đúng là cá biệt, Fujimaru thầm nghĩ. Giờ nghỉ trưa sắp hết, anh đành phải đi về hướng cầu thang luôn. Ngoan ngoãn theo sau Matsuda.

Lúc hai người chia tay nhau ở cầu thang tầng một:

“Tôi chúc cậu may mắn.”

Matsuda nói. “Dù kết quả ra sao, nếu cậu vẫn còn hứng thú với thực vật thì cứ lại đây. Cánh cửa học vấn luôn luôn rộng mở với tất cả mọi người.”

Fujimaru vừa đi cầu thang xuống tầng trệt, vừa ngẫm nghĩ, “Thật ra tôi không tự tin về khoản học hành...” Nhưng dù gì, anh vẫn rất vui khi có thêm cơ hội được bước vào tòa nhà B khu Tự nhiên. Mặc cho Motomura có hồi đáp anh thế nào đi nữa.

***

Kết quả là phải đến gần lúc tiệm đóng cửa vào giờ phục vụ buổi tối thì Fujimaru mới sực nhớ ra sự thật là mình đã lỡ bữa trưa.

Lúc anh bưng chồng đĩa không quay vào trong nhà bếp thì chợt thấy chóng mặt. Bình thường dù bưng nguyên cái khay đựng hẳn mười cốc bia đầy thì anh cũng chả hề cảm nhận được tí ti sức nặng nào của nó, thế mà bây giờ... Trong lúc anh đang cảm thấy kỳ quái thì Tsuburaya đã nhạy bén chỉ ra:

“Chú mày vẫn chưa cơm nước gì hả? Mặt mày tái mét hết rồi kìa.”

Ngón tay không xanh, mặt mũi mới xanh lè. Vậy thì nguy thật. Fujimaru cứ như đang nghe chuyện của người khác, chỉ có mỗi Tsuburaya là nhanh chóng lấy ít bắp cải và thịt heo băm còn thừa làm cho anh món cơm chiên.

Chắc vì cả hai chuyện trọng đại là cái bụng rỗng và pha tỏ tình đều ảnh hưởng đến thể xác lẫn tinh thần anh nên mới gây ra thiếu máu. Từ lúc cha sinh mẹ đẻ tới giờ, Fujimaru vốn dĩ rất mạnh khỏe, thậm chí còn chưa từng bị cảm lần nào. Vì lẽ đó anh không hề nhận thấy bản thân đang ốm yếu, chỉ miên man băn khoăn mãi sao hôm nay mình lạ thế.

Đêm cũng đã khuya, những vị khách còn lại bên trong tiệm chỉ còn mỗi ông bác khách quen thích món cá sòng chiên giòn cùng bà thím chủ tiệm giặt ủi đang cố bấu víu lấy chai rượu uống trước khi ngủ. Trước sự thúc giục của Tsuburaya, Fujimaru đành phải ngồi vào bàn dành cho khách nằm trong góc để ăn món cơm chiên của mình. Sau miếng cơm đầu tiên, anh mới thật sự cảm nhận được mình rốt cục đang đói bụng đến mức nào, sau đó là một chuỗi ngấu nghiến bát cơm. Anh có thể nhận ra cơ thể mình trở nên ấm dần và sắc mặt cũng hồng hào trở lại.

“Phải thêm cả vitamin vào nữa,” được Tsuburaya bảo thế, sau bữa ăn, anh uống thêm một ly cam ép. Nhưng chẳng hiểu sao mà ông bác Cá Sòng Chiên Giòn cùng bà thím tiệm giặt ủi đều di chuyển đến bàn của Fujimaru. Ông bác thì ngồi đối diện Fujimaru, bà thím thì ngồi bên cạnh, ly rượu được bà đặt hẳn lên một cái ghế cho rảnh tay. Tsuburaya, sau khi tắt hết đèn đóm trước cửa tiệm, cũng ngồi vào bên cạnh ông bác.

“Mọi người... sao tập trung hết ở đây vậy?”

Fujimaru cảm thấy không thoải mái lắm nên lắc lắc cốc nước cam.

“Này nhé.”

Tsuburaya lên tiếng. “Fujimaru giờ đã thành Bị-Phũ-Maru rồi à?”

“Bị-Phũ-Maru là gì?”

“Thì tức là bị người ta phũ đó.”

Bà thím tiệm giặt ủi nhích cái ghế lịch kịch lại gần. Giọng bà nghe nghiêm túc đấy, nhưng cặp mắt thì lại sáng rỡ đầy tọc mạch.

“Bị-Phũ... à nhầm, Fujimaru này, cháu đừng quá thất vọng.”

Ông bác Cá Sòng Chiên Giòn cũng gửi cho anh một lời động viên hết sức vô ích.

Mặt Fujimaru đỏ lựng. Thậm chí anh nghĩ rằng, nếu cốc nước cam phản chiếu được khuôn mặt mình bây giờ thì chắc nó phải biến thành cốc nước cà chua rồi.

Tại sao mấy ông bà khách quen này lại biết đến tình hình yêu đương của mình cơ chứ. Không, nguồn tin tình báo chắc chắn chỉ có một.

“Sư phụ!”

Anh dằn cốc nước lên bàn rồi hét lên. “Sao bác lại đi nói với người khác?!”

“Xin lỗi, lỡ mồm.”

“Lỡ mồm là lỡ mồm thế nào!”

Fujimaru oán trách Tsuburaya mà quên mất rằng chính bản thân mình cũng lỡ mồm tỏ tình với người ta. Thế nhưng Tsuburaya chỉ thản nhiên rằng:

“Hê, vậy hóa ra chú mày bị người ta phũ thật à?”

Lông tóc toàn thân Fujimaru dựng đứng hết cả lên khi anh bị ông bác và bà thím mở lời vỗ về an ủi, nhưng anh vẫn ráng bình tĩnh cho bằng được.

“Không, vẫn chưa...”

“Vẫn chưa nghĩa là sao?”

Bà thím chồm hẳn người lên phía trước. “Thế tức là cháu vẫn chưa tỏ tình?”

Sao cháu phải nói chuyện đó với bác. Tuy trong đầu nghĩ vậy, nhưng thấy cặp mắt của bà thím tỏa ra vầng sáng lấp lánh, khoảng cách giữa hai người thì bị rút ngắn lại gần như má kề má trán đụng trán, Fujimaru đành thú thật.

“Cháu tỏ tình rồi.”

“Nhưng hồi đáp thì chưa.”

“Cậu bị người ta trêu đùa à?”

Ông bác huơ huơ ly rượu trắng. “Đúng là thứ con gái xấu xa.”

“Không phải như thế!”

Giọng nói của Fujimaru chợt cao hơn hẳn một tông. “Chỉ vì cháu đã nói cô ấy không cần trả lời cháu ngay bây giờ thôi.”

“Thế tức là chú mày nói xong bỏ của chạy lấy người chứ gì?”

Quả xứng danh sư phụ, Tsuburaya luôn bắt thóp được hành vi của Fujimaru. “Chả có ý chí chiến đấu gì cả, chú mày tệ quá.”

“Ông Masa nói hay nhỉ.”

Bà thím tiệm giặt ủi thay Fujimaru vặt lại ông. “Ai mất tận mấy năm mới thổ lộ được với bà Hana?”

“Xin lỗi xin lỗi.”

Ông bác Cá Sòng Chiên Giòn cũng nói. “Người con gái mà cậu Fujimaru đem lòng yêu thương thì sao có thể là người xấu được.”

“Nè, thế cô ấy là người ra sao đó?”

“Người ra sao ấy ạ...”

Bị bà thím hỏi thế, Fujimaru cũng á khẩu. “Yêu thích cây cối này, hay mặc mấy cái áo thun dị dị này...”

Nhưng dù dùng từ ngữ nào để giải thích thì anh vẫn không có cảm giác mình đã lột tả được Motomura. Khoảnh khắc cả hai cùng cười trước phiến lá Arabidopsis thaliana. Những ngón tay chỉnh thấu kính hiển vi cho anh. Đôi mắt tuyệt đẹp đằng sau cặp mắt kính những lúc cô ấy giảng giải về mật độ của tế bào. Con tim của Fujimaru lại bị cuốn vào vòng xoáy ký ức tự bao giờ.

Fujimaru thấy mình như đang bị thiếu máu.

Tảng lờ Fujimaru đang nín thinh sang một bên, nhóm người Tsuburaya bắt đầu rôm rả bàn tán xem “đối phương là người thế nào”.

“Có khi nào chúng ta đoán sai, cô nàng là gái giang hồ chăng?”

“Nhưng tôi nghĩ tuýp người thằng Fujimaru thích phải là mấy cô tiểu thư trong sáng cơ.”

“Người thích gái giang hồ chẳng phải là ông Masa đây sao? Bà Hana vốn dĩ là chị đại người ta mà. Mặc dù thời bọn mình thì vẫn chưa có cách gọi đó.”

“Bà bị dở hơi à! Hana vốn chỉ nổi loạn chút thôi!”

Mấy vị khách thường lui tới của Viên Phục Đình ngoài là bạn bán buôn trong khu chợ, còn có rất nhiều người đã quen nhau từ tấm bé. Chủ đề xem chừng đã chuyển từ “đối phương là người thế nào” sang “buổi tán dóc của hội đồng lứa” rồi. Chẳng mấy chốc mà đến cả Tsuburaya cũng uống bia.

Một người hết mực ra dáng mẹ hiền như cô Hana hàng hoa cũng từng là giang hồ á? Fujimaru thảng thốt né khỏi bà thím tiệm giặt ủi, rời khỏi bàn để vào trong bếp rửa chén.

Buổi nhậu nhẹt của hội Tsuburaya còn tiếp diễn đến tận khi cô Hana gọi điện sang.

“Ông Masa à, tôi chuẩn bị đi ngủ đây, có mang theo chìa khóa không đó?”

Fujimaru bị đùn đẩy việc dọn tiệm và chăm sóc người say, chỉ có thể lăn ra ngủ sau khi đồng hồ đã điểm sang ngày mới không lâu. Tâm trạng dễ chịu hơn rồi, anh nghĩ. Có khi đó là chiến lược ngay từ đầu của hội Tsuburaya cũng nên. Hoặc có thể bọn họ chỉ đơn giản là muốn chè chén nhậu nhẹt một phen thôi. Fujimaru cảm thấy lòng thành của hội ông bà già cao tuổi tràn đầy năng lượng quả đúng là khó hiểu mà.

Nói thì nói thế, nhưng dù anh nhắm mắt thì cơn buồn ngủ vẫn mãi không kéo đến. Hình ảnh Motomura đứng trơ như tượng đá cứ hiện lên trong đầu. Fujimaru chỉ đành lăn qua lăn lại và rên rỉ à a cho qua hết đêm này.

***

Thời điểm Motomura gọi điện đến Viên Phục Đình là ba ngày sau hôm Fujimaru bày tỏ nỗi lòng ở phòng giải phẫu.

Trong suốt ba ngày này, làm việc trong tình trạng không đêm nào chợp mắt là bất khả thi. Vừa hay Viên Phục Đình đang nghỉ định kỳ, Fujimaru có thể ngủ nướng cả buổi sáng. Ba ngày nay, anh luôn ôm nỗi kỳ vọng và bất an mà làm việc, nghĩ đến những chuyện như, “Khi nào mình nhận được lời hồi đáp của cô ấy nhỉ? Hay đi qua nhìn mặt tí xem sao... Thôi thôi, mình đã nói rằng sẽ chờ cô ấy rồi mà, mày phải kiên định lên chứ”, khiến cho anh chỉ thêm mệt mỏi.

Chợt nhận ra điện thoại của tiệm dưới lầu đang reo, Fujimaru bừng tỉnh ngay lập tức. Anh vứt cái gối đang ôm sang một bên rồi ù chạy xuống lầu. Trối chết như vậy là vì anh có dự cảm đấy là điện thoại của Motomura.

“Viên Phục Đình đây ạ, cảm ơn vì đã gọi đến tiệm chúng tôi!”

Anh háo hức bắt lấy ống nghe của chiếc điện thoại đặt trên quầy tính tiền. Không ngoài dự đoán, giọng Motomura vang lên:

“Anh Fujimaru đó ạ?”

“Vâng, anh, à tôi, à anh đây.”

Thậm chí anh còn không giữ nổi xưng hô bình thường của mình, thành ra câu trả lời trở nên vô cùng kỳ quặc.

“Motomura đây ạ. À, chuyện hôm nọ...”

“Vâng.”

Fujimaru chờ cô tiếp tục, nhưng Motomura mất một lúc vẫn không lên tiếng. Đầu dây bên kia chỉ truyền lại tiếng thở im ắng. Anh nhìn sang chiếc đồng hồ treo tường bên trong cửa tiệm. Mới hơn chín giờ sáng.

Mãi Motomura mới cất tiếng:

“Tôi muốn cho anh câu trả lời về chuyện hôm nọ.”

Giọng cô nghe như gió thoảng.

“Tôi nghĩ chúng ta nên gặp nhau ở đây. Vào giờ nghỉ trưa hôm nay tôi có thể gặp anh ở phòng chứa kính hiển vi dưới tầng hầm. Không biết lúc đó anh Fujimaru đến được không?”

Dù chẳng hiểu hồi đáp cho lời tỏ tình của mình và phòng chứa kính hiển vi thì có liên hệ gì với nhau, nhưng Fujimaru vẫn đáp:

“Không hề gì. Hôm nay là ngày tiệm đóng cửa.”

Sau khi cúp điện thoại, Fujimaru quay trở lại phòng mình rồi rửa mặt kỹ càng sạch sẽ hơn mọi khi. Anh lấp bụng bằng một lát bánh mì nướng dày kèm với trứng ốp-la và cà phê. Sau khi đánh răng cẩn thận hơn thường ngày, anh mặc vào chiếc áo thun tươi tắn nhất mà mình có cùng quần jeans. Xong xuôi hết thì cũng chỉ mới mười giờ kém nên anh đành ngồi bên cửa sổ dõi mắt trông ra ngoài.

Hoa thục quỳ nhà đối diện vẫn chưa tàn hết, dù bây giờ trời đã chuyển sang thu. Mà dường như những cánh hoa mỏng dính cũng đang bắt đầu mềm mại rơi rụng xuống mặt đường. Nhìn những bông hoa úa màu bẹp dí trên nắp rãnh thoát nước, Fujimaru thả hồn ngẩn ngơ một lúc lâu. Nỗi nhung nhớ không nói thành lời như từng vụn mây lác đác trên trời, cứ thoắt ẩn thoắt hiện trong tâm trí anh.

Tiếp theo, anh đi quét dọn trước cửa tiệm và lau chùi cửa kính để giết thời gian. Sẵn lúc đang quét rác thì anh cũng dọn luôn mớ hoa thục quỳ rơi rụng trên đường. Nhìn xuống nắp rãnh giờ đây đã sạch sẽ, anh chợt nhận ra vụn mây trong lòng đã bay đi.

Giờ hẹn cận kề, Fujimaru chạy tới Đại học T. Ban đầu anh vốn định dùng chiếc xe đạp xanh da trời theo thói quen, nhưng sau khi chợt nghĩ lại thì Fujimaru quyết định đi bộ đến.

Anh tay không băng qua đường Hongo rồi bước vào Xích Môn của trường. Lần đầu tiên đến đây giao hàng, anh cứ thấy nhút nhát khi bước vào trường với bộ dạng mặc tạp dề, dắt theo chiếc xe đạp treo lủng lẳng thùng đựng thức ăn. Thế mà bây giờ anh lại kinh hoảng phát hiện, bản thân đã trở nên ung dung khi đến thăm Motomura mà không vì bất kỳ danh nghĩa “công việc” nào.

Lúc anh bắt gặp bóng Motomura đang đứng ngoài tiền sảnh tòa nhà B khu Tự nhiên, Fujimaru liền la lên “A a” trong đầu. Anh cũng không hiểu sao đầu mình lại kêu “A a” nữa, chỉ là muốn kêu vậy thôi. Hôm nay Motomura vận một chiếc áo thun trơn. Màu của chiếc áo giống với màu chiếc xe đạp của Fujimaru, cũng trùng màu với bầu trời cao vời vợi bên trên tòa nhà B này.

“Xin chào.”

Hai người đồng thời ngượng ngùng chào nhau.

“Xin lỗi vì đã làm phiền anh vào ngày nghỉ thế này.”

“Không sao, dù gì cũng rảnh.”

Chẳng biết có phải vì nghe ra giọng điệu cộc lốc trong câu nói của Fujimaru không mà Motomura cúi gằm mặt xuống vẻ khó xử. Fujimaru vội vã nói:

“Cô muốn dẫn tôi đi xem kính hiển vi mà nhỉ?”

Anh chuyển sang chủ đề khiến Motomura cảm thấy dễ chịu. Motomura gật đầu rồi quay ngoắt đi.

Ở góc tiền sảnh là một đoạn cầu thang hẹp dẫn xuống tầng hầm. Motomura bước xuống bậc thang.

Mãi cho đến bây giờ, Fujimaru chỉ quan tâm mỗi phòng nghiên cứu nên không hề để ý tới chiếc cầu thang ngoài sảnh. Cầu thang đi lên mà anh vẫn thường sử dụng được lát ván gỗ trông cực kỳ sang trọng, thế nhưng chiếc cầu thang này từ bệ bậc cho đến vách tường đều chỉ phủ đúng một màu bê tông. Hơn nữa, không biết có phải do trên vách tường có cây đèn huỳnh quang nào bị hỏng hay không mà ánh sáng của nó khá nhợt nhạt. Mỗi lần bước xuống một bậc thang là anh lại thấy nhiệt độ như giảm thêm một nấc.

Cuối đoạn cầu thang mờ là một hành lang khá hẹp chạy dài thẳng tắp. Dọc theo hành lang có để mấy cái hộp vuông vức nom như bảng mạch điện hay là tủ mini dùng trong văn phòng, trên trần nhà thì ngoằn ngoèo bao nhiêu là đường ống.

Dãy hành lang này cũng rất âm u. Âm thanh ù ù như tiếng gầm dưới lòng đất vang vọng trong không gian nhỏ hẹp này. Fujimaru thi thoảng lại dừng bước để nhìn quanh. Xem ra cả vách tường lẫn trần nhà đều được đổ một lớp bê tông dày vô cùng kiên cố, đến nỗi có thể dùng như hầm tránh bom nguyên tử. Nó trông cũng khá cũ kỹ rồi. Khác với những công trình mang phong cách kiến trúc hiện đại, bên ngoài, tòa nhà B khu Tự nhiên thoạt nhìn nguy nga và tráng lệ, còn bên trong lại được xây dựng vô cùng vững chãi.

“Tòa nhà này có từ lúc nào ấy nhỉ?”

“Nó ra đời đã hơn tám mươi năm. Vì được thiết kế ngay sau trận động đất lớn ở Kanto nên nghe bảo tòa nhà đã được gia cố để có thể chống chọi với động đất và hỏa hoạn. Cách đây mấy năm có tin người ta sẽ bố trí thang máy cho tòa nhà B nhằm mục đích biến tòa nhà thành nơi tiện nghi cho người khuyết tật, nhưng vì vách tường quá kiên cố nên đội thi công đã phải rất vất vả mới có thể đục thủng một lỗ hổng trên đó.”

Còn có chuyện như thế á, Fujimaru nghĩ thầm. Dù nhìn bằng con mắt của kẻ nghiệp dư thì anh cũng hiểu rõ tòa nhà B này sẽ bền vững cùng năm tháng. Vì nó đã được xây cất đàng hoàng để có thể trơ gan cùng tuế nguyệt, được mài giũa bởi gió và tuyết, mãi mãi không già cỗi.

Lịch sử hơn tám mươi năm của tòa nhà B khu Tự nhiên này cũng chính là lịch sử của những người đã từng học tập và nghiên cứu tại đây. Fujimaru chợt cảm thấy choáng ngợp trước tháng năm trầm tích cùng bề dày học vấn của nó.

Thế nhưng, không thể phủ nhận rằng chính vì chồng chất quá nhiều thời gian và ký ức của con người mà gian tầng hầm của tòa nhà B mới có được một bầu không khí hết sức riêng biệt. Sự âm u nơi đây tạo cảm giác, dường như chỉ cần lên tiếng thì sẽ có thứ gì vồ ra vậy.

“Mà này... ở đây có lưu truyền câu chuyện kinh dị gì không đấy?”

Fujimaru dè dặt hỏi. Anh vội bám gót Motomura đi dọc theo hành lang.

“Với không gian này thì đúng là cũng không lạ khi thấy ma xuất hiện ha.”

Motomura bật cười khúc khích. “Nhưng mà, tôi chưa bao giờ nghe ai kể rằng đã thực-sự-nhìn-thấy-gì-đó ở tòa nhà B.”

Vậy hả? Mà dù sao thì ở đây ai cũng vùi đầu nghiên cứu, có vong hồn xuất hiện chắc cũng chả ma nào thèm để ý, Fujimaru tự diễn giải. Mấy cái bóng trắng mờ ảo hiện lên từ thinh không kể cũng tội nghiệp.

Sau khi đi được chừng mười mét thì Motomura mở một cánh cửa sắt nằm bên tay trái. Cánh cửa màu xám trông khá nặng nề, chắc là để phòng ngừa hỏa hoạn.

“Mời anh đổi sang dép lê ở đây. Vì nhất thiết không được mang bụi đất ở ngoài vào trong phòng.”

Ngay chỗ cửa mở có để sẵn một kệ giày. Cũng giống như phòng chờ bệnh viện, trên đó xếp mấy đôi giày của những người khác và dép lê. Fujimaru làm theo lời, tháo giày thể thao ra để mang dép vào. Motomura thì thay đôi hài cao su bằng một đôi dép lê có hình trái dâu trên kệ. Xem chừng đó là dép riêng của cô. Fujimaru yên tâm một chút khi thấy đôi dép có hình trang trí không quá kỳ khôi.

Gian tầng hầm sâu như mê cung hiện ra đằng sau tấm cửa sắt.

Dãy hành lang hẹp hơn ban nãy, những đường ống trườn bò trên trần nhà thì lại to hơn. Trần nhà có vài chỗ thấp hẳn xuống, Fujimaru phải cúi thấp người bước đi để tránh đụng đầu vào đường ống. Hai người vòng vèo qua biết bao khúc cua, thi thoảng lại bước xuống hai ba bậc thang. Mặt sàn bằng bê tông chỉ âm vang tiếng dép lê xoèn xoẹt của hai người.

Đôi lúc sẽ có vài cánh cửa sắt xuất hiện trên vách tường hai bên hành lang. Có cánh được gắn tấm biển đề “Phòng nồi hơi”, cũng có cánh được gắn bảng cảnh báo “Nguy hiểm! Không phận sự cấm vào”. Motomura lướt qua toàn bộ những căn phòng ấy, cuối cùng cô đến ngõ cụt của dãy hành lang hẹp.

Ở đó có một cánh cửa gỗ trông hệt như của mấy phòng tầng trên, với nắm đấm bằng đồng thau. Sau khi dạo qua gian tầng hầm vô vị toàn sắt và bê tông, Fujimaru cảm giác như mình đã tìm ra cửa hàng kẹo giữa rừng rậm sâu hun hút.

Motomura nâng cánh cửa lên rồi mới vặn nắm đấm.

“Đây là phòng kính hiển vi ạ.”

Đó là một căn phòng nhỏ nhạt nhẽo. Góc tường có để hai kệ tủ văn phòng mini màu xám cạnh nhau. Ngoài ra, bên trong còn đặt hai chiếc kính hiển vi khổng lồ chắc phải to gấp đôi cái trên phòng thí nghiệm. Bên cạnh hai chiếc kính đều được lắp đặt một chiếc máy tính để bàn.

“Để có thể chụp và lưu lại hình ảnh thì kính hiển vi phải được kết nối sẵn với máy tính ạ.”

Motomura đi thẳng vào trong phòng kính hiển vi mà không thèm bật đèn. Lý do cô ấy có thể làm như thế, là vì bên trong phòng kính hiển vi dường như còn có thêm một gian phòng phụ nữa, ánh đèn huỳnh quang từ đó rọi ra. Phòng kính hiển vi và gian phòng phụ không có cánh cửa nào ngăn cách, trên bức tường giữa hai gian chỉ có một lỗ hổng hình chữ nhật đứng.

“Đằng đó là gì vậy ạ?”

Fujimaru lên tiếng hỏi, mắt nhìn về phía lối vào gian phòng phụ.

“Đó là phòng giải phẫu. Do phòng giải phẫu trên tầng một không đủ để chứa hết các chamber nên chúng tôi cũng trồng cây Arabidopsis thaliana ở đây nữa.”

Nhắc mới nhớ, cô ấy cũng từng nhắc mình là dưới tầng hầm cũng có phòng giải phẫu, Fujimaru nhớ ra. Tưởng tượng ra cảnh các loại thực vật đang sinh sôi nảy nở dưới tầng hầm, nơi không có ánh sáng mặt trời chiếu tới, không hiểu sao anh lại cảm thấy chút ảo diệu. Anh trộm nghĩ, nếu mình mà là cây Arabidopsis thaliana thì nhất định sẽ muốn lớn lên bên vệ đường hơn là bên trong chamber dưới tầng hầm thế này.

Bị ống xả khói xe phả vào người, chịu cái nóng cái lạnh, bị sâu bọ gặm nhấm, tất cả những thứ đó tuy nghe có vẻ khổ cực, nhưng anh cũng muốn cảm nhận được làn gió quạt qua phiến lá của mình, muốn được tắm dưới ánh mặt trời, muốn được ngâm mình trong những trận mưa. Nghĩ thì nghĩ thế, nhưng đó là quan điểm của một người được sinh ra trong hoàn cảnh mà tự do bay nhảy là lẽ hết sức đương nhiên, còn từ quan điểm của những hạt giống Arabidopsis thaliana cả đời chỉ biết đến cái chamber thì nơi đây có lẽ mới chính là thiên đường của chúng.

Bản thân Fujimaru cũng không thể ra ngoài vũ trụ hay thăm thú đại dương sâu thẳm. Cuộc sống của anh vẫn còn lay lắt kia kìa. Nếu nghĩ như thế thì tự do mà Fujimaru đang cảm nhận chẳng qua chỉ là “tự do của chim lồng cá chậu” mà thôi. Chính những cây Arabidopsis thaliana, tuy sinh trưởng bên trong các chamber, nhưng chỉ cần được điều chỉnh ánh sáng và lượng nước thích hợp, thì biết đâu lại đang thích ý hưởng thụ tự do.

Chắc hẳn Motomura cũng muốn xem thử phòng giải phẫu dưới tầng hầm, thế nên cô đã đi thẳng đến chiếc bàn có gắn kệ đặt bộ kính hiển vi. Ngay cả Fujimaru đang dợm bước đến cửa gian phòng phụ cũng ngoan ngoãn quay lại, đứng bên cạnh Motomura.

Motomura ngồi vào một chiếc ghế có bánh xe. Được mời, Fujimaru cũng đặt mình xuống một chiếc ghế khác.

Nhìn thoáng qua, anh để ý thấy toàn bộ các ngăn của cái bàn đều bị kéo hết ra ngoài. Nếu những ngăn kéo cất trữ tài liệu hay mấy thứ đại loại vậy không còn nữa thì người ngồi tại bàn sẽ có chỗ đặt chân ở khoảng trống dưới bàn. Lúc xoay qua xoay lại giữa kính hiển vi và màn hình máy tính đặt bên cạnh thì chỉ cần ngồi yên trên ghế cũng có thể thao tác dễ dàng.

Ra là vậy, quả là chu đáo. Ơ, nhưng mấy cái ngăn kéo bị lôi ra để đâu rồi nhỉ, Fujimaru nhìn quanh căn phòng. Trong căn phòng kính hiển vi âm u, mấy cái ngăn kéo rỗng không bị chất bừa bãi vào một góc. Anh lại cảm thấy mình có thêm điểm chung với mọi người, hóa ra những ai nghiên cứu thực vật đều không mấy hứng thú với trò trang trí nội thất.

Motomura chỉnh núm vặn của bệ đỡ, phiến kính đặt sẵn trên bàn ngay cạnh bàn tay cô lập tức sáng lên.

“Đây là một phiến lá khá non của cây Arabidopsis thaliana ạ.”

Fujimaru hơi cúi nửa người xuống, mặt ghé sát lại phiến kính. Anh nhìn rất rõ bên dưới lớp kính đậy là một vật hình tròn trong suốt có đường kính tầm hai milimet.

“Nó bé quá chừng.”

“Bởi vì tôi chỉ trích một phiến lá vừa nhú ra thôi. Sắc tố của nó đã bị rút đi hết rồi.”

Motomura chuẩn bị phiến kính lót cho chiếc kính hiển vi bên cạnh. “Mời anh.”

Fujimaru theo như lời mời, lạch cạch lăn ghế lại rồi nhòm vào ống kính hiển vi.

Tầm mắt anh ngập tràn những hạt li ti trong suốt nom như trứng cá hồi. Trước kia khi nhìn vào kính hiển vi trên phòng thí nghiệm tầng hai, anh cũng chỉ thấy đến thế này thôi. Lớp tế bào bên trong phiến lá. Những tế bào mà ngày ngày Motomura đều phải đếm đi đếm lại.

“Anh có thấy được không?”

Phiến lá đang nằm trên phiến kính lót nhỏ hơn rất nhiều so với phiến lá mà anh được xem trước đây. Nhưng các tế bào hình tròn vẫn xếp hàng chỉnh tề và dày đặc như trước, không có khác biệt gì. Fujimaru vừa thầm thán phục đám tế bào, vừa im lặng gật đầu trước câu hỏi của Motomura.

“Vậy thì tôi sẽ chuyển ánh sáng chiếu cho phiến kính từ màu trắng sang màu xanh lục nhé.”

Motomura khẽ vặn cái núm trên kính hiển vi. Bỗng chốc, thế giới phản chiếu trong mắt Fujimaru đổi khác hoàn toàn.

Thứ trải rộng mênh mông trước mắt anh chính là dải ngân hà. Giữa bóng tối dày đặc là vô số hạt sáng màu bạc đang lấp lánh.

Fujimaru không thốt nên lời, chỉ biết tha thiết ngắm thỏa thích bầu trời đầy sao phản chiếu bên trong kính hiển vi. Thực tế thì vì anh ghé mắt quá sát với thấu kính phóng đại nên phần màu xanh lục của biểu bì xanh đến nhức mắt.

Rốt cục, khi có thể ngẩng mặt khỏi kính hiển vi, Fujimaru mới dùng một tay dụi mắt, tay còn lại thì chỉ vào kính hiển vi, nói:

“Tại sao... Tại sao tôi lại thấy được sao trời? Cái kính hiển vi này cũng có thể dùng làm kính thiên văn à?”

Motomura im lặng lắc đầu.

“Thứ mà anh Fujimaru thấy nãy giờ vẫn chỉ là phiến lá Arabidopsis thaliana thôi. Các tế bào khi đang tái tạo chuỗi ADN sẽ phát sáng như những vì sao vậy?”

“Mấy hạt sáng lấp la lấp lánh đó là... tế bào hả...?”

Fujimaru trở nên hoang mang. “Tại sao tế bào lại có thể phát sáng?”

“Bởi các sắc tố tán xạ được dán vào một chất giống với bazơ, sau đó thì bị tế bào hấp thụ. Vì phiến lá này hãy còn non nên chúng đang tích cực tái tạo ADN của mình, khiến cho các nhân bên trong tế bào phát sáng khắp nơi như vậy.”

“Tái tạo ADN... rồi thì sao?”

“Nếu tôi để nguyên, không trích phiến lá này ra thì nhân tế bào sẽ tự phân chia và số tế bào sẽ được tăng lên.”

“Ờ...”

Tuy không hiểu quy trình phức tạp kia cho lắm, nhưng anh vẫn có thể tiếp thu: Nhằm dễ dàng quan sát tình trạng của tế bào hơn, phiến lá này đã được chuẩn bị sẵn để có thể phát sáng khi đang tái tạo ADN. Anh cũng ngộ ra rằng, vô số vì tinh tú đang lấp lánh kia vốn là bia mộ của các tế bào luôn luôn ngoan cường tìm cách lớn lên, cho tới tận lúc Motomura trích chúng đi mới thôi.

Fujimaru một lần nữa nhòm vào kính hiển vi. Đám tế bào chết đang phát sáng như thể cố chứng minh cho sinh mệnh đã từng của chúng. Dải ngân hà tuyệt đẹp tồn tại bên trong một phiến lá tí hon.

“Anh Fujimaru này.”

Nghe thấy tiếng gọi, Fujimaru quay sang phía Motomura. Motomura cũng đang nhìn thẳng vào Fujimaru.

“Tôi không thể đáp lại tình cảm của anh Fujimaru được.”

Biết ngay mà. Anh ít nhiều có linh tính trước rồi. Từ khoảnh khắc nhìn thấy dải ngân hà này. À không, có lẽ ngay từ lúc chuông điện thoại reo lên vào sáng nay kia.

Thế giới mà Fujimaru tuyệt đối không thể chạm vào đang ở bên trong Motomura.

Dù vậy, Fujimaru vẫn kiên trì đến cùng. Tuy nghĩ bản thân rõ là dở hơi, nhưng anh phải hỏi cho bằng được. Bởi đây là người anh thương. Bởi đây là người anh hi vọng sẽ thương mình.

“Kể cả việc chờ em cũng không được?”

Bờ môi của Motomura khẽ run rẩy. Nhìn cô như đang gắng để khỏi phải bật khóc vậy.

“... Vâng ạ.”

Motomura đáp, ánh mắt cô lảng tránh anh. “Nhưng không phải vì anh là anh Fujimaru nên tôi mới từ chối.”

Phòng kính hiển vi rơi vào thinh lặng. Từ gian phòng phụ phát ra âm thanh lục bục trầm đục, nghe như tiếng nước rỉ ra khỏi chamber. Ngay trong giây phút xấu hổ thế này thì những tế bào của cây Arabidopsis thaliana vẫn đang tái tạo thật nhiều ADN.

Ừm... Fujimaru suy nghĩ, “Không phải vì anh là Fujimaru nên em mới từ chối” có nghĩa là sao? Anh dốc hết chất xám trong não ra, cất giọng hỏi:

“Em đang hẹn hò với ai đó?”

“Không phải ạ.”

Để rồi bị phủ nhận ngay lập tức.

“Vậy thì...”

Sự hoang mang của Fujimaru càng ngày càng lộ rõ. “Nếu thế em không cần phải nương tay đâu. Cứ nói thẳng ‘Em hoàn toàn không thích anh nên sẽ không quen với anh’ còn hơn...”

Bởi vì hiện giờ trái tim đang nhói đau nên anh hi vọng được đối xử dịu dàng, nhưng sớm chết sớm siêu sinh mới là sự cứu rỗi đích thực.

“Thật ra tôi vốn dĩ không muốn nói, nhưng đây là suy nghĩ thực sự của tôi.”

Thấy Motomura thẳng lưng, Fujimaru cũng căng thẳng theo.

“Ừ.”

“Tôi... sẽ không bao giờ quen ai cả.”

Fujimaru thảng thốt trong một lúc rồi ngay giây sau buột miệng hét toáng lên:

“Cái gì?!”

“À, xin lỗi em, tôi lỡ to tiếng quá. Sẽ không quen ai... nghĩa là sao?”

Là do bị tín ngưỡng trói buộc hay vì vấn đề sức khỏe? Ngay cả như vậy, cũng có lúc phải lòng ai đó mà không lường trước chứ. Dù quyết tâm “không quen ai” mạnh mẽ cỡ nào thì liệu ý chí không thôi có đủ sức ngăn cản được tình yêu?

Với bao hoài nghi âm thầm khuấy đảo trong tâm trí, Fujimaru lại chất vấn:

“Không phải tôi muốn em chọn tôi, dĩ nhiên nếu được em lựa chọn thì tôi sẽ rất hạnh phúc, nhưng ta hãy tạm bỏ chuyện đó sang một bên. Sao em có thể quả quyết ‘Em sẽ không quen ai’ như vậy? Lỡ như sau này em được một anh chàng vừa cực kỳ đẹp trai vừa tốt tính lại còn giàu đến mức tiền xài không hết tỏ tình thì sao?”

“Anh đã nhìn thấy những vì sao lấp lánh kia rồi đúng không?”

Motomura chỉ tay về phía kính hiển vi.

“Ừ.”

“Bên trong cơ thể của mỗi người chúng ta đều có những tế bào đang hoạt động y như vậy. Thế thì tại sao tôi lại chọn đối tượng nghiên cứu là thực vật chứ không phải là người hay động vật?”

Đôi mắt của Motomura lại một lần nữa nhìn thẳng về phía Fujimaru. Dường như anh bị đôi mắt đen láy ấy hút hồn. Fujimaru như muốn ngừng thở, anh cẩn thận lắng tai nghe điều mà Motomura sắp nói.

“Thực vật không có bộ não, cũng không có hệ thần kinh. Nói cách khác, chúng không có suy nghĩ cũng như tình cảm. Không hề mang trong mình khái niệm mà loài người gọi là ‘tình yêu’, thế nhưng chúng vẫn sinh sôi nảy nở, mang nhiều hình thù sắc thái, thích ứng với những môi trường khác nhau để sống sót trên địa cầu. Anh không cảm thấy điều đó rất thần kỳ sao?”

Motomura giảng giải với giọng điệu thản nhiên, nhưng Fujimaru thì lại đang đắm chìm trong suy nghĩ, chẳng phải chính loài người mới là sinh vật kỳ bí hơn cả cây cối ư. Chẳng phải chính loài người mới là sinh vật ma quái và kỳ diệu khi không thể sinh sôi nảy nở nếu thiếu đi thứ tình cảm mơ hồ gọi là “yêu” kia à?

“Vậy nên tôi mới chọn thực vật. Tôi quyết định sẽ dành toàn bộ tâm huyết cho việc nghiên cứu những loại thực vật sống trong thế giới thiếu vắng tình yêu kia. Vậy nên tôi không thể hẹn hò với ai cả, tuyệt đối không.”

À à. Fujimaru thở hắt một hơi rõ to. Hóa ra Motomura bị cuốn vào vòng xoáy của dải ngân hà gọi là “thực vật”. Đấy, cứ nhìn vào mắt Motomura là biết. Hình ảnh phản chiếu bên trong là các tế bào của phiến lá đang tỏa ra ánh sáng màu xanh lục. Giữa màn đen nhạt nhòa như vũ trụ kia, chỉ cần nhìn thật kỹ thì sẽ phát hiện ra nguồn sáng lấp lánh. Nguồn năng lượng đang phân chia và tăng trưởng. Dù không có tình yêu hay tình thương thì chúng vẫn sôi sục, vĩnh viễn đua nhau chạy, đến chết mới thôi.

“Tôi đã hiểu rồi.”

Fujimaru đứng dậy. “Tôi sẽ không nói thêm bất cứ lời nào khiến Motomura khó xử nữa.”

Lời cảnh báo của sư phụ quả là xác đáng. Tỏ tình với Motomura chỉ tổ gây phiền nhiễu, mình không được phép cản trở công việc nghiên cứu của em ấy.

Fujimaru lẹp xẹp đi đến chỗ cửa phòng kính hiển vi rồi đẩy nó ra.

“À này, anh Fujimaru...”

Motomura dường như băn khoăn không biết có nên xin lỗi anh hay không. Fujimaru nặn ra một nụ cười thành thật rồi ngoái đầu nhìn vào phòng.

“Mà này, lần sau tôi lại tới có được không? Với tư cách nhân viên của Viên Phục Đình, một người hứng thú với việc nghiên cứu thực vật và muốn tham quan phòng giải phẫu và nhà kính nhân dịp đi giao hàng?”

“Được chứ ạ, đó là đương nhiên.”

“Cảm ơn cô nhiều nhé.”

“Để tôi tiễn anh ra ngoài sảnh lớn.”

Thấy Motomura nhổm dậy khỏi chiếc ghế, Fujimaru liền cản cô lại, “Thôi khỏi, thôi khỏi.”

“Tôi đi một mình được rồi. Vậy chào nhé.”

Rời phòng kính hiển vi, anh đóng cánh cửa gỗ sau lưng lại. Vì sợ Motomura sẽ đuổi theo nên anh bắt đầu rảo bước thật nhanh trên dãy hành lang hẹp. Nhưng chỉ sau ba bước chân vội vàng thì trán anh đã cụng phải đường ống lắp trên trần nhà thấp tè.

“Đau!”

Vừa xoa trán vừa chịu đựng cơn đau, Fujimaru bước đi trên con đường như mê cung. Anh đi nhầm lối không biết bao nhiêu lần, nỗi tuyệt vọng khi tưởng tượng ra mình sẽ thành mồi ngon cho con xác ướp bí ẩn nào đó dưới tầng hầm tòa nhà B khu Tự nhiên dần dâng lên trong anh. Đôi mắt lệ nhòa cũng là một phần nguyên nhân khiến anh thành trẻ lạc. Fujimaru ráng tự nhủ, mình khóc là vì cục u đau điếng trên trán và vì nỗi sợ không tìm được lối ra thôi.

Cuối cùng thì anh cũng đến được nơi có chiếc cửa sắt dày nặng. Fujimaru cởi dép ra và thay giày vào. Anh dằn lòng không ngó đến đôi hài cao su của Motomura.

Anh đi một mạch trên con đường thẳng tắp rồi leo lên cầu thang dẫn ra tiền sảnh.

Lúc vẫn còn ở dưới tầng hầm, anh cảm giác như thời gian đã trôi qua rất lâu, thế nhưng khi bước ra khỏi tòa nhà B khu Tự nhiên thì bầu trời chiều kia vẫn mang màu da trời như cũ. Giống hệt màu của chiếc áo thun mà Motomura mặc.

Dù đang tự dối mình thì Fujimaru cũng không dám chớp mắt vì sợ nước mắt sẽ tuôn trào, anh đi giữa khuôn viên Đại học T. Bước chân lơ đễnh như đang đi trên mây vì giờ này anh cũng chẳng còn tâm trạng nào.

Vì đã đoán trước nên anh mới tránh dùng xe đạp. Bên trong khuôn viên trường tấp nập kẻ qua người lại, nếu đạp xe với cặp mắt đục ngầu mờ nước thì nguy lắm.

Lúc ra tới Xích Môn, Fujimaru mới kêu thầm trong đầu. Trời ạ. Mình... thất tình mất rồi. Anh chỉ muốn gào lên thật to như thế. Chỉ muốn tìm cái hố trên mặt đường nhựa hay đâu đó để lẳng lặng chui xuống. Bị thúc giục bởi cảm xúc ấy, lúc đèn giao thông báo hiệu qua đường vừa chuyển xanh, anh liền bộc phát chạy hết tốc lực.

Anh cứ hùng hùng hổ hổ như thế mà mở khóa cửa Viên Phục Đình, tự tiện lấy bịch sữa tươi từ trong tủ lạnh nhà bếp ra rồi trực tiếp tu lấy tu để mà không thèm rót ra cốc cho đàng hoàng. Tại sao chỉ những ngày thế này tiệm lại cho nghỉ chứ? Anh đang muốn bị Tsuburaya cùng mấy ông bà khách quen trêu chọc và đâm vài phát kết liễu như “Lêu lêu Bị-Phũ-Maru”...

Nốc một hơi cạn sạch nửa bịch sữa còn dư, Fujimaru mới cảm thấy bình tĩnh lại. Anh lê lết đến phòng riêng của mình trên tầng rồi ngã uỵch vào tấm đệm vẫn còn chưa gấp.

Đành chịu thôi. Bị người mình thích từ chối là chuyện thường ngày ở huyện mà. Trước giờ đã có biết bao lần rồi, về sau sẽ còn nhiều hơn nữa. Dù là thế thì mình cũng không buồn đâu, nhất định mình sẽ lại yêu một người khác không phải Motomura. Ừ, đến chừng ấy biết đâu người ta cũng có ý với mình, rồi về sau bọn mình sẽ cưới nhau, sinh con đẻ cái. Đối tượng khác nhau nên tâm trạng cũng hoàn toàn khác với những mối tình trước, nhưng sự háo hức thì lần nào lần nấy đều sôi sục. Đó... chính là bản chất của tình yêu.

Nhưng dù sao thì bây giờ anh vẫn buồn ghê gớm. Giờ mà đi giao đồ ăn cho phòng nghiên cứu Matsuda thì anh phải buộc mình vờ như chả nghĩ gì đến chuyện đó. Nhưng làm sao anh có thể xóa sạch tình cảm trìu mến dành cho cô? Nghĩ đến lại thấy đắng lòng. Cơn đau nhức nhối hành hạ khắp tim phổi, ruột gan.

Fujimaru ôm lấy gối đầu, cuộn tròn người lại rồi nhắm mắt.

Mà thôi, mình thì sao cũng được. Bản thân anh cũng tự biết là một ngày nào đó anh sẽ lại phải lòng ai đó. Chỉ cần chịu đựng cho đến khi cơn đau này dịu bớt là được.

Nhưng Motomura tính sao đây? Em ấy sẽ mãi mãi một mình, chỉ biết nhòm kính hiển vi để đếm đi đếm lại các tế bào của cây Arabidopsis thaliana ư? Chẳng hiểu sao khi nghĩ đến viễn cảnh ấy, anh lại thấy nó có chút cô đơn.

Thật ra thì kinh nghiệm “Bị-Phũ-Maru” đó giờ anh vẫn có, mà chỉ toàn bị người ta từ chối với mấy lý do như “Em đã có bạn trai rồi” hoặc là “Mình chỉ xem Fujimaru là một người bạn”. Đây là lần đầu tiên anh bị phũ với lý do “Vì tôi muốn dành cả đời để nghiên cứu một thế giới không có tình yêu”. Điều này không khỏi khiến Fujimaru bồi hồi, “Đúng là rất có phong cách của Motomura, không biết nên nói em ấy là người quá tân thời hay là quá khác lạ nữa.” Dù kể cho bạn bè “Tao bị người ta từ chối như vậy đó mày ơi” thì chắc cũng chả ai hiểu hoặc thông cảm, chỉ mình Fujimaru mới thấu sự vật vã của nó.

Nhưng đó cũng chính là điểm khiến mình phải lòng Motomura, Fujimaru thầm nghĩ. Bản thân Motomura cũng mang trong mình đầy rẫy những câu đố Fujimaru không tài nào giải nổi, bao gồm việc nghiên cứu thực vật mà cô muốn cống hiến trọn đời. Rốt cục thì đám thực vật ấy có cái gì để Motomura phải mê mẩn đến vậy, anh càng ngày càng tò mò.

Anh không hề có ý đeo bám dây dưa khiến Motomura phải khó xử, cũng chỉ muốn nhanh chóng chôn lấp mảnh lòng không được hồi đáp này, vậy nên chắc từ nay về sau, chuyện giao đồ ăn đến phòng nghiên cứu Matsuda phải kiếm cớ từ chối khéo thôi. Thế nhưng suy nghĩ “muốn được biết” cứ lượn lờ trong tâm trí anh.

Thôi thì đã mang danh việc công, cứ đường đường chính chính mà tới tòa nhà B khu Tự nhiên đi. Mình sẽ âm thầm quan sát nhóm Motomura như lúc Motomura quan sát các tế bào Arabidopsis thaliana qua kính hiển vi vậy.

Fujimaru hạ quyết tâm. Tại sao nhóm Motomura lại đam mê với việc nghiên cứu thực vật? Nếu mãi không hiểu rõ điều đó thì dù mình có chôn kỹ mảnh tình này trong lòng, cũng sẽ có ngày nó vồ dậy thành xác sống thôi.

Đằng sau mí mắt anh lại hiện lên những vì tinh tú ánh bạc. Chúng phát sáng giữa màn đêm. Đẹp không tả xiết. Vẻ đẹp và nỗi cô đơn sao lại giống nhau đến thế?

Fujimaru vẫn ngắm dải ngân hà ấy với một đôi mắt nhắm nghiền.

2.

Motomura Sae ngẩn ra chừng năm giây.

Cô không biết mình nên đuổi theo Fujimaru Yota, người vừa rời khỏi phòng kính hiển vi, hay nên để mặc anh như thế.

Anh ấy đã mất công chân thành thổ lộ nỗi lòng, vậy mà không được chấp nhận, hẳn là cứ để mặc anh ấy thì hơn. Thường thức ở mức này thì chắc ngay cả Fujimaru cũng biết.

Chỉ có điều... phòng kính hiển vi nằm dưới tầng hầm của tòa nhà B khu Tự nhiên thuộc Đại học T. Đường đi vừa âm u vừa nhỏ hẹp lại còn đan xen chằng chịt. Cửa sắt thì đều giống nhau và được xây lắp không theo quy tắc nào. Đây chính là một cái mê cung. Ban đầu, ngay cả Motomura cũng đi lạc bao lần. Đến nỗi, thi thoảng sẽ có vài học viên cao học của phòng nghiên cứu nào đó đi ngang qua phải nức nở nhờ người dẫn đến phòng kính hiển vi cơ mà.

Cô cảm thấy lo cho Fujimaru, người hôm nay lần đầu tiên đặt chân vào chốn mê cung này, không biết anh có thể mò đến cửa ra vào hay không.

Quả nhiên là vẫn nên đuổi theo để dắt anh ấy ra sảnh lớn.

Motomura đứng dậy khỏi chiếc ghế văn phòng. Đúng lúc đó thì một giọng nói chợt vang lên.

“Thấy – hết – rồi – nhaaa!”

Cô giật mình quay người lại thì thấy chị Iwama, tiến sĩ nghiên cứu sinh của phòng nghiên cứu Matsuda đang đứng ở lối vào của gian phòng phụ.

“Mà nên nói là chị đã nghe thấy hết rồi mới phải.”

Iwama vừa cười vừa rảo bước sang phòng kính hiển vi mà Motomura đang đứng. “Khi nào muốn trả lời lời tỏ tình của người ta thì nên kiểm tra trước xem bên trong có ai không đã nhé.”

Đối với Motomura mà nói, Iwama là bậc đàn chị mà cô rất mực tin tưởng ở phòng nghiên cứu. Iwama có dáng người dong dỏng cao, tóc cắt ngắn, tính tình thì vừa quảng giao lại vừa chu đáo. Quan hệ giữa hai người là mối quan hệ thâm giao dựa trên việc trao đổi thông tin và thảo luận cùng nhau, vì chị cũng giống như Motomura, đều thí nghiệm trên cây Arabidopsis thaliana.

Tiện thể nói luôn, vì chuyên môn của Iwama là nghiên cứu khí khổng nên Motomura cũng tặng cho chị một chiếc áo thun đặc chế in hình khí khổng. Tuy rằng chị ấy thích nó vô cùng nhưng hình như vì quá ngại mặc ra ngoài đường nên chỉ dám lấy làm đồ ngủ mặc nhà thôi. Motomura vẫn luôn cho rằng chị ấy sẽ hợp với chiếc áo vô cùng, giá chị chịu mặc đến trường thì sẽ đẹp biết mấy.

“Ơ... Ơ...?!”

Trước sự xuất hiện đường đột của Iwama, Motomura trở nên kích động rõ rệt. “Có lẽ nào... Chị Iwama từ nãy đến giờ vẫn luôn ở trong phòng giải phẫu ạ?”

“Đúng rồi.”

Iwama thở dài ngao ngán. “Thì, dù chị bây có muốn lặng lẽ cáo lui, cũng đâu còn đường nào khác ngoại trừ xông qua phòng kính hiển vi. Đúng lúc chị bây đang cảm thấy khó xử thì cuộc nói chuyện của hai đứa lại trở nên riêng tư như vậy. Thế là đành chịu, chị phải vừa nín thở như đám cây Arabidopsis thaliana vừa cầu cho hai đứa đừng vào phòng giải phẫu đấy.”

“Em xin lỗi ạ.”

“Cơ mà, đó chẳng phải cậu nhân viên ở Viên Phục Đình sao? Chị cứ nghĩ bây sẽ thích nó lắm chứ, dè đâu từ chối rồi hả?”

“... Dạ vâng ạ.”

Thấy Motomura gật đầu, Iwama lại lẳng lặng buông một tiếng thở dài khe khẽ.

“Khờ quá. Motomura vốn là một đứa sáng dạ mà sao thi thoảng em tôi lại khờ thế không biết.”

Nhưng mà như vậy mới đáng yêu, Iwama bật cười, sau đó chị chỉ bảo Motomura cùng trở lên trên với mình, cứ như cuộc trò chuyện giữa Motomura và Fujimaru hoàn toàn không tồn tại.

Tỉ lệ nữ giới chọn vào chuyên ngành Sinh vật học tại ban Khoa học Tự nhiên vốn dĩ khá cao ở Đại học T. Tuy vậy, số lượng nam giới đang học cử nhân hay cao học những ban ngành Tự nhiên vẫn chiếm phần nhiều. Chỉ cần bước vào lĩnh vực nghiên cứu rồi thì giới tính hoàn toàn không thành vấn đề hay rào cản, nhưng Motomura vẫn cảm thấy đặc biệt vững tâm hơn khi tìm được một nữ đồng nghiệp hợp ý với mình ở phòng nghiên cứu vào những lúc thế này.

Cô theo chị Iwama rời khỏi phòng kính hiển vi.

Motomura vô thức đưa mắt nhìn ngó khắp nơi để xem xem Fujimaru có đang ngất xỉu ở đâu đó bên trong dãy hành lang ngầm này không. May thay, cô không bắt gặp bóng dáng anh đâu cả. Đôi giày của anh biến mất khỏi kệ nên Motomura muốn nghĩ rằng anh đã bình an rời khỏi tầng hầm hơn.

Lên tới phòng nghiên cứu ở tầng hai, hai người liền thấy Matsuda Kenzaburo đang bước đi trên hành lang. Rốt cục là thầy ấy có bao nhiêu bộ âu phục màu đen nhỉ, hôm nay Motomura vẫn thắc mắc về điều đó. Iwama kêu lên, “A, chào thầy”, rồi chạy bước nhỏ lại gần Matsuda.

“Mấy cái chamber dưới tầng hầm quả nhiên lại hỏng hóc nữa thì phải. Đấy, là cái đầu tiên trong phòng luôn.”

“Vậy hả? Dù gì thì nó cũng đã lâu đời lắm rồi. Đi nói với chị Nakaoka để kêu thợ tới xem giùm đi.”

Lách khỏi hai người Iwama và Matsuda đang bắt đầu đứng buôn chuyện, Motomura bước vào phòng nghiên cứu.

Chiếc bàn được phân làm chỗ của Motomura có vị trí gần cửa ra vào nhất. Cô ngồi vào ghế, khẽ chạm bàn phím laptop để bật màn hình. Hình nền của cô là ảnh chụp tế bào của cây Arabidopsis thaliana bằng kính hiển vi. Những hạt hình tròn được xếp cạnh nhau thật chỉnh tề. Cây Arabidopsis thaliana thì dường như đến từng tế bào cũng thật đáng yêu. Mỗi lần bật laptop cô lại đắm đuối ngắm hình nền một lúc.

Tâm trí cô chợt hiện lên khuôn mặt của Fujimaru khi anh hỏi, “Tại sao ở đây lại có bầu trời đầy sao?” Kính hiển vi cũng có thể dùng làm kính viễn vọng ư? Giá mà có thứ kính đa năng như vậy thật nhỉ? Motomura mỉm cười.

Nhưng trên thực tế, làm sao có thể lưỡng toàn? Nếu muốn một thứ kính có chức năng nhìn xa thì phải từ bỏ công năng quan sát tế bào, còn nếu muốn một thứ kính có thể quan sát tế bào thì buộc phải từ bỏ vai trò quan khán tinh tú của nó.

Nụ cười của cô chợt tắt ngúm. Motomura đăng nhập vào kho dữ liệu bài luận văn của mình trên laptop. Ánh mắt thoáng lướt qua dòng chữ tiếng Anh hiển thị trên màn hình, cô bắt đầu đọc lấy thông tin mới nhất liên quan đến bộ môn Thực vật học.

Fujimaru bị quên lãng ngay tức khắc.

***

Motomura vốn không học cử nhân ở Đại học T mà ở một phân nhánh trường đại học tư thuộc tỉnh Shinagawa. Cơ sở ấy vốn khá to, nó chứa toàn bộ các khoa Tự nhiên và một phần khoa Xã hội, Motomura trực thuộc phòng nghiên cứu khuẩn E. coli tại đó. Từ hồi còn là sinh viên, cô đã rất thích việc quan sát những thứ nhấp nháy qua kính hiển vi rồi.

Giống như Arabidopsis thaliana, khuẩn E. coli cũng được xem như một sinh vật trọng yếu trong giới sinh học phân tử với tư cách là một “sinh vật mẫu”. Vòng đời của chúng từ lúc được sinh ra cho đến khi chết đi rất ngắn nên giúp người ta dễ theo dõi liên tục những hình thức biến chuyển xen kẽ của chúng.

Thêm vào đó, khác với Arabidopsis thaliana, khuẩn E. coli là thể đơn bào nên chỉ cần cấy chúng lên thạch agar là có thể tự động tăng sinh bằng cách sinh sản vô tính. Thi thoảng chính Motomura cũng phải bất ngờ trước sức sống dồi dào ngoài dự đoán của nó những khi phải tạo ra từng đốm những ổ khuẩn E. coli đầy trên đĩa petri.

Sinh vật đơn bào dù gì cũng chỉ là những tế bào. Kiểu hình tái tạo chuỗi ADN của chúng có nhiều điểm chung với cơ chế ở những sinh vật đa bào, đơn cử là con người. Hay nói cách khác, thông qua việc nghiên cứu khuẩn E. coli, chúng ta có thể hiểu rõ cách mà mọi sinh vật đang hoạt động. Motomura, vì quá yêu thích và chờ mong những tháng ngày quan sát khuẩn E. coli, đã quyết định học lên cao học với mục đích được nghiên cứu sâu hơn về chúng.

Cùng lúc đó, cô cũng từng bối rối không biết có nên tiếp tục lấy khuẩn E. coli làm đối tượng nghiên cứu hay không.

Từ ngày còn bé, Motomura đã rất thích các loại thực vật. Chó, mèo hay thỏ ừ thì cũng đáng yêu đấy, nhưng chúng cứ chạy loăng quăng mãi. Đối với một đứa trẻ hay thẫn thờ như Motomura mà nói thì chuyển động của chúng quá chóng mặt. Dù có ẵm chúng trong tay thì ngay lập tức chúng sẽ nhảy phóc khỏi người mình mà lẩn đi đâu đó, khôn ranh đến nỗi một đứa trẻ lười vận động như Motomura có đuổi theo cũng không bắt kịp.

Về điểm đó thì thực vật sẽ khiến cô yên tâm hơn. Cỏ, hoa và cây sẽ chẳng chạy trốn đi đâu cả. Cô có thể ngắm nhìn chúng, ngửi mùi của chúng và chạm vào chúng thỏa thích. Chúng sẽ luôn an ổn lớn lên bên cạnh cô bé Motomura thích thần người.

Từ hồi tiểu học, Motomura đã trồng không biết bao nhiêu chậu cây tại bậu cửa sổ phòng riêng của mình. Tiếc thay, Motomura không có khiếu lý giải bọn cỏ cây cho lắm, cô sẽ thường tưới nước quá nhiều hoặc là tính nhầm thời điểm chiết cành vun cây mới nên tất cả đều bị héo sạch, thôi thì đó cũng là cách thức rất riêng mà Motomura nỗ lực chăm sóc các bạn thực vật bằng toàn bộ tình yêu của mình.

Khi nhìn những bông hoa trổ nụ và đám cành lá sum suê, Motomura luôn cảm thấy mình cũng đang trưởng thành với tốc độ như vậy. Thay vì viết nhật ký thì bài tập hằng ngày của cô lại là trò chuyện cùng hàng dài các chậu cây của mình trước khi vào giấc ngủ.

Chính vì lẽ đó nên cô mới yêu quý các loài thực vật, nhưng lại chẳng hứng thú mấy với khuẩn E. coli. Dĩ nhiên là cô vẫn có suy nghĩ, “A, bọn mày đang sinh trưởng kìa. Cố lên nhé” mỗi khi nhìn ổ khuẩn E. coli tăng dân số lục bục trên lớp thạch agar. Nhưng đôi lúc cô cảm thấy trở tay không kịp khi bọn khuẩn E. coli sinh sôi quá nhiều, chỉ còn cách đem chúng đi tiêu hủy thôi.

A! Mấy người đang làm gì vậy! Mau dừng lại đi! Đó là tiếng kêu thảm thiết của vô số con khuẩn E. coli đang bị tàn sát. Thế nhưng đâu đó bên trong Motomura, cô vẫn cho rằng chúng chẳng qua chỉ là những con khuẩn E. coli mà thôi. Cô rất sợ bản thân mình mỗi khi xuất hiện suy nghĩ như thế.

Nếu không tìm ra một đối tượng nghiên cứu mình có thể thực sự yêu thương, có khi nào mình sẽ trở thành một nhà khoa học điên chẳng làm được gì cho đời hay không? Nói thì nói thế chứ cô cũng không thể giải phẫu trên động vật thí nghiệm như chuột bạch hay chuột lang được. Không chỉ vì chúng lanh lợi mà còn bởi bộ lông dày ấm áp quá sức đáng yêu của chúng nữa.

Quả nhiên thực vật vẫn là tốt nhất. Không chỉ đáng yêu mà còn không mọc lông. À không, nói một cách chính xác thì cũng có vài loại thực vật mọc lông trên những phiến lá mảnh, nhưng nó hoàn toàn khác với lớp lông bông xù của bọn thỏ con hay thú nhồi bông. Nếu là thực vật thì cô sẽ ổn thôi.

Giờ nghĩ lại thì hồi đó cô nghĩ quá lên thật. Làm gì đến mức trở thành nhà khoa học điên. Mọi nhà nghiên cứu đều đối xử với những sinh vật mình đang dùng để thí nghiệm và quan sát bằng tất cả sự kiên nhẫn, bình tĩnh và tôn trọng cơ mà. Dù đối tượng nghiên cứu là khuẩn E. coli, chuột bạch, chuột lang hay thực vật thì cũng như nhau thôi. Để hiểu rõ hơn các bí ẩn của một sinh mệnh mà buộc lòng phải tước đoạt sinh mệnh đó, hành vi này không thể được tiến hành mà thiếu sự nhận thức. Chính vì nhận thức được gánh nặng ấy, các nhà nghiên cứu mới có thể hướng về công cuộc nghiên cứu của mình với thái độ nghiêm trang.

Hồi Motomura lên năm tư đại học, thay vì khuẩn E. coli, mong muốn nghiên cứu về sinh mệnh thông qua các loại thực vật, thứ mà cô luôn yêu thích nhiều năm trời, trở nên vô cùng mãnh liệt. Nhờ khuẩn E. coli cô mới khám phá ra sự sâu thẳm và thú vui của việc nghiên cứu. Cảm ơn nhiều nhé, E. coli!

Lúc bấy giờ, Motomura vẫn đang sống cùng với bố mẹ tại nhà của ông bà ở vùng Kashiwa, tỉnh Chiba. Mỗi lần đến trường đều mất những hai tiếng đồng hồ khiến cô vô cùng vất vả, nhưng cô vẫn thuận lợi leo tới tận năm cuối đại học. Nhưng vào thời điểm đó, bố mẹ cô đã hết sức khó xử khi nghe con gái nói muốn học lên cao học. Hai người thi thoảng vẫn nghe phong thanh lời đồn là lên cao học ngược lại càng khó kiếm việc làm. Mẹ cô còn bỏ nhỏ với cô rằng, “Đâu cần ráng học hành nghiêm túc đến mức đó...”

“Thì đấy, lên cao học tức là sẽ trở thành nhà nghiên cứu phải không? Tới chừng đó con tính thế nào về chuyện kết hôn?”

Kết hôn. Motomura chẳng có chút khái niệm nào về chuyện kết hôn, đến nỗi cô không thể ngay lập tức chuyển nghĩa từ đó trong đầu. Cô không hiểu mẹ cô đang lo âu chuyện gì.

Học lên cao học không đồng nghĩa với việc chắc chắn sẽ thành đạt dưới tư cách một nhà nghiên cứu. Chỉ có một bộ phận số ít người lưu lại trường và trở thành giáo sư. Thay vì chọn một con đường đầy chông gai và chẳng có gì bảo đảm như thế, sao con không tốt nghiệp ngành học của mình, kiếm việc làm, kết hôn ở thời điểm thích hợp rồi yên bề gia thất, hay nói cách khác là đi trên con đường “an toàn” hơn? Xuất phát từ nỗi lòng của người làm cha mẹ, hẳn là bà đã muốn nói những lời như thế.

Kết hôn thì sao cũng được, nhưng Motomura có sự hoang mang và nôn nóng của riêng mình. Ở đại học tư mà cô học, các khoa khá gần gũi nên dù là khoa Tự nhiên hay khoa Xã hội, sinh viên có rất nhiều cơ hội giao lưu với nhau. Bạn bè bên khoa Xã hội của Motomura hầu như một trăm phần trăm đều toàn tâm toàn ý với các hoạt động tìm việc. Nhóm bạn cùng lớp bên khoa Tự nhiên thì đa phần cũng đi tìm kiếm một công ty thay vì có ý định học lên cao.

Mình không thể cứ phụ thuộc vào bố mẹ như thế mãi. Quả nhiên vẫn nên đi kiếm việc thì hơn. Dù là lên cao học hay đi tìm việc thì cô cũng chưa có chuẩn bị gì cả, thế là Motomura bỗng cảm thấy bản thân quá thất bại vì đã tụt hậu so với mọi người.

Motomura rất siêng đi đến các khoa ngành có tổ chức hoạt động chào đón tân sinh viên. Bên trong khu vực được quy hoạch nhân tạo có một cây du cổ thụ sừng sững bắt mắt đang chuẩn bị trổ hoa đầu cành. Chỉ cần ít lâu nữa thôi thì màu xanh tươi mới nhẹ nhàng của lớp chồi sẽ trổ đầy tán lá.

Những nhánh cây thon gầy chằng chịt vươn ra của cây du khiến cô cảm giác như bầu trời đang xuất hiện những vết nứt. Khoảnh khắc nhìn thấy cảnh tượng ấy, thẳm sâu bên trong con tim của Motomura có gì đó đang reo lên.

Tại sao cây du lại có những nhánh cây hình dạng như thế? Tại sao mỗi loại thực vật lại có những hình dạng phiến lá khác nhau? Mình muốn biết, rất muốn, muốn lắm. Rốt cuộc thì các loại thực vật và cả bản thân chúng ta dùng cơ chế nào để quyết định dáng dấp của mình, và duy trì sự sống?

Bản thân mình vừa không muốn kết hôn vừa không muốn sinh con, liệu có phải là biểu hiện của một cá thể khuyết thiếu không?

Motomura đã hạ quyết tâm. Phải học lên cao học thôi. Mình muốn nghiên cứu về thực vật. Vì mình tò mò đến day dứt. Cho đến tận bây giờ, thứ quan trọng nhất đối với mình không phải chuyện tìm việc, không phải chuyện kết hôn, cũng không phải là thứ tương lai ổn định kia. Thứ quan trọng nhất đối với mình chính là có thể hoạt động trí não và chân tay, nhòm vào kính hiển vi, nhìn thẳng vào những loài sinh vật. Mình muốn truy cho ra cái quy luật vô vàn bí ẩn đang chi phối thế giới, chi phối mọi sinh linh mà cho đến giờ vẫn chưa ai có thể tường tận giải thích.

Chỉ có điều, trường đại học tư mà cô đang học lại không có thầy cô nào theo chuyên ngành Thực vật học cả.

Motomura bề ngoài chỉ là một người hay thích ngẩn ngơ, thế mà một khi cô đã quyết tâm làm gì đó thì sẽ hành động nhanh đến bất ngờ. Motomura đã khẩn khoản cầu xin bố mẹ và rốt cục thì cũng được ông bà đồng ý cho học lên cao học. Song song với việc đó, cô cũng bỏ công sức ra tìm hiểu về các trường cao học có chuyên ngành Thực vật học và cuối cùng cũng nhắm trúng phòng nghiên cứu Matsuda thuộc Đại học T. Nghiên cứu của Matsuda là tìm hiểu về sự hình thành hình dạng của phiến lá trên cấp độ gen di truyền và tế bào. Motomura đã có trực giác đây chính là nơi cô tìm kiếm bấy lâu sau khi đọc xong các bài luận văn được xuất bản của những thành viên phòng nghiên cứu, tiêu biểu là của giáo sư Matsuda Kenzaburo.

Sự cuồng nhiệt của cô không hề dừng lại ở đó. Cô không chỉ bắt đầu vùi đầu học tập để thi vào trường cao học của Đại học T, mà còn chủ động liên hệ với phòng nghiên cứu qua email của Matsuda vốn được công khai trên trang web của phòng, để xin đi tham quan phòng nghiên cứu. Cô quyết định rằng trước khi thi vào hệ cao học của trường thì nên đến thăm phòng nghiên cứu mình nhắm tới và thảo luận với giáo sư đã. Cứ thế mà nhập học cũng chẳng vấn đề gì, nhưng cô rất sợ mình sẽ không hợp với không khí phòng nghiên cứu và không thể thực hành nghiên cứu theo đúng ý nguyện của mình.

Motomura ngay lập tức nhận được hồi âm từ Matsuda. “Lúc nào đến cũng được.” Cô đặt lịch hẹn cho chuyến viếng thăm, và ngay ngày đầu tiên sau kỳ nghỉ dài Tuần lễ vàng, Motomura đã đứng trước tòa nhà B khu Tự nhiên của trường Đại học T rồi.

Tòa nhà B khu Tự nhiên mà cô lần đầu tiên được chiêm ngưỡng nom như một cây đại thụ khổng lồ trong mắt Motomura vậy. Nó sừng sững đến độ có cảm giác như gốc rễ đã cắm sâu và chằng chịt khắp nơi dưới lòng đất, hơn nữa còn mang đến cảm giác vô cùng ấm áp.

Cô bước lên cầu thang bên trong tòa nhà với vẻ hồi hộp và bắt đầu tìm đường đến phòng nghiên cứu Matsuda. Vừa gõ lên cánh cửa bằng gỗ thì một giọng nam đã cất tiếng mời cô vào. Thế nhưng dù cô có xoay nắm cửa thế nào thì nó cũng không chịu mở ra. Trong lúc cô vẫn còn vật lộn với cánh cửa bằng cách vừa đẩy vừa kéo thì cảm giác người trong phòng đang tiến lại gần và cánh cửa cuối cùng đã được mở ra từ bên trong.

“Mấu chốt là trò phải nâng cửa lên một chút.”

Người đàn ông mở cửa cho cô nói. Giọng nói giống hệt giọng người ban nãy đã cất lời mời cô vào. Người này chính là giáo sư Matsuda sao? Dù đã nhìn thấy ảnh của thầy trên mạng rồi, nhưng người thật nom lại có vẻ trẻ hơn nhiều. Matsuda vận một bộ âu phục màu đen bên ngoài áo sơ mi trắng. Bộ dạng giống thần chết thế, Motomura trộm nghĩ, nhưng ánh mắt ẩn đằng sau gọng kính của thầy lại rất đỗi hiền hòa nên sự căng thẳng trong cô bỗng chốc đã tan biến sạch.

Sau khi nghe Motomura tự giới thiệu, Matsuda mới nói, “Tôi là Matsuda”, đoạn mời cô bước vào phòng nghiên cứu. Trước không gian tràn ngập màu xanh, bừa bộn và có chút bám bụi, Motomura lập tức cảm thấy được chào đón.

Matsuda pha hai tách cà phê, dường như mọi người trong phòng nghiên cứu đã ra ngoài hết rồi. Motomura và Matsuda ngồi hai bên góc của chiếc bàn lớn đặt giữa phòng, vừa uống cà phê vừa nói chuyện với nhau. Đầu tiên là Matsuda giới thiệu về nội dung và những thí nghiệm đang diễn ra tại phòng nghiên cứu, cùng các dự án mà mọi người chuẩn bị lấy làm đề tài trong tương lai. Tiếp theo là Motomura kể về những nghiên cứu mình đã thực hiện hồi đại học và lý do cô muốn học lên cao học. Matsuda thi thoảng có xen vào hai, ba câu hỏi, nhưng đa phần là thầy sẽ trầm ngâm lắng nghe câu chuyện của cô.

Hai người chẳng ai thích nói nhiều nên sau khi trao đổi xong những thông tin cần thiết thì căn phòng lại chìm vào thinh lặng. Bầu không khí cũng không hẳn là ngột ngạt, chỉ có điều Motomura có cảm giác như mình đang làm phiền thầy Matsuda nên cô đành phải uống cạn tách cà phê để đứng dậy.

“Cà phê ngon lắm ạ. Thành thật cảm ơn thầy vì đã dành cho em chút thời gian quý báu.”

“Tôi nghĩ rằng phòng nghiên cứu này khá thích hợp với chủ đề Motomura muốn tìm hiểu đấy.”

Matsuda cũng đứng dậy, không cho Motomura giúp mình dọn ly tách mà tự lấy hai tách cà phê đã hết sạch mang đến bồn rửa. “Cố gắng hết mình với bài thi nhập học nhé.”

Đúng lúc đó, một người con trai khoảng hơn hai lăm tuổi bước vào phòng. Đó là Kawai, người sau này đã trở thành trợ giảng. Lúc bấy giờ anh vốn đang là nghiên cứu sinh sau tiến sĩ ở phòng nghiên cứu.

“A, cậu Kawai.”

Matsuda gọi. “Đây là Motomura, người đang có nguyện vọng vào cao học của chúng ta. Cậu có thể dẫn cô ấy đi tham quan phòng thí nghiệm không?”

Kawai hào hứng dẫn Motomura đi tham quan không chỉ phòng thí nghiệm mà còn cả phòng giải phẫu nữa. Tòa nhà và cả máy móc tuy đã cũ lắm rồi, nhưng các loại hóa chất và trang thiết bị đều rất đầy đủ nên đáp ứng được hầu hết các loại thí nghiệm. Có thể nói đó là hoàn cảnh cực kỳ thích hợp cho việc nghiên cứu thực vật. Trên hết là không khí của phòng nghiên cứu rất tốt, cả Matsuda lẫn Kawai đều là tuýp người điềm đạm, điều này đã khiến cho Motomura âm thầm thề trong lòng rằng mình phải vào cao học trường Đại học T cho bằng được.

Nói thì nói thế, nhưng vì đã mất công đến tận đây xem thử nên phải tìm hiểu cẩn thận mới được.

“Thầy Matsuda là một giáo sư như thế nào vậy ạ?”

Motomura gặng hỏi Kawai. Lúc đó cô đang cùng với Kawai lấy giẻ lau dọn cho sạch vũng nước lênh láng từ chamber trên sàn phòng giải phẫu.

“Thầy ấy là người cực kỳ đam mê nghiên cứu, lại còn vô cùng tinh tế trong việc hướng dẫn sinh viên và học viên cao học nữa.”

Kawai đáp, đoạn, anh cười một chút. “Chỉ có điều, khả năng sắp xếp và chỉnh đốn của thầy ấy gần như bằng không. Vũng nước này cũng là bởi thầy ấy không đem nước trong ống đi đổ cho đàng hoàng đấy.”

Khả năng chỉnh đốn và sắp xếp của Matsuda thật ra còn kém hơn cả những gì Motomura tưởng tượng. Thầy ấy thường bị vùi lấp dưới mở sách vở ở phía bên kia tấm bình phong trong phòng nghiên cứu. Không thì cũng đang bận đào bới núi sách vở ấy lên để tìm kiếm gì đó. Motomura chỉ biết được điều này vào mùa xuân năm sau. Sau khi học tập thâu đêm suốt sáng thì cô cũng đã đỗ vào cao học trường Đại học T.

Cùng lúc đó, cô cũng bắt đầu sống một mình. Một khi đã lên cao học thì chuỗi ngày làm thí nghiệm, viết luận văn và phát biểu nghiên cứu cứ dồn dập không ngừng. Cô đã đi đến quyết định rằng mình không tài nào có đủ thời gian đến trường nếu cứ ở nhà với bố mẹ được.

Nhân dịp thi đậu cao học, Motomura có nhận được tiền học bổng, thế nhưng sớm muộn cô cũng phải trả lại số tiền này. Thực chất thì đó chính là khoản vay mà họ cho Motomura. Cũng có chế độ giúp đỡ cho những “nhân viên nghiên cứu đặc biệt” bằng cách trợ cấp tiền lương và trả phí nghiên cứu cho họ. Thế nhưng nếu cô chưa lên tiến sĩ thì đơn xin hưởng chế độ sẽ không được thông qua, dù có lập kế hoạch nghiên cứu chi tiết thế nào đi nữa thì với tỉ lệ chọi cao như vậy, cô cũng không có hi vọng gì. Thời gian rảnh để đi làm thêm cũng không có, rốt cục thì tiền học, tiền nhà hay tiền chi tiêu của cô hơn phân nửa vẫn phải nhờ vả bố mẹ.

Phần tiền học bổng phải hoàn lại là chuyện đương nhiên, thế nhưng cô vẫn muốn trả lại bố mẹ số tiền mà hai người đã chi cho mình. Chỉ có điều, cô vẫn chưa biết rõ sau khi tốt nghiệp cao học thì mình có tìm nổi một công việc ổn định hay không, vậy nên Motomura cũng đành giơ tay chịu trói. Tiền bạc đúng là nỗi khổ nơi trần thế. Bố mẹ Motomura còn vài năm nữa mới về hưu nên vẫn có thể trang trải được chi tiêu trong nhà, nhưng có lẽ rất nhiều gia đình không thể gánh nổi khoản chi như thế. Có nhiều người tuy có nguyện vọng mài giũa học vấn của mình nhưng vẫn phải từ bỏ ước mơ học lên đại học hay cao học vì lý do này hay lý do khác.

Motomura dồn hết tâm huyết vào các cuộc thí nghiệm ở phòng nghiên cứu Matsuda. Để có thể cắt giảm dù chỉ một ít tiền ăn, cô đã phải tự giác nấu cơm ở nhà mặc dù trước đó chưa từng thử qua. Đã từng có quãng thời gian mẹ của Motomura cứ liên tục gọi điện hỏi thăm cô vì quá lo cho con gái, nhưng đứng trước con đường học lên tiến sĩ của cô thì dường như bà đã hoàn toàn bỏ cuộc rồi. Từ đó về sau không thấy bà nhắc lại mấy từ như “kết hôn” hay “tương lai” gì nữa.

Con xin lỗi mẹ nhé. Con của mẹ đã lỡ kết hôn với các loại thực vật rồi...! Nếu chúng thụ phấn thành công thì con sẽ cho mẹ xem mặt cháu chắt. Mặc dù so với đối tượng kết hôn thì con và thực vật không thấu hiểu nhau cho lắm. Mấy chậu cây mà con trồng đều héo rũ hết cả, tế bào cây Arabidopsis thaliana thì cũng chẳng phát sáng như con trông đợi. À a, có khi con của mẹ vốn dĩ không có khiếu trở thành một nhà nghiên cứu cũng nên.

Hội bạn thời đại học của cô giờ đã đi làm được đến năm thứ ba rồi. Thi thoảng gặp mặt nhau thì mọi người sẽ nói về những chuyện như đã quen với công việc chưa, mãi vẫn chưa được giao việc nên nản quá,... Mọi người ai cũng đang tỏa sáng lấp lánh. Mình thì chỉ thụ phấn cho cây Arabidopsis thaliana và đếm số lượng tế bào thôi, không biết có ổn không đây. Cô sốt ruột.

Nhưng Motomura cũng không còn đường lui nữa. Hiện thực không có chỗ cho cô hối hận.

Chỉ cần nhòm vào kính hiển vi, toàn bộ thế giới mà Motomura luôn mong mỏi sẽ trải rộng trước mắt cô.

Một ngày của Motomura bắt đầu với việc bắt tay vào chăm sóc các chậu cây bên bậu cửa sổ căn hộ của mình.

Già nhất trong đám này phải kể đến cây kim tiền mà cô đã chăm những mười năm kể từ ngày còn học phổ thông. Mới đầu nó chỉ bé bằng cái chậu thôi, thế mà sau nhiều năm giương cành giương lá thì giờ đây cái cây đã cao to bằng lưng Motomura rồi. Chậu cây kim tiền thật to được đặt trên tấm chiếu, lá cây màu xanh lục sum suê đến nỗi có chiếc to bằng cả mặt của Motomura, mỗi khi chúng hắt bóng lên màn hình tivi thì cô khó mà thấy gì được nữa.

Ngoài ra còn có cây xương rồng cô lấy từ nhà bố mẹ lúc chuyển ra riêng, cây sen đá do Kato ở phòng nghiên cứu tặng, chậu rau thơm gồm nhiều chủng loại,... tất cả đều được đặt ngay ngắn trên khung cửa sổ. Motomura biết rõ mình “gây héo” mát tay, nên cô rất cẩn trọng, chỉ chọn lựa các loại thực vật dành cho người mới tập tành trồng cây.

Cho đến giờ, cái cây khiến cô phải tốn nhiều công sức nhất chính là cây hoa trạng nguyên. Nó được đặt bên cạnh chậu cây kim tiền, nhưng để lá cây có thể đổi màu, suốt một tháng từ giữa tháng Chín, cô buộc phải “xử lý ngắn ngày” cho nó. Tức là từ chiều tối đến tầm sáng, cô phải giữ sao cho cây hoàn toàn không tiếp xúc với ánh sáng. Motomura dùng một cái thùng các tông được dán kín, nhưng rất ít ngày cô được về lại căn hộ của mình vào buổi chiều nên thi thoảng cô sẽ quên đậy thùng đựng cây trạng nguyên lại.

Sáng hôm đó cô cũng háo hức lấy cây ra khỏi thùng, nhưng vì ảnh hưởng của pha xử lý sứt sẹo nên dù đã sắp sửa đến tháng Mười một rồi mà lá cây trạng nguyên vẫn còn giữ nguyên màu xanh. Ngộ thật. Năm ngoái lúc cô vừa mua nó về, lá cây vẫn còn là màu đỏ trông rất xinh kia mà.

Dù thất vọng cách mấy đi nữa thì cô vẫn thích việc tưới nước cho những chậu cây nhìn có vẻ khô cằn, tỉa những chiếc lá bị sâu ăn và dành thời gian để giao lưu với bọn cây cối. Dĩ nhiên cô còn trò chuyện với chúng nữa. Đại loại là mấy câu như, “Hôm nay trời rét nhỉ”, hay là “Phân bón thế này có đủ không?”... Cô thật sự không muốn để ai nhìn thấy bộ dạng mình những lúc như vậy đâu.

Căn hộ của Motomura nằm gần ga Tawaramachi, bên trong một tòa chung cư hai tầng vừa cũ vừa xám xịt màu vữa nên giá thuê rất rẻ. Bắt tàu điện đến trường Đại học T mất không đến 20 phút. Đoạn đường gần đến nỗi cô có muốn đổi gió, thay bằng đi xe đạp đến trường cũng không thành vấn đề.

Bố mẹ của Motomura vốn dĩ muốn cô tìm một căn hộ có an ninh nghiêm ngặt hơn, nhưng vì căn hộ hiện tại nằm trên tầng hai nên hai người nghĩ chắc cũng chẳng có vấn đề. Hơn nữa, vợ chồng chủ nhà tuy lớn tuổi nhưng lại vô cùng tốt bụng, nhà riêng của họ còn ở ngay phía sau tòa nhà nên có gì cũng nhờ cậy được, thế nên Motomura mới quyết định chọn căn hộ này. Đám cây cỏ bên bậu cửa sổ nhòm cũng ấm cúng. Motomura thì hầu như chỉ về nhà để ngủ nên phòng ốc có xoàng xĩnh một chút cũng chẳng sao.

Bên trong tòa chung cư còn tới năm căn hộ, nhưng cô gần như chẳng bao giờ giao tiếp gì với hàng xóm của mình. Một cậu là sinh viên, một anh chàng khá trẻ làm nhân viên văn phòng lúc nào cũng bận rộn, một cô tầm trung niên làm ở quầy bar trên Ueno. Quan hệ giữa mọi người chỉ dừng ở mức chào hỏi nhau ở chung cư nếu có lỡ đi ngang qua thôi.

Tiện nói luôn, tên của chung cư là “Chung cư Suzuki II”. Chung cư I vốn cũng ở gần đó, nhưng nghe bảo mấy năm trước đã bán mất rồi, phía trên nền nhà cũ giờ người ta xây lên một tòa nhà bút chì[15].

Trở lại câu chuyện. Sau khi đã thỏa thích tận hưởng quãng thời gian buổi sớm với các loại thực vật của mình thì Motomura sẽ ăn sáng và chuẩn bị cơm hộp. Thức ăn kèm với cơm sáng thường sẽ là những món đơn giản như đậu nành lên men hoặc trứng chiên. Ngay cả cơm hộp cũng chỉ toàn đồ thừa từ tối hôm trước, không thì nhét đầy đồ sẵn có trong tủ lạnh. Giống với chuyện chăm sóc cây cỏ, hết thảy mọi việc nhà đều là điểm yếu của Motomura. Thứ mà cô giỏi nhất chỉ có mỗi việc chăm chú nhòm vào kính hiển vi và tỉ mỉ đếm từng hạt tế bào li ti bé xíu.

Kể cả thứ Bảy thì cô cũng phải đến Đại học T, thế nên việc dọn dẹp nhà cửa và giặt là quần áo phải dồn sang Chủ nhật mới xong. Chủ nhật mà mưa là đời cô sẽ trở nên thảm ngay. Áo quần vừa giặt xong chất đống nên Motomura phải chịu khó hong khô chúng trong phòng, hậu quả là chúng vẫn bị ẩm và còn có mùi khó chịu, rốt cục cô đành cho vào máy giặt thêm lần nữa. Motomura không hề biết rằng sự tồn tại của nước xả vải là để cho áo quần được thơm tho. Dù có đến tiệm thuốc thì cô cũng chỉ ra về với túi thuốc giặt chứ chẳng thèm liếc mắt nhìn thêm thứ gì khác. Tệ hơn, đó còn không phải là nước giặt mà là bột giặt cơ. Bởi vì cô rất thích các hạt mà. Nhánh của cây kim tiền bị cô dùng làm chỗ phơi tất ướt trông như đang muốn khóc than đến nơi.

Để không phải quá bận bịu với việc giặt giũ thì Motomura mặc rất nhiều áo thun dài tay và ngắn tay loại rẻ tiền. Còn về phần những họa tiết trông quá sức ngộ nghĩnh thì lại là vấn đề riêng thuộc về gu của cô.

Sau khi ăn sáng xong xuôi và bỏ hộp cơm vào túi vải thì Motomura mới thay áo ngủ ra. Cô chọn một chiếc áo thun dài tay có họa tiết thêu tay hình quả quýt bên ngực trái và chiếc quần jeans mọi khi. Rửa mặt rồi khoác áo lạnh, cô khẽ kêu lên, “Trời đúng là rét thật”, sau đó mới xỏ vào đôi giày thể thao thế cho đôi dép kẹp.

Lúc đổi tàu ở ga Ueno-Hirokoji, cô mới nhận ra là mình đã quên trang điểm. Motomura không có thói quen mang theo đồ trang điểm bên người, đối tượng mà cô chạm mặt ở phòng nghiên cứu cũng chỉ có đồng nghiệp thân thiết và cây Arabidopsis thaliana thôi. Ngay sau đó cô liền mặc kệ chuyện ấy, cũng quên béng là bản thân chả điểm trang gì, trong đầu chỉ lo bắt đầu chương trình của một ngày mới.

Cô đến Đại học T lúc mười giờ kém, vừa vào là đến giờ làm việc ngay. Motomura vẫn đang học năm đầu tiên của chương trình tiến sĩ nên buộc phải tự quyết định nội dung nghiên cứu và cả lịch trình của mình. Vừa làm nốt mấy việc văn phòng như trả lời mail và soạn tài liệu, cô còn phải tưới nước cho cây Arabidopsis thaliana ở phòng giải phẫu, loại hạt giống, chỉnh sửa dữ liệu ảnh chụp từ kính hiển vi, đọc luận văn,... có cả núi việc để làm. Hầu như mọi ngày phải quá mười giờ khuya thì cô mới về tới nhà.

Thêm vào đó, cứ mỗi tuần, phòng nghiên cứu lại tổ chức một buổi họp. Người tham dự bao gồm giáo sư Matsuda Kenzaburo, trợ giảng Kawai, nghiên cứu sinh sau tiến sĩ Iwama, thạc sĩ năm hai Kato và cả Motomura nữa. Mọi thành viên của phòng nghiên cứu Matsuda sẽ cùng ngồi vào chiếc bàn lớn để thảo luận với nhau.

Chủ đề của buổi họp xoay quanh giới thiệu về những bài luận mà mọi người thấy tâm đắc hoặc báo cáo về tiến độ nghiên cứu của mình. Cứ mỗi tháng một lần Motomura lại đứng ngồi không yên vì sắp tới phiên mình giới thiệu luận văn và báo cáo nghiên cứu. Cô phải tìm đọc một lượng không nhỏ các tạp chí nghiên cứu, vừa thấp thỏm rằng, lỡ mà nghiên cứu của mình qua mấy tháng vẫn chẳng thấy chút tiến triển nào thì sẽ khiến cho thầy Matsuda mặt cau mày có mất, khuôn mặt của giáo sư lúc ấy hẳn sẽ như muốn nói, “Hỡi người đã tới số kia, ta là Tử Thần đến đón ngươi đi, nhưng không ngờ ngươi lại tung tăng và tươi tắn hơn những gì ta tưởng tượng.”

Hơn nữa, suốt buổi họp, tính cả thời gian nêu và giải đáp thắc mắc, mọi người sẽ sử dụng tiếng Anh nên cũng khiến não cô mệt lừ. Tất cả các thành viên thuộc phòng nghiên cứu Matsuda cho đến hiện tại chỉ toàn những người dùng tiếng Nhật như ngôn ngữ mẹ đẻ. Thế mà chẳng hiểu sao lại cứ phải đối thoại với nhau bằng tiếng Anh, Kato ngao ngán than vãn. Nhưng dù gì đi nữa thì ngôn ngữ chung của cộng đồng nghiên cứu khoa học tự nhiên cũng là tiếng Anh nên đành vậy. Luận văn đã viết bằng tiếng Anh thì nếu không thể nói được tiếng Anh, làm sao giao lưu và trao đổi thông tin với các nhà nghiên cứu ở nước ngoài? Phải làm quen với việc sử dụng tiếng Anh cũng là một điều khiến Matsuda khá buồn lòng.

Nhà nghiên cứu sinh vật học – tính ra thì nghiên cứu thực vật cũng có thể gọi là nghiên cứu sinh vật – phải ghi nhớ rất nhiều chủng loại sinh vật đa dạng. Chỉ dùng một từ “thực vật” thôi thì làm sao có thể mô tả những hình thái và đặc tính đa dạng về loài mà chúng mang trong mình được? Vì sao đã có khuẩn E. coli mà còn có con mèo? Củ khoai tây và con người khác nhau ở hình thái và tính chất nào?

Nhờ ngẫu nhiên này nối tiếp trùng hợp khác mà trên Trái đất mới xuất hiện hệ sinh thái. Dù có lội ngược lại lược sử Trái đất một lần nữa thì mọi sự ngẫu nhiên cũng không thể xảy ra giống hệt như trước. Hiển nhiên, sự tiến hóa của sinh vật cũng là điều vô cùng dị thường nên những giống loài chào đời trên Trái đất nếu bị quay ngược lịch sử hẳn là sẽ trở nên khác lắm so với bây giờ.

Sự đa dạng giống loài được thiết lập nhờ vào cán cân tuyệt vời của tạo hóa, thứ mà ta không bao giờ có thể tái hiện một cách tương đối. Vì quá tò mò với điều đó, vì muốn giải đáp câu đố đó nên tất cả mọi người ở phòng nghiên cứu Matsuda mới thực hiện các thí nghiệm và theo dõi các loại thực vật.

Chỉ có điều, một bộ phận sinh viên cao học hiện giờ đang lâm vào cảnh khổ chiến với tiếng Anh. Tuy ai cũng tôn trọng và quý mến sự đa dạng giống loài, nhưng mỉa mai thay, rào cản ngôn ngữ vốn là một biểu tượng cho sự đa dạng ấy, giờ đây lại khiến họ phải tuyệt vọng. Thầy Matsuda vốn từng nhiều lần phát biểu ở nước ngoài dưới tư cách một trong những nhà nghiên cứu hàng đầu hay Iwama có trải nghiệm du học tại một trường đại học ở Hoa Kỳ thì không nói làm gì, nhưng Motomura và Kato thì ba chìm bảy nổi với tiếng Anh, mỗi lần đến buổi họp là lại van xin Matsuda cho họ được thuyết trình bằng tiếng Nhật. Những lúc như thế, Matsuda bảo họ cứ tự nhiên nhưng lại trưng ra vẻ mặt “Hỡi những người tới số kia, ta là Tử Thần tới đón ngươi đi, nhưng không như ta tưởng tượng, các ngươi lại tích cực nhảy nhót như bọn nát rượu.”

Nghe đâu bộ phim mà Kato yêu thích nhất là Kill Bill của Quentin Tarantino. Tuy Motomura chưa bao giờ xem qua nhưng theo lời Kato thì có vẻ như trong phim đó, Lucy Liu diễn vai một nữ xã hội đen. Sau một lúc nói tiếng Nhật ngọng nghịu thì cô ấy đột ngột chuyển sang dùng tiếng Anh khi đi vào chủ đề chính yếu của cốt truyện “Để các người có thể thấu hiểu được sự nghiêm túc của ta, từ giờ ta sẽ nói chuyện bằng Anh ngữ.” Motomura cứ băn khoăn, giới xã hội đen thật sự có cái phương châm này à, nhưng mắt Kato thì lại sáng rỡ mà kêu lên, “Đó thật là một cảnh quay đột phá.”

“Tôi cũng muốn nói câu, ‘Vì tiếp theo là điểm trọng yếu của bài phát biểu này, tôi sẽ sử dụng Nhật ngữ để giải thích nó một cách chuẩn xác nhất’. Tôi còn muốn được Julie Dreyfus phiên dịch câu đó của mình sang tiếng Anh nữa!”

“Đừng có dại mà tuyên bố mấy câu vừa rồi trước mặt thầy Matsuda.”

Iwama nói với vẻ ngán ngẩm. Motomura thì không hiểu Kato đang nói gì cho lắm, nhưng vẫn đồng cảm với cậu vì cô thấu hiểu nỗi khổ của người dở tệ tiếng Anh.

Trên mạng vốn có dịch vụ đọc hộ phần khái quát của mỗi bài luận bằng tiếng Anh. Motomura vừa có thể viết mail, vừa nghe được tiếng đọc trôi chảy như radio và nắm bắt được những thông tin liên quan đến nghiên cứu nên cô xem chương trình này như báu vật. Motomura chăm chú lắng nghe với mục đích để tai mình quen tiếng, nhưng rõ là trình độ Anh ngữ của cô không thể nào thành thạo như tiếng mẹ đẻ được. Song, cô từng biết đến một bài luận văn nghiên cứu về số lượng tinh dịch được tích tụ bên trong cơ thể gián cái vào mỗi lần giao phối. Bài luận nói, nhờ có lượng tinh dịch ấy mà về sau gián cái không cần giao phối cũng có thể lần lượt đẻ trứng như thường. Đọc phải một thứ đáng sợ như vậy mà cô vẫn muốn đọc tiếp xem sao, Motomura phải bỏ qua suy nghĩ rằng chủ đề của bài luận ấy vốn chẳng có mấy liên hệ với mảng nghiên cứu thực vật.

Cứ như vậy, mỗi ngày của Motomura đều bận bịu vô cùng. Nghe bảo mọi người trong phòng nghiên cứu đòi đến Viên Phục Đình ăn tối hòng thay đổi không khí, nhưng Motomura thì lại rất ngại. Iwama cũng không mở lời rủ rê cô, chắc là bởi chị đã biết tỏng sự tình.

May mắn thay, Fujimaru trông như không hề để bụng đến chuyện kia mà vẫn giao bữa trưa đến trường như thường lệ. Mọi thứ chẳng thay đổi gì, cứ mỗi mười ngày một lần, phòng nghiên cứu Matsuda lại nhờ anh giao bữa trưa đến. Hầu hết các lần đều là thầy Matsuda trả tiền nên Motomura rất lấy làm biết ơn vì đã bớt được tiền ăn một bữa. Trên hết vẫn là niềm hân hoan khi cô không cần phải ăn hộp cơm do mình tự nấu, vốn hương vị không thể nói là ngon lành gì.

Motomura cũng không phải làm bằng sắt đá, cô cũng rất hiểu lời bộc bạch mà Fujimaru đã vô cùng nghiêm túc nói ra. Vậy nên cô mới mất những ba ngày trời mới có thể đưa ra cho anh lời hồi đáp. Cho đến bây giờ, cô cũng từng được vài chàng trai khác ngoại trừ Fujimaru tỏ tình rồi, nhưng đối với những trường hợp ấy cô chỉ thẳng thừng từ chối đến mức “tàn nhẫn” thôi.

Chỉ khi đứng trước lời tỏ tình của Fujimaru, Motomura mới thoáng cảm thấy dao động. Bởi vì Fujimaru đã bộc lộ cho cô thấy vẻ kinh ngạc và niềm hạnh phúc thuần túy của anh khi hào hứng hỏi chuyện về thực vật. Motomura cảm thấy sự tôn trọng rất mực của anh đối với cái thế giới mà cô đã trút hết tâm can vào, và trên hết là đối với cả chính bản thân cô. Điều đó khiến Motomura vui sướng vô vàn. Cô cũng rất thích Fujimaru ở điểm anh luôn cần cù làm việc ở Viên Phục Đình và dành hết nhiệt huyết cho chuyện nấu nướng. Thế giới chứa đựng nhiệt huyết của hai người tuy rất khác biệt, nhưng cô nhận thấy rằng cả hai luôn có thể trò chuyện về chúng bằng những từ ngữ giống nhau. Cảm giác như nếu là người này, cô nhất định có thể trải qua một quãng thời gian vui vẻ vậy.

Song, suy nghĩ của cô chỉ dừng lại ở đó.

Quãng thời gian vui vẻ, suy cho cùng là gì nhỉ? Là cùng nhau ăn một bữa cơm, hay là cùng nhau đến công viên giải trí? Nhưng mình chỉ quen ăn cơm vội vã và tranh thủ những lúc rảnh rỗi để loại thật nhiều hạt giống cây Arabidopsis thaliana thôi. Giả sử có thời gian trống đi hết trò này đến trò khác, leo lên leo xuống mấy con tàu trong công viên giải trí thì thà ngồi một chỗ im lặng quan sát tế bào cây Arabidopsis thaliana qua kính hiển vi còn vui hơn nhiều.

Một chiếc kính hiển vi không đủ chỗ cho hai người cùng nhòm vào. Motomura đến tận bây giờ vẫn chẳng hiểu hẹn hò thì vui thú ở chỗ nào. Không thể nghĩ ra trên đời còn có thứ gì mê hồn hơn việc nghiên cứu.

Fujimaru thì lại khác. Tuy anh cũng rất nỗ lực với công việc nhưng còn có thể đem lòng yêu một ai đó. Yêu đương được một thời gian thì có khả năng tiến tới hôn nhân. Với lối suy nghĩ như vậy nên anh không có bất kỳ ngờ vực hay bất mãn gì với chuyện tình cảm cả.

Motomura thấy lóa mắt trước sự “hoàn thiện” của Fujimaru. Chính vì cảm thấy, mỗi khi đứng trước tình huống buộc phải đưa ra lựa chọn, mình hẳn là sẽ không ngần ngại chọn lựa nghiên cứu, nên cô mới hồi đáp lại Fujimaru với câu “Tôi không thể hẹn hò với anh được.”

Nhưng cũng không thể phủ nhận rằng sâu bên trong lựa chọn ấy, cô đã từng nghĩ rằng, “Cả anh Fujimaru lẫn mình đều biết bọn mình sẽ không có kết quả nên tốt nhất đừng lãng phí thời gian của nhau.” Motomura ý thức rằng bản thân đã quá ngạo mạn với cái suy nghĩ ấy. Fujimaru hẳn là sẽ đáp lại rằng, “Có kết quả hay không thì mình phải quen nhau thử mới biết được chứ”, nhỉ?

Việc không nắm chắc kết quả thì chỉ mỗi thí nghiệm thôi cũng đủ lắm rồi. Cô không muốn tinh thần và thể xác phải dao động nhiều hơn nữa. Motomura vốn dĩ chỉ muốn nghiên cứu mà thôi. Cô muốn để bản thân tập trung hết mình vào việc đó.

Cô hoàn toàn giao phó bản thân cho thứ nhiệt huyết đến mức cuồng si này. Dù hiểu rõ rằng có sống đến bao năm đi nữa thì bản thân cũng không thể hoàn toàn giải thích tường tận sự bí ẩn của thực vật, thế mà cô vẫn cứ đâm đầu vào nhìn ngắm những tế bào đang tỏa ra thứ ánh sáng lập lòe kia. Có giải thích lối nghĩ này cách mấy đi nữa thì cũng không thể khiến cho Fujimaru hoàn toàn thông cảm nên Motomura không còn cách nào khác ngoài đơn phương cự tuyệt lời tỏ tình của anh.

Mỗi lần đến giao thức ăn, Fujimaru đều chào hỏi Motomura như thể chẳng có chuyện gì xảy ra. Lúc được Kato dắt đi tham quan nhà kính, anh chỉ kêu lên, “Ghê thiệt. Hệt như cánh rừng luôn”, đoạn mỉm cười toe toét chuyện trò với tất cả mọi người trong phòng nghiên cứu, bao gồm cả Motomura. Anh đúng là một người vừa lạc quan lại còn tốt tính.

Dù là thế, anh cũng không thể bắt trọn con tim của Motomura như tế bào cây Arabidopsis thaliana.

Buổi họp đầu tiên của tháng Mười một diễn ra ở phòng nghiên cứu Matsuda. Mọi thành viên của phòng nghiên cứu vây quanh bàn họp, mắt nhìn chăm chú vào bản tóm tắt mà người thuyết trình phát cho. Dĩ nhiên là kể cả tờ tóm tắt in biểu đồ và hình ảnh cũng được viết bằng tiếng Anh.

Buổi họp lần này đến phiên Motomura giới thiệu về luận văn của mình, còn Kato sẽ phụ trách báo cáo về nghiên cứu của cậu. Đầu giờ chiều hôm đó đẹp trời, có tia nắng dịu dàng của mùa đông rọi vào bên trong phòng nghiên cứu. Hơn nữa, đó lại là lúc mọi người đều đã no căng bụng với bữa trưa là món cơm cuộn trứng hoặc thịt viên ngon tuyệt từ Viên Phục Đình. Thật là gian nan biết bao khi vừa phải vừa chống lại cơn buồn ngủ, lại còn phải vận động não hết tốc lực để có thể phát biểu và giải đáp thắc mắc bằng tiếng Anh.

Nhưng cả Motomura lẫn Kato đều nóng lòng chờ mong buổi họp mà mình gần như đã thức trắng đêm để chuẩn bị này. Để sự lao động vất vả ấy không hoài phí, nhất quyết phải ráng nói cho bằng được.

Bài luận mà Motomura giới thiệu có tiêu đề, Rễ cây Arabidopsis thaliana khi được nuôi trồng bằng hệ thống ánh sáng sẽ mọc ngắn hơn so với rễ cây sinh trưởng ở những nơi tối tăm như trong lòng đất. Hệ rễ của các loài thực vật vốn có tính chất mọc thành hình dạng dễ trốn tránh ánh sáng nhất. Nếu rễ cây mà sinh trưởng nhằm mục đích đón lấy ánh sáng thì chúng sẽ trồi lên khỏi mặt đất và không thể hoàn thành nhiệm vụ của một hệ rễ được. Không cần làm thí nghiệm, chỉ với trực giác, người ta cũng có thể tự hiểu rằng, “Ừ thì rõ ràng quá mà. Rễ cây phải tránh ánh sáng thì mới mọc được chứ”.

Có điều, rễ cây hoạt động với cơ chế thế nào để chúng có thể tránh né ánh sáng và ở yên trong lòng đất thì đến giờ vẫn chưa ai hiểu được. Phiến lá hay cành cây đều cần đến ánh sáng nên chúng đều sinh trưởng hướng về phía ánh sáng, thế mà rễ cây lại không thèm, tại sao lại như vậy? Bài luận văn mà Motomura giới thiệu là bài nghiên cứu theo đuổi câu hỏi ấy.

Theo như bài luận viết, rễ cây sinh trưởng trong tình trạng được chiếu sáng sẽ tích tụ rất nhiều một chất gọi là flavonol. Chất flavonol này sẽ cản trở sự vận chuyển auxin (một loại hoóc môn sinh trưởng của thực vật), khiến cho kích thước các tế bào phân chia của rễ cây trở nên bé lại. Điều đó kéo theo hậu quả là hệ rễ sẽ mãi không phát triển được.

Mọi thành viên trong phòng nghiên cứu bắt đầu thảo luận. “Biểu đồ được đăng tải trong bài luận gốc hình như không chứng minh rõ ràng lắm luận điểm của tác giả thì phải?”, “Mối quan hệ giữa flavonol và auxin có ảnh hưởng thế nào đến tế bào lá, thí nghiệm thế nào thì phù hợp nhất?”. Ai cũng nhao nhao đề ra các thắc mắc cùng hiểu biết của mình.

Motomura thở phào nhẹ nhõm vì giới thiệu được một bài luận khiến mọi người hứng thú. Không có gì buồn hơn những lúc cô giới thiệu bài luận mà bản thân thấy thú vị và có thông tin trọng yếu nhưng mọi người chỉ biết ậm ừ. Cô sẽ không khỏi nghĩ quá lên rằng, “Ơ? Cảm nhận của mình không lẽ dị đến vậy? Hay là vốn dĩ mình không có khiếu trở thành một nhà nghiên cứu, chỉ toàn thấy mấy bài luận văn khác thường là hay ho thôi”, khiến cho lòng tự tin vốn đã ít ỏi của cô ngày một hao mòn, suy nghĩ ngày một bi quan.

Sau khi thành công giới thiệu luận văn đợt này, Motomura ngồi lại vào ghế với tâm trạng tươi tỉnh. Theo sau đó, Kato liền đứng dậy và phát biểu về đề tài Phát hiện phương pháp khiến cho gai cây xương rồng trở nên trong suốt hơn.

Có một phương pháp kỹ thuật giúp cho mọi người dễ quan sát tế bào cây xương rồng dưới kính hiển vi hơn thông qua cách ngâm nó trong thuốc, vì phiến lá của cây vốn đã rất mảnh. Tuy nhiên, lá cây xương rồng không những có dạng lập thể trông như hình nón, mà còn không đồng nhất về độ dày. Rất khó để khiến phần dày nhất của gai xương rồng hoàn toàn chuyển sang trong suốt được. Thêm vào đó, số lượng nhà nghiên cứu cây Arabidopsis thaliana thì nhiều, mà số nhà nghiên cứu cây xương rồng, ngay cả thống kê trên phạm vi toàn thế giới, thì vẫn quá ít ỏi, họ cũng đã nản lòng thoái chí với biện pháp biến gai xương rồng thành trong suốt nên rất khó để tìm thấy bài nghiên cứu trên mạng, dù có cố công tìm kiếm thế nào đi nữa.

Thế mà Kato lại không chịu thua.

“Cũng có lúc tôi cảm thấy bản thân vô cùng đơn độc.”

Kato thuyết trình bằng thứ tiếng Anh có ngữ pháp ngộ nghĩnh. “Thế nhưng, rốt cục thì tôi cũng đã phát hiện ra. Quả là có công mài sắt có ngày nên kim. Mời mọi người nhìn vào tài liệu mình đang có trên tay ạ.”

Các thành viên trong phòng nghiên cứu nhòm vào bản tóm tắt của Kato. Trên tờ giấy in một tấm ảnh chụp bằng kính hiển vi tuyệt đẹp, cho thấy chiếc gai xương rồng đã biến trong suốt một cách hoàn hảo, ngoài ra còn có ghi chú công thức pha thuốc cần cho quá trình hóa trong trơn tru này.

“Ồ... à...?”

Phản ứng của mọi người khá là ảm đạm. Bởi lẽ ngoại trừ Kato ra, không còn ai có hứng thú với việc làm sao để thúc đẩy quá trình biến gai xương rồng thành trong suốt cả. Motomura thì lại vô cùng xúc động khi nhìn vào tấm ảnh chụp chiếc gai xương rồng trong suốt qua kính hiển vi, “Nhìn cứ như mực tươi ấy”. Chỉ có điều, đứng trước sự vất vả và một loạt thí nghiệm tìm ra lỗi sai của Kato thì cô lại ngượng mồm, không thể nói ra cảm xúc ấy.

Phương pháp biến gai xương rồng thành trong suốt này có lẽ chính là thành tựu đầu tiên trên toàn thế giới, nhưng thành tựu này có mức độ áp dụng linh hoạt đến đâu thì tạm thời vẫn chưa thể nói được gì. Bầu không khí trong phòng nghiên cứu bắt đầu trở nên lúng túng.

Matsuda lên tiếng nhằm xốc lại tinh thần của mọi người, chắc là thầy cũng nghĩ không nên làm nản chí người hiếu học.

“Chỉ bằng những loại thuốc thông thường trong phòng thí nghiệm mà có thể biến gai xương rồng trong suốt đến mức này, giỏi lắm. Trò đã đi xin quyền sở hữu trí tuệ chưa?”

Ngành Hóa, Nông hay Dược là những ngành có quan hệ mật thiết với dây chuyền sản xuất thành phẩm nên luôn phải đi xin giấy phép sở hữu trí tuệ, nhưng các lĩnh vực nghiên cứu nền tảng thì lại không quá chú trọng đến điều đó. Dù sao thì cũng hiếm khi có chuyện kết quả nghiên cứu được chuyển hóa thành sản phẩm. Vả lại, mọi người đều có tư tưởng rằng, chỉ cần có thể mở rộng và công khai nghiên cứu của mình, khiến nó trở nên hữu ích là đã đủ.

Thầy Matsuda vốn chỉ đùa vui khi nhắc đến chuyện xin “cấp phép sở hữu trí tuệ”, thế mà Kato lại đáp lời với vẻ nghiêm túc.

“Không cần đâu thầy ạ, không cần đâu. Vì tương lai của công cuộc nghiên cứu xương rồng, chỉ cần phương pháp biến gai xương rồng thành trong suốt này có thể được phổ cập đến mọi người là em đã thấy vui lắm rồi.”

“Phổ biến chứ.”

Iwama chỉnh lại lỗi sai tiếng Anh của cậu.

“Ừ nhỉ. Chỉ cần phương pháp này được phổ biến đến mọi người theo cách tích cực là em vui rồi.”

“Không nói đến vụ quyền sở hữu trí tuệ thì cậu cũng phải nhanh chóng viết bài nghiên cứu rồi đăng lên tạp chí chứ?”

Kawai đề xuất.

“Em... dở tiếng Anh lắm. Nhưng em nhất định sẽ cố gắng.”

Kato trả lời với vẻ ngượng ngùng.

Vừa đúng lúc, buổi họp lần này kết thúc tốt đẹp. Kawai đi đến bồn rửa được lắp đặt bên trong phòng nghiên cứu để pha cà phê. Mọi người vừa nhâm nhi cà phê vừa xôn xao tán gẫu nhân lúc giải lao.

Đúng lúc đó, cánh cửa phòng nghiên cứu Matsuda chợt bị mở toang. Đồng nghiệp của thầy Matsuda, Morooka Gohei, đang đứng ngay thềm cửa. Thầy ta vốn là giáo sư chỉ còn vài năm nữa là về hưu, trước giờ vẫn luôn nghiên cứu về các giống khoai. Thầy trồng và ăn rất nhiều loại khoai, nhưng tướng tá trông lại gầy nhom, còn mái đầu thì đã lòa xòa bạc phếch.

Mọi người trong phòng nghiên cứu Matsuda đều hết hồn nhìn thầy Morooka. Lúc nào thầy ấy cũng là người trầm tĩnh và nghiêm nghị. Trong mắt Motomura, mái tóc bạc của thầy như đang bốc khói, cho thấy thầy ta đang trong tâm trạng gấp rút thế nào. Ngay dưới chân thầy là Fujimaru của Viên Phục Đình đang ngã chổng vó. Xem chừng anh đã bị Morooka đá một cú quá mạnh nên mới ngã lăn ra thế này, chắc là lúc đó anh đang ngồi xổm trước cửa phòng để thu thập mấy món dụng cụ ăn uống sạch trơn.

“Qua... Quát háp bần?! (What happened!?)”

Vẫn còn vớt vát với quy tắc trong buổi họp, Kato dùng tiếng Anh thay mặt mọi người bày tỏ cảm xúc bây giờ.

“Đừng có nói tiếng Anh nữa!”

Morooka hét lên. Ngay sau đó, thầy chợt chú ý tới Fujimaru đang lồm cồm bò dưới đất, liền giúp đỡ anh dậy. “Xin lỗi, xin lỗi.”

“Trước tiên, mời giáo sư vào trong đã.”

Matsuda lấy ra một chiếc ghế trống cho tiền bối Morooka của mình. Morooka vừa dìu Fujimaru đang bận xoa eo, vừa bước vào bên trong phòng nghiên cứu. Thầy đỡ Fujimaru ngồi vào ghế còn mình thì vẫn đứng nguyên, nhìn một loạt các gương mặt trong phòng với vẻ cáu tiết.

“Anh có sao không?”

Motomura nhỏ giọng hỏi Fujimaru.

“Không sao, may phước mà ông đó dùng sức cũng không lớn lắm.”

Fujimaru dừng xoa eo lại rồi dè dặt nhìn về phía Morooka. “Ông ta nhìn cứ như đang phát cáu ấy, ông ấy là giáo sư ở đây hả?”

“Vâng ạ. Thầy ấy là giáo sư Morooka ở phòng nghiên cứu bên cạnh. Chủ yếu là nghiên cứu về các loại khoai.”

“Giáo sư ban Tự nhiên chắc sẽ không đi nghiên cứu làm sao để tăng sản lượng khoai đâu, nhỉ?”

Cho đến giờ, thông qua những gì mình được quan sát và dạy bảo, Fujimaru xem chừng cũng đã hiểu khá rõ về sự khác nhau giữa ban Nông lâm và ban Khoa học Tự nhiên. Motomura gật đầu, trong lòng thầm nhận thấy anh quả là người đáng trông cậy.

“Chuyên môn của thầy Morooka là nghiên cứu về cành. Trong khoai tây thì dây leo sẽ biến thành củ, còn trong khoai lang thì là rễ. Thầy ấy đang tìm hiểu tại sao lại xảy ra biến dị của các loại cành, thông qua việc nghiên cứu nhiều chủng loại khoai khác nhau.”

“Ồ...”

Trong khi Motomura và Fujimaru mải thầm thì với nhau thì thầy Morooka lại đang nổi cơn thịnh nộ.

“Matsuda! Phòng nghiên cứu của cậu ngày càng vượt quá giới hạn rồi đấy!”

“Xin lỗi giáo sư.”

Matsuda ngoan ngoãn cúi đầu.

“Thầy à, sao xin lỗi lẹ vậy.”

Iwama nhỏ giọng trách. “Phòng chúng tôi vẫn nghiên cứu đàng hoàng từ trước đến giờ. Nếu có chỗ nào là ‘vượt quá giới hạn’ thì xin giáo sư Morooka giải thích tường tận cho.”

“Chúng tôi có chỗ nào làm mếch lòng thầy ạ?”

Matsuda hỏi Morooka, bất chấp Iwama đang bực bội. Khuôn mặt của Morooka đỏ lựng vì tức giận. Quả đầu bạc phếch của thầy nom như bị nhuộm thẫm trong ánh lửa.

“Chính là cái nhà kính đấy!”

Morooka hét lên. Vẻ mặt của Kawai như đang muốn kêu lên “Úi cha” sau khi quan sát sự tình, nhưng những người còn lại thì đến bây giờ vẫn chẳng hiểu mô tê gì cả, ai cũng ngơ ngác nhìn nhau tự hỏi nhà kính thì thế nào. Đặc biệt là Motomura, vì đối tượng nghiên cứu của cô là cây Arabidopsis thaliana được trồng trong phòng giải phẫu nên cô hầu như không hề bước chân vào bên trong nhà kính.

“Có chuyện gì vậy?”, “Ai mà biết...”. Cùng cảnh ngộ, Iwama vốn cũng chỉ tìm hiểu về Arabidopsis thaliana nên hai người âm thầm trao đổi với nhau qua ánh mắt.

“Nhà kính đó vốn thuộc quyền hạn của phòng nghiên cứu Matsuda và phòng nghiên cứu của tôi, hai bên đã thỏa thuận sẽ phân chia công bằng và sử dụng nó một cách hòa hợp.”

Dứt lời, Morooka tiếp. “Thế mà bây giờ cái nhà kính chỉ toàn cây xương rồng. Vậy là sao?!”

Nói đến đây, tất cả mọi người ngoại trừ Kato đều đã vỡ lẽ nguyên cớ cơn thịnh nộ của thầy Morooka. Người ngoài như Fujimaru thì chỉ biết hỏi Motomura, “Không phải nhà kính vốn để trồng cây xương rồng sao?”

“Thành thật xin lỗi.”

Mọi người trong phòng nghiên cứu lại xin lỗi thầy Morooka lần nữa, bắt đầu từ Iwama. Ngay cả Fujimaru bị cuốn vào chuyện này chả hiểu sao cũng lục đục đi tạ lỗi. Nhưng chỉ có thủ phạm gieo trồng cây xương rồng hàng loạt là Kato lại thản nhiên nói.

“Ôi trời ạ, nhà kính đó vốn dĩ là nơi vô cùng thích hợp để xương rồng và sen đá sinh trưởng mà. Khi chúng lớn rồi thì sẽ ngừng phát tán hạt giống thôi. Cả thầy Morooka nữa, nếu muốn lấy mấy cây thì cứ nói cho em biết. Chậu cây bé xíu à nên cũng dễ trồng trong phòng thường.”

Kato, vốn là người yêu xương rồng như mạng, vốn chỉ nói những lời xuất phát từ ý tốt của mình, thế nhưng Motomura thì chỉ muốn kêu lên, “Nhìn tình hình một chút đi, Kato!” Không ngoài dự đoán, mái tóc bạc của thầy Morooka liền dựng ngược hết cả, nom chẳng khác gì mấy cái gai xương rồng.

“Ta đã nhịn cậu đủ rồi.”

Morooka nói như thể đang nghiến từng chữ qua kẽ răng. “Xương rồng trong nhà kính giờ mọc to đến nỗi bên trong nhìn y hệt phong cảnh ở Mexico, mấy cây sen đá cũng tốt tươi lắm, đến nỗi trông như mấy cái kệ trong phòng thí nghiệm của Nausicaä[16] vậy, nhưng tôi vẫn làm thinh không nói gì.”

“Ông giáo sư này biết Nausicaä á? Không thể trông mặt mà bắt hình dong nhỉ.”

Fujimaru nhỏ giọng nói với vẻ trầm trồ. Motomura thì rất sợ rằng Morooka sẽ nổi trận lôi đình như Quân Đoàn Cự Thần trong phim nên liền suỵt Fujimaru im miệng.

“Dạo gần đây, không hiểu sao đến mấy cây dương xỉ cũng mọc tràn lan đến nỗi cành lá của chúng cuốn lên đến tận trần nhà kính như thác lũ, nhưng vì ta cứ nghĩ, sinh viên cao học tâm huyết với nghiên cứu thực vật thế này thì cũng tốt, nên tận bây giờ vẫn giữ im lặng không hé lấy nửa lời.”

Trước mặt thầy Morooka đang ra sức bộc bạch suy nghĩ và tâm tình của mình, đồng thời mắng vốn về tình trạng của nhà kính, Kato thành thật khai nhận.

“À, cây dương xỉ đó là do em thích nên mới trồng đấy.”

Cậu chàng lại còn tỏ vẻ đặc biệt tự hào nữa chứ.

“Chúng có hương vị và chiều sâu khác hẳn loài xương rồng nên em cũng mê lắm.”

“Có thể trồng được nhiều loài thực vật có xuất xứ và điều kiện sinh trưởng khác nhau trong cùng một nhà kính, quả là một thành tựu vô cùng đáng khen đấy. Cậu giỏi thật nhỉ, cậu Kato.”

Morooka nghiến răng nghiến lợi nói. Liền sau đó, thầy ta lại lập tức quát tháo lên. “Chính vì vậy ta chịu hết nổi rồi! Con giun xéo lắm cũng quằn chứ!”

Mọi người trong phòng nghiên cứu Matsuda, bao gồm cả Fujimaru, đều co rúm lại trước Cự Thần Morooka đang há miệng phóng tia laser kia. Chỉ có mỗi Kato vẫn bình chân như vại, vẻ mặt của cậu trở nên khó hiểu như đang muốn hỏi, “Ơ kìa? Em đã nuôi trồng theo đúng quy trình của nhà kính rồi mà, sao thầy lại có vẻ giận dữ thế?” Matsuda cũng không còn cách nào khác ngoài cười trừ, “Đúng là mệt thật đấy.”

“Rốt cục thì nhà kính đã xảy ra chuyện gì khiến cho một người lúc nào cũng hiền lành như thầy đây phải nổi trận lôi đình thế này?”

Nghe Matsuda hỏi, Morooka lần này chỉ như quả bóng xì hơi, mặt thầy buồn xo.

“Môn của ta... môn của ta...”

Cơ thể thầy bắt đầu run lên bần bật.

“Môn là... tên thú cưng của thầy hả?”

Fujimaru thì thào hỏi.

“Tôi nghĩ ý thầy ấy đang muốn nói đến củ khoai môn đấy.”

Motomura khẽ đáp. “Nó là một loại khoai thuộc họ ráy, rất thường xuất hiện trong bữa ăn ở các nước thuộc khu vực nhiệt đới.”

Morooka vẫn không hay biết gì về đoạn trao đổi giữa Motomura và Fujimaru, thầy chỉ đang kể tiếp chuyện mình với vẻ bi thống tột cùng.

“Chúng nó héo hết cả rồi...!”

“Chính vì xương rồng và sen đá cứ mọc tràn lan nên chúng mới bị dồn vào một góc trong nhà kính, phần ngọn của chúng thì toàn bị dương xỉ đè lên. Rõ ràng là chúng bị héo vì thiếu ánh sáng.”

“Ra là vậy, nếu không thế thì đám khoai môn của thầy vẫn còn đang sống khoẻ.”

“Cũng có khả năng là thầy ấy quên tưới nước cho cây mà.”

Thấy mọi người bắt đầu xôn xao bàn tán, thầy Morooka buồn bã ỉu xìu.

“Xin lỗi thầy.”

Cả nhóm người phòng nghiên cứu Matsuda, lần này bao gồm cả Kato, đều hướng đến Morooka mà hối lỗi. Bị cuốn theo đám đông, Fujimaru lại phải đi tạ lỗi người ta.

“Cậu Kato. Mau đi dọn dẹp lại nhà kính để chừa chỗ cho phòng nghiên cứu Morooka đi.”

Nhận được mệnh lệnh của Matsuda, Kato gật đầu. “Vâng ạ.”

“Fujimaru có muốn lấy mấy cây xương rồng không?”

“Cậu cho thật hả?!”

Fujimaru ngẩng đầu lên với vẻ vui sướng. “Tôi cũng muốn thêm cây cỏ gì đó cho phòng mình. Cảm ơn cậu nhiều nhé.”﻿

Thấy rằng cuộc chiến giành chỗ ở nhà kính rốt cục cũng có triển vọng, thầy Morooka mới tỏ vẻ hài lòng. Chỉ có điều, Motomura trộm nghĩ, “ngón tay xanh” của Kato thật sự rất mạnh, dù có dọn dẹp lại nhà kính thế nào đi nữa thì nó cũng sẽ trở về làm thiên đường của bọn xương rồng, sen đá và dương xỉ thôi. Nhưng dĩ nhiên là cô vẫn làm thinh, không nói điều dư thừa.

“Mà dù sao thì khoai môn của ta vẫn không sống lại được.”

Thầy Morooka lắc đầu, vẻ mặt như sắp thốt ra “Đành phải chịu thôi.”

“Ta muốn mọi người trong phòng nghiên cứu Matsuda nhất định phải chịu trách nhiệm cho việc này.”

Ông giáo sư này đang nói gì vậy? Mấy củ khoai môn chết ngắc rồi thì làm sao gọi hồn về được nữa? Cả hội ngơ ngác nhìn nhau. Trợ giảng Kawai thay mặt mọi người rụt rè giơ tay lên trước mặt Morooka.

“Nói đi, cậu Kawai.”

“Chịu trách nhiệm... tức là sao vậy ạ?”

Morooka lộ vẻ tươi cười như thể đã thực hiện được ý đồ của mình.

“Mọi người phụ ta một tay thu hoạch đám khoai lang là được.”

“Hả?!”

Dù chuyên môn của mọi người là Thực vật học, nhưng đối tượng của các thành viên phòng nghiên cứu Matsuda hầu hết đều là cây Arabidopsis thaliana. Mấy chuyện như đi thu hoạch hay làm nông đều quá đỗi xa vời với họ.

“Từ hồi mẫu giáo em chưa đi đào khoai lần nào ạ.”

“Nếu cần nhân lực thì chẳng phải phòng nghiên cứu của thầy cũng có sinh viên cao học đấy sao? Lại còn đông hơn cả bên đây nữa.”

Nhiều lời phản đối bắt đầu cất lên. Nhưng thú thực, bình thường chỉ mỗi việc nghiên cứu thôi cũng đã bận bịu lắm rồi, giờ còn phải đi đào khoai gì đó thì rõ là phiền phức. Thế nhưng, riêng Motomura thì lại không giống với các thành viên còn lại của phòng nghiên cứu, cô thật lòng muốn tham gia. Suốt ngày cứ ru rú trong phòng cũng không tốt cho lắm, vả lại, đi đào khoai lang nghe có vẻ cũng vui. Thi thoảng được vọc đất, được tiếp xúc với những loài thực vật khác ngoại trừ cây Arabidopsis thaliana, biết đâu bản thân sẽ phát hiện ra điều gì mới thì sao.

“Không thể chấp nhận được. Một đám ẻo lả như mấy cọng giá!”

Morooka quát hết những người đang càng ngày càng tỏ thái độ. “Mà không, nói thế thì cũng xin lỗi mấy cọng giá quá. Tóm lại là ngày mai, sáng bảy giờ các anh chị phải tập trung trước giảng đường vườn Y cho tôi! Nghe rõ hết chưa?”

“Hả!”

“Làm gì mà sớm dữ vậy!”

“Thái độ chuyên chế quá...”

Ai cũng làu bà làu bàu trong miệng.

“Ôi, mấy củ khoai môn số khổ của ta...”

Nhưng khi thấy thầy Morooka bắt đầu rên rỉ, mọi người đành phải chấp nhận hiện thực, dù nghi ngờ thầy đang giả vờ giả vịt.

“Dạ vâng, chúng em sẽ có mặt ạ.”

“Tốt quá, tốt quá rồi. Cộng thêm cả thầy Matsuda nữa là, để xem... sáu người nhỉ. Ta sẽ chờ mọi người vào ngày mai nhé.”

Morooka rời khỏi phòng nghiên cứu với vẻ dương dương tự đắc.

“Tất cả đều là do tôi chăm cây cỏ quá tốt, thành thật xin lỗi mọi người.”

Kato cúi đầu xin lỗi. Lời xin lỗi thì đúng là chân thành, không chút ác ý, dù giọng điệu không giấu nổi sự kiêu ngạo. Chẳng biết có phải do bản thân quá mải mê với đám xương rồng hay không mà những khi tương tác với loài người, Kato lại không giỏi dùng từ ngữ cho lắm.

Lúc mới vào cao học, Kato luôn rúc vào một góc phòng nghiên cứu với vẻ cực kỳ nhút nhát. Chỉ khi nói về cây xương rồng thì cậu mới chủ động mở miệng ra tiếp chuyện người khác. Trong vòng chưa đầy hai năm, thông qua nỗ lực hết mình, Kato dần dà mở lòng, để rồi giờ đây cậu có thể tham gia cười đùa với mọi người về những chủ đề khác ngoại trừ xương rồng. Song song với việc đó, khu nhà kính mà phòng nghiên cứu Matsuda không hay dùng đã hóa thành thiên đường cây xanh của riêng cậu.

Motomura rất hiểu sự cố gắng và tình yêu dành cho thực vật của Kato, người duy nhất có vai vế thấp hơn cô trong phòng nghiên cứu, vậy nên cô chỉ khẽ lắc đầu.

“Không cần phải xin lỗi đâu. Thật ra, ngay từ đầu tôi đã muốn đi thử rồi. Đào khoai nghe có vẻ vui lắm chứ.”

“Nói cũng phải.”

Kawai cũng gật gù. “Dù không tự tin mấy nhưng thôi, cứ đi thử xem sao.”

Tuy trước đó phàn nàn rất nhiều, nhưng cả Iwama cũng ước chừng rằng chuyện đi đào khoai này là cần thiết.

“Tôi không biết liệu mình có dậy sớm nổi hay không đây...”

Matsuda đẩy gọng kính lên, đoạn, thầy dùng tay xoa xoa hai bên đuôi mắt. “Trước tiên thì cậu Kato đi dọn dẹp lại nhà kính đã. Tôi cũng sẽ phụ một tay. Mọi người nếu có rảnh thì cũng đến nhé.”

“À này, xin hỏi...”

Fujimaru gia nhập cuộc trò chuyện với vẻ rụt rè. “Tôi... tôi phải thu thập xong muỗng nĩa rồi quay về Viên Phục Đình, nhưng có chuyện này tôi rất muốn hỏi mọi người...”

“Ồ, là gì đấy?”

Matsuda nhìn thẳng vào mặt Fujimaru.

“Giáo sư Trồng Khoai kia, ban nãy có nói là ‘sáu người’ nhỉ? Hình như ông ấy đã lỡ đếm chung tôi vào với mọi người rồi, giờ phải làm sao đây?”

Tất cả mọi người trong phòng nghiên cứu Matsuda chỉ biết ngửa mặt lên nhìn trần nhà.

***

Sáng hôm sau, bảy giờ, Matsuda và mọi người ở phòng nghiên cứu tập trung trước vườn giảng đường Y. Fujimaru của Viên Phục Đình cũng đi cùng.

Không ai có can đảm dám trình bày với Morooka rằng Fujimaru chẳng qua chỉ tình cờ có mặt ở hiện trường lúc đó thôi. Lỡ mà thầy ta biết nhân lực không đủ, dễ chừng thầy sẽ lại tức giận hoặc khóc than lắm.

Tình trạng của nhà kính không được ổn cho lắm. Matsuda vốn đến đó để phụ Kato một tay, nhưng phải tầm hai tiếng sau thầy mới về lại được phòng nghiên cứu.

“Đúng là tệ thật.”

Thầy nói với vẻ bất lực. “Không thể xử lý xong chỉ trong vòng hai, ba ngày đâu.”

Kết quả, để tránh bị thầy Morooka chửi mắng mãi về sau, Motomura buộc lòng phải gọi điện đến Viên Phục Đình ngay lập tức.

Cảnh tượng náo nhiệt bên trong tiệm giữa giờ cơm tối có thể nghe rõ mồn một qua ống nghe điện thoại.

Motomura vội nhanh miệng nhờ vả, “Bởi vì chúng tôi khó mà mở miệng giải thích với thầy Morooka nên nếu được, anh có thể đến giúp mọi người đào khoai không?”

Fujimaru thì chẳng hề nhận ra sự hoảng loạn của cô chút nào, anh vui vẻ đáp, “Cô chờ tôi một chút nhé.”

Đoạn, bên kia đường dây vang lên tiếng nhạc chờ trong khoảng không đến một phút. Giai điệu bài Lễ hội của Kitajima Saburo ngân nga với những âm thanh điện tử. Sau khi đoạn điệp khúc hùng tráng của bài nhạc chuyển thành âm thanh “bíp bíp”, Motomura đang trộm nghĩ, kỳ này vô vọng rồi, thì bỗng nhiên:

“Alô, cô Motomura?”

Fujimaru đã trở về bên ống nghe điện thoại. “Sư phụ đồng ý vụ này rồi nên không sao hết nha. Sáng mai tôi cũng sẽ đến đào khoai với mọi người.”

Vì lẽ đó, Fujimaru – chàng trai luôn phát huy hết mức lòng tốt của loài người – cũng chạy đến trước vườn giảng đường Y từ lúc trời còn tinh mơ. Thêm vào đó, mọi người ai cũng mặc bộ áo liền quần màu xám. Đó là đồ lao động mà các sinh viên cao học ở chỗ Morooka đã cho phòng nghiên cứu Matsuda mượn từ chiều hôm trước. Có vẻ như phòng nghiên cứu Morooka thường có sẵn đồ lao động thế này vì họ phải làm việc đồng áng khá nhiều.

Nhà Motomura gần trường nên không gặp mấy khó khăn khi phải dậy sớm hơn thường lệ một chút. Cô chỉ thấy tiếc vì thời gian trò chuyện với đám cây cảnh của mình bị ít đi thôi. Cây hoa trạng nguyên hôm nay vẫn xanh tươi khỏe mạnh.

Thế nhưng, Iwama vì mất những một tiếng ba mươi phút để đến trường nên đang trong tình trạng không mở mắt nổi.

“Tôi đến đây bằng chuyến tàu điện sớm thứ hai của ngày đấy. Tại vậy mà không kịp trang điểm gì luôn. Ở tuổi này mà lại... Không thể tin được.”

Thấy Iwama than vãn như thế, Kato liền mời cô một lon cà phê nóng. Kawai thì xem chừng đã lên mạng tìm hiểu phương pháp thu hoạch khoai lang từ trước đó, anh đang đọc tờ giấy in mà mình vừa lôi ra từ trong túi.

“Trong đây ghi là, ‘Đầu tiên phải cắt dây leo rồi mới bắt đầu đào’, nhưng chẳng phải dây leo chính là tài liệu quan trọng đối với phòng nghiên cứu của thầy Morooka đấy sao? Chúng ta nên làm thế nào đây?”

Matsuda từ đầu đến giờ không hé một lời. Mặt mũi thầy tái mét như đang bị hạ đường huyết, đầu thì cứ lắc qua lắc lại.

“Hình như thầy mình đang đứng ngủ đấy, không biết có sao không đây...”

Motomura đứng bên cạnh nói với Iwama.

“Vậy thì đến đó đánh thức thầy ấy dậy là được.”

Iwama vừa ngáp một cái rõ to vừa đáp.

“Nhắc mới nhớ, thầy mình rốt cục là sống ở đâu ấy nhỉ?”

Nghe Kato hỏi vậy, người quen với Matsuda lâu nhất là Kawai cũng đành phải lắc đầu.

“Xung quanh đời sống cá nhân của thầy Matsuda toàn là bí ẩn thôi.”

“Fujimaru này, cậu hỏi thử xem.”

Bị Iwama gọi lại như thú cưng, Fujimaru chỉ biết rón rén nhìn bộ dạng thầy Matsuda trong bộ đồ lao động màu xám đang lắc lư với vẻ không bình thường cho lắm.

“Tôi không dám ạ. Trong phim hay có mấy nhân vật kiểu vậy xuất hiện lắm. Họ tự xưng là ‘Kẻ thanh trừng’, chuyên đi hủy thi diệt tích...”

“Ghê, thiệt luôn hả?”

“Thầy ấy xem chừng rất giống á.”

Đúng lúc mọi người đang xôn xao cười giỡn với nhau thì thầy Morooka bỗng đi tới từ phía tòa nhà B. Thầy ta cũng mặc một bộ đồ lao động màu xám, trên tay ôm mấy cái giỏ như giỏ đi siêu thị.

“Chà chà, chào cả nhà. Đã để mọi người chờ lâu rồi.”

“Chào buổi sáng ạ.”

Mọi người đồng loạt cất tiếng chào thầy Morooka, người đang đứng quay lưng lại với cửa ra vào khu vườn giảng đường Y. Còn Matsuda thì chắc vì vẫn chưa tỉnh hẳn nên chỉ thấy miệng thầy lép nhép gì đó.

Motomura và Fujimaru đỡ lấy mấy cái giỏ mà thầy Morooka đang ôm. Chắc là để đựng khoai lang thu hoạch được đây mà. Tổng cộng có bảy cái.

“Thầy ơi...”

Iwama cất tiếng hỏi với vẻ lưỡng lự. “Mấy sinh viên cao học ở chỗ thầy Morooka đâu rồi ạ?”

“Hội đó hôm nay đi thu hoạch ở cánh đồng bên khu Itabashi rồi.”

“Vậy tức là... bây giờ chúng em cũng di chuyển đến Itabashi đúng không ạ?”

Trước câu hỏi của Kawai, thầy Morooka chỉ lắc đầu, “Không, không.”

“Chỗ mấy anh chị đào khoai là đằng kia kìa.”

Nhìn theo hướng mà Morooka chỉ, bọn Motomura thảng thốt.

“Hảaaaaa?!”

Vườn giảng đường Y được hoàn công vào năm 1925, vốn là biểu tượng của Đại học T. Không những tường của nó được xây bằng loại gạch đỏ, mà nhìn từ chính diện còn thấy một tòa tháp hình chữ nhật vô cùng uy phong lẫm liệt mọc lên ở chính giữa tòa nhà. Tuy nhiên, mặt sau lại có một khu nhà vòm hình bán nguyệt, khiến cho tổng thể tòa nhà nhìn từ mặt bên trông như dáng đứng của một quý phu nhân. Tòa tháp chính là nửa thân trên của quý bà đang đứng nghiêm với tư thế vô cùng khoan thai. Phần mái vòm chính là chân váy bồng bềnh chiết eo của bà.

Đằng trước vườn giảng đường Y chính là khu quảng trường có bãi cỏ khá nhỏ. Xung quanh bãi cỏ mọc nhiều dây leo nom như đã được bàn tay con người chăm sóc. Nơi mà Morooka chỉ tay chính là một góc bãi dây leo ấy.

“Quả nhiên...”

Kawai lạc cả giọng. “Tôi đã thắc mắc sao chỗ dây leo ấy giống dây khoai lang thế. Nhưng mà, ngay trước vườn giảng đường Y sao?!”

“Thầy đã được ban giám hiệu cho phép chưa vậy?”

Iwama cũng nhìn thầy Morooka với vẻ ngờ vực.

“Ai biểu chỗ này có nhiều ánh sáng nhất trong cơ sở Hongo.”

Hiếm thấy là, thầy Morooka không trả lời vào thẳng câu hỏi.

Cả hội bắt đầu đeo găng tay mang theo từ trước vào, rồi từng người cầm lấy cái bay và giỏ siêu thị lên, đi đến khu dây leo trước mắt. Chính là khu dây leo ở góc quảng trường, xa khỏi cổng vào vườn giảng đường Y nhất. Hai rãnh khoai lang được trồng ngay ngắn ở khoảnh đất được cày xới chạy dọc bãi cỏ. Chiều dài từng rãnh khoai ước chừng phải tới năm mét hơn.

Nhìn chòng chọc vào mớ lá xào xạc mỏng dính có hình trái tim mọc đầy trên mặt đất, Kato nói.

“Đúng là trước giờ không để ý tới luôn.”

Đam mê của Kato hầu như chỉ xoay quanh xương rồng và sen đá thôi, nên dù lá khoai lang có đập vào tầm mắt cậu đi chăng nữa thì cũng không bao giờ có chuyện não bộ cậu có thể nhận biết được đây là gì.

Còn mình thì sao, Motomura thầm nghĩ. Bản thân cô cũng hoàn toàn không nhận ra trước vườn giảng đường Y là cả một ruộng khoai lang. Motomura thường sẽ đi tản bộ quanh khu giảng đường để thay đổi tâm trạng mỗi khi thấy mệt mỏi với việc nghiên cứu trong nhà. Cô đã đi ngang qua trước vườn giảng đường Y không biết bao nhiêu lần. Thậm chí vào những hôm trời đẹp, cô còn mang cả cơm hộp ra bãi cỏ ngoài quảng trường ngồi ăn nữa cơ.

Ấy vậy mà cô lại nhìn lướt qua lá khoai lang mà chẳng hề hay biết rằng, ngoại trừ đám dây leo họ đỗ quyên kia thì bãi cỏ còn trồng loại thực vật khác. Sự chủ quan đã khiến cô bỏ lỡ một sự thật rành rành, và dập tắt bản năng cơ bản là thắc mắc khi bắt gặp một hiện tượng khác thường. Cứ thế này thì dù có quan sát tế bào cây Arabidopsis thaliana bao nhiêu đi nữa thì cô e mình cũng không thể nắm được cái cốt lõi của nó.

Motomura lấy Arabidopsis thaliana làm đối tượng nghiên cứu vì nó là thực vật kiểu hình. Cô nghĩ rằng nếu được thì thông qua việc quan sát và nghiên cứu cây Arabidopsis thaliana, cô sẽ có thể lý giải tường tận về toàn bộ giới thực vật, giải được câu đố về sự sinh trưởng và cơ chế hoạt động của phiến lá. Đó là điểm khác biệt giữa cô và Kato, người vốn chỉ nghiên cứu chuyên về mảng “gai xương rồng”.

Kato không nhận dạng được lá khoai lang thì cũng đành, nhưng mình thì không được. Phải nhạy bén hơn nữa khi quan sát các loại thực vật thôi.

Motomura vừa răn dạy bản thân vừa ngồi xổm xuống nhòm vào mấy chiếc lá khoai trong bụi dây leo. Ở chỗ gần tiếp giáp với mặt đất, mấy chiếc lá lớn nhỏ đang cố hết sức ngẩng mặt đón lấy ánh mặt trời. Dù có phải chen chúc đi nữa, nhưng để tránh cản trở nhau, cuống lá của mỗi chiếc có độ dài rất khác. Những chiếc lá có cuống dài đều vươn lên khỏi những chiếc lá xung quanh. Những chiếc lá có cuống ngắn cũng có chỗ để ngẩng đầu với chúng bạn.

Đáng ngưỡng mộ làm sao, cô chợt nhân hóa chúng lên và cảm thấy xúc động. Bọn mày thông minh quá, Motomura trầm trồ. Thực vật không có não bộ, cũng không có đầu hay đuôi, thế mà chúng vẫn cần đến thủ thuật để sinh tồn và để chung sống hòa thuận với nhau. Dù có nghĩ rằng chúng khôn ngoan hơn cả loài người thì cũng chẳng có gì quá đáng.

Nhưng cô cũng cảm nhận được sự cách biệt giữa thực vật và con người. Motomura là con người, nên cô không thể bỏ cái thói cố gắng thấu hiểu các loài thực vật thông qua lý lẽ và cảm xúc của loài người. Mặt khác, thực vật vì không có não bộ cũng không có cảm xúc nên chúng hoàn toàn thờ ơ trước suy nghĩ của Motomura, chỉ biết nảy nở sum suê cành lá, điều chỉnh độ dài những chiếc cuống của mình và cắm rễ thật sâu xuống lòng đất. Tất cả chỉ để có thêm nhiều ánh sáng và nước khoáng, hòng kéo dài sinh mệnh đến đời sau. Chúng không sử dụng từ ngữ, biểu cảm hay động tác gì, chỉ đơn giản hoạt động theo một cơ chế phức tạp mà nhân loại không tài nào đoán xuể.

Nghĩ đến đó, Motomura lại nhận thấy thực vật rõ là một loài sinh vật vừa quái gở lại còn bí ẩn vô cùng. Motomura sẽ không bao giờ có thể thấu hiểu chúng, dù cô có mong mỏi điều đó đến thế nào đi nữa. Dù mấy chiếc lá khoai lang kia có thấy Motomura nom có vẻ hơi đáng sợ thì cô cũng không biết. Chúng làm sao nghĩ đến việc mình sắp bị đào lên, tận giờ phút này vẫn rất khỏe khoắn mà quang hợp.

Cách Motomura một khoảng không xa, Fujimaru cũng đang ngồi xổm ngắm nghía đám lá khoai. Chợt nghe thấy Fujimaru reo lên một tiếng nho nhỏ, Motomura mới ngẩng đầu lên nhìn về phía anh.

“Gân lá giống hệt màu của vỏ khoai luôn này. Thú vị thế.”

Fujimaru chỉ đang tự lẩm bẩm một mình, đoạn, anh ghé mặt sát lại gần đám lá hơn nữa để có thể chăm chú so sánh mấy chiếc lá với nhau.

Motomura cũng nhìn lại mấy chiếc lá chỗ mình. Nói ra mới thấy. Gân lá chằng chịt trên phiến lá có dạng hình trái tim màu phấn hồng nhàn nhạt, như thể đang báo hiệu với mọi người rằng, “Những củ khoai có màu thế này đang lớn lên trong lòng đất đấy.”

Khi nhìn vào mấy đường gân lá nom như mạch máu, cảm giác quái gở ban đầu cô cảm nhận được lại dần dà nảy lên trong lòng. Thực vật quả nhiên đang sở hữu cơ chế hoạt động khác biệt hoàn toàn so với con người. Chúng sinh trưởng trong một thế giới nơi mà “lẽ thường” của nhân loại sẽ không bao giờ có thể chạm tới. Thế nhưng, vì đều là những sinh vật cùng nhau tiến hóa trên Trái đất nên cũng không thể tránh khỏi việc loài người và chúng chia sẻ rất nhiều điểm chung.

Ngay lập tức kết luận những thứ mình không hiểu, có phần khác biệt với mình là “quái dị” và “đáng sợ” để rồi xa lánh chúng, đó chính là khuyết điểm của mình. Cũng không hẳn, có lẽ nên nói đó là khuyết điểm chung của toàn nhân loại thì đúng hơn. Motomura lại mải cảnh tỉnh bản thân. Tuy có thể nói rằng, loài người chính vì có được tình cảm và suy nghĩ nên mới sinh ra tật xấu này, nhưng cũng chính tình cảm và suy nghĩ sẽ giúp chúng ta vượt qua những thứ cảm xúc như “quái gở quá” hay “đáng sợ thật”, nhằm thực sự hiểu được đối phương. Tại sao “tôi” và “bạn” lại khác nhau đến vậy? Muốn phân tích và chấp nhận được điều đó, ta phải cần đến lý trí và tri thức. Để có thể tôn trọng điểm khác biệt của nhau, không thể vắng bóng thứ tình cảm làm ta biết nghĩ cho người khác.

Nếu có thể trở thành loài sinh vật không có não bộ cũng không có tình cảm như thực vật thì sẽ tự do tự tại biết dường nào. Motomura thở dài đánh thượt. Thật mỉa mai làm sao, thực vật vốn là loài không có suy nghĩ và cảm tình, thế mà lại dễ dàng chấp nhận kẻ khác và sống một cuộc đời ung dung hơn nhân loại nhiều.

Dù là thế đi chăng nữa thì anh Fujimaru cũng là một người rất tuyệt vời. Motomura thầm nghĩ. Trong lúc mình đang mải ngẩn ngơ suy nghĩ, anh Fujimaru đã cầm lấy những chiếc lá khoai với hình dạng vốn dĩ của chúng và phát hiện ra màu của vỏ khoai được phản chiếu trên từng phiến lá. Anh ấy trông vô tư như vậy mà lại có ánh mắt sắc bén vô cùng. Anh Fujimaru ắt hẳn sẽ không bao giờ phán xét người ta, hay cái gì đó, là “thứ quái gở” đâu. Dù có thoáng nghĩ thì anh cũng sẽ ngay lập tức “Gượm đã, gượm đã” và bắt đầu chăm chú quan sát, suy tư thật nhiều điều, để rồi cuối cùng cũng tiếp nhận đối phương như cách mà họ vốn dĩ đã thế. Bởi vì anh là một người rộng lượng lại hiền từ.

Cô vừa mải nhìn Fujimaru vừa cảm thán trong lòng nên khi Fujimaru phát giác ánh mắt ấy của cô, Motomura chỉ biết cười ngượng ngùng. Trông anh như đang nghĩ rằng vẻ ấu trĩ của mình đã bị cô bắt gặp. Motomura muốn giải thích với anh rằng không phải thế đâu, nhưng vì trước đó cô đã cự tuyệt anh rồi, nên bây giờ Motomura vô cùng bối rối không biết có nên tỏ thái độ gần gũi với Fujimaru hay không. Rốt cục thì cô chỉ làm thinh cúi gằm mặt xuống.

Morooka và Matsuda, giờ đây đã đánh bay cơn buồn ngủ, đang đứng trao đổi với nhau trước đám khoai lang.

“Thầy trồng được nhiều quá nhỉ. Là khoai beni-haruka ạ?”

“Đúng vậy. Chỉ mỗi góc này là khoai beni-azuma[17] thôi.”

Morooka chỉ tay về một góc của bãi khoai. “Dạo gần đây bọn sinh viên không còn thiếu thức ăn nữa hay sao mà một ruộng khoai lang đầy um ngay trước mắt thế này cũng chẳng có tên trộm khoai nào. Thời nạn đói thì làm gì tưởng tượng nổi chuyện đó.”

“Giáo sư Morooka và cả tôi đều không phải lứa đã từng trải qua nạn đói mà?”

“Thì nói thế thôi. Mỗi lần nhìn vào mớ lá khoai ta đều ngứa tay muốn đào hết lên ấy. Thầy Matsuda không phải cũng thế sao?”

“Không ạ, tôi sẽ không bao giờ đi đào khoai trộm đâu. Bởi vì đây là những củ khoai thầy Morooka đã phải vất vả gieo trồng.”

Hai người thân thiết với nhau thật. Nghe lỏm được cuộc trò chuyện trên, Motomura mới biết rằng Matsuda đã để ý thấy trước vườn giảng đường Y có cả một ruộng khoai lang. Cô lập tức xốc lại tinh thần, “Quả nhiên, mình cần phải mài giũa thêm khả năng quan sát mới được.”

“Nào nào, tất cả mọi người. Bây giờ ta sẽ giảng cho mọi người nghe cốt lõi của việc đào khoai.”

Morooka cất cao giọng. Motomura và Fujimaru đều đứng dậy. Mọi người xếp thành hình vòng cung, tập trung trước mặt thầy Morooka.

“Đầu tiên, ta sẽ xử lý đám dây leo phiền phức này.”

Nói đoạn, thầy Morooka với tay ra sau lưng để tóm lấy cán lưỡi liềm mà mình giắt trên người. Có vẻ như thầy đã giắt nó ở chỗ dây nịt của bộ đồ lao động rồi mang theo đi đến đây.

“Cẩn thận, cẩn thận!”

“Thầy đừng có tay không bắt lấy lưỡi liềm như thế!”

“Sao mấy vị giáo sư khoa Thực vật học toàn là những người giống ‘Kẻ thanh trừng’ vậy nè?”

Mọi người đồng loạt nháo nhào hết cả lên. Mà dĩ nhiên là Morooka chả thèm để tâm gì đến cả hội rồi. Thầy trông phấn khởi khi đứng trước ruộng khoai đang nghênh đón mùa thu hoạch này.

“Chúng ta chỉ chừa lại một đoạn cành thôi, để mọi người có thể lấy đó làm mốc rồi hẵng bắt đầu cầm bay xúc đất lên. Mấu chốt là không được đào khoảnh đất ngay phía dưới cành. Bởi vì sẽ chọc phạm phải củ khoai. Hiểu hết chưa? Đo khoảng cách bằng một bàn tay tính từ cành lá, nhớ là phải nhẹ nhàng đào ngay vị trí đó nhé.”

“Đã rõ ạ.”

“Vừa đào đất, vừa lấy tay còn lại kéo dây khoai lên, để các củ khoai khác trồi lên mặt đất.”

Chỉ đơn giản thế thôi sao? Cả nhóm Motomura nhìn nhau với ánh mắt vừa hoang mang vừa đầy vẻ ngờ vực, nhưng mọi người chỉ đành ngoan ngoãn mà đáp lại thầy ta bằng một tiếng dạ.

“Một khi giỏ đã đầy rồi, mọi người hãy mang chúng đến tòa nhà B. Ta đã trải sẵn chiếu ở mặt tiền tòa nhà, mọi người cứ xếp khoai ra đó để gió hong khô chúng. Chỉ cần mặt ngoài chúng được tiếp xúc với độ ẩm là sẽ dễ bảo quản hơn.”

“Thầy trồng tới hai loại khoai phải không ạ?”

Motomura cất tiếng hỏi. “Lỡ như chúng em trộn lẫn hai loại khoai với nhau thì sao ạ? Thầy có phương pháp nào để chúng em có thể phân biệt chúng không?”

“Miễn cưỡng mà nói thì khoai beni-haruka có vỏ ngoài sậm màu hơn, nhưng vì bị vùi trong lòng đất nên chắc trong mắt mọi người thì chúng đều như nhau nhỉ? Phòng nghiên cứu của ta sẽ phân loại chúng sau nên mọi người đừng lo lắng quá.”

Không biết có phải do thầy Morooka sốt ruột quá không mà chân thầy đã giẫm lên bãi khoai trong lúc còn đang nói chuyện. Thầy đứng khom lưng giữa mấy luống khoai, vừa vạch bụi khoai lang sum suê ra vừa thô bạo phạt lưỡi liềm xuống mấy đoạn dây leo.

“Nào mọi người, mau đào lên đi!”

Được Morooka đốc thúc, cả nhóm Motomura cũng sà vào bụi cây. Matsuda thì giúp thầy Morooka gom đám dây leo bị cắt đứt ra một chỗ. Thầy buộc chúng lại với nhau bằng mấy sợi dây để dễ ôm tới ôm lui. Tuy rằng ban nãy ngủ gật đôi chút, nhưng có vẻ như thầy vẫn chuẩn bị sẵn vật dụng cần thiết cho vụ đào khoai này.

“Không có dấu hiệu để biết củ khoai nào nằm dưới đoạn dây leo nào ư?”

Kawai hỏi với vẻ lo lắng.

“Không sao đâu, không sao.”

Thế mà Morooka chỉ lo mải mê hùng hục làm cỏ đám dây leo. “Mọi người cứ thu hoạch khoai là được rồi.”

Sau khi cắt hết lá và dây leo thì chỉ còn sót lại một đoạn cành dài khoảng 15 centimet, nom như khúc cây vớt cá vàng được làm từ đũa gỗ dùng một lần vậy. Đoạn cành trồi ra khỏi phần rãnh giữa mấy luống khoai.

“Làm thôi chứ?”

Iwama vỗ vỗ hai bàn tay đang đeo găng của mình. Bụi bám trên đôi găng lơ lửng nhảy múa trong nắng sớm.

Thời tiết hôm nay đẹp thật. Bên dưới vòm trời có màu xanh nhàn nhạt, nhóm Motomura ngồi xổm dọc theo từng luống khoai rồi bắt đầu đào đất. Cái rét sớm tan đi ngay khi cả hội bắt tay vào việc. Ánh ban mai khẽ khàng xoa trên lưng từng người. Ngay cả đám bùn đất chui vào bên trong găng tay cũng phảng phất hơi ấm.

Vẫn còn lâu tiết học mới bắt đầu nên sân trường khá vắng lặng, đến nỗi chỉ loáng thoáng có tiếng xe chạy ngoài đường Hongo ùa vào vườn giảng đường Y, vốn được xây ở vị trí trung tâm của khoa. Thi thoảng cũng xuất hiện vài sinh viên đi ngang qua bãi cỏ ở quảng trường trên đường đến khu giảng đường. Có người đưa mắt nhìn cả hội với vẻ ngờ vực như đang tự hỏi “Mấy người này đang làm trò gì vậy?”, cũng có người nhanh chóng lướt qua mà chẳng màng gì đến sự tồn tại của bọn Motomura.

A, mình cũng đã từng bỏ qua đám khoai lang như thế. Vừa nghĩ vậy, Motomura vừa cẩn thận lấy bay xúc đất từ luống khoai lên. Lớp đất mềm hơn cô tưởng nên Motomura không tự tin cho lắm trong khoản dùng lưỡi bay cảm nhận vị trí của mấy củ khoai. Tay trái còn rảnh của cô nắm lấy đoạn cành còn lại rồi thử kéo mạnh nó lên, thế nhưng vẫn chẳng có gì xuất hiện cả. Không biết là do sức lực của cô quá yếu hay do mấy củ khoai quá cứng đầu nữa.

Hết cách, cô đành phải xới tung luống khoai xung quanh đoạn cành lên rồi sau đó dùng tay bới đất. Ngay lập tức, đào ra rồi đào ra. Bộ rễ khỏe mạnh bên trong lòng đất đã phình to thành sáu, bảy củ khoai lang lớn nhỏ. Mặc dù cô không rõ đây là khoai beni-haruka hay beni-azuma, nhưng ngay cả khi củ nào củ nấy đều lấm lem bùn đất, vỏ ngoài đỏ thẫm của chúng vẫn trơn bóng mượt mà. Củ nào cũng dài hơn cả mặt của Motomura, to đến mức tay cô cầm không hết.

“Oa!”

Motomura mừng rỡ. Sau khi xác nhận rằng trong đất không còn khoai sót lại, cô lập tức chuyển sang cành khác ngay. Cô dùng bay xúc luống khoai lên rồi lấy tay bới đất. Lúc đã quen với nhịp điệu của thao tác, Motomura liên tiếp đào hết củ khoai này đến củ khoai khác.

Fujimaru cũng đào khoai loanh quanh Motomura. Hai người chẳng hề bàn trước, thế mà bằng cách nào đó vẫn lúi húi làm việc ở cự ly cách nhau chỉ một đoạn cành. Fujimaru nắm lấy cành khoai rồi hò dô một tiếng, giật phắt lên. Nhưng xem chừng trong lòng đất còn sót mấy củ khoai bị đứt ra nên cuối cùng thì anh vẫn phải dùng tay bới luống khoai lên để tìm cho hết. Nom bộ dạng anh hệt như một chú chó bự con đang hì hục chơi đào cát trên bãi biển vậy, đáng yêu hết sức.

Kato thì lại la oai oái có giun ở luống khoai đối diện. Iwama đang đào khoai ở luống đất chung với Kato liền quay sang mắng cậu đàn em rằng la lối cái gì, đoạn, cô bắt lấy con giun văng sang chỗ mình rồi trả nó về với đất. Kawai thì vừa bận gom vào rổ mớ khoai lang mà mọi người đào được, vừa bận thao tác cái bay một cách điêu luyện để đào khoai.

Sau khi Morooka phát sạch sẽ mớ dây leo và Matsuda hoàn thành việc buộc chúng lại, họ bắt đầu cày xới luống khoai từ hướng ngược lại với nhóm Motomura. Hai người vừa cầm khoai mới đào vừa trò chuyện vui vẻ với nhau không khác gì khi trước.

Liếc thấy tình hình đó, Kawai liền lầm bầm trong miệng:

“Ruộng khoai này chắc chắn là chả liên quan gì đến chuyện nghiên cứu sất.”

“Ý anh là sao?”

Motomura ngơi tay một tí để nhìn sang Kawai ở phía đối diện.

“Thu hoạch khoai mà không lưu lại dây leo với cành, cô có thấy kỳ lạ không? Tôi đồ rằng, vốn dĩ ruộng khoai được dùng cho mục đích thí nghiệm là ở khu Itabashi cơ. Huống hồ khoai lang là loại biến dị rễ nữa chứ. Xét từ góc độ đề tài nghiên cứu thì chẳng phải thầy ấy nên gieo trồng khoai tây, vốn là loại biến dị cành sao? Suy ra thì thứ được trồng ở đây chỉ là mớ khoai lang mà thầy Morooka muốn lấy ăn ở phòng nghiên cứu thôi.”

“Nghe cũng hợp lý phết.”

Iwama cũng nhảy vào cuộc tán gẫu. “Hôm qua, lúc thầy Morooka nổi đóa với bọn mình ấy, chắc chắn là thầy ta đang diễn kịch. Bởi vì sức lao động không đủ nên thầy mới tính lôi chúng ta đi thu hoạch khoai hộ.”

“Thế nghĩa là... em bị mắng oan uổng?”

Kato cũng cất lời với giọng đáng thương. “A, nhưng mà, giả sử thầy Morooka có không thật sự nổi giận đi nữa thì em vẫn phải đi sửa sang lại nhà kính thôi.”

“Đúng rồi, cậu vẫn nên dọn dẹp lại nhà kính thì hơn.”

“Phải đó. Vốn dĩ là mỗi bên một nửa, vậy mà cậu Kato lại nỡ lòng nào đi xâm chiếm lãnh thổ của người khác.”

Thấy Kawai và Iwama cùng hùa nhau trêu mình, Kato đành phải ỉu xìu quay lại đào khoai.

Khoa Sinh vật học thuộc ban nghiên cứu Khoa học Tự nhiên của cao học T có tổng cộng ba mươi phòng nghiên cứu. Trong số đó, có năm phòng nghiên cứu đang tiến hành nghiên cứu về lĩnh vực Thực vật học như của giáo sư Matsuda và giáo sư Morooka.

Nói thì nói thế, nhưng rất khó để có thể vạch ra ranh giới rõ ràng giữa thực vật và động vật – trong đó có con người. Nếu thử nghiên cứu từ góc độ gen di truyền thì giới nấm cho đến giờ vẫn bị gán “vì không động đậy, nên chúng là thực vật”, nhưng xét về mặt tiến hóa thì quá trình của loài nấm lại giống với động vật hơn. Chính vì lẽ đó, các nghiên cứu ở mảng thực vật bây giờ đa số vẫn bị xếp vào ngành lớn là “Sinh vật học” hay là “Khoa học Sinh vật” mà thôi.

Khoa Sinh vật học tính ra có tới ba mươi phòng nghiên cứu, ngoài năm phòng nghiên cứu về mảng thực vật vừa nêu, nó còn phân nhánh ra thành nhiều lĩnh vực như vi khuẩn, nấm men, cá và hươu nữa.

Dù sao thì chúng vẫn rất khác với những ngành như Vật lý học phân tử, thường sẽ không cần đến một lượng nhân lực khổng lồ hay là trang thiết bị thử nghiệm hoành tráng. Ngành Sinh vật học vào mấy năm gần đây cũng bắt đầu có nhiều tổ đội nghiên cứu về mảng so sánh các hệ gen trên diện rộng. Không dám nói ngoa, có cả trường hợp phần đầu của một bài nghiên cứu đề tên cả trăm vị tác giả cùng cộng tác thực hiện. Mà phòng nghiên cứu Matsuda ít nhiều gì cũng được cái ấm cúng.

Phòng nghiên cứu Matsuda và phòng nghiên cứu Morooka ngoại trừ chuyện đều lấy đối tượng nghiên cứu là những đề tài đã được phân loại một cách rõ ràng vào mảng “thực vật”, lần lượt là “phiến lá” và “khoai”, thì tự thân hai bên đều là hàng xóm láng giềng, thành viên của mỗi phòng thường thường đều có giao tình khá thân thiết.

Vì lẽ đó nên mọi người sẽ không ngại giúp bên kia đi đào khoai, Motomura trộm nghĩ. Thầy Morooka không cần diễn một màn kịch khuấy động như thế, chỉ cần đến hỏi nhờ mọi người một tiếng đàng hoàng là được mà. Ờ thì, chắc là bản thân thầy ấy cũng thật lòng muốn nhà kính được chỉnh đốn lại. Làm sao để vừa có được một cái nhà kính gọn gàng, vừa có nhân sự đi đào khoai mà không cần phải làm ầm ĩ lên? Vở kịch nho nhỏ thầy đã nghĩ ra cho thấy Morooka rõ là một người rất biết cách dụ dỗ người khác.

Phòng nghiên cứu Matsuda và phòng nghiên cứu Morooka lúc nào cũng là quan hệ anh thiếu gì tôi cho nấy, nên cả bọn cũng không phiền lắm với vụ này. Có điều, Fujimaru vốn chỉ vô tình bị cuốn vào sự việc mới phải đi đào khoai phục vụ cho chuyện ăn uống của phòng nghiên cứu Morooka. Anh đang nghĩ gì trong đầu nhỉ? Không biết anh có thấy phiền không, Motomura len lén nhìn về phía Fujimaru đang đứng cạnh cô.

Nhất định là anh có nghe lỏm được cuộc đối thoại của hội Kawai, thế nhưng Fujimaru vẫn chẳng tỏ vẻ phiền lòng, chỉ chuyên tâm hì hục kéo dây khoai. A, anh Fujimaru đúng là lành tính quá mà, Motomura không khỏi thán phục, tâm tình lo âu nãy giờ cũng hết hẳn.

“Cũng kha khá rồi đấy.”

Iwama thở dài khi xếp mớ khoai vừa đào lên mặt đất. “Mới sáng sớm đã đi đào khoai, không biết ban giám hiệu mà nhìn thấy có nổi giận không đây...”

Đúng lúc Fujimaru đang hùng hục kéo một củ khoai khác. Đoạn, anh giơ mu bàn tay lau mồ hôi trên trán, rồi lần đầu tiên trong ngày mới mở miệng hỏi, “Ô, thế cơ ạ?”.

“Giáo sư Khoai thì đương nhiên phải trồng khoai và đào khoai rồi, có thể gây ra chuyện gì được chứ?”

“Để phục vụ cho việc nghiên cứu thì được, còn nếu chỉ để ăn thôi thì...”

Kato nói với vẻ rụt rè.

“Lại còn ở ngay trước vườn giảng đường Y nữa chứ...”

Iwama cũng nhún vai. Đó là điệu bộ mà cô học được từ thời du học bên Mỹ. Motomura nghĩ rằng cử chỉ ấy của cô vô cùng ngầu, thế là, một tay còn cầm bay xúc, cô cũng thử bắt chước theo, kết quả lại thành ra bộ dạng vụng về, trông hệt như mấy người đang cố thư giãn cơ vai vậy. Cô thầm thất vọng.

May thay, không ai chú ý tới thử nghiệm nho nhỏ vừa rồi của Motomura cả.

“Tại lối ra vào của vườn giảng đường Y sẽ có bảo vệ đến đứng vào giữa trưa.”

Kawai giải thích cho Fujimaru hiểu. “Để không cho người ngoài tự tiện ra vào. Thầy Morooka vì muốn tránh mặt nhân viên bảo vệ nên mới bắt chúng ta phải đi vào sáng sớm thế này.”

“Ồ, thì ra chỗ này an ninh nghiêm ngặt đến thế?”

Fujimaru ngước lên nhìn vườn giảng đường Y với vẻ trầm trồ ngưỡng mộ. “Hoành tráng quá vậy, tòa kiến trúc cổ có khác.”

“Bởi vì nó được công nhận là di sản văn hóa mà. Thời nổ ra cuộc đấu tranh ở Đại học T, sinh viên biểu tình đã đứng đông nghẹt để chống lại quân cơ động đấy. Tòa nhà này còn có ý nghĩa về mặt lịch sử.”

“Hả? Có cả chiến tranh á? Ở tòa nhà này ư?”

“Không phải chiến tranh, mà là cuộc vận động sinh viên...”

Kawai vốn tính giải thích thêm nhưng cuối cùng lại quyết định giữ im lặng. Chắc là anh đang cảm nhận được khoảng cách thế hệ giữa mình và Fujimaru nên mới thấy không ổn rồi bỏ cuộc. Motomura nghe lỏm hai người nói chuyện, tính xen vào nhưng bản thân cô cũng không hiểu biết nhiều về thời đại đầy rẫy các cuộc biểu tình của sinh viên.

Vườn giảng đường Y có hẳn một khoảng không gian vừa thông thoáng lại vừa tĩnh lặng, bao bọc lấy quảng trường và bãi cỏ. Thế nhưng, lồng ngực của những thanh niên tụ tập trước tòa nhà này đã từng cháy lên những nỗi niềm: hi vọng, buồn tủi, nhiệt huyết và cả mỉa mai. Đến tận bây giờ có lẽ điều ấy cũng chưa hề đổi thay.

Fujimaru dù không hiểu cho lắm, nhưng anh cũng đã ý thức được rằng vườn giảng đường Y là một tồn tại mang tính biểu tượng của Đại học T.

“Tự tiện trồng khoai lang trước một tòa nhà như vậy, chẳng trách bị mắng ha.”

Đoạn, anh tự gật gù một mình. “Giáo sư Khoai chắc là cũng đã từng đắp thành lũy đấu lại quân cơ động. Có khi là vì ký ức ấy nên thầy ta mới trồng khoai lang ở ngay chỗ này để tích trữ lương thực phòng ngừa cũng nên.”

Fujimaru thốt ra một giả thuyết được dựng nên từ hình ảnh kỳ quái pha trộn giữa cuộc chiến thủ thành thời Chiến Quốc, Thế chiến II và sự kiện biểu tình ở vườn giảng đường Y. Khái niệm thời không của anh Fujimaru méo mó quá rồi, Motomura thầm nghĩ.

“Mấy người nghĩ ta bao nhiêu tuổi vậy hả?”

Một giọng nói vang lên. Khi mọi người đồng loạt nhìn về phía mình, thầy Morooka lại quay lại với việc hì hục đào khoai. Thầy ta đáng lẽ bắt đầu đào từ luống khoai ở phía đối diện kia mà, sao chỉ trong phút chốc đã ở sát rạt bọn Motomura? Đúng là tốc độ không tầm thường chút nào. Thầy Matsuda thì vẫn vụng về thao tác với cái bay, tốc độ còn chưa bằng một nửa Morooka nữa.

“Lúc xảy ra nổi loạn ở Đại học T, ta mới học cấp hai thôi.”

Morooka đưa mắt nhìn về thửa đất trước mặt rồi nói. “Làm gì có chuyện đứng làm tường người ở vườn giảng đường Y kia chứ.”

“Ra là vậy ạ? Thành thật xin lỗi thầy, tôi thiếu hiểu biết quá.”

Fujimaru thành thật xin lỗi.

“Anh Fujimaru đừng lo, tôi cũng nghĩ thầy Morooka từng chọi đá vào quân cơ động rồi ấy chứ.”

Kato thì thầm.

“Đối với thanh niên như mấy cậu thì hồi chiến tranh vừa kết thúc và cả thời vận động sinh viên đều là ‘quá khứ xa xăm’ cả thôi.”

Vẻ mặt và giọng nói của thầy Morooka như pha giữa lời than thở và tiếng cười, bí ẩn hệt như chuỗi xoắn ADN vậy. “Với ta mà nói, tuy chưa từng trải qua, nhưng năm 1945 vẫn là ‘một quá khứ hết sức gần gũi’. Năm 1969 thì được ‘ký ức’ ta lưu trữ mọi biến động xã hội với tư cách người chứng kiến. Mà, thời gian trôi qua nhanh thật sự...”

Giáo sư Morooka vốn chỉ hay ngắm nghía các loại khoai, sờ nắn các loại khoai, ngẫm nghĩ về các loại khoai thôi, thế mà không ngờ lúc đào khoai lại tỏ vẻ thương cảm như vậy! Đây đích xác là hiện tượng lạ, bọn Motomura trố mắt nhìn nhau. Mọi người lục lọi trong đầu xem có chủ đề nào đó để giúp thầy Morooka tươi tỉnh lên không, nhưng trong óc chỉ toàn là cây Arabidopsis thaliana với cả xương rồng. Hình như hiếm có chủ đề nào khiến thầy Morooka hào hứng. Cả bọn rối rắm không biết làm sao.

“Nhắc... nhắc mới nhớ, cậu Fujimaru này.”

Iwama bắt chuyện với vẻ tuyệt vọng. “Cậu có gợi ý món ăn nào lấy khoai lang làm chủ đạo không?”

“Hừm, để xem nào...”

Fujimaru bắt lấy củ khoai mà mình mới đào được lên rồi vui vẻ đáp. “Cá nhân tôi thì rất ưa món khoai nướng đó nha.”

Đó mà cũng có thể gọi là món ăn hả, Motomura suy xét về khả năng nấu nướng của mình.

“Nấu chung với canh miso cũng ngon này, xắt khối nhỏ ra rồi trộn lên làm nhân món rau củ chiên xù cũng được này. Tôi cũng muốn đề cử món khoai chiên mật nữa. Theo công thức hướng dẫn thì sau khi làm nóng củ khoai lên thì mọi người hẵng bắt đầu chiên nó, bên trong sẽ xốp bùi, mặt ngoài thì giòn rụm. Nhưng bây giờ món mà tôi muốn ăn nhất chính là khoai lang ngọt đó.”

“Tôi cũng thích lắm.”

Kato nhảy vào. “Hồi còn nhỏ, thi thoảng mẹ tôi sẽ làm đồ ăn vặt cho tôi. Món đó thì ngay cả tôi cũng có thể nấu nha.”

“Ừ, nó cực kỳ đơn giản. Có thể hấp hoặc luộc khoai lên cho nóng, nghiền ra, trộn thêm bơ lạt và kem tươi vào. Thay bằng bơ mặn và sữa tươi cũng OK. Đường thì tùy theo sở thích của mỗi người. Bản thân khoai lang đã ngọt rồi nên tôi thường sẽ không cho thêm đường vào nữa. Sau đó, mọi người có thể nặn thành bất kỳ hình dạng gì mình thích rồi đem nướng trong lò. Chỉ cần phết sẵn một lớp lòng đỏ trứng là mặt ngoài của viên khoai sẽ có màu vàng ươm rất đẹp.”

“Hô, cậu này có sở thích nấu ăn à?”

Morooka hỏi.

“Không phải ạ, đó là công việc chứ không phải sở thích của cháu.”

“Thầy ơi, Fujimaru không phải là sinh viên cao học như mình.”

Kawai sợ sệt nói thêm. “Cậu ấy là nhân viên phục vụ kiêm đầu bếp ở Viên Phục Đình ạ.”

“Hả?”

Morooka có vẻ bất ngờ. “Ta cứ nghĩ sao lại có sinh viên mình không nhớ mặt, hóa ra là như vậy sao? Xin lỗi vì đã bắt cậu phải ra đào khoai thế này nhé.”

“Không sao, không sao ạ. Công việc rất vui mà.”

Fujimaru xua bàn tay có đeo găng ra trước mặt. Morooka thì quay sang nhìn từng người trong cả nhóm Motomura.

“Mấy anh chị cũng làm khó người ta quá đó. Sao không ai nói ta biết cậu Fujimaru đây không phải sinh viên cao học hả?”

Tại vì thầy có cho tụi em thời gian để nói đâu. Mọi người đều trộm nghĩ, nhưng dĩ nhiên là không ai dám trả lời, chỉ có thể cất tiếng xin lỗi thôi.

“Thôi thì để ta tặng cậu Fujimaru ít khoai lang hôm nay thu hoạch được, xem như là quà tạ lỗi. Vả chăng, bọn ta cũng thường xuyên lui tới Viên Phục Đình lắm mà vẫn không nhận ra nhân viên tiệm là cậu đây.”

“Không sao đâu ạ, không sao đâu.”

Fujimaru lại xua tay một lần nữa. “Làm gì có ai lại đến tiệm ăn chỉ để quen mặt với nhân viên thôi chứ, mọi người đều tập trung ăn uống mà. Hơn nữa, mấy vị khách nhìn giống như ‘người ở Đại học T’ lúc nào cũng ăn vội ăn vàng, dù có bao người đến đi nữa thì cũng chỉ toàn nói về chuyện nghiên cứu thôi. Sư phụ cũng bảo tôi là đừng làm phiền mọi người, và chú ý lựa thời gian để thu dọn chén đĩa.”

“Đúng là một nhân viên phục vụ mẫu mực ha.”

Morooka nói với vẻ thán phục không dứt, “Mà thôi, bọn ta cũng không nên chỉ dùng cái đầu để nghĩ hoài về chuyện nghiên cứu, còn phải chú ý tới xung quanh mới được.”

Đoạn, thầy liền lắc đầu. Xem ra giáo sư lại sắp lâm li bi đát nữa rồi.

Tuy muốn an ủi thầy Morooka nhưng mọi người ở phòng nghiên cứu Matsuda cũng đều là “quỷ nghiên cứu” nên chỉ có thể im lặng gật đầu thừa nhận. Cả nhóm lại một lần nữa chuyên tâm đào khoai.

Thầy Morooka như đang tư lự chuyện gì trong lúc hùng hục cày xới luống đất như thể một con chuột chũi chạy trốn khỏi kẻ thù tự nhiên của nó. Phút chốc, thầy bỗng dừng tay lại.

“Từ nay về sau, thời đại sẽ thay đổi nhiều lắm.”

Thầy nói. “Nó đòi hỏi tầm nhìn rộng hơn. Không chỉ biết vùi đầu vào việc nghiên cứu, ta còn phải biết giải thích một cách đơn giản cho những người không phải nhà nghiên cứu hiểu rõ rằng, tại sao ta lại tiến hành nghiên cứu này, nhờ vào đó mà ta ngộ ra được điều gì, điều gì vẫn chưa sáng tỏ,... Nếu không làm được điều đó, ngoài việc lâm vào thực trạng bị cắt giảm chi phí nghiên cứu ra, tệ nhất là chúng ta còn khiến mọi người nghĩ rằng, ngoại trừ những nghiên cứu có thành quả ngay lập tức và hữu ích cho loài người, tất cả các nghiên cứu còn lại đều vô dụng. Kéo theo, những thứ xấu xa như chủ nghĩa tôn thờ kết quả và tôn thờ lợi ích sẽ phủ trùm lên thế giới này.”

“Thế thì cũng giống với Viên Phục Đình, ngoại trừ tay nghề làm bếp cao siêu ra, họ cũng không thể không quan tâm đến tâm trạng của các thực khách khi thưởng thức món ăn nhỉ.”

Câu nói của Kawai như đang nghiền ngẫm lại lời của thầy Morooka.

“Đúng là như thế.”

Morooka lấy củ khoai vừa đào được ra khỏi đất, đoạn, thầy đứng thẳng dậy với vẻ đĩnh đạc, âu yếm nhìn củ khoai. “Nghiên cứu nền tảng mà chúng ta đang thực hiện giống hệt như những nguyên liệu nấu ăn đạm bạc vậy. Khi không có những nguyên liệu nấu ăn ngon lành, giàu chất dinh dưỡng và an toàn, chúng ta sẽ không thể nấu nướng hay ăn uống gì được. Tương tự thế, nghiên cứu của chúng ta chính là bàn đạp cho những nghiên cứu mang tính lợi ích thực tế hơn. Chính vì lẽ đó, chúng ta càng phải trung thực trong việc nghiên cứu những công trình đòi hỏi độ tín nhiệm cao này, dẫu rằng nó có tốn thời gian mấy đi nữa.”

“Nhưng mà...”

Kato tỏ vẻ thắc mắc. “Khi dùng bữa, chúng ta có bao giờ cẩn thận nghĩ tới việc phải hấp thụ dinh dưỡng hay tò mò về xuất xứ của nguyên liệu đâu. Chúng ta đi ăn tiệm chỉ vì đói, hay vì muốn thi thoảng dùng một bữa ngon lành thịnh soạn mà thôi.”

“Cậu Kato chắc là đang muốn nói nghiên cứu của chúng ta giống với nguyên liệu nấu ăn, đều có vị nhạt nhẽo như nhau? Quả đúng là thế đấy.”

Morooka thừa nhận. Không ai hiểu ý đồ thật sự của thầy Morooka là gì, câu chuyện nghe càng ngày càng giống mấy trò đùa dai của người già. Thế là mọi người đều quyết định xem như chưa nghe thấy.

“Tuy nhiên, cảm giác đói bụng hay ý muốn đi ăn một bữa thịnh soạn vốn là những nhu cầu thiết yếu, bắt nguồn từ căn nguyên của con người. Nghiên cứu nền tảng cũng xuất phát từ cùng một nhu cầu đó. Lòng hiếu kỳ muốn biết về điều gì cũng hệt như chiếc bụng đói vậy. Nó buộc ta phải một lòng đeo đuổi những thứ tốt đẹp, đó chính là động lực của việc nghiên cứu.”

Motomura thấu hiểu sâu sắc điều này. Bản thân Motomura vốn cũng bị quyến rũ bởi sự xinh đẹp của các tế bào cây Arabidopsis thaliana và từ đó không ngừng mong muốn được biết nhiều hơn, thành ra cô mới đam mê nghiên cứu.

Rất khó để giải thích cho người khác hiểu cảm giác đó. Cô vẫn luôn thấy thế, nhưng khi nghe thầy Morooka bảo rằng đó chỉ là nhu cầu căn bản của con người, Motomura chợt nhận ra mình vẫn có thể nuôi hi vọng. Hi vọng rằng thông qua việc nghiên cứu, mình sẽ kết nối được với tâm hồn của một ai đó.

“Tôi nghĩ chắc mình đã hiểu rồi.”

Fujimaru lẩm bẩm. “Bản thân tôi rất dở khoản học hành, lúc nào cũng chỉ nghĩ đến chuyện trốn học. Cho nên ban đầu tôi đã rất ngạc nhiên, nghĩ bụng, mọi người phải dành những mấy năm trời ở trường đại học chỉ để nghiên cứu thì có gì vui nhỉ. Nhưng khi nhìn vào mọi người và cô Motomura, tôi nhận ra hình như mình đã hiểu ra đôi chút. Bản thân tôi đúng là cũng có ham muốn tìm hiểu khi gặp một thứ khó hiểu. Cây Arabidopsis thaliana cũng thế, khoai lang cũng vậy, càng nhìn càng thấy chúng vừa đáng yêu lại còn xinh xắn. Vì thế nên hiện tại, tôi hoàn toàn ủng hộ việc nghiên cứu của mọi người ở phòng nghiên cứu Matsuda ạ. Dĩ nhiên là cả phòng nghiên cứu của giáo sư Khoai đây nữa.”

“Nghe ấm lòng thế. Bọn ta phải nỗ lực hơn nữa để đáp ứng lại kỳ vọng của cậu Fujimaru mới được.”

Morooka bật cười. “Chỉ có điều, ta cũng sắp về hưu rồi. Dù vẫn còn nhiều điều muốn biết lắm, nhưng thời gian của một đời người sao mà ngắn ngủi. Chỉ có thể cổ vũ mấy người trẻ tuổi như các anh chị đây ra sức nghiên cứu thôi. Mọi người đều là hi vọng của ta cả.”

Motomura giật mình khi nghe thấy thầy Morooka thốt ra từ “hi vọng”. Cảm giác như thầy vừa nhìn thấu nội tâm cô – vốn đang nghĩ ngợi đến hi vọng của bản thân vậy. Vả lại, cô cũng chưa bao giờ tưởng tượng được rằng việc làm của mình sẽ có thể trở thành hi vọng của ai đó.

“Nhưng mà...”

Motomura cất lời sau một hồi suy nghĩ rất lung. “Bản thân em lúc nào cũng trăn trở mãi. Không biết mình có đang thí nghiệm sai hướng không, không biết mình vốn dĩ có khiếu trở thành một nhà nghiên cứu hay không, hoặc liệu em có sẵn sàng tiếp tục theo đuổi con đường nghiên cứu...”

“Chị cũng vậy đó.”

Iwama lại nhún vai. “Chẳng phải mọi người ai cũng thế sao?”

“Lo âu trăn trở những cái ấy, chính là bằng chứng cho tuổi trẻ của các em đấy.”

Morooka mỉm cười như để tiếp thêm sức mạnh cho bọn Motomura. “Mối lo của ta bây giờ chỉ là không biết tiền tiết kiệm có đủ để dưỡng già hay không, mẹ già một mình dưới quê cũng đã chín chục tuổi rồi, từ giờ phải hỏi bà xem còn điều gì muốn thực hiện không. Hoàn toàn khác so với những nỗi lo của các em nhỉ. Các em là những người có khả năng khai phá tương lai.”

Cứ nghĩ mình phải động viên thầy Morooka đang trong tâm trạng u sầu, thế mà thành ra lại được thầy ấy động viên. Motomura thầm nghĩ, phải rồi, trăn trở thì có sao. Những lời tâm tình và sự chân thành của thầy Morooka đã thắp nên một ngọn lửa ấm áp trong lòng Motomura, như thể cô đang ngồi bên ánh lửa trại vậy.

Những người còn lại dường như cũng có cùng một tâm trạng. Họ vừa nghĩ ngợi, “Mặc dù bị thầy cưỡng ép đi đào khoai, nhưng giáo sư thật là tốt quá chừng”, “Mình chưa bao giờ nghĩ về chuyện chăm sóc bố mẹ”,... vừa dành ánh mắt kính trọng cho thầy Morooka.

Thầy Matsuda rốt cục cũng rút ngắn khoảng cách với mọi người sau khi việc đào khoai lang có tiến triển. Thầy ở cách cả nhóm Motomura tầm ba đoạn cành, tay vẫn đang loay hoay tìm cách điều khiển cái bay.

“Thầy Matsuda có điều gì phiền não không ạ?”

Kato cất tiếng hỏi.

“Phiền não? Nói mới nhớ.”

Matsuda suy nghĩ một chút, “Phiền não hiện tại của tôi là không thể nhanh chóng đào khoai được vì nó quá khó đi.”

Thầy đáp. Trước câu trả lời vừa không có chiều sâu triết lý vừa không có hi vọng gì về tương lai, cả đám vô cùng thất vọng.

Lúc những cái giỏ đã được chất đầy, mọi người cùng xách chúng đến mặt tiền tòa nhà B. Thế là chuyến làm ruộng kéo dài hai tiếng đồng hồ đã kết thúc.

May mà cả nhóm không hề bị bảo vệ của vườn giảng đường Y bắt gặp. Nói đúng hơn là giữa lúc thu hoạch, bảo vệ có đến đứng trước cửa ra vào của tòa giảng đường, nhưng họ chỉ nhìn nhóm Motomura với ánh mắt khó hiểu, “Mấy người đang làm gì vậy?” chứ không lại gần. Vì từng có lắm sinh viên và giáo viên của mấy câu lạc bộ làm nhiều hành động quái dị không rõ nguyên nhân, như màn luyện phát âm ở câu lạc bộ kịch, pha luyện nhạc cụ ở câu lạc bộ âm nhạc, trò luyện tung hứng ở câu lạc bộ xiếc,... nên chắc là bảo vệ cũng miễn nhiễm với vụ đào khoai này rồi.

Chuyển khoai đã thu hoạch đến mặt tiền tòa nhà B là việc khá gian nan. Fujimaru có thể một mình vác một cái giỏ chất cả núi khoai lang nhẹ như không, nhưng những người còn lại thì không hề phù hợp với hoạt động lao động tay chân. Mọi người đành phải nhóm hai người thành một tổ rồi mới loay hoay xách giỏ khoai đi được.

Mất tầm hai lượt đi lại thì cuối cùng cũng đã chuyển xong mớ khoai lang. Fujimaru thì đi những ba vòng. Khung cảnh một bãi khoai lang đổ đống được phơi phóng ngay mặt tiền tòa nhà B rõ là hoành tráng. Khoai lang nhiều đến nỗi không có chỗ đặt chân, chắn lối ra vào tòa nhà, thế là mọi người quyết định sẽ chuyển những củ khoai đã được hong khô trước đến phòng nghiên cứu Morooka. Lại một lần chất khoai vào giỏ, nhưng lần này họ đã được sử dụng thang máy.

Cả hội quay lại mặt tiền của tòa nhà để xếp lại đống khoai. Morooka mang theo một túi nilon to từ phòng nghiên cứu ra để đựng khoai lang vừa thu hoạch.

“Đây là của cậu Fujimaru.”

“Cảm ơn thầy nhiều ạ.”

Fujimaru nhận lấy cái túi rồi nhòm vào bên trong với vẻ mừng rỡ.

“Cậu khoan hẵng rửa chúng, cứ để nguyên thế tầm một, hai tuần cho chúng nghỉ đã. Sẽ làm tăng hương vị đấy.”

“Vâng ạ. Chà, ở tiệm vẫn còn việc phải làm nên chắc tôi xin phép về trước đây. Bộ đồ lao động này tôi sẽ giặt sạch rồi trả lại thầy ạ.”

“Làm phiền cậu nhé. Lúc nào trả cũng được.”

Mọi người cùng nhau tiễn anh ra ngoài, Fujimaru một tay cầm lấy túi nilon bước ra khỏi Xích Môn.

Morooka cũng tặng cho phòng nghiên cứu Matsuda hai giỏ khoai. Cầm phần khoai được chia cho mình về nhà, tối đó, Motomura trải giấy báo ra một góc bếp để xếp khoai lên.

Thật là mong chờ đến lúc được nếm thử chúng quá. Ẩn hiện giữa bóng tối nhàn nhạt trong căn bếp, bảy củ khoai lang trông mềm mượt như nhung vậy. Hay là mình cũng thử làm món khoai lang nghiền như lời anh Fujimaru chỉ xem sao, Motomura suy nghĩ.

***

Không cần phải nói, Motomura không hề có cơ hội làm món đồ ngọt kia. Cô vẫn phải trải qua ngày tháng rượt đuổi với nghiên cứu và thí nghiệm, làm gì có thì giờ rảnh để bắt tay vào làm món khoai lang nghiền chứ.

Chưa đầy hai tuần từ hôm đi thu hoạch khoai trôi qua thì đã tới cuối tháng Mười một rồi. Dạo này Motomura mỗi sáng đều ăn khoai lang hấp. Củ nào cũng chắc nịch, lại còn ngọt lịm, ngon lành.

Song, món khoai hấp hôm nay khác hẳn mọi khi. Có cảm giác củ khoai mềm và xốp hơn hẳn. Có thể là vì có tới hai loại khoai lang là beni-haruka và beni-azuma với tính chất khác nhau được trồng ở trước vườn giảng đường Y.

Motomura mở chiếc laptop trong phòng mình ra để tra cứu về khoai lang. Cô đọc một trang web viết về đặc trưng của từng loại khoai và biết được rằng loại xốp bùi hình như là beni-haruka, còn loại giòn giòn thì chắc là beni-azuma.

Cô lấy hết mấy củ khoai còn lại trong bếp ra rồi so sánh chúng với củ khoai lang mà hôm nay mình mới biết là beni-azuma. Củ khoai hôm nay vì đã bị hun nóng nên không thể phân biệt được sự khác nhau giữa chúng chỉ với vẻ bề ngoài. Mấy củ khoai lang còn lại có lẫn loại khác không, hay chỉ có mỗi beni-haruka hoặc beni-azuma thôi? Đúng là trò Russian Roulette Khoai Lang mà cô chỉ có cách ăn thử mới biết. Vì cả hai loại khoai đều ngọt bùi như nhau nên ăn trúng loại nào cũng không sợ, đây quả là trò Russian Roulette của hạnh phúc mà.

Vả lại, dù không bỏ công làm món khoai lang nghiền thì khoai luộc thôi cũng đã đủ ngon rồi. Motomura lờ tịt đi sự lười biếng của bản thân rồi rời nhà sau khi đã tưới nước xong xuôi cho cây. Cây hoa trạng nguyên vẫn không chuyển màu lá đỏ chút nào.

Sáng nào cũng được ăn khoai lang khiến bao tử cô vô cùng sung sướng, song việc nghiên cứu của cô thì lại không thể nói là có gì đáng mừng rỡ.

Hiện tại, Motomura đang chú tâm gieo giống cây Arabidopsis thaliana.

Vì toàn bộ hệ gen của Arabidopsis thaliana đã được phân tích toàn diện và hiện đang được quản lý/sử dụng như một giống thực vật mô hình bởi nhiều cơ quan nghiên cứu khác nhau nên ngay cả hạt giống cây dại vẫn sẽ được đưa vào hệ thống, kiểu như Col cho Columbia hay Kyo cho Kyoto vậy.

Nếu hỏi tại sao phải thiết lập hệ thống cho chúng, thì lý do là để tránh tình trạng ông nói gà bà nói vịt, khi các nhà nghiên cứu tự tiện thí nghiệm lên cây Arabidopsis thaliana để rồi mạnh ai nấy nói bằng tiếng mẹ đẻ của mình mà không qua thông dịch. Loại cây dại có nguồn gốc rõ ràng gọi là Columbia đóng vai trò như ngôn ngữ chung. Tất cả mọi nhà nghiên cứu thực vật trên toàn thế giới đều sử dụng nó như là hệ thống tiêu chuẩn của Arabidopsis thaliana vậy.

Tỉ dụ như, khi có một bài luận văn như sau được công bố: “Đã tìm ra hạt giống có biến dị ngẫu nhiên, mang đặc trưng viền của phiến lá có dạng tròn, có nguồn gốc từ Columbia. Sau khi tìm hiểu, chúng tôi đã phát hiện nguyên nhân là do gen di truyền ở chỗ này bị phá vỡ.” Thế là mọi người sẽ bắt đầu tự hỏi, bài nghiên cứu này có chính xác không, hay là mình cũng thử thí nghiệm xem. Muốn như thế thì trước tiên họ phải truy cập vào Trung tâm lưu trữ tài nguyên gen di truyền của Arabidopsis thaliana bằng máy tính.

Trước khi trở thành nhà nghiên cứu, Motomura thậm chí không dám tưởng tượng rằng trên thế giới tồn tại những trung tâm lưu trữ tài nguyên gen di truyền của ruồi giấm hoặc cây Arabidopsis thaliana. Lần đầu tiên biết đến điều đó, cô đã không khỏi cảm thán, sao mà nghe như trong phim khoa học viễn tưởng vậy.

Bên trong Trung tâm lưu trữ tài nguyên gen của cây Arabidopsis thaliana, có một bộ sưu tập khổng lồ những hạt giống Arabidopsis thaliana biến dị, nói hằng hà sa số cũng không ngoa. Chúng đã được chuyển hết thành kho dữ liệu nên chỉ cần nhập số hiệu của gen di truyền được nhắc đến trong bài nghiên cứu “bị phá vỡ” kể trên thì lập tức, bạn sẽ thấy được thông tin “Các hạt giống biến dị mà trung tâm lưu trữ tìm được là loại này, loại này và loại này” hiện ra ngay trước mắt. Nếu thực hiện thao tác đặt hàng thì còn có thể lấy được mẫu hạt giống biến dị đó nữa.

Thế là hạt giống biến dị sẽ được chuyển đến phòng nghiên cứu để họ có phương tiện từ từ tìm hiểu và ngẫm nghĩ xem kết luận của bài nghiên cứu kia có chính xác hay không. Bên trong trung tâm lưu trữ rất có thể có cả hạt giống biến dị ngẫu nhiên Kyoto chứ không chỉ mỗi hạt giống biến dị ngẫu nhiên Columbia thôi. Như vậy, các nhà nghiên cứu dễ dàng lấy được hạt giống biến dị mà mình thích từ nhiều hệ thống khác nhau để phục vụ cho việc so sánh và nghiên cứu. Tất cả những điều trên đều nhờ vào việc tất cả mọi phòng nghiên cứu trên thế giới dùng chung một hệ thống hạt giống dại vốn đã được cơ sở hóa thành Columbia hay Kyoto.

Dĩ nhiên, vẫn còn rất nhiều hạt giống biến dị đến mức có hình dạng rất khác với cây Arabidopsis thaliana thông thường, nhưng người ta vẫn chưa thể tìm ra được nguyên nhân và đoạn gen di truyền nào đã bị phá. Ngược lại, cũng có trường hợp họ tạo ra được hạt giống biến dị mang những đặc trưng như “viền phiến lá có dạng tròn” hoặc “cuống lá có dạng xoắn” bằng phương pháp nhân tạo, thông qua việc cải biến đoạn gen di truyền được nhắm tới.

Hiện tại, những chủng cây mà Motomura đang hết sức chuyên chú gây giống đều là kết quả của việc đem các cây Arabidopsis thaliana biến dị ra để giao phối. Bản thân Motomura tuy luôn trải qua những tháng ngày xa rời sắc dục, nhưng bọn Arabidopsis thaliana thì phải liên tục tạo ra hạt giống, sinh sôi nảy nở khắp mặt đất đến mức cành lá sum suê cơ.

Sẽ xảy ra chuyện lớn nếu những cây Arabidopsis thaliana được phối giống nhân tạo bị đem ra ngoài. Có trường hợp quá trình tái tổ hợp gen xảy ra bên trong hạt giống biến dị. Nếu tự tiện đem nó trồng ở mấy nơi như lề đường thì có thể sẽ phá vỡ sự cân bằng ngoài tự nhiên. Bởi thế, công tác phối giống cây chỉ được phép diễn ra một cách nghiêm mật bên trong phòng giải phẫu. Người thực hiện phải cực kỳ chú ý không để cho hạt giống dính lên trang phục hay tóc tai của mình để rồi vô tình mang nó ra môi trường bên ngoài.

Phối giống là quá trình đòi hỏi sự tỉ mỉ, liên tục.

Các cây Arabidopsis thaliana sau khoảng một tháng hơn sẽ bắt đầu nở hoa, nếu được nuôi trồng tại môi trường có ánh sáng và nhiệt độ thích hợp bên trong các chamber ở phòng giải phẫu. Tuy nhiên, nở hoa đồng nghĩa quá trình thụ phấn đã được tiến hành, nếu muốn có cơ hội chuẩn bị phối giống nhân tạo cho chúng thì chỉ có khoảng thời gian ngay trước khi khai hoa thôi.

Để tránh cho các cây tự động thụ phấn với nhau, đầu tiên cô phải dùng kẹp tăm nhẹ nhàng vạch nụ hoa ra lúc nó hẵng còn non, rồi sau đó ngắt hết nhị đực. Tiếp theo, cô sẽ buộc một sợi chỉ đỏ làm dấu vào cành của nụ hoa đó. Bản thân nụ hoa chỉ dài có hai milimet, cành cây nơi nó nở hoa cũng cực kỳ mỏng manh. Phần việc này cứ như viết kinh Phật trên sợi tóc vậy, nó khiến mắt cô hoa hết cả lên còn phần vai thì đau nhức. Thêm vào đó, các nụ hoa còn nở nối tiếp nhau nên Motomura phải chạy đua với thời gian.

Trong lúc cô không có thì giờ để thở thì hoa đã bắt đầu nở rồi. Tiếp theo, cô phải dùng kẹp tăm lấy phần bao phấn chứa đầy phấn hoa của nhị đực ra khỏi cây được chọn để cho giao phối, sau đó cẩn thận mang nó đến nhụy của bông hoa đã được đánh dấu bằng sợi chỉ. Quá trình thụ phấn nhân tạo thế là đã xong.

Lần này, Motomura muốn thực hiện phối giống cho cây biến dị lần bốn. Nhưng việc ấy tốn công sức đến mức nản lòng thoái chí. Motomura vì quá chán ngán nên lúc gieo giống, cô thầm trợn mắt.

Biến dị lần bốn là sao? Tức là cô sẽ phải phối đi phối lại các hạt giống biến dị cho đến khi nó đã biến dị đủ bốn lần thì thôi. Ví dụ nhé, khi kết hợp loại biến dị “viền lá răng cưa” với loại “viền lá hơi tròn”, ta sẽ ra được cây Arabidopsis thaliana có dạng “lá tỉa giống rau mùi tây”. Lúc muốn tìm hiểu xem, nếu chồng chéo các chủng biến dị lại với nhau thì sinh ra kết quả gì, nhà nghiên cứu sẽ thực hiện quy trình “biến dị lần hai” hoặc “biến dị lần bốn” thông qua quá trình phối giống.

Để tạo ra thể biến dị lần bốn, ta cần phải thực hiện những bước sau đây.

Giả thiết rằng, ta có các loại biến dị cây Arabidopsis thaliana là a, b, c và d. Khi cho a và b phối với nhau, ta sẽ có được đời con mang kiểu gen của cây dại. Vì là gen lặn nên kiểu gen biến dị di truyền khiến lá cây sần sùi hơn so với thông thường sẽ không thể hiện ở đời con. Chính vì lẽ đó, nhìn bằng mắt thường ta vẫn thấy hình dạng của lá không có gì khác biệt.

Sau đó, ta sẽ chờ cho cây con thụ phấn. Ngay lập tức, theo Quy tắc phân ly của Mendel, trong số 16 đời cháu của chúng sẽ có một cá thể ab biến dị lần hai.

Lần tiếp theo, ta sẽ cho cá thể ab biến dị lần hai phối giống với cây c. Đời con của chúng sẽ lại mang kiểu gen của cây dại, nên chúng ta sẽ chờ cho chúng thụ phấn. Thế là ta sẽ được một cá thể trong số 16 cây thuộc đời cháu mang gen abc biến dị lần ba.

Đến đây chắc hẳn mọi người cũng đã nắm được rồi, ta sẽ cho cá thể abc biến dị lần ba phối với giống d thì trong 256 cây thuộc đời cháu, sẽ có một cây mang gen abcd biến dị lần bốn. Khó trách Motomura phải trợn trắng mắt. Tuy vòng sinh trưởng của cây Arabidopsis thaliana rất nhanh, nhưng nếu cứ theo quy tắc này mà phối thì ngày Motomura có được đủ số cá thể biến dị lần bốn cũng là ngày cô rời bỏ hồng trần.

Thế là để tiết kiệm thời gian, Motomura đã tiến hành phối giống biến dị a và b cùng giống biến dị c và d cùng một lúc. Vậy là cô có thể đạp nhanh đến thời điểm lấy giống cây đời cháu, có được nhờ phối cấp tốc giữa những cá thể đời con với nhau. Giá mà có thể thu được cá thể biến dị lần bốn như mong đợi thì tốt biết mấy, Motomura mang tâm trạng trông chờ.

Tại sao Motomura lại muốn tạo ra thể biến dị lần bốn như vậy, mặc dù nó tốn sức đến nỗi mắt cô trợn trắng cả lên? Đương nhiên là để nghiên cứu những phiến lá rồi.

Cho đến bây giờ, Motomura vẫn chỉ đếm đi đếm lại tế bào lá cây Arabidopsis thaliana và đo lường kích thước của phiến lá thôi. Mỗi ngày, cô đều tiếp xúc với cây Arabidopsis thaliana, trông chừng quá trình sinh trưởng của chúng, quan sát chúng bằng kính hiển vi, chỉ cần có một tế bào lá mang hình dạng kỳ lạ một chút thôi là cô đã reo lên, ánh mắt cô bắt lấy nó ngay lập tức như phản xạ tự nhiên rồi. Giây phút hình ảnh của đối tượng nghiên cứu chiếu lên võng mạc, não cô sẽ phát giác ngay bất cứ điều gì khác lạ với tốc độ thần tốc, tiêu cự mắt tự động tập trung và phóng đại vào đối tượng.

Nhưng dù có đếm mấy trăm lần đi nữa thì số lượng tế bào phiến lá của cây Arabidopsis thaliana vẫn chỉ vỏn vẹn nằm trong phạm vi hạn định. Dù là giống biến dị có diện tích phiến lá hơi to hơn lá cây thường cũng thế. Có bón bao nhiêu phân, tưới bao nhiêu nước, nhiệt độ và ánh sáng có hoàn hảo cách mấy, lá cây Arabidopsis thaliana vẫn không chịu biến thành khổng lồ như lá hoa mộc lan.

Cô chỉ có thể tạo ra những loại cây Arabidopsis thaliana có số lượng tế bào nhất định và kích thước phiến lá nhất định thôi.

Tuy vậy, bắp cải, một loại thực vật cùng họ Brassica với Arabidopsis thaliana, lại có lá to hơn lá Arabidopsis thaliana hẳn mấy lần. Các loài thực vật ở vùng nhiệt đới vốn được cho rằng sẽ có lá to hơn, ở Nhật Bản cũng tồn tại vài giống cây có phiến lá đặc biệt lớn. Thí dụ như loại kim tâm được gọi là kim tâm Akita chẳng hạn, nó có dạng một chiếc lá to tròn như ô dù mọc trên ngọn cành dài. Mấy đứa con nít hay cầm chơi, trông dễ thương không khác gì Korpokkur[18] vậy. Chúng cho cô cảm giác như mình đang đi lạc trong một thế giới kỳ lạ bị thu nhỏ.

Vả lại, cây kim tiền mà Motomura trồng trong căn hộ đang thuê vốn có nguồn gốc từ khu vực miền trung nam Hoa Kỳ. Chỉ trên một cành cây thôi mà đã mọc đủ loại lá, có chiếc to bằng mặt của Motomura, có chiếc thì chỉ cỡ bàn tay. Sự khác biệt về kích thước giữa các phiến lá thế này không xảy ra trên cây Arabidopsis thaliana.

Nói thêm chút nữa, cây Arabidopsis thaliana, cây bắp cải, cây kim tâm hay cây kim tiền đều có thể dừng sự phát triển của lá cây nếu đã tạo ra đủ số lượng tế bào hạn định ứng với môi trường sống và chủng loại của chúng. Chưa bao giờ có ai được chiêm ngưỡng lá cây bắp cải nào khổng lồ như tấm chiếu.

Nhân đây thì loại thực vật có tên gọi Monophyllaea ở vùng nhiệt đới có thể kéo dài việc tăng tế bào lá đến tận khi nó chết. Nó không thể dừng quá trình sinh trưởng của lá cây lại được, chỉ có thể ùn ùn trở nên ngày một to hơn thôi.

Tại sao mỗi loại thực vật lại có kích thước phiến lá và số lượng tế bào khác nhau? Hơn nữa, nguyên do nào khiến cho vài loại thực vật ở vùng nhiệt đới có thể ngang nhiên tiếp tục gia tăng số lượng tế bào phiến lá của mình? Tạm thời thì đó vẫn còn là một dấu hỏi lớn.

Nhưng thông qua công tác theo dõi lá cây Arabidopsis thaliana, Motomura dường như đã nảy ra được một suy đoán.

Arabidopsis thaliana vốn là thực vật mô hình, vì chúng được nghiên cứu trên toàn thế giới nên đã có rất nhiều phán đoán về cơ chế hình thành và sinh trưởng của phiến lá. “Hệ thống kiểm soát phiến lá” cũng là một trong số đó. Cây Arabidopsis thaliana được trang bị một cơ chế hoạt động giúp nó cố định số lượng tế bào và kích thước của phiến lá, nhằm tránh cho lá biến khổng lồ hay tí hon.

Thực vật vùng nhiệt đới Monophyllaea có lẽ đã bị hỏng mất hệ thống kiểm soát đó rồi chăng? À không, nếu nói là “bị hỏng” thì nghe tệ quá, cũng không chính xác. Hay nên bảo rằng “nó được cập nhật để phình to ra” nhỉ? Cây Monophyllaea có thể gia tăng liên tục tế bào phiến lá, biến kích thước lá cây thành ra to khủng khiếp. Motomura đã suy đoán như vậy.

Làm sao kiểm chứng xem suy đoán này có chính xác hay không? Motomura ngẫm nghĩ, và cô đã tìm ra một phương pháp chứng minh: Chính là cố tạo thể biến dị lần bốn của cây Arabidopsis thaliana và thí nghiệm trên nó.

“Hệ thống kiểm soát phiến lá” mà cây Arabidopsis thaliana được trang bị đương nhiên không phải là một cơ chế đơn giản như chỉ cần ấn nút là có thể điều chỉnh số lượng tế bào và kích thước của phiến lá. Bên trong cơ thể nhỏ bé của cây Arabidopsis thaliana chồng chéo nhiều hệ thống kiểm soát đầy phức tạp, chúng ảnh hưởng lẫn nhau, và số lượng tế bào cùng kích thước của chúng sẽ được kích hoạt một cách công phu.

Xét đến điều đó, Motomura đã chuẩn bị thể biến dị a, vốn có hệ thống kiểm soát A bị phá vỡ cùng với thể biến dị b, vốn có một phần khác của hệ thống kiểm soát B đã bị phá vỡ do hệ lụy của tái tạo gen, tiếp theo đó là thể biến dị c, vẫn là một thể biến dị có hệ thống kiểm soát C bị phá vỡ. Cuối cùng, cô chọn thêm thể biến dị d có hệ thống kiểm soát D bị phá vỡ.

“Ngoại trừ D ra thì vẫn có các hệ thống kiểm soát hữu hiệu khác, nhưng cá nhân mình vẫn có hứng thú với D hơn. Được rồi, lần này cứ tuân theo trực giác của bản thân vậy”, cô liền đưa ra lựa chọn sau một hồi rối rắm. Tâm trạng của cô như một nhà sản xuất đang phải đau đầu phiền não về việc chọn thành viên cho một nhóm thần tượng khi đứng trước một loạt những viên kim cương thô.

Tuy có rất nhiều ứng cử viên cho hệ thống kiểm soát và những tổ hợp gen di truyền cũng có vô vàn kết quả như a, b, f, w,... nhưng nếu nghiên cứu hết thì Motomura sẽ sớm ngày tuyệt mệnh mất. Không thể thí nghiệm trên tất cả các hệ gen được, cho nên cô đã quyết định trước tiên sẽ tập trung vào các gen a, b, c và d đã. Motomura sẽ tạo ra tổ hợp kiểu hình di truyền theo mục đích của mình, rồi sau đó nghiên cứu thử xem tại sao chúng lại cho ra những chiếc lá có hình dạng này.

Cứ như vậy, sau khi phối giống các thể biến dị a, b, c, d mà mình đã chọn, Motomura bây giờ mới tiến vào giữa quá trình giao phối cho đời cháu hòng lấy được thể biến dị lần bốn.

Nếu suy luận của Motomura là đúng, thì nhờ vào việc phối giống cây Arabidopsis thaliana có xuất hiện biến dị trên hệ thống kiểm soát, cô nhất định sẽ trồng được một cây Arabidopsis thaliana có lá từ từ mọc to ra, dù không to bằng lá cây Monophyllaea. Hơn nữa, việc phối giống các thể biến dị a, b, c, d và từ đó có được giống cây Arabidopsis thaliana mong muốn, sẽ chứng minh rằng, “sự tồn tại của các loại thực vật có lá cây khổng lồ chính là vì ‘hệ thống kiểm soát phiến lá’ của chúng đã bị thay đổi khá lớn”.

Lỡ như lá cây Arabidopsis thaliana trở nên to như lá chuối và phá vỡ chamber để chui ra thì biết làm sao đây nhỉ? Motomura hí hửng nghĩ.

Mà dĩ nhiên, hiện thực đâu có dễ dàng như thế.

Quả của cây Arabidopsis thaliana có dạng một hạt đậu thon dài, hạt giống được bao bọc bên trong. Hình dạng của hạt giống khá giống với hình quả bóng bầu dục, kích thước còn nhỏ hơn cả hạt cát sỏi. Để có thể tỉ mỉ lấy được hạt giống tí xíu ấy từ cây Arabidopsis thaliana đang sắp sửa nghênh đón kỳ đơm hoa kết trái tiếp theo chỉ với một cái kẹp tăm, rồi sau đó bỏ nó vào ống Eppendorf mà không đánh rơi hay bị bay phấn hoa thì Motomura vừa phải chịu đau vai vừa phải chịu mỏi mắt.

Số lượng giống cần phải gieo và những suy nghĩ về các công đoạn tiếp theo khiến cho Motomura ngoại trừ bị mỏi mắt và đau vai thì còn thêm chóng mặt nữa.

Vì mong muốn có được thể biến dị lần bốn, Motomura phải phối giống cho các cây Arabidopsis thaliana biến dị. Ấy vậy mà dù đã phối xong các thể biến dị lần hai, tỷ lệ xuất hiện hạt giống thể biến dị lần bốn cũng chỉ là 1/256 mà thôi.

Một quả của cây Arabidopsis thaliana có chứa tới gần 30 hạt giống. Hay nói cách khác, sau khi đã trồng gần 300 hạt giống từ 10 quả, rất có khả năng cô chỉ lấy được duy nhất một hạt giống biến dị lần bốn từ con số kể trên.

Hơn nữa, Motomura muốn tạo thể biến dị lần bốn để sử dụng trong thí nghiệm và quan sát. Nếu vậy, chỉ tạo một cá thể thì không được. Lỡ giống đó mà héo đi, cô sẽ phải bắt đầu lại công tác phối giống cực kỳ phiền phức này từ con số không, vậy nên để đảm bảo thì tối thiểu Motomura cũng phải trồng được bốn giống. Cô sẽ tận tình nuôi dưỡng bốn giống cây đó, nếu cho chúng tự thụ phấn thì số lượng thể biến dị sẽ dần dà tăng lên.

Tất cả đều khởi đầu chỉ với bốn hạt giống. Để nắm được bốn hạt giống ấy, Motomura phải cho phối 40 hoa với nhau. Cô đã phải lấy phấn hoa từ nhị đực bé xíu của 40 bông hoa tí hon và mang tới phần nhụy cái cũng tí ti không kém, liên tục không ngừng. Bấy nhiêu thôi đã khó nhằn vô cùng, nhưng tiếp sau còn quãng thời gian kết trái nên lòng Motomura hiểu rõ đây chỉ mới là bước dạo đầu của quá trình phối giống cực kỳ mất công.

Dù sao đi nữa, cô phải lấy ra tổng cộng 1.200 hạt giống bé xíu như hạt cát từ 40 quả cây Arabidopsis thaliana. Là một nghìn hai trăm hạt lận đó! Một nghìn hai trăm hạt, chỉ để bắt được một hạt giống may mắn với xác suất 1/4!

Hu hu hu hu hu hu. Motomura ngồi khóc một mình trong phòng giải phẫu. Thật ra thì cô chỉ ứa nước mắt một chút thôi. Lấy giống đúng là công đoạn chẳng khác gì đãi vàng trong cát.

Ừm, nói là vàng cũng không hợp lý lắm. Motomura thầm nghĩ. Nếu là vàng thì dù có lẫn trong mớ sỏi cát thì nó vẫn sáng lên lấp lánh, reo to báo cho người ta biết về sự tồn tại của mình. Nhưng hạt giống biến dị lần bốn thì chả có gì khác biệt so với những hạt giống còn lại cả. Phải lấy được bốn hạt cát theo đúng mục đích của mình trong số 1.200 hạt cát, đây là truyện Tấm Cám hay sao? Sao trên đời lại có chuyện khổ ải như thế chứ? Hu hu hu hu.

Cô thật sự rất hận bản thân mình vì đã nghĩ ra phương pháp thí nghiệm này, chỉ vì muốn giải bằng được câu đố về phiến lá. Chuyện đáng sợ hơn là, để thí nghiệm này được hoàn thiện, từ nay về sau cô buộc phải bước lên con đường khổ nạn không lối về.

Dù có bình an vô sự trồng ra bốn hạt giống biến dị lần bốn từ 1.200 hạt kia đi nữa, mình phải phân biệt chúng như thế nào đây? Nhìn hạt nào cũng như hạt cát thôi mà. Không thể phán đoán bằng mắt thường được.

Hiển nhiên là phải đem chúng đi gieo rồi. Cô phải mang 1.200 hạt giống kia đi gieo và trồng cho bằng được 1.200 cây Arabidopsis thaliana! Sau đó còn phải kiểm định ADN của chúng lần cuối để xác minh xem loại nào mới là thể biến dị lần bốn! Trong số những cây đó, rất có thể sẽ có cây chỉ cần nhìn hình dạng phiến lá là biết ngay đây không phải thể biến dị lần bốn, nhưng trước mắt, cô phải tự giác giám định ADN của 1.200 cây, không ngừng nghỉ.

Chuyện bi thảm hơn còn ở đằng sau. Thông qua việc phối giống thì ta sẽ có được xác suất 1/256 cá thể là thể biến dị lần bốn, phải không? Nhưng tất cả chỉ là lý thuyết thôi. Cũng có khả năng sau khi lấy ra 1.200 hạt giống, gieo chúng, trồng chúng, nghiên cứu chúng, nhưng rốt cục thì đừng nói là bốn, có khi ngay cả một giống cây biến dị lần bốn cô cũng tìm không thấy.

Thôi thôi, không muốn nghĩ đến đó nữa. Nhưng mình không thể ngừng nghĩ ngợi được! Chỉ còn cách cầu nguyện cho trong số đám hạt giống này sẽ có một hạt là thể biến dị lần bốn!

Motomura, người đang chạm tới ranh giới của sự mê tín dị đoan không phù hợp với tác phong của một nhà khoa học, hiện đang quẳng hai tay vẫn còn cầm nguyên kẹp tăm lên trời, ngửa đầu nhìn trần nhà phòng giải phẫu. Tuy vẫn còn yên vị trên ghế, nhưng tư thế hiện giờ của cô chẳng khác gì tư thế diễn viên trong tấm áp-phích phim Platoon vậy. Cứ phải liên tiếp bóc tách những hạt giống li ti như kia, chắc là đầu óc cô cũng bắt đầu hơi có vấn đề rồi.

Đoạn, cô từ từ hạ hai tay xuống rồi lại trở về đối mặt với đám cây Arabidopsis thaliana. Motomura chợt nhìn chằm chằm vào đầu ngón tay của mình. Móng tay cô đã được cắt ngắn tới sát gốc.

Đó là vì nguy cơ cô trở thành kẻ phát tán là rất cao, khi hạt giống luôn dễ dàng bị mắc kẹt trong móng tay. Lỡ như bên trên chiếc bàn này có rơi vãi những hạt giống biến dị khác không liên quan đến lần phối giống này của cô thì sao? Lỡ như hạt giống ấy bị kẹt trong móng tay cô, rơi vào trong ống Eppendorf và lây nhiễm với kết quả của lần phối giống này thì đúng là tai họa. Tất cả sẽ xôi hỏng bỏng không. Chỉ cần nghĩ đến từ “contaminate” (lây nhiễm) thôi là toàn thân Motomura đã run lên bần bật như vừa được vớt lên từ trong nước.

Để tránh việc lây nhiễm, cô phải chú ý dọn dẹp mặt bàn thật sạch sẽ trước khi phối giống. Mọi người trong phòng nghiên cứu Matsuda chẳng ai để móng tay dài cả.

Những chiếc móng tay không được điểm trang cứ như đang tượng trưng cho bản thân cô – một kẻ chui rúc trong phòng giải phẫu tại tầng một tòa nhà B khu Tự nhiên, cắm mặt vào chiếc bàn họp này để hì hục loại giống cây vậy. Motomura bất giác thở dài thườn thượt.

Cây Arabidopsis thaliana sẽ tiếp tục sản sinh ra thật nhiều thật nhiều những hạt giống chuyển tiếp sinh mệnh đến các đời sau. Ấy vậy mà người đang phải đảm nhiệm việc phối giống cho cây như mình đây thì không những không được làm móng đẹp đẽ, mà còn phải trải qua những tháng ngày chỉ có thể nói là “tẻ nhạt buồn chán”. Mà thôi, thế cũng tốt. Dù gì thì mình cũng chả có hứng thú với ba cái trò làm móng. Vả lại, mỗi ngày đều được dốc lòng vào nghiên cứu thế này thì đối với mình mà nói, nó hoàn toàn không tẻ nhạt tí nào. Nhưng chỉ ngồi tách hạt thế này thì lại dễ mất đi sự tập trung cao độ, cứ ngồi nghĩ ngợi vẩn vơ, khiến bản thân cảm thấy mất kiên nhẫn và bối rối, luôn băn khoăn không biết mình đang làm cái quái gì...

Nếu Motomura chịu tỉnh lại thì cô sẽ nhận ra mình đang ngồi cười thành tiếng hí hí hí một mình. Quả nhiên là mấy ngày gần đây do phải lấy quá nhiều hạt giống mà đầu óc cô đã bắt đầu trở nên có vấn đề rồi.

Dù gì đi nữa thì cây Arabidopsis thaliana sinh trưởng cũng rất nhanh, từ giai đoạn nảy mầm đến khi lấy hạt chỉ mất vỏn vẹn tầm hai tháng. Nếu trồng sao cho chúng nảy mầm xen kẽ, ta có thể hôm nay lấy hạt của cây này, ngày mai lấy hạt của cây kia. Công đoạn này chỉ toàn khiến cô chóng mặt nhức đầu. Thêm vào đó, đối tượng còn là những hạt giống bé tí ti, chứng mỏi mắt và đôi bờ vai cứng như đá càng khiến cho máu khó lưu thông lên não cô hơn. Thế thì đương nhiên là Motomura dần lâm vào tình trạng tinh thần bất thường.

Mặc dù chẳng có gì buồn cười, song tiếng hí hí hí vẫn cứ vang lên từ phòng giải phẫu.

“Không sao đấy chứ?”

Một giọng nói đột nhiên cất lên. Motomura giật mình ngoái lại thì thấy Iwama đang ló nửa đầu ra từ khe cửa nhòm vào bên trong.

“Không sao ạ.”

Motomura vội đáp. “Chị cần dùng chỗ này ạ?”

“Không. Thấy trưa rồi mà em vẫn chưa về phòng nghiên cứu nên chị mới đến xem thử...”

Nói thì nói thế, nhưng Iwama chẳng có vẻ gì là muốn bước chân vào phòng giải phẫu cả. Cô chỉ dám len lén nhìn Motomura từ khe cửa thôi.

“Ban nãy... là tiếng em cười hả?”

“Em không có.”

Motomura lắc đầu nguầy nguậy.

“Nói dối, rõ ràng là có cười mà. Ngoài hành lang cứ nghe thấy tiếng gì sởn da gà ấy.”

Để trấn an Iwama đang tỏ vẻ hãi hùng, Motomura bèn nói với giọng tươi tỉnh đầy nghị lực. “Hay mình giải lao chút nhé.”

Cô cất kẹp tăm lại vào hộp rồi đậy kín nắp ống Eppendorf đựng hạt giống.

“Ừ ừ, nghe hợp lý đấy. Lấy bento ra ăn thôi.”

Iwama gật đầu với vẻ thở phào rồi mới dám mở hẳn cửa ra. “Sáng giờ em cứ ở miết trong đây, chắc là đói bụng lắm đúng không?”

Vừa cảm thấy biết ơn vì gặp được một đàn chị quan tâm đến mình, Motomura vừa đi theo Iwama rời khỏi phòng giải phẫu tầng một để về lại phòng nghiên cứu Matsuda trên tầng hai.

Kawai và Kato đang ngồi trên chiếc bàn lớn trong phòng ăn trưa. Cách mà hai người họ xì xụp húp mì nom như một cái máy hút bụi cường lực vậy. Hơn nữa, ngay kế bên mỗi người là một ly mì ăn liền khác đã được đổ sẵn nước nóng chỉ chờ được thưởng thức. Mặc dù mùa thu đã qua, vậy mà bao tử của hai người vẫn còn lớn thật.

Đằng sau tấm bình phong không có bóng người. Thầy Matsuda tới căng tin trường sao? Hay là mang cơm hộp ra ăn chung với thầy Morooka rồi nhỉ? Motomura trước đây đã từng chứng kiến cảnh Matsuda và Morooka cùng thân thiết mở cơm hộp ra ăn ngoài bãi cỏ quảng trường trước vườn giảng đường Y. Lúc cô bắt chuyện thì được Matsuda trả lời với giọng hạnh phúc, “Vợ thầy Morooka làm cho tôi đấy.” Người đàn ông được mời ăn cơm hộp vợ yêu. Thật là bí ẩn hết sức. Bọn Motomura còn chả biết liệu thầy Matsuda có phải đang độc thân hay không.

Motomura lấy ấm đun thêm nước rồi pha cà phê cho Iwama và trà xanh cho mình. Đoạn, cô giở hộp cơm tự làm, đặt lên bàn rồi cầm lấy đôi đũa. “Mời mọi người cùng ăn.” Iwama cũng ngồi xuống bên cạnh cô để bắt đầu ăn miếng bánh kẹp mua ở cửa hàng tiện lợi.

Kawai và Kato ngồi đối diện hai người đã tóm lấy ly mì thứ hai rồi. Hai ông tướng vẫn hùng hục húp mì như trước. Đoạn, Kawai vừa xì xụp mì vừa hỏi:

“Sao, tình hình sao rồi?”

Sao anh làm được thế, hay vậy.

“Vẫn còn một nửa chưa tách xong.”

“Mục tiêu của chị là 1.200 hạt nhỉ?”

Kato cũng vừa húp mì vừa tỏ vẻ như đang muốn kêu “Oa” lên một tiếng. Sao cậu làm được thế, hay vậy.

“Chị Motomura có thể tập trung vào mấy công việc đòi hỏi sự tỉ mỉ ha, em thì chịu thôi. Vả lại, nếu đã làm đến đó rồi mà thể biến dị lần bốn vẫn vô sinh thì chị định thế nào?”

Vô sinh tức là không cho ra hạt giống. Khi kết hợp các giống biến dị lại với nhau, thi thoảng sẽ có trường hợp không thể sinh sản thêm hạt giống.

Ừ nhỉ, mình chưa cân nhắc đến trường hợp cây bị vô sinh nữa. Đầu Motomura bây giờ đang chạy một trăm chữ “chết rồi” liên tiếp.

“Đừng có nói chuyện xui thế.”

Iwama mắng Kato.

“Em xin lỗi. Nhưng mà có được bốn thể biến dị trong số 1.200 hạt giống thì rõ là cần vận may không khác gì trò xổ số.”

“Thì bởi mới nói, ai mướn cậu xổ ra lời này hả!”

Iwama nổi cáu. Kawai thấy vậy liền mở miệng kêu “Thôi thôi” giảng hòa. Motomura thì như muốn sụp hẳn xuống sàn nhà dưới sức nặng của một trăm chữ “chết rồi” đang chạy rần rần trong đầu. Nói không phải khoe chứ vận may của Motomura kém cực. Dù có đi rút thăm trúng thưởng ở mấy khu phố thương mại đi nữa thì cô cũng chỉ trúng được mỗi cục kẹo làm quà an ủi thôi.

“Xin lỗi, xin lỗi.”

Thấy Motomura có vẻ trầm cảm, Kato liền thầm nghĩ, thôi xong. Đoạn, cậu liền liến thoắng sửa lời.

“À không, em cũng nghĩ thí nghiệm này rất là hay ho, thật đó. Phải trồng những 1.200 hạt Arabidopsis thaliana thì vất vả quá, nên đến chừng nào gieo hạt nhớ để em giúp chị nhé. Em đây giỏi nhất vụ trồng cây mà.”

“Chị cũng sẽ phụ một tay, có gì cứ nói, đừng ngại nhé.”

Vừa nhai miếng bánh kẹp thịt nguội, Iwama vừa chêm vào.

“Tôi thì lại khác với Kato, thích làm mấy chuyện tỉ mỉ như vậy hơn.”

Kawai nói với giọng đùa cợt. “Vụ loại giống ấy, Motomura không cần phải gánh một mình đâu. Thí nghiệm quan trọng nhất là tốc độ mà.”

“Cảm ơn mọi người nhiều.”

Được Kato, Iwama và Kawai động viên, tâm trạng Motomura đã bắt đầu tích cực lên đôi chút.

Hộp cơm mà hôm nay Motomura mang theo gồm món xúc xích nướng có rắc chút muối và tiêu, cải bó xôi và trứng chiên nêm với muối và tiêu nốt. Mùi vị vừa nhạt nhẽo lại vừa dầu mỡ nên cô còn đem theo chút mè để rắc lên cơm trắng nữa.

Motomura lần mò trong túi đựng hộp cơm rồi lấy ra gói mè được bọc bằng miếng nhựa thực phẩm. Miếng nhựa vốn dễ dính nên hơn một nửa gói mè đều rơi vãi hết lên bàn thay vì rơi vào cơm trắng.

Nhác thấy mấy hạt mè đen lốm đốm trên bàn, Motomura kêu toáng lên:

“Lây nhiễm rồi!”

Đoạn, cô vội vã gom hết mấy hạt mè rơi vãi đó lại.

“Bình tĩnh lại nào, Motomura.”

Iwama nói. “Đó có phải hạt giống cây Arabidopsis thaliana đâu, là hạt mè mà.”

“Hạt mè to như thế thì không có chuyện lây nhiễm được đâu.”

Kato cũng bình tĩnh chỉ ra.

Sau khi hoàn hồn lại, Motomura chợt thấy sợ hãi chính mình. Bởi vì quá chuyên chú vào việc loại giống mà cơ thể cô dường như đã hình thành phản xạ với bất kỳ loại hạt nào vừa bé tí vừa đen thui rồi.

“Xin lỗi mọi người. Em... hình như em có hơi không được bình thường.”

Motomura ăn cơm mà thẹn đến nỗi đỏ mặt. Mấy hạt mè đen được cô nhặt lại sau rắc rối nho nhỏ kia đều được cô cho hết lên cơm vì tiếc rẻ. Thôi thì dù sao cũng chả phải rơi xuống đất.

“Không chỉ có hơi thôi đâu, mà là quá bất bình thường ấy chứ.”

Kato húp nước mì.

“Nhưng chị hiểu tâm trạng của em lắm.”

Iwama thì thở dài thườn thượt. “Làm nghiên cứu về thực vật thì hầu như ai cũng từng phải đi loại giống cây rồi. Dễ lâm vào tình trạng thấy cái gì cũng kêu trời, sao lại có hạt giống ở đây, chú ý lây nhiễm này kia.”

“Ăn cơm trưa xong đi tản bộ chút cũng tốt.”

Sau khi làm thinh chứng kiến màn báo động lây nhiễm giả kia, Kawai liền nhẹ giọng khuyên. “Thay đổi tâm trạng cũng quan trọng lắm đấy. Như thế thì mới lấy lại được sự tập trung.”

***

Rời khỏi tòa nhà B khu Tự nhiên, Motomura hít thở sâu rồi ngẩng đầu nhìn lên bầu trời. Ngọn cây rẻ quạt đã ngả lá vàng đập vào mắt cô. Bên kia ngọn cây là tầng mây màu xám nhạt trải rộng trên bầu trời. Cô hít vào buồng phổi luồng khí vừa trong lành lại vừa mát mẻ.

Đây đó bên trong khuôn viên trường Đại học T có trồng mấy cây rẻ quạt cổ thụ. Chẳng biết chúng đã đổi màu tự bao giờ, hóa thành một ngọn lửa bùng lên vàng rực. Motomura mỗi ngày đều đi ngang qua dưới mấy gốc cây rẻ quạt, nhưng vì trong đầu chỉ mải nghĩ đến chuyện loại giống nên cô hoàn toàn không để ý rằng đã đến thời khắc chuyển mùa rồi.

Quả đúng như lời anh Kawai nói. Mình chỉ lo đâm đầu vào một vấn đề duy nhất nên tầm nhìn đã trở nên hạn hẹp hẳn. Mặc dù hôm đi đào khoai mình đã tự nhủ rằng phải mài giũa óc quan sát nhiều hơn.

Được rồi, bắt đầu từ hôm nay, mình sẽ cố gắng thay đổi tâm trạng. Sau khi hạ quyết tâm, Motomura liền rảo bước đi dạo quanh khuôn viên trường. Bên ngoài chiếc cardigan cô chỉ khoác thêm một chiếc áo phao phong phanh nên giờ có thấy hơi rét. Mà thôi, cứ để cơ thể vận động chút là không thành vấn đề nữa ấy mà. Bây giờ không có gì quan trọng hơn việc thay đổi tâm trạng nên Motomura cứ băng băng tiến về phía trước mà không thèm liếc mắt nhìn ai.

Ngay cả việc thay đổi tâm trạng mà cũng phải hạ quyết tâm, điều này chứng tỏ rằng Motomura không chỉ quá cứng nhắc mà còn không thể linh hoạt thay đổi theo tình huống. Đến mức mấy sinh viên chứng kiến cảnh cô đi xăm xăm cũng phải tự hỏi có phải cô đang bị trễ giờ đến một buổi học quan trọng nào không.

Dĩ nhiên là bản thân đương sự Motomura không hề nghĩ rằng mình đang lộ ra vẻ mặt trầm trọng như muốn báo thù cho cha mẹ. Cô lướt qua dãy nhà khoa Y rồi quẹo vào góc sân bên cạnh. Vì khuôn viên trường quá mênh mông nên đến đó là gò má cô đã đỏ ửng, còn ngón tay thì tê rần.

Sân chơi nằm phía bên phải Motomura có chừng mười sinh viên đang lặng lẽ chạy bộ. Lúc cô dời ánh mắt về phía bên trái thì thấy một cánh rừng màu xanh rậm rạp. Khu rừng vây quanh hồ nước nổi tiếng trong tiểu thuyết của Natsume Soseki đây mà.

Motomura đi xuống triền dốc khá đứng để đến khu hồ nước được hình thành từ một cái hố trũng. Con đường này không được trải nhựa nên trông chẳng khác đường mòn. Hàng cây cổ thụ rợp bóng râm che trên đầu cô, khiến Motomura cảm giác như mình đang đi thám hiểm sâu trong trung tâm của khuôn viên trường vậy.

Motomura cũng tự biết rằng thần kinh vận động của mình kém nên cô bước đi rất từ tốn và cẩn thận để tránh vấp phải rễ cây mà té lộn nhào.

Cô đi xuống chỗ rìa hồ. Đằng đó có ba người đàn ông đang làm việc, chắc là nhân viên làm vườn. Một người đang cắt lá trúc, hai người còn lại thì đang bì bõm ở chỗ có mực nước quá gối để dùng rổ vớt lá khô rơi rụng trên mặt hồ. Họ mặc trang phục nom như đồ chống nước gồm một chiếc tạp dề bằng cao su và giày ống, trong tay cầm dụng cụ là một cây vợt tre dài bằng sải tay để mà thao tác.

Có điều, cái hồ này rộng quá. Nghĩ đến nỗ lực không được ai biết tới của những người công nhân để bảo tồn cảnh quan thiên nhiên này, Motomura chợt thất thần.

Cũng giống như khi ta vẽ trên bãi cát, dù cho bức tranh có đẹp đẽ tráng lệ đến đâu thì sóng và gió cũng sẽ làm cát trôi đi. Việc nghiên cứu tế bào qua ống kính hiển vi và vớt lá khô trên hồ là những công việc mãi mãi không thấy điểm kết thúc. Đúng vào thời điểm ta cứ nghĩ đã xong rồi thì tất cả lại hóa thành ảo giác. Cứ phải không ngừng nghiên cứu thêm về các tế bào khác, không ngừng vớt thêm lá khô mới rơi xuống hồ.

Dù là vị trí công tác hay hoạt động kinh doanh nào, đều không có một điểm kết thúc thực sự. Motomura nghĩ thầm. Giả dụ bây giờ mình có đem lòng yêu ai chăng nữa thì thứ tình cảm tích tụ dần dà qua ngày tháng ấy sẽ không bao giờ ngừng lại, vào một lúc nào đó, hoặc là nó sẽ bị vỡ tan ra hoặc sẽ chuyển đến nơi nào khác mà thôi. Hẳn là thế rồi.

Motomura luôn xem tình yêu theo nghĩa lãng mạn là một thứ gì đó xa vời nên bản thân cô không thể nói nhiều về nó, tuy nhiên, theo những gì mình đã nghe ngóng thì Motomura cũng biết rằng, việc tin tưởng vào thứ tình yêu vĩnh hằng bền vững qua năm tháng là một điều hết sức ngây thơ.

Công việc cũng thế, nghiên cứu cũng thế, tình yêu cũng thế, những người đang thực hiện chúng cũng thế, một khi khoảnh khắc của hiện tại trôi đi, Motomura trong lòng nổi sóng, thứ còn lại... sẽ là gì?

Có lẽ, chính là thực vật. Thực vật, những thực thể không có suy nghĩ, cũng không có tình yêu theo chuẩn mực của loài người, sẽ bùng lên thứ sức sống mãnh liệt và nuốt chửng toàn bộ.

Mớ lá khô sẽ tiếp tục rơi rụng và chẳng mấy chốc lấp đầy cả hồ nước. Rễ cây sẽ vặn vẹo và phá lớp nhựa đường để trồi lên. Cành nhánh sẽ vây bủa và phủ kín tòa nhà B cùng vườn giảng đường Y.

Cảnh tượng đó vừa đáng sợ lại vừa diễm lệ. Những ngôi trường đại học, các thành phố, và toàn bộ địa cầu, tất cả sẽ bị những loại thực vật không biết đến tình yêu vây khốn. Tưởng tượng ra khung cảnh đó, Motomura lâng lâng thở hắt ra một hơi.

Chim họa mi hót lên lanh lảnh rồi bay chuyền sang cành cây gần đó. Trước đôi mắt vừa tỉnh mộng của Motomura, nhân viên làm vườn vẫn đang tiếp tục công việc. Tiếng xoay của máy cắt lá trúc. Bàn tay thoăn thoắt di chuyển cái rổ.

Dẫu có là công việc nhỏ bé không có điểm dừng thì nó cũng không vô bổ chút nào. Motomura nghĩ lại. Công việc nào, nghiên cứu nào, tình yêu nào cũng thế. Như thực vật ngoan ngoãn sống sót nhờ vào ánh mặt trời, loài người cũng đang trải qua cuộc đời của chính họ. Tất cả đều là lẽ hiển nhiên. Tuy rằng nhìn thoáng qua thì mỗi một hành động đều chẳng có ích lợi gì.

Quay về nghiên cứu thôi. Motomura tiếp tục cất bước. Bởi vì đối với mình mà nói, đó chẳng phải là chuyện khiến bản thân vui vẻ nhất đó sao. Dù có kỳ quái chút cũng được, nhưng chỉ cần nhìn vào các tế bào thông qua kính hiển vi, mình sẽ thật sự cảm nhận được rằng, thực vật và cả mình vẫn đang còn sống. Đành vậy thôi. Vì đó là lẽ hiển nhiên nên mình chỉ còn cách phải thực hiện nó thôi. Vẫn còn rất nhiều hạt giống cây Arabidopsis thaliana đang đợi mình bóc tách ra kìa!

Nghĩ thì nghĩ thế, nhưng cũng không hẳn là bản thân mình dung túng cho thói xấu nhân hóa thực vật bằng cách cho rằng chúng đang đợi mình đâu. Chẳng qua vì mình hay khiến người khác phải chờ đợi. Thôi thì trước tiên cứ về tách hạt giống đã.

Motomura vòng qua hồ nước rồi bắt đầu leo lên một con dốc khác. Con dốc này nhìn qua cũng chả khác đường mòn là bao. Rốt cục, lúc trèo được tới khu vực quanh thư viện sau khi lên hết con dốc rồi, Motomura rơi vào tình trạng có chút đứt hơi. Cô mới chỉ hai mấy tuổi mà thần kinh vận động lại yếu ớt đến vậy. Thế này thì phải đi bộ mỗi ngày mới được.

Bởi vì đang ở gần đường Hongo nên cô nghe loáng thoáng tiếng xe ô tô chạy bên ngoài. Motomura điều chỉnh lại hô hấp rồi bắt đầu đi trên con đường dẫn về tòa nhà B khu Tự nhiên. Nhắc mới nhớ, hàng cây rẻ quạt ở đó cũng đã thay lá rồi. Cô ghé vào bên đường rồi đưa mắt ngắm nghía lá cây rẻ quạt.

“Đây rồi!”

Motomura ngồi thụp xuống để nhặt một chiếc lá rẻ quạt đã chuyển sang màu vàng rụng trên mặt đất.

Thông thường, lá cây rẻ quạt sẽ có hình dạng như một chiếc quạt giấy xòe ra, nhưng chiếc lá này thì lại khác. Nó tròn như một chiếc kèn trumpet vậy. Không hề có bất kỳ dấu nối nào, toàn bộ phiến lá đều tròn xoe. Vì chiếc lá cũng có màu vàng khiến cô không khỏi tưởng tượng rằng nó có phải là chiếc kèn trumpet của người tí hon nào đánh rơi không, nếu cô cầm nó lên thổi thì sẽ thật sự phát ra tiếng chứ.

Trong khuôn viên trường Đại học T có trồng rất nhiều cây rẻ quạt, thế thì tại sao chỉ có một bộ phận cây ở nơi này mới có lá dạng kèn trumpet? Mình có nên đem nó về nghiên cứu không nhỉ, biết đâu là do gen di truyền của lá xảy ra đột biến thì sao?

Motomura mới biết chuyện lá rẻ quạt trumpet từ hồi năm ngoái nhờ nghe thầy Matsuda kể. Lúc đó, cô đang rời khỏi thư viện sau khi đã xong việc tra cứu thì chợt thấy Matsuda đang lui cui bò trên mặt đất. Mấy sinh viên đi ngang qua ai cũng nhìn thầy ấy với vẻ hãi sợ. Vốn dĩ Motomura cũng muốn vờ tỏ vẻ không quen biết gì thầy ta, nhưng rồi lại nghĩ như thế thì vô lễ với giáo sư hướng dẫn của mình quá, nên cô đành thu hết can đảm để cất giọng gọi thầy.

“Thầy ơi, thầy làm rơi kính áp tròng ạ?”

Matsuda ngoái đầu lại nhìn Motomura.

“Chẳng phải tôi đang đeo mắt kính đây sao?”

Thầy ta đáp với vẻ mặt nghiêm túc cực.

“Xin lỗi thầy. Vậy là... thầy đang tính...?”

“Trò nhìn kỹ chỗ này đi.”

Matsuda giơ tay vẫy vẫy cô lại, mắt thì đảo về phía gốc cây rẻ quạt. Tuy ngại với mọi người xung quanh nhưng Motomura vẫn quỳ gối xuống bên cạnh thầy.

Trên mặt đất phủ đầy mấy chiếc lá rẻ quạt bình thường, khiến nơi này nom như được trải một tấm thảm vàng chóe. Rốt cục là mình nên nhìn chỗ nào đây, đúng lúc Motomura đang băn khoăn thì thầy Matsuda đã nhặt một chiếc lá từ trong tấm thảm ra.

Đó chính là chiếc lá rẻ quạt trumpet.

“Oa!”

Motomura kêu lên đầy sửng sốt.

“Chúng rơi nhiều như vậy mà chẳng ai để ý.”

Matsuda nở nụ cười, như thể thầy là một nhà ảo thuật vừa thành công với trò biểu diễn của mình. Đoạn, thầy thả chiếc lá có hình kèn trumpet vào tay Motomura. “Thực vật có nhiều điều khó hiểu thật ha.”

Thầy cũng là một người khó hiểu đâu thua gì thực vật, lúc bấy giờ Motomura đã trộm nghĩ như thế.

Matsuda vốn là người hướng nội, ngoại trừ những lúc ở ngoài tham gia hội nghị chuyên đề, đa phần thầy chỉ dành thời gian chui rúc bên trong tòa nhà B khu Tự nhiên. Song, với tư cách là một nhà nghiên cứu thì óc sáng tạo của thầy có thể nói là vô biên. Thầy có thể tiến hành những loại thí nghiệm mang tính cải cách, kiên trì tổng hợp những bài nghiên cứu lại với nhau, còn đưa ra được những lời khuyên chuẩn xác giúp các sinh viên cao học thoát khỏi cảnh bế tắc nữa. Thêm vào đó, một trong những tài năng đặc biệt của thầy chính là phát hiện hình dạng khác thường của những loại thực vật được trồng trong khuôn viên Đại học T hoặc bên vệ đường trên đường thầy đi làm.

Chính thầy Matsuda là người đã phát hiện, trước sân một nhà dân ở gần trường có cây hoa trà mọc lá mang hình dạng rất đặc biệt. Nghe bảo vì thầy ấy đã nhìn lom lom vào bên trong thông qua kẽ hở của hàng giậu trước nhà nên đã khiến cho cảnh sát tuần tra khu đó phải lui tới hỏi thăm một chút. Thế là thầy đành phải ra sức giải thích sự tình với chủ nhà và cảnh sát để đem cây hoa trà về nghiên cứu. Sau đó thì thầy kết luận, đây không những là giống cây cực kỳ quý hiếm từ thời Edo, mà còn là loài bị cho là đã tuyệt chủng từ Thế chiến II.

Chủ nhà được một phen kinh ngạc pha lẫn vui sướng nên đã ký thác luôn cây hoa cho thầy Matsuda. Thầy Matsuda có dịp phát huy tối đa biệt tài “ngón tay xanh” của mình, phối ra nhiều hạt giống hoa trà rồi trả vật về chủ cũ. Hiển nhiên là mấy hạt giống ấy đã được thầy ta trồng ở vườn thực vật của Đại học T như là tài liệu nghiên cứu. Vì đó là một giống cây quý hiếm nên cần phải được gieo trồng rộng rãi để truyền lại cho đời sau.

Rốt cục thì đôi mắt và bộ não của giáo sư Matsuda hoạt động như thế nào vậy nhỉ? Cặp mắt có phản xạ tinh tường và bộ não linh động ấy dường như chỉ tồn tại vì thực vật. Motomura cũng muốn có được đặc ân như thế, nhưng dĩ nhiên là cô không thể đuổi kịp trình độ của Matsuda rồi.

Cô vừa suy nghĩ miên man vừa ngồi xổm trên mặt đất, ngắm nhìn chiếc lá rẻ quạt mà mình vừa nhặt được.

“Cô Motomura ơi.”

Có tiếng ai đó đang gọi mình. Là Fujimaru ở Viên Phục Đình. Anh đang dắt bộ chiếc xe đạp mọi khi đi về hướng tòa nhà B.

“Chào anh.”

Motomura đứng dậy. “Anh đang đi giao hàng đến phòng nghiên cứu nào vậy?”

“À đâu, tôi vừa mới gửi món khoai lang nghiền đến phòng nghiên cứu Matsuda và phòng nghiên cứu của giáo sư Khoai ấy mà.”

Fujimaru dừng xe lại rồi lấy ra một gói giấy nhỏ từ cái thùng bạc lủng lẳng phía sau xe. “Đây là phần của Motomura.”

Motomura giữ chiếc lá rẻ quạt trumpet trong tay rồi nhận lấy gói giấy. Cô nói lời cảm ơn anh, sau đó nhẹ nhàng mở lớp giấy ra. Có năm viên khoai lang nghiền được gói bên trong, tất cả đều được bọc lại bằng màng bọc thực phẩm. Món tráng miệng nóng hôi hổi vàng rộm này trông ngon miệng quá.

“Cảm ơn anh rất nhiều.”

Motomura lại nói một lần. Fujimaru có vẻ xấu hổ, hai chân anh cứ đá qua đá lại liên tục.

“Lúc khoai lang bắt đầu ăn được tôi đã làm nhiều lắm. Ở Viên Phục Đình tôi để chúng làm món tráng miệng, ai cũng khen, sư phụ còn cảm ơn mọi người nữa. Do không biết có bao nhiêu người ở phòng nghiên cứu của giáo sư Khoai nên tôi nhét kín hộp nhựa luôn.”

“Giáo sư Morooka chắc là vui lắm phải không?”

“Ừ. Cũng bõ công.”

Hai người chợt im lặng một lúc. Fujimaru lại chân này đá chân kia.

“Thật ra thì... tôi nghe mọi người ở phòng nghiên cứu Matsuda bảo là cô Motomura đang đi dạo. Giáo sư Matsuda còn chỉ tôi ra khu thư viện để tìm cô nữa. Thế là nhân lúc tiện đường về lại Viên Phục Đình, tôi nghĩ hay cứ ghé qua thử xem.”

“Vậy ạ?”

“À không, tôi không phải cố tình theo dõi cô đâu, chẳng qua là vì mọi người ở phòng nghiên cứu không chịu nhận giúp phần khoai của cô thôi. Họ đều bảo tôi đưa trực tiếp cho cô sẽ tốt hơn, mấy người như chị Iwama thì đã ngấu nghiến phần của mình trước rồi.”

“Xin lỗi anh nhé, là do tôi không lựa thời điểm, làm phiền anh phải chiếu cố rồi.”

“Không sao không sao, tôi có phiền gì đâu. Tiện đường về thôi mà. Tiện đường thôi.”

Fujimaru không chỉ vừa lắc đầu nguầy nguậy vừa xua tay túi bụi, mà ngay cả chân anh còn như đang giẫm phải pháo, cứ đá qua đá lại như không biết chân nào nên đỡ thân người.

“Mà này...”

Fujimaru lại cất lời. “Cô ngồi xổm ở đây... để làm gì đó?”

“Để tìm cái này ạ.”

Motomura đưa anh xem lá rẻ quạt trumpet kia. Fujimaru bất chợt kêu lên oa ôi rồi mới dám rụt rè cầm lấy nó.

“Đây là gì vậy? Lá rẻ quạt à? Lần đầu tiên tôi mới thấy nó có hình thù này đó.”

Anh ngắm nghía chiếc lá hình tròn từ nhiều góc độ, mãi không thấy chán.

“Không hiểu sao chỉ có mỗi cây này mới mọc ra lá như vậy.”

“Ồ. Nom nó giống chiếc kèn trumpet của con yêu tinh nào đó ghê.”

Ngay sau khi nói ra câu đó, Fujimaru lập tức tỏ vẻ như mình đã lỡ lời. “A, cô cứ xem như tôi chưa nói gì đi. Nghe ấu trĩ hết sức.”

Motomura bỗng cảm thấy lồng ngực nóng lên. Nếu phải miễn cưỡng dùng lời để miêu tả thì hẳn là cô đang thấy “xúc động”.

“Không đâu.”

Motomura lắc đầu. “Không đâu, mỗi lúc nhìn thấy chiếc lá đó tôi cũng nghĩ như anh vậy.”

Đứng trước sự khó hiểu của thực vật, Motomura và Fujmaru đều có chung một tưởng tượng với nhau. Cả hai đều cùng nhau chia sẻ một thứ cảm giác lạ kỳ. Motomura thấy xúc động trước những lời mà Fujimaru đã nói. Dẫu chỉ trong phút chốc đi nữa thì cô vẫn thấy vui sướng tột cùng, cảm giác như hai người đã được kết nối với nhau qua một điều gì đó.

Như giây phút Motomura nhòm vào ống kính hiển vi, quan sát những tế bào có hình dạng kỳ quái và thấy ngạc nhiên; như khoảnh khắc thầy Matsuda phát hiện ra cây hoa trà từ phía bên kia hàng giậu; giờ đây, Motomura có thể cảm nhận được nỗi kích động của niềm vui đang chạy khắp thân thể cô như điện giật, như thể giữa cô và Fujimaru đang có chung một cảm thụ vậy.

Chính điều này đã khiến cô không thể nào ngừng nghiên cứu.

Chính điều này đã khiến cô không thể nào ngừng sống như một con người.

“Thế thì may quá.”

Fujimaru cười, đoạn, anh ngẩng lên nhìn cây rẻ quạt sừng sững bên cạnh. “Nhìn thế này chỉ thấy toàn mấy chiếc lá có hình dạng bình thường thôi nhỉ.”

“Mấy chiếc lá hình trumpet chắc là mọc trên cành cao hơn kia. Cho nên chỉ khi chúng chuyển màu vàng rụng xuống đất thì mình mới thấy được.”

Fujimaru gật đầu lia lịa, rồi anh quay sang Motomura.

“Cô thấy việc nghiên cứu bây giờ thế nào?”

“Tôi đang phải tách hạt cây Arabidopsis thaliana. Dự tính là sẽ tách chừng 1.200 hạt giống.”

“Một nghìn hai trăm hạt á!?”

“Làm xong còn phải dùng tăm dính từng hạt một để đem đi gieo.”

Fujimaru kêu lên một tiếng thán phục. Lúc anh định đi trước thì đã kịp phát hiện ra vẻ mặt buồn bã của Motomura.

“Cô nên ăn chút đồ ngọt đi.”

Anh gợi ý. “Tuy tôi không biết cô đang gặp phải khó khăn gì, nhưng tôi luôn sẵn lòng lắng nghe nếu cô muốn.”

Đồ ngọt ư? Nghe thế, Motomura có chút không hiểu, nhưng cô sực nhớ ra gói giấy trên tay mình. Mấy viên khoai lang nghiền nóng hôi hổi ban nãy cô đã nhìn thấy. Bỗng dưng Motomura thấy thèm ăn cực, cô rất tán thành ý kiến ăn vặt vào giờ nghỉ trưa.

Hai người cùng ngồi vào băng ghế bên đường, cách cây rẻ quạt trumpet một khoảng khá gần. Fujimaru dựng xe đạp ở chỗ không chắn lối đi theo đúng quy định.

“May mà ở đây không có mùi bạch quả.”

Fujimaru nói.

“Quanh đây chỉ toàn cây đực thôi. Khu vực cây rẻ quạt chỗ Xích Môn thì hình như hay có người dân gần đó đến nhặt bạch quả lắm.”

“Thì ra!”

Fujimaru kêu lên. “À không, bác gái tiệm giặt ủi mà tôi hay tới ấy, bác ta mấy hôm nay hay cầm theo túi nilon xếp sẵn, đi ra ngoài vào thời gian tôi thường ra quét dọn trước cửa tiệm. Tôi có hỏi bác ta chuẩn bị đi đâu thì bác ấy chỉ bảo rằng đi đây chút thôi. Bác ta có nuôi chó đâu mà lại cầm theo túi nilon, tôi cứ thấy quai quái thế nào. Rõ là bác muốn độc chiếm hết mớ bạch quả ấy cho riêng mình đây mà.”

Anh Fujimaru dường như cũng khá thân thiết với hàng xóm láng giềng nhỉ, Motomura thầm nghĩ. Cô có chút ghen tị. Motomura luôn ưu tiên việc nghiên cứu nên cứ lần lữa mãi mấy cuộc hẹn với hội bạn đã đi làm, ban đêm thì cũng chỉ về nhà để ngủ, hầu như không bao giờ chuyện trò gì với mấy người hàng xóm.

Motomura nâng gói giấy đang đặt trên đùi lên rồi chìa ra cho Fujimaru.

“Tôi không ăn đâu. Lúc nếm thử đã ăn nhiều lắm rồi.”

Nghe vậy, Motomura không còn ngại ngùng gì nữa mà lấy một viên khoai lang nghiền ra khỏi lớp màng bọc thực phẩm.

Món khoai lang nghiền đặc chế của Fujimaru ngon tuyệt cú mèo. Nó vừa mềm mại vừa giòn tan trong miệng, với vị ngọt lan tỏa trên đầu lưỡi. Chắc là nhờ tỉ lệ phối liệu hoàn hảo giữa bơ lạt và kem tươi nên món ăn này mới mang lại cho cô đầy đủ cảm giác xốp mềm đến thế.

Thật là một hương vị dịu dàng, Motomura thầm nghĩ. Nhưng để có thể trưng ra vẻ mặt thán phục thành thục như trong mấy chương trình ẩm thực trên tivi thì với tính cách của cô là quá khó. Thấy Motomura chỉ lặng lẽ ngồi nhai một cách chăm chú, Fujimaru liền bắt ý ngay.

“Hay để tôi đi mua đồ uống nhé?”

“À thôi, không cần đâu ạ. Món này ăn ngon lắm.”

Motomura nhón lấy viên thứ hai. Cứ thế này thì sẽ ăn một mạch hết luôn mất, thế là cô đành phải gói mấy viên khoai còn lại trên tay mình vào bên trong gói giấy. Fujimaru thì mải ngắm nghía lá rẻ quạt trumpet mà anh đang cầm, dáng vẻ như chìm vào suy tư.

“Cô thu thập 1.200 hạt giống lại để nghiên cứu gì thế?”

“Tôi sẽ giải thích vắn tắt cho anh rõ. Thật ra tôi đang muốn tìm hiểu cơ chế khiến phiến lá dần trở nên to ra. Nếu mọi thứ thuận buồm xuôi gió thì không chừng tôi có thể thu hoạch lá cây Arabidopsis thaliana khổng lồ đấy.”

“Ồ. Vậy có nghĩa là một lúc nào đó, ta sẽ tạo ra một chiếc lá rẻ quạt trumpet to như cây kèn trumpet dành cho các nhạc công luôn hả?”

“Thế nào nhỉ? Nếu tất cả mọi lá cây đều trở nên khổng lồ như thế thì mùa lá rụng hẳn sẽ rất nguy hiểm, đúng không?”

“Ừ nhỉ. Nếu mấy chiếc lá to như bảng hiệu mà rơi lộp độp xuống đường thì dù chúng có nhẹ cách mấy đi nữa, cũng khiến cho người ta khó chịu ha.”

Cả hai cùng bật cười.

Ăn xong hai viên khoai lang nghiền, Motomura chợt cất giọng gọi, “Anh Fujimaru này.”

“Không hiểu sao... khi lấy một số lượng lớn hạt giống như vậy, tinh thần tôi lại trở nên kỳ lạ lắm.”

“Kỳ lạ... là sao?”

“Kiểu như, chỉ muốn hét lên a a thật to ấy. Cứ nghĩ đến chuyện mình đang lợi dụng thật nhiều hạt giống Arabidopsis thaliana cho việc nghiên cứu, không hiểu sao tôi cứ thấy tội lỗi...”

“Không phải cô đang nghĩ quá nhiều sao?”

Fujimaru xoay tròn lá rẻ quạt trumpet mà mình đang cầm trên tay, như thể anh muốn dùng nó để bện dây vậy.

“Bản thân chúng ta luôn phải sống mà không biết rõ lý do mình được sinh ra, nhưng ta vẫn ăn uống, ngủ nghỉ, yêu đương. Cây Arabidopsis thaliana cũng thế, kể từ lúc chào đời thì nó cũng chỉ biết sống sót và sinh trưởng sum suê thôi. Tôi nghĩ rằng, nếu cô có thể gieo trồng và nghiên cứu được những hạt giống mà mình đã bóc tách thì nhất định là chuyện rất tốt.”

“Thế sao ạ?”

“Có lẽ. Dù gì thì Arabidopsis thaliana cũng đâu quan tâm đến mục đích của cô Motomura hay mấy chuyện khác. Tôi cũng thường nghĩ giống cô mỗi khi nhìn vào con cá hay bó rau trong nhà bếp của tiệm. Tôi nghĩ rằng, bọn chúng đã rất nỗ lực sống sót trong thế giới của riêng chúng rồi, từ giờ tôi sẽ cố gắng để biến chúng thành những món ăn thật ngon, khiến tất cả thực khách đều vui vẻ.”

“Vậy ạ.”

Motomura đưa mắt nhìn xuống gói giấy trên đùi mình. Cô vốn đang bế tắc với chuyện lấy giống, nhưng giờ đây tinh thần cô đã được giải tỏa và trở nên thoải mái hơn đôi chút rồi, giống như mấy viên khoai lang nghiền này vậy.

“Nhưng dù gì thì cây Arabidopsis thaliana cũng tuyệt vời lắm.”

Fujimaru gãi gãi sau đầu rồi khéo léo chuyển chủ đề. Anh ra sức huyên thuyên với hi vọng rằng Motomura sẽ cảm thấy khá hơn, nhưng thực ra anh vẫn còn xấu hổ lắm. Motomura thì chẳng hề hay biết tâm tình của chàng trai. Cô chỉ nghiêm túc hỏi lại anh rằng, “Tuyệt vời ra sao?”

“À không, lấy những 1.200 hạt giống bé xíu như vậy, nếu cứ để mặc chúng thì biết đâu thực vật trên khắp Trái đất đều trở thành cây Arabidopsis thaliana?”

“Chỉ có khoảng ba mươi hạt được lấy ra từ một quả thôi.”

“Thì nói thế, nhưng nếu lấy tiêu chuẩn loài người thì nhà này đông con khủng khiếp. Một sức sinh đẻ đáng nể. Quả nhiên, kể cả trong thế giới thực vật thì được ưa thích cũng là một lợi thế nhỉ.”

Câu cuối cùng của anh nghe như có lẫn chút than thở, nhưng Motomura không nghe kỹ. Cô chợt kêu lên, cắt ngang lời của Fujimaru.

“Chính là nó!”

“Hơ, nó là gì?”

Fujimaru giật mình.

“Anh Fujimaru này, trước kia tôi từng bảo anh là vì tò mò với hình dạng của phiến lá và cách chúng phát triển nên tôi mới nghiên cứu về chúng, phải không?”

“Vâng.”

“Nhưng tôi chỉ mới nghĩ thông suốt từ lúc vào đại học thôi, khoảnh khắc đầu tiên tôi nhận ra mình tò mò về thực vật thực chất là hồi tôi học tiểu học kia.”

“Hả? Thế ra từ thuở bé cô đã yêu thích thực vật rồi à?”

“Thích thì thích, nhưng, ừm... tiểu học có lớp giáo dục giới tính đúng không?”

Motomura nhỏ giọng nói từ “giáo dục giới tính” nên Fujimaru phải nghiêng người mới nghe rõ lời cô nói. Ngay sau đó, anh đã lập tức ngồi thẳng lưng lên.

“Đúng là có ha.”

“Lúc đó, giáo viên sẽ dùng hình vẽ cắt lớp của bông hoa nhỉ? Bào tử di chuyển từ nhị đực đến nhụy hoa để hình thành nên sự thụ phấn.”

“Hình như là vậy. Tôi cũng không nhớ rõ nữa.”

“Trường tiểu học của tôi thì dạy như thế đấy. Giáo viên còn giải thích cho bọn tôi hiểu rằng, con người cũng giống hoa, trứng của con gái kết hợp với tinh trùng của con trai để tạo thành em bé. Nhưng lúc đó tôi lại chẳng hiểu gì cả.”

Motomura chú ý nhỏ giọng khi nói từ “tinh trùng”. Lần này, Fujimaru vẫn giữ nguyên tư thế ngồi nghiêm nghị như cây trúc cây tùng. Rốt cục thì cô ấy đang muốn nói gì vậy, toàn thân anh toát mồ hôi hột bất chấp đang giữa mùa đông. Nhưng dĩ nhiên là Motomura vẫn tiếp tục nói mà không hề để ý đến tình trạng đó của anh.

“Bởi vì con người làm gì có nhị đực và nhụy cái, phải không?”

“À thì, nó vẫn đúng về mặt ngữ nghĩa...”

“Nhưng chúng ta làm gì có hình dạng đó? Thế là tôi đã luôn thắc mắc làm cách nào để trứng và tinh trùng kết hợp lại với nhau. Mãi đến một năm sau, khi phát hiện ra chân tướng thì tôi mới reo lên vỡ lẽ.”

“Vậy... vậy ạ?”

“Không lẽ anh Fujimaru chưa từng có thắc mắc nào giống vậy sao?”

Motomura nhòm vào Fujimaru đang ngồi cạnh mình với vẻ chờ mong.

“Không, hoàn toàn không.”

Fujimaru đỏ mặt mà thẳng thừng đáp. Nghe vậy, cô có chút thất vọng. Vì muốn lại được trải nghiệm cảm giác tâm ý tương thông như ban nãy nên Motomura mới hiếm hoi mở lòng bằng cách kể ra câu chuyện này, song, cô đã thất bại.

Khi không đổi chủ đề làm gì cơ chứ, Motomura bỗng cảm thấy hoảng hốt nên nhanh trí chuyển câu chuyện sang hướng khác.

“Nói chung là từ dịp đó mà tôi mới trở nên tò mò với thực vật đến vậy. Bởi vì chúng không giống với loài người, cách sinh sôi nảy nở, cách chúng phát triển và sống sót đều hoàn toàn khác.”

“Ừm...”

Fujimaru khẽ ngâm. “Xét ra thì tôi theo phái tò mò với cách loài người sinh sôi nảy nở hơn. Tôi nghĩ rằng chắc hơn nửa dân số cũng giống như tôi.”

“Vậy sao ạ...”

Quả nhiên chỉ có mình mình là kỳ quặc thôi, Motomura lại trở nên rầu rĩ.

“Cứ mỗi lần phối giống cây Arabidopsis thaliana là tôi lại không khỏi ước rằng giá như loài người cũng giống với thực vật thì tốt biết mấy. Chỉ cần đưa bào tử đến nhụy hoa là có thể kết ra hoa trái.”

“Không liên quan gì đến chuyện tình cảm đó chứ?”

Bị hỏi, Motomura giật nảy người. Tuy đang thầm tự trách bản thân vì hỏi một câu vô duyên, nhưng ánh mắt Fujimaru trao cho Motomura lại dịu dàng lạ thường.

“Không biết thực vật... có cảm thấy vui sướng không nhỉ?”

Fujimaru nói. “Ví dụ như lúc phấn hoa bay đến nhụy cái chẳng hạn.”

“Chúng không có hệ thần kinh nên sẽ không biết được đâu là cảm giác vui sướng, đâu là cảm giác khó chịu. Thiết nghĩ vì ngay từ đầu bản thân chúng đã không có những khái niệm cảm xúc đó rồi.”

“Hừm.”

Fujimaru đứng bật dậy khỏi băng ghế, kêu rằng hôm nay trời lạnh thật, đoạn bắt đầu dắt xe đạp ra. Motomura cũng bước đi bên cạnh anh.

Hai người từ từ thả bộ ra đến Xích Môn.

“Cho tôi giữ chiếc lá này được không?”

Fujimaru khẽ khàng huơ huơ chiếc lá đang kẹp giữa hai ngón tay.

“Được chứ ạ, anh cứ giữ nó đi.”

“Cô Motomura này, tôi luôn nghĩ rằng mình thật may mắn vì được sinh ra làm người. Bởi vì làm người rất là vui sướng.”

Vì lần đầu tiên được nhìn thấy nụ cười tươi rói của Fujimaru nên lần này đến phiên gương mặt của Motomura đỏ lựng không thua kém gì màu của Xích Môn.

“Nhưng mà tôi cũng muốn biết bí mật ẩn đằng sau phiến lá lắm, nên tôi sẽ ủng hộ cô hết mình.”

Fujimaru trèo lên xe đạp rồi dùng một chân đạp lấy bàn đạp. “Mọi người nhớ lại đến Viên Phục Đình dùng bữa nhé!”

Motomura đứng dõi theo bóng lưng của Fujimaru chẳng mấy chốc đã đi xa. Sau đó, cô đi bộ về tòa nhà B khu Tự nhiên với gói giấy khoai lang nghiền vẫn cầm trong tay.

Con người không thể biến thành thực vật. Nhưng chính vì được sinh ra làm người nên mình mới có thể biết đến thực vật, hết lòng vì nghiên cứu, và thưởng thức hương vị của món khoai lang nghiền.

Motomura có thể cảm nhận làn gió đông khoai khoái lướt qua đôi gò má vẫn còn ửng hồng của mình.

3.

Vì bị hối thúc bởi những bông hoa Arabidopsis thailiana sắp nở đến nơi nên bản thân Motomura đã biến thành một cỗ máy không ngừng phối và gây giống cây. Tuy vậy, sau khi kết thúc quá trình phối 1.200 hạt giống trong gần một tháng, cô buộc phải tạm dừng công việc của mình một thời gian.

Bởi vì vào tháng Mười hai, phòng nghiên cứu sẽ diễn ra rất nhiều sự kiện.

Đầu tiên là chương trình “Thực tập sinh viên” luôn được tổ chức hằng năm. Sinh viên từ các ngành của khoa Tự nhiên thuộc Đại học T bắt buộc phải làm nghiên cứu tốt nghiệp khi học đến năm tư. Điều này cũng giống với sinh viên khoa Xã hội phải viết luận văn tốt nghiệp vậy. Nhưng làm gì có người nào vừa được bảo làm thí nghiệm là có thể làm ngay, vậy nên từ năm ba, họ sẽ tham gia chương trình “Thực tập sinh viên”. Sinh viên năm ba sẽ được đến các phòng nghiên cứu để học tập thực địa cách làm thí nghiệm hoặc phương pháp viết báo cáo tổng hợp kết quả.

Về phía các phòng nghiên cứu nhận nhiệm vụ chào đón sinh viên năm ba thì chương trình “Thực tập sinh viên” cũng là một chuyện hệ trọng. Đây là cơ hội thu hút sinh viên rất tốt, để khi lên năm cuối, họ sẽ muốn đến phòng nghiên cứu này làm nghiên cứu tốt nghiệp. Vả lại, nó cũng kèm theo cơ hội bắt được những hạt giống có ý định học lên cao học, cũng tức là bắt được những nhà nghiên cứu ưu tú trong tương lai. Quả thật là một cơ hội ngàn năm có một.

Trước mắt thì phòng nghiên cứu Matsuda thuộc diện “khan hiếm tinh binh” nên thâm tâm mọi người ai cũng mong sao sẽ có thêm sinh viên hay học viên cao học. Sĩ số của phòng nghiên cứu tăng lên thì đồng nghĩa sẽ có thêm nhiều sở trường khác nhau, từ đó cùng nhau hợp tác và đưa phòng nghiên cứu tiến xa hơn. Chẳng hạn như Motomura vì giỏi làm những công việc đòi hỏi tính tỉ mỉ nên sẽ nhận lấy việc phối giống, còn Kato có sở trường là phương pháp biến tế bào thành trong suốt sẽ phụ trách hiệp trợ cho cô, tựa tựa như thế. Nếu chỉ có mỗi một người đảm trách toàn bộ quá trình thí nghiệm thì quá ư là vất vả, nên đây đúng là thời điểm cần thêm vài người mới vào phòng.

Trên hết là đông người mới vui. Kato vì nhỏ tuổi nhất trong phòng nên cậu lúc nào cũng ca cẩm muốn trở thành tiền bối của người ta lắm.

“Hơn nữa, năm nay ở đại hội softball[19], đội Matsuda-Morooka chúng ta chẳng phải đã thua thảm còn gì?”

Chuyên khoa Sinh vật học của cao học T vì muốn thắt chặt tình đoàn kết mà mùa thu năm nào cũng tổ chức đại hội “Thi đấu đối kháng môn Softball giữa các phòng nghiên cứu”. Chỉ có điều, phòng nghiên cứu Matsuda hiện tại, tính cả giáo sư Matsuda Kenzaburo thì cũng mới có vỏn vẹn năm mạng. Đáng nói hơn là trong số năm người thì đã hết hai người bị loại ra khỏi lực lượng rồi: thầy Matsuda theo phái hướng nội và Motomura bất lực trước mọi thể loại vận động mạnh.

Xét cả về mặt lực lượng lẫn thực lực thì đều không thể xem phòng nghiên cứu Matsuda là một đội được. Thế là mọi người đã cầu viện phòng nghiên cứu hàng xóm Morooka lập chung một đội với mình.

“Sự dẻo dai của thầy Morooka đúng là đáng kinh ngạc, nhìn bao lần vẫn thấy thế.”

Nghiên cứu sinh sau tiến sĩ Iwama cất tiếng.

“Thật luôn, vừa ném bóng xong thì thầy ấy đã đứng luôn ở gôn rồi.”

Nhớ lại tư thế oai vệ của thầy Morooka, Motomura lại một lần nữa lên tiếng thán phục. Tiện thể nói luôn, “gôn” ở đây có nghĩa là chốt gôn một, nhưng Motomura thì lại chẳng biết tí gì về điều này vì cô không những thiếu rèn luyện thể thao mà ngay cả kiến thức về nó cũng không có.

Mọi người vừa uống cà phê vừa trò chuyện về ký ức thảm bại ở đại hội softball mùa thu. Các thành viên của phòng nghiên cứu Matsuda đang ngồi xung quanh chiếc bàn lớn để tận hưởng giờ nghỉ trưa của mình.

“Phải để thầy Morooka gần về hưu đến nơi cố gắng thay cho cả phần mình, mọi người không thấy xấu hổ hả?”

Kato tỏ vẻ phẫn nộ. “Ngày hôm sau, thầy ấy còn than đau đầu gối nữa đó. Với lại, chị Iwama với anh Kawai toàn đứng trơ ra như phỗng ở khu vực sân ngoài mỗi khi thấy đối thủ đánh trúng bóng thôi. Chị Motomura cũng chỉ ngồi cho ấm ghế dự bị. Giáo sư Matsuda tuy cũng hiện diện nhưng sao giữa chừng thầy lại bắt đầu đi quan sát đám cỏ ở góc sân vậy hả?”

“Xin lỗi nhé, chị đã cố hết sức cổ vũ mọi người rồi mà...”

“Không nên dùng mấy từ như ‘cỏ’ nữa, quá chung chung đi. Đến giờ tôi mới được thấy một gốc mã đề sinh trưởng khỏe mạnh như vậy đấy.”

Motomura và Matsuda đều lên tiếng phản bác.

“Nói thì mạnh miệng lắm, nhưng chẳng phải cậu Kato cũng chỉ ru rú trong đường hầm thôi sao?”

Iwama đánh đòn phản công thật chuẩn xác.

“Chỉ có đúng một lần thôi. Hơn nữa, trong số ba gậy em còn đánh trúng hai cơ mà.”

Kato hừ mũi với vẻ đắc ý, nhưng Motomura chỉ nghe loáng thoáng được cậu nói cái gì mà “bây gạ còn đúng trai hanh”, thế nên cô chẳng tài nào hiểu nổi Kato đang nói về cái gì nữa.

“Nói chung là em muốn thoát khỏi tình trạng phải van xin mọi người bên phòng nghiên cứu Morooka lắm rồi. Tại đại hội softball năm sau, phòng nghiên cứu Matsuda chúng ta nhất định phải toàn thắng!”

“Để làm được điều đó...”

Kawai lần đầu tiên mở lời. “...thì buổi thực tập dành cho sinh viên ngày mai rất là quan trọng. Mọi người nhớ phải hướng dẫn các sinh viên năm ba làm thí nghiệm với gương mặt tươi cười và thái độ niềm nở nhé.”

“Đã rõ!”

Vừa đáp, cả nhóm Motomura vừa dòm dòm thầy Matsuda – nguyên nhân khiến cho đến tận bây giờ tỷ lệ thu nhận sinh viên của phòng nghiên cứu Matsuda luôn tệ hại, còn số lượng học viên cao học thì quá ít, bất chấp việc cả phòng đều cố gắng thực hiện các thí nghiệm và thành tích cũng ngày một tăng lên. Mọi người ai cũng len lén suy đoán rằng, có khi là tại giáo sư Matsuda cũng nên.

À không, đúng là thầy Matsuda vô cùng ưu tú dù với tư cách là một nhà nghiên cứu hay một giáo viên, tính tình của thầy cũng chẳng có vấn đề gì. Tất cả thành viên của phòng nghiên cứu Matsuda đều nhờ vào thầy mới có thể tự mỗi người phát triển hướng nghiên cứu của bản thân, quan hệ giao tế với nhau cũng trở nên thân thiết hơn nhiều, tạo thành một bầu không khí vô cùng thoải mái.

Nhưng nguồn cơn khiến các bạn sinh viên tránh né phòng nghiên cứu Matsuda như né tà, thẳng thừng mà nói, có khi đều là tại khí chất u ám bao quanh thầy Matsuda.

Lần đầu tiên Motomura gặp thầy Matsuda, cô đã thầm nghĩ sao thầy ta trông giống thần chết thế. Fujimaru ở Viên Phục Đình thì lại dùng từ “sặc mùi sát thủ” để hình dung thầy ta. Giáo sư đại học gì mà toàn bị người ta tưởng nhầm thành thần chết với cả sát thủ. Nhưng rõ là thầy Matsuda vì ít tiếp xúc với ánh nắng nên da dẻ tái xanh, hàng mày thì luôn khắc sâu những nếp nhăn. Ngoài ra, không phải thầy ấy đang săn lùng mục tiêu kế tiếp của mình đâu, chẳng qua do mắt thầy kém thôi. Các bạn sinh viên, mỗi lần cháy bùng lên nguyện vọng chọn phòng nghiên cứu sau khi tốt nghiệp, chỉ cần nhìn thấy thầy Matsuda thì đều phải than thầm, “Người gì mà trông xui quá...” và chỉ dám đứng xa xa vọng lại.

“Nhất định phải để lại ấn tượng tốt đẹp ở kỳ thực tập sinh viên lần này mới được.”

Kawai tiếp. “Được vậy thì số lượng sinh viên năm cuối chọn làm đề tài nghiên cứu tốt nghiệp tại phòng nghiên cứu Matsuda sẽ tăng lên, những người chọn học lên cao học cũng sẽ muốn vào phòng ta nữa. Thế thì ngày mà phòng nghiên cứu Matsuda chúng ta có thể tự mình đăng ký thành một đội ở đại hội softball là không xa!”

Cả nhóm Motomura ai cũng nhất trí gật đầu, rồi lại một lần nữa dòm dòm thầy Matsuda. Thầy ta thì vẫn luôn ngồi nhấm nháp cà phê với vẻ rất ư là bình thản.

Sau vài phen liếc qua liếc lại với nhau để nhường lời cho người thích hợp, Iwama cuối cùng cũng biết tự giác mà cất giọng kêu, “Giáo sư này.”

“Bọn em đã thắc mắc từ lâu rồi, sao thầy ngày nào cũng chỉ mặc mỗi bộ âu phục màu đen vậy ạ?”

Matsuda đặt tách cà phê lên bàn.

“Vì đây là đồ tang.”

Thầy nói.

“Hả?”

“Bộ âu phục đen mà giáo sư luôn mặc từ hồi mình đến phòng nghiên cứu Matsuda hóa ra là...”

“Rốt cục thì có nội tình gì mới khiến cho thầy ấy để tang lâu như vậy?”

“Hay là cả họ nhà thầy ấy đã qua đời hết cả rồi...”

Mấy người Motomura kích động thì thào với nhau.

“Giỡn đấy.”

Matsuda lại tiếp.

“Sao thầy lại đùa vô duyên như vậy chứ?”

Iwama vì đã quen rồi nên đành quay sang trấn an Kawai. Mọi người ai cũng nóng lòng chờ đợi câu nói tiếp theo của thầy.

“Bởi vì chọn đồ để mặc rất phiền. Nếu quyết định sẵn từ trước là sẽ luôn mặc âu phục đen thì tôi có thể tiết kiệm cả thời gian sửa soạn lẫn thời gian rối rắm lúc chọn mua đồ. Nhờ vậy mới rảnh tay để chuẩn bị cho việc nghiên cứu lẫn giảng dạy.”

“Thầy là Steve Jobs hay sao...!”

Cả hội lại đồng loạt cảm thấy kích động. Chỉ vì nghiên cứu thực vật mà thầy lại lựa chọn bỏ đi thú vui “mặc” trong ba cái thú “ăn ở mặc” của đời người á?

“Vậy tức là, tủ đồ của thầy chỉ toàn áo khoác đen và sơ mi trắng treo hàng dài?”

Kato hỏi với giọng rụt rè.

“Tuy rằng quần áo của tôi không nhiều đến độ ‘treo hàng dài’, nhưng đúng là cũng tựa tựa thế. Âu phục đen mùa hè và mùa đông mỗi mùa vài bộ, cà vạt đi dự các loại lễ lạc thì có hai cái, một đen một trắng, sơ mi trắng thì để khỏi phải cập rập chuyện giặt ủi thì tôi mua mười cái.”

“Tủ đồ ngựa vằn hay gì vậy trời?”

Kato làu bàu trong miệng, chỉ để nghe Iwama mắng cậu im mồm.

Đối với Motomura thì chuyện này thật khó tin. Motomura tuy cũng không có hứng thú gì với thời trang cho lắm, nhưng cô rất thích mua sắm và thử quần áo. Cô thường sẽ chọn chiếc áo thun có họa tiết phù hợp với mùa màng hoặc nội dung thí nghiệm hôm đó, có thể nói đó là một trong những thú vui của cô trong những tháng ngày vô vị làm nghiên cứu.

Vì quá phiền phức nên chỉ vận mỗi đồ đen và trắng, đó quả là tác phong của thầy Matsuda, người luôn cống hiến hết mình cho nghiên cứu. Thay vì ca ngợi thầy là vĩ đại thì mọi người được một phen xác nhận rằng giáo sư mình đúng là kẻ lập dị.

“Hay thầy thử đi mua trang phục có màu khác đi?”

Iwama nói với giọng bỏ cuộc hơn nửa. “Bọn em muốn thầy mặc nó vì buổi thực tập sinh viên ngày mai thôi.”

“Để tôi tìm thử xem. Nhưng tại sao phải thế chứ?”

Mọi người ai cũng ấp úng. Sao có thể nhìn vào khuôn mặt ngây thơ khó hiểu của thầy Matsuda mà thẳng thừng nói rằng, bộ âu phục đen của thầy toàn mang đến điềm gở vì nó khiến thầy nom y hệt thần chết.

“Tóm lại là mọi người nhớ lấy, phải tươi cười và niềm nở vào.”

Kawai nhấn mạnh thêm lần nữa, nghe hệt như mấy câu châm ngôn dành cho các nhân viên làm việc ở siêu thị vậy. Vì mọi người biết thừa rằng sẽ chẳng trông cậy được gì vào Matsuda nên cả nhóm Motomura đều nhất trí đồng lòng gật đầu với nhau.

Thấy cả bọn đều mang vẻ mặt “quyết tâm”, Matsuda chỉ đành cầm tách lên rồi uống nốt chỗ cà phê giờ đã nguội ngắt, bộ dạng vẫn rất mực thản nhiên.

Cứ như vậy, vào hôm đầu tiên đón chào sinh viên đến thực tập, tất cả thành viên của phòng nghiên cứu Matsuda đều thảng thốt nghĩ thầm, “Thế là... xong đời...”

Khi Matsuda xuất hiện ở phòng thí nghiệm, thầy đang mặc trên người một cái áo sơ mi đi biển màu đỏ cam với họa tiết hoa dâm bụt màu hồng phản quang, phối với quần tây đen sì. Đúng là bộ dạng thần chết đã phai bớt, nhưng với cái biểu cảm u ám trên mặt thầy thì dáng vẻ này có khác gì tay sát thủ hai chục năm mới đi nghỉ mát một lần hay là gã đại ca giang hồ đang bị cái răng đau dằn vặt đâu chứ?

“Thầy ta mua cái này ở đâu vậy?”

“Ba năm trước thầy ấy có đến tham dự một buổi hội thảo ở Okinawa, chắc là mua vào lúc đó rồi.”

Kato và Iwama nhỏ giọng xầm xì với nhau. Kawai né khỏi tầm nhìn của Matsuda rồi làm thinh chuồn đi sắp xếp lại dụng cụ thí nghiệm. Motomura vừa giúp anh một tay vừa nghĩ thầm, cái áo aloha đó đẹp phết, mình cũng muốn có một cái ghê.

Dĩ nhiên là tất cả mọi người trong phòng nghiên cứu, ngoại trừ Matsuda ra, đều không quên nở nụ cười. Thế nhưng hội sinh viên năm ba ai cũng tỏ vẻ rúm ró, chắc là bộ dạng của mọi người ở phòng nghiên cứu vẫn còn lưu lại cho người ta ấn tượng kỳ quái. Một ông giáo sư mặt nhăn mày nhó khoác nguyên cây diêm dúa trên người và các nghiên cứu viên có nụ cười như dán chặt trên môi đang chuẩn bị kẹp tăm và lưỡi lam để đưa cho sinh viên, nhìn vào cảnh đó không sợ mới là lạ.

Tuy nhiên, một khi buổi thực tập bắt đầu thì gương mặt của toàn bộ sinh viên đều trở nên nghiêm túc hẳn. Ai nấy đều nghiêm chỉnh mặc áo blouse vào, vừa làm thí nghiệm vừa hỏi lại thứ tự các bước với vẻ căng thẳng, nhìn sao mà non nớt. Bọn Motomura vì ngày nào cũng làm thí nghiệm nên chỉ khi sử dụng các loại hóa chất nguy hiểm thì mới mặc áo blouse thôi.

Khoa Sinh vật học của ban Khoa học Tự nhiên thuộc trường Đại học T có sĩ số sinh viên năm nhất khá ít, chỉ mỗi hai mươi người. Vì khoa Sinh vật học còn phân nhánh ra thành hai ngành là Nhân loại học và Động thực vật học nên có thể nói rằng đây là chương trình đào tạo có số lượng sinh viên ít nhất.

Sinh viên Đại học T có môi trường học tập thật tốt, Motomura lúc nào cũng nghĩ thế. Bởi lẽ giảng viên khoa Sinh vật học có tới hơn năm mươi người lận. Trường đại học dân lập trước kia của Motomura tuy rằng cũng có đội ngũ giảng viên ưu tú và trang thiết bị hiện đại tối tân nhất, nhưng cô vẫn ước rằng giá mà hoàn cảnh học tập ở đó cũng có ít sinh viên như ở Đại học T thì hay biết mấy.

Nhằm mục đích đào tạo ra những nhà nghiên cứu tương lai, trường Đại học T đã trải rộng đường cho sinh viên của mình, nhưng cũng vì thế mà nhà trường đòi hỏi rất cao ở bọn họ. Hiển nhiên là một khi thi đậu vào một trường đại học công lập hoạt động bằng tiền thuế của nhân dân, sinh viên sẽ luôn được khuyến khích phải học hành thật giỏi. Nếu dám bùng tiết hay trốn giờ thực hành thì sẽ lãnh đủ điểm liệt vĩnh viễn vào thành tích nên sinh viên ai cũng ra sức học tập cả.

Năm nay, những bạn sinh viên lựa chọn thực tập ở phân ngành Thực vật học tổng cộng có tám người. Nam nữ đồng đều. Mỗi người đều đang quay mặt vào bàn thí nghiệm mà loay hoay. Matsuda và Kawai đang hướng dẫn họ phương pháp thí nghiệm, Iwama, Motomura và Kato thì phụ trách hỗ trợ sinh viên với tư cách trợ giảng.

Chương trình thực tập ở phòng nghiên cứu Matsuda diễn ra trong vòng bốn ngày, chiếm trọn các buổi chiều. Trong khoảng thời gian này, cả nhóm Motomura đành phải tạm hoãn các nghiên cứu của mình để theo sát các bạn sinh viên. Dù vậy nhưng Motomura vẫn rất vui.

Ban đầu thì các sinh viên vẫn còn lúng túng khi thao tác dao lam và ống pipet, nhưng dần dà thì mọi người đều khá lên và phô ra tay nghề của một bác sĩ ngoại khoa điêu luyện. Có một sinh viên tuy bề ngoài trông vụng về hết đường cứu chữa, nhưng thực chất thì khả năng quan sát qua kính hiển vi của bạn ấy lại vô cùng xuất sắc, có thể nhìn ra điểm biến dị của tế bào một cách chuẩn xác và nhanh hơn bất kỳ ai. Ngoài ra cũng có một bạn rất giỏi trong việc phân tích và đọc hiểu dữ liệu ghi được từ thí nghiệm.

Sau khi thấm thía rằng mỗi người cần có cho bản thân một sở trường hay thứ muốn tìm hiểu, Motomura thấy như chính mình cũng được động viên lây. Trên hết là cô luôn muốn mỉm cười và cổ vũ các bạn sinh viên khi trông thấy bộ dạng hào hứng tiến hành thí nghiệm của từng người. Motomura quan tâm đến từng bạn sinh viên đứng đây đó trong phòng thí nghiệm, khi thì cô bâng quơ gợi ý rằng nên đổi hóa chất xem sao, khi thì lại chỉ mọi người cách sử dụng máy phân tích ly tâm. Kawai, Iwama và cả Kato cũng đang xông xáo giúp đỡ.

Nhờ đó mà nhóm sinh viên đã mở lòng với cả phòng hơn. Các bạn ấy chủ động đặt câu hỏi, nói chuyện phiếm với mọi người vào giờ giải lao. Bầu không khí dần dần trở nên vui vẻ. Chỉ có điều, các bạn ấy vẫn né thầy Matsuda như né tà. Thể theo lời van xin khẩn khoản của Iwama và Kato, thầy ta đã thôi mặc áo đi biển vào ngày thứ hai của chương trình thực tập và trở về với bộ âu phục đen mọi khi của mình. Mà biết đâu như thế lại tạo được ấn tượng mạnh về một vị giáo sư có thân thế bí ẩn cũng nên.

Matsuda hoàn toàn không nhận ra rằng chính thầy là người đang khiến cả nhóm sinh viên run rẩy. Thầy trông tách biệt hẳn với mọi người nhưng vẫn đưa ra hướng dẫn và những lời khuyên chính xác, canh chừng bên cạnh sinh viên để các bạn ấy không bị thương bởi hóa chất hay dao lam khi đang tiến hành công đoạn nào đó đòi hỏi sự tập trung cao độ.

Motomura trộm thở dài. Giáo sư Matsuda là người giống món khô mực ấy, chỉ khi nhai kỹ mới có thể nếm được vị của nó. Nếu các bạn sinh viên có nhiều thời gian hơn để tiếp xúc với giáo sư chứ không phải chỉ vỏn vẹn bốn ngày, nhất định mọi người sẽ hiểu được sức hấp dẫn của thầy ta.

Thí nghiệm mà Matsuda chuẩn bị cho nhóm sinh viên có nội dung Sử dụng lá cây Arabidopsis thaliana đã qua biến đổi hình thái và tính chất, hãy nghiên cứu về công dụng của chuỗi gen di truyền mang nhiệm vụ kiểm soát kích thước tế bào và sự phân chia tế bào, sau đó tìm ra chức năng của từng loại gen. Với thí nghiệm này thì sinh viên vừa có thể biến phiến lá thành dạng trong suốt bằng hóa chất, vừa có thể quan sát tế bào qua kính hiển vi, lại học được cách sử dụng các loại máy móc phân tích ADN nữa. Thêm vào đó, các bạn còn có một trải nghiệm thú vị khi phải vận dụng óc suy đoán dựa trên kỹ thuật của thí nghiệm và cả dữ liệu có được từ nó. Đây là nội dung thí nghiệm mang tính rèn luyện cao và vừa vặn với khoảng thời gian bốn ngày này. Chuỗi thực tập sẽ khiến nhóm sinh viên tự giác nhận thức rằng, họ đến đây không phải để đưa ra những đáp án đã được định sẵn, mà thông qua những sai lầm, vừa phân tích vừa tỉ mỉ tiến hành thí nghiệm mới là điều quan trọng nhất.

Ước gì hồi học cử nhân mình có thể gặp được một người thầy như giáo sư Matsuda vậy. Nếu thế, mình nhất định đã sớm hướng về công việc nghiên cứu rồi. Nghĩ đoạn, Motomura cảm thấy ghen tị với nhóm sinh viên. Ngoài ra, cô cũng không ngừng cầu nguyện với tâm trạng thấp thỏm rằng, sự tốt đẹp của thầy Matsuda sẽ được mọi người biết đến.

Mặc dù nhìn thầy chẳng khác gì thần chết, nhưng đó đích thực là một nhà giáo luôn hết lòng suy nghĩ vì học sinh của mình! Vậy nên xin mọi người, hãy đến với phòng nghiên cứu Matsuda đi. Tất cả chúng tôi đều đang chờ các bạn ở đại hội softball!

***

Không có gì bất ngờ, sau khi kết thúc chương trình thực tập, chẳng có mống sinh viên năm ba nào trở lại thăm phòng nghiên cứu Matsuda cả.

Chí ít cũng nên có một người nộp đơn xin làm nghiên cứu tốt nghiệp ở phòng nghiên cứu này chứ? Cả nhóm Motomura vì quá chờ mong nên không tránh khỏi thất vọng. Phần bánh quy cất công chuẩn bị để chào đón các sinh viên tới thăm cũng vào hết bụng của chủ nhà.

“Rốt cục là mình đã làm sai chỗ nào?”

Kato chỉ nhón lấy mỗi bánh quy sô-cô-la.

“Chẳng phải là tại cái áo aloha hôm đầu tiên sao?”

Kawai bưng cà phê đến cho từng người ngồi ở bàn họp lớn trong phòng nghiên cứu.

“Không phải đâu, chiếc áo đó rất đẹp mà.”

Motomura lên tiếng. “Ngược lại, rõ ràng bộ âu phục đen của ngày thứ hai mới...”

“Dù là cái nào đi nữa thì cũng đều tại tôi nói linh tinh. Xin lỗi mọi người.”

Thấy Iwama cúi đầu xin lỗi, tất cả mọi người trong phòng đều lắc đầu, “Không phải, không phải thế đâu.”

“Không phải do lỗi của Iwama đâu.”

“Cũng không phải tại bộ âu phục hay cái áo aloha kia nữa.”

“Thế thì rõ là do bầu không khí xung quanh thầy Matsuda rồi...”

Đương sự Matsuda vốn là đối tượng bị đổ vấy mọi trách nhiệm lên đầu hiện giờ đang vắng mặt vì có tiết trên khoa.

“Rõ là thế rồi.”

Iwama thở dài. “Có khi vấn đề không nằm ở trang phục. Khoa Hóa cũng có nhiều giáo sư mặc âu phục, nhưng tôi chưa bao giờ nghe chuyện sinh viên vì thế mà không dám lại gần bọn họ cả.”

“Tùy theo khoa mà trang phục của giảng viên sẽ khác nhau ạ?”

Motomura hỏi. Tòa nhà B khu Tự nhiên chỉ có mấy phòng nghiên cứu của khoa Sinh vật học, Motomura thì vốn dĩ chỉ học ở trường T từ cao học nên chẳng biết gì về đội ngũ giảng viên của các khoa khác.

“Những nghệ sĩ trong dàn hợp xướng cũng có tính cách khác nhau tùy theo loại nhạc cụ mà họ chơi.”

Kawai nói, đoạn, anh đứng dậy rồi lấy từ trên kệ sách ra một tờ rơi. “Ở ban Tự nhiên, trang phục của các giáo viên cũng có xu hướng thay đổi tùy theo phân ngành nghiên cứu.”

Kawai đặt tờ rơi lên bàn để mọi người cùng xem. Đó là tờ rơi giới thiệu từng khoa ngành trong ban Tự nhiên dành cho sinh viên năm nhất và năm hai. Mỗi khoa đều có ảnh chụp tập thể tất cả thành viên trong ban giảng dạy.

Dàn giảng viên của khoa Sinh vật học được chụp ảnh ở ngay chiếu nghỉ cầu thang tòa nhà B.

“Sao lại chọn cái nơi tối tăm như vậy chứ?”

Motomura thắc mắc.

“Chắc do chỗ đó là tiện nhất, vừa bước ra khỏi phòng nghiên cứu là tới ngay.”

Kawai nói với giọng đáng tin cậy.

Trang phục của giảng viên toàn mang lại cảm giác xuề xòa, như áo len phối quần jeans chẳng hạn. Đến cả Morooka còn bị chụp vào trong ảnh với đôi dép lào màu nâu mà thầy lúc nào cũng mang đi làm ruộng.

“Hôm chụp ảnh tờ rơi ắt hẳn là mọi người đều được báo trước rồi, thế mà vẫn chẳng chịu ăn mặc đẹp đẽ lên tí.”

Iwama rên rỉ.

“Cái này... chẳng phải là dép đi vệ sinh sao?”

Kato thảng thốt kêu lên. “Kia kìa, trên đó còn có chữ 3F viết bằng bút lông dạ kìa. Dép này ở nhà vệ sinh tầng ba chứ đâu.”

Chỉ có mỗi Matsuda đứng bên cạnh Morooka là diện âu phục đen. Nhưng tiếc là thầy không đeo cà vạt, còn vẻ mặt thì cứ u ám như đang bị tầng tầng mây đen bủa vây nên chẳng để lại cho người ta ấn tượng người này ăn vận chỉn chu đàng hoàng gì cả.

“Nói chung là tấm ảnh này cho ta biết, có rất nhiều giáo viên không chú ý cách ăn mặc.”

Kawai kết luận. “Còn đây nhé, là khoa Hóa học.”

“Ôi!”

Tấm hình tập thể của dàn giảng viên khoa Hóa được chụp ngoài trời với khung cảnh ngập nắng. Tất cả mọi người đều diện âu phục màu đen hoặc xanh đậm, tỉ lệ người thắt cà vạt cũng chiếm hơn nửa.

“Nhìn thế này có chín chắn hơn không!”

“Khoa Lý cũng có nhiều người mặc âu phục lắm, số lượng giảng viên cũng nhiều nữa.”

Mọi người đều lom lom nhìn vào tờ rơi.

“A! Chỗ này cũng có phong cách giống với khoa Sinh mình nè!”

Kato chỉ vào tấm ảnh chụp tập thể của dàn giảng viên khoa Thiên văn.

“Ừ ha. Có giáo viên còn khoác áo vest nữa. Mặc dù nhìn vẫn nghiêm chỉnh hơn khoa Sinh vật học nhiều.”

“Nhưng mà cũng có nhiều người tóc tai bù xù lắm nè!”

“Quả nhiên là một khi đã để tâm trí lơ lửng trên trời cao thì không thể chú ý tới đỉnh đầu ở dưới mặt đất ha.”

Mọi người ngắm nghía từng ảnh chụp của các khoa và bình luận loạn xạ.

“Đúng là mỗi khoa đều có bầu không khí khác nhau nhỉ.”

Motomura gật gù.

“Khoa Hóa học thì dễ xin bằng sáng chế này, khoa Lý thì hay dùng đến mấy thiết bị thí nghiệm cỡ lớn, nên bọn họ giao thiệp và tiếp xúc rất nhiều với bên ngoài. Cách ăn mặc vì thế cũng chỉn chu hơn nhiều.”

Iwama có vẻ ghen tị.

“Giáo viên khoa Sinh mình sống buông thả quá đi.”

Kato tỏ ra nhụt chí. “Mà thôi, cởi trần toàn bộ vẫn có thể làm nghiên cứu nên sao chẳng được, nhỉ?”

“Cởi trần vậy nguy hiểm lắm đó.”

Motomura phản bác với vẻ sợ sệt. “Lỡ mà hóa chất bắn vào người thì toi. Thiết nghĩ chí ít mọi người cũng phải mặc áo blouse vào.”

“Cởi hết chỉ khoác mỗi áo blouse... không phải sẽ giống biến thái lắm sao?”

Iwama vừa nói vừa tét bàn tay đang ngọ nguậy nhón thêm một cái bánh sô-cô-la nữa của Kato. “Kato này, cậu cũng phải ăn cả loại không có sô-cô-la chứ.”

“Điều mà tôi muốn nói không phải là thế.”

Kawai day day một bên thái dương. “Các giảng viên chuyên ngành Sinh học khoa mình khá là buông thả về khoản ăn mặc. Nhưng mà họ có lòng nhiệt huyết, lại nghiên cứu những chủ đề ở trình độ cao. Chúng ta đành phải kiên nhẫn chờ đợi những bạn sinh viên có thể nhận ra điều đó thôi.”

“Nhưng nghiên cứu thực vật đâu có làm ra tiền.”

Kato than thở. “Chúng ta không thể chịu trách nhiệm về tương lai của các bạn sinh viên bị ép buộc về phòng nghiên cứu của mình được.”

“Dù có lấy được bằng tiến sĩ thì cũng khó tìm một vị trí ở các trường đại học hay cơ sở nghiên cứu lắm.”

Ánh mắt của Iwama nhìn xa xăm.

“Nếu nền kinh tế khá khẩm hơn một chút thì chẳng ai muốn học lên cao học cả, sẽ có nhiều người quyết định vào làm ở một công ty nào đó hơn.”

Motomura lại nhớ đến những người bạn của mình.

“Ừ. Nhưng mà vẫn cần những sinh viên một lòng muốn nghiên cứu chứ.”

Kawai nói. “Cũng có nhiều người quyết định học lên cao khi đã làm việc được vài năm. Vì những người nhiệt huyết đó, chúng ta nhất định phải tiếp tục việc nghiên cứu đến cùng. Giáo sư Matsuda hẳn cũng có cùng suy nghĩ ấy. Đâu thể chỉ mãi nhắm tới việc làm hài lòng sinh viên được. Rốt cục thì đây là thế giới đòi hỏi xem bạn có đam mê với nghiên cứu hay không mà.”

Đích thực là như thế, Motomura cũng đồng ý với anh. Motomura và mọi người đều tiến hành việc nghiên cứu của mình với tinh thần tràn đầy nhiệt huyết, chỉ cần viết luận văn và phát biểu ở các buổi hội đàm, thì một ngày nào đó, các sinh viên và học viên cao học có hứng thú nhất định sẽ đến với phòng nghiên cứu Matsuda thôi.

Cho nên, kế hoạch “Cách tân giáo sư Matsuda” đã bị hoãn lại.

Tuy vậy, Motomura vẫn chưa hoàn toàn bỏ cuộc. Thầy Matsuda thật sự phải trở nên dễ gần hơn. Vả lại, bên trong ngăn tủ nơi căn hộ mà Motomura đang sống vẫn còn một chiếc áo thun in hình khí khổng mới tinh chưa mặc qua lần nào. Mấy bộ đồ thầy ấy đang mặc sớm muộn sẽ cũ đi, đây là cái áo mà cô để sẵn sau khi trù tính đến việc đó. Lúc ấy, chỉ cần tặng nó cho giáo sư Matsuda là được thôi, Motomura nghĩ thầm.

Thầy Matsuda mà mặc chiếc áo in hình khí khổng này vào thì hẳn sẽ toát ra một vẻ thân thiện hơn hẳn trong mắt các bạn sinh viên đang có nguyện vọng muốn nghiên cứu về thực vật. Đây đúng là một kế hoạch tuyệt vời, Motomura tự đắc nghĩ.

***

Mùa tất niên đang đuổi sát nút. Chuỗi ngày sau đó họ còn bận bịu hơn nữa.

Để chào đón năm mới với tinh thần phấn chấn, tổng vệ sinh là sự kiện không thể thiếu rồi. Sau khi ngộ ra điều ấy, tất cả mọi người trong phòng nghiên cứu Matsuda đều hạ quyết tâm đối diện với hiện thực, cầm lấy cây chổi và giẻ lau lên.

“Năm ngoái mình cũng có làm tổng vệ sinh rồi ha.”

“Ừ nhỉ.”

Iwama và Kawai tán gẫu với nhau trong lúc dọn dẹp lại kệ sách. Kawai trèo lên ghế rồi dùng chổi lông gà quét sạch đỉnh kệ, Iwama thì đeo khẩu trang vào rồi cầm giẻ lau đi lau sạch hết bụi bám trên bàn làm việc của từng người.

“Thế thì hà cớ gì mà bụi vẫn bám đầy phòng thế này?”

“Chắc là tại một năm mình chỉ dọn dẹp có đúng một lần thôi chăng?”

Tảng lờ hai người đang nói chuyện không đầu không đuôi kia đi, Motomura bắt tay vào dọn dẹp cái ổ của thầy Matsuda. Nhờ có tấm bình phong nên những lúc bình thường, Motomura vẫn có thể ra sức vờ như mình chả thấy gì xung quanh cái bàn của thầy cả. Nhưng đến lúc phải nhìn thẳng vào thực tại thì cô không khỏi bị sốc.

Motomura không tài nào tìm ra vị trí đích xác ban đầu của chiếc bàn. Bởi vì nó đã bị chôn vùi dưới một núi tạp chí nghiên cứu, sách vở và tài liệu rồi. Cảnh tượng hệt như một túp lều tuyết được xây bằng giấy vậy, chỉ có mỗi khoảng trống dưới gầm bàn là may phước không bị cái gì xâm lấn thôi. Chắc là để những lúc thầy ta ngồi vào ghế thì có chỗ mà đặt chân.

“Giáo sư ơi.”

Motomura cất giọng gọi với vẻ quan ngại sâu sắc. Matsuda ngay từ đầu đã từ bỏ công cuộc dọn dẹp này rồi. Thầy đang ngồi trên cái ghế văn phòng, say sưa với quyển tạp chí nghiên cứu mình đào được từ túp lều giấy kia.

“Trước tiên em sẽ phân loại mớ tạp chí trên sàn nhà theo tiêu đề nhé. Thầy cho em lấy mấy quyển tạp chí trên bàn luôn được không ạ?”

“Cảm ơn trò nhiều nhé. Nhưng cứ để thế này là được rồi.”

Cái bàn đâu có đang trong tình trạng “được rồi” đâu thầy ơi. Nghĩ thì nghĩ, nhưng Motomura nào dám mở miệng. Nhưng cứ chịu thua thì tình trạng thảm hại của nó sẽ chỉ ngày một tệ hơn thôi.

Matsuda hình như đã nhận ra ánh mắt cháy bỏng của Motomura đang đứng bên cạnh mình dành cho chiếc bàn bị vùi thây. Thầy bèn ngẩng đầu lên khỏi quyển tạp chí rồi bảo:

“Hay là trò đến giúp cậu Kato một tay đi?”

“Vâng ạ. Nhưng thưa giáo sư, bàn làm việc của thầy bừa bộn như vậy, thầy không cảm thấy bất tiện sao ạ?”

“Cũng không có gì bất tiện lắm. Tôi hay gõ máy thế này này.”

Matsuda đứng dậy rồi đưa hai tay đặt lên chiếc laptop nằm ở ngay trên đỉnh núi giấy tờ kia. Trông cứ như thầy đang đứng đánh một chiếc dương cầm có phím đàn ở vị trí cao chót vót.

“Em nghĩ là thầy sẽ rất khó tìm thấy các loại tài liệu khi đến hạn nộp đấy ạ...”

“Tôi nhớ hết vị trí của từng món đồ mình để mà.”

Matsuda lại ngồi vào ghế của mình. Thầy bắt tréo hai chân lại rồi giở quyển tạp chí ra đặt trên đùi. “Ví dụ cho trò thấy, mở giúp thầy ngăn kéo trên cùng của cái bàn đi.”

Motomura làm theo. Bên trong ngăn kéo để lung tung mấy món văn phòng phẩm như bút mực hoặc là thước kẻ. Con dấu của thầy ta cũng bị vứt lăn lóc bên trong. Ngăn kéo này không được khóa lại, thế có ổn không đây?

“Bên trong có chứa ống Eppendorf đúng không?”

Matsuda giơ tay ra lục lọi bên trong ngăn kéo. Motomura chứng kiến cảnh con dấu bị vùi dưới một mớ bút mực thì không khỏi rên lên.

“Đây này, có đấy thấy chưa? Trò cầm lấy đi.”

Matsuda thả ống Eppendorf mình vừa nhón tay tìm được vào lòng bàn tay Motomura. Motomura nhìn nó chằm chằm. Bên trong có nhét thứ gì màu nâu nâu. Vừa dẹt vừa tròn, nom như hạt giống be bé.

“Đây... là cái gì vậy ạ?”

“Hạt giống cây ớt cựa gà đấy.”

Matsuda đóng ngăn kéo lại cái rầm rồi tiếp tục đưa mắt xuống nhìn quyển tạp chí. Nói tóm lại là thầy ta không muốn dọn dẹp xung quanh chỗ bàn làm việc của mình. Nghe bảo có những người chỉ cảm thấy yên tâm khi ở trong một căn phòng bừa bộn, nghĩ đoạn, Motomura đành tự thuyết phục mình. Cô cảm ơn Matsuda về hạt giống cây ớt cựa gà rồi cáo lui.

Kawai đang dùng bàn cọ để lau chùi bồn rửa của phòng nghiên cứu, Iwama thì đang đẩy máy hút bụi trên sàn nhà.

“Sao rồi?”

Nghe Iwama hỏi vậy, Motomura chỉ biết lắc đầu.

“Xin lỗi chị, em làm không được. Cái ổ của thầy Matsuda năm nay vẫn được chống đỡ bởi bức tường thành bằng sắt.”

“Nếu chỉ nhìn mấy chậu cây trên bậu cửa sổ thì rõ là một không gian tao nhã.”

Iwama thở dài.

“Đành vậy chứ biết sao giờ.”

Kawai nói, tay anh di chuyển bàn cọ lên xuống với tốc độ nhanh đến nỗi khiến cho lưng anh còng hẳn xuống. “Côn trùng cũng đâu có cắn phá chỗ đó nên thôi, cứ để thế đi.”

“Em đi xem Kato một chút đây.”

Motomura rời khỏi phòng nghiên cứu rồi bước xuống cầu thang của tòa nhà B khu Tự nhiên. Vừa mở cửa thì khí trời khô hanh của mùa đông đã ùa vào mặt. Motomura chùng vai xuống rồi nhanh chân đi đến nhà kính nằm ở mặt sau tòa nhà B.

Nhà kính cao khoảng một tầng lầu, các ô cửa kính cũng được thiết kế để có thể tự động đóng mở khi bật công tắc. Sau khi biết đến nỗi khổ tâm của thầy Morooka, Kato đã dọn dẹp hết mấy chậu xương rồng sinh sôi nảy nở quá mức của mình. Thế nhưng lũ sen đá và xương rồng vẫn cứ ùn ùn mọc lên, chèn ép các giống khoai yêu quý của thầy Morooka.

Để ý thấy Motomura đang đứng ở ngoài nhòm vào nhà kính, Kato ngay lập tức đi ra mở cửa. Bước được vào trong nhà kính ấm áp, Motomura lúc này mới thở hắt ra một hơi. Bên trong có mùi của cây cỏ. Mùi hương trộn lẫn giữa mùi của nước và đất, khiến người ta thấy khoan khoái dễ chịu vô cùng.

“Cậu có cần tôi giúp gì không?”

Đúng lúc Motomura hỏi Kato như thế thì bỗng có bóng người xuất hiện từ phía đám cây xương rồng mọc chi chít thành rừng. Là Fujimaru ở Viên Phục Đình.

“Ở đây không có việc gì đâu.”

Kato đáp. “Nhờ có Fujimaru giúp đỡ mà em chuyển gần xong đống chậu cây rồi.”

“Chào cô.”

Fujimaru nói. “Chậu cây xương rồng cậu Kato tặng cho tôi lần trước bỗng hơi héo nên tôi mới đến đây hỏi.”

Trong một góc nhà kính có bàn thí nghiệm dùng vào việc chiết cành. Cây xương rồng Fujimaru mang đến đang được đặt ở đó. Kích thước của nó chỉ bằng lòng bàn tay, nhưng chỉ nhìn sơ qua thôi đã biết nếu thật sự để nó vào lòng bàn tay thì đau lắm, vì gai nhọn mọc tua tủa thế kia cơ mà. Xương rồng có dạng hình cầu nhìn rất đáng yêu, nhưng đúng là trông nó cứ ỉu xìu thiếu sức sống thế nào ấy.

“Giống xương rồng này gọi là Notocactus, thực chất rất dễ trồng đó nha.”

Kato giải thích với Fujimaru. “Cũng dễ ra hoa nữa.”

“Nhưng tôi vẫn không hiểu sao con bé cứ ngày càng nhợt nhạt, thân cây cũng thu nhỏ lại nữa.”

Fujimaru nhìn chậu xương rồng của mình với ánh mắt lo âu. “Hay là do tôi lỡ làm nó héo mất rồi?”

Thật ra thì anh rất muốn chạm vào để kiểm tra sức khỏe của nó, nhưng vì đây là cây xương rồng nên đành chịu.

“Không đâu, tôi thấy con bé vẫn mạnh khỏe mà.”

Kato xem xét cây xương rồng từ mọi góc độ với vẻ nghiêm nghị của một vị bác sĩ lão làng. “Mà hình như bé này không được tưới đủ nước đấy.”

“Vì dạo này trời trở lạnh rồi nên một tháng tôi mới tưới một lần thôi.”

“Anh đặt chậu cây này ở đâu vậy?”

“Ban ngày thì trong tiệm. Ngay chỗ bậu cửa sổ á. Tại vì suốt thời gian tiệm mở cửa phòng tôi chẳng có ai nên tôi sợ nó bị lạnh. Ban đêm thì nó về phòng chung với tôi, nằm ngay bên gối luôn.”

Nghe Fujimaru kể chuyện đem cây xương rồng ngủ chung với mình, Motomura không hề thấy có chút nào là kỳ quái cả. Đối với người gọi xương rồng là “con bé” như Kato mà nói, đó dường như cũng không phải chuyện gì đáng quan ngại.

“Để cây xương rồng bên gối rất nguy hiểm đấy. Lúc anh trở mình thì sẽ quơ tay trúng vào gai bé, lúc đó thì lại có tiếng thét trong đêm.”

“Kato từng bị rồi à?”

Motomura rụt rè hỏi.

“Ừm, bởi vì em là người yêu thương xương rồng cuồng nhiệt mà.”

Kato ưỡn ngực. “Mà nói chung là cả sáng lẫn tối anh đều để cây xương rồng ở nhà bếp nhỉ? Không khí ở đó tương đối khô nóng nên anh phải tưới nhiều nước lên, không thì con bé không sinh trưởng khỏe mạnh được đâu. Dù gì thì xương rồng cũng là một loại thực vật, nếu không có nước thì chúng vẫn sẽ bị héo thôi!”

Fujimaru chỉ có thể ngoan ngoãn gật đầu, cứ như anh đã bị khí thế của Kato nuốt chửng vậy. Kato đổ nước vào bình tưới cây rồi đưa lại cho Fujimaru.

“Anh cứ tưới thật nhiều nước nếu thấy xương rồng bị héo. Tại vì nước sẽ chảy tràn ra bên dưới đáy chậu mà. Tầm hai, ba ngày thì bé con này sẽ tươi lại như mới.”

“Hiểu rồi.”

Fujimaru cẩn thận nghiêng bình tưới nước vào chậu.

“Lúc con bé khỏe mạnh rồi thì nhớ chờ cho chỗ đất khô hết mới lại tưới tiếp. Thông thường thì rễ cây sẽ bị úng nếu anh tưới ngập nước quá, nên nhớ chú ý đấy.”

Fujimaru thận trọng cầm chậu xương rồng đã được tưới nước bỏ vào trong túi nilon. Xem chừng đây là túi nilon mà anh tự đem đến.

“Tôi tra cứu cách trồng cây xương rồng qua điện thoại.”

Fujimaru nói. “Tại vì trên đó viết là mùa đông chỉ nên tưới nước tầm một lần một tháng thôi nên tôi đã tin theo. Hóa ra tôi đã không chăm sóc tốt cho nó.”

“Đó chỉ là thông tin chung chung.”

Kato nhìn cây xương rồng trong túi nilon rồi gật gù, bộ dạng đầy ngạo mạn như người bác sĩ vừa mới xong một ca phẫu thuật thành công vậy. “Lúc anh nấu ăn thì cũng áng chừng tình trạng của nguyên liệu rồi tùy cơ ứng biến mà? Đây cũng vậy thôi.”

Fujimaru cúi đầu. “Cảm ơn cậu nhiều nhé, Kato. Tôi nhất định sẽ không để cây xương rồng héo thêm lần nào nữa đâu!”

“Ừ, giao cho anh đó. Cây Notocastus đáng yêu của tôi đều trông cậy hết vào anh Fujimaru...!”

Quyết tâm của hai người nóng bỏng tới mức họ gần như bắt lấy tay nhau. Nhờ có cây xương rồng làm cầu nối mà hai người này chẳng mấy chốc đã trở nên thân thiết. Motomura thầm thán phục với vẻ ngạc nhiên.

Kato vốn dĩ cũng không giỏi giao tiếp cho lắm, mấy ngày mới đến phòng nghiên cứu, cậu khiến cho người ta có cảm giác cậu chỉ làm bạn với mỗi xương rồng vậy. Chắc là bản thân cậu ấy đã bỏ cuộc trong việc thuyết phục người ngoài hiểu cho tình cảm quý mến mà cậu dành cho loài xương rồng.

Những người yêu thích xương rồng rõ là ít hơn hẳn khi so với những người yêu thích bóng đá, bóng chày, âm nhạc hay sách vở. Vả lại, Kato yêu xương rồng với cả con tim nên có vẻ như cậu chàng không có đề tài gì để nói với các bạn nam nữ đồng lứa. Thậm chí cả Motomura cũng nghĩ rằng, trong lúc những đứa trẻ khác ham thích ngắm nhìn ô tô và tàu điện thì Kato hẳn là kiểu chả để ý gì đến những vật di động, cậu quá mải mê tìm kiếm loại đất nào phù hợp cho việc gieo trồng các loại thực vật có gai nên bị bạn bè xa lánh cũng phải.

Vì cứ trải qua những tháng ngày như thế nên khiếu ăn nói của Kato ngày càng tệ hại. Cậu không thể bộc lộ tình yêu bản thân dành cho xương rồng với bất kỳ ai ngoại trừ những người thân thiết. Thế nhưng, oái oăm ở chỗ, khi đến những nơi đòi hỏi kỹ năng giao tiếp tối thiểu thì cậu cũng chẳng có chủ đề gì muốn nói, vì trong lòng chỉ có mỗi xương rồng. Hậu quả là thời cấp hai và cấp ba, cậu ấy luôn bị bạn bè cùng lớp đánh giá là một đứa lầm lỳ, chả hiểu nổi trong đầu đang nghĩ gì. Kato không thể nói với những người xung quanh rằng, mình thực chất chỉ đang nghĩ về xương rồng thôi.

Sau khi tốt nghiệp chuyên ngành ở Đại học T, Kato cứ thuận thế mà học lên cao học. Hồi còn học cử nhân, cậu chủ yếu học về sự phát triển của động vật chứ không phải thực vật. Dường như Kato rất sợ phải đối diện với xương rồng trong vai trò đối tượng nghiên cứu, tất cả đều vì cậu quá thương yêu chúng.

“Chúng ta thường sai lầm khi chọn những nghề nghiệp mà bản thân muốn làm hoặc làm giỏi”, bạn của Motomura từng nói thế. Người bạn đó của cô vốn nhậm chức ở một nhà xuất bản chuyên về các loại sách học thuật khoa học Tự nhiên. Bạn ấy vào công ty với mong muốn trở thành biên tập viên, thế mà lại bị điều về bộ phận Bán hàng, nên ban đầu mất hết nhuệ khí. Sau khi làm được một năm, bạn ấy mới nhận ra rằng việc bán hàng cũng rất đáng để làm, vẻ mặt vì thế mà cũng tươi sáng hẳn.

“Tớ rất vui khi được nói chuyện với mấy nhân viên nhà sách. Họ có vô vàn ý tưởng khiến cho những người hoàn toàn không hứng thú với khoa học tự nhiên phải cầm sách lên. Không ngờ công việc này lại thích hợp với tớ đến vậy.”

Lúc bấy giờ, Kato cũng chọn chuyên ngành về động vật chứ không phải thực vật, hẳn là vì cậu nghĩ mình có thể tiến hành nghiên cứu như bình thường chứ không khóc thút thít vì quá thương mấy cây xương rồng. Và rằng, cậu có thể tiếp tục trồng xương rồng như một thú vui, vậy cũng quá tốt rồi.

Thêm một lý do nữa: nghiên cứu chuyên về xương rồng trong giới Thực vật học vốn dĩ cực kỳ hiếm. Có khi đó là nguyên nhân khiến Kato phải hai chân đạp hai thuyền cũng nên. Nghiên cứu thực vật chủ yếu được tiến hành dựa trên các loại thực vật mô hình như Arabidopsis thaliana hoặc cây địa tiền. Kato hẳn cũng rất lo, không biết có phòng nghiên cứu nào chịu nhận mình vào khi cậu bảo rằng mình muốn nghiên cứu về xương rồng hay chăng.

Song, tình yêu dành cho xương rồng của Kato chỉ thêm cháy bỏng qua tháng ngày. Cậu muốn lên cao học và tiếp tục nghiên cứu chúng. Nếu đằng nào cũng phải làm nghiên cứu thì mình muốn hiểu rõ về thứ mà mình yêu thương nhất. Mình sẽ không giả ngu nữa. Sau khoảng thời gian thử nghiệm với chuyên ngành sự phát triển của động vật thì Kato cũng đã nhận ra những gì bản thân thật lòng mong muốn. Mình thích việc nghiên cứu. Và thứ mà mình thực sự muốn nghiên cứu không gì ngoài xương rồng và gai của chúng.

Sau khi hạ quyết tâm thẳng thắn đối diện với tình yêu của mình, Kato đã đến thăm phòng nghiên cứu Matsuda. Nhân dịp đọc được bài nghiên cứu không chỉ lấy mỗi thực vật mô hình làm đối tượng nghiên cứu của Matsuda, cậu ngộ được rằng mình có thể mở rộng phạm vi nghiên cứu ra cả thực vật dị dưỡng hoặc các giống khoai. Cậu có cảm giác, Matsuda nhất định sẽ cho phép cậu nghiên cứu thỏa thuê về xương rồng.

Không ngoài dự đoán, đối diện với một Kato hăng say nói về xương rồng, Matsuda chỉ đáp lấy một câu, “Nghe cũng thú vị đấy”. Kato bỗng dưng có động lực hẳn. Cậu ra sức học tập để thi đậu vào cao học và tuyệt vời thay, rốt cục cậu cũng trở thành một trong những thành viên của phòng nghiên cứu Matsuda.

Kato quả nhiên đã rất nỗ lực. Motomura nghĩ thầm. Hồi vừa mới lên cao học, có nhiều lúc cậu chỉ lẳng lặng ngồi trong phòng nghiên cứu, nhưng lại vô cùng chịu khó trồng thêm nhiều cây xương rồng ở nhà kính để làm tài liệu nghiên cứu. Hẳn là lúc đó cậu nghĩ rằng, bản thân đã quyết tâm sống cho thỏa đam mê rồi thì cứ thế này mãi cũng không ổn. Chẳng biết từ lúc nào mà cậu đã chủ động bắt chuyện với mọi người trong phòng nghiên cứu, khoe khoang về những cây xương rồng mà mình trồng được. Cả nhóm Motomura, vì không biết nhiều về xương rồng, nên cũng nghiêm túc lắng tai nghe, để rồi bị lôi cuốn bởi lượng kiến thức và lòng đam mê như sóng trào của cậu.

Như vậy thì tốt quá rồi. Vào được một môi trường có thể thoải mái kể về tình yêu dành cho thực vật, tính cách của Kato ngày càng trở nên hoạt bát hơn, bọn xương rồng cũng ngày một căng mọng. Nhờ đó, cậu bắt đầu mở lòng với những người ngoài phòng nghiên cứu Matsuda, còn thường xuyên lên internet trao đổi thông tin với hội yêu thích xương rồng trên toàn thế giới nữa. Việc nghiên cứu của cậu thì vẫn trơn tru, công cuộc biến gai xương rồng thành trong suốt cũng thành công rực rỡ.

“Trước kia em là một đứa rất nhát.”

Kato từng có lần nói như thế. “Bây giờ thì em đã hiểu ra, em vẫn luôn tự co ro trong thế giới của bản thân, giống như những cây xương rồng bị người ta nhét vào mấy cái chậu bé xíu. Trước kia, giá mà em chịu nói chuyện thì biết đâu sẽ tìm ra ai đó cũng hứng thú với loài xương rồng như mình. Nhưng em đã đóng sập cánh cửa đó lại.”

Chính vì quá yêu nên mới trở nên hèn nhát, hẳn đây là thứ cảm xúc mà rất nhiều người từng trải qua. Kato khi xưa lại đang ở độ tuổi rất nhạy cảm nên không thể trách cậu khi cậu trở nên lầm lì với cái suy nghĩ rằng, sẽ chẳng bao giờ có ai chịu hiểu cho mình.

Tuy nhiên, Kato lại không dậm chân tại chỗ. Cậu đã phát triển đến ngày bản thân có thể giao tiếp với mọi người thông qua xương rồng, nhờ vào sức mạnh tình yêu mà cậu dành cho chúng. Đó cũng là lý do khiến cho Motomura phải nghĩ rằng, cậu chàng thật là đáng ngưỡng mộ. Đối với Kato mà nói, phủ nhận hay lờ tịt tình yêu đối với xương rồng cũng đồng nghĩa với việc tự phủ nhận và lờ tịt bản thân. Ắt hẳn là cậu đã cần rất nhiều dũng khí để đối diện với xương rồng và trò chuyện về chúng với ai đó, tất cả đều là vì tình yêu của cậu quá thẳm sâu và to lớn.

Vẻ mặt của Kato cứ sáng bừng khi nói chuyện với Fujimaru. Nom cậu hệt như người bạn đang làm nhân viên bán hàng ở nhà xuất bản của Motomura vậy. Kato và cả bạn của Motomura đều đã tìm ra nơi chốn dành cho tình yêu với việc nghiên cứu mà họ luôn ấp ủ trong lòng, dù có phải trải qua bao bước ngoặt. Mỗi lần nhìn vào bọn họ, Motomura đều cảm nhận được một cách rõ rệt rằng, thứ cảm xúc khi biết điều gì là quan trọng đối với mình sẽ luôn soi sáng cho hành trình phía trước của bản thân. Có lẽ loại suy nghĩ đó của cô là quá ngây thơ, nhưng đối với một người đang hết mình nghiên cứu giống Arabidopsis thaliana và cảm nhận được niềm vui từ nó mỗi ngày như Motomura mà nói, cô không khỏi nghĩ rằng, có một đối tượng để mình vun vén tình yêu, dù đối tượng đó là một sở thích, một công việc hay một người, chính là điều nâng đỡ nhân loại chúng ta.

Nói thế thì thứ khó hiểu lại là thực vật. Chúng không có đầu óc, cũng không có suy nghĩ, lại càng không cần tới tình yêu. Nhưng chỉ dựa vào nước và ánh sáng thì chúng có thể dễ dàng phát triển và sinh tồn. Xem chừng ý nghĩa về việc “sống” của chúng rất khác với con người, vốn không hài lòng chỉ với mỗi đồ ăn.

Motomura cảm nhận được sự tồn tại của cái vực thẳm sâu hoắm chắn giữa thực vật và loài người, cái vực thẳm mà dù có nghiên cứu về thực vật cách mấy đi nữa thì cô cũng không bao giờ có thể vượt qua. Nhưng đồng thời, cô lại nghĩ, chỉ cần nghiên cứu về sự bí ẩn của thực vật thì biết đâu cô có thể giải nghĩa được sự bí ẩn của nhân loại. Những loài thực vật sống trên cùng một hành tinh với chúng ta dường như đang thắc mắc, “Này, rốt cục thì bọn mày là kiểu sinh vật gì thế?”, khi hình dáng, hành động và tình yêu của loài người đập vào con mắt chúng như chiếc gương soi.

Đứng bên cạnh Motomura đang chìm vào suy nghĩ vẩn vơ, Kato và Fujimaru đã bắt đầu khai mạc buổi tọa đàm đột xuất xoay quanh chủ đề làm vườn. Fujimaru để ý thấy trên bàn thí nghiệm của nhà kính có để một cái rây chứa nhiều loại hạt giống, thế là anh quay sang hỏi:

“Cái này dùng để làm gì vậy? Đây không phải cái rây mà tôi hay dùng để nấu nướng, mắt lưới của nó to hơn.”

“Nó được dùng để rây đất đấy, nhằm loại bỏ mấy cục đất to. Tùy theo từng loại thực vật gieo trồng mà kích thước đất cục sẽ thay đổi. Tại vì chúng sẽ có khả năng hút nước khác nhau mà.”

Kato vác cái bao có hai loại đất từ trong góc nhà kính ra. “Tỷ lệ thành phần của đất cũng rất quan trọng. Tôi dùng hỗn hợp ‘đất đỏ’ và ‘đất sét vàng’. Tùy theo tỷ lệ đất mình trộn mà độ thoát nước cũng thay đổi. Mà thôi, một khi anh lên tới trình độ bậc thầy như tôi thì chỉ cần nhìn vào loại cây là sẽ đại khái biết ngay tỷ lệ đất trộn ấy mà.”

“Ô, tuyệt thế.”

Thấy Fujimaru tỏ vẻ thật lòng thán phục mình, Kato liền trở nên vui vẻ. Đúng lúc có cây xương rồng đang cần đổi sang chậu lớn hơn, thế là Kato ngay lập tức biểu diễn thực tế cho Fujimaru thấy. Cậu đeo găng tay vào để tránh bị gai xương rồng đâm, đoạn, Kato nghiêng chậu sang một bên, sau đó dứt khoát nhổ lấy cây xương rồng dài chừng 15 centimet ra.

Tiếp theo, cậu đổ đất đỏ và đất sét vàng vào cái rây. Đất đỏ có màu đỏ đúng như cái tên của nó. Đất sét vàng có màu vàng nhạt. Fujimaru cũng giúp một tay. Anh khẽ khẩy cái rây bằng lực cổ tay. Quả nhiên là thủ thuật chỉ đầu bếp mới có, Motomura nghĩ.

Bên trong cái rây cỡ bự chỉ còn lại những cục đất be bé. Sau đó, Kato đổ phân bón vào mớ đất rồi dùng hai tay nhẹ nhàng trộn chúng lại với nhau.

“Đúng là không khác gì nấu ăn luôn.”

Fujimaru tỏ vẻ thích thú.

Kato dựng cây xương rồng vào chậu mới, sau đó mới đổ mớ đất vừa được trộn kỹ vào bên trong.

“Không được ém chặt đất xuống đâu nhé.”

Kato nói. “Chỉ cần nhẹ nhàng gõ gõ chậu cây xuống mặt bàn thế này cho đất được trải đều ra, thế là xong!”

“Y chang lúc làm bánh cupcake luôn!”

Cặp mắt của Fujimaru sáng rỡ. “Sư phụ cũng dặn tôi không được nhào bột quá lâu và phải chú ý khi đổ bột vào khuôn đó.”

“Xương rồng là sinh vật sống, mà nguyên liệu của món bánh cupcake gồm trứng gà và bột mì, vốn dĩ cũng là sinh vật sống đấy thôi. Bí quyết khi tiếp xúc với cả hai bên đều là không được mạnh bạo với chúng quá.”

Kato gật gù nói.

Motomura không khỏi ngưỡng mộ tay nghề thành thạo của Kato và lòng hiếu kỳ của Fujimaru khi có thể dùng nấu ăn làm cầu nối với bất kỳ lĩnh vực nào khác. Đột nhiên, cô sực nhớ ra điều gì đó rồi bắt đầu lục lọi túi quần jeans của mình.

“Đây là thứ thầy Matsuda đưa cho tôi.”

Cô trao ống Eppendorf cho Kato. “Thầy ấy bảo đây là hạt giống cây ớt cựa gà.”

“Hả?”

Fujimaru dòm kỹ ống Eppendorf. “Ở Viên Phục Đình có nhiều thực khách lớn tuổi nên tôi không bao giờ dùng đến ớt cựa gà, nhưng hạt giống này sao nhìn giống hạt tiêu thế?”

“Ớt cựa gà cũng thuộc họ nhà tiêu mà.”

Kato nói.

“Không biết nên gieo nó vào lúc nào nhỉ?”

Motomura lắc lắc ống Eppendorf trong lòng bàn tay mình.

“Em chưa bao giờ trồng giống cây này nên cũng không rõ nữa. Mà chắc là nên chờ trời ấm lên. Để em đi tra cứu thử đã.”

“Ừm... Kato này, cậu không muốn trồng thử nó à?”

Kato như đang tự hỏi sao Motomura lại đề xuất việc này với mình. Cậu vừa lau chùi bàn thí nghiệm vừa nói:

“Trồng ớt cựa gà chắc không khó thế đâu, chị đừng lo. Em sẽ giúp một tay.”

“Ừ nhỉ. Cảm ơn cậu nhé.”

Motomura cất ống Eppendorf lại vào trong túi quần. Tuy bản thân cô đang thấp thỏm với “ngón tay đen” luôn làm cây cỏ bị héo của mình, nhưng vì đã nhận hạt giống rồi nên nhất định phải cố gắng thôi.

“Nếu ra nhiều quả thì cô hãy thử làm dầu ớt cựa gà xem sao? Nó hay được dùng trong các món ăn như mì Ý trộn dầu ô liu và ớt siêu cay đấy, tôi nghĩ sẽ rất ngon.”

Fujimaru cũng đưa ra lời cổ vũ đầy tinh thần ăn uống.

Motomura quyết định sẽ bảo quản hạt giống ớt cựa gà cho đến thời điểm gieo trồng thích hợp. Nói là “bảo quản”, nhưng thực chất cô chỉ cất nó vào ngăn kéo bàn làm việc trong phòng nghiên cứu thôi. Nếu ở trong ngăn kéo bàn làm việc của thầy Matsuda thì nó sẽ chìm sâu xuống đáy ngăn kéo như con dấu của thầy ta mất, nên ở chỗ Motomura hẳn là tốt hơn nhiều.

Ba người Motomura bước ra khỏi nhà kính. Kato lấy khóa khóa cửa nhà kính lại. Bên trong nhà kính không để bất kỳ loại thực vật nào bị thay đổi chuỗi ADN cả. Đại đa số cây xương rồng và sen đá sinh trưởng sum suê bên trong nhà kính chẳng qua chỉ là Kato thích thì trồng, vậy nên mọi người không cần quá căng thẳng khi tiếp xúc với chúng. Tuy nhiên, chúng vẫn là những loại thực vật quan trọng đối với việc thí nghiệm. Để phòng ngừa trộm cắp và tránh cho những vị khách tham quan Đại học T đi lạc vào, khóa cửa là biện pháp cần thiết.

Thêm vào đó, chìa khóa được xỏ vào một sợi dây mà Kato lúc nào cũng đeo trên cổ không rời. Mọi người ở phòng nghiên cứu Matsuda lúc muốn vào trong nhà kính thì phải mượn chìa khóa từ chỗ của Kato. Nhưng vì chìa khóa lúc nào cũng ấm bởi nhiệt độ cơ thể của cậu nên hay bị mọi người ghét bỏ, kêu là ghê quá. Iwama lúc nào cũng càm ràm, muốn sang mượn chìa khóa của phòng nghiên cứu Morooka.

Vừa nghĩ rằng rốt cục mình cũng chẳng giúp được gì trong việc dọn dẹp nhà kính, Motomura vừa cùng Kato và Fujimaru lội bộ về lại tòa nhà B khu Tự nhiên. Túi nilon đựng cây xương rồng mà Fujimaru xách theo phát ra tiếng lạo xạo như lá khô vậy. Còn đám lá khô thật sự thì lại chẳng thấy tăm hơi đâu, trên cành cây cũng thế mà trên mặt đường được quét tước sạch sẽ cũng thế. Đã qua mùa lá rụng mất rồi, mùa đông chân chính đang thật sự kéo tới.

“Quên béng mất chuyện quan trọng.”

Fujimaru nói, lúc cả bọn vừa đến cửa ra vào tòa nhà B. “Ngày mai là ngày mọi người đã đặt bàn làm tiệc tất niên nhỉ? Bây giờ chúng tôi đang chuẩn bị thực đơn cho buổi tiệc, sư phụ muốn hỏi mọi người là về phần đồ chiên thì thích thịt heo chiên xù hay gà viên chiên hơn?”

“Chắc là gà viên chiên nhỉ?”

“Thịt heo chiên xù!”

Motomura và Kato đồng thanh đáp.

“Hiểu rồi, vậy quyết định là gà viên chiên nhé.”

Fujimaru gật đầu. “Vậy hẹn mọi người lúc bảy giờ tối mai. Chúng tôi sẽ chờ.”

Dứt lời, anh đi về phía Xích Môn.

“Người ta đã mất công chữa bệnh cho cây xương rồng của anh, vậy mà...”

Kato tỏ vẻ bất mãn khi thấy nguyện vọng của mình bị bơ đẹp.

Việc Fujimaru chọn món gà viên chiên có phải vì tư tình cá nhân hay không thì ngay cả một người thiếu nhạy cảm như Motomura còn nhìn ra được. Nhưng Kato thì lại chẳng nhận ra tâm tư của Fujimaru.

“Chắc là vì nhỏ giọng quá nên anh ta không nghe thấy.”

Cậu còn tỏ vẻ thắc mắc.

Motomura thấy được an ủi hẳn khi nhận ra có người còn khờ khạo trước mấy chuyện tình cảm yêu đương hơn cả mình, nhưng ngay lập tức, cô đã kịp răn dạy bản thân. “Chỉ vì anh Fujimaru chọn món gà viên chiên mà ban nãy mình đã đắc ý ư?” Lòng cô thầm nói xin lỗi Fujimaru và Kato.

Nhưng cô vẫn rất vui vì sắp sửa được ăn món gà viên chiên của Viên Phục Đình. Thịt heo chiên xù thì cũng ngon đấy, nhưng mồi nhắm chuẩn nhất cho món bia đúng là chỉ có gà viên chiên thôi.

“Chưa gì mà đã sắp đến tiệc tất niên rồi, không thể tin nổi.”

“Lại một năm nghiên cứu trôi qua cái vèo ha.”

Vừa nói chuyện phiếm, Motomura và Kato vừa quay trở lại phòng nghiên cứu.

***

Mỗi năm theo thông lệ, tiệc tất niên sẽ được tổ chức ở phòng nghiên cứu Matsuda tại tòa nhà B khu Tự nhiên. Mọi người sẽ mang theo đồ uống và bánh ngọt xếp xung quanh chiếc bếp gas mini đặt trên bàn họp rồi bắt đầu làm tiệc thịt nướng hoặc tiệc takoyaki. Người từ các phòng nghiên cứu khác cũng ghé qua xem vì ngửi thấy mùi đồ ăn, thế là cả hội sẽ cùng nhau say sưa tới tận khuya mới tàn.

Những lúc như vậy, thư ký của phòng nghiên cứu Matsuda – cô Nakaoka, sẽ là người chuyên ra lệnh cho cả nhóm Motomura, giúp đỡ mua sắm nguyên liệu và sửa soạn nấu nướng. Cô Nakaoka sống ở gần trường T và đã có năm năm làm việc cho Matsuda dưới tư cách thư ký rồi.

Cô có chồng là nhân viên văn phòng và hai cô con gái đều đang học phổ thông. Cô không chỉ là người thạo việc văn phòng mà còn rất đôn hậu, luôn chăm sóc các học viên cao học như con cháu trong nhà vậy. Motomura cũng được cô giúp đỡ rất nhiều trong sinh hoạt hằng ngày, ví dụ như được cô đơm giúp chiếc cúc bị rơi khỏi áo khoác len hay là được cô làm cho cơm hộp.

Nếu số hóa chất và dụng cụ thí nghiệm trong kho mà bị vơi đi, mọi người sẽ í ới gọi cô Nakaoka. Cô Nakaoka sẽ tổng hợp lại số lượng cần bổ sung và đặt hàng với bên cung cấp. Cô ấy cũng là người giữ ví tiền của cả phòng. Nhờ có cô quản lý chặt chẽ thu chi mà cả nhóm Motomura mới có thể yên tâm làm nghiên cứu được.

Nhưng có lẽ chuyện mà Nakaoka giỏi nhất hẳn là theo sát thầy Matsuda. Tài liệu nào đến bao giờ thì nên nộp, cô ấy đều nắm hết trong tay. Cứ hễ đến gần hạn nộp là cô Nakaoka lại nhắc nhở Matsuda liền tù tì, có khi còn phải dỗ ngọt thầy ấy nếu thấy thầy ta nhen nhóm ý định tạm hoãn vì quá phiền hà, cho tới khi Matsuda viết xong mới thôi. Lý do cái bàn làm việc loạn như bãi chiến trường không trở thành tai họa, phần lớn cũng nhờ năng lực quản lý thời khóa biểu và tìm kiếm tài liệu của cô Nakaoka.

“Hai đứa con gái của cô hồi đi nhà trẻ cũng không chịu dọn dẹp đồ chơi này, ghét phải tự thay đồ này. Nhờ có kinh nghiệm đó mà cô mới có thể vừa răn đe vừa khen ngợi giáo sư Matsuda một cách hiệu quả.”

Nakaoka nói rồi bật cười. Học giả được trọng vọng nhất nhì trong giới Thực vật học như Matsuda cũng bị cô Nakaoka xoay như chong chóng.

Những dịp phòng nghiên cứu tổ chức tiệc tất niên, người sành ăn như cô Nakaoka luôn tự làm mấy món kho hoặc đồ chiên ở nhà để mang đến chung vui. Món ăn đắt hàng nhất của cô phải kể đến tàu hũ ky cuộn cơm. Bên trong miếng tàu hũ ky to bản là nhân cơm trộn dấm được nhét đầy nào là nấm hương, cà rốt hoặc là thịt gà. Ăn ngon cực kỳ! Thịt nướng hay bánh xèo kiểu Nhật đều là món phụ để mọi người có thể tận hưởng khoảnh khắc nhao nhao nấu nướng cùng nhau, chứ ngôi sao chủ chốt trên bàn tiệc vẫn là món tàu hũ ky của cô Nakaoka nhé.

Thế nhưng năm nay, bố của cô Nakaoka mắc chứng đau hông, cụ lại chỉ sống có một mình. Cô Nakaoka vì quá lo lắng nên đã quyết định tất niên và năm mới sẽ về nhà bố mẹ ở. Chỉ cần chờ công ty chồng cô trả lương xong là cả nhà Nakaoka sẽ thu xếp về Kyushu ngay. Chính vì lẽ đó, cô Nakaoka không thể tham dự tiệc tất niên vẫn được tổ chức như mọi khi vào tối ngày 29 của phòng nghiên cứu được.

“Xin lỗi mọi người nhé.”

Nakaoka nói. “Năm nay cô đã tính vẫn sẽ làm tàu hũ ky cuộn cơm rồi, vậy mà...”

Bất đắc dĩ, mọi người trong phòng nghiên cứu, nhất là Matsuda, dĩ nhiên đều đáp lại cô rằng:

“Cô đừng buồn về chuyện tiệc tất niên nữa, cứ về nhà chăm sóc tốt ông cụ nhé.”

Nhưng đúng là tất niên mà không được ăn món tàu hũ ky cuộn cơm của cô Nakaoka thì thật là vô vị.

“Chỉ có mỗi chúng ta tự tổ chức tiệc tất niên, không biết rồi có ổn không đây?”

Kawai bàn bạc với Matsuda nhân lúc cô Nakaoka vắng mặt. “Tôi lo chúng ta sẽ lỡ tay nấu ra món bánh xèo bở như bánh bèo, hay thịt nướng cứng như than mất...”

Matsuda cũng cùng nỗi lo như Kawai nên đã nhanh chóng quyết định. Tiệc tất niên năm nay phải mời đầu bếp chuyên nghiệp mới được. Lúc cô Nakaoka được nhờ đặt bàn ở Viên Phục Đình làm tiệc tất niên, khuôn mặt cô vui vẻ như trời nắng sau mưa vậy. Hẳn là cô cũng đang rối rắm lắm, cứ lo không biết trong lúc mình vắng nhà thì có học viên cao học nào cắt nhầm vào ngón tay lúc xắt bắp cải hay không, có khi còn làm bình gas của cái bếp mini phát nổ không chừng.

“Được rồi, chúc mọi người năm mới vui vẻ nhé.”

Trước buổi trưa ngày 29, cô Nakaoka phấn chấn chào tất cả mọi người rồi rời khỏi phòng nghiên cứu. Sau khi đi tiễn cô, cả nhóm Motomura ngay lập tức trở lại với việc nghiên cứu, mãi cho đến tận tiệc tất niên bảy giờ tối tổ chức ở Viên Phục Đình.

Bên trong phòng nghiên cứu vừa được tổng vệ sinh sạch sẽ, Motomura ngồi kiểm tra email đến tận ba giờ chiều, sau đó thì tìm đọc các bài nghiên cứu trên internet. Trong khi đó, một phần lát cắt của cây Arabidopsis thaliana mà cô chuẩn bị từ trưa đã hóa trong suốt hoàn toàn, nên Motomura ở lỳ trong phòng kính hiển vi dưới tầng hầm để quan sát nó. Sau khi cô ghi chép lại dữ liệu và chụp hình xong xuôi thì chợt nhìn đồng hồ mới thấy đã đến sáu giờ rồi. Vì dưới tầng hầm không có cửa sổ, Motomura lại còn quen thói say sưa với việc quan sát tế bào nên thời gian trong phòng kính hiển vi trôi qua rất nhanh.

Chẳng mấy chốc mình sẽ thành bà già mất thôi, như truyện Ushima Taro vậy. Vừa nghĩ thế, Motomura vừa lên cầu thang đến phòng giải phẫu trên tầng một. Giữa đường cô toàn chạm mặt những người không quen biết. Nhưng họa vô đơn chí...

“Phòng Matsuda hình như năm nay không tổ chức tiệc tất niên thì phải?”

“Ừm... làm thì vẫn làm đấy, mà nghe đồn là tổ chức ở Viên Phục Đình cơ.”

Đó là những gì cô tình cờ nghe lỏm được từ người của phòng nghiên cứu khác.

Các cây Arabidopsis thaliana vẫn phát triển mạnh khỏe bên trong chamber phòng giải phẫu. Motomura có dự định sẽ về nhà bố mẹ từ hôm cuối năm cho đến mùng Ba. Hình như Kato năm nay không về nhà, chắc mình sẽ nhờ cậu ấy chăm sóc giúp những cây Arabidopsis thaliana này trong thời gian đó.

Motomura ước lượng thời gian sinh trưởng của cây Arabidopsis thaliana để điều chỉnh lại hệ thống sao cho chúng không nở hoa hay nảy mầm trong kỳ nghỉ lễ. Cô ghi chép lượng nước và số lần tưới cây vào một tờ giấy rồi dán sẵn lên cửa buồng chamber. Kato có thể nhìn theo tờ giấy này mà chăm sóc cây Arabidopsis thaliana của mọi người. Motomura hình dung ra cảnh tượng Kato phải chạy đôn chạy đáo giữa nhà kính và phòng giải phẫu bên trong ngôi trường vắng bóng người. Nếu đổi lại là mình thì chắc sẽ cảm thấy tủi thân lắm, nhưng Kato trong tưởng tượng của Motomura đang vừa nhe răng cười hớn hở khi được cây xanh vây quanh, vừa cẩn thận tưới nước cho chúng.

Sau khi đã xong việc chăm sóc cây Arabidopsis thaliana và xác nhận lại nhiệt độ, độ ẩm bên trong chamber, Motomura quay về phòng nghiên cứu trên tầng hai. Trong phòng chẳng còn ai cả, chỉ có mỗi tờ giấy “Bọn chị đi trước nhé” được Iwama viết rồi dán trên màn hình laptop của cô.

Mình cũng phải nhanh chân lên, nghĩ thì nghĩ thế, nhưng hành động thực tế của Motomura lại chẳng phản ánh đúng suy nghĩ của cô chút nào. Như thường lệ, cô ghi lại nội dung nghiên cứu hôm nay của mình vào sổ tay thí nghiệm.

Ngâm một phần tế bào bên trong hóa chất có tỷ lệ pha trộn thế nào, sẽ mất bao lâu. Cô cũng dán luôn cả ảnh chụp tế bào vào trong sổ và ghi chú những điểm cần lưu ý. Liên quan đến các cây Arabidopsis thaliana vẫn còn đang sinh trưởng thì cô chép lại tốc độ phát triển của chúng và tình trạng bên trong chamber. Motomura nhét quyển sổ tay nhỏ của mình vào túi quần jeans, bên trong ghi đầy những con số và suy nghĩ của cô. Việc thí nghiệm của cô được tiến hành mỗi ngày dựa vào quyển sổ ấy.

Sổ tay thí nghiệm là vật bảo đảm cho độ xác tín cũng như tính chuẩn xác của các thí nghiệm và nghiên cứu. Matsuda luôn dạy các học viên cao học cách thức tận dụng triệt để một quyển sổ tay thí nghiệm. Việc luôn mang theo quyển sổ bên người cũng là điều Motomura học được từ Matsuda.

Mỗi lần nhìn thấy những ghi chép mơ hồ, các ảnh chụp hoặc biểu đồ khó hiểu bên trong một quyển sổ, nếp nhăn giữa mày của Matsuda sẽ trở nên sâu hoắm như khe nứt Mariana[20] vậy. Ai mà nhìn thấy cảnh tượng ấy đều được nếm trải cảm giác máu trong cơ thể như đông lại, cho nên mọi người trong phòng nghiên cứu Matsuda đều chú ý không để sai sót trong khâu căn bản là ghi chép sổ tay thí nghiệm, chứ không chỉ lưu tâm mỗi việc viết luận văn hoặc thuyết trình thôi. Mọi người đều hiểu rằng, nếu không có sổ tay thí nghiệm ghi chép hằng ngày thì nghiên cứu không thể được hoàn thành một cách chuẩn chỉnh và xác đáng được.

Cất quyển sổ tay đã ghi chép xong vào bên trong cặp táp, Motomura cũng tắt nguồn laptop. Cô sửa soạn lại bản thân, tắt hết điện đóm trong phòng nghiên cứu rồi mới bước ra ngoài hành lang.

Đằng xa có âm thanh nghe như tiếng phòng nghiên cứu nào đó đang tổ chức tiệc. Thấy cửa phòng thí nghiệm mở toang, Motomura liền nhìn vào bên trong. Hóa ra là học viên của phòng nghiên cứu Morooka đang cầm kẹp tăm thao tác. Lúc ánh mắt hai người giao nhau, cả hai đều chúc người còn lại một năm mới tốt đẹp.

Ngay cả ngày cận kề tất niên thế này, thời gian vẫn cứ thản nhiên trôi qua bên trong tòa nhà B khu Tự nhiên của trường Đại học T. Những tháng ngày đầy ắp công việc nghiên cứu, tiếng cười và sự nghiêm túc, đối với Motomura quả thật là vô giá.

Lúc rảo bước đến chỗ Xích Môn, Motomura chợt ngoái đầu nhìn lại. Trên ngọn cây rẻ quạt có treo một ngôi sao bằng bạc sáng lấp lánh. Cài lại cúc áo choàng trên cổ, Motomura thở hắt ra một làn khói trắng rồi bắt đầu hướng về Viên Phục Đình.

Hội Matsuda tới trước chẳng hiểu sao đang ngồi ăn dâu ở cái bàn trong một góc tiệm. Vừa mở cửa ra, Motomura thở phào vì được không khí ấm áp trong tiệm bao bọc lấy, nhưng cũng không khỏi lấy làm lạ trước cảnh tượng kia. Mới bảy giờ mười phút mà mọi người đã ăn tới món tráng miệng rồi sao?

Nghe thấy tiếng chuông cửa, Fujimaru lập tức đến nghênh đón Motomura.

“Chào mừng quý khách.”

Anh đỡ lấy chiếc áo choàng của cô rồi treo nó lên giá.

Bên trong đã hết chỗ, toàn là những gương mặt trông như khách quen của tiệm. Mọi người ai cũng tươi cười, hoặc đang cụng ly hoặc đang nhồm nhoàm với món thịt viên nhét đầy trong miệng. Bậu cửa sổ có đặt một chậu xương rồng. Chắc là cái cây Fujimaru đem đến nhờ Kato khám bệnh giúp. Trông nó khác hẳn với mấy hôm trước, đã khỏe mạnh tươi tắn lắm rồi.

Fujimaru chạy đến trước mặt Motomura với vẻ tươi cười.

“Nó đã khỏe lại rồi. Đây, mời cô đi lối này.”

Cô được Fujimaru dắt đến bàn bên trong. Các thành viên của phòng nghiên cứu Matsuda vẫn hồn nhiên với tay đến chiếc đĩa đựng đầy dâu tây. Lúc thấy được Motomura, mọi người mồm năm miệng mười mà rằng, “Em đến trễ vậy”, “Ngồi đi ngồi đi”, “Cô uống bia được không?”, “Vậy trước tiên cho chúng tôi năm bia nhé.”

Motomura ngồi vào bên cạnh Iwama. Nhận xong yêu cầu gọi bia của mọi người, Fujimaru lấy đi chiếc đĩa dâu giờ đã trơ trọi rồi mất dạng sau bếp.

“Ngại quá, để mọi người phải chờ rồi.”

Motomura cúi đầu xin lỗi. “À mà... sao mọi người ăn dâu vậy?”

“Làm bánh còn dư đấy.”

Iwama đáp.

“Tại vì ai cũng đói nên anh Fujimaru mới lấy ra mời mọi người ăn đó.”

Kato bổ sung.

“Xin lỗi nhé, đã để mọi người phải chờ.”

Motomura lại xin lỗi thêm lần nữa. Đúng lúc đó thì Fujimaru đã bưng năm cốc bia lên. Motomura giúp Fujimaru chuyền bia cho từng người.

Tất cả thành viên của phòng nghiên cứu Matsuda đều giơ cốc lên cụng, “Một năm qua mọi người đã vất vả rồi!” Fujimaru đứng bên cạnh bàn, tay ôm cái khay trống ở bụng, khuôn mặt tươi cười nhìn mọi người.

“Ban nãy mọi người còn chưa nói xong, rốt cục bí mật của quả dâu là gì vậy?”

Anh hỏi chuyện.

“À, ừ nhỉ.”

Kawai quệt bọt bia khỏi mép môi. “Mấy cái hạt li ti li ti trên quả dâu tây ấy, cậu nghĩ đó là gì?”

“Ơ, không phải hạt giống sao ạ?”

“Nếu là hạt giống thì sao lại mọc chi chít bên ngoài quả như thế được?”

Kato xen vào. “Quả mà không cẩn thận bảo vệ hạt giống của mình à, nghĩ có quái không?”

“Nghe cũng có lý.”

“Mấy hạt li ti chi chít đó mới là quả đấy.”

Thấy bộ dạng thắc mắc của Fujimaru, Kawai bèn nói. “Hạt giống dâu tây vốn nằm bên trong mấy cái li ti đó cơ.”

“Hả!? Ơ... tôi cứ nghĩ phần màu đỏ mới là quả chứ?”

“Nó chỉ là thứ giống như đài quả thôi.”

Matsuda vốn làm thinh nãy giờ bỗng lên tiếng.

“Có nhiều loại trái cây ai cũng nghĩ là quả, nhưng thực chất lại không phải vậy. Ví dụ như quả kê trảo chẳng hạn, toàn bộ nhánh cây mà quả mọc trên đó lại phình to ra. Nếu cậu ăn nó thì sẽ có cảm giác thịt quả như nho khô vậy, còn hương vị thì khá giống dưa lưới, nhưng mà loại trái cây đó thực chất không phải quả đâu, mà là cành đấy.”

“Hả?! Cành cây cũng ăn được á?”

Fujimaru tròn mắt ngạc nhiên. “Cô có biết chuyện này không?”

Thấy câu chuyện chuyển hướng về phía mình, Motomura bèn lắc đầu.

“Tôi biết chuyện mấy hạt li ti trên quả dâu thực chất mới là quả, nhưng quả kê trảo thì chưa từng thấy bao giờ.”

“Vậy hả?”

Chưa gì mà đã nốc cạn cốc bia, Iwama vừa nhờ Fujimaru rót thêm cốc khác vừa nói. “Cây đó dễ thấy ngoài đường lắm. Cánh đồng gần nhà bố mẹ chị có mọc một cây, hồi nhỏ chị hay hái quả ăn.”

“Nhà bố mẹ của Iwama ở Kyushu nhỉ?”

Nghe Kawai hỏi vậy, Iwama liền gật đầu, “Ừ!”

“Nên là tửu lượng bây giờ của tôi tốt lắm.”

“Chuyện hồi nhỏ xíu thì liên quan gì đến tửu lượng chứ?”

Kato xen ngang.

“Thì ông chị nói vậy mà. Mà thôi, giờ chỉ ước gì gần nhà mình cũng mọc một cây kê trảo.”

“Dĩ nhiên là chúng ta phải phân tích tác dụng của nó trên phương diện khoa học, nhưng những lời truyền miệng của cha ông về các loại thực vật thì cũng nên chăm chú lắng tai nghe.”

Matsuda cũng nốc sạch cốc bia. “Tôi từng nhìn thấy kẹo cao su có nguyên liệu chiết xuất từ cây kê trảo rồi, cho nên lời truyền miệng kia hẳn là đúng đấy. Vì nó có tác dụng giúp cho hàm và bao tử của chúng ta cảm thấy dễ chịu.”

Đúng lúc đó, từ nhà bếp vọng ra tiếng sư phụ Tsuburaya gào tên Fujimaru. “Toi rồi”, Fujimaru đặt cốc bia rỗng lên khay rồi vọt vào nhà bếp.

Anh bưng cốc bia mới lên, cùng với món khoai tây chiên và salad trộn đầy thịt bò xào. Thế là mọi người trong chốc lát lại chỉ chuyên tâm vào việc ăn uống. Fujimaru cũng bị bàn này bàn nọ réo tên, nom bận rộn vô cùng.

“Nhắc mới nhớ...”

Kawai nói. “Đơn xin đến đảo Borneo làm khảo sát nghiên cứu vào năm sau của tôi đã được thông qua rồi.”

“Vậy à?”

Matsuda hơi cúi đầu, nhưng thầy lại lập tức nói thêm, “Vậy chúc mừng cậu nhé.”

“Giỏi vậy!”

Kato cầm cọng khoai chiên múa may. “Anh dắt em theo với! Em muốn thấy cây dương xỉ.”

“Đợt này đã đủ thành viên rồi. Họ sẽ đi tìm hiểu các loại dương xỉ sớm thôi.”

“Thành viên đội nghiên cứu là những ai?”

Mắt của Iwama cũng sáng rỡ.

“Đồng nghiệp bên phía Nhật Bản thì có anh Kariya bên Đại học R này. Đồng nghiệp bên Indonesia thì có anh Bran ở Đại học B bản địa.”

“Nhất anh rồi đấy. Chừng nào thì đi?”

“Đi nhân dịp nghỉ xuân của khoa nên tầm ba tuần tháng Ba.”

“Được đó!”

Kato lại múa may với cọng khoai chiên.

“Đừng đi nhiều chuyện với ai cả nhé.”

Kawai cười trừ. “Mọi người mà cũng nhờ tìm hộ cây này cây kia thì hết đường mang dương xỉ về cho Kato đấy.”

“Em hiểu rồi, em sẽ giữ bí mật ạ. Nhưng đúng là nóng lòng quá. Borneo lận đó. Em cũng muốn được đi thử một lần cho biết.”

Trung tâm đảo Borneo là một khu rừng già chiếm diện tích rất lớn, đồng thời cũng tồn tại đa dạng các loại động thực vật. Tuy nhiên, vì cũng có nhiều ngọn núi hiểm trở nên về cơ bản rất nhiều khu vực không thể đến và tiến hành khảo sát, nhưng lại có cơ hội bắt gặp các loại thực vật quý hiếm. Đối với những người nghiên cứu thực vật mà nói, đó đúng là vùng đất thiên đường. Khu vực lần này Kawai đi khảo sát gọi là Kalimantan thuộc lãnh thổ Indonesia, chiếm diện tích hơn một nửa vùng đảo.

“Tôi chủ yếu nghiên cứu về giống Arabidopsis thaliana nên không có gì đặc biệt muốn nhờ...”

Iwama nói. “Giáo sư Matsuda chắc là muốn nhờ anh kiếm giúp mấy loại thực vật dị dưỡng nhỉ. Motomura thì sao? Nên tranh thủ nhờ anh ấy tìm cây giúp đi.”

Motomura đã nhận ra ngay từ đầu rằng nếp nhăn giữa mày của thầy Matsuda như sâu hơn, nhưng trái tim cô vẫn không khỏi đập mạnh trước cơ hội được chạm tay vào những loại thực vật quý hiếm.

“Tôi muốn nhờ anh tìm giúp cây Monophyllaea. Đó là loại cây có lá mầm sinh trưởng rất to. Nghe bảo ở Borneo có tới hai, ba chục chủng loại. Tôi đã từng đọc qua bài nghiên cứu về giống cây có họ hàng gần với nó ở Thái Lan rồi, nhưng lúc nào cũng muốn được chiêm ngưỡng tận mắt. Nghiên cứu được tế bào của nó hẳn là sẽ có ích rất nhiều với tiến trình thí nghiệm giúp lá cây Arabidopsis thaliana mọc to hơn của tôi.”

“Ồ!”

“Motomura nói một mạch dài ngoằng luôn...”

Mọi người xôn xao. Tuy rằng trước kia người kiệm lời luôn là cậu Kato, nhưng mọi khi mình cũng chẳng nói nhiều cho lắm. Thấy ai nấy đang lom lom nhìn mình, Motomura bỗng cảm thấy ngượng.

“Tôi hiểu rồi. Tôi nhất định sẽ cố gắng tìm bằng hết cho cả phòng.”

Nhận được lời hứa hẹn của Kawai, mọi người đều hân hoan và yên tâm trở lại. Đúng lúc đó thì Fujimaru ra tới. Anh bưng một cái đĩa đựng gà viên chiên được xếp như mấy viên bánh dày Trung Thu vậy.

“Vâng, món mọi người đang chờ đây.”

Trước đĩa gà viên chiên nóng hôi hổi, tất cả vớ lấy chiếc nĩa ngay trước mặt mình. Nhân tiện thì mọi người cũng đổi gọi rượu vang. Vì Fujimaru có vẻ bận rộn nên cả hội chỉ nhờ anh mang chai rượu và ly thủy tinh ra, còn lại thì tự phục vụ.

“Nếu mọi người uống hết thì cứ tự nhiên đến tủ rượu lấy thêm chai mới nhé.”

Fujimaru chỉ vào một góc tiệm. “Lúc thanh toán tôi đều sẽ tính cả vào đấy.”

Đằng đó nhìn sao cũng không giống tủ rượu, mà giống một cái tủ lạnh mini hơn. Mà rượu vang của Viên Phục Đình cũng chẳng phải loại cao cấp gì. Trông như chúng đều được trữ chung với các loại đồ uống khác bên trong tủ lạnh.

Phòng nghiên cứu Matsuda chẳng ai ý kiến về chai rượu, cho nên mọi người đều hài lòng mà nghiêng ly. Ngay cả núi gà viên cũng nhanh chóng vơi đi quá nửa.

“Ngon quá đi mất!”

Iwama híp mắt thưởng thức món gà. Đúng thật là rất ngon, Motomura cũng đồng tình. Vỏ ngoài giòn tan, thịt bên trong thì mọng nước, hương vị đậm đà, rất bắt rượu. Cứ nghĩ gà viên chiên chỉ hợp nhắm bia thôi chứ, hóa ra chỉ cần là đồ uống có cồn thì đều hợp tất.

Fujimaru bò lên chỗ bàn cả hội đang ngồi.

“Món gà viên chiên này là do chính tay tôi làm đấy.”

Đoạn, anh nói với vẻ ngượng ngùng. “Tuy rằng tôi phải ướp gà với nước sốt đặc biệt của sư phụ suốt một đêm, giữa đêm phải thức dậy một lần để đảo thịt cho nước sốt được ngấm đậm đà hơn. Dầu chiên thì có trộn tí dầu mè để làm tăng thêm hương vị.”

Hèn gì ngon đến vậy, Motomura cảm kích.

“May mà tôi đã chọn món này.”

Đoạn, cô lại cắn thêm một viên gà nữa.

Kawai tỏ vẻ gật gù, Iwama thì lẩm bẩm trong miệng, “Tình yêu cao cả thật...”, thế nhưng Motomura và Fujimaru chẳng ai để ý. Motomura thì bận say sưa với món gà viên, Fujimaru thì bận say sưa ngắm dáng vẻ ăn gà viên của Motomura. Thêm nữa là thầy Matsuda đang bận đăm chiêu về điều gì đó, còn Kato thì lại quá khờ khạo trước bất kỳ loại tình cảm yêu đương không liên quan tới cây xương rồng, cho nên hai người họ chỉ đơn giản nghĩ rằng, “Món này bỏ gừng vừa đủ ngon”, cũng chẳng màng để ý tới tình cảm mà Fujimaru đã dồn vào bên trong món gà viên.

“FU-JI-MA-RU!”

Nghe thấy tiếng kêu réo rắt như âm linh từ cõi nào vọng về, Fujimaru lại chạy vội vào bên trong nhà bếp. Tên đệ tử của mình cứ hễ ra ngoài là lại xổng đi luôn, như chú chó hoang gọi mãi không nhận chủ, chủ tiệm Tsuburaya phát cáu cũng là phải đạo.

Lúc sau, Fujimaru lại đường hoàng bưng ra một mâm acqua pazza. Đĩa của từng người đều được tô điểm những sắc màu tươi tắn của nào là cá tráp, nghêu, vẹm và cà chua bi.

“Sau món này thì còn cơm cuộn trứng và mì Ý sốt cà chua, mỗi người tự chọn tùy theo khẩu vị nhé.”

Nghe Fujimaru nói vậy, Kawai liền lên tiếng:

“Bọn tôi đã no lắm rồi.”

“Ở đây không ai còn là thành viên câu lạc bộ thể thao tuổi dậy thì đâu, không ăn nổi nhiều như thế nữa.”

Iwama cũng lên tiếng phàn nàn. Kato vì vẫn còn trẻ nên chưa đã thèm. “Giữa hai món thì chắc em sẽ chọn cơm cuộn trứng đó.”

Đáng tiếc là Motomura cũng sắp no tới nơi rồi, nhưng cô khó lòng từ chối món ăn làm nên tên tuổi của Viên Phục Đình.

“Mỗi món cho tôi một ít thì chắc là vẫn còn ăn được...”

Cô bảo.

“Hiểu rồi, vậy chờ tôi một lát nhé.”

Fujimaru lập tức đáp. Anh một lần nữa lơ ý kiến của Kato mà bưng lên hai mâm đầy ắp cơm cuộn trứng và mì Ý rồi chia vào trong đĩa từng người mỗi món một ít.

Thế nhưng Kato lại không hề bất mãn. Chắc là vì cậu chàng chẳng mảy may hay biết ánh mắt trìu mến mà Fujimaru dành cho Motomura nên cũng không cay cú gì khi thấy lượng carbohydrat mà mình đáng lẽ được hấp thu lại bị cắt bớt. Cậu ta ăn một hơi hết sạch đĩa vừa cơm vừa mì của mình rồi lại vui vẻ chuyển sang chủ đề khác.

“Nhắc mới nhớ, mọi người đã ghi rõ ra quy trình tưới nước cho thực vật của mình chưa vậy?”

Dán sẵn trên cửa chamber rồi đấy, mọi người đáp. Chỉ có mỗi Matsuda là khác.

“Tôi sẽ làm việc ở phòng nghiên cứu cho tới hôm tất niên, nhưng mùng Một thì phải ra ngoài từ lúc trưa nên nhờ cậu Kato tưới nước cho cây nhé.”

Motomura vừa nghe liền thấy sốt ruột, không lẽ chỉ có mỗi mình mình là thảnh thơi trải qua ba ngày Tết sao. Nhưng nghĩ đến bố mẹ ở nhà đang háo hức chờ được thấy mặt cô con gái lâu rồi mới về thăm, Motomura lại khó mà thay đổi kế hoạch. Những người còn lại thì chỉ nghi hoặc, “Đời tư của giáo sư Matsuda rõ là một ẩn số. À không, nội việc thầy ấy có đời tư hay không cũng bí ẩn rồi...”

“Có giáo sư Matsuda ở cùng thì em yên tâm.”

Kato nói. “Mọi người cứ tận hưởng dịp Tết vui vẻ đi nhé, mọi việc có thể trông cậy ở em. Lúc mọi người trở về thì đám cây Arabidopsis thaliana nhất định sẽ phát triển sum suê cho xem.”

“Kato không về nhà liệu có sao không đó?”

Thấy Iwama hỏi vậy, Kato chỉ đành gãi gãi má, “Không đâu ạ.”

“Em có tới ba ông anh trai lận, lần lượt làm buôn bán, đầu tư nước ngoài và ngoại giao. Vả lại, các ông ấy đều đang tạm trú ở nước ngoài.”

“Cả nhà cậu ai cũng giỏi nhỉ.”

Kawai nói. Nhìn Kato đam mê với nghiên cứu xương rồng như vậy, biết đâu lại là chú cừu đen trong gia đình thì sao nhỉ? Kawai hoài nghi, Motomura cũng có ấn tượng tương tự. Iwama vốn bộc trực nên liền trêu ngay:

“Có anh trai như vậy mà tiếng Anh của Kato lại quái thế?”

“Mấy ông anh của em đúng là làm gì cũng xuất sắc.”

Kato chỉ cười với vẻ hồn nhiên. “Cũng không hẳn là quan hệ anh em trong nhà không được tốt, chỉ là không có chủ đề chung mà thôi. Với lại, các anh của em đều có vợ con cả rồi, ngày Tết sẽ dẫn họ về nhà chơi. Nhà em năm nay đầy người rồi nên em quyết định sẽ về vào dịp khác.”

Hỏi ra mới biết Kato có tới tám đứa cháu lận. Mọi người ai cũng ngầm hiểu rằng, dù nhà bố mẹ có khá giả thế nào đi nữa thì thật ra ở đó không có chỗ dành cho Kato.

Chẳng biết từ lúc nào mà bên trong tiệm không còn vị khách nào khác ngoại trừ nhóm Motomura. Motomura nhìn đồng hồ đeo tay mới biết, cả phòng đã ngồi uống liên tục suốt gần hai tiếng rưỡi.

Cuối cùng thì Tsuburaya cũng có thì giờ để thở. Ông ra khỏi nhà bếp để lịch sự cảm ơn mọi người.

“Cảm ơn mọi người đã luôn chiếu cố Fujimaru.”

Thành viên của phòng nghiên cứu Matsuda liền vội xua tay lắc đầu rồi đồng loạt tấm tắc khen món ăn ông làm.

Sau khi đi tắt đèn bảng hiệu, Fujimaru bưng bánh bông lan cuộn dâu và cà phê ra. Bánh bông lan có vị ngọt thơm ngon và cốt bánh mềm xốp tuyệt vời. Tuy bụng ai nấy đều đã no căng, nhưng mọi người vẫn không thể ngừng nhét thêm bánh ngọt vào trong bao tử.

Tsuburaya ngồi vào bàn bên cạnh nhìn nhóm người đang thưởng thức món tráng miệng với vẻ hài lòng. Fujimaru thì bận bóp vai cho vị sư phụ đang yên vị trên ghế của mình.

“Cứ vào dịp này, mỗi năm đều bận tối mắt tối mũi.”

Tsuburaya bảo. “Giáng sinh rồi tất niên, lại còn phải làm gà mái mẹ trông trẻ.”

Vụ trông trẻ chắc là đang ám chỉ Fujimaru rồi.

“Thật ra ta cũng biết ơn vì năm nào cũng được bận rộn. Mỗi năm qua đi thì lại già thêm một tuổi. Cũng không biết cơ thể này còn chịu đựng được đến khi nào nữa.”

Thấy Tsuburaya than vắn thở dài, Fujimaru liền lên tiếng an ủi. “Nhất định sẽ không sao đâu ạ! Sư phụ ngày càng dẻo dai theo năm tháng thì có!”

“Tiếng Nhật của chú mày sao tàn phế quá vậy. Nói cứ như ta suốt ngày đam mê tửu sắc ấy.”

“Không sai ạ.”

Fujimaru xoa nắn bả vai của Tsuburaya. Tsuburaya vừa kêu oai oái vừa mở lời với vẻ xấu hổ. “Mọi người chắc là quanh năm suốt tháng đều bận với việc nghiên cứu nhỉ? Thế thì chắc cũng không quan tâm đến Giáng sinh đâu ha?”

“Giáng sinh á...”

Mọi người trong phòng nghiên cứu Matsuda chớp chớp mắt như thể đây là lần đầu tiên họ nghe thấy từ này.

“Quên béng mất.”

Kato nói.

“Hoàn toàn luôn.”

Kawai cũng gật đầu.

“Tôi thì nhớ đấy.”

Motomura chép miệng vì cà phê quá đắng. “Tại vì cây trạng nguyên ở nhà tôi cứ mãi mà không chịu đổi màu đỏ... Tôi vốn định dán nó đến Giáng sinh xem sao, nhưng sáng hôm đó giở hộp ra thì lá cây vẫn còn nguyên màu xanh. Đó là ngày tôi quyết định từ bỏ việc xử lý lá cây ngắn ngày nên nhớ dai lắm.”

“Thật ra thì... nhớ đến Giáng sinh qua chuyện đó chẳng phải là hơi quái sao?”

Kato nói. Fujimaru vốn dĩ đang lắng tai nghe từng lời của Motomura với vẻ mặt căng thẳng, nhưng nghe thế thì cũng phải mỉm cười, tay lại lỡ nắn vai Tsuburaya với tốc độ hơi quá trớn. “Đau đau đau đau!”, Tsuburaya kêu rên.

“Giáng sinh năm nay tôi cũng không thể gặp được bạn trai mình rồi.”

Iwama thở dài. “Yêu xa nên đành vậy thôi.”

“Chị Iwama có bạn trai á!”

Người vừa thảng thốt kêu lên chỉ có mỗi Kato, nhân vật khờ khạo trước mọi thể loại yêu đương của nhân loại. Những thành viên khác trong phòng nghiên cứu đều đã biết rằng Iwama đang quen với một học viên cao học ở Đại học S thuộc tỉnh Nara rồi.

“Đến mùa hội thảo thì hai người lại có thể gặp nhau thôi.”

Motomura mở lời an ủi.

“Cũng đúng. Nhưng đến mùa hội thảo thì ai cũng lo phần nghiên cứu của mình chứ rảnh rang gì mà yêu đương.”

Iwama lại thở ra một hơi còn não nề hơn nữa.

Mọi người đều đồng loạt nhìn về Matsuda, người nãy giờ vẫn làm thinh không phát biểu lấy câu nào. Thực vật vốn không có khái niệm “Giáng sinh” nên hẳn là quyển lịch trình trong đầu của thầy Matsuda cũng chẳng có cái từ ấy. Thầy ta chỉ lo uống tách cà phê của mình, như thể bản thân vừa nghe thấy một tập tục trên hành tinh nào đó vắng bóng thực vật vậy.

Xem ra Viên Phục Đình nghỉ Tết từ ngày tất niên đến mùng Ba tháng Một. Nghe bảo Tsuburaya đã đặt phòng khách sạn suối nước nóng ở Hakone Yumoto để nghỉ dưỡng một phen. Dự tính của Fujimaru là về nhà bố mẹ, lười nhác cho qua ngày.

“Dĩ nhiên là tôi cũng sẽ mang theo cây xương rồng về.”

“Nhờ anh cả đó, Fujimaru!”

Đoạn, Kato bắt tay anh một cách nồng nhiệt.

Bữa tiệc vui vẻ đã đến hồi kết thúc. Mọi người đều trao nhau câu chúc “Năm mới vui vẻ!” rồi rời khỏi Viên Phục Đình.

Bước ra ngoài đường Hongo, cả nhóm Motomura hướng về phía ga điện ngầm. Chỉ có mỗi Matsuda là bảo, “Tôi về phòng nghiên cứu đây.”

“Vào giờ này ấy ạ?”

Cả nhóm Motomura ngạc nhiên kêu lên, nhưng Matsuda vẫn một mực nói rằng còn nhiều mail cần phải hồi âm lắm. Đoạn, thầy băng qua đường rồi biến mất vào màn đêm của khu trường học phía bên kia Xích Môn.

“Có lẽ ngày mai chúng ta vẫn sẽ gặp mặt nhau ở tòa nhà B. Mà thôi, tôi đi trước, hẹn mọi người năm sau nhé. Cẩn thận đừng ăn bánh gạo nhiều quá, dễ bị đau bụng lắm.”

Matsuda chỉ để lại mấy câu này.

Đúng là tối hôm nay cứ thấy giáo sư ít nói thế nào. Motomura ngẫm nghĩ, nhưng thầy Matsuda vốn là người kiệm lời sẵn rồi. Vì không thấy rõ sự khác biệt nào so với thầy ấy của ngày thường nên cô cứ tưởng do mình nghĩ nhiều thôi. Bên phía mấy người Kawai thì vẫn đáp lời thầy như mọi khi, “Vâng vâng, bọn em nhất định sẽ chú ý”, dường như không ai phát hiện ra sự kỳ lạ trong hành động và lời nói của thầy ấy cả.

Đón lấy cái kết của năm cũ đang cận kề, con phố dọc đường Hongo như tan vào làn khói trắng mà Motomura thở ra. Khí trời tuy lạnh nhưng lại rất trong lành. Vừa cầu nguyện cho lá cây Arabidopsis thaliana có thể mọc to ra vào năm sau, Motomura vừa sánh bước cùng mọi người trong phòng nghiên cứu đi xuống cầu thang ga tàu.

***

Motomura trải qua mấy ngày tất niên và năm mới bình an bên cạnh bố mẹ.

Lúc nhìn thấy bố mẹ đã lâu không gặp, Motomura chợt nghĩ, “Bố mẹ nhìn như bị teo nhỏ lại ấy...” Hai người đã quá năm lăm, đang ở cái tuổi lão hóa nhanh nhất. Thật ra thì ngoại hình của bố mẹ Motomura đều ứng với tuổi thật, nhưng vì xa cách đã lâu nên cô mới nhạy cảm với từng thay đổi nhỏ của các cụ như thế. Sau một mùa đông thật dài, màu lá mới lại càng thêm lóa mắt. Cũng tương tự thế, dáng vẻ của bố mẹ ruột sau gần một năm trời mới được nhìn lại khiến Motomura hơi giật mình, vì nom hai người nhỏ bé và yếu ớt hơn so với hình bóng vẫn luôn trong ký ức cô.

Ừ nhỉ, bố mẹ vẫn ngày một già đi. Rốt cục thì đến khi nào mình mới có thể tự kiếm tiền với tư cách là một nhà nghiên cứu để bố mẹ bớt lo?

Vốn dĩ, trong số toàn thể nhân loại thì những đứa con gái đam mê với loài cây Arabidopsis thaliana hẳn là chiếm số lượng cực kỳ ít ỏi. Vậy thì bố mẹ mình sẽ nghĩ sao khi có con gái như thế này đây? Không thể xin lời khuyên từ xung quanh, cũng không thể bày tỏ nỗi lòng với ai, bố mẹ chắc là sẽ luôn sống với nỗi bồn chồn trong lòng. Motomura cảm thấy lo thay.

Suy cho cùng thì, bố mẹ vì có con cái nên mới là “bố mẹ”. Khi nghe thấy con mình bảo rằng không có ý định sinh con, họ có thể sẽ nhận ra quan điểm giữa mình và con cái khác biệt thế nào, hai bên không có tiếng nói chung ra sao. Thêm nữa, Motomura lại còn chẳng có hứng thú gì với chuyện yêu đương hay kết hôn. Đối tượng duy nhất khiến trái tim cô loạn nhịp chỉ có mỗi Arabidopsis thaliana. Cứ nghĩ đến sự bối rối và nỗi thất vọng của bố mẹ là chẳng hiểu sao cô lại muốn bỏ của chạy lấy người.

Chỉ có điều, bố mẹ của Motomura quả đúng là người sinh ra cô. Mặc cho Motomura có bỏ cuộc trên con đường học lên tiến sĩ của mình hay không, hai người chỉ một lòng cảm thấy hạnh phúc và vui mừng chào đón cô con gái rượu về nhà. Mẹ cô thì cứ giục con gái ăn thêm bánh gạo hay mâm cỗ, còn bố cô thì lục tục đi mở nắp bình rượu sake thượng hạng nhà được tặng ra để uống chung với con gái. Đến nỗi Motomura thật sự muốn bỏ của chạy lấy người, theo một ý nghĩa khác.

Tình yêu đúng là nặng nề thật... Motomura trộm nghĩ. Tuy rằng cô không hề nhận ra tình cảm mà Fujimaru đã dồn vào bên trong món gà viên chiên, thế nhưng nhìn từ bộ dạng của bố mẹ thì cô cũng hiểu được rằng ông bà yêu thương cô đến cỡ nào. Mặc dù nặng nề, nhưng vẫn vô cùng hạnh phúc. Vừa nghĩ, Motomura vừa thỏa sức ăn uống theo lời hối thúc của bố mẹ. Mới ba ngày thôi mà cô đã tăng tới hai ký.

Sao cơ thể mình lại có thể nặng hơn thế này nhỉ? Motomura vừa tính đi tắm thì lại cứng đờ người trên chiếc cân trước bồn rửa mặt. Cô thở hắt ra một hơi não nề rồi lại bước lên cân lần nữa. Quả nhiên, vẫn là mập hơn hai ký.

Vừa ảo não nghĩ không biết bây giờ còn mặc vừa chiếc quần jeans mình mang theo không, Motomura vừa ngả lưng an giấc vào đêm cuối cùng của kỳ nghỉ Tết ở nhà bố mẹ. Cô đã luôn nhắm mắt và tỉnh giấc bên trong căn phòng này mãi cho đến khi tốt nghiệp đại học. Cái giường, cái gối vẫn y nguyên. Vẫn luôn trong trạng thái chờ được sử dụng bất kỳ lúc nào. Tình yêu thật quá nặng nề, Motomura lại một lần nghĩ thầm. Nhưng cứ nghĩ đến chuyện bố mẹ luôn sẵn sàng đón nhận đứa con gái chỉ yêu mỗi Arabidopsis thaliana này thì cô lại thấy hạnh phúc đến nỗi nước mắt chực trào ra.

Nói thì nói thế, song kỳ nghỉ lễ này cũng có phương diện khiến Motomura thấy căng thẳng không thôi. Tuy mẹ cô đã không còn treo từ “kết hôn” ngoài miệng nữa, nhưng tránh vỏ dưa thì gặp vỏ dừa. Cô không tài nào ngăn cản mọi người xung quanh kết hôn hay sinh con đẻ cái được.

Sáng mùng Hai, lúc cả nhà ba người đang ngồi ăn Osechi[21] ngày Tết thì mẹ cô bỗng cất lời.

“Nhắc mới nhớ, con bé Tamaki ở Kawagoe ấy.”

Tamaki là người chị họ lớn hơn Motomura ba tuổi. Cô vẫn còn nhớ gương mặt thân thương của chị thuở hai đứa vẫn còn cùng nhau nô đùa vào mỗi dịp nghỉ hè nên Motomura liền lắng tai nghe xem.

“Cuối năm vừa rồi... À mà thôi.”

Thấy mẹ mình đột nhiên muốn nói rồi lại thôi như vậy, Motomura suýt nữa đã nghẹn bánh gạo trong mâm Osechi rồi.

“‘Cuối năm nay à mà thôi’ là sao chứ? Đó đâu phải một câu hoàn chỉnh.”

Mẹ cô nhai món trứng cá trích với vẻ mặt như muốn kêu lên, “Thôi xong đời.”

“Ừ thì... Nói chung là, con bé ấy ấy... Tóm lại là có tin vui.”

Mẹ cô ậm ừ nói.

“Ơ, chị Tamaki đã cưới rồi ạ?”

“Cưới hai năm trước rồi.”

“Hả?! Nhưng con có nghe ai nói gì đâu?”

“Ơ kìa, mẹ vẫn chưa nói con nghe à?”

Mẹ cô lần này lại ghé đũa gắp lấy món đậu đen. “Phải rồi, nhớ rồi, con bé không làm đám cưới nên không kịp gọi cho Sae.”

“Đó đâu phải vấn đề. Vấn đề là con muốn chúc phúc chị ấy cơ.”

“Thì bởi vì, Sae còn bận nghiên cứu mà... Thôi không sao đâu, mẹ đã gửi quà mừng rồi.”

Thật không thể chấp nhận được. Đối diện mẹ mình, người đang nhắm tới mục tiêu tiếp theo là món hạt dẻ thì Motomura cũng khó lòng nào mà càm ràm thêm được. “Mẹ đừng ăn nhiều đồ ngọt quá”, sau khi khuyên mẹ một câu, cô bèn hỏi tiếp:

“Vậy, tin vui ở đây là chị Tamaki có em bé à?”

“Ừ, sinh rồi đấy. Mới cuối năm.”

“Chưa gì mà đã?! Con chẳng biết gì hết!”

Motomura không kịp suy nghĩ mà kêu toáng lên. Đoạn, cô bưng chén đĩa đã dùng vào trong bếp rồi hậm hực chùi rửa. Mẹ cô vì đắn đo cho con gái nên mới không muốn báo cô biết chuyện chị họ đã kết hôn và sinh con. Cô hiểu điều đó. Hiểu thì hiểu, nhưng Motomura vẫn không khỏi cảm thấy ấm ức và khó chịu, bên trong còn lẫn cả nỗi tức giận nữa. “Không lẽ mình là một đứa khiến ai cũng phải dè chừng như vậy sao?”

Mẹ cô từ phòng ăn rón rén ghé vào trong bếp.

“Con đừng làm ầm ĩ thế nữa.”

Dường như bà đã hiểu ra lý do Motomura bực dọc như vậy rồi. “Thật là, không phải con đang sống một mình rất tốt sao? Đừng có làm mẻ bát đĩa trong nhà chứ.”

Cứ như thể mẹ muốn nói rằng mình không có lỗi lầm hay lỡ lời gì ở đây ấy. Motomura càng lúc càng cáu. Cô thô bạo chà xát miếng bọt biển lên muỗng nĩa, đến nỗi chà hẳn ra được bọt xà phòng to như quả bóng chày.

Bố cô thì vẫn luôn khư khư nguyên tắc “Đàn ông đích thực không vào nhà bếp” nên lễ Tết chỉ ngồi ngắm nghía mấy tấm thiệp mừng. Lúc sau ông mới rủ Motomura đi đền thần ngày đầu năm để cầu nguyện.

Trên đường đi bộ đến đền thần gần nhà, bố cô mới thỏ thẻ:

“Mẹ con cũng không có ý gì xấu đâu.”

Liếc nhìn người bố trịnh trọng chắp tay hướng về chính điện của đền, Motomura hiếm hoi lắm mới nghĩ xấu cho ông. “Chắc là bố lại đang cầu cho Sae con gái bố mau chóng kết hôn đi chứ gì.”

Ngoài dự đoán của Motomura, sau khi rời khỏi chính điện, bố cô mới nói với giọng hiền hòa.

“Bố đã cầu cho công việc nghiên cứu của Sae được suôn sẻ đấy.”

“Con đang nghiên cứu cái gì mà... cây Orubifuri hả?”

“Là Arabidopsis thaliana ạ.”

Dứt lời, Motomura lại thấy nước mắt mình như sắp trào ra. Cô lấy làm hổ thẹn vì thói suy bụng ta ra bụng người của mình.

Trên dãy hàng quán mọc lên nhấp nhô dọc con đường ngắn dẫn tới đền thần, bố cô ghé vào mua một cây kẹo táo. Đó là món quà vặt mà hồi nhỏ Motomura rất chuộng. Bây giờ thì cô thấy nó vừa ngọt gắt lại vừa đỏ lòm, cũng chả hiểu tại sao quả táo bên trong lại nhăn nheo đến thế, ấy vậy mà vẫn ăn hết cả cây.

Lúc hai bố con về đến nhà thì thấy mẹ cô đang ngồi xem cuộc đua chạy việt dã Hakone Ekiden trên tivi.

“Có đi hết đền thần không đó?”

Bà hỏi với vẻ tươi cười. “Đi hết năm khu luôn.”

Motomura ngồi vào bên cạnh mẹ trên sofa. Vì muốn làm nũng với mẹ một chút nên cô dần dà nhích người lại gần.

“Gì đó?”

Mẹ cô đẩy eo cô ra. Hai người ngồi chen nhau một lúc trên sofa.

Motomura dựa hết nửa người mình lên vai mẹ, tay thì gõ email trên điện thoại gửi cho chị họ. Hồi âm đến ngay lập tức, đính kèm trong thư là ảnh em bé vừa mới chào đời. Nom bé nhăn nheo đỏ hỏn không khác gì cây kẹo táo.

“Dễ thương quá.”

Hai mẹ con cùng nhau ngồi xem ảnh.

***

Motomura khởi đầu năm mới với cái quần jeans chật ních. Song, vẫn chẳng có thay đổi gì mấy so với năm trước. Việc nghiên cứu của cô thì ngày một chồng chất nên Motomura vẫn phải chôn mình trong tòa nhà B khu Tự nhiên mỗi ngày.

Nhưng miễn cưỡng mà nói thì cũng có vài thay đổi nhỏ.

Kết thúc đợt nghỉ lễ, lúc Motomura rời khỏi nhà bố mẹ để về lại căn hộ của mình thì cây trạng nguyên bên bậu cửa sổ đã mất hết sức sống. Có vẻ như nó đã không chịu nổi cái rét về đêm bên trong căn phòng đìu hiu vắng bóng người nên mới rụng gần hết lá thế này. Motomura hối hận vô cùng. Biết vậy thì cô đã chuyển cây trạng nguyên vào một cái chậu lớn hơn rồi nhờ Fujimaru trông giúp, cho nó có người bầu bạn nhân lúc cô phải về nhà. Hiện giờ thì nó đang được chăm sóc đặc biệt ở nhà kính.

Mặt khác, mấy cây Arabidopsis thaliana trong chamber phòng giải phẫu lại lớn nhanh như thổi. Quả nhiên, được Kato “ngón tay xanh” chăm sóc có khác.

“Em mà lỡ để cây Arabidopsis thaliana của mọi người héo rũ thì thể nào cũng xảy ra chuyện lớn.”

Kato nói với khuôn mặt phấn chấn. “May mà chúng đã vượt qua năm mới bình an vô sự.”

“Mặc dù chị rất cảm ơn chú mày, nhưng mà đám cây bây giờ lại mọc sum suê đến nỗi phát hờn luôn.”

Iwama tỏ vẻ ngán ngẩm. Cây phát triển nhanh hơn dự tính sẽ ép người nghiên cứu phải vội vã trích lá và tiến hành hóa trong thì mới mong đuổi kịp thời kỳ thích hợp để quan sát khí khổng.

Motomura bắt đầu công cuộc gieo 1.200 hạt giống theo đúng trình tự, hòng đạt được thể biến dị lần bốn. Công việc này đòi hỏi tính nhẫn nại đến độ khiến cô phải than vắn thở dài rằng, so với cái này, tách hạt giống còn dễ hơn gấp trăm lần cơ.

Cô tưới nước vào từng miếng bông khoáng trông như miếng bọt biển hình vuông rồi đặt hạt giống cây Arabidopsis thaliana lên. Hạt giống bé đến độ ngón tay hay cả kẹp tăm cũng không thể gắp được. Motomura phải dùng cây tăm ướt để dính từng hạt giống lên rồi mới nín thở chuyển chúng đến chỗ bông khoáng.

Lúc xong được một nửa khay gieo hạt rồi, cô mới phát hiện ra triệu chứng nhức vai của mình. Phải làm... tận một nghìn hai trăm hạt giống lận! Motomura chỉ còn cách hét toáng lên một mình trong phòng giải phẫu tầng một mà thôi.

Cánh cửa phòng giải phẫu mở ra thật không đúng lúc. Kawai thò mặt vào. Anh nhìn Motomura đang vừa xoa bóp vai vừa hét lên a a, đoạn mới cất tiếng hỏi với vẻ lưỡng lự:

“... Bây giờ cô có đang rảnh không?”

“Có ạ. Vâng, tôi hoàn toàn không bận gì hết.”

Motomura hốt hoảng bỏ tay xuống, nhìn về phía Kawai.

“Tôi muốn hỏi cô chút chuyện về cây Monophyllaea...”

Vừa nói, Kawai vừa bước vào bên trong phòng giải phẫu. Nhác thấy Motomura đang dở tay gieo hạt, anh liền vào phụ một phen. Kawai gieo hạt vào nửa số bông khoáng còn lại. Đầu tăm của anh di chuyển thoăn thoắt lại còn chuẩn xác.

“Anh Kawai không hay sử dụng cây Arabidopsis thaliana mà lại quen tay thế.”

“Ừm, chắc là do kinh nghiệm thôi.”

Kawai bật cười. “Tôi bây giờ chủ yếu nghiên cứu về các loại rêu, mà thực chất cũng như nhau cả. Hồi xưa chuyên ngành của tôi cũng phải học về Arabidopsis thaliana mà.”

Trước giờ, Motomura vốn luôn nghĩ rằng cô vụng về, nhưng nghe được những lời vừa rồi của Kawai cô thấy tự tin hơn một chút. Cô ngẫm nghĩ, chuyên ngành thời mình học đại học vốn là nghiên cứu về khuẩn E. coli nên mới không quen lắm với việc thao tác cây Arabidopsis thaliana.

Vả lại, cũng không hẳn là cô giỏi giang gì trong khoản thao tác với khuẩn E. coli, bởi lẽ Motomura đã từng làm chết khuẩn E. coli trong đĩa petri. Đời học viên cao học chỉ kéo dài ba năm mà đến giờ cô vẫn than thở mỗi khi gieo hạt Arabidopsis thaliana. Nhưng những sự thật không tiện nói ra ấy nghe không giống hành vi của một nhà khoa học chút nào, cho nên Motomura đành phải giấu nhẹm chúng đi.

“Phải rồi, về cây Monophyllaea ấy.”

Kawai nói. “Địa điểm lần này mà tôi đến là khu vực đảo Borneo thuộc địa phận Indonesia. Anh Bran ở trường B thuộc Đại học Quốc gia Indonesia còn đánh tiếng là ở đó có rất nhiều loại rêu quý hiếm nữa. Anh ấy còn bảo, loại cây Monophyllaea mà Motomura muốn nằm ở phía bắc của hòn đảo, nơi thuộc biên giới Malaysia.”

“Chà... vậy có vẻ như anh không thể thu thập mẫu cây về cho tôi rồi.”

Motomura tuy vô cùng thất vọng nhưng vẫn ráng không để lộ điều đó ra ngoài. Xét từ quan điểm dịch tễ học và bảo tồn giống loài quý hiếm mà nói, dù có là vì mục đích khoa học đi nữa thì việc thu thập mẫu cây ở nước ngoài cũng đòi hỏi quy trình hết sức phức tạp. Trước tiên phải gửi đơn xin phép thủ tướng nước sở tại nhằm thông báo về mục đích và phương án nghiên cứu của mình, sau đó thì chờ nhận được hồi đáp duyệt đơn xin. Những giống cây thuộc họ hoa lan, vì nằm trong điều khoản của Công ước Washington[22] nên đương nhiên sẽ không bao giờ được cho phép thu thập, cũng không ai có thể tự tiện đem những loài thực vật khác đi. Xem chừng Kawai đang lên danh sách chi tiết các giống thực vật mà nhóm Motomura yêu cầu lấy về làm mục tiêu nghiên cứu để dễ đáp ứng hơn.

“Ừ. Nhưng tôi có hỏi qua email thì anh Bran nói là anh ấy đang trồng loài cây Monophyllaea này. Nếu được thì có khi anh ấy sẽ chia cho tôi một ít hạt giống.”

“Thật sao ạ?!”

Giọng của Motomura cao vút vì quá đỗi vui mừng.

“À, đó là nếu như được anh ấy cho phép thôi.”

Kawai liền an ủi cô. “Motomura cứ chờ đi, nhưng cũng đừng hi vọng quá nhiều.”

“Vâng ạ.”

Sau khi gieo hạt xong, hai người đem cất chiếc khay vào bên trong chamber rồi điều chỉnh lại độ ẩm và nhiệt độ của máy. Motomura âm thầm gửi lời cầu nguyện của mình vào trong chamber, “Thể biến dị lần bốn... Thể biến dị lần bốn...” Đây vốn dĩ cũng là một hành vi không giống của một nhà khoa học chút nào, nhưng vì xác suất để ra được thể biến dị lần bốn chỉ vỏn vẹn 4/1.200 nên cô cũng chỉ đành cầu trời khẩn phật vậy.

“Rừm”, cái chamber kêu như thể đang càm ràm khi nhìn thấy Motomura.

“Giá mà bên trong có thể biến dị lần bốn thì hay ha.”

Kawai nói với giọng thành khẩn. “Mà nhân tiện, cô có thấy dạo này giáo sư Matsuda hơi lạ không?”

Gì mà dạo này, thầy ấy lúc nào chẳng lạ? Đang tính buột miệng nói ra thì Motomura đã kịp thắng lại. Đúng là có đôi chút manh mối thật. Nối tiếp việc cây trạng nguyên rụng lá và cây Arabidopsis thaliana lớn nhanh như thổi, đây có thể nói là “thay đổi nhỏ” thứ ba của cô.

Từ cái đêm tiệc tất niên ở Viên Phục Đình đến giờ, thầy Matsuda lúc nào cũng trông như đang để hồn bay nơi đâu ấy. Cứ nghĩ là sang năm mới thầy ấy sẽ bình thường trở lại, nhưng phía bên kia tấm bình phong của phòng nghiên cứu thi thoảng lại vang lên những tiếng kêu ậm ừ hay tiếng reo đầy kinh ngạc. Những lúc tưới nước cho đám cây bên bậu cửa sổ, mắt thầy cũng hay nhìn ra nơi xa xăm. Thế là thành ra mấy hôm trước thầy Matsuda lỡ tưới nước tràn hết ra khỏi chậu, khiến cô thư ký Nakaoka vừa lau sàn nhà vừa nổi đóa một phen.

Rốt cục là sao đây? Motomura tuy rằng cũng lo, nhưng vì việc nghiên cứu và lên lớp vẫn diễn ra như thường, bản thân cô còn có chuyện khác để lo nghĩ nên chỉ khi có dịp nhìn lại thì mới vỡ lẽ ra thôi. “Chuyện khác để lo nghĩ” ở đây dĩ nhiên bao gồm việc làm sao mới hoàn thành vụ gieo hạt cho cây Arabidopsis thaliana và làm sao để tiêu bớt mỡ tích tụ trong dịp Tết.

Thậm chí cả Kawai cũng nhận ra dáng vẻ khác thường của Matsuda. Motomura đánh bạo mà hùng hồn đáp.

“Vâng ạ, tôi cũng cảm thấy thế. Giáo sư Matsuda dường như có hơi rầu rĩ.”

Nghe vậy, Kawai liền hỏi lại.

“Ơ? Thế á? Ngược lại, tôi thấy thầy ấy nói chuyện nhiều hơn trước đây thì có.”

Nghe được lời chứng nhận ngoài dự đoán từ Kawai, Motomura dao động.

Matsuda vốn là một giảng viên có tâm, hướng dẫn học trò một cách vô cùng tỉ mỉ, nhưng đồng thời, thầy cũng là kiểu thầy giáo tôn trọng tính tự chủ của các sinh viên và học viên. Nếu phát hiện sinh viên cao học nào đang có ý định thực hiện thí nghiệm nào đó quá ngớ ngẩn, thầy ấy sẽ ngay lập tức can thiệp và khuyên bảo ngay. Ngoại trừ những khi ấy ra thì Matsuda sẽ chẳng bao giờ mở miệng.

Có rất nhiều phen sự thật được rút ra từ thất bại, và vốn dĩ trên đời cũng không có nghiên cứu nào biết trước kết quả chính xác. Matsuda tuy khó tính với những nghiên cứu và thí nghiệm khuyết thiếu sự chỉn chu và tính chính xác, nhưng thầy ấy nhất định sẽ không bao giờ đóng sập cánh cửa sáng tạo tự do của sinh viên mình lại. Hầu như chưa có trường hợp nào khiến một người kiệm lời như thầy Matsuda lại trở nên hoạt ngôn một cách thừa thãi thế kia.

Đặc biệt là khi Kawai không còn là học viên cao học nữa mà đã lên trợ giảng rồi. Anh ấy không chỉ thuộc biên chế của phòng nghiên cứu Matsuda mà còn là một nhà nghiên cứu nổi trội. Thật là khó hiểu khi Matsuda lại chõ mũi vào việc nghiên cứu của Kawai nhiều như thế trong khi anh chẳng nhờ vả gì.

“Thầy ấy nói gì với anh về rêu ạ? Giáo sư Matsuda ấy?”

Motomura rụt rè hỏi. Kawai thì lục lại trí nhớ.

“Đúng thật. Bởi vì thầy Matsuda vốn là người như thế nên thầy ấy sẽ để tôi làm những gì mà tôi thích. Nhưng dạo gần đây thì lại khác, thầy ấy rất hay tìm những chuyện nhỏ nhặt để đến tán gẫu với tôi, như thầy vừa mới tìm được một chiếc túi ngủ nhìn khá thoải mái trên mạng, hoặc là khuyên tôi nên tham gia một khóa rèn luyện để chuẩn bị đi rừng.”

“Để làm gì nhỉ?”

“Tôi cũng muốn hỏi thầy có ý gì lắm. Nhưng mà cứ thấy quái quái thế nào, nên chỉ trả lời rằng tôi đã có túi ngủ rồi, chuyện rèn luyện kia thì hồi học phổ thông tôi nằm trong đội leo núi nên bây giờ cuối tuần vẫn thường hay đi núi với bạn bè.”

Motomura rùng mình khi nghĩ đến trên đời lại có thể tồn tại những cuộc nói chuyện phiếm nghe kỳ quái đến vậy.

“Thầy ấy không nói gì với Motomura cả à?”

“Vâng ạ. Tần suất trò chuyện và nội dung đối thoại vẫn như thường thôi.”

Rốt cục là sao đây? Cả Motomura lẫn Kawai đều không khỏi thắc mắc. Có cơ hội nhất định phải hỏi Matsuda cho ra lẽ mới được. Motomura thầm ghi nhớ trong lòng.

***

Rốt cục là tại sao Matsuda lại bỏ cái tính hũ nút mọi khi của mình trước mặt Kawai? Manh mối để giải mã bí ẩn đó đến sớm hơn Motomura nghĩ.

Vì để mặc bản thân ăn cho thỏa thích mớ bánh gạo vào dịp Tết nên bây giờ bụng của Motomura đã tròn vo như cái bánh gạo. “Sao nhiều thịt thế này?!”, sau khi đã chịu quá nhiều đả kích, Motomura quyết tâm phải đi bộ mỗi lúc giải lao nhằm lấy lại vóc dáng xưa kia.

Hôm đó, cô rảo bước dạo quanh khuôn viên trường T, đi từ khu gần hồ nước ra tới vườn giảng đường Y. Lúc cô đang tìm xem có băng ghế nào để ngồi xuống lấy hơi không thì thấy thầy Morooka bận làm gì đó ở một góc bãi cỏ xung quanh quảng trường. Đó là chỗ mà hồi mùa thu năm ngoái nhóm Motomura đã giúp thầy thu hoạch khoai lang đây mà.

Chỉ có điều, bây giờ mới cách hơn tháng rưỡi, chẳng phải vẫn còn hơi sớm để trồng khoai hay sao? Motomura cảm thấy kỳ quái nên bèn tiến lại gần chỗ thầy ta. Morooka đang khoác một chiếc áo phao bên ngoài bộ đồ lao động liền thân, tay thì bận bổ luống khu đất sau này làm ruộng khoai.

“Chào thầy ạ.”

Nghe thấy tiếng gọi mình, Morooka dừng tay.

“Motomura đó à.”

Thầy nói, trên mặt nở nụ cười. Tuy trời hôm nay rất rét nhưng hai bên má thầy Morooka vẫn lấm tấm mồ hôi.

“Thầy lại đang trồng thêm gì ạ? Có cần em giúp một tay không?”

“Không cần không cần.”

Morooka lau bớt mồ hôi bằng mu bàn tay đang đeo găng. “Mùa trồng khoai lang phải chờ tới tận tháng Năm. Đất thiếu dưỡng chất vẫn dễ trồng nên cũng không cần chuẩn bị gì trước, nhưng chỗ này đất bị cứng quá. Thế là ta mới nghĩ hay mình nên xới đất trước vậy thôi.”

Hương thơm ngọt ngào pha chút ẩm ướt của đất bốc lên từ dưới chân thầy Morooka. Thầy ta nhanh nhẹn lấy mũi ủng của mình tém hết mớ sỏi đá vừa đào lên vào trong một góc.

“Nhắc mới nhớ...”

Nói đoạn, Morooka liền nhoài mình lên phía trước rồi tựa người vào cây xẻng như thể đó là gậy chống của thầy vậy.

“Nghe nói cậu Kawai đằng ấy sắp sửa đi Borneo khảo cứu ha? Không biết em có thể nói với cậu ta rằng, nhờ cậu ta ra chợ bên đó chụp lại hình mấy giống khoai mà họ bán không? Nếu có thấy ruộng khoai thì cũng chụp luôn về cho ta xem nữa.”

Quả là giáo sư Morooka, tuyệt nhiên không hề bỏ qua bất kỳ cơ hội nào để nắm bắt thông tin về các loại khoai. Motomura nhận lời thầy với vẻ khâm phục.

“Em nhất định sẽ chuyển lời ạ. À mà nhân tiện, thưa giáo sư Morooka, dạo này thầy có thấy giáo sư Matsuda hơi khác lạ không?”

Matsuda vốn dĩ nhỏ hơn thầy Morooka những mười lăm tuổi, nhưng cả hai đều xuất thân là sinh viên trường T. Hơn nữa, thầy Morooka lại làm giảng viên ở trường T lâu năm hơn. Nghe bảo Matsuda vốn đã thân thiết với thầy ta từ thời còn là học viên cao học, đến tận bây giờ hai người vẫn thân nhau đến độ có thể cùng ăn cơm chung, thế thì hẳn là thầy ấy phải cảm nhận được hành vi và lời lẽ bất thường dạo này của thầy Matsuda chứ nhỉ? Motomura nghĩ thế nên mới chợt muốn hỏi thử xem.

“Chà... khác là khác thế nào?”

Trái ngược với sự mong mỏi của cô, có vẻ như thầy Morooka cũng không nhận ra điều gì cả. Cô cũng không rõ là do hành vi và lời lẽ của thầy Matsuda mọi khi vốn đã quá khác thường, hay là do thầy Morooka cũng mê mẩn với thực vật như thầy Matsuda nên cả hai đều chả để ý gì đến ngôn hành của nhau.

“Theo em thấy thì, so với ngày thường, giáo sư Matsuda hơi... Tuy rằng thầy ấy vẫn có vẻ u ám, nhưng lại rất nhiệt tình bắt chuyện với anh Kawai. Hôm nay cũng vậy, thầy ấy còn đưa cho anh ấy xem quyển catalog đèn pin đa tính năng để anh ấy mua thử đem đi Borneo đó.”

“Đèn pin á?”

Morooka tỏ vẻ ngẫm nghĩ một chút. “Hay là giáo sư Matsuda chuyển sang làm người hướng ngoại rồi?”

“Em lại không nghĩ thế. Mấy cây đèn pin đó có giá những một trăm nghìn yên[23] nên anh Kawai khó xử lắm. Thế là anh ấy đành phải bảo rằng, ‘Thầy muốn tôi trang bị đầy đủ khi vào rừng à? Nhưng buổi tối bọn tôi chỉ ngủ trong lều thôi, nếu mang theo đèn pin có độ sáng mạnh thế này thì sẽ thu hút hết lũ côn trùng xung quanh mất’.”

“Còn có loại đèn pin có giá cao vậy?”

Morooka cảm thán sai chỗ. Nhưng, vẻ mặt thầy lập tức thay đổi. “Có lẽ nào...”

“Giáo sư Matsuda hầu như chưa bao giờ đi khảo sát nghiên cứu nhỉ?”

“Vâng ạ. Không biết có phải do thầy ấy là người cực kỳ hướng nội hay không mà theo như những gì em được biết, chuyến đi lần này chỉ có mỗi anh Kawai thôi.”

“Ra là vậy.”

Morooka lẩm bẩm.

“Giáo sư, nếu thầy phát hiện ra điều gì thì hãy nói cho em biết với. Anh Kawai vừa phải tiến hành nghiên cứu như thường, vừa phải lo chuẩn bị cho vụ đi Borneo sắp tới, nhưng suốt mấy ngày nay anh ấy đã ngán ngẩm khi cứ bị giáo sư Matsuda thúc giục mua mấy món đồ dã ngoại rồi. Kể cả em cũng thấy lo thay, không biết tại sao thầy ấy lại quan tâm đến thế...”

Morooka cắm cái xẻng xuống mặt đất chỗ mình vừa cày xới xong. Thầy ta trông như đang suy tư điều gì đó trong lúc làm việc. Motomura thì đứng ở một bên quảng trường, âm thầm kiên nhẫn chờ đợi.

Cuối cùng thì thầy Morooka cũng chịu mở miệng.

“Thời giáo sư Matsuda còn học cao học, cậu ta từng có một người bạn cùng khóa. Người này tên là Okuno, tốt nghiệp cao học khác rồi mới đến trường T, là một người vô cùng xuất sắc, không kém gì giáo sư Matsuda cả. Chỉ có điều, cậu ta vốn là người hoạt bát, hoàn toàn trái ngược với cậu Matsuda. May mà hai người họ đối lập. Matsuda và Okuno rất hợp tính nhau, hai người trở thành bạn bè thân thiết nhưng đồng thời cũng từng là kỳ phùng địch thủ.”

Motomura để ý rằng thầy Morooka gọi thầy Matsuda là “kun”[24]. Kể cả chuyện thầy ấy luôn nhắc đến chữ “từng” nữa.

Chẳng biết từ lúc nào mà thầy Morooka lại ngừng đào xới, đôi mắt chăm chú dõi xuống mặt đất, cứ như thể ở đó đang chiếu lại những thước phim quá khứ vậy.

“Có lẽ có người nghĩ rằng, dùng từ ‘bạn thân kiêm kỳ phùng địch thủ’ để chỉ hai người họ là hết sức mâu thuẫn, nhưng nếu là Motomura đây thì chắc sẽ hiểu thôi. Mọi nhà nghiên cứu đều là đối thủ của nhau. Họ đã từng giúp nhau tháo gỡ các thắc mắc dù là vụn vặt về thực vật, từng tranh luận với nhau, là những người cùng chí hướng đi chung một con đường. Thêm nữa, tính cách cả hai vô cùng phù hợp, vậy chẳng phải vừa là địch thủ vừa là bạn bè thân thiết của nhau còn gì?”

Motomura gật đầu trước những lời của thầy Morooka. Em hiểu mà, cô thầm nghĩ.

Mọi người trong phòng nghiên cứu Matsuda tuy thân thiết, nhưng mỗi khi thấy ai đó ngoài mình có thành quả thí nghiệm cao hơn, phát biểu được bài luận văn hay hơn, không hiểu sao bản thân lại không thể kiềm được cơn sốt ruột. Thi thoảng họ còn không tránh khỏi nỗi đố kỵ chợt nảy sinh trong lòng khi nghĩ rằng người kia thì hay rồi, còn thí nghiệm của mình sao mãi vẫn cứ bấp bênh. Để nhậm chức ở trường đại học hoặc cơ sở nghiên cứu nào đó hòng tiếp tục việc nghiên cứu, chỉ có không ngừng nâng cao thành tích thực của bản thân thì mới mong có ngày cá chép hóa rồng.

Đặc biệt là Iwama. Đối với Motomura mà nói, chị ta vốn là sự tồn tại đáng gờm. Tuy đối tượng nghiên cứu khác nhau, một người là khí khổng còn một người là kích thước phiến lá, nhưng cả hai đều không khỏi dè chừng nhau, vì hai người đều sử dụng cây Arabidopsis thaliana, đều cùng là nữ, tuổi tác cũng xấp xỉ nhau. Hai người thảo luận rất nhiều điều với nhau, về chuyện này thì Motomura luôn cho rằng chị Iwama rất hợp tính mình. Có lẽ chị Iwama cũng nghĩ về cô như thế. Song, hai người vẫn là địch thủ của nhau.

Giáo sư Matsuda hẳn cũng từng có tâm trạng như thế khi còn học cao học nhỉ? Motomura nghĩ ngợi. Tuy bất an trước con đường tương lai vô định, nhưng thầy ta đã trải qua những tháng ngày nhòm vào ống kính hiển vi với niềm vui nghiên cứu, có bè bạn chia ngọt sẻ bùi và cạnh tranh cùng nhau.

“Vậy người tên Okuno đó, bây giờ thế nào rồi ạ?”

Motomura hỏi, giọng cô nghe có chút khàn đặc. Đáp án của thầy Morooka một nửa như cô dự đoán.

“Cậu ấy mất rồi.”

Morooka nói. “Trên một ngọn núi nơi cậu ta đi khảo sát thu thập mẫu vật. Chi tiết sự việc thế nào thì ngay cả ta cũng... Nhưng ta có thể đoán chắc một điều rằng, kể từ sau cái chết của Okuno, giáo sư Matsuda chỉ một lòng vùi đầu vào việc nghiên cứu, trở thành một người trầm mặc như hiện nay.”

Morooka lại di chuyển cái xẻng. Motomura nói lời cảm ơn thầy rồi trở lại tòa nhà B khu Tự nhiên.

Bên trong chiếc bóng đổ của tấm bình phong phòng nghiên cứu, cô nghe thấy có tiếng soàn soạt như Matsuda đang lục lọi cái gì. Kawai đang ngồi gõ mail trên laptop. Nhìn vào bảng điểm danh treo trên cửa, Motomura thấy Iwama đang ở phòng kính hiển vi dưới tầng hầm, còn Kato thì hình như đã đi nhà kính.

Những gì thầy Morooka kể cô hay dâng trào khắp cơ thể cô, khiến tim cô như thắt lại. Những món dụng cụ dã ngoại mà thầy Matsuda gợi ý cho Kawai có hết tám, chín trên mười món là vì thầy đang nhớ về người bạn đã mất trên núi của mình. Song, Motomura cảm thấy bối rối và khổ sở, không biết có nên hỏi thầy Matsuda về chuyện này, hoặc là tự tiện kể cho anh Kawai nghe hay không.

Lúc hoàn hồn thì Motomura mới phát hiện mình đã về chỗ ngồi và đang nhìn chằm chằm vào màn hình laptop. Cô rên rỉ. Đúng lúc Kawai chực rời khỏi phòng nghiên cứu với tâm trạng sợ sệt thì thầy Matsuda xuất hiện từ bên kia tấm bình phong.

Trong tay thầy là món tài liệu mà xem chừng rốt cục thầy cũng đã tìm ra. Matsuda cất tiếng hỏi:

“Motomura này, trò nhỏ tiếng lại một chút được không?”

Người thoạt tiên làm đổ chồng sách cao như núi vốn dĩ là Matsuda, nhưng tất nhiên Motomura vẫn ngoan ngoãn nói một tiếng xin lỗi thầy. Song, chẳng hiểu vì sao hôm đó, thi thoảng tiếng kêu rên ư ư của cô vẫn vuột ra khỏi miệng.

Công cuộc gieo hạt cho cây Arabidopsis thaliana chắc là đã làm khó cô quá rồi.

Lúc trở về căn hộ vào buổi tối, Motomura nhìn thấy cây trạng nguyên bên bậu cửa sổ lòa xòa rụng lá, thế là tiếng rên ư ử cuối cùng trong ngày hôm nay của cô đã được giải thoát. Từ sau đợt nghỉ Tết giá rét, lá cây trạng nguyên cứ nối đuôi nhau héo úa sang màu vàng.

Mình muốn lá cây đổi màu nhưng không muốn nó đổi thành màu vàng úa thế này. Motomura thở dài đánh thượt. Đoạn, cô đành phải ngắt cho bằng hết mớ lá úa trên cành cây vốn đã gần như trơ trọi. Cô hi vọng rằng cái cây sẽ khỏe lại một lần nữa khi được giảm bớt một ít gánh nặng trên người.

Mấy chiếc lá cô ngắt ra cầm trên tay không còn độ mềm dẻo nữa. Nom chúng đau đớn như cái xác khô của chú chim non màu vàng nào đó. Motomura bón thêm ít phân khô vào rễ cây trạng nguyên, đi đến bồn rửa mặt súc miệng rồi ăn món đậu nành lên men. Món này tuy được cái ngon bổ rẻ, nhưng bữa tối mà chỉ ăn mỗi đậu nành lên men thì đúng là có chút buồn tẻ. Nhưng đêm khuya về nhà thì không được ăn cơm nữa, mình đang giảm cân mà. Motomura vừa xoa nắn phần bụng đầy thịt vừa tự dặn lòng. Nhưng rốt cục thì cô vẫn không thể thắng nổi sự cám dỗ, đành lấy món thịt heo băm ướp sẵn để dành làm cơm hộp ra và bỏ chung vào chén đậu nành.

Sau khi đánh răng và tắm rửa xong xuôi, Motomura nằm xuống đệm. Không hiểu sao cô không nỡ vứt đám lá khô của cây trạng nguyên đi được, nên đành xếp chúng dọc theo bệ cửa sổ. Nhờ đó mà cô đã phát hiện ra, mấy chiếc lá khô cong hình tròn nom chẳng khác gì sâu bướm. Motomura nhắm mắt lại trong lúc ngắm nghía hàng dài những con sâu bướm được xếp gọn gàng.

Chẳng mấy chốc mà bụng cô lại réo. Ngày mai là ngày gọi cơm trưa từ Viên Phục Đình. Motomura vừa nghĩ ngợi xem mai nên chọn món gì, vừa dần chìm sâu vào giấc ngủ. Cô cũng muốn hình dung thầy Matsuda trong bộ dạng nhân viên bán đồ dã ngoại lắm, nhưng vì đang bị giằng xé bởi cái bụng rỗng và cơn buồn ngủ nên đầu óc cô không tài nào tập trung nổi. Vốn dĩ Motomura rất dở suy tư về bất kỳ điều gì ngoại trừ thực vật. Cứ nghĩ đến chuyện hỏi về một chủ đề đụng chạm vào vết thương lòng của thầy Matsuda là cô lại lưỡng lự, không biết mình có thể mở miệng hay không.

Rốt cục thì Motomura cũng mất đi ý thức giữa lúc đang tính toán chọn món bánh kẹp nhân rau củ trong thực đơn của Viên Phục Đình, chỉ vì món ấy có vẻ ít calo nhất.

***

Buổi sáng hôm sau, Motomura giở laptop ra ở phòng nghiên cứu.

Dù đã sang năm mới nhưng phòng nghiên cứu Matsuda vẫn theo lệ, tuần tự tổ chức họp mỗi tuần một lần. Mỗi lần có một người giới thiệu luận văn, một người khác phát biểu về nghiên cứu của mình, tất cả thành viên của phòng sẽ cùng nhau tranh luận. Tính cả giáo sư Matsuda thì đại khái là mỗi tháng, mỗi người đều sẽ tới lượt phải giới thiệu luận văn hoặc phát biểu nghiên cứu. Tuần tới đến phiên Motomura phát biểu về nghiên cứu của mình nên cô cần phải chọn ảnh chụp để đính vào bản tóm tắt.

Chỉ có điều, nghiên cứu của Motomura vẫn chưa có tiến triển gì lớn. Theo đúng thứ tự, cô đã gieo hết 1.200 hạt giống lấy được từ việc phối giống cây, quan sát cẩn thận kích thước và hình dạng của phiến lá, nhưng ở giai đoạn này thì vẫn chưa thể nói được gì về việc trong số đó có hạt giống nào là thể biến dị lần bốn hay không. Day day giữa mày, Motomura đẩy lại gọng kính rồi so sánh mấy bức ảnh trên laptop. Đó là mấy tấm chụp cây Arabidopsis thaliana bên trong chamber, dùng cho mục đích lưu trữ.

Vốn dĩ đó là những hạt giống được phối từ các chủng biến dị, nên có rất nhiều lá non mọc ra từ cây mầm mang hình dạng khác biệt so với cây Arabidopsis thaliana thông thường. Cô để ý rằng ở đây đó, những chiếc lá Arabidopsis thaliana mang trên mình nhiều dáng vẻ đầy cá tính, có chiếc thì hơi tròn trịa, có chiếc thì hơi to hơn lá bình thường. Song, đó đều là những tiểu tiết có thể bắt gặp cả ở lá cây Arabidopsis thaliana thông thường. Motomura vốn dĩ yêu thương và ngắm nghía cây Arabidopsis thaliana ngày qua ngày nên rất dễ nhận thấy điểm khác biệt ở các phiến lá non, nhưng khi đưa ảnh chụp cho Kato xem thì cậu ta chỉ tươi cười mà rằng, ừm, tất cả đều là lá cây Arabidopsis thaliana.

Giai đoạn hiện tại, vừa chưa xuất hiện bất kỳ giống cây nào có điểm đột biến khiến người ta phải mắt tròn mắt dẹt, cũng không có gì chắc chắn rằng đây là thể biến dị lần bốn nếu chỉ nhìn lướt qua. Dĩ nhiên là Motomura cũng đã chuẩn bị rất nhiều phương pháp và mẹo vặt sau nhiều phen suy nghĩ, với mục đích lọc ra giống cây có thể biến dị lần bốn một cách khoa học và hiệu quả. Vả lại, bản thân Motomura vẫn luôn tự tin rằng bên trong 1.200 hạt giống nhất định sẽ có bốn hạt là thể biến dị lần bốn, cho nên cô có phần hơi ỷ lại vào cái căn cứ dựa trên xác suất ấy. Trong khi ngoài thực tế thì có khi một hạt thôi cũng không trồng ra.

Motomura lắc đầu nguầy nguậy, cố gắng vứt ngay cái khả năng “không có lấy một hạt” kia ra khỏi đầu mình. Nếu quả thật là vậy thì tất cả công sức phối giống, lấy hạt và gieo hạt của cô đều hóa thành công cốc. Mọi thứ cô đã cất công chuẩn bị với mục đích lọc ra giống biến dị lần bốn cũng sẽ thành công dã tràng. Cũng như một người nỗ lực vung gậy tới 1.200 lần hòng đánh trúng bóng vài lần, nhưng thực tế thì một quả cũng chẳng chạm tới nổi. Nói cách khác, cô đánh hụt những 1.200 lần, nghĩ tới mà hãi.

Vấn đề trước mắt vẫn là bài phát biểu nghiên cứu vào tuần tới. Dù bây giờ Motomura đem khoe mấy bức ảnh chụp cây Arabidopsis thaliana đang trồng trong chamber thì cảm xúc cũng chỉ dừng ở mức tự hào vì mấy đứa con nhà mình thôi. Cô lại tháo kính ra để day day hàng mày. Lực ngón tay lần này còn mạnh bạo hơn lần trước. Nếp nhăn trên trán cô sắp sâu hoắm như thầy Matsuda luôn rồi.

Thôi vậy, không còn cách nào khác. Dù tự dối lòng rằng “nghiên cứu vẫn đang tiến hành thuận lợi” thì cũng chả có nghĩa lý gì, cứ thành thật báo cáo theo đúng thực tế, giải thích cho mọi người hiểu phương pháp xác định thể biến dị lần bốn ở giai đoạn tiếp theo là được. Biết đâu mọi người có thể đề ra sáng kiến nào đó về phương pháp xác định thể biến dị mà trước giờ Motomura chưa từng nghĩ tới cũng nên.

Không gian bên trong chamber cũng là một vấn đề, khiến cho Motomura không thể một lúc gieo hết 1.200 hạt giống Arabidopsis thaliana được. Cô phải chia chúng ra thành mấy lần gieo trồng, quan sát, rồi sau đó thận trọng xác định giống có biến dị lần bốn. Ngoài cách đó ra thì không còn con đường nào khác. Tuy rằng Motomura rất sốt ruột muốn mau chóng có được kết quả, nhưng nếu bị mờ mắt trước dục vọng và mơ ước của mình thì sẽ làm nghiên cứu khuyết thiếu tính chuẩn xác và đáng tin cậy về mặt khoa học. À không, đến lúc đó thì nó sẽ không còn là một “nghiên cứu” nữa. Việc sử dụng cây Arabidopsis thaliana còn sống để thực hiện thí nghiệm vốn không phải là trò đùa. Quan trọng nhất là phải tiến từng bước về phía trước một cách cẩn thận.

Sau khi đã đeo lại mắt kính, Motomura đóng thư mục ảnh trên laptop lại rồi quay sang kiểm tra hộp mail. Motomura hiện giờ đang phải đảm đương chức vụ quản trị liên hệ tổ chức buổi hội nghị chuyên đề hợp tác giữa các trường nên buộc phải trao đổi rất nhiều email với những phòng nghiên cứu thuộc các trường đại học khác.

Nghiên cứu không phải việc một cá nhân có thể tiến hành mà phải được hợp tác hiệp trợ giữa các phòng nghiên cứu thuộc nhiều trường đại học khác nhau. Liên quan đến vế sau, các phòng nghiên cứu phải gặp nhau ở một hội trường để tổ chức một buổi hội nghị chuyên đề nhằm phát biểu và báo cáo tiến trình nghiên cứu. Thời gian tổ chức các buổi hội thảo khoa học thường là vào mùa nghỉ hè. Vì đó là thời điểm không có sinh viên nên mới có thể sử dụng các lớp học vắng người làm hội trường.

Sau khi trở thành quản trị viên liên hệ của phòng nghiên cứu Matsuda thì Motomura phải làm rất nhiều chuyện để tổ chức hội nghị. Nào là quyết định thời gian tổ chức, địa điểm, số lượng người tham gia, kể cả đặt cơm hộp ở tiệm nào cũng đến tay cô. Trong đầu vốn dĩ đã đầy ắp hạt giống cần gieo nên dần dần não bộ Motomura lâm vào trạng thái hỗn loạn. Song, được giao lưu qua email với các học viên từ những trường đại học khác cũng rất vui. Bất chấp đối tượng là ai thì mọi người đều một lòng say mê thực vật. Chỉ một dòng tái bút đề rằng, “Dạo gần đây tôi vừa tìm ra được một bài nghiên cứu rất thú vị” cũng có thể khiến mọi người hứng thú mà dẹp hết mọi công việc văn phòng mình cần làm qua một bên để email qua lại hỏi thêm, đến nỗi phần tái bút ngày một dài ngoằng còn hơn nội dung chính.

Tuy nhiên, điều khiến cho Motomura phải ngồi lỳ ở chỗ của mình trong phòng nghiên cứu không chỉ vì tác nghiệp cần sử dụng laptop của cô ngày một nhiều lên. Mục đích hàng đầu của cô chính là thăm dò bộ dạng của thầy Matsuda. Cô đã được Morooka kể một ít quá khứ của thầy. Cô vừa băn khoăn không biết có nên bắt chuyện với thầy để hỏi xem thầy cảm thấy thế nào về chuyện đó, vừa tìm cách tạo cơ hội cho hai người được ở riêng một mình trong phòng nghiên cứu.

Sắp sửa đến giờ trưa. Phòng nghiên cứu có nhiều người ra kẻ vào, mãi vẫn chưa đến lúc thích hợp để Motomura được ở riêng với Matsuda. Thêm nữa là từ nãy đến giờ, phía bên kia tấm bình phong lại im ắng quá. Tạm bỏ công tác kiểm tra email sang một bên, Motomura đứng dậy khỏi chỗ ngồi rồi nhòm vào bàn làm việc của Matsuda đằng sau tấm bình phong.

Phía bên kia tấm bình phong không có ai cả. Xem ra trong lúc Motomura mải mê gõ email thì Matsuda đã ra khỏi phòng nghiên cứu rồi.

Cô đã luôn căng thẳng vì cứ nghĩ giáo sư đang ở bên trong, thế mà... Motomura có hơi thẹn. Chuyện này xấu hổ không khác gì khi cô tính bắt chuyện với người bên cạnh mà hóa ra nãy giờ chỉ đang nói chuyện với cái cột điện thôi. Motomura nhìn quanh quất trong phòng xem có ai chứng kiến cảnh tượng đáng ngờ ban nãy của mình không. Không chỉ thầy Matsuda mà những người khác đều vắng mặt.

Cô trở thành “kẻ chộn rộn một mình trong phòng thí nghiệm”. Giây phút cả gương mặt Motomura đỏ bừng cũng là lúc cửa phòng mở ra.

“Chào mọi người, Viên Phục Đình tới đây ạ.”

Fujimaru bước vào, khiến Motomura giật nảy mình. Fujimaru đặt cái thùng màu bạc dùng để giao đồ ăn xuống sàn nhà rồi ngẩng mặt lên. Cùng lúc đó thì Motomura cũng đã nguôi nguôi nên Fujimaru không kịp thấy cú đỏ mặt ngoạn mục của cô.

Motomura làm như chẳng có gì rồi tiến lại gần cái thùng màu bạc dưới chân Fujimaru.

“Nếu mọi người đều đi vắng thì cứ để nguyên thức ăn trong thùng cũng được.”

“Không sao không sao, mọi người sẽ về ngay thôi ạ.”

“Vậy à? À, nhưng bánh kẹp nhân rau củ thì nên lấy ra trong lúc vẫn còn nóng.”

Motomura đón lấy đĩa bánh mì kẹp của mình, cái đĩa được Fujimaru lấy ra từ tầng trên cùng của thùng bạc. “Món này là của tôi đấy.”

“Ô, hiếm thấy thật nha. Mọi người thường gọi cơm cuộn trứng hay mì Ý. Sư phụ còn thắc mắc không biết hôm nay ai lại đặt món bánh mì kẹp nhân rau củ nữa.”

Motomura cảm thấy gò má lại đỏ ửng một phen nên đành phải tập trung vào việc nhận món ăn.

“Tại vì tôi có lên cân sau đợt nghỉ Tết...”

Sau khi thành thật nói ra nguyên nhân, cô lập tức hối hận. “Phải mà im luôn thì hay biết mấy. Nghe được mấy chuyện như vậy chắc anh Fujimaru khó xử lắm.”

Fujimaru lấy nốt mấy đĩa còn lại từ trong thùng ra, đoạn thản nhiên dời tầm mắt về phía Motomura.

“Vậy hả...” Anh nói.

Không phải “Thật á?!” cũng không phải “Làm gì có chuyện đó”, mà chỉ là một câu “Vậy hả...” nghe điềm nhiên cực kỳ. Motomura có cảm giác như mình vừa được cứu. Đáng tiếc là chỗ phình ra của mình không phải là mặt mà là vòng eo. Vừa nghĩ thế thì cô lại gấp rút đánh bay cái suy tưởng đó đi, “Không không, chỉ bởi vì anh Fujimaru sẽ không có cơ hội nhìn thấy bụng mình thôi”.

Cô giúp Fujimaru phân đồ ăn ra theo đúng yêu cầu của mỗi người trong phòng nghiên cứu. Bên cạnh Motomura đang bận xếp muỗng nĩa thì Fujimaru lại đảm nhận việc đặt bình giữ nhiệt đựng món canh rau lên bàn họp.

“Ban nãy cô có hành động kỳ quặc lắm.”

“Ban nãy á?”

“Lúc tôi mở cửa ra ấy.”

Bị phát hiện rồi sao? Tim Motomura lần này đập nhanh như muốn văng luôn ra khỏi lồng ngực. Cô ngượng ngùng quay sang Fujimaru. Vẻ mặt Fujimaru thì lại hoàn toàn nghiêm túc. Có vẻ như anh không có ý định trêu cợt sự chộn rộn ban nãy của Motomura mà thật lòng lo lắng cho cô. Nghĩ đến đó, tim Motomura chợt thắt lại.

Mặc dù mình không thể đáp lại anh Fujimaru... Mà không, bản thân cách nghĩ này của mình chính là ngạo mạn. Anh Fujimaru nhất định hiểu rõ điều đó. Tuy vậy, anh vẫn luôn quan tâm tới mình mà chẳng hề trông đợi sự báo đáp.

Cũng hệt như lúc mình nghiên cứu thực vật vậy, Motomura nghĩ. Hẳn là chẳng có ai làm nghiên cứu mà trông đợi được báo đáp – chẳng hạn như địa vị hay danh tiếng, khi phát hiện ra điều gì đó vĩ đại. Nếu chỉ vì động cơ đó thì sẽ không thể chịu đựng nổi tháng năm dài đằng đẵng chỉ có những thí nghiệm tẻ nhạt mỗi ngày. Mình làm nghiên cứu đơn giản là vì yêu mến thực vật và muốn hiểu thêm thật nhiều điều về chúng thôi.

Tình yêu. Từ ấy bỗng chốc hiện lên trong đầu cô.

Motomura thấy cơ thể mình như được tiếp thêm sức mạnh. Cô nhoài người về phía trước để dò hỏi Fujimaru.

“Nếu trong tay nắm giữ chìa khóa giải mã bí ẩn thì anh Fujimaru sẽ làm gì?”

Fujimaru chớp mắt hai, ba cái, như thể điều mà Motomura vừa hỏi vượt quá sức tưởng tượng của anh vậy.

“Tôi sẽ thử dùng nó xem sao.”

Vì đáp án quá ư là thản nhiên nên Motomura bị bất ngờ, kéo theo Fujimaru cũng ngạc nhiên nhìn về phía cô.

“Ơ, tôi nói điều gì lạ lắm sao? Cô đang nói về chuyện chơi game nhỉ? Dạo gần đây tôi không hay chơi game nữa. Cứ đặt lưng xuống là ngủ ngay nên điện thoại lúc nào cũng đầy pin, để được tới tận ba ngày lận đó.”

Thấy Fujimaru bắt đầu biện ra một cái cớ tầm phào, Motomura bèn bảo:

“Không, tôi không nói đến game, mà là chìa khóa giải mã bí ẩn của một người.”

Fujimaru lần này vẫn chớp mắt một cái.

“Nếu bí ẩn của người đó được giải thì có gây phiền phức gì cho họ không?”

Motomura nghĩ ngợi một lát rồi đáp:

“Tôi nghĩ... có lẽ là không.”

“Vậy thì cứ thử xem sao.”

Vẫn thản nhiên hết sức. Thấy Motomura hơi giật mình, Fujimaru bật cười.

“Motomura nè, giả sử cô nắm trong tay chìa khóa giải mã bí ẩn trong quá trình nghiên cứu thực vật. Chẳng phải cô sẽ thử sử dụng nó à?”

“Đúng rồi. Nhưng mà, chuyện đó...”

“Cũng như nhau thôi.”

Câu trả lời của Fujimaru rõ ràng đến không ngờ. “Nếu đã trót tò mò thì không ai có thể ngăn cản cô sử dụng chiếc chìa khóa đó đâu.”

Motomura nhìn lại suy nghĩ trong lòng mình và thầm gật đầu thừa nhận. Lòng hiếu kỳ đáng sợ ở chỗ, rất nhiều lúc ta không thể kiểm soát được nó. Sự tò mò sẽ khiến quan hệ giữa người với người phát sinh nhiều tình huống khiến ta phải thầm ước rằng giá như mình chưa từng biết đến chuyện dư thừa ấy.

Hiển nhiên là lòng hiếu kỳ cũng có chỗ tốt, vì giới khoa học mà thiếu nó thì không xong. Motomura cũng làm nghiên cứu dưới sự tác động của hai chữ “tò mò”. Nhưng thông thường nó vẫn khiến ta phải tự vấn lại lý lẽ và lương tâm của bản thân. Làm sao có thể để những nghiên cứu có khả năng hủy diệt Trái đất được tiếp tục? Có lẽ chính những nhà nghiên cứu mới là những người luôn phải ý thức được cái hay dở bên trong lòng hiếu kỳ của họ.

Đúng lúc mọi người trong phòng nghiên cứu đều đã quay về nên cô chỉ trò chuyện được với Fujimaru đến đó. Fujimaru nhận lấy tiền mặt từ Matsuda rồi xách cái thùng bạc ra về. Vừa nhìn chòng chọc vào thầy Matsuda và Kawai đang ăn món cơm cuộn trứng, Motomura cũng cắn một miếng vào chiếc bánh mì kẹp rau củ của mình. Bên trong ổ bánh mềm xốp kẹp đầy rau xà lách, dưa chuột và cà chua tươi ngon. Tuy tương mù tạt có vị không rõ ràng cho lắm nhưng ổ bánh mì vẫn rất ngon.

Giờ mà có hỏi thầy Matsuda chuyện quá khứ thì Trái đất cũng không thể lâm vào cảnh diệt vong được. Motomura âm thầm siết chặt chiếc “chìa khóa” mà mình đã được Morooka trao cho.

Song, ưu tiên hàng đầu bây giờ vẫn là nghiên cứu của cô.

Sau khi ăn trưa xong, mọi người trong phòng nghiên cứu hoặc là chúi đầu vào laptop hoặc là uống cà phê, không màng đến chuyện nghỉ ngơi tiêu thực. Vào thời điểm này chắc thầy Matsuda sẽ không một mình đi khỏi phòng nghiên cứu đâu nhỉ? Motomura tạm thời bỏ qua vụ tiếp cận Matsuda để lên phòng giải phẫu tầng một. Đã trễ lịch gieo hạt rồi nên giờ bắt buộc phải làm thôi.

Sau một hồi chăm chú với tác nghiệp của mình, Motomura rốt cục cũng đã gieo hết một khay bông khoáng. Cô bọc khay đã gieo vào miếng nhôm rồi để trong tủ lạnh cho chúng ngủ đông chừng ba ngày. Làm như vậy có thể ức chế thời gian hạt giống nảy mầm, hiệu suất nảy mầm cũng sẽ cao hơn. Quả nhiên là làm thí nghiệm cũng y hệt như nấu ăn, Motomura tự cười một mình. Chắc là anh Fujimaru cũng làm thế này để món gà viên chiên được ngấm gia vị đậm đà hơn.

Trở về phía trước chamber, Motomura quan sát các cây Arabidopsis thaliana đã nảy mầm hòng tìm kiếm xem có chiếc lá nào mang dáng vẻ khác biệt so với thông thường không.

Tuy cũng có cây mọc ra lá non trông to hơn mọi khi, nhưng cũng có khi đó là do cô trông gà hóa cuốc vì quá mong chờ. Cô vẫn chụp hình cây như thường lệ, đoạn lấy một cây tăm ghim vào miếng bông khoáng có mọc chiếc lá non mà cô thấy tò mò. Nếu mấy chiếc lá này không lớn hơn thì cô không có cách nào kết luận rằng chúng có khả năng là thể biến dị lần bốn.

Trước mắt cứ từ từ mà tiến hành thí nghiệm từng chút một. Không chừng đâu đó có một hạt giống cây Arabidopsis thaliana cho ra lá có kiểu hình đột biến thì sao? Nhất định sẽ có một cây phối ra đúng ý đồ của Motomura thôi. Về sau thì chỉ cần tập hợp chúng lại để tìm cho ra thể biến dị lần bốn trong số 1.200 cây là được.

Việc truy tìm dấu vết ấy hẳn sẽ rất tốn thời gian mà còn rắc rối nữa. Dù cho không có thể biến dị lần bốn nào cũng chẳng sao, có thể nhìn thấy các cây Arabidopsis thaliana trưởng thành là cô đã vui lắm rồi. Chỉ cần ngắm nghía những chiếc lá non mọc trên những miếng bông khoáng thôi là Motomura đã phấn khởi tới mức ngân nga ca hát lúc nào chẳng hay.

Chỉ có điều, giai điệu của cô lại đột ngột bị cắt đứt giữa chừng. Cánh cửa phòng giải phẫu mở ra cho Kawai cùng Matsuda tiến vào.

“Giáo sư, hôm nay chúng ta hãy nói rõ mọi chuyện đi.”

Giọng nói của Kawai nghe đanh lại, khác hẳn với mọi khi. “Tại sao thầy lại giới thiệu cho tôi nhiều món dụng cụ dã ngoại thế?”

“Chẳng qua tôi nhìn thấy có loại lều vừa nhẹ vừa bền nên mới muốn...”

“Tôi có chuẩn bị cả lều rồi.”

“Vậy hả...”

Dứt lời, thầy Matsuda nhìn vào quyển catalog lều trại mình đang cầm trong tay với vẻ nuối tiếc.

Có vẻ như đến đó thì cả Kawai lẫn Matsuda mới nhận ra rằng Motomura cũng đang ở bên trong phòng giải phẫu. “Ồ, trò cũng ở đây à”, Matsuda nói. Đoạn, thầy đặt quyển catalog mình mang theo ở dưới cái xô hứng nước rỉ ra từ chamber. Xem chừng thầy quyết định dùng cái cớ “tôi chỉ đến giải quyết tình trạng nhiễu nước” để che giấu hành vi tiếp thị quá nhiệt tình của mình. Nét bối rối trên mặt Kawai sâu thêm khi anh không biết nguyên nhân chuỗi hành vi và lời nói kỳ quái của Matsuda dạo gần đây.

Cơ hội đây rồi, Motomura thầm nghĩ. Tuy rằng có hơi đụng chạm vào vết thương lòng của Matsuda, nhưng nếu mãi không hỏi ra thì cả Matsuda lẫn Kawai sẽ chỉ dừng lại ở suy nghĩ, “Người này biết nhiều về mấy món dụng cụ dã ngoại đời mới thế”. Vả lại, với tâm trạng u ám của thầy Matsuda hiện giờ thì Motomura cũng không thể chuyên tâm vào nghiên cứu được vì quá lo cho thầy.

“Giáo sư này.”

Motomura quay sang Matsuda. “Em rất hiểu nguyên nhân tại sao thầy lại lo lắng cho anh Kawai như thế. Nhưng thiết nghĩ, thầy nên để tự anh Kawai tìm hiểu xem món đồ nào là thích hợp để mang đi Borneo.”

“Đúng vậy.”

Kawai gật đầu thật mạnh, tỏ rõ đây là điều hết sức quan trọng. “Tôi đã liên hệ với anh Bran bên trường B để sắp xếp hành trang rồi, cũng đã nhờ hướng dẫn viên bản địa thông thạo đường đi nước bước trong rừng dẫn đường cho cả nhóm nữa.”

“Nói thì nói thế, nhưng cậu đâu biết được sẽ có chuyện gì xảy ra trong rừng?”

Xem chừng nỗi bất an của thầy Matsuda vẫn chưa giảm được chút nào. “Tôi nghe bảo rằng ở Borneo còn có voi. Lỡ như cậu bị chúng giẫm lên thì sao?”

“Cho dù thầy đi bộ trong thành phố đi nữa thì vẫn có khả năng bị xe đụng mà.”

Nghe thấy Matsuda bộc lộ ra nỗi sợ vô lý như thế, Kawai đành phải dùng giọng điệu từ tốn như của đứa cháu trấn an người bà thích nhọc lòng vậy. “Bọn tôi sẽ chú ý di chuyển thật cẩn thận để không quấy nhiễu lãnh địa của bọn voi.”

“Em có nghe thầy Morooka kể qua rồi.”

Motomura đường hoàng dùng chiếc chìa khóa của mình để mở cánh cổng vào tâm của câu đố. “Nghe thầy ấy kể rằng, trước đây giáo sư Matsuda từng có một người bạn qua đời trên núi. Có lẽ nào sự lo âu của thầy vốn xuất phát từ sự kiện đó chăng?”

Nét mặt của Matsuda vẫn không suy suyển. Chỉ có nếp nhăn giữa hàng mày của thầy là thêm sâu thẳm. Đôi mắt trầm tĩnh của Matsuda đã tiết lộ, lời nói của Motomura vừa găm sâu vào bí mật trong lòng thầy. Kawai nhìn Motomura và Matsuda với vẻ kinh ngạc, dường như anh hoàn toàn không biết gì cả. Motomura thì hồi hộp chờ đợi phản ứng của Matsuda.

“Đúng như lời Motomura nói.”

Thầy đáp, sau khi đã chải vuốt xong cảm xúc trong lòng mình.

“Vốn dĩ tôi chỉ định khuyên nhủ cậu Kawai thôi, nhưng ngược lại, đã khiến mọi người phải lo lắng vì hành vi và lời lẽ của mình.”

Thành thật xin lỗi, Matsuda cúi đầu. Motomura và Kawai vội vã lắc đầu.

Cứ tưởng là cuộc trò chuyện sẽ kết thúc ở đó, nhưng Matsuda lại thành thật và dứt khoát hơn Motomura nghĩ. Tuy rằng thầy đã khiến mọi người trong phòng nghiên cứu phải lo lắng, nhưng xem ra Matsuda lại cho rằng mình không thể cứ để mọi chuyện mập mờ như vậy được. Chuyện quá khứ mà Motomura vẫn luôn muốn biết đã được đích thân thầy kể ra với một chất giọng buồn.

“Có lẽ Motomura đã nghe giáo sư Morooka kể đấy, thời còn là học viên cao học, tôi từng có một người bạn thân tên là Okuno. Chúng tôi giúp đỡ nhau làm thí nghiệm, bàn luận về nghiên cứu, hay rủ nhau qua nhà chơi, còn uống rượu cùng nhau nữa.”

Theo lời thầy Matsuda thì dường như cuộc đời nghiên cứu của thầy ấy phần lớn đầy ắp kỷ niệm vui cùng với Okuno. Hai người họ cũng thường xuyên cự cãi, nào là “Bài luận này ông dùng từ tiếng Anh lạ thế”, hoặc “Bài luận của ông cũng dài dòng chết đi được, thế này thì làm sao vạch rõ luận điểm hả”...

“Đó là chuyện xảy ra vào năm hai của bậc tiến sĩ. Okuno bảo rằng cậu ấy sẽ đến đảo Iriomote một chuyến. Cậu ấy nhờ tôi chăm sóc thực vật mình đang trồng trong chamber vì chuyến đi mất những hai tuần.”

Vốn dĩ Okuno có sở thích leo núi từ trước. Cậu ấy thường tiện thể lên núi quan sát các loại thực vật và chụp hình chúng lại. Nếu tìm thấy loại thực vật nào thú vị thì có khi cậu còn xin được cấp phép để lấy mẫu mang về. Không chỉ leo núi, cậu ấy còn nói muốn thử lội thác xem sao, vì lẽ đó nên Iriomote hẳn là nơi thích hợp nhất để Okuno có thể kết hợp sở thích và nghiên cứu của mình. Lúc bấy giờ, Matsuda vẫn trả lời cậu như mọi khi, “Hiểu rồi, tôi sẽ phụ trách chamber của ông cho.”

“Chỉ có điều, không hiểu sao lúc ấy Okuno lại hỏi tôi có muốn gì từ đảo Iriomote không. Mặc dù những khi cậu ấy đi leo núi về sẽ luôn khoe khoang ảnh chụp các loại thực vật với tôi, kể cả khi tôi không hỏi đến, ấy vậy mà... Mà thôi, nếu xét cả khoảng cách lẫn tiền bạc thì đối với bọn sinh viên nghèo như bọn tôi mà nói, Iriomote vốn không phải là nơi mà tôi có thể đến. Thế nên để đáp lại thịnh tình của Okuno, tôi đã hời hợt bảo cậu ấy rằng nhớ chụp lại ảnh các loại thực vật dị dưỡng nếu thấy.”

Lúc ấy đúng là dịp mà Matsuda bắt đầu có hứng thú với các loại thực vật dị dưỡng không có cơ chế tự quang hợp.

“Rồi, ông cứ giao cho tôi, Okuno đã nói thế đấy.”

Okuno vác một cái ba lô lớn sau lưng và bắt đầu lên đường. Để rồi ba ngày sau cái hôm mà cậu đáng lẽ phải về Tokyo thì người ta lại phát hiện thấy thi thể cậu rơi dưới đáy vực bên trong khu rừng rậm nguyên sinh của đảo Iriomote.

“Tôi không rõ mình có ký ức gì về khoảnh khắc nhận được tin tức ấy không.”

Matsuda nói. “Có lẽ lúc ấy vì quá chấn động nên tôi chẳng thấy đau buồn hay kinh hoảng gì, chỉ biết thần người ra thôi.”

Nhà bố mẹ Okuno tọa lạc tại một vùng núi thuộc tỉnh Hyogo. Matsuda đã đến viếng đám tang của cậu cùng với vị giáo sư phụ trách phòng nghiên cứu lúc bấy giờ. Suốt thời gian ngồi tàu Shinkansen, cả Matsuda lẫn giáo sư đều chẳng nói với nhau câu nào. Matsuda cứ như đang bị mắc kẹt trong một cơn ác mộng, còn vị giáo sư đã sắp sửa về hưu kia trông già yếu hẳn đi trước cú sốc về cái chết của người học trò mà ông luôn yêu quý và kỳ vọng.

Bố mẹ và chị gái của Okuno ngồi lắng nghe các sư thầy tụng kinh với vẻ kiên cường, nhưng họ vẫn không thể giấu nổi cặp mắt sưng húp. Trên bàn thờ là di ảnh Okuno đang bật cười sảng khoái trong ánh chiều tà. Đứa cháu nhỏ tuổi vẫn chưa hiểu chuyện của Okuno chỉ vào bức ảnh rồi ngây ngô hỏi, “Là cậu ạ?”. Nghe vậy, chị gái của Okuno mới dịu dàng dỗ nó, “Đúng rồi. Giờ con đừng ồn nữa.” Matsuda vội cúi gằm mặt xuống, như thể đâu đó trong tim mình đang thắt lại từng cơn.

Lúc đến thắp nhang và vái lạy trước bàn thờ, Matsuda vẫn chưa thể tin cái chết của Okuno là thật. Dẫu cho mình và giáo sư đang làm những việc này, chẳng phải Okuno vẫn sẽ quay về phòng nghiên cứu sao? Cậu ấy hẳn sẽ thốt lên, sao không ai ở đây thế này, rồi sau đó để quà cáp là các loại bánh kẹo lên bàn để còn nhanh chân đến chỗ chamber xem các loại cây. Matsuda không khỏi miên man nghĩ thế.

Ô cửa nhỏ trên nắp quan tài vẫn đóng chặt. Bây giờ đang là giữa hè, vả lại, thời điểm phát hiện ra thi thể của Okuno quá trễ. Thêm vào đó pháp y còn phải làm giải phẫu. Chắc là vì không thể thấy được khuôn mặt của Okuno lần cuối nên Matsuda càng cảm thấy cái chết của người bạn thân quá không chân thật.

Chỉ còn ít giờ nữa là đến lúc xuất quan, bố mẹ Okuno đến chào hỏi giáo sư và Matsuda. Hai người lễ phép nói những lời lẽ khách sáo như, “Cảm ơn vì đã luôn chiếu cố con trai chúng tôi” hoặc “Làm phiền hai người đã cất công lặn lội tới đây.” Vị giáo sư già nua lấy khăn mùi soa áp lên trên mặt, bộ dạng như không cách nào nói ra lời chia buồn một cách trôi chảy được. Trông thấy dáng vẻ tiều tụy của bố mẹ Okuno, ngay cả Matsuda cũng không thể nói những lời nghe hết sức văn mẫu như “Xin chia buồn cùng gia quyến”. Song, hết thảy thật ra là vì trong tim thầy đang dồn dập thứ cảm xúc gần giống với nỗi phẫn uất, vì thầy vẫn tin rằng cái chết của Okuno vốn dĩ chỉ là một lời nói dối. Matsuda muốn bộc phát và gào toáng lên tất cả những điều mình không thể nói ra ấy, nhưng thầy chỉ biết lặng lẽ cúi đầu.

“Lúc Okuno rớt xuống vực, có vẻ như cậu ấy vẫn còn thở.”

Matsuda rũ mắt. “Thời đó di động không được nối sóng ở mọi nơi như bây giờ, vả lại, vốn dĩ Okuno cũng không mang theo điện thoại bên người. Cậu ấy bảo rằng nó tạo cảm giác như bị trói buộc.”

Cảm xúc đớn lòng đến nghẹt thở mà Okuno và những người thân cận với cậu ta phải trải qua vào lúc đó khiến cho Motomura cứng đờ hết cả người. Đâu đó trong đầu cô đang miên man suy nghĩ. Tại sao thầy lại biết rằng lúc đó Okuno vẫn còn thở? Là nhờ kết quả giám định pháp y hay là tự mình suy đoán?

Dường như đã phát hiện ra nghi vấn của Motomura, Matsuda nhợt nhạt nở nụ cười. Có lẽ cơ mặt thầy đã tê dại hết rồi cũng nên.

“Bố mẹ của Okuno bảo rằng, cậu ấy ra đi với gương mặt hết sức thanh thản, sau đó cho tôi xem một tấm hình.”

Đó là ảnh chụp được tìm thấy trong cuộn phim bên trong chiếc máy ảnh nằm cạnh thi thể của Okuno. Anh ấy đã chụp được hai chục tấm, Matsuda đều tuần tự nhìn qua. Cây đước cắm rễ ngay cửa sông. Biển cả xanh thẳm trong vắt. Nụ hoa lan xinh xắn nở rộ trên nền đất ẩm. Còn có cả bức chụp con mèo đang ngủ trưa trước hiên nhà dân nữa. Thể nào cậu ta cũng sẽ đem khoe tấm ảnh khắp nơi và khăng khăng rằng đây là giống mèo bản địa đặc trưng của Iriomote cho xem, Matsuda nghĩ thầm, lại bỗng chốc cảm thấy buồn cười trước điều đó.

Thế nhưng, lúc xem đến tấm ảnh cuối cùng, Matsuda như đông cứng lại.

“Đó là bức ảnh chụp mặt đất chỗ đáy vực ở khoảng cách rất gần.”

Matsuda chậm rãi nói với giọng đều đều không cảm xúc. “Bố mẹ của Okuno bảo, bên cảnh sát nói rằng tấm ảnh này bị lạc tiêu cự nên chắc là không phải ảnh chụp vì bị kích động trong lúc rơi xuống, mà là bởi lúc đó cậu ta đang muốn chụp thứ gì khác.”

Khoảnh khắc nhìn vào tấm ảnh ấy, Matsuda đã hiểu.

Tấm ảnh cuối cùng mà Okuno chụp chính là loại thực vật dị dưỡng mà Matsuda đã nhờ cậu ta.

“Tôi đã hiểu ra mọi chuyện. Việc Okuno rơi xuống vực cũng là bởi cậu ấy phát hiện được hoặc chỉ đơn giản là đoán rằng dưới đó có thực vật dị dưỡng, nên mới liều mình một phen. Chỉ vì tôi đã nhờ cậu ấy chụp ảnh thực vật dị dưỡng...”

“Giáo sư ạ, chuyện đó...”

Kawai đang tính xen vào thì Matsuda lại tiếp tục câu chuyện như thể chưa nghe thấy gì.

“Tôi chưa bao giờ thấy choáng ngợp bởi suy nghĩ và cảm xúc của mình như lúc đó. Tôi bắt đầu thấy hoảng sợ. Tôi đã nghĩ đến chuyện thú nhận việc này với bố mẹ Okuno ngay lập tức và cầu xin sự tha thứ của họ, nhưng nếu nói ra thì hẳn ông bà cũng sẽ đau khổ lắm. Tôi cứ băn khoăn mãi, không biết họ có nói những lời khách sáo như ‘Đây không phải lỗi của cậu’ trong lúc âm thầm gặm nhấm nỗi đau trong lòng hay không. Rốt cục, tôi không nói bất cứ điều gì. Nhưng sau khi nghĩ kỹ lại, tôi phát hiện chính sự ích kỷ của mình mới là thứ đưa ra lựa chọn ấy. Tôi sợ hãi khi nghĩ đến việc những giọt nước mắt của bố mẹ Okuno là lỗi của tôi. Tôi không thể thừa nhận nổi sự thật rằng chính mình là nguyên cớ dẫn đến cái chết của Okuno.”

Rốt cục thì tôi đã hành động dựa trên động cơ nào? Tôi đã hỏi xin bố mẹ Okuno bức ảnh nhòe nét kia. Không hiểu sao tôi lại muốn nó đến thế. Bố mẹ cậu ấy vốn chẳng biết gì nên cũng vui vẻ tặng bức ảnh cho tôi. “Để chúng tôi rửa thêm một tấm.”

Matsuda lặng thinh đi cùng giáo sư trở về Tokyo. Trong toa tàu trên đường về, Matsuda đã lấy bức ảnh cất trong túi áo sơ mi ra ngắm nghía không biết bao lần. Hẳn là giáo sư cũng thắc mắc, không hiểu bức ảnh cuối cùng đó Okuno đã chụp gì, hoặc muốn chụp lấy thứ gì. Nhưng giáo sư cái gì cũng không hỏi.

Mỗi lần Matsuda nhìn chòng chọc vào bức ảnh trên Shinkansen, vị giáo sư ngồi bên cạnh sẽ khẽ nắm lấy cánh tay của Matsuda. Hành động ấy ẩn chứa sự động viên và an ủi, cũng là để nhắc nhở đứa học trò còn lại rằng, nó vẫn đang sống trên đời.

“Tâm trí tôi bị chiếm cứ bởi câu hỏi, tại sao Okuno lại muốn chụp bức ảnh này.”

Matsuda nói. “Cậu ấy đã rơi xuống vách núi một mình không ai hay, nơi mà đội cứu hộ hầu như không có khả năng tới kịp, hoàn cảnh lúc ấy tuyệt vọng biết bao nhiêu. Nếu như phải so sánh thì cơn hoảng loạn mà tôi đã trải qua khi quyết định giữ im lặng và chạy trốn khỏi bố mẹ của Okuno vốn chẳng là gì so với nỗi sợ hãi, sự giày vò và cả nỗi đau của Okuno khi phải mang trong người vết thương chí mạng với tử thần đang hiện hữu trước mắt. Ấy vậy mà, Okuno vẫn dành ra chút hơi tàn phút chót để chụp ảnh loài thực vật dị dưỡng kia. Có khi nào đây là tấm ảnh cáo trạng của cậu ấy không? Tôi đã nghĩ thế đấy. Hay nói cách khác, đó là lời nhắn cuối cùng của cậu ta. Lời nhắn nói cho mọi người biết rằng, nguyên nhân cái chết của cậu ta vốn là lời nhờ vả chụp lấy ‘thực vật dị dưỡng’ của tôi...”

“Không phải vậy đâu!”

Motomura không kịp suy nghĩ mà hét lên. “Em nghĩ không phải là thế đâu.”

“Ừ.”

Matsuda cũng khẽ mỉm cười. Nét mặt như thể thầy đã suy nghĩ về chuyện đó không biết bao nhiêu lần rồi. Như thể thầy đang nửa ngờ vực, nửa muốn từ bỏ việc cứ lặp đi lặp lại cái câu hỏi sẽ không bao giờ có đáp án ấy.

“Suy nghĩ ấy của tôi đã lập tức bị phủi sạch khi tôi nhớ lại rằng, Okuno không phải loại người như vậy. Dẫu cho cậu ấy có bất hạnh gặp phải tai ương rơi xuống vực đi nữa, dẫu cho có phải gắng gượng đè nén nỗi sợ chết và nỗi cô độc đi nữa, cậu ấy cũng không phải loại người sẽ đổ lỗi cho ai đó, dù chỉ là một chút. Thật ra cậu ấy vốn là một người vô cùng lý trí và bao dung từ tận xương tủy. Tôi vẫn luôn cố gắng nhắc nhở mình rằng, Okuno vì muốn giữ lời hứa nên mới dành phút cuối cùng chụp lấy bức ảnh về thực vật dị dưỡng, đây chính là bằng chứng về tình bạn giữa tôi và cậu ấy.”

Nhưng dù lặp đi lặp lại điều đó bao lần thì trong lòng thầy Matsuda vẫn còn đọng lại suy nghĩ, bức ảnh này có phải là bằng chứng cho lời buộc tội của Okuno hay không. Điều này khiến cho giấc ngủ của Matsuda ngày càng nông, dù có ngủ thì thầy cũng chìm vào ác mộng.

“Giá như tôi mơ thấy Okuno thì tốt biết mấy, nhưng làm gì có chuyện tốt đẹp như thế. Thứ mà tôi thấy được chỉ là những giấc mộng rời rạc không rõ nghĩa khiến bản thân ghê tởm mà thôi. Chỉ cần gặp Okuno thì dù cậu ấy trách móc hay tha thứ, tôi cũng có thể dễ chịu một chút, nhưng mãi vẫn chẳng thấy cậu ấy đâu. Đến nỗi điều ấy đã hóa thành nỗi căm phẫn trong lòng tôi.”

Một tháng kể từ sau cái chết của Okuno, Matsuda bị mắc chứng mất ngủ cục bộ. Vốn dĩ huyết áp thầy đã thấp khiến cho nét mặt lúc nào cũng xanh xao rồi, vậy nên mọi người trong phòng nghiên cứu, điển hình là giáo sư phụ trách, lúc đầu chẳng nhận ra điều gì khác thường ở Matsuda cả. Thế nhưng, thầy ngày một trở nên hốc hác, cân nặng cũng sụt. Dần dà Matsuda như biến thành một hồn ma khiến mọi người xung quanh ai nấy cũng phải lo thay khi nhìn vào bộ dạng kia của thầy.

“Thầy nghĩ là trò đã biết rõ điều này rồi, nhưng lỗi không phải ở trò.”

Vị giáo sư già nói. Bạn bè cao học của thầy cũng khuyên nhủ thầy mấy câu như nên nghỉ ngơi thêm. Những người thân hơn với Matsuda còn xin giúp đỡ thầy trong việc làm thí nghiệm hoặc nghiên cứu.

“Nhưng tôi vẫn tiếp tục lui tới tòa nhà B. À không, phải nói là tôi hầu như không dám về phòng ở của mình, có thể nói là tôi như chui rúc ở trường suốt thời gian ấy. Trong đầu thì luôn tâm niệm rằng Okuno sẽ không bao giờ trách lỗi mình, nhưng về mặt tình cảm thì tôi vẫn luôn thấy rằng mình nên làm gì đó, nếu không sẽ mãi không được thanh thản. Kể cả khi cơ thể nghỉ ngơi, tôi sẽ chỉ toàn mơ thấy ác mộng.”

Thực tế thì Matsuda có rất nhiều việc cần phải làm. Okuno có để lại nhiều bản nháp luận văn nên tất cả thành viên trong phòng nghiên cứu phải cùng nhau đồng lòng hoàn thành chúng. Để lấy được dữ liệu chính xác cho những bài luận ấy, Matsuda tình nguyện gánh việc tiếp tục tiến hành những thí nghiệm vẫn còn dang dở của Okuno.

Matsuda còn nghiên cứu của mình, thế là từ sáng đến tối, thầy luôn phải cắm đầu vào tác nghiệp pha chế hóa chất trong phòng thí nghiệm hoặc nhòm vào ống kính hiển vi. Dĩ nhiên là thầy ấy cũng không lơ là việc chăm sóc cho chamber thực vật mà Okuno từng trồng. Okuno đã giữ lời hứa với Matsuda. Cho nên Matsuda cũng một lòng bảo vệ các loại thực vật mà Okuno đã phó thác cho mình, chăm chỉ tiến hành thí nghiệm và hoàn thành bản thảo vẫn còn dở dang của bạn.

Nói thì nói thế, nhưng chuỗi ngày thiếu ngủ cứ nối tiếp nhau, hậu quả là cơ thể thầy đã đến giới hạn của nó. Một ngày nọ, ở trong phòng kính hiển vi dưới tầng hầm tòa nhà B khu Tự nhiên, Matsuda vốn đang nghiên cứu tế bào thực vật lấy ra từ chamber của Okuno.

Đã sắp qua ngày mới, nhưng đêm mùa thu vốn dĩ rất dài. Không gian dưới tầng hầm không một bóng người. Thông qua ống kính hiển vi, Matsuda có thể nhìn thấy các tế bào diệp lục đang phát sáng. Thầy hoàn toàn không buồn ngủ, nhưng cơn sốt nhẹ khiến cơ thể thầy có đôi chút uể oải. Matsuda ngẩng mặt lên khỏi ống kính hiển vi rồi vươn vai một cái rõ dài khi vẫn còn ngồi nguyên trên ghế.

“Chính là vào lúc đó.”

Matsuda nói. “Lúc tôi hạ tay xuống và chuẩn bị nhòm vào kính hiển vi lần nữa, có ai đó đã đặt tay lên vai trái tôi.”

Câu chuyện bỗng chốc trở nên rùng rợn. Motomura và Kawai bất chợt nuốt khan, đôi tai vẫn chăm chú lắng nghe lời kể của Matsuda.

“Mặc dù không có tiếng bước chân hay tiếng mở cửa, nhưng đã có người nào đó đi vào bên trong phòng kính hiển vi. Lúc tôi ngoái đầu lại thì mới nhìn thấy bàn tay đang đặt trên vai trái mình.”

“Đó là anh Okuno phải không ạ?”

Kawai hỏi với giọng khàn đặc.

“Đúng vậy, chính là Okuno. Không lẫn vào đâu được, bàn tay mà tôi nhìn thấy chính là của Okuno.”

Mắt Matsuda híp lại như đang hồi tưởng về khoảnh khắc ấy.

“Okuno vỗ lên vai tôi ba cái như muốn bảo tôi đừng giật mình mà động đậy. Lúc tôi hoàn hồn thì mới nhìn kỹ sau lưng mình, hiển nhiên là không có ai trong phòng cả. Về sau tôi mới nhận ra, đêm hôm đó, khoảnh khắc 12 giờ đêm chính là đủ 49 ngày của Okuno.”

Motomura như đang chực khóc. Okuno chỉ vì muốn an ủi Matsuda đang tự dằn vặt bản thân nên mới hóa thành hồn ma để hiển linh.

“Các trò hẳn là đang nghĩ chuyện đó rất ư là phi khoa học phải không?”

Đúng lúc đó thì Matsuda chợt cất lời.

“Dĩ nhiên là khoa học cũng chưa thể phủ nhận sự tồn tại của những người có thể nhìn thấy linh hồn, cũng có người từng trải qua cảm giác ấy rồi. Thực tế thì tôi cũng đã nhìn thấy tay của Okuno. Tôi vẫn còn nhớ rất rõ cảm giác khi bàn tay của cậu ấy vỗ lên vai tôi. Nhưng bây giờ chỉ dựa vào mỗi lời kể của tôi thôi thì mọi người sẽ nghĩ rằng đó chỉ là suy nghĩ chủ quan của tôi, về mặt khoa học thì còn cần nêu được bằng chứng chứng minh sự tồn tại của hồn ma nữa.”

Chuyện đó khó bằng trời. Nỗi xúc động trước tình bạn khăng khít của Matsuda và Okuno là gì chứ? Motomura và Kawai “hả” một tiếng, xụi lơ đáp lại thầy Matsuda.

“Não bộ của tôi tuy đã xác nhận rằng đó là tay của Okuni, đồng thời nó cũng cảm nhận được sức nặng của bàn tay ấy, nhưng lý trí của tôi vẫn nghĩ rằng đó chẳng qua chỉ là ảo giác được tạo ra bởi cơn thiếu ngủ hoặc đơn giản chỉ là một giấc mơ.”

Đoạn, Matsuda tiếp lời. “Nhưng thật kỳ lạ làm sao. Kể từ sau hôm đó, tôi lại có thể ngủ ngon như xưa. Câu chuyện do bộ não, hay nên nói là trái tim tôi dựng lên, đã cứu rỗi lấy linh hồn tôi. Vì lẽ đó, tôi luôn nghĩ rằng mình đã được chính Okuno cứu giúp. Chính Okuno tồn tại bên trong ký ức tôi, với hành động, lời nói và tính cách lúc sinh thời đã cứu lấy tôi.”

Motomura và Kawai gật đầu. Cả hai đều nghĩ rằng tình bạn giữa giáo sư và Okuno quả thật rất cảm động.

Sau khi lấy lại được giấc ngủ, Matsuda dần bình phục từ nỗi đau thương khi mất đi người bạn chí cốt. Thầy chìm đắm hẳn vào việc nghiên cứu, đến mùa hè năm sau thì đã có thể đăng tất cả các bài nghiên cứu mà Okuno để lại bản thảo lên tạp chí chuyên môn, kể cả nghiên cứu của chính Matsuda cũng được đăng báo.

“Tôi, cùng với tất cả thành viên trong phòng nghiên cứu, đã cùng nhau làm một quyển sách nhỏ tưởng niệm Okuno. Bên trong tập hợp những bài nghiên cứu mà Okuno đã từng phát biểu lúc sinh thời, những tấm ảnh mà anh đã từng chụp. Được sự giúp đỡ từ những người bạn cùng khóa với cậu ấy, chúng tôi đã viết một quyển sách giúp mọi người biết thêm về thời đại học và cao học của Okuno.”

Tuy đã qua giỗ đầu của cậu ấy, nhưng Matsuda vẫn đóng gói sách rồi đến viếng thăm bố mẹ Okuno. Sau khi nhận được quyển sách và những bài luận văn dựa trên bản thảo của Okuno, cùng với các báo cáo gần nhất được đăng trên tạp chí của con trai mình, bố mẹ của Okuno đã đón chào Matsuda với tâm trạng vỡ òa.

Bên trong quyển sách nhỏ ấy cũng có đính kèm tấm ảnh cuối cùng mà Okuno đã chụp được. Matsuda kể cho bố mẹ Okuno nghe rằng, bức ảnh này vốn chụp loại thực vật dị dưỡng, rằng đây là chuyện mà mình đã nhờ cậy Okuno. Thật ra thì thầy còn muốn quỳ xuống ngay tại chỗ và cầu xin sự tha thứ từ cả Okuno lẫn hai bác. Nhưng cứ nghĩ đến việc điều ấy sẽ khiến hai người đau khổ thế nào, hương hồn Okuno sẽ áy náy ra sao, rằng thực chất mình chỉ làm vậy để bản thân có thể sống dễ chịu hơn đôi chút, Matsuda chỉ có thể siết chặt lấy nắm tay đang đặt trên sàn chiếu. Song, thầy vẫn có cơ hội nói ra câu này: “Cháu thành thật xin lỗi vì không thể nói với hai bác sớm hơn.”

Mẹ của Okuno chỉ lẳng lặng lắng nghe Matsuda kể cho hết câu chuyện.

“May quá.”

Đoạn, bà thì thầm. “Vậy là thằng bé có thể giữ lời hứa với Matsuda đến cùng.”

Matsuda chỉ biết làm thinh cúi đầu. Trông thấy bờ vai của Matsuda hơi run lên, mẹ của Okuno liền vỗ nhẹ lên đó.

“Cảm ơn cậu nhé, Matsuda.”

Mẹ của Okuno nói. Matsuda bỗng nhớ lại bàn tay của Okuno đã vỗ lên vai mình đêm đó trong phòng kính hiển vi. Quả nhiên là mẹ nào con nấy, thầy còn trộm nghĩ.

Trên bàn thờ chất đầy hoa quả, Okuno trong bức di ảnh vẫn đang vui vẻ bật cười.

Trên chuyến tàu Shinkansen quay trở về, Matsuda đã ngủ gục và mơ thấy một giấc mơ. Đó là lần đầu tiên, và cũng là lần cuối cùng thầy được nhìn thấy Okuno qua giấc mơ của mình. Bỏ qua giai đoạn mất ngủ kia thì vốn dĩ Matsuda chưa bao giờ mộng mị trong lúc ngủ say.

Trong giấc mơ ấy, Okuno không oán trách, cũng chẳng tha thứ cho Matsuda. Đó chỉ đơn giản là giấc mơ về một ngày như mọi ngày của hai người, cùng nhau chuyện trò ở phòng nghiên cứu. Cả Okuno lẫn Matsuda đều bật cười.

Lúc thầy tỉnh giấc thì cũng đã quên mất mình và cậu ấy đã nói gì với nhau. Ngủ gục thường là giấc ngắn. Cảnh vật bên ngoài ô cửa sổ toa tàu cho Matsuda biết vừa lúc mình đang chạy qua vùng Sekigahara. Matsuda ngắm nhìn bầu trời dần sẩm tối.

Thầy lấy bức ảnh cất trong túi áo sơ mi ra. Bức ảnh chụp thực vật dị dưỡng bị nhòe nét mà Okuno đã chụp.

Matsuda sẽ vĩnh viễn không bao giờ quên cái chết của Okuno và việc chính bản thân mình là nguyên nhân dẫn đến điều đó. Thế nhưng Matsuda vẫn tiếp tục sống và nghiên cứu. Vì không còn cách nào khác, vì đó là điều thầy mong muốn.

Matsuda quyết định sẽ tin rằng bức ảnh ấy chính là bằng chứng cho tình bạn giữa mình và Okuno. Okuno nhất định cũng sẽ đáp rằng, “Chứ ông còn nghĩ nó có ý nghĩa gì khác chứ? Đồ dở hơi.” Matsuda đã tha thứ cho bản thân bằng suy nghĩ ấy.

Điều thần kỳ ở đây là một người bừa bộn như Matsuda lại có thể gìn giữ cẩn thận bức ảnh ấy đến tận bây giờ trong ngăn kéo bàn làm việc phòng nghiên cứu của mình. Thi thoảng, như là vào những lúc bị bắt bí bởi việc nghiên cứu và cần nảy ra ý tưởng để khơi thông nó, hoặc là vào những ngày phải dọn dẹp đống tài liệu chồng chất như núi kia và cần nghỉ lấy hơi, thầy lại lôi tấm ảnh ra ngắm nghía.

Sau nhiều phen săm soi và tự động dùng não bộ làm rõ lên tiêu cự của tấm ảnh, Matsuda gần như đã có thể đoán chắc rằng loại thực vật dị dưỡng được chụp trong đây gọi là Monotropa hypopitys. Nó là loài khá nhỏ bé, toàn thân chỉ cao có ba centimet, có hình dạng thon gầy hao hao loài thiên thần biển. Nó có màu trắng xóa, bộ dạng giống đang giương cánh ra như một con yêu tinh. Phần đầu của con yêu tinh ấy có màu vàng chanh trong suốt.

Khoảnh khắc cuối đời, Okuno lại được nhìn thấy một thứ đẹp đẽ đến vậy, Matsuda thầm nghĩ. Vậy nên cậu ấy mới muốn khoe với mình.

Một bầu không khí yên ắng bỗng chốc bao trùm lên phòng giải phẫu. Motomura mải đứng nghe câu chuyện của Matsuda nên cứ nghĩ đã trễ lắm rồi, ai dè khi nhìn đồng hồ đeo tay thì chưa đến ba mươi phút trôi qua.

“Đó là mọi chuyện.”

Matsuda kết thúc đoạn hồi tưởng của mình. “Tôi nghĩ mình đã quá nhạy cảm khi biết tin Kawai sẽ đến Borneo.”

Matsuda nói lời xin lỗi lần nữa, Motomura và Kawai lại vội vàng lắc đầu thêm một lần.

“Thành thật cảm ơn thầy vì đã lo nghĩ cho tôi.”

Kawai nói với giọng hết sức chân thành. “Dĩ nhiên là chuyến đi này không thể có chuyện tuyệt đối an toàn được, sẽ luôn có điều gì đó xảy ra. Tuy vậy, tôi sẽ cố gắng chăm sóc bản thân và hứa với thầy rằng sẽ lành lặn trở về.”

“Cậu nhớ giữ lời đấy.”

Matsuda gật đầu. Đoạn, thầy nói, “Vậy tôi đi trước nhé” rồi rời khỏi phòng.

“Giáo sư này!”

Thấy thế, Kawai liền gọi thầy lại.

“Lúc trước thầy bảo chỉ là nói đùa thôi, nhưng... bộ âu phục đen này thật sự là đồ tang, có phải không ạ?”

Matsuda dừng lại một chốc.

“Không phải đâu.”

Đoạn, thầy đáp trả Kawai với chất giọng có lẫn một tia cười rồi lập tức bước ra khỏi phòng giải phẫu. “Như tôi đã nói lúc trước, chẳng qua do việc chọn đồ để mặc quá là phiền phức thôi.”

Motomura và Kawai đứng như trời trồng ở phòng giải phẫu, sau một lát thì hai người mới chậm rãi quay sang nhìn nhau.

“Em...”

Motomura nghẹn ngào. “Em bao đồng quá. Khiến giáo sư phải kể ra chuyện khó xử...”

“Không sao đâu.”

Kawai nói như muốn tiếp thêm sức lực cho Motomura. “Nếu ngay từ đầu không thích thì thầy ấy sẽ không chịu nói ra đâu. Trong lòng của thầy ấy đã chấp nhận cái chết của Okuno rồi, từ rất lâu trước khi bị chúng ta hỏi đến cơ. Vậy nên thầy ấy mới muốn kể cho chúng ta nghe.”

Nỗi đau ấy sẽ không bao giờ biến mất, nhưng sau một quãng thời gian dài đằng đẵng, Okuno và cái chết của cậu đã trở thành thứ không thể tách rời với Matsuda, tìm được chỗ nghỉ ngơi tại nơi thẳm sâu nhất trong trái tim thầy.

Motomura gật đầu.

“Dù là thế thì anh Kawai cũng gan quá. Dám hỏi thầy ấy về chuyện bộ âu phục.”

Giọng nói của cô đã trở nên vui vẻ hơn.

“Trước sau gì cũng không tránh khỏi mà.”

Kawai gượng cười. “Kể cả quan điểm về hồn ma kia nữa, đúng là chỉ thầy Matsuda mới nghĩ thế.”

“Ừ ha. Có cảm giác ma quỷ cũng rất khoa học ấy.”

Motomura và Kawai đều cẩn thận cất giữ câu chuyện của Matsuda vào lòng, để rồi bắt đầu làm tác nghiệp của mình trong phòng giải phẫu.

Vì Matsuda không kể, nên Motomura và Kawai đều không biết rằng đôi mắt của ma quỷ cũng có thể ứa đầy nước mắt.

Đó là khoảnh khắc ngoái đầu lại, mong được nhìn thấy bóng hình người bạn bên trong phòng kính hiển vi dưới tầng hầm. Matsuda đối diện với căn phòng trống rỗng, không một bóng người ngoại trừ bản thân, rồi khẽ cất giọng gọi. “Okuno?” Không ai đáp lại thầy. Đến tận lúc đó, sự thật mới ập đến với thầy rằng mình sẽ không bao giờ gặp lại Okuno lần nào nữa. Matsuda đã khóc thật to. Đó là lần đầu tiên nước mắt chảy dài trên mặt thầy từ ngày Okuno mất. Kể từ đó về sau, mặc dù thầy vẫn chảy nước mắt theo phản xạ khi ngáp dài hoặc khi lỡ va móng chân vào góc cạnh nào đó, nhưng Matsuda không bao giờ khóc thêm lần nào nữa.

Chỉ có mỗi tòa nhà B khu Tự nhiên là thứ duy nhất lặng lẽ lắng nghe tiếng nức nở của thầy.

4.

Buổi sáng đầu tiên của tháng Hai, Motomura vẫn như thường lệ đi tới phòng giải phẫu trên tầng một tòa nhà B khu Tự nhiên trường Đại học T.

Giữa trưa cô bận trao đổi mail và đọc lướt qua bài nghiên cứu mà mình thấy tò mò, chẳng mấy chốc mà thời gian trôi đi. Về buổi hội nghị hợp tác mùa hè, cô phải điều chỉnh rất nhiều thứ với các phòng nghiên cứu của những trường đại học khác, lại còn phải nhanh nhạy nắm bắt kết quả các cuộc nghiên cứu mới nhất được đăng trên tạp chí, thế nên Motomura cứ xoay như chong chóng.

Thật ra cô chỉ ước gì mình được làm những công việc sử dụng đôi tay, như theo dõi tế bào phiến lá đã biến trong suốt qua kính hiển vi, hoặc phối giống cây để quan sát xem chúng sẽ cho ra thể biến dị nào trong lúc dõi theo các cây Arabidopsis thaliana lớn lên từng ngày. Nhưng dĩ nhiên là thế gian làm gì có chuyện tốt đẹp dường đó. Vả lại, Motomura cũng thừa biết rằng một khi đắm mình vào việc nghiên cứu, cả con mắt lẫn cái đầu cô đều không tránh khỏi tình trạng mệt mỏi. Cho nên, có thể chạm tới thế giới bên ngoài qua việc trao đổi email hay đọc bài nghiên cứu thì cũng có cái thú của nó, giúp bản thân cô có thể nghỉ lấy hơi một tẹo.

Đến giữa trưa thì tất cả các công việc của cô đều đã hoàn tất. Motomura cất bước đến phòng giải phẫu với tâm trạng thỏa mãn. Bữa trưa hôm nay là nhờ Viên Phục Đình đưa cơm tới. Cô đã nhờ Kato ở phòng nghiên cứu gọi giúp mình một phần cơm cuộn trứng rồi. Vẫn còn một tiếng nữa mới tới giờ được ăn một bữa ngon. Hay là tranh thủ lúc này đi quan sát các cây Arabidopsis thaliana nhỉ, cô nhẩm tính, đoạn mở cửa vào phòng giải phẫu. Không chỉ bước chân mà cả tâm tình của Motomura cũng nhẹ tênh. Thế nhưng ngay lập tức...

“Gì thế này...”

Cô bất giác kêu lên. Sàn phòng giải phẫu đang ngập đầy nước. Nguồn cơn của vũng nước này hiển nhiên là chamber của giáo sư Matsuda Kenzaburo rồi. Xem chừng thầy ấy lại quên bỏ ống xả nước vào xô.

Motomura tức tối thở phì phì, nhưng ngay lập tức cô đã trấn tĩnh lại mà cầm lấy miếng giẻ lau sạch sàn nhà. Nước nhiễu ra nhiều đến nỗi miếng giẻ lau không hút hết được, thế là cô đành phải lấy luôn cái khăn bông cũ mèm vứt trơ trọi trên bàn họp. Motomura cảm thấy sao nó giống với cái khăn mà Kato hay vắt trên cổ mỗi lần đến nhà kính làm việc quá, nhưng thôi lỡ rồi. Bây giờ chắc thầy Matsuda không sử dụng loại hóa chất nào có hại với cơ thể người trong phòng giải phẫu đâu. Nước từ trong chamber chỉ toàn chứa đầy chất dinh dưỡng thôi mà.

Motomura có thể cảm nhận được nỗi bi thương và cay đắng quyện trong từng câu chữ mà Matsuda sử dụng để kể ra quá khứ của mình, dù chúng không được thể hiện rõ ràng. Bất kỳ ai cũng sẽ nói với thầy rằng đó không phải lỗi của thầy ấy, nhưng đó vẫn là nỗi đau mà Matsuda phải một mình chịu đựng.

Nguyên nhân hàng đầu khiến cuộc sống của Matsuda chỉ xoay quanh mỗi việc nghiên cứu hẳn là vì lòng yêu thích của thầy đối với thực vật, nhưng cô cũng đoán rằng, hơn một nửa lý do nhất định cũng bắt nguồn từ suy nghĩ về người bạn đã khuất kia, bằng cách nào đó đã ảnh hưởng đến thầy. Song, thực hư thế nào thì Motomura lại không thể gặng hỏi Matsuda. Cô không thể bâng quơ hỏi thầy, vả lại, vai vế giữa Matsuda và Motomura vốn dĩ là giáo sư và học trò. Cô chỉ có thể giữ khoảng cách như mọi khi với Matsuda lúc ở phòng nghiên cứu vì đã hàm ơn sự dạy dỗ đầy tâm huyết của thầy mà thôi.

Có vẻ như Kawai cũng có cùng tâm trạng. Anh không động chạm gì đến quá khứ của Matsuda nữa và vẫn giữ thái độ như trước giờ. Kể cả đương sự là Matsuda cũng chẳng hé răng nửa lời về những chuyện mà mình đã trải qua và vẫn tiếp xúc với mọi người trong phòng nghiên cứu, tiêu biểu là Motomura, một cách bình thường.

Tuần trước đến phiên Motomura phát biểu về nghiên cứu của mình ở buổi họp nội bộ. Motomura thành thật báo cáo rằng nghiên cứu đã đến giai đoạn gieo hạt nhằm tìm ra hạt giống mang biến dị lần bốn. Nghe vậy, Matsuda liền hỏi kỹ thêm rằng cô tính sử dụng phương pháp nào để nhận biết chúng.

“Tôi nghĩ sẽ tốt hơn nếu em có thể tăng tốc thí nghiệm lên. Dĩ nhiên là tính chuẩn xác vẫn là điều quan trọng nhất.”

Thầy nêu ra ý kiến của mình với giọng lạnh lùng. Tất cả mọi trao đổi vào lúc ấy đều phải được tiến hành thông qua Anh ngữ nên Motomura phải toát mồ hôi khi lo lục lọi từ vựng tiếng Anh bên trong não mình.

Hiển nhiên là trong nghiên cứu thì sẽ không bao giờ có chuyện giáo sư Matsuda “nương tay”. Motomura chịu đựng cảm giác chán nản và khó chịu đối với bản thân. Cô thấy hơi có lỗi vì đã hành động quá phận, khiến cho Matsuda phải kể ra câu chuyện khó nói như thế. Nhưng Matsuda quả nhiên vẫn là Matsuda. Thầy ấy kể ra chuyện đó vì thấy nó cần phải được kể, đó là quyết định dựa trên lý trí của thầy. Matsuda không ghét bỏ gì ai cả, hay nói cách khác là thầy tuyệt đối không nương tay, vẫn tiến hành phương thức giáo dục tuy lạnh lùng nhưng hết sức tâm huyết của mình như mọi khi. Điều này khiến Motomura yên lòng hơn, nhưng bao tử cô vẫn hơi thắt lại khi thấy giáo sư vẫn quả quyết thọc mạnh vào điểm thiếu sót trong nghiên cứu của mình như thế.

Theo như chỉ đạo của Matsuda thì việc tăng tốc là bắt buộc phải thi hành. Tháng Tư này sẽ là năm thứ hai trong chương trình học tiến sĩ của Motomura. Học vị tiến sĩ chỉ mất có ba năm nên nếu không mau chóng thực hiện nghiên cứu thì sẽ không kịp mất. Trễ nhất là vào tháng Bảy năm ba chương trình tiến sĩ, cô bắt buộc phải đăng được bài nghiên cứu của mình lên tạp chí chuyên môn.

Dù đã có bản nháp của bài nghiên cứu, Motomura vẫn cần phải kiểm tra lại tiếng Anh và trau chuốt thêm cho câu chữ của mình. Ngay cả khi thành công đăng lên tạp chí thì vẫn phải chờ các nhà nghiên cứu chuyên môn “xét duyệt” để bình luận về bài nghiên cứu. Vượt qua vòng “xét duyệt” rồi cũng chưa đến lúc để cô mừng thầm đâu. Bởi vì ở đâu đó vẫn sẽ có người chỉ trích bài nghiên cứu của cô rằng, “Luận điểm này sao mập mờ quá”,... Không phải chuyện gì hiếm hoi khi cần tới bốn đến năm tháng để một bài nghiên cứu được cấp phép đăng lên tạp chí.

Tại cao học T, chuyện được đăng bài nghiên cứu lên các tạp chí giao lưu quốc tế là một trong những điều kiện xét duyệt cấp bằng tiến sĩ. Một khi chắc mẩm rằng bài nghiên cứu của mình được đăng trên tạp chí thì Motomura sẽ ngay lập tức bắt tay vào viết luận văn tiến sĩ.

Khối lượng của một bài luận tiến sĩ phải nhiều gấp đôi một bài nghiên cứu đăng trên tạp chí. Bởi vì trong đó chứa những dữ liệu thí nghiệm không được đăng trong phần tạp chí, nội dung cũng được triển khai trọn vẹn hơn.

Vòng xét duyệt luận văn tiến sĩ gồm hai giai đoạn: giai đoạn đầu là bảo vệ luận án, gọi là “Dự bị xét duyệt”, diễn ra vào tháng Mười một năm ba chương trình tiến sĩ; giai đoạn sau là vòng “Xét duyệt” thật sự sẽ diễn ra vào khoảng giữa tháng Hai năm kế tiếp. Nếu qua được vòng xét duyệt luận văn thì Motomura sẽ được nhận bằng tiến sĩ vào cuối tháng Ba.

Nói cách khác, kể từ sau tháng Bảy năm ba chương trình học tiến sĩ thì rất hiển nhiên rằng ai cũng sẽ bị cuốn vào quá trình chấp bút bài nghiên cứu đăng trên tạp chí và nghiên cứu tốt nghiệp tiến sĩ. Vậy nên ngay bây giờ, cô bắt buộc phải chuẩn bị tinh thần luyện nói các câu, “Đây là những điểm mới nhất mà em rút ra được từ nghiên cứu của mình. Bản thân em cũng muốn con đường nghiên cứu sau này của mình sẽ đi theo hướng ấy.”

Thời gian chỉ còn vỏn vẹn một năm năm tháng cho đến tháng Bảy năm sau. Motomura vốn đã sốt ruột lắm rồi, nhưng cô không thể hối thúc cây Arabidopsis thaliana mọc nhanh hơn được nữa. Cô chỉ có thể kiên nhẫn quan sát và tiến hành thí nghiệm một cách chuẩn xác trong lúc chờ chúng tạo ra thể biến dị lần bốn thôi.

Rốt cục cũng lau xong sàn phòng giải phẫu, Motomura vừa thở hồng hộc vừa quay sang quan sát chamber của mình.

Mỗi ngày cô đều thất vọng khi nhìn chòng chọc vào chúng mà chẳng thấy nổi chiếc lá siêu to nào mọc ra cả. Chuyện này đã lặp đi lặp lại nhiều đến mức Motomura tự dặn lòng rằng hôm nay cũng đừng trông đợi gì, thế nhưng khi giờ khắc đến thì cô vẫn không khỏi thấy nôn nao. Giả như không xuất hiện thể biến dị lần bốn đi nữa thì đối với một người yêu mến giống Arabidopsis thaliana như Motomura, có thể được chiêm ngưỡng những phiến lá đáng yêu kia cũng đủ để tim cô đập rộn rồi. Những người yêu mèo, dù mệt cách mấy vẫn sẽ tươi tỉnh lại ngay khi trở về và nhìn thấy bé mèo nhà mình. Họ sẽ lập tức vớ lấy cây lục lạc mèo mà vờn chú mèo nhà mình ngay trên đầu nó.

Rồi, hôm nay mấy bé Arabidopsis thaliana có khỏe không nào? Motomura chống tay lên đùi đứng trước chamber, nhòm vào dãy bông khoáng được xếp ngay ngắn trên khay. Hiện tại bên trong chamber đang có ba cái khay cả thảy. Vì thời điểm gieo hạt khác nhau nên tình trạng sinh trưởng của cây ở mỗi khay cũng khác nhau.

Để tiết kiệm không gian, Motomura quyết định gieo trên mỗi miếng bông khoáng bốn hạt giống. Một khay xếp được bốn mươi miếng bông khoáng nên vị chi cô đã tạm thời gieo xong 480 hạt. Xét theo xác suất thì thể biến dị lần bốn chắc chắn sẽ xuất hiện khoảng bốn đến năm hạt trong số 1.200 hạt kia. Cô nhẩm tính rằng trong số ba chiếc khay này có khả năng xuất hiện một hạt giống là thể biến dị lần bốn.

Các cây Arabidopsis thaliana vẫn dần lớn lên bên trong chamber. Lá cây cũng bắt đầu trổ nhiều hơn trên thân. Motomura nhẩm tính, nếu các cây cứ mọc vù vù thế này thì đến chừng chen hết chỗ, cô sẽ phải chuyển từng gốc một sang miếng bông khoáng mới thì chúng mới có thể tiếp tục phát triển.

Có một khay trong số này mới chỉ được gieo hạt vào năm ngày trước, ấy vậy mà lá non đã bắt đầu lú nhú cả rồi. Ngắm nhìn những chiếc lá tí hon chỉ nhỏ cỡ đầu ngón út, Motomura cười đến cong mắt mà nghĩ, ôi sao đáng yêu thế này. Nhưng giây phút tiếp theo, cô lại sững hết cả người.

Miếng bông khoáng nằm ngay chính giữa khay. Cô cảm giác rằng có một cây trong đó mọc lá trông khác hẳn những cái trước đây cô từng thấy. Motomura ghé mặt sát lại gần để có thể nhìn rõ hơn, mạnh đến nỗi trán cô đụng phải cánh cửa chamber.

“Đau...”

Motomura chỉnh lại cặp kính bị lệch do cú va đập rồi rên rỉ vì lỡ đập đầu mũi và phần trán vào cửa. Đoạn, cô vội vàng mở cửa chamber, nhẹ nhàng rút khay ra rồi đặt nó lên chiếc bàn họp. Ở khoảng cách gần sát rạt thế này thì cô mới dễ nhìn chằm chằm chiếc lá non có vấn đề kia.

Quả nhiên. Quả nhiên, chiếc lá non này khác hẳn lá các cây còn lại. Tuy rằng chỉ mới ở giai đoạn trổ mầm, nhưng mầm lá nom đã to hơn hẳn so với những cây khác. Đoạn gốc thân cây (cành nằm ở dưới lá mầm) cũng có mật độ lông non nhiều đáng kể.

Lá to, gốc thân có nhiều lông. Có lẽ nào đây chính là... thể biến dị lần bốn mà mình vẫn hằng mong chờ bấy lâu?! Nếu phối giống thành công thì chẳng phải mình sẽ thu được thể biến dị lần bốn đó sao?

Trống ngực của Motomura đập dồn như muốn kêu thành tiếng. Cô cũng tự biết rằng hô hấp của mình ngày càng trở nên nặng nề hơn. Mà khoan, gượm đã. Có khi do mắt mình quáng gà cũng nên, có khi đây chỉ là ảo giác do kỳ vọng quá lớn của mình gây ra. Trước hết phải trấn tĩnh. “Bình tĩnh lại, bình tĩnh lại...”, cô niệm thầm trong đầu.

Cô quyết định trước hết lôi cả hai cái khay còn lại ra để hoàn thành nốt lịch trình ngày hôm nay. Phải tưới nước, ghi lại quá trình sinh trưởng và chụp ảnh kỹ thuật số. Thế nhưng trong lúc thực hiện những tác nghiệp ấy, mắt cô vẫn nhìn chằm chằm vào cây giống có lá mầm vừa to lại vừa lắm lông ở gốc thân kia. Kể cả lúc chụp ảnh, Motomura cũng cố gắng chụp các cây từ khoảng cách bình thường với tần suất bình thường, thế mà khi sực tỉnh thì trong máy chỉ toàn ảnh chụp cái cây đặc biệt kia thôi. Lại còn chụp dưới nhiều góc độ với tần suất cực cao nữa chứ.

Chuyện này không khác gì một người tình cờ gặp được thần tượng của mình trong quán cà phê, thế là anh ta không khỏi nhìn chòng chọc vào người ấy, thi thoảng lại vờ đi vệ sinh để có thể lén nhìn góc nghiêng gương mặt và xác nhận rõ đó là thần tượng của mình. À không, có thể nói là Motomura khách sáo và thận trọng hơn những người hâm mộ lúc được gặp thần tượng nhiều. Tại vì đó là cây Arabidopsis thaliana chứ có phải là người đâu. Nhịp thở của Motomura trở nên dồn dập. Cô quan sát chiếc lá non kia với bộ dạng chăm chú đến nỗi như thể muốn liếm nó luôn vậy. Đến mức ngay cả bản thân Motomura cũng bắt đầu thấy hồi hộp, lỡ như chiếc lá không chịu nổi áp lực của ánh mắt mình mà héo rũ thì tính sao bây giờ.

Song, lá mầm này chỉ mới nhú lên thôi. Chỉ nhìn bằng mắt thường thì không thể xác định rõ được. Motomura hít vào một hơi thật sâu rồi lại bắt đầu thao tác máy ảnh kỹ thuật số. Cô bật ảnh chiếc lá mầm mình vừa chụp được, cho hiển thị trên màn hình máy ảnh rồi phóng to nó lên.

Phần cành mỏng dính đỡ lấy chiếc lá cũng có rất nhiều lông mịn. Đoạn, Motomura so sánh nó với ảnh những chiếc lá non khác. Quả nhiên là to hơn rõ rệt. Đây chính là chiếc lá non mà trước giờ cô chưa hề được thấy qua.

Thành công rồi. Thành công rồi. Thành công rồi!

Motomura vung hai tay lên trời với chiếc máy ảnh vẫn còn nắm trong tay.

Mình có được mẫu biến dị lần bốn rồi! Tất nhiên là vẫn còn công đoạn nghiên cứu kỹ lưỡng hơn, nhưng theo như kinh nghiệm quan sát Arabidopsis thaliana mỗi ngày của mình thì đây nhất định là thể biến dị lần bốn!

Hạ tay xuống, Motomura cất ba cái khay kia vào lại chamber. Đoạn, cô cầm máy ảnh chạy như bay ra khỏi phòng giải phẫu. Thật ra bây giờ cô chỉ muốn ôm cái khay có giống cây lạ kia chạy khắp trường Đại học T, nhưng cây Arabidopsis thaliana lại thuộc loại “tiểu thư khuê các” phải được chăm sóc cẩn thận trong nhà. Cho nên cô không thể mang nó ra khỏi phòng giải phẫu được. Thay vào đó, cô sẽ cho mọi người trong phòng nghiên cứu thấy bức ảnh trong máy kỹ thuật số của mình.

Motomura lao lên cầu thang trong tòa nhà B khu Tự nhiên để chạy đến phòng nghiên cứu Matsuda nằm trên tầng hai. Cô đểnh đoảng đến nỗi quên mất tình trạng hỏng hóc của cánh cửa để rồi lại cụng đầu một cái rõ đau. “Đau quá...”, Motomura vừa rên rỉ vừa giữ tay đấm cửa trong lúc nhấc nó lên.

Bên trong phòng nghiên cứu, Kato và Fujimaru ở Viên Phục Đình đang phân chia đồ ăn trên bàn họp. Cả hai vẫn luôn tay, không để ý rằng Motomura vừa chạy thục mạng lên phòng nghiên cứu.

“Mầm cây xương rồng nằm ở gốc gai của nó đấy.”

“Thật luôn. Xương rồng hay ho thế.”

Hai người đang lúc chuyện trò vui vẻ.

“Không chỉ mỗi cây xương rồng thôi đâu. Trên mấy cành cây to của cây rẻ quạt cũng có chôn nhiều mầm non lắm. Đơn vị cấu tạo của thực vật vốn bao gồm lá, mầm và cành nên những bộ phận ấy sẽ luôn mọc to ra. Loại thực vật nào cũng thế, số phiến lá sẽ bằng với số mầm non của nó.”

“Ồ. Nói vậy thì cây cối cũng ghê gớm quá chứ. Mắt mọc toàn thân không khác gì yêu quái luôn.”

“À không, cái đấy... không phải là mắt đâu, mà là ‘mầm’ trong mầm cây ấy.”

Đoạn hội thoại giữa Kato và Fujimaru chỉ vừa đến đó thì đột nhiên có tiếng gì đập lên cửa phòng nghiên cứu, rồi sau đó cửa phòng bật mở khiến cả hai hết hồn mà quay lại nhìn. Hóa ra là Motomura với cặp kính lệch và bộ dạng đứt hơi đang đứng ngay thềm cửa.

Bị Kato và Fujimaru nhìn chòng chọc khiến Motomura dần phát hoảng. Mặc dù cô nghĩ rằng chắc mặt mình đang đỏ tới trán luôn rồi, nhưng cô vẫn cứ chạy tới chỗ hai người và cho họ xem máy ảnh.

“Hai người hãy nhìn đi!”

Kato và Fujimaru liền ngoan ngoãn nhòm vào màn hình máy ảnh.

“Đây là lá mầm cây Arabidopsis thaliana nhỉ?”

“Oa, dễ thương quá!”

Cả hai lần lượt bày tỏ cảm xúc của mình khi vẫn dán mắt lên màn hình.

Không phải thế, Motomura bắt đầu thấy sốt ruột.

“Tôi nghĩ đây chính là thể biến dị lần bốn!”

Cô nhấn mạnh. Chuyên môn của Kato là loài xương rồng, Fujimaru thì hoàn toàn không có tí liên quan gì đến ngành thực vật nên cả hai chẳng ai nhận ra sự khác biệt trong kích thước của chiếc lá này.

“Ồ.”

Dứt lời, Fujimaru liền tủm tỉm cười. Dường như anh chỉ có thể nở nụ cười thật tươi và chúc mừng Motomura sau khi thấy được bộ dạng phấn khích và vui sướng của cô. Nhận được phản ứng cứng đờ như vậy, Motomura chỉ muốn kêu lên, thôi chịu mấy người đấy.

Thế là cô đành phải tới chỗ của Iwama. Motomura trực tiếp hét lên với chị.

“Thể biến dị lần bốn đó!”

Iwama đang hít hà mùi thức ăn xông vào cánh mũi cũng nhìn vào màn hình với bộ dạng nín thở, không biết có phải do chị bị giật mình hay không.

“Hửm?”

Iwama ậm ừ. “Đây chỉ mới là chồi non nên chị cũng không rõ cho lắm...”

“Chị hãy nhìn kỹ lại đi! Phần gốc thân mọc rất nhiều lông tơ, kích cỡ của mầm lá này khi so sánh cũng lớn hơn rất nhiều. Đây nhất định là thể biến dị lần bốn rồi!”

“Rồi rồi, em bình tĩnh lại đã.”

Iwama lại một lần nữa nhòm vào màn hình. “Ừ ha. Em nói thì chị mới để ý hình dạng của nó đúng là có hơi khác đấy.”

“Tôi nhìn vào thì chỉ biết đây là phiến lá thôi, nhưng dù sao cũng chúc mừng Motomura nhé. Cô thành công rồi.”

Fujimaru nói lời chúc mừng nghe vô trách nhiệm thật sự.

“Nếu đây mà là cây xương rồng thì bao nhiêu em cũng phân biệt được tất.”

Kato thì nom thờ ơ vô cùng.

Đúng lúc mọi người nhao nhao vây xung quanh chiếc máy ảnh thì Matsuda và Kawai cũng đã trở lại phòng nghiên cứu. Matsuda nhìn vào màn hình máy ảnh.

“Đích thị là nó rồi.”

Thầy gật gù. “Đúng là nó nhìn rất giống với thể biến dị, nhưng tuyệt đối không được võ đoán. Lỡ như đây là loại đột biến ngẫu nhiên xảy ra không liên quan gì đến thể biến dị lần bốn thì sao? Vả lại, cũng có trường hợp trời xui đất khiến mà một trong các thể biến dị lần bốn ngẫu nhiên xuất hiện đặc tính lá cây to hơn thông thường.”

Cảm xúc sung sướng của Motomura như vừa bị giội một gáo nước lạnh. Nhưng quả đúng như lời thầy Matsuda nói. Theo như vế đầu, rất có thể cô đã ngộ nhận loại đột biến không phải thể biến dị lần bốn thành thể biến dị lần bốn. Còn với vế sau thì lỡ như cô bỏ sót thể biến dị lần bốn thật thì sao? Dù là thế nào đi nữa thì cũng không thể phán định rằng đây là thể biến dị lần bốn chỉ bằng mắt thường được.

Motomura bắt đầu nguôi ngoai dần.

“Vâng ạ.”

Cô đáp, đoạn lấy tay chỉnh lại cặp mắt kính khi rốt cục cũng nhận ra nó bị lệch.

“Muốn biết xem em có thực hiện phối giống thành công hay không, rằng đây có phải là thể biến dị lần bốn hay không thì hãy sử dụng phương pháp PCR[25] ấy.”

“Ừ nhỉ. Em cũng đã tra cứu qua các bài nghiên cứu trong quá khứ, phương pháp thí nghiệm ấy vừa không xảy ra lỗi sai hay lỗ hổng gì, ở thời điểm hiện tại cũng đã có thể tái xác nhận trước rồi.”

Motomura nghiêm túc tiếp thu lời khuyên của Matsuda. Đoạn, cô rút quyển sổ con để trong túi quần jeans ra rồi ghi dòng “Xác nhận nghiên cứu” vào. Nhìn thấy Motomura và Matsuda như vậy, Kawai không khỏi mỉm cười.

“Nào, nghỉ trưa thôi mọi người.”

Anh nói. “Cậu Fujimaru này, đưa canh cho tôi với.”

***

Thế là Motomura đã không nhận được đóng dấu “Thể biến dị lần bốn” từ mọi người trong phòng nghiên cứu. Giai đoạn hiện tại, chỉ có mỗi chiếc lá mầm bé xíu và trực giác của Motomura thì đành chịu. Tiện thể thì lời chúc mừng của Fujimaru, vì chẳng dựa vào căn cứ nào nên cũng chả được Motomura công nhận.

Fujimaru lại còn reo lên, “Phiến lá khổng lồ, thân gốc nhiều lông tơ... Ôi, thế thì gọi nó là ‘khổng lông’ đi nhé!”. Motomura liền âm thầm tiêu diệt cái biệt danh anh gắn cho chiếc lá mầm từ trong trứng nước.

Tình hình rất ư là tình hình, thế nhưng Motomura vẫn một mực tin vào trực giác của mình không chút suy chuyển. Dĩ nhiên là cô cũng phải gạt bỏ thành kiến qua một bên. Phải thông qua thí nghiệm mới chứng minh được đó có phải là thể biến dị lần bốn cô đạt được khi thành công phối giống cây hay không. Nhưng dấu hiệu thế này với cô là đủ rồi.

Bao nhiêu công sức cô bỏ ra để tỉ mỉ phối giống, tách hạt, gieo hạt, rốt cục cũng không bị lãng phí. Chuỗi ngày quan sát cây Arabidopsis thaliana liên tục cũng không phí hoài chút nào.

Motomura vui lắm, đến nỗi cả gương mặt và toàn thân cô đều phát run vì xúc động. Dẫu cho cô có mở quyển tạp chí nghiên cứu để kiểm tra lại đường hướng nghiên cứu của mình thì cũng chả có nửa chữ nội dung vào đầu. Nguyên một buổi chiều hôm đó của Motomura đành phải kết thúc trong tình trạng dở việc.

Trên đường về nhà cũng vậy. Motomura một mình về tới căn hộ, lúc đó cô mới phát hiện ra mình vẫn cười hí hửng thành tiếng nãy giờ. Trước khi về nhà cô có ghé qua phòng giải phẫu nhòm lại chamber một lần, quả nhiên là sau đó đầu óc cô chỉ nghĩ về chiếc lá non biến dị lần bốn kia thôi.

Làm thế nào bây giờ? Mọi chuyện suôn sẻ một cách đáng sợ. Tuy lúc nào cũng tự ti, nhưng có khi nào mình lại khéo tay trong việc phối giống một cách chuẩn xác không nhỉ? Có lẽ nào... có lẽ nào... Mình thừa năng khiếu làm nhà nghiên cứu chăng!? Ôi!

Cứ nghĩ đến đó là cô lại phải cắn hai bên má trong để kiềm chế bản thân không ngây ngô cười thành tiếng. Tuy rằng đương sự đã rất cố gắng, nhưng nỗ lực lại hầu như công cốc. Thế là lúc bản thân đã đủ nguôi ngoai để nằm xuống ngủ thì Motomura vẫn cứ cười hí hí một mình trong phòng. Trên nền chiếu bên cạnh cô là chiếc bóng thảm đạm của cây trạng nguyên sắp sửa biến thành “gậy Cái Bang” vì đã rụng trụi lá.

Sáng hôm sau, Motomura kéo giãn khuôn mặt đỏ ửng của mình, nhân tiện trấn an lại cảm xúc của bản thân rồi mới đi tới Đại học T. Lúc đến được tòa nhà B khu Tự nhiên thì cô tiện chân đi thẳng tới phòng giải phẫu nằm ở tầng một để theo dõi cây Arabidopsis thaliana trong chamber.

Không phải mơ. Đúng là có một cây giống nằm ở giữa khay có gốc thân mọc rậm lông tơ và kích cỡ lá mầm cũng to hơn nhiều. Hiển nhiên là so với hôm qua thì cái cây cũng không lớn lên được bao nhiêu, nhưng chỉ nhìn thế thôi thì Motomura cũng đã mãn nguyện lắm rồi. Ảnh lưu trữ thì nên được chụp vào cùng một khung giờ, thế là cô quyết định tầm trưa sẽ lại đến phòng giải phẫu thêm lần nữa.

Phòng nghiên cứu trên tầng hai vẫn chưa có ai tới. Motomura nấu nước sôi để pha cà phê rồi bắt đầu đọc lại các bài nghiên cứu trong quá khứ hòng kiểm tra lại phương pháp thí nghiệm của mình.

Hiện tại thì Motomura đang có ý định tra cứu về “cơ chế kiểm soát phiến lá”. Kích thước phiến lá và tế bào chỉ có thể nằm trong một giá trị nhất định. Bởi vì có rất nhiều chuỗi ADN hoạt động một cách hết sức tinh tế để điều chỉnh kích thước và số lượng tế bào của phiến lá.

Thế nhưng trong các loại thực vật vẫn có giống cây mọc ra được phiến lá khổng lồ, tế bào của phiến lá cũng có thể nhân lên vượt mức giới hạn. “Cơ chế kiểm soát phiến lá” của những loại thực vật ấy có phải đã xảy ra sự thay đổi lớn lao gì không? Motomura quyết định tiến hành thí nghiệm trên cây Arabidopsis thaliana dựa theo suy luận ấy của mình. Hay nói cách khác, cô chọn ra các chuỗi gen A, B, C và D có quan hệ với “cơ chế kiểm soát phiến lá” để phối chúng với các giống biến dị a, b, c và d, hòng phối ra được thể biến dị lần bốn mang mã gen “abcd”.

Nếu cây Arabidopsis thaliana mang biến dị lần bốn này mà cho ra phiến lá to hơn các cây thường, số lượng tế bào của phiến lá cũng nhiều hơn thì cô sẽ tìm hiểu xem “cơ chế kiểm soát phiến lá” đã gây ra ảnh hưởng gì trong việc phá hoại chuỗi ADN. Từ kết quả kể trên, Motomura sẽ nắm bắt được manh mối để giải mã bí ẩn của phiến lá.

Bây giờ cô vẫn đang nuôi trồng giống Arabidopsis thaliana trông giống với thể biến dị lần bốn kia trong chamber. Nhưng dù thế nào đi nữa thì nó cũng chỉ trông khác hơn so với các cây Arabidopsis thaliana thông thường thôi. Nó có thật sự là thể biến dị lần bốn hay không thì nếu không tiếp tục tiến hành nhiều loại thí nghiệm, Motomura sẽ không thể biết chính xác được.

Mà rốt cục phải làm thế nào mới xác định chuẩn xác các giống cây biến dị lần bốn trong số 1.200 giống Arabidopsis thaliana được phối chứ? Motomura vừa đọc đi đọc lại các bài nghiên cứu trước đây vừa suy tính trong đầu. Trong lúc đó thì mọi người đã lục đục đến nơi. Motomura vì quá chú tâm vào các bài nghiên cứu nên dù được mọi người chào hỏi thì cô cũng chỉ lơ đãng mà đáp lại.

Nếu viết ra mã ADN của gen “abcd” thể biến dị lần bốn một cách chính xác thì nó phải là “aabbccdd” cơ. Cái mà Motomura muốn là mỗi gen A, B, C và D khi phối với các gen aa, bb, cc, dd thì đều thành dị hợp “abcd” biến dị lần bốn. Tỉ dụ như gen di truyền A sẽ có dị hợp tử là Aa, còn đồng hợp tử của nó sẽ là AA. Đồng hợp tử là thể không biến dị nên giống cây đó sẽ bị loại khỏi nghiên cứu.

Thể biến dị a, b, c mà Motomura phối giống đều có từng đặc trưng riêng. Vậy nên cô mới lựa chọn chúng. Các đặc trưng ấy sẽ là dấu hiệu rất tiện lợi trong lúc cô khoanh vùng xem giống cây nào là thể biến dị lần bốn.

Đầu tiên là thể biến dị a có kiểu gen gọi là “stop/go”, mang đặc trưng phiến lá to và phải mất thời gian khá lâu để thân cây trổ lá. Sau khi đã mọc lá mầm mà thân cây vẫn không trổ lá thì Motomura có thể xác định rằng giống cây đó mang mã gen aa.

Theo “Quy tắc phân ly” của Mendel thì tỷ lệ xuất hiện của các gen mang kiểu gen AA, Aa và aa sẽ lần lượt là 1:2:1. Hay nói cách khác, trong số bốn ứng cử viên thể biến dị lần bốn nằm lẫn trong 1.200 hạt giống, sẽ có một hạt duy nhất mang kiểu gen aa.

Motomura thận trọng ghim cây tăm vào bên cạnh cây giống có thân chậm trổ lá, chỉ cần nhìn qua là biết ngay đây là “giống cây cần kiểm tra.”

Cần phải mất chút thời gian thì mới đến lúc khoanh vùng thể biến dị b, hay nói cách khác là thể có kiểu gen bb.

Có một loại thuốc diệt cỏ tên là Basta[26]. Thông qua việc tiêm các gen kháng thuốc diệt cỏ vào bên trong ADN cây Arabidopsis thaliana một cách thủ công, ta sẽ có được chủng cây Arabidopsis thaliana không bị héo rũ khi tiếp xúc với thuốc diệt cỏ Basta.

Thể biến dị b vốn là thứ phá vỡ gen di truyền B, mang trong mình kiểu gen “miễn nhiễm với thuốc Basta”. Đặc trưng của thể biến dị b này sẽ giúp cây chống chọi hiệu quả với thuốc diệt cỏ Basta và có thể mang kiểu gen Bb hoặc bb.

Khi gieo 1.200 hạt cây được phối giống lần lượt vào bông khoáng, Motomura đã không quên trộn chung thuốc diệt cỏ Basta vào nước tưới cho từng khay.

Nếu làm thế thì sẽ có chuyện gì xảy ra? Chủng Bb và chủng bb vì được trang bị sẵn tính năng kháng lại thuốc Basta nên dù có hấp thu nước tưới pha với thuốc trừ sâu thì cũng không bị héo. Tuy nhiên, chủng mang kiểu gen BB thì lại không có sức đề kháng với thuốc diệt cỏ và sẽ trở nên héo rũ.

Lại chiếu theo “Quy tắc phân ly” của Mendel, ta sẽ có xác suất xuất hiện kiểu gen BB là 1:4. Hay nói cách khác, ta có thể khiến cho một phần tư cây trong số 1.200 hạt giống héo đi chỉ với thuốc Basta. Ba phần còn lại sẽ trở thành ứng cử viên cho thể biến dị lần bốn.

Ở giai đoạn quan sát các cây Arabidopsis thaliana được nuôi trồng trong chamber như hiện tại thì một phần tư giống cây đã có lá biến thành màu trắng và bắt đầu héo đi khi chỉ vừa mới nhú lá non. Chỉ có điều, ba phần không héo còn lại vừa có chủng mang kiểu gen Bb, vừa có chủng mang kiểu gen bb. Muốn phân biệt xem đâu mới là chủng biến dị b mang kiểu gen bb thì Motomura phải dùng tới phương pháp PCR để cho ra kết quả cuối cùng.

Khi trong đầu đã sắp xếp tới bước kể trên, Motomura hít một hơi rồi uống cà phê. Sau khi thổi phù phù và nghiêng tách, cô mới phát hiện cà phê đã nguội từ lúc nào. Cô lén lút nhìn quanh để xem hành động ngớ ngẩn vừa rồi của mình có bị ai bắt gặp không.

Mọi người trong phòng nghiên cứu đều đang chăm chú nhìn vào laptop của mình với vẻ mặt nghiêm túc. Motomura tằng hắng một cái để điều chỉnh bản thân rồi lại tiếp tục đưa mắt nhìn xuống bài luận văn trên tạp chí.

Thể biến dị c, hay nói cách khác là chủng mang kiểu gen cc sẽ khiến cuống lá có màu đỏ phớt. Theo “Quy tắc phân ly” của Mendel thì kiểu gen ấy sẽ xuất hiện với tỷ lệ 1:4. Dĩ nhiên là Motomura đã cắm sẵn tăm đánh dấu “cần kiểm tra” bên cạnh những gốc cây xuất hiện cuống lá màu đỏ phớt rồi.

Rồi, đến đây thì đại khái đã khoanh vùng gần xong.

Chủng mang kiểu gen dd thì không thể xác định được thông qua bề ngoài hoặc đặc trưng kháng thuốc diệt cỏ Basta, nhưng đến đây thì điều đó đã không còn là vấn đề nữa.

Nếu phân loại theo sức đề kháng với thuốc Basta thì cô sẽ có được 900 cây, tức ba phần tư trong số 1.200 hạt giống. Trong số 900 cây ấy, cô có thể chọn ra các giống mang kiểu gen “gốc thân trổ lá chậm” và “cuống lá có màu đỏ phớt” chỉ bằng mắt thường. Đó chính là chủng có kiểu gen “aacc”.

Một khi đã xác định được đâu là “aacc” rồi, cô sẽ phân biệt ba loại kiểu gen cho alen B lần lượt là Bb, bB, bb; và bốn kiểu gen DD, Dd, dD, dd cho alen D. Từ “Quy tắc phân ly” suy ra, tỷ lệ xuất hiện của bb là 1:3 còn dd là 1:4.

Thế có nghĩa là, Motomura trở nên hưng phấn, trong số các chủng mang kiểu gen aa và kiểu gen cc thì tỷ lệ xuất hiện thể biến dị lần bốn mang kiểu gen “aabbccdd” sẽ là một phần mười hai!

Vậy thì mình chỉ cần chọn ra 24 cây giống mang kiểu hình “gốc thân trổ lá trễ, ngoài ra cuống lá còn có màu đỏ phớt” trong số các cây “còn sống sau khi đã hấp thụ thuốc diệt cỏ Basta”. Tính theo xác suất một phần mười hai kia thì mình sẽ có được hai cây là thể biến dị lần bốn. Sau đó thì chỉ cần sử dụng phương pháp PCR để kiểm nghiệm và đích xác chỉ ra đâu mới là thể biến dị lần bốn trong số 24 cây đó là được. Kết quả là nếu cây “có kích thước lá non to hơn và gốc thân mọc nhiều lông tơ” cũng nằm trong số hai giống mang thể biến dị lần bốn kia, thì có thể chứng minh giả thuyết của mình đã đúng!

Tâm trạng của Motomura đang bừng bừng như củ khoai hấp nóng hổi vậy. Cô ngẩng đầu lên khỏi tạp chí nghiên cứu mà mình đang đọc. Hí hí hí, phương pháp thí nghiệm và thứ tự nghiên cứu mà mình định ra thật sự không sai rồi.

Mình đã sử dụng thể biến dị b mang kiểu hình miễn nhiễm với thuốc Basta để phối giống. Thành quả của phương pháp mà mình đã tính toán từ lâu ấy chính là một phần tư số cây mầm trên bông khoáng đang héo dần đi. Những cây chậm mọc lá ở phần gốc thân và những cây có cuống lá màu đỏ phớt cũng đã được xác định rằng có xuất hiện. Hay nói cách khác, đây chính là bằng chứng cho việc phối giống đã thành công tốt đẹp, và cả quá trình tìm ra ứng cử viên cho thể biến dị lần bốn sắp tới từ kiểu gen đề kháng với thuốc trừ sâu hoặc hình dạng bên ngoài của cây cũng sẽ thành công.

Hơn nữa. Hơn nữa, giống cây “có kích thước lá non to hơn và gốc thân mọc nhiều lông tơ” chỉ cần nhìn qua cũng đủ biết là thể biến dị lần bốn kia cũng đã xuất hiện rồi. Mình đúng là được trời cao khoản đãi!

Motomura bật cười khúc khích thành tiếng mà không e dè gì nữa. May mắn thay, mọi thành viên của phòng nghiên cứu lúc bấy giờ vì quá chuyên tâm vào tác nghiệp của mình nên mới không để ý đến khuôn mặt cười đến là nhăn nhở của cô.

Phía sau chỉ còn mỗi việc đem gieo nốt phần hạt giống Arabidopsis thaliana còn lại nhằm tìm ra phiến lá thích hợp trong số 24 giống cây được khoanh vùng thôi. Chỉ cần sử dụng phương pháp PCR xét nghiệm những phiến lá ấy thì thể nào cũng sẽ bắt được thể biến dị lần bốn.

Máy PCR là loại máy có thể chạy 12 ống nghiệm cỡ nhỏ cùng một lúc. Ống PCR có hình dạng nhỏ hơn ống Eppendorf một chút, vì mỗi lần phải dùng tới 12 ống xếp cạnh nhau. Cô sẽ phải bỏ từng mảnh của mỗi phiến lá vào ngâm trong dung dịch trong suốt đựng bên trong mỗi ống.

Motomura thầm nghĩ, có tận 12 ống cơ mà. Cứ đồng loạt xét nghiệm hết phiến lá của 36 cây luôn đi. Những phiến lá được mang đi xét nghiệm dĩ nhiên là từ các cây “gốc thân trổ lá trễ, hơn nữa cuống lá có màu đỏ phớt” rồi. Thể biến dị lần bốn mà Motomura đang để mắt tới đương nhiên cũng sẽ bao gồm các cây “có kích thước lá non to hơn và gốc thân mọc nhiều lông tơ”. Tính theo xác suất thì thể biến dị lần bốn nhất định sẽ là ba cây trong số 36 giống cây kia.

Nhưng chủ quan là điều cấm kỵ trong nghiên cứu. Tính chính xác và minh bạch của thí nghiệm mới là tối quan trọng. Tuyệt đối không được mờ mắt bởi sự kỳ vọng vào giống cây “có kích thước lá non to hơn và gốc thân mọc nhiều lông tơ” kia. Motomura tự dặn lòng rằng, con đường của lý lẽ và tư duy phải theo đúng những gì đã trù tính. “Phải tìm ra thể biến dị lần bốn bằng cách áp dụng phương pháp PCR để kiểm tra 36 giống cây có kiểu hình ‘gốc thân trổ lá trễ, cuống lá có màu đỏ phớt’. Nếu trong số kết quả có xuất hiện giống cây ‘có kích thước lá non to hơn và gốc thân mọc nhiều lông tơ’ thì có nghĩa là thí nghiệm đã thành công và giả thuyết của mình là đúng.”

Cứ tuần tự tiến hành thí nghiệm thế này thì sẽ đường hoàng chứng minh được kết quả phối giống của mình đã cho ra thể biến dị lần bốn. Sau khi nhìn lại một lượt quá trình, Motomura tự tin rằng tiến độ đang diễn ra hết sức suôn sẻ. Cô thì thầm với bản thân, “Được lắm!” Bây giờ cô đã hiểu rõ những giai đoạn về sau, và cần thực hiện thí nghiệm gì kế tiếp. Cô cảm giác như mình mới vừa được khai sáng vậy. Tâm trạng hiện tại của Motomura tựa như khi đứng ở đài viễn vọng trên đỉnh núi, ngắm nhìn phong cảnh đẹp đẽ hữu tình giữa khí trời tươi mát. Thậm chí cô còn có thể thấy được mặt biển lấp lánh từ đằng xa.

Motomura vui vẻ đứng dậy. Cô mang tách cà phê đi rửa rồi rời khỏi phòng nghiên cứu. Cô vừa ngâm nga vừa đi đến phòng giải phẫu để tiến hành công tác chụp ảnh các cây Arabidopsis thaliana theo như lịch trình.

Đây đó trên mấy miếng bông khoáng được xếp trong khay có cắm những cây tăm làm dấu. Đều là những mầm cây có cuống lá màu đỏ phớt hoặc gốc thân trổ lá trễ. Trong số đó dĩ nhiên là đã bao gồm cây vừa có kích thước lá non to hơn vừa có gốc thân mọc nhiều lông tơ, vốn là ứng cử viên sáng giá nhất để trở thành thể biến dị lần bốn. Nó vẫn sinh trưởng khỏe mạnh hệt như lúc cô thấy hồi sáng.

Chẳng phải mình đã có thể viết luận văn tiến sĩ rồi sao? Đâu chỉ thế, nếu phát biểu kết quả này ở hội thảo thì biết đâu còn khiến mọi người trầm trồ một phen ấy chứ?

Hí hí hí. Tính tình của Motomura nói dễ nghe thì là khiêm tốn, nói khó nghe thì là tự ti. Ấy thế mà giờ đây cô lại phát ra tiếng cười khùng khục nom như một tay đại gian thần, quả là hiếm thấy. Vừa reo thầm trong đầu rằng lá ơi hãy mau mọc lớn hơn nữa nhé, cô vừa tưới nước cho cây. Sau khi quan sát cẩn thận từng cây bằng mắt thường, Motomura mới lại ngâm nga trở về phòng nghiên cứu.

Thế giới của mình đang ngập tràn sắc xuân. Motomura cảm thấy buồng phổi căng tràn oxy hơn bình thường, thân thể lẫn tinh thần đều phơi phới. Đầu óc tỉnh táo sáng suốt hơn hẳn. Chỉ lướt mắt qua mạng nhện giăng trên trần nhà phản chiếu ánh sáng lấp lánh tí thôi cũng đủ để cô xúc động dạt dào. Motomura thấy rằng, bây giờ cô có khả năng làm tất cả mọi thứ và không gì có thể cản nổi bước cô nữa.

Vừa kiểm tra email trong phòng nghiên cứu, Motomura vừa hít thở thật sâu. Nếu không làm thế thì cô sẽ không cách nào kiềm chế được giọng ngâm nga và nét mặt cười trộm của mình.

Đây cũng là cảm giác mà những nhà cầm quyền xưa kia từng trải qua sao, Motomura không khỏi suy nghĩ.

Vì bản thân cô có khiếu học những chuyên ngành liên quan đến khoa Tự nhiên hơn, nên dù thời phổ thông Motomura có chọn lớp Lịch sử Nhật Bản đi nữa thì cô cũng không tránh khỏi việc phải chống chọi với cơn buồn ngủ mỗi lần tới tiết. Thế mà bây giờ, những món tri thức mờ mờ ảo ảo mà cô được học ở tiết Lịch sử lại đang trỗi dậy khiến Motomura không thể kiềm chế được vẻ đắc ý khi cảm thấy mình hệt như Toyotomi Hideyoshi[27] lúc ngắm hoa trên một ngôi chùa ở Kyoto, hay Fujiwara no Michinaga[28] lúc ngâm bài tanka[29] Ta là ánh trăng rằm. Các vị ấy thì vui sướng vì đang nắm trong tay “quyền lực tột đỉnh”, còn Motomura chỉ đơn giản là vì “thí nghiệm thành công” thôi, nhưng tâm trạng hẳn là không khác gì nhau.

Sau khi nhanh tay hồi âm tất cả email, Motomura quyết định bắt đầu chuẩn bị thí nghiệm tiếp theo. Hiển nhiên là cô phải canh thời gian sao cho khớp với tác nghiệp gieo nốt số hạt giống còn lại. Giai đoạn sau chỉ còn mỗi phương pháp PCR nữa thôi.

Nếu các cây Arabidopsis thaliana cứ sinh trưởng với tốc độ thế này thì cô sẽ sớm trích được phiến lá từ mỗi gốc cây để tiến hành PCR. Bằng máy móc, cô có thể nhân bản đoạn ADN đặc định. Như vậy là xác định được gen di truyền của phiến lá ấy có phải là thể biến dị lần bốn mang kiểu gen “abcd” mà Motomura cần tìm hay không rồi.

Để thực hiện phương pháp PCR, ngoài việc phải ngâm kỹ phiến lá cho vỡ ra, quan trọng nhất vẫn là “đoạn mồi”. Đoạn mồi còn gọi là chất đánh dấu, có nhiệm vụ chỉ thị “nhân bản đoạn ADN từ đây đến đây”.

Nên chuẩn bị đoạn mồi nào? Mình phải kiểm tra kỹ trước mới được. Tiện thể tra cứu lần nữa về gen di truyền mà mình đã chọn cho thí nghiệm lần này luôn. Motomura với tay đến chồng tạp chí nghiên cứu chất chồng như núi trên bàn làm việc của mình.

Đúng lúc đó, một luồng điện bỗng giật khắp người cô từ đỉnh đầu đến tận ngón chân.

Gượm đã. Gen di truyền. Mình đã... chọn gen di truyền nào ấy nhỉ?

Tầm nhìn của cô mờ hẳn đi, vầng trán thì bắt đầu lấm tấm mồ hôi.

Motomura vừa nhận ra một vấn đề vô cùng nghiêm trọng. Có lẽ nào, mình đã lấy nhầm đoạn gen di truyền được chọn cho thí nghiệm lần này không!

Cho đến bây giờ, cô chưa từng nghĩ đến việc mình sẽ “lấy nhầm”. Chính vì bây giờ là lúc đầu óc Motomura thanh tỉnh nhất nên mối ngờ vực đáng sợ này mới trở thành dự cảm trong lòng cô.

Có khi nào... Nếu mình nhầm mã gen thì dù có phối giống bao nhiêu lần đi nữa, có tách đến 1.200 hạt giống đi nữa, có trồng hết những hạt giống ấy thành cây Arabidopsis thaliana đi nữa, hay nói cách khác là toàn bộ quá trình thí nghiệm từ trước tới giờ, tất cả sẽ hóa thành công cốc. Vì tiền đề là mình đã lỡ lấy nhầm mã gen.

Không, không lý nào. Motomura nhanh chóng phủi bay nghi vấn và dự cảm ấy đi. Lựa chọn mã gen di truyền nào vốn là một phần cốt lõi của thí nghiệm. Mình đã cẩn thận kiểm tra tới lui không biết bao lần, xác định rằng đây đúng là bốn loại gen A, B, C, D rồi mới tiến hành phối các thể biến dị với nhau. Vả lại, mình làm sao có thể phạm phải sai lầm cơ bản như là lấy nhầm mã gen di truyền cơ chứ.

Nhưng trong thực tế, A, B, C, D vốn chỉ là tên mà Motomura thuận miệng gọi thôi.

Vì có rất nhiều mã gen di truyền nên mỗi gen đều được gắn cho một mã viết tắt, ví dụ như UBA1 hay STH3. Cũng giống như cách gọi CIA (Cục Tình báo Trung ương Hoa Kỳ) thực chất là viết tắt cho Central Intelligence Agency vậy, tên gọi tắt của từng mã gen đều lấy từ ký hiệu đầu tiên trong mỗi chữ hợp thành tên gọi dài ngoằng của nó. Tuy nhiên, dù đã được tóm gọn lại rồi thì tên của từng mã gen vẫn vô cùng khó nhớ, cách phát âm cũng hết sức phiền phức nữa.

Chính vì lẽ đó nên Motomura mới quyết định sẽ gọi bốn mã gen di truyền được xác định là có ảnh hưởng đến cơ chế kiểm soát phiến lá thành “A”, “B”, “C” và “D”. Ví dụ như mã gen mà Motomura vẫn gọi là “D” chẳng hạn, tên viết tắt của nó thực chất là AHO cơ.

Và đó là cách mà mã gen D, tức AHO, trở thành vấn đề hiện tại.

Nỗi ngờ vực và dự cảm hết sức đáng sợ đang tấn công Motomura chính là, “Lúc mới bắt đầu thí nghiệm, mình đã quyết định nghiên cứu gen AHO sau nhiều phen kiểm tra. Nhưng lỡ như mã gen có liên quan đến cơ chế kiểm soát phiến lá vốn là một mã gen hoàn toàn khác với AHO, như là mã gen có tên viết tắt là AHHO thì sao?”

Không đâu không đâu, dù cho bản thân mình có thơ thẩn thế nào đi nữa thì cũng không thể lấy nhầm mã gen được.

Motomura run rẩy lật quyển sổ tay thí nghiệm ra. Đoạn, cô lật tìm đến trang ghi chép về bốn mã gen được lựa chọn để tiến hành nghiên cứu. Lúc lật đến trang có ngày tháng tương ứng thì Motomura mới thấy, nội dung quả nhiên vẫn tương ứng với những gì ban đầu mình nghĩ. Cô đã chọn lấy mã gen AHO làm đối tượng nghiên cứu, sau đó đổi cách gọi nó là D, rồi mới tiến hành phối mã gen đó với các gen khác và tiến hành tách hạt.

Nhân tiện thì cô cũng lôi ra một quyển sách từ trong chồng tạp chí nghiên cứu bên cạnh. Tay cô run ngày một dữ dội hơn. Motomura mãi vẫn không lật nổi trang sách. Rốt cục thì cũng giở được tới trang có bài nghiên cứu mà mình muốn, Motomura ngửa đầu lên nhìn trần nhà.

Bài nghiên cứu ghi chép rõ ràng, “Mã gen di truyền AHHO được cho rằng có khả năng ảnh hưởng đến quy tắc kích thước của phiến lá”.

Tại sao lại như vậy?! Quả nhiên mã gen mình cần nghiên cứu không phải AHO mà là AHHO...!

Tại sao bản thân đã cẩn thận lắm rồi mà vẫn phạm vào sai lầm căn bản như vậy? Bởi vì tên viết tắt của các mã gen khá giống nhau nên chẳng biết từ lúc nào mình đã nhầm lẫn chúng.

AHO và AHHO là hai mã gen di truyền hoàn toàn khác nhau. Việc Motomura nhầm lẫn hai mã gen này chẳng khác nào phạm phải sai lầm mang tính quyết định hết sức ngu ngốc mà dân gian vẫn ví von như “lẫn đường với muối” vậy.

Suốt mấy tháng trời nay, mình lỡ nấu canh thành chè mất rồi...

Hai tay Motomura vô lực buông thõng bên người, đầu cô thì gục ngay trên bàn. Toàn bộ sức lực gồng gánh cơ thể cô giờ đây mất sạch. Trong đầu cô chỉ lặp đi lặp lại mỗi câu văn “Tiếng chuông chùa Gion Shoja gióng cõi vô thường vào lòng ta”[30]. Taira no Kiyomori[31] hẳn cũng lâm vào tình cảnh thế này khi lìa đời bởi một cơn sốt. Vinh hoa phú quý đời người ngắn chẳng tày gang. Chính vì đã được nếm qua mùi vinh hoa phú quý nên mới đắng cay đến thế khi bản thân mất hết tất cả. Thôi, không thể nghĩ được gì nữa. Tất cả đều là một màu trắng xóa.

Hết thật rồi. Thí nghiệm của mình đã kết thúc một cách bẽ bàng thế đấy. Chỉ vì mình đã mắc phải lỗi lầm hết sức ngớ ngẩn.

Motomura vẫn chôn mặt vào trong quyển sổ con ghi chú nội dung thí nghiệm. Vừa thất vọng tột độ vừa tức giận với bản thân khiến cô khóc không ra nước mắt.

Mới 15 phút trước cô vẫn còn tươi cười đắc ý, thế mà giờ đây lại thấy xấu hổ và căm ghét mình lúc ấy vô cùng. Nào là luận văn tiến sĩ. Nào là khiến mọi người ở buổi hội thảo trầm trồ. Có thể phạm vài sai lầm ngu ngốc thế này thì mình đã mất tư cách làm nhà nghiên cứu rồi. Bố ơi, mẹ ơi, con xin lỗi. Bố mẹ đã cất công cho con học lên tới tiến sĩ mà con gái của bố mẹ lại bừng bừng khí thế đi nấu canh thành chè!

“Gì thế này, sao lại ngủ mất rồi?”

Iwama bước vào phòng nghiên cứu và lay lay vai của Motomura, nhưng cô vẫn chỉ ì ra đó mà không nhúc nhích gì. Đến lúc này thì ngay cả Iwama cũng không khỏi lo lắng.

“Sao vậy? Em thấy không khỏe trong người à?”

Chị khom lưng xuống để nhìn Motomura, nhưng cô lại nhắm tịt mắt.

“Không có gì ạ...”

Motomura lí nhí nói. “Chắc là em bị thiếu máu. Chị cứ để mặc em là được.”

Cô cứng đầu không chịu ngẩng mặt lên. Cô không muốn để mọi người nhìn thấy gương mặt đáng thương của mình. Tuy rằng cô chẳng bị thiếu gì cả, nhưng Motomura thấy bất ngờ vì cơ thể này lại mất hết sức lực và mọi suy nghĩ đều ngừng trệ.

Ánh trăng tròn rồi lại khuyết, trước mắt mình chỉ có bóng tối vĩnh hằng. Motomura thẫn thờ nghĩ.

***

Motomura trải qua những ngày sau đó trong lo sợ vì cô chẳng dám nói với ai chuyện mình nhầm lẫn mã gen di truyền dùng trong thí nghiệm.

Cô buộc phải hành động ngay lập tức nếu muốn làm lại thí nghiệm với mã gen AHHO ban đầu. Cô hủy bỏ toàn bộ giống cây Arabidopsis thaliana có mã gen AHO mà mình đang trồng, sau đó tiến hành phối lại giống nhằm cho ra bốn mã gen biến dị bao gồm AHHO. Thế là cô phải tách thêm 1.200 hạt giống mới để phối chéo với nhau, rồi sau đó gieo hạt và bắt đầu trồng.

Nghĩ đến hạn chót phải viết bài nghiên cứu đăng lên tạp chí, vốn là tiền đề để nộp luận văn tiến sĩ thì thời gian của cô rất eo hẹp. Nếu không quyết tâm từ bây giờ thì xôi hỏng bỏng không.

Nhưng Motomura vẫn rối rắm lắm. Tuy cô đã lỡ chọn sai mã gen AHO, thế nhưng cô vẫn trồng ra một cây nghi ngờ là thể biến dị lần bốn có phiến lá nảy sinh thay đổi trong cơ chế kiểm soát đó thôi. Có khi nào trong họa được phúc, cô đã vô tình phát hiện điều gì đó lớn lao thì sao? Mã gen di truyền AHO trước giờ vốn được cho rằng chẳng liên quan gì đến cơ chế kiểm soát phiến lá cả, nhưng thực tế đã chứng minh nó có thể khiến cho phiến lá to hơn so với kích thước quy định cơ mà?

Tất nhiên là rủi ro ở đây cũng rất lớn. Nếu cứ tiếp tục tiến hành thí nghiệm này thì có lẽ cô sẽ chẳng được kết quả nào. Khả năng cao là bài luận văn của cô chỉ có thể đi đến kết luận cuối cùng rằng mã gen AHO hoàn toàn không có liên hệ gì với cơ chế kiểm soát phiến lá mà thôi.

Một mặt, tiếp tục thí nghiệm để rồi kết thúc trong thất bại; mặt khác, làm lại với mã gen AHHO thì cũng có nguy cơ cô sẽ phải bỏ dở thí nghiệm giữa chừng vì quá hạn.

Quả là tiến thoái lưỡng nan. Motomura đã lâm vào tình trạng bốn bề thọ địch.

Không biết có phải vì áp lực hay không mà khi trở về căn hộ của mình để ngủ thì giấc ngủ của Motomura cũng nông hơn, thi thoảng cô còn bị giật mình thức giấc nữa. Cô ho khan, miệng thở dốc còn mắt thì đỏ hoe ngân ngấn nước. Motomura phiền muộn vì không biết bản thân nên làm sao bây giờ.

Thật ra vẫn còn một nguyên nhân quan trọng khiến cho Motomura không thể dứt khoát làm lại thí nghiệm.

Motomura đã lấy tới 1.200 hạt giống Arabidopsis thaliana mới có thể phối nhiều thể biến dị với nhau. Đây tất thảy đều là sinh mệnh. Chỉ vì một sai lầm hết sức ngớ ngẩn của mình mà phải tiêu hủy hết thảy các cây Arabidopsis thaliana đã sinh trưởng trong chamber từ trước đến giờ hay sao? Chúng là những hạt giống mà mình đã chờ mong từ lúc gieo xuống cơ mà?

Dù biết rằng nguy cơ thất bại rất cao, nhưng Motomura vẫn muốn trồng chúng đến bước cuối cùng và sử dụng chúng trong thí nghiệm quan trọng này. Chính vì bản thân đã dành mỗi ngày để dõi theo và chăm sóc chúng với tất cả sự quan tâm, cho nên Motomura cảm thấy mình nên có trách nhiệm và tình thương đối với 1.200 hạt giống là ứng cử viên cho thể biến dị lần bốn. Cô không tài nào tiêu hủy, hay nói cách khác là giết chết toàn bộ đám cây hòng làm lại thí nghiệm. Luân lý không cho phép cô hành động như thế. Có thể người khác sẽ cho rằng cô quá ngây thơ, nhưng đối với người yêu thương loài cây Arabidopsis thaliana như Motomura mà nói, cô không thể chỉ đơn giản xem chúng như “tài liệu thí nghiệm” được.

Nếu lỡ xảy ra sự việc thế này thì việc đầu tiên cô nên làm là báo cáo với giáo sư hướng dẫn, tức thầy Matsuda, để thảo luận về vấn đề. Motomura đã nhiều phen muốn thú tội với Matsuda rằng mình trót lấy nhầm mã gen dùng trong thí nghiệm mất rồi.

Nhưng, Matsuda sẽ nghĩ sao về thất bại của Motomura đây? Việc thầy nổi giận trước lỗi sai sơ đẳng như thế là lẽ đương nhiên, nhưng Motomura rất sợ thầy sẽ thất vọng và nghĩ rằng cô nên từ bỏ ước mơ trở thành nhà nghiên cứu vì không đủ tư cách. Mặc dù cô hiểu rất rõ, Matsuda không phải là kiểu giáo viên sẽ bỏ rơi học trò mình. Thầy luôn khiến mọi nghiên cứu trở nên thú vị và tận lực hướng dẫn học trò. Nhưng cô vẫn không tài nào có đủ can đảm để thú nhận với thầy.

Đối với Motomura mà nói, phòng nghiên cứu là nơi khiến cô thấy mình cũng có chốn thuộc về. Nghiên cứu cây Arabidopsis thaliana là tất cả của cô. Mặc dù đã toàn tâm toàn ý dành trọn tâm sức cho việc nghiên cứu, thế mà cô lại phạm phải một sai lầm ngây ngô. Điều này đã đè bẹp chút lòng tự tin ít ỏi của cô. Lỡ như Matsuda khuyên cô nên từ bỏ sự nghiệp nghiên cứu thì phải làm sao bây giờ? Cứ hễ nghĩ đến chuyện đó là người Motomura như co rúm lại, đến mức cô không dám nhìn thẳng vào mắt thầy Matsuda nữa rồi.

Thấy Matsuda đi ra từ sau tấm bình phong, Motomura vờ nhặt cục tẩy dưới gầm bàn để cúi người xuống.

“Motomura này, việc tổ chức hội nghị hợp tác mùa hè thế nào rồi?”

Nghe tiếng thầy gọi mình, cô cứng đờ người mà tiến lại gần thầy. Motomura sợ sệt cúi gằm mặt nghe thầy hỏi chuyện, hệt như tên tội phạm đang chờ tuyên án tử hình.

Sau vài lần lặp đi lặp lại, ngay cả Matsuda cũng thấy quái lạ.

“Em sao thế?”

Giọng hỏi thăm của thầy pha chút thắc mắc, khiến cho Motomura run như cầy sấy mà lắc đầu nguầy nguậy.

Cứ như vậy, suốt cả tuần Motomura vẫn chưa quyết định được liệu mình có nên làm lại thí nghiệm hay không.

Trong lúc ấy, Motomura vẫn tiếp tục tác nghiệp theo dõi các cây Arabidopsis thaliana bên trong chamber. Cái cây có lá non to hơn và gốc thân mọc nhiều lông tơ vốn là ứng cử viên sáng giá cho vị trí thể biến dị lần bốn dường như chẳng hề biết đến tâm trạng nặng nề của Motomura mà vẫn cứ trổ lá thật như thường. Ở giai đoạn này, cô vẫn chưa thể xác định rõ ràng các phiến lá của nó có kích thước to hơn những cây khác hay không nếu chỉ nhìn bằng mắt thường.

Hồi chúng vẫn còn là lá non thì nhìn một cái cô đã phát hiện ngay có điểm gì khang khác, ấy vậy mà... Mà điểm khác biệt mình nhìn ra lúc bấy giờ có khi cũng là ảo giác sinh ra bởi lòng chờ mong của bản thân cũng nên. Quả nhiên, chính vì lấy nhầm mã gen D, tức gen AHO, nên cơ chế kiểm soát phiến lá mới không có gì thay đổi?

Motomura thở dài thườn thượt rồi tiếp tục dõi mắt quan sát cái cây mới nhú lá thật kia. Đây vốn dĩ là hạt giống lấp lánh tượng trưng cho kỳ vọng trước đây của cô. Có lẽ bây giờ nó đã trở thành một hạt giống vô nghĩa mất rồi.

Thế nhưng trong mắt Motomura, nó vẫn hết sức đặc biệt. Tuy rằng tạm thời lá của nó không khác so với những cây còn lại, nhưng bất chấp mọi sự phủ định, trực giác của Motomura mách bảo cô rằng, mầm cây này đang mang thứ gì đó rất đặc biệt.

Song, đó có thể chỉ là cách nhìn cầu may, xuất phát từ mong muốn được tiếp tục thí nghiệm, nên cô mới thấy “khác thường” cũng nên.

Bản thân Motomura đã không còn tin vào con mắt quan sát của mình được nữa, cô cũng không còn hơi sức đâu để phân định con đường nào là tốt nhất cho mình. Điều này khiến cho cô ngày càng bệ rạc. Thế nhưng thói quen quả là đáng sợ. Tay cô vẫn tự động di chuyển theo ý nó, vừa chụp ảnh các giống Arabidopsis thaliana, vừa ghi chép lại nghiên cứu, vừa tưới nước cho cây theo đúng với kế hoạch hằng ngày.

Cô không thể cứ bỏ mặc những cây Arabidopsis thaliana đang lớn lên trước mắt mình như thế được. Chỉ bằng suy nghĩ ấy đã đủ để khiến Motomura hành động như mọi khi rồi. Mặc dù đây là những cây Arabidopsis thaliana mà cô bắt buộc phải tiêu hủy nếu hạ quyết tâm làm lại thí nghiệm. Cứ nghĩ đến đó là Motomura lại không khỏi cảm thấy mấy bé Arabidopsis thaliana vẫn còn lấm tấm mầm non chưa kịp mọc hẳn lá này sao mà đáng thương. Cô càng thêm ân hận về sai lầm ngu ngốc của mình, thậm chí còn chảy nước mắt, bất chấp bây giờ không phải lúc để khóc lóc.

Dĩ nhiên là giống Arabidopsis thaliana chỉ xem tình cảm và nỗi mâu thuẫn trong lòng Motomura như gió thoảng mây bay. Tuy rằng không biết khi nào bị ngắt đi, nhưng chúng vẫn cứ ung dung quang hợp và phân chia tế bào dưới ánh nắng nhân tạo.

Nghĩ tới đây, Motomura cảm thấy an ủi đôi chút, nhưng trong lòng vẫn còn khó chịu nên cô lại đánh một tiếng thở dài.

“Quả nhiên là cô đang ở đây.”

Kawai nói rồi bước vào bên trong phòng giải phẫu. Motomura vội vã dụi mắt rồi quay sang phía cửa dạ vâng một tiếng.

Kawai đến đứng trước chamber của mình, đoạn, anh lấy mấy chậu trồng rêu và dương xỉ ra ngoài.

“Bởi vì tháng sau là khởi hành đi Borneo rồi, nên tôi quyết định sẽ dọn sạch chamber của mình. Từ đây cho đến lúc tôi trở về có tới một tháng rưỡi lận, trong lúc đó Motomura có muốn sử dụng chamber trống này không? Trồng Arabidopsis thaliana trong đây cũng được lắm đấy.”

“Nhưng mà...”

Nhìn vào những chậu rêu, dương xỉ mà Kawai vừa lấy ra khỏi chamber và đang để trên bàn họp, Motomura có chút lưỡng lự.

“Không sao đâu.”

Kawai mở lời khuyên nhủ cô. “Mấy chậu rêu và dương xỉ này tôi trồng chẳng qua vì sở thích thôi. Cậu Kato sẽ trông bọn chúng giúp tôi, tảo thì để ở chamber của cậu ấy, còn dương xỉ thì gửi ở nhà kính. Mấy loại tảo dùng trong thí nghiệm thì vẫn để nguyên ở tầng dưới trong chamber của tôi, nhưng tôi cũng đã nhờ Kato chăm giúp cả bọn chúng luôn rồi, chắc là sẽ không ảnh hưởng gì đến các cây Arabidopsis thaliana của Motomura đâu.”

“Vâng ạ, em cảm ơn anh.”

“Ừ. Vậy cô hãy mau chóng gieo hạt Arabidopsis thaliana vào chỗ trống trong chamber của tôi đi. Tôi sẽ giúp một tay cho.”

Kawai chắc là lo cho thí nghiệm bị chậm trễ của Motomura nhiều lắm. Anh lấy khay ra rồi xếp bông khoáng mới vào.

Sao mà chuyện mình lỡ lấy nhầm mã gen khiến cho cả thí nghiệm phải bắt đầu lại từ đầu lại khó nói ra đến vậy? Motomura đến chỗ tủ lạnh trong phòng giải phẫu để lấy hạt giống ra. Đây là những hạt giống không thể gieo được nữa trong số 1.200 hạt đã được phối giống và loại ra.

Nhờ có sự giúp đỡ của Kawai mà cô đã gieo được tới hai khay bông khoáng.

Kawai thi thoảng lại hỏi chuyện cô bằng mấy câu như, “Cái cây nom như biến dị lần bốn vẫn sinh trưởng tốt đẹp chứ?” với cả “Cô đã chuẩn bị đoạn mồi chưa?”, thế nhưng Motomura chỉ có thể trả lời cụt lủn “Vẫn được ạ” và “Chưa anh ạ”. Sau đó là một khoảng không thinh lặng. Hai người chỉ tập trung dính hạt giống vào tăm ướt và gieo chúng lên bông khoáng thôi.

Dù có cẩn thận cách mấy đi nữa thì thí nghiệm này vẫn sẽ hoài công. Cứ nghĩ đến chuyện mình đang lãng phí thành ý và cả thời gian của Kawai là Motomura lại trở nên buồn rầu. Song, cô vẫn không có can đảm thú nhận sự thật và nhờ anh giúp đỡ. Motomura ghét bản thân mình vô cùng vì sự ích kỷ và hèn nhát này.

Nhận thấy Kawai đang nhìn mình với ánh mắt lo ngại, Motomura mím chặt môi rồi vờ như bản thân đang chú tâm vào việc gieo hạt.

Nhưng cây kim trong bọc cũng đến ngày phải lòi ra. Mọi người trong phòng nghiên cứu gặp nhau một tuần đã hết năm, sáu ngày rồi. Có ngày còn dành thời gian ở bên nhau suốt nữa. Ai cũng có thể lập tức nhận ra tình trạng ủ dột của Motomura.

Hôm gieo hạt với Kawai là thứ Sáu. Đêm hôm đó, lúc Motomura tính trở về nhà thì lại bị phục kích ngay khi vừa ra khỏi phòng nghiên cứu. Đứng ngoài hành lang trước cửa phòng là Kawai, Iwama cùng Kato, tất cả đều sẵn sàng ra về giống như cô.

“Đi uống với mọi người chút đã nào.”

Mọi người nắm lấy tay cô như chẳng có chuyện gì xảy ra.

Matsuda đã về từ trước rồi. Thầy vốn là người đặt nghiên cứu lên hàng đầu lại sống rất có quy luật: Buổi sáng tầm bảy rưỡi sẽ đến sở làm, chiều tối muộn nhất là tám giờ đã không thấy tăm hơi đâu. Xung quanh thầy ta vẫn đầy rẫy những bí ẩn, chẳng ai biết nhà thầy ở đâu cũng như đời sống cá nhân của thầy ra sao cả. Mọi người chỉ biết rằng tủ quần áo thầy nhìn như màu ngựa vằn thôi.

Sau khi Matsuda ra về, mọi người sẽ nhân lúc “Con ma khoa học vắng nhà rồi” mà hò nhau đi chè chén. Cả nhóm sẽ mua bia và món mặn ở mấy cửa hàng gần Đại học T rồi mở tiệc nhậu ngay phòng nghiên cứu đến tận khi chuyến tàu cuối cùng sắp rời bến mới chịu tan. Nhiều phen mọi người chỉ mặc sức buôn chuyện, cười giỡn và trêu đùa những thứ rất ngớ ngẩn với nhau, nhưng cuối cùng thì buổi tiệc vẫn vòng lại với chủ đề hết sức nghiêm túc về việc nghiên cứu. Chẳng hiểu sao, cứ như ai cũng bị “con ma khoa học” nhập vào vậy.

Chỉ có điều, tối hôm đó lại khác hẳn mọi hôm. Hội Kawai cưỡng ép lôi kéo Motomura đến Viên Phục Đình.

Hình như đến cả Kato, người trong mắt chỉ có mỗi xương rồng, mà còn nhận ra Motomura dạo này có vẻ khác thường. Nếu mở tiệc ở phòng nghiên cứu thì không biết có giúp tâm trạng của Motomura khá hơn không, nên Iwama, Kawai cùng Kato đã bàn nhau và quyết định mọi người sẽ đi uống ở ngoài trường T, tại ngay Viên Phục Đình.

Mặc dù bản thân Motomura không có tâm trạng để nhậu nhẹt gì, nhưng cô cũng cảm nhận được sự lo lắng của hội Kawai. Thêm vào đó, lúc đến Viên Phục Đình và trông thấy gương mặt tươi cười của Fujimaru chào đón mình, Motomura lại không thể nói lời từ chối, thế là cô cứ để mặc mọi người lôi kéo ngồi vào chỗ.

Đồng hồ sắp điểm chín giờ, các thực khách trong tiệm hoặc là đang dùng tráng miệng, hoặc là đang chuẩn bị tính tiền đi về. Cả ông chủ Tsuburaya của Viên Phục Đình dường như cũng được ngơi tay khỏi việc bếp núc mà đến đứng ở quầy tính tiền chờ thanh toán hóa đơn hoặc lui tới tán dóc với mấy vị khách quen.

Fujimaru, sau khi đã dọn hết chén bát muỗng nĩa khỏi một bàn trống thì lập tức quay sang chuyện trò với nhóm Motomura đang xem thực đơn.

“Mọi người gọi món chưa ạ?”

Iwama với tư cách là đại diện nhóm chỉ ậm ừ gật đầu.

“Ừm... Xin lỗi cậu vì đã đến vào lúc trễ thế này. Giờ đóng cửa là tầm mười giờ nhỉ?”

Bây giờ mà gọi đồ chiên thì vô duyên lắm, có món nào không cần mất công bày bừa không nhỉ? Cả hội không tài nào quyết định món được.

Fujimaru hình như đã nhận ra vấn đề rồi.

“Mọi người đừng bận tâm đến chuyện đó.”

Anh nói.

“Mọi người muốn ăn gì thì xin cứ việc gọi.”

Tsuburaya đứng ở quầy tính tiền cũng nói với vào. “Hôm nay tôi phải về sớm một chút, nên nếu mọi người có gọi thêm món thì chắc là vị sẽ không được ngon lắm đâu. Nên là tôi sẽ giảm giá cho mọi người, phần đó sẽ được trừ vào tiền lương của Fujimaru nên đừng ngại chi cả.”

“Khoan đã ông chủ à... Sao bác lại quá đáng với cháu như vậy?”

Fujimaru lên tiếng phản đối Tsuburaya rồi lại quay sang nhìn nhóm Motomura.

“Ông chủ cuối tuần này sẽ đi Ito chơi với bạn gái nên có chút háo hức muốn về sớm ấy mà.”

“Ông chủ tiệm đang hẹn hò á?!”

Kato dường như đã chịu đả kích lớn. Có vẻ cậu chàng đã luôn đơn phương nghĩ rằng mình và Tsuburaya là hai người bạn tốt cùng chí hướng với nhau, vì bản thân cậu chỉ chuyên tâm với con đường nghiên cứu xương rồng, còn Tsuburaya cũng là chuyên gia ở mảng ẩm thực.

“Dĩ nhiên.”

Vốn dĩ Fujimaru luôn hướng đến chuyện yêu đương nên anh chỉ bâng quơ gật đầu với thái độ hết sức hiển nhiên. “Dạo này sư phụ cũng đã giao hết toàn bộ chuyện bếp núc cho tôi rồi đó. Ngày mai bác ấy sẽ đi vắng, nên tôi sẽ tiếp quản cửa tiệm này nguyên một ngày. Tôi cũng phụ trách đứng bếp vào tối hôm nay sau khi sư phụ ra về nữa. Nếu là mọi người thì có thể ở đến mấy giờ cũng được, thích ăn gì thì đừng ngại, cứ nói cho tôi biết nhé.”

Được lời nói của Fujimaru khuyến khích, Kawai và Iwama đều gọi một phần thịt hamburger sốt đặc, Kato thì chọn phần cơm thịt heo tẩm bột chiên xù. Motomura chẳng có hứng ăn uống gì, nhưng thấy Fujimaru đang cười tủm ta tủm tỉm cầm quyển sổ gọi món chờ ngay bên cạnh mình thì cô đành phải kêu một đĩa mì Ý sốt cà chua. Kato chẳng ngại ngần mà gọi thêm cho mỗi người một cốc bia.

Sau khi nhận món, Tsuburaya hào hứng đi vào trong bếp để làm nốt việc cuối cùng trước khi về nhà. Fujimaru thì phụ trách bưng bia lên. Xong xuôi hết thì anh lại quay sang tính tiền cho các khách khác, rửa chén bát, đem những tấm khăn trải bàn đã được giặt xong ra trải lại. Nom anh có vẻ tất bật với công tác chuẩn bị cho việc đóng cửa sắp tới và kinh doanh của tiệm vào ngày mai.

“Cạn ly!”

Các thành viên của phòng nghiên cứu Matsuda kêu lên. Mặc dù không ai biết rằng đang cụng ly vì điều gì, nhưng mọi người vẫn đưa cốc chạm nhẹ với nhau. Dạo này Motomura không thể ăn uống nổi thứ gì ngoại trừ một lượng thức ăn cần thiết, vậy nên cô có cảm giác bao tử mình như đang sôi lên ùng ục vì ngụm bia vậy. Chắc là cơ thể bị giật mình khi đột nhiên có cồn vào. Rốt cục là cô chỉ uống đúng một ngụm, sau đó thì đành để cốc bia lên bàn.

Trông thấy Motomura như vậy, hội Kawai hỏi han với giọng cẩn thận. Motomura cúi gằm mặt khổ sở. Thế là một bầu không khí im ắng đến sượng sùng chợt bao trùm lên cả bàn.

“Cảm ơn vì bữa ăn ngon nhé”, lại có thêm khách ra về. “Cảm ơn quý khách rất nhiều ạ!”, Fujimaru kêu lên với giọng khỏe khoắn khi tiễn họ ra cửa. Tsuburaya cũng cất tiếng cảm ơn khách hàng từ trong bếp, nghe cứ như tiếng vọng từ Fujimaru vậy.

Thế là trong tiệm chỉ còn lại mỗi hội Motomura là khách.

“Này...”

Iwama ngồi bên cạnh Motomura mạo hiểm cất lời. “Em... không khỏe hả?”

Ngay lập tức, Iwama giẫm nhẹ lên chân của Kawai phía đối diện. Có cảm giác như hai người họ đang khiêu vũ một điệu chân gõ đầy phức tạp dưới gầm bàn.

Đúng lúc cả hai đều nghĩ rằng trận chiến này sẽ bất phân thắng bại thì...

“Giống cây vừa có lá non to hơn bình thường và gốc thân mọc nhiều lông tơ dạo này thế nào rồi ạ?”

Kato hỏi, nhưng cả Kawai lẫn Iwama đều cảm thấy cậu chàng quá thẳng thừng rồi. Kato kêu lên oai oái khi bị Kawai ngồi bên cạnh cụng cùi chỏ và Iwama ngồi ở phía chéo đối diện đá vào chân.

Mình lại hành động hết sức ấu trĩ đến nỗi khiến mọi người phải lo lắng nữa rồi. Motomura răn dạy bản thân. Vì chỉ mải lo nghĩ đến chuyện phiền não của bản thân nên cô không còn thừa tinh lực nghĩ cho những người xung quanh mình.

Nếu chưa dám bàn bạc hay thú nhận về thất bại và những lo âu của bản thân thì phải cư xử như bình thường. Nếu đã cố mà vẫn không thể cư xử như bình thường thì phải lấy hết can đảm bộc bạch và hỏi xin ý kiến người khác về vấn đề mình lo nghĩ.

Motomura khích lệ bản thân, dáng vẻ ỉu xìu và nín thinh với mọi người xung quanh khiến ai cũng phải sốt ruột thật là hành vi không trưởng thành chút nào.

Mà nói đâu xa, ngay cả em bé lúc tủi thân hay khó chịu đều biết bày tỏ bằng cách khóc lên thật to, như muốn kêu lên rằng, “Có ai cứu con với!” Nếu có người đến thay tã hoặc cho bé bú sữa thì bé sẽ lại cười thật tươi chứ không còn khóc nhè nữa, “A, sảng khoái quá. Con cảm ơn ạ!” Thấy em bé cười tươi như vậy, những người giúp bé xóa bỏ nỗi khó chịu cũng không khỏi mỉm cười, thầm cảm thấy may thay.

Chuyện kêu gọi giúp đỡ tuyệt đối không phải là hành động đáng xấu hổ gì, cũng không phải là biểu hiện của một kẻ vô dụng. Nó chẳng qua chỉ là phương pháp giao tiếp cơ bản thôi. Ngược lại, nếu cứ tự ti nghĩ rằng đối phương sẽ nghĩ thế nào nếu mình nói ra sự thật hoặc phô bày mặt yếu đuối, điều đó sẽ khiến ta chỉ muốn trốn tránh sự quan tâm từ người khác và sống thu mình lại, hoàn toàn mất hết dũng khí và trở nên thờ ơ trước tấm lòng của mọi người xung quanh.

Dĩ nhiên là cũng có trường hợp khi quá đau khổ và tuyệt vọng, con người ta vừa không thể nói nên lời vừa không thể cử động được gì. Nhưng trường hợp của mình thì lại khác, Motomura thầm nghĩ. Từ lúc phát hiện việc lấy nhầm mã gen làm thí nghiệm thì mình đã lâm vào khổ sở và phiền não rồi. Nhưng nếu phải bóc trần nỗi khổ ấy ra thêm một lần nữa, thì tâm lý “muốn bảo vệ bản thân” vẫn chiếm phần nhiều.

Mình không muốn giáo sư Matsuda và mọi người nghĩ rằng mình là đứa không đủ tư cách trở thành nhà nghiên cứu, cũng không muốn thẳng thắn đối diện với sự thật rằng thí nghiệm của mình chắc đã không còn đủ thời gian. Mình vẫn luôn khổ sở vì không biết làm sao cho phải. Buồn lòng thì cũng có đấy, nhưng trên hết vẫn là tại lòng tự tôn không cho phép mình thừa nhận thất bại của bản thân.

Lòng tự tôn ngu ngốc, Motomura tự trào phúng. Tâm tình của cô tươi tỉnh hơn một chút, cô đã có thể nghĩ được rằng, “Mình quả nhiên vẫn nên lấy hết can đảm hỏi xin lời khuyên từ anh Kawai và mọi người.”

Việc tiếp tục tiến hành thí nghiệm với mã gen di truyền bị nhầm lẫn có khi cũng không đáng lo ngại đến thế. Mình nên nhanh chóng mượn kiến thức từ mọi người xung quanh để tìm ra giải pháp tốt nhất mới được. Cứ ngậm miệng lại tự dằn vặt một mình thì cũng chẳng giải quyết được vấn đề, chỉ tổ im lặng dằn vặt bản thân thêm vạn năm nữa thôi. Nhưng chuyện ấy làm gì có thực ngoài đời. Nếu có thừa sức lực để mà khổ sở suốt cả vạn năm như vậy thì sẽ nhanh hơn nếu thu hết can đảm để thành thật bộc bạch sự yếu đuối của mình và rồi hỏi xin sự giúp đỡ của những người khác.

Motomura đã hạ quyết tâm. Cô ngẩng mặt lên.

“Thật ra thì...”

Đúng lúc cô đang nói dở thì bỗng:

“Đã để quý khách phải đợi lâu rồi!”

Fujimaru chợt ập tới. Trên lòng bàn tay và cổ tay anh đang để hai chiếc chảo sắt có món thịt hamburger sốt đặc nóng hôi hổi kèm phần cơm.

Không đúng lúc chút nào... Tất cả mọi người ngoại trừ Fujimaru đều nghĩ thế.

Kawai, Iwama và Kato trong cơn tuyệt vọng đã gọi thêm một vại bia cỡ đại. Mọi người đều đi đến kết luận rằng, nếu bây giờ mà không uống gì vào thì sẽ không thể chịu nổi cái sự phập phồng lên xuống của bầu không khí căng thẳng này mất. Fujimaru lập tức bưng lên vại bia cỡ đại kia.

Nhoáng thấy Fujimaru đã mất dạng sau bếp, Kawai mới cầm vại bia lên để lần lượt rót thêm bia vào cốc của Iwama, Kato và mình. Cảm thấy cái bụng không còn cồn cào nữa, Motomura cũng uống thêm một hớp bia đã nguội từ cốc của mình.

“Chuyện là...”

Sau khi đã nhuận cổ họng rồi, cô cố gắng cất lời thêm lần nữa. Nhưng ông thần Fujimaru lại ập tới.

“Đã để quý khách phải đợi lâu!”

Hai tay anh cầm tô cơm thịt heo chiên xù và đĩa mì Ý.

Tất cả thành viên trong phòng nghiên cứu Matsuda đến lúc này đã phải giơ tay chào thua và bắt đầu trầm ngâm ăn phần cơm của mình. Chỉ có mỗi đĩa mì của Motomura là mãi chẳng vơi đi mấy. Món mì Ý sốt cà chua ngon lành luôn khiến cô cảm thấy đây là đặc ân mà ông trời ban xuống giờ lại có vị nhạt nhẽo chả khác gì mấy món mì ống tầm thường. Vì cứ liên tục bị ngắt lời giữa lúc đang muốn thú nhận nên Motomura lại bắt đầu trở nên rối rắm, “Thôi vậy, có nói ra thì hội anh Kawai cũng đâu thể giúp gì cho mình, dễ chừng còn làm phiền mọi người hơn ấy chứ.” Nỗi bồn chồn đã khiến chồi vị giác của cô trở nên tê dại mất rồi.

Tsuburaya cởi chiếc áo cấp dưỡng màu trắng mặc khi nấu ăn ra rồi rời khỏi bếp.

“Tôi xin phép về trước đây. Có chuyện gì thì mọi người cứ gọi Fujimaru nhé.”

Tsuburaya ân cần dặn dò. “Thôi, mọi người cứ tự nhiên đi.”

Mọi người đều đồng loạt líu ríu tạm biệt Tsuburaya rồi nhìn ông bước nhẹ tênh ra ngoài đường. Đây là lần đầu tiên mình được thấy ông chủ quán mặc đồ thường thì phải, Motomura thơ thẩn nghĩ. Dáng dấp quần jeans với áo len màu đỏ sậm, bên ngoài khoác thêm chiếc áo phao màu kaki sao mà mang hơi hướm thời Showa[32] thế, lại còn hợp với Tsuburaya nữa chứ.

Chắc là bây giờ bác ta sẽ đến gặp bạn gái đây, Motomura trộm nghĩ.

“Tình yêu à...”, cô dõi mắt nhìn xa xăm. Mình đã luôn nghĩ rằng bản thân chẳng có hứng thú gì với chuyện yêu đương và chỉ mong được nghiên cứu cả đời, nhưng nếu thí nghiệm cứ thất bại thế này thì mình chẳng còn gì hết...

Tuy khá là đáng sợ, nhưng Motomura khó lòng phủi sạch suy nghĩ rằng, chuyện yêu đương có ra sao cũng được. Rất có thể trong lúc làm bạn với giống Arabidopsis thaliana, cô đã dần đồng hóa bản thân thành thực vật và khái niệm về cảm xúc cũng theo đó mà hao mòn dần cũng nên.

Từ bỏ ý muốn tiếp tục ăn món mì Ý, Motomura gác lại chiếc nĩa lên đĩa ăn.

Ừm, cũng không hẳn là thế. Thật ra mình vẫn còn cảm xúc. Chỉ có điều, đối tượng khiến mình toàn tâm toàn ý không phải con người, mà là “Nghiên cứu thực vật”. Dù nó có kết thúc trong bẽ bàng đi nữa thì những tình cảm và ký ức khi ta dốc hết trái tim cho một thứ gì đó sẽ không bao giờ tan biến. Chính vì đã dồn toàn bộ nhiệt huyết và tình yêu vào sự nghiệp nghiên cứu thực vật, nên khi nó gặp phải nguy cơ chết non mình mới khổ sở và chua xót đến vậy.

Kawai, Iwama và Kato cũng vừa lúc ăn xong phần thịt hamburger sốt đặc và phần cơm thịt heo chiên xù của mình. Xem bộ dạng chán ăn của Motomura, cả hội chỉ biết vừa uống bia vừa nhìn nhau.

“Thí nghiệm của em đang bị trục trặc chỗ nào à?”

Iwama rốt cục cũng gom đủ can đảm để đặt câu hỏi. À không, thay vì nói là câu hỏi thì nên bảo đó là câu khẳng định sẽ đúng hơn. Lời nói chứa đầy sự quan tâm và săn sóc của chị khiến Motomura thấy như bản thân vừa được cứu rỗi. Cô gật đầu.

“Em... nên làm gì bây giờ đây...?”

Cuối cùng thì Motomura cũng có thể nói ra câu này. “Em không biết nữa...”

Tín hiệu cầu cứu SOS đến từ giọng nói khàn đặc của Motomura khiến Kawai, Iwama và Kato phải nhoài người lên như thể cả ba đang muốn nói rằng, “Tấm à, làm sao con khóc, hãy kể mọi chuyện cho Bụt nghe nào.”

Đúng lúc đó thì Fujimaru đã quay lại sau khi cất xong tấm biển hiệu của tiệm.

“Mọi người muốn ăn tráng miệng chưa? Hôm nay có bánh phô mai đông lạnh do chính tay tôi làm đó. Vừa hay chỉ còn lại bốn miếng thôi.”

Nói đến đó, Fujimaru mới nhận ra Motomura không hề động vào đĩa mì Ý của cô. “Motomura sao thế này? Món này là do ông chủ làm chứ không phải tôi đâu, vị chắc chắn rất ngon cơ mà. Cô đang bị đau bụng hả?”

Thấy Fujimaru ân cần với Motomura, Kawai đành nghiêm mặt báo cho anh hay.

“Nhờ cậu cho chúng tôi bốn miếng bánh phô mai nhé. Tiện thể, nếu Fujimaru đã đóng cửa tiệm xong rồi thì cũng ngồi xuống với chúng tôi đi. Từ nãy đến giờ chẳng hiểu sao cậu cứ xuất hiện không đúng lúc hoài.”

***

Chẳng biết Fujimaru đang làm gì trong bếp mà đồ đạc cứ kêu loảng xoảng. Mãi sau anh mới bưng lên hai lượt, lượt đầu là bốn miếng bánh phô mai, còn lượt sau là năm tách cà phê. Cuối cùng anh còn thêm một đĩa cơm thập cẩm tổ chảng nữa. Cà phê hình như là Fujimaru mời, còn đĩa cơm thập cẩm nằm giữa năm tách cà phê kia là bữa tối muộn của Fujimaru.

Fujimaru ngồi vào chiếc bàn bên cạnh mọi người. Song, vì khoảng cách giữa hai bàn vốn khá hẹp nên có thể nói rằng anh đang ngồi sát bên Kato. Đó cũng là vị trí hơi chếch ở phía đối diện Motomura.

Nhìn thấy Fujimaru bắt đầu và từng muỗng cơm thập cẩm vào mồm, Motomura chẳng hiểu sao có chút ghen tị. Bên tay cô vẫn là đĩa mì Ý còn nguyên. Thấy nó nguội lạnh thế này lòng cô xót lắm, chỉ mong Fujimaru có thể chóng dọn nó đi thôi.

Kawai, Iwama và Kato thở phào nhẹ nhõm khi thấy Fujimaru rốt cục cũng dừng muỗng. Anh còn uống cạn cả vại bia nữa. Trước mặt ba người kia chỉ còn lại mỗi bánh kem và cà phê.

Kawai vừa ăn bánh vừa mở lời.

“Chà... Rốt cục thì bây giờ Motomura cũng có thể nói cho mọi người nghe bản thân đang buồn phiền chuyện gì rồi nhỉ?”

Motomura kể ra. Rằng mình đã lấy nhầm mã gen di truyền dùng trong thí nghiệm. Rằng hiện giờ cô đang rất rối rắm, không biết nên làm lại từ đầu, hay cứ thế mà tiếp tục.

Lúc cô bắt đầu nói thì câu chữ cứ tuôn ra không ngừng, như thể bóng ma phiền não đã tan đi. Motomura đã có thể không còn ngại ngần chi nữa mà thẳng thắn kể hết tình trạng bế tắc hiện tại của bản thân. Chắc cũng nhờ não cô đã sắp xếp lại câu chuyện không biết bao lần để tìm cách tháo gỡ rắc rối.

“Nếu đã là như vậy...”

Hội Kawai nhìn nhau, lặng thinh như thể không biết nên trả lời sao cho phải.

“Thế có nghĩa là, chị đã nhầm lẫn ngay từ bước sơ bộ vốn hết sức quan trọng với cả quá trình nhỉ?”

Kato tỏ vẻ cảm thông.

“Đúng là mã viết tắt của từng gen di truyền rất dễ nhầm. Đây là lỗi sai mà ai cũng có thể phạm phải thôi.”

Iwama thì khoanh tay lại nói.

Bầu không khí trầm ngâm lại phủ trùm lên khắp bàn. Thế nhưng ở đây vẫn còn một người dường như chưa kịp hiểu ra tính nghiêm trọng của vấn đề. Không cần nói cũng biết đó đích thị là Fujimaru.

Sau khi dùng tốc độ tên lửa chén sạch đĩa cơm thập cẩm, Fujimaru vừa lắng nghe lời trần thuật của Motomura, vừa dùng muỗng vê vê mấy ký tự AHO với AHHO trong không khí. Đoạn, anh bật cười một tiếng, chẳng biết có phải lúc này thì câu chuyện mới thẩm thấu kịp vào đầu anh hay không nữa.

“Thế có nghĩa là... đáng lẽ phải nghiên cứu về A Hổ thì cô lại lỡ nghiên cứu sang A Hố hả? Kể ra cũng sốc thật đấy.”

Motomura nghĩ thầm, “Đó chỉ là ký tự viết tắt của mã gen thôi, không phải đọc là A Hố gì đâu!”, nhưng chính Motomura cũng sực nhận ra, tên viết tắt của mã gen có thể đọc thành A Hổ A Hố, cho nên cô có chút xấu hổ và khổ sở mà gục đầu xuống.

Thấy Motomura lại ỉu xìu, hội Kawai lườm Fujimaru đến rát mặt, tới nỗi anh phải vội vàng xin lỗi mọi người, “Từ giờ tôi hứa sẽ giữ im lặng.”

“Mặc dù đã lấy nhầm mã gen, nhưng mà...”

Kawai nói với giọng trầm ngâm. “Nếu có thể chứng minh rằng AHO cũng ảnh hưởng đến cơ chế kiểm soát phiến lá thì đó nhất định sẽ trở thành phát hiện gây sốc. Có điều, đến bây giờ vẫn chưa có ai tiến hành nghiên cứu về mã gen ấy, cho nên ở giai đoạn hiện thời ta vẫn không có bất kỳ gợi ý gì về động thái tiếp theo. Dù Motomura tiếp tục tiến hành thí nghiệm đi nữa thì khả năng cao là cô sẽ phải ra về tay trắng...”

“Đúng là như vậy ạ.”

Motomura gật đầu. “Nếu là mọi người thì sẽ làm thế nào?”

“Khó nhằn đấy.”

Kawai thở dài. “Nếu không cần phải làm luận văn tiến sĩ thì tôi sẽ tiếp tục đeo đuổi thí nghiệm này. Nhưng nếu như hạn chót nộp luận văn tiến sĩ là ưu tiên hàng đầu của Motomura thì tôi nghĩ cô nên làm lại thí nghiệm thì hơn.”

“Dù có làm lại thì cũng đâu chắc thí nghiệm sẽ thành công.”

Iwama phản bác.

“Đúng là không có gì chắc chắn một trăm phần trăm ạ.”

Chẳng biết có phải lây nhiễm nỗi khổ não của Motomura hay không mà bản thân Kawai cũng day dứt như chính mình là người đã lấy nhầm mã gen vậy.

“Thay vì tiếp tục sử dụng thể biến dị từ mã AHO vốn có kiểu gen cực kỳ không rõ ràng, thiết nghĩ rằng Motomura nên làm lại thí nghiệm với mã gen AHHO đã được chứng minh là có ảnh hưởng đến cơ chế kiểm soát phiến lá để tạo ra thể biến dị lần bốn chân chính thì hơn. Như thế thì tỷ lệ thành công của thí nghiệm sẽ cao hơn, cô cũng có thể chứng minh rằng AHHO đích xác là mã gen có liên quan đến việc quy định kích thước phiến lá. Đó cũng là một phát hiện rồi.”

“Nếu muốn làm lại thí nghiệm thì bây giờ chính là cơ hội cuối cùng.”

Iwama xem chừng cũng đồng tình. Cô quay mặt về phía Motomura rồi hỏi:

“Em đã báo cáo với giáo sư Matsuda chuyện lấy nhầm mã gen di truyền chưa?”

“Vẫn chưa ạ. Em không cách nào mở lời được...”

Motomura co rúm người lại với khuôn mặt vẫn cúi gằm.

“Hiển nhiên rồi. Đến cả nói với bọn chị em còn đắn đo thế kia mà.”

Iwama thở dài. “Mặc dù chị rất hiểu cảm xúc của em, nhưng không thể cứ giấu mãi chuyện này được, em nên mau chóng bàn bạc với thầy ấy đi.”

“Đúng rồi. Không nói gì với giáo sư Matsuda cả thì dở lắm.”

Kato xen vào. “Nhân tiện, nếu là em thì em sẽ tiếp tục thực hiện thí nghiệm. Bởi vì hiện tại cũng đã xuất hiện giống cây nom như thể biến dị lần bốn rồi, đúng không? Nếu phải vứt nó đi thì tiếc lắm.”

“Ừ nhỉ.”

Kawai cũng nói. “Có cách nào để tận dụng giống cây được tạo ra từ mã AHO không ta... Nếu nó thật sự được xác định là thể biến dị lần bốn thì cô có thể thử phối nó với thể biến dị AHHO. Nếu vậy thì ta sẽ có đời F1 là thể biến dị lần bốn có gen AHO bình thường, nhưng gen AHHO thì lại bị phá vỡ. Phương pháp này hẳn là sẽ thuận lợi hơn cách bắt đầu lại mọi thứ từ con số không, mà lại có cơ hội sử dụng được thể biến dị lần bốn có mã gen AHHO nữa chứ.”

Kato và Kawai nhìn nhau rồi gật đầu, ám chỉ rằng ý kiến của người nào cũng hợp lý. Chẳng hiểu sao mà đến cả Fujimaru cũng tỏ ra gật gù.

“Xem chừng gen A Hố cũng quan trọng quá đó chứ.”

Anh nói. “Tôi đã thấy thắc mắc từ trước rồi. Không biết nếu làm lại thí nghiệm thì Khổng Lông nó sẽ ra sao đây.”

Motomura đầy bụng bất mãn, “Sao anh Fujimaru cứ thích đẻ ra mấy cái biệt danh quái dị vậy”, nhưng vì cô bẩm sinh thích im lặng, lại đang ủ rũ nên cũng chẳng phản bác. Ngược lại, hội Kawai tiếp tục lườm nguýt Fujimaru, khiến cho anh phải vội nói, “Xin lỗi, lần này tôi thật sự sẽ không nói gì nữa”, rồi ngoan ngoãn uống cà phê.

“Khổng Lông, à không, đúng hơn là...”

Kato phải tằng hắng một phát rồi mới lại tham gia vào câu chuyện.

“Cái cây vừa có lá non to hơn và gốc thân mọc nhiều lông tơ ấy mà, bây giờ tình trạng nó thế nào rồi?”

“Từ lúc trổ lá đến giờ vẫn chưa có gì.”

Motomura chùng vai xuống như con bọ gỗ rồi đáp với giọng lí nhí. “Bây giờ thì kích thước lá của nó cũng trông không khác gì mấy cây còn lại.”

“Thế tức là nó không phải thể biến dị lần bốn à?”

“Dù có là thể biến dị lần bốn đi nữa thì rất có thể sẽ không sinh ra biến dị có liên quan đến cơ chế kiểm soát phiến lá như mình chờ mong, vì cô đã sử dụng AHO trong thí nghiệm.”

Kawai làm thinh như đang nghĩ ngợi về điều gì đó trong lúc nhìn Iwama và Kato thảo luận với nhau.

“Quả nhiên là bắt đầu thí nghiệm lại từ con số không vẫn là biện pháp an toàn nhất nhỉ.”

Iwama nói với giọng đầy khích lệ. “Như vậy thì em có thể nộp bài luận tiến sĩ đúng hạn chót. Chị nghĩ là với tài phối giống của Motomura, lần này em nhất định sẽ tạo ra được thể biến dị lần bốn đúng với những gì em muốn.”

Giống cây đang tỏa sáng lấp lánh bên trong chamber kia. Motomura không thể đáp lời ngay lập tức khi nghĩ tới niềm vui sướng của khoảnh khắc trực giác “nó nhất định là thể biến dị lần bốn” ập đến trong cô. Thế nhưng, đúng lúc mà con tim của cô bắt đầu nghiêng hẳn về phía “Bắt đầu lại thí nghiệm từ con số không” thì...

“Nếu là cậu Fujimaru thì sẽ làm gì?”

Kawai bỗng hỏi.

Nhưng Fujimaru có biết gì nhiều về nghiên cứu hay thí nghiệm đâu. Motomura sửng sốt. Tại sao anh Kawai lại bất chợt muốn hỏi ý kiến của Fujimaru thế này? Iwama và Kato hình như cũng đang nghĩ giống Motomura, cả hai đều mở to mắt kinh ngạc nhìn về phía Kawai và Fujimaru.

Chỉ có mỗi Fujimaru là chẳng có vẻ bất ngờ gì cả. Anh trông vui sướng lắm vì rốt cục mình cũng được phép phát biểu. Fujimaru thản nhiên mà đáp.

“Tôi sẽ cứ tiếp tục thôi.”

Tại sao một người ngoại đạo như anh Fujimaru lại có thể khẳng định chắc chắn như vậy chứ? Motomura bây giờ còn ngạc nhiên hơn ban nãy nữa.

“Tại sao lại nói thế?”

Cô hỏi mà không kịp suy nghĩ, thế nên cũng quên luôn chuyện phải tỏ ra lịch sự.

“Tại vì Motomura đã rất sung sướng lúc Khổng Lông nảy mầm mà?”

Fujimaru gãi gãi má. “Tôi nghĩ nên làm sao khiến cô vui vẻ như thế là được.”

“Nhưng tôi đã lấy nhầm mã gen di truyền, nên không chắc nó chính là thể biến dị lần bốn như tôi trông đợi...”

“Tôi nhé, từ hồi nhỏ xíu đã thích nấu ăn rồi đấy.”

Fujimaru chợt nói với giọng nghiêm túc hẳn. “Ban đầu là được mẹ chỉ dạy, hoặc tôi tự mình đọc sách nấu ăn để xuống bếp, nhưng về sau tôi sẽ nghĩ ra công thức riêng. Tôi sẽ nêm nếm gia vị dựa theo trực giác, hoặc sẽ bỏ qua những loại nguyên liệu mà tôi nghĩ không hòa hợp với nhau. Thế là dần dà, tôi bắt đầu cảm thấy vui khi được vào bếp. Có khi món ăn tôi nấu ra nhạt nhẽo vô cùng, nhưng cũng có lúc tôi làm được món gì đó thơm ngon đến bất ngờ. Tim tôi sẽ đập rộn lên vì vui sướng.”

Fujimaru đang gắng hết sức để kể câu chuyện dựa vào trải nghiệm và kiến thức của chính anh. Không chỉ mỗi Motomura mà cả hội Kawai cũng phải chăm chú lắng nghe từng lời Fujimaru nói.

“So với việc làm ra những món ăn đúng vị theo sách hướng dẫn, tôi vẫn thích những lúc bản thân bị bất ngờ khi phát hiện hương vị mới hơn. Tuy rằng cũng có nhiều phen dở tệ, nhưng nói thật là vui lắm. Thế cho nên tôi ấy, mới muốn Motomura thử tiếp tục theo đuổi thí nghiệm này xem sao. Nếu bản thân mình cảm thấy vui vẻ hạnh phúc thì kết quả là thành công hay thất bại cũng đâu hề gì. Bởi vì tôi thuộc loại người sẽ chấp nhận thất bại và cố gắng nấu ra món ăn ngon hơn vào lần tới.”

Chà, nhưng mà độ khó giữa việc nấu nướng của tôi và thí nghiệm của Motomura vốn khác nhau hoàn toàn nhỉ. Fujimaru cũng ngượng ngùng nói thêm.

“Không đâu.”

Motomura lắc đầu. Không đâu, hoàn toàn không khác biệt chút nào. Nấu ăn hay làm thí nghiệm cũng đều như nhau thôi. Luôn băn khoăn rằng nếu tiếp tục thí nghiệm theo dự định thì có ra được kết quả như mong muốn hay không. Tự hỏi liệu mình có kịp nộp luận văn tiến sĩ trước hạn chót hay không. Có lẽ ngay từ đầu mình đã sai khi chỉ bận tâm những chuyện như thế....

Làm gì có khuôn mẫu nào cho thí nghiệm? Cũng làm gì có hạn chót nào cho nghiên cứu?

Bản thân mình nên tránh khỏi góc nhìn chủ quan mà quan sát sự vật và hiện tượng xảy ra trước mắt, bao gồm cả những lỗi lầm đáng thất vọng, để rồi tiếp tục ghi lại sự thật một cách công bằng và trung thực nhất. Dù có thất bại đi chăng nữa, ta vẫn sẽ tìm ra cách khác để làm lại từ đầu, tiếp tục vật lộn với những nguyên lý của thế giới này. Cho đến ngày mất đi sinh mệnh, mình sẽ không bao giờ ngừng tự hỏi “Tại sao?” Mình sẽ luôn tìm hiểu những câu đố đến cùng. Đó mới chính là thí nghiệm và nghiên cứu.

Motomura sực nhớ tới cái bụng rỗng kêu vang đã lâu. Đoạn, cô bắt đầu ngấu nghiến đĩa mì Ý mà cô bỏ mặc từ nãy đến giờ. Đến mức khiến cho Fujimaru phải hốt hoảng kêu lên:

“Để tôi làm lại đĩa mới cho!”

Nhưng Motomura chỉ lắc đầu thêm lần nữa.

Đĩa mì Ý đã lạnh ngắt đến nỗi đóng mỡ, nhưng Motomura vẫn cầm nĩa xúc cả khối mì lên để cắn gặm sạch. Ngon như được ông trời ban ơn vậy. Cô cũng một hơi nốc cạn cả cốc bia nguội.

“Cảm ơn cậu nhé, Fujimaru.”

Nhìn thấy Motomura như vậy, Kawai liền nói.

“Xem chừng tôi đã biến thành một thằng khờ chỉ biết mỗi chuyên môn rồi. Chuyện quan trọng nhất bây giờ vốn không phải là nâng tỷ lệ thành công của thí nghiệm hay là nộp luận văn tiến sĩ kịp hạn chót.”

Iwama thì rũ mắt nhìn xuống đĩa bánh kem mình đã ăn xong, hẳn là chị cũng cảm nhận được những lời mà Fujimaru vừa nói.

“Ấy khoan, em nghĩ rằng chuyện đó cũng quan trọng mà.”

Kato đáp lời với giọng tếu táo. “Nhưng mà lúc nhận ra thất bại của bản thân, em nghĩ mình nên tận hưởng điều đó và cẩn thận ngẫm nghĩ ra đối sách đảo ngược lại tình huống, biết đâu lại phát hiện ra nghiên cứu nào mang tính đột phá thì sao?”

Sau khi đã được nạp thêm năng lượng và lấy lại sức lực, Motomura cũng rất ư đồng tình.

“Anh Fujimaru, anh Kawai, chị Iwama và Kato, thành thật cảm ơn mọi người vì đã cho tôi nhiều lời khuyên và cái nhìn đa chiều như vậy.”

“Tốt quá, có vẻ như Motomura đã ra được quyết định rồi nhỉ?”

Kawai cười. “Vậy thì cô hãy đường hoàng mà báo cáo với thầy Matsuda thôi. Ngày mai tuy là thứ Bảy, nhưng thầy ấy bảo sẽ đến phòng nghiên cứu đấy.”

Các thành viên của phòng nghiên cứu rời khỏi Viên Phục Đình vào khoảng 11 giờ hơn. Motomura vì không kịp ăn phần bánh phô mai của mình, nên Fujimaru đã bỏ nó cùng với gói giữ đông vào hộp nhựa cho cô.

Fujimaru tiễn mọi người ra đến cửa tiệm.

“Cô hãy cố lên nhé.”

Anh nói với Motomura.

Motomura cúi người thật thấp để cảm ơn anh. Với tâm tình giờ đây đã phấn chấn hẳn, cô cùng với nhóm Kawai rời khỏi con hẻm để bước vào màn đêm ngoài đường Hongo.

***

Sáng hôm sau, Motomura lấy hộp nhựa đựng miếng bánh phô mai được đậy thật kín khỏi tủ lạnh. Cô pha một tách cà phê, chuyển miếng bánh ra một chiếc đĩa nhỏ, đoạn ngồi xuống chiếc bàn lùn đặt trên thảm chiếu. Cây kim tiền với mấy chậu xương rồng bên bậu cửa sổ phản chiếu ánh nắng trong ngần, cứ như tâm trạng của chúng cũng đang vô cùng vui vẻ vậy.

“Mời cả nhà ăn cơm.”

Mặc dù trong phòng chẳng có ai khác đáp lại lời chào cơm của Motomura, nhưng cô vẫn làm theo phép tắc đàng hoàng rồi mới bắt đầu ăn bánh. Miếng bánh kem mang lại cho người ta cảm giác rất đỗi dịu dàng với vị ngọt đằm thắm mềm mại chạm vào đầu lưỡi.

Motomura thầm nghĩ, đây đúng là hương vị của anh Fujimaru rồi. Dù là món khoai lang nghiền hay bánh phô mai thì đều mang hương vị rất riêng của chính Fujimaru khi anh kết hợp những loại nguyên liệu ngon lành lại. Thực khách chỉ cần nếm thử thôi là đã biết ngay rằng đây là những món ăn được chế biến với suy nghĩ và tấm lòng dành cho họ.

Chẳng hiểu có phải do biết rằng mùa xuân đã cận kề hay không mà lá cây của chậu nào nom cũng xanh mướt và tốt tươi hơn hẳn. Sau khi ăn xong miếng bánh, Motomura rửa thật sạch chén bát rồi đi quan sát khí khổng của từng cái cây bên bậu cửa sổ nhân lúc tưới nước cho chúng.

Chậu sen đá tuy không có thay đổi gì rõ ràng, nhưng mấy chậu thảo dược đã úa lá vì khí trời giá rét thì chẳng biết từ lúc nào lại nhú thêm cành non rồi. Thân cây xương rồng cũng mọc thêm nhánh cây trông không khác gì một cục u, bên trên tua tủa gai nhọn trắng như phấn.

Thứ làm cô bận lòng nhất vẫn là cây trạng nguyên kia. Đến tận hôm nay mà nó vẫn giữ nguyên tình trạng “gậy Cái Bang”, có lẽ nào nó đã chết thật rồi chăng? Motomura dời tầm mắt sang chậu cây đang nằm trên sàn chiếu.

“A!”

Đoạn, cô kêu lên. Trên các nhánh cây gầy trơ héo úa của cây trạng nguyên có lú nhú vài mảnh màu xanh lục trông như miếng bọt rửa chén. Thứ mà ai nhìn vào cũng tưởng là rác kia chính là chồi non. Trong lúc Motomura không để ý thì cây trạng nguyên đã im lặng trở mình mọc thêm lá mới.

May mà mình vẫn luôn kiên trì tưới nước cho nó. Trong lúc mình mải chìm đắm trong tâm trạng hụt hẫng và ủ dột thì cây trạng nguyên vẫn từ tốn mà gắng sức sinh tồn. Motomura mừng lắm, có cảm giác như mình vừa được cây trạng nguyên lẳng lặng truyền cho chút dũng khí. Cô khẽ chạm nhẹ lên những chồi non mới nhú.

Thật là khó hiểu quá đi. Tuy rằng chúng không có ngôn ngữ, cũng không có khái niệm về nhiệt độ hay mùa màng, thế mà thực vật vẫn biết rất rõ rằng mùa xuân sắp đến. Dù không sử dụng nhiệt kế hay nhật ký, chúng vẫn có thể dựa vào ký ức mà đoán chắc rằng, “Đây không phải là tiết trời cuối đông mà đích thị là mùa xuân thực thụ. Thời kỳ để ta thuận lợi sinh sôi nảy nở lại tới rồi.”

Thiết nghĩ, có khi con người lại đang dựa dẫm quá nhiều vào bộ não cùng ngôn ngữ cũng nên. Bởi vì mọi khổ sở và hạnh phúc đều sinh ra từ não bộ nên con người mới bị nó chi phối, trải qua ngũ vị tạp trần. Nói khác đi thì loài người là tù nhân của bộ não. So với những loài cây mọc trong chậu, chúng ta chỉ có thể nhận thức được thế giới trong một phạm vi nhỏ hẹp. Sự tồn tại của chúng ta là sự tồn tại mất tự do.

Nhưng điều đó không có nghĩa chúng ta nên ghen tị với thực vật. Sửa soạn xong xuôi, Motomura đứng ngay giữa phòng vươn vai một cái rõ dài. Mình cũng nên học tập thực vật, tiếp thu mọi cảm giác để biết cách phán đoán và hành động theo lối nghĩ tốt đẹp nhất. Vì mình còn có bộ não nên phải cố gắng động não tối đa và trau dồi óc sáng tạo mới được. Một phần tất nhiên là để làm lợi cho việc nghiên cứu, nhưng còn lại cũng là vì những người xung quanh mình nữa.

Tuyệt đối không được để bản thân quên mất việc xung quanh còn những người luôn quan tâm săn sóc cho mình. Phải thôi ngay cái thói suốt ngày thấy tủi thân và giậm chân tại chỗ khi gặp chuyện bế tắc nữa.

Motomura kêu lên, “Tôi đi đây”, rồi mới rời khỏi nhà. Hiển nhiên là không ai đáp lại cô, nhưng Motomura lại cảm nhận được cây kim tiền có khẽ lung lay cành lá.

Tòa nhà B khu Tự nhiên vào thứ Bảy quả nhiên vắng người ra vào hơn mọi khi.

Chẳng mấy chốc sau khi Motomura tới được phòng nghiên cứu, Matsuda cũng đến nơi và cất giọng chào buổi sáng với cô. Motomura vốn đang khởi động cái laptop mà cô mang theo, nhưng cô vội vã đến trước mặt Matsuda, chắn đường di chuyển của thầy ta từ cửa phòng đến tấm bình phong.

“Giáo sư này, hôm nay thầy có thể dành ra cho em chút thì giờ được không ạ?”

“Được chứ, trò nói đi.”

Một tay Matsuda vẫn xách cặp táp, mắt thầy thì điềm nhiên nhìn xuống Motomura.

Kawai, vốn ngồi ở bàn làm việc của mình trong phòng nghiên cứu từ mấy phút trước, đang toát cả mồ hôi, “Ít nhất cũng phải chờ tới giờ nghỉ rồi hẵng tìm một nơi ngồi xuống nói chuyện chứ.” Nhưng Motomura thì lại không có cách nào biết được nỗi lòng của anh lúc này. Cô chỉ một lòng muốn thú nhận và báo cáo mọi chuyện với giáo sư càng nhanh càng tốt. Motomura chà xát lòng bàn tay rịn mồ hôi vì căng thẳng vào hai bên quần jeans.

“Chào buổi sáng.”

Kato mở cửa phòng nghiên cứu ra.

“À đấy!”

Kawai kêu lên rồi bật dậy khỏi ghế ngồi. “Vừa hay tôi đang tính đến nhà kính để xem qua mấy chậu sen đá gửi nhờ cậu. Kato này, đi với tôi một lát đi.”

Kato chưa kịp bước chân vào phòng thì đã bị Kawai lôi biến ra khỏi cửa.

Trong phòng thí nghiệm bây giờ chỉ còn lại mỗi Motomura và Matsuda.

“Thật ra thì...”

Motomura vừa biết ơn sự tế nhị của Kawai, vừa hạ quyết tâm nói ra sự thật. “Em đã lỡ lấy nhầm mã gen làm thí nghiệm rồi ạ.”

Matsuda chỉ im lặng nhìn vào Motomura. Sốt ruột vì không biết thầy có đang ngán ngẩm với mình hay không, Motomura trở nên khổ sở và bắt đầu cố sức tìm lời để nói tiếp.

“Em vốn định lấy mã AHHO để tạo ra thể biến dị lần bốn, nhưng lại lỡ chọn nhầm sang mã AHO. Bởi vì tên của chúng quá giống nên em hoàn toàn...”

Đây đã là lần thứ hai mình giải thích mọi chuyện bằng lời, nhưng không thể tìm ra cái cớ gì cả, vì đây rõ là một lỗi sai ngớ ngẩn vô cùng. Motomura lại một lần nữa trách móc bản thân.

“Khi nào thì trò phát hiện ra?”

Thấy Motomura gục đầu ủ rũ như vậy, Matsuda bèn cất tiếng hỏi.

“Cách đây hơn một tuần ạ...”

Matsuda thở đánh thượt một hơi thật dài. Quả nhiên là mình đã làm thầy ấy chán ngán lắm rồi. Không chỉ phạm phải một lỗi sai sơ đẳng, mình còn không báo cáo ngay với giáo sư hướng dẫn nữa chứ, không thể nào thông cảm được. Nhìn từ góc độ nào cũng thấy đây là hành vi vô cùng thiếu nghiêm túc và thành thật. Hẳn nhiên là thầy sẽ nghĩ thế về mình thôi. Đầu của Motomura ngày một thấp xuống.

“Em xin lỗi ạ.”

Cô nói. Motomura đã chuẩn bị tinh thần để bị Matsuda trách móc là một đứa không có tư cách làm nghiên cứu rồi.

“Trò không cần phải xin lỗi đâu.”

Thế nhưng, Matsuda chỉ nói với chất giọng hiền từ.

“Ai mà chẳng từng phạm lỗi. Chuyện khiến tôi ngạc nhiên nhất là...”

Đang nói giữa chừng thì dường như Matsuda lúc này mới nhận ra sức nặng của chiếc cặp. Thầy bèn tạm đặt nó lên chiếc bàn họp bên cạnh.

“Chuyện khiến tôi ngạc nhiên nhất là Motomura lại quyết định giữ im lặng và buồn phiền về việc này hơn cả tuần nay kia.”

Trước những lời không thể ngờ tới ấy, Motomura đành phải rụt rè nhìn lên. Matsuda vẫn chau mày như mọi khi, còn đôi mắt trông như luôn tư lự điều gì của thầy lại đang nhìn thẳng vào Motomura.

“Có lẽ nào tôi lại trông khó tính đến thế ư?”

Matsuda hỏi.

“Hả? Dạ không... cái đó...”

Motomura dĩ nhiên không thể huỵch toẹt ra rằng Matsuda lúc nào cũng trông không dễ gần cho lắm, thế nên cô chỉ đành lúng búng đáp. “Hôm qua em đã kể cho mọi người ở phòng nghiên cứu nghe rồi.”

Đây còn chẳng phải là câu trả lời cho Matsuda mà nghe như là lời bình phẩm về bầu không khí căng thẳng luôn vây lấy thầy ta vậy. Trong lúc Motomura không biết mình nên làm gì tiếp đây thì Matsuda lại gật đầu, mặc kệ vẻ lúng túng của cô.

“Thế thì tốt rồi. Tôi đã lỡ khiến Motomura cảm thấy buồn phiền nhỉ. Tôi cũng nhận thấy rằng bản thân luôn gây cho người khác ấn tượng vừa u ám lại vừa không thú vị. Từ nay về sau tôi sẽ nỗ lực cải thiện bầu không khí, thông qua việc mặc thêm áo sơ mi có màu chẳng hạn.”

“Không phải đâu giáo sư ạ. Không phải thế đâu.”

Thấy Matsuda đang muốn cúi đầu xin lỗi mình, Motomura vội vã ngăn thầy lại.

“Không phải chỉ với mỗi thầy thôi đâu, với ai em cũng không tài nào nói ra thất bại của bản thân...”

Vả lại, nhận thức về bản thân của giáo sư Matsuda đã sai cả dặm rồi, Motomura trộm nghĩ. Trong tòa nhà B khu Tự nhiên này làm gì có ai nghĩ rằng thầy là người “không có mặt nào thú vị” cơ chứ? Thường tỏ vẻ cách biệt với xung quanh, luôn hăng hái lao vào nghiên cứu, chỉ mặc mỗi trang phục có hai màu trắng đen, sinh hoạt đúng giờ đúng giấc như một cái máy, người như thầy Matsuda vốn luôn được mọi người âm thầm mến mộ thì có. Đến nỗi trong khoa phải có bạn nữ nào đó bí mật viết nhật ký theo dõi giáo sư Matsuda luôn. Nói vậy thì nghe như Matsuda giống với gấu trúc quá, nhưng những người thân cận và hiểu rõ tính cách của thầy như bọn Motomura thì biết, thầy cũng có nhiều phen vụng về đến bất ngờ, thế nhưng ai cũng mến mộ và tôn trọng một người thầy luôn dồn hết tâm huyết vào việc dạy học như Matsuda vậy.

“Quả thật là thế.”

Matsuda nói. “Tôi hiểu rất rõ tâm trạng khi có gì khó nói, nhưng không chỉ giới hạn ở việc nghiên cứu, một khi xảy ra điều gì khiến trò cảm thấy buồn phiền thì phải tìm đến ai đó để thảo luận ngay lập tức mới được. Những người làm nghiên cứu như ta tuy cũng có đối thủ, nhưng trên hết họ là những người bạn sẽ luôn giúp đỡ và đồng hành cùng trò. Trò không bao giờ phải một mình khổ sở vì điều gì cả.”

“Vâng ạ.”

Cuối cùng thì Motomura đã có thể nhìn thẳng vào mặt Matsuda. Trong ánh mắt thầy hoàn toàn không có lấy một tia trách móc. Motomura cảm nhận được rằng Matsuda đang thật sự lo nghĩ cho mình, và điều đó khiến tim cô như thắt lại.

“Vậy rồi...?”

Matsuda hơi nghiêng đầu. “Tôi hiểu rằng trò đã lỡ lấy nhầm gen AHO làm thí nghiệm. Thế sau này trò tính làm thế nào?”

“Kích thước phiến lá của cây trông như thể biến dị lần bốn kia bây giờ nhìn không khác mấy so với những cây khác. Nhưng lúc chúng còn là lá non, em đã có linh tính rằng đây chính là thể biến dị mình hằng mong, nên em cũng khó lòng vứt nó đi được.”

“Hừm...”

“Nếu có thể xuất hiện thể biến dị lần bốn, điều đó sẽ chứng minh rằng mã gen AHO cũng có ảnh hưởng đến quy định kích thước của phiến lá. Em dự định sẽ dựa theo giả thuyết này để tiếp tục nghiêm túc quan sát và thực hiện thí nghiệm ạ.”

“Nghe được lắm. Tôi cũng nghĩ đó là biện pháp tối ưu.”

Matsuda đồng tình một cách điềm nhiên, khiến cho Motomura vốn đã chuẩn bị đầy một bụng lý do thuyết phục thầy bỗng phải cứng họng.

“Sao vậy?”

“Dạ không, à... Em đang muốn bàn với giáo sư về chuyện phối thể biến dị lần bốn mình có được lần này với gen AHHO thêm lần nữa để có thể quay về phương hướng ban đầu của thí nghiệm ạ. Anh Kawai và mọi người cũng đồng ý rằng đây là phương pháp em nên theo đuổi hiện tại.”

“Nếu trò cứ tiến hành thí nghiệm như dự tính thì sẽ ra được kết quả như dự tính. Làm vậy thì còn gì là thú vị nữa?”

Matsuda bật cười. “Lớp thực hành nữ công gia chánh chẳng phải luôn thú vị sao? Trò có bao giờ biến sốt kem thành màu cà ri hay luộc khoai tây ra nước luôn chưa?”

“Em chưa bao giờ gặp phải tình huống như vậy ạ.”

“Vậy hả? Thôi vậy, tôi cũng khét tiếng là kẻ thiếu hụt khiếu nấu ăn.”

Matsuda lấy ngón tay đẩy lại gọng kính. “Laptop của trò đã bật lên chưa? Có thể mang lại đây một chút được không?”

Motomura mang chiếc laptop từ bàn mình lại. Cô đặt nó lên bàn họp rồi ngồi vào ghế bên cạnh Matsuda.

Matsuda truy cập vào một trang web, đoạn, thầy vừa nói vừa gõ vào máy.

“Dĩ nhiên là ý kiến của nhóm Kawai cũng rất hay. Nếu xác định được giống cây hiện tại là thể biến dị lần bốn, em có thể đem nó phối với thể biến dị của gen AHHO và rồi nghiên cứu về cách thức hoạt động của mã gen AHHO như dự định ban đầu.”

“Vâng, đúng là vậy ạ.”

Về đường hướng và sự sắp xếp của thí nghiệm, Matsuda và Motomura đều đồng tình với ý kiến của nhau. Tâm tình của Motomura trở nên nhẹ nhàng hơn hẳn, nhưng cô vẫn còn bứt rứt.

“Chỉ có điều... vẫn còn chuyện khiến em thấy khá băn khoăn ạ.”

Motomura thành khẩn hỏi xin sự giúp đỡ từ Matsuda. “Nếu vẫn giữ đường hướng nghiên cứu về AHHO, em có thể không cần bỏ ngang thí nghiệm ở giai đoạn này không ạ? Nhưng em cũng lo rằng nếu cứ để thí nghiệm xuôi theo hướng của AHO, có lẽ kết quả sẽ không như mong muốn và em vẫn phải kết thúc thí nghiệm trong dang dở, hơn nữa, có khi bài luận tiến sĩ của em cũng không nộp kịp hạn chót thầy ạ.”

“Như tôi đã nói ban nãy...”

Matsuda từ tốn lắc đầu như muốn trấn an Motomura. “Những thí nghiệm cho ta kết quả như dự đoán vốn rất nhàm chán. Lớp nữ công gia chánh ở cấp trung học cơ sở bây giờ cũng không dạy nấu ăn theo công thức trong sách giáo khoa nữa. Chẳng phải có rất nhiều giáo viên đang tìm cách cho học sinh có thể vui vẻ thỏa sức sáng tạo và thực hành đấy sao? Điều quan trọng nhất của việc làm thí nghiệm là tính sáng tạo của từng cá nhân và sự kiên cường trước thất bại. Biết đâu thứ đang chờ trò ở trước ngưỡng cửa thất bại chính là một kết quả bất ngờ thì sao?”

Motomura tự vấn lại lương tâm. Mình đã luôn cẩn thận bước vững từng bước một, nhưng lại quá đắc ý mới trở nên nhút nhát. Mình đã quá thận trọng trong việc né tránh sai lầm, và luôn thiển cận muốn ghì chặt mọi thứ trong tầm kiểm soát của bản thân.

“Ưu điểm của trò nằm ở tính bướng bỉnh này đấy.”

Matsuda nói, như thể thầy đang đọc được suy nghĩ trong lòng của Motomura vậy. “Luôn làm đến cùng, phân tích mọi dữ liệu thu được từ thí nghiệm với con mắt và nhận thức về sự công bằng, minh bạch chính là những điều căn bản làm nên một nhà nghiên cứu, và đó cũng là tố chất tối quan trọng của họ. Nhưng ở trường hợp của Motomura, tôi nghĩ có lẽ sẽ hay hơn nếu trò phát huy óc sáng tạo nhiều hơn nữa khi tiến hành thí nghiệm.”

“Phát huy... ấy ạ?”

Motomura vốn luôn ý thức được rằng mình là người vô cùng cứng nhắc, nên cô cứ băn khoăn mãi không biết bản thân liệu có làm được như lời thầy nói không.

“Vâng ạ. Em sẽ bắt đầu thí nghiệm với óc sáng tạo được phát huy hết mức, dẫu cho có thất bại giữa chừng đi nữa thì em vẫn sẽ đón nhận nó với một tâm thế vui vẻ và luôn phấn đấu tiến về phía trước ạ.”

Dường như Matsuda đã nhìn ra chút bất an còn sót lại trên gương mặt của Motomura. Matsuda chỉ đành cười trừ, thôi thì đành vậy. Đoạn, thầy trỏ vào màn hình laptop cho cô xem.

“Để tôi cho trò xem căn cứ đằng sau phương hướng tiếp tục thí nghiệm với mã gen AHO”.

Motomura nhìn vào màn hình laptop. Trang web mà Matsuda đang xem gọi là ATTED – II. Đây là một trong các kho dữ liệu lưu trữ ADN của giống cây Arabidopsis thaliana do người Nhật tạo ra. Các mã gen ấy mang chức năng gì? Các mã gen ảnh hưởng lên nhau thế nào để phát huy tính năng của mình? Chỉ cần tra theo tên mã gen là những con số và biểu đồ sẽ hiện ra ngay lập tức.

Xem ra trong lúc Matsuda bàn bạc cùng Motomura thì thầy cũng đang tra cứu về AHO trên trang ATTED – II này. Trên màn hình hiện lên vài mã gen của giống Arabidopsis thaliana, còn có cả hình ảnh về cây phả hệ và quá trình tổng hợp ADN nom như sự phân chia của trùng amip vậy.

Dĩ nhiên là nó không thể giải thích toàn bộ chức năng của mọi mã gen thuộc giống Arabidopsis thaliana được. Có rất nhiều mã gen vẫn chưa được giải mã hết, có mã chưa ai tìm ra cách thức hoạt động của nó, cũng có mã mới giải một phần cách thức hoạt động nhưng lại không biết nó có liên quan gì tới mã gen khác hay không,...

AHO là một mã gen như thế. Có thể nói rằng đến tận bây giờ, vẫn còn rất ít nghiên cứu lấy AHO làm đề tài chủ chốt. Thế nhưng, nó lại góp mặt rất nhiều ở các thí nghiệm liên quan đến những mã gen di truyền khác. Bởi vì họ phát hiện ra rằng, AHO cũng hoạt động trong trường hợp các mã gen khác hoạt động, mặc dù không ai hiểu rõ tại sao lại như thế.

ATTED – II là trang web thu thập rất nhiều dữ liệu thí nghiệm, cho nên nó minh họa rất rõ khi mã gen khác hoạt động thì AHO có liên quan thế nào.

“Trò hãy nhìn vào hình này đi.”

Matsuda nói. “Lúc người ta phát hiện ra mã gen được cho rằng có liên quan đến sự quy định kích thước phiến lá, họ cũng tìm hiểu được rằng AHO không hiểu sao cũng có liên đới trong quá trình này.”

“Đúng là vậy thật...”

Motomura bất giác ghé mặt sát lại gần màn hình laptop. Nếu xét về mặt phả hệ thì quan hệ của chúng chắc phải xa xôi cỡ cháu chắt hay chít, nhưng cũng không hẳn là không thể truy vết nổi.

“Thế có nghĩa, AHO không hoàn toàn là một mã gen sai lầm, có lẽ nó cũng có ảnh hưởng gì đó đối với sự quy định kích thước phiến lá.”

“Vậy, bây giờ em nên làm gì đây ạ?”

Motomura vì quá phấn khích mà giọng mũi cũng lạc hẳn đi. Matsuda bật cười như muốn trấn an cô. “Đó là điều mà trò cần phải tìm ra thông qua thí nghiệm của mình. Ở đây đầy rẫy những câu đố chưa được ai giải đáp, việc tìm hiểu về chúng hẳn sẽ thú vị lắm đây. Không phải sao?”

Quả đúng là vậy. Motomura cảm nhận được thứ dũng khí đang cuộn trào trong lòng mình. Bởi vì cô đã có được giống cây nom giống với thể biến dị lần bốn nên cứ thế mà nghiên cứu về AHO thôi. Dù có gì lệch khỏi kỳ vọng của cô đi nữa thì hẳn là cũng có thể hiểu biết thêm chút ít về mã gen AHO này.

Từ một lỗi sai ngớ ngẩn mà giờ đây cô lại có được một giống cây rất có thể là thể biến dị lần bốn khác với trù tính của mình. Motomura không muốn phủi sạch toàn bộ niềm vui sướng khi nhìn vào chiếc lá non ấy và nghĩ rằng “Chính là nó”. Hạn chót nộp luận văn tiến sĩ và cả kết quả nghiên cứu bây giờ ra sao cũng được. Cô sẽ thử nghiên cứu về chiếc lá Khổng Lông được sinh ra một cách tình cờ ấy.

Giờ đây Motomura đã tự giác hạ quyết tâm nên dù thí nghiệm có kết thúc hoàn toàn trong thất bại thì cô cũng sẽ không hối hận.

“Không bao giờ được phép xem thường trực giác của bản thân.”

Matsuda đứng dậy khỏi ghế rồi cầm lấy chiếc cặp. “‘Trực giác’ mà tôi đang nói tới không phải là ‘chỉ dẫn đột ngột từ thần thánh’, mà đó là thứ trò có được nhờ ngày ngày kiên trì quan sát đối tượng. Tôi nghĩ rằng trò cần tự tin hơn nữa mới được.”

“Em cảm ơn thầy nhiều ạ.”

Motomura liền đứng dậy rồi cúi người trước Matsuda nay đã khuất sau tấm bình phong.

Lúc ngồi được vào chỗ, hình như Matsuda lại lục tìm thứ gì đó như thường lệ. Đằng sau tấm bình phong vang ra tiếng của núi tạp chí đổ rầm xuống. Trộn lẫn trong đó là tiếng thì thầm của Matsuda.

“Tìm ra thật rồi này.”

Nghe như thầy đang tự nói với mình nên Motomura không thưa gửi gì hơn. Song, cô vẫn không kiềm được tâm trạng vui sướng pha lẫn hạnh phúc vào lúc này.

Trực giác của một nhà nghiên cứu đã mách bảo Matsuda rằng “mình tìm trúng mã AHO rồi”, có khả năng cao rằng mã gen này cũng ảnh hưởng tới việc quy định kích thước của lá cây.

Thế là từ bây giờ, Motomura sẽ nghiên cứu về mã gen di truyền mà trước giờ chưa ai để ý tới. Cánh cửa dẫn đến vùng đất vô định giờ đây đã xuất hiện trước mặt Motomura dưới một hình dạng mà cô không ngờ. Motomura hưng phấn và mừng rỡ đến mức run rẩy. Thậm chí cả chiếc laptop cô để trên bàn họp cũng đang tỏa nhiệt như bị lây nhiễm niềm phấn khích của Motomura.

Sau khi đã xác định được đường hướng sắp tới và thấy tỉnh táo trở lại, Motomura lại xuống phòng giải phẫu như mọi khi để theo dõi các cây Arabidopsis thaliana, còn đến phòng thí nghiệm để chuẩn bị cho các công đoạn kế tiếp nữa. Ngày thứ Bảy này của cô tràn ngập tinh thần.

Lúc trưa, cô ngồi ở bàn họp phòng nghiên cứu để ăn cơm hộp mình mang theo. Tầm đó thì Kawai và Kato cũng đã từ nhà kính về. Hai người mừng thay cho Motomura khi nghe tin cô đã báo cáo mọi chuyện với thầy Matsuda và xác định được đường hướng thí nghiệm về sau. Phòng nghiên cứu chẳng thấy tăm hơi Iwama đâu, chắc là cuối tuần này chị ấy nghỉ phép.

Matsuda thì chẳng thấy tham gia vào cuộc trò chuyện, thầy chỉ xì xụp cốc mì ăn liền trong lúc đọc tờ tạp chí đang giở ra trên bàn họp. Chắc là thầy ta đang ngượng vì bị Kawai và Kato nhìn với ánh mắt ngưỡng mộ khi biết đến những lời khuyên vô cùng chuẩn xác mà thầy đã đưa ra cho Motomura. Tuy rằng tác phong ăn uống của thầy khá tệ, nhưng tư thế lại đúng đắn đến bất ngờ. Cách thầy nâng đũa hạ đũa nhìn cực kỳ nghiêm chỉnh. Ấn tượng của Fujimaru về chuyện giáo sư Matsuda là một tay sát thủ hẳn là bắt nguồn từ đây? Motomura trộm cười một mình.

Sau tầm ba giờ chiều, khi đợt sóng vui mừng đầu tiên và nỗi bận tâm đã tan đi hết, cơn buồn ngủ rũ rượi lập tức ập đến với Motomura. Mấy ngày nay cô vẫn ngủ không được ngon giấc, nên xem ra dù có hăng hái đến mấy thì thể lực cũng đến giới hạn rồi. Hôm nay đi về thôi. Quần áo bẩn chất đống chờ giặt, còn phải chuẩn bị đồ ăn để mở đầu một tuần mới đầy nỗ lực chứ.

Sau khi quyết định, Motomura liền rời khỏi tòa nhà B khu Tự nhiên trong tâm trạng lơ mơ buồn ngủ. Nhưng cô vẫn không quên lịch sự ghé qua Viên Phục Đình để trả lại hộp nhựa đựng bánh kem.

Vừa hay tiệm đang trong giờ nghỉ chờ đến giấc phục vụ cơm tối. Vì ngoài nắm đấm cửa đang treo bảng Sắp mở cửa nên Motomura đành phải nhòm vào bên trong thông qua ô cửa sổ hướng ra con hẻm. Bên kia ô cửa, cô nhìn thấy cây xương rồng đặt trên bậu cửa sổ và dáng vẻ Fujimaru đang nằm ườn. Cô thoáng hết hồn, cứ tưởng anh ngất xỉu hay gì, nhưng nhìn kỹ mới phát hiện anh nằm trên một dãy ghế ghép lại với nhau, hình như đang ngủ. Chắc là anh đã mệt lả cả người khi phải gồng mình phụ trách cả giờ cơm trưa của tiệm trong lúc ông chủ vắng nhà đây mà.

Hay là mình treo hộp nhựa ngoài cửa? Những lúc thế này, giá mình đem theo một cái túi trông đàng hoàng hơn thì tốt biết mấy, vậy mà chỉ có mỗi cái bọc nilon của siêu thị. Ít nhất cũng nên để lại mẩu giấy cho anh ấy chứ nhỉ? Nghĩ đoạn, Motomura lục lọi bên trong cặp táp của mình. Đúng lúc đó thì Fujimaru trở mình ngồi dậy, chắc là anh cảm thấy bên ngoài có bóng người. Fujimaru vừa ngáp một cái rõ dài vừa nhìn về phía cửa, lúc nhận ra cái người đang loay hoay kia là Motomura thì anh lập tức mỉm cười.

“Motomura ơi!”

Anh phóng như bay mở cửa ra. “Cô đang trên đường đến trường hay tính về nhà thế?”

“Tôi đang tính về nhà ạ. Hôm qua thật lòng cảm ơn anh vì đã tiếp đãi chúng tôi đến tận đêm hôm. Với lại...”

Nói đoạn, Motomura giơ cái túi nilon nhăn nhúm đựng hộp nhựa ra. Những lúc thế này thì hẳn là mình nên sử dụng mẫu túi giấy nào trông đẹp đẹp mới ra dáng con gái chứ. Nghĩ thì nghĩ thế, nhưng hình ảnh của “mẫu túi giấy trông đẹp đẹp” lại không hiện ra cụ thể trong đầu Motomura, vả lại, cô cũng chẳng muốn tỏ ra duyên dáng làm gì. Đối với cô mà nói, có thể trả lại cái hộp nhựa nguyên vẹn không trầy xước gì đã là đáng tự hào lắm rồi.

Fujimaru cũng không phải là người câu nệ tiểu tiết.

“Xin lỗi vì khiến cô cất công. Tôi đã định cho luôn Motomura cái hộp này mà.”

Anh nhận lấy cái túi. “Lúc tôi nhận ra thì số lượng hộp nhựa đã nhiều đáng kể rồi. Cứ như chúng lén lút sinh sôi trong đêm ấy.”

Vật vô tri thì sao mà sinh sôi được, Motomura thầm nghĩ, nhưng dĩ nhiên là cô không bóc trần anh.

“Món bánh ngon lắm ạ.”

Cô bảo.

“A, vậy hả? May quá.”

Hai người bật cười với nhau. Ê hê hê, a hi hi.

“Motomura hôm nay mặt mày tươi tỉnh hẳn ra rồi nhỉ.”

Motomura áp lòng bàn tay lên má, cố nén niềm phấn khích của mình. Đáng đời cô lắm, ai bảo không chịu trang điểm.

“Đúng thật ạ. Tôi đã thú nhận với giáo sư về thất bại của mình, xác định được đường hướng thí nghiệm và tâm trạng cũng trở nên nhẹ nhàng hơn. Đều nhờ vào lời khuyên của anh Fujimaru hết đấy.”

“Không đâu, tôi đã làm gì được. Chỉ toàn phá đám mọi người thôi.”

Fujimaru cứ day day chiếc túi nilon đựng hộp nhựa mình đang cầm trong tay.

“Không có chuyện đó đâu ạ. Giáo sư Matsuda cũng nói hệt như anh Fujimaru vậy. Thầy ấy nói, làm ra được kết quả thí nghiệm như dự định thì rất nhàm chán.”

Motomura dùng cặp mắt ngưỡng mộ ngước nhìn Fujimaru. “Với những người đang theo đuổi điều gì đó, dù tầm nhìn có khác nhau đi nữa, cảnh tượng mà họ thấy được vẫn rất giống nhau. Tôi nghĩ là thế đấy.”

“Không đâu không đâu.”

Chắc vì nhận ra chất giọng nghẹn ngào của mình trở nên hơi quá nên Motomura đành rũ mắt xuống. Cái túi nilon bị Fujimaru vặn xoắn trong lòng bàn tay trở nên biến dạng như kẹo chảy vậy.

“Chà, chuyện nấu nướng và thí nghiệm giống nhau hơn tôi nghĩ. Ha ha...”

Nỗi ngượng ngùng pha với lòng tự hào vì có thể giúp đỡ Motomura khiến gương mặt của Fujimaru chợt đỏ lựng. Nhưng hiển nhiên là Motomura không hề hiểu cho nỗi lòng vừa lương thiện lại rất đỗi ngây thơ của chàng trai. Cô hiểu nhầm rằng Fujimaru đỏ mặt chắc là do anh quá buồn ngủ. Nhắc mới nhớ, hình như cô đang làm phiền giờ nghỉ ngơi của anh thì phải. Motomura hoảng hốt.

“Vậy...”

Cô cúi đầu chào. “Tôi xin phép đi trước nhé.”

“Vâng. Chúc cô ngủ ngon.”

Fujimaru hiện lên trong mắt của Motomura thoáng có chút buồn bã, nhưng cô lại nhanh chóng nghĩ rằng có lẽ do bản thân nghĩ nhiều thôi. Cô cúi chào anh thêm lần nữa rồi bước ra khỏi con hẻm. Mặt trời mới ngả bóng một chút, ánh nắng ban trưa vẫn còn sót lại trên con đường này. Vậy mà anh Fujimaru cũng chúc mình ngủ ngon cho được. Chẳng hiểu sao mà Motomura lại thấy Fujimaru như vậy thật tốt.

***

Tháng Ba là tháng mà Kawai xuất phát đi Borneo.

Đến tận trước lúc Kawai khởi hành, Matsuda vẫn còn ân cần nhắc nhở từng li từng tí, như là “Nhớ đừng uống nước lã đấy”, hoặc “Phải chú ý quan sát kỹ nhiều lần xem có voi hay không nhé”. Kawai rất kiên nhẫn mà vâng dạ trước mỗi lời dặn dò của thầy, nhưng khi quay sang Motomura thì anh lại hành xử y hệt, nhắc nhở cô từng tí một những chuyện như, “Nếu có gặp rắc rối trong lúc làm thí nghiệm thì cứ gửi mail cho tôi lúc nào cũng được. Ngày về nước tôi sẽ đến giúp cô ngay nên đừng cố sức quá”, hoặc “Mấy loại hóa chất sắp hết tôi đã nhờ cô Nakaoka đặt mua thêm cho đủ rồi đó, nhưng để chắc ăn thì cô hãy nhờ cô ấy mua thêm đi.”

Các anh các thầy sao cứ như gà mái mẹ vậy, Motomura sắp buột miệng than thở đến nơi. Iwama cũng đã ngán ngẩm lắm rồi.

“Thôi đủ rồi, anh đi Borneo nhanh nhanh giùm tôi cái.”

Kato dường như cũng có chút giận dỗi.

“Anh không khuyên nhủ gì cho mấy nhóc xương rồng của em sao?”

Cậu lên án.

“Dù tôi bỏ mặc thì cậu vẫn có thể nuôi mấy cây xương rồng lớn nhanh mà.”

Xem ra lòng anh Kawai bây giờ đang rất loạn, vừa háo hức trông chờ chuyến đi lại vừa phải bận tâm về mọi người trong phòng nghiên cứu.

“Nhà kính lại đầy bồn chậu rồi đấy, mong là trước khi tôi về thì cậu có thể dọn hết cho gọn. Nhớ phải xong trước lúc lửa giận của giáo sư Morooka bốc cao đến mức đủ sức hấp khoai nhé.”

“Này đâu tính là khuyên nhủ!”

Kato bắt đầu nổi đóa.

Dù có khá nhiều quan ngại, nhưng Kawai rốt cục cũng bình an vô sự mà đến được Borneo. Hình như anh còn thi thoảng gửi email về cho Matsuda báo cáo tình hình nữa. Xem ra vì hoạt động nghiên cứu được tiến hành trong rừng rậm nên mãi anh mới bắt được chút internet. Phần báo cáo của anh chủ yếu là văn tự, dù có đính kèm hình ảnh thì độ phân giải cũng rất thấp, thế mà Matsuda vẫn rất vui sướng mà đọc từng mail.

“Có vẻ như cậu ta rất vui khi được làm việc nhóm cùng với mọi người ở hiện trường, còn rất tận hưởng những ngày ở Borneo nữa.”

Matsuda bảo. “Nghe cậu ấy nói rằng, đã tìm được nhiều chủng loại thực vật quý hiếm, cho nên rất háo hức để mang mẫu vật và ảnh chụp về nước cho chúng ta xem.”

Nhờ có chamber trống mà Kawai để lại, Motomura mới có thể suôn sẻ tiến hành thí nghiệm của mình.

Chiếc lá non được Fujimaru đặt biệt danh là Khổng Lông đã lớn dần thành một chiếc lá thực thụ, có kích thước rõ ràng là lớn hơn so với những gốc cây khác. Lúc nhận ra điều này ở phòng giải phẫu, Motomura đã không kiềm được mà reo lên, “Được lắm!” Cô siết chặt hai bàn tay lại rồi kéo chúng về phía hai bên eo mình, nom cứ như một ngôi sao nhạc rock đang ra hiệu cho tay trống của nhóm kết thúc buổi trình diễn với màn cao trào cuối cùng vậy. Đây là lần đầu tiên Motomura làm động tác như thế nên cô cũng rất bất ngờ, lúc tỉnh ra thì mới phát hiện trong phòng chỉ có mỗi mình mình thôi. Mấy gốc cây Arabidopsis thaliana là những khán giả duy nhất.

Motomura tiếp tục quan sát bên trong chamber, sau đó mới chuẩn bị tiến hành PCR cho các gốc cây được nghi ngờ là thể biến dị lần bốn, bao gồm cả Khổng Lông.

Đầu tiên là phải trích phiến lá của mỗi gốc cây được chọn, nấu sơ qua, sau đó hớt lấy phần dịch chất chiết xuất rót vào bên trong ống Eppendorf loại nhỏ. Chất dịch kia chỉ cần một lượng nhỏ là được. Vậy là đã xét nghiệm được ADN của từng gốc cây rồi.

Còn có phương pháp bỏ một mẩu của phiến lá cùng dung dịch chiết xuất vào bên trong ống Eppendorf, dùng ống chày ép nát để chiết tách mẫu ADN nữa. Ống chày được làm từ nhựa, to bằng một thanh kẹo sô cô la dù. Nếu dùng ống chày dập nát phiến lá thì Motomura sẽ tiếp tục tâm đắc rằng sao mà chuyện làm thí nghiệm giống với nấu ăn đến thế.

Song, Motomura cũng có thể dùng đuôi tăm để nghiền nát phiến lá thay cho ống chày. Mấy cây tăm vừa có thể dùng để cắm làm dấu trên bông khoáng, vừa có thể thay thế dụng cụ thí nghiệm, thật là tiện lợi và linh hoạt vô cùng. Phải sử dụng một lượng lớn tăm tre hẳn cũng là một điểm chung nữa giữa địa điểm nấu nướng và phòng thí nghiệm Khoa học Sinh học cũng nên. Thư ký của phòng thí nghiệm Matsuda là cô Nakaoka kể lại rằng, trước kia, kế toán của trường còn đến thắc mắc với cô. Xem chừng là do người ta thấy, việc phòng nhập vào một lượng lớn tăm tre khá đáng ngờ. Nakaoka đã phải chật vật giải thích rằng, cái đấy không phải dùng để tổ chức tiệc nướng tưng bừng đâu, mà là để làm thí nghiệm. Cô còn cười lớn mà rằng, khó khăn lắm họ mới hiểu cho cơ.

Chất dịch chiết xuất của phiến lá chứa bên trong ống Eppendorf cỡ nhỏ sẽ được bảo quản tại tủ đông dành riêng cho thí nghiệm ở nhiệt độ -20°C. Sau khi đã hoàn tất công đoạn gieo hạt, cô sẽ theo dõi những cây Arabidopsis thaliana đang phát triển tốt, dù gì thì cũng sắp đến lúc phải loại ra 36 cây có gốc thân trổ lá trễ và cuống lá đỏ phớt rồi. Theo đúng mục đích ban đầu, Motomura sẽ trích phiến lá của 36 gốc cây đó, chiết lấy chất dịch để làm PCR. Phần chất dịch đã được chiết xuất trước đó sẽ tạm thời được nghỉ ngơi bên trong tủ đông.

PCR là một cái máy có hình dạng trông như chiếc máy in để bàn đời cũ màu xám vậy. Motomura đã từng nhìn thấy trong catalog máy móc thí nghiệm có loại máy PCR màu đỏ trông rất đáng yêu, nhưng loại máy được sử dụng trong tòa nhà B khu Tự nhiên lại như là vật đại diện cho sự “bền bỉ đích thực”. Phòng nghiên cứu nào cũng phải tiến hành thí nghiệm dựa trên khoản dự toán không thể nói là dồi dào gì cho cam, thế nên chừng nào mà máy PCR này vẫn chưa hỏng hoàn toàn thì chuyện mua thêm máy mới vẫn chỉ là giấc mơ xa vời mà thôi.

Phần trên của máy PCR có cái nắp gập màu xám. Lúc mở nắp lên thì sẽ thấy một hàng 12 lỗ hổng được lắp ống PCR bên trong. Lúc chuyển dung dịch chiết xuất từ phiến lá vào trong máy PCR, Motomura sẽ phải rót dung dịch từ ống Eppendorf sang ống PCR rồi để lại vào trong máy, sau đó mới bật máy lên được.

Song, quá trình PCR không chỉ cần mỗi chất dịch chiết xuất từ phiến lá thôi đâu. Trước đó cô còn cần phải pha vào trong dung dịch một ít enzyme và chất gọi là “đoạn mồi”. Mặc dù bản thân cô nghĩ rằng pha sẵn từ đầu để bảo quản trong tủ đông sẽ không có vấn đề gì, nhưng enzyme có lẽ sẽ mất đi hoạt tính khi bị đông lại. Cho nên mới cần phải chia ra hai công đoạn rõ ràng là “Bảo quản chất dịch chiết xuất từ phiến lá trong tình trạng ủ đông” và “Pha trộn dung dịch enzyme và đoạn mồi ngay trước khi tiến hành PCR”.

Đơn đặt hàng đoạn mồi đã được gửi đến đơn vị kinh doanh từ lúc bảy giờ tối, ngay trưa hôm sau nó sẽ được gửi sớm tới phòng nghiên cứu. Đoạn mồi có thể là dạng bột hoặc chất lỏng trong suốt, và đều được bảo quản trong một cái ống nghiệm nhỏ làm bằng nhựa. Một cặp hai ống có giá 2.000 yên[33]. Bởi vì số lượng sử dụng khá ít nên có thể pha đoạn mồi ra nhiều ống Eppendorf dùng được trong cơ man thí nghiệm. Tính ra thì vụ mua bán này rất có lời. Enzyme có giá đắt hơn đoạn mồi nhiều, vậy nên Motomura phải dùng tới ống pipet mới có thể pha dung dịch một cách hiệu quả mà không lãng phí.

“Đoạn mồi” là chất chỉ thị để ADN có thể nhân đôi từ đầu này đến đầu kia của mạch. Những người làm thí nghiệm sẽ chọn ra đoạn mồi thích hợp với gen di truyền mình muốn nghiên cứu để đặt hàng với đơn vị kinh doanh.

Lấy ví dụ Motomura đang muốn nghiên cứu về mã gen di truyền D. Ký hiệu là AHO. Thể biến dị d của nó sẽ được tiếp xúc với tia phóng xạ và ngẫu nhiên mất đi một phần trong chuỗi ADN của mã gen D. Có rất nhiều tập hợp thể biến dị được sản sinh ngẫu nhiên thế này, Motomura đã chọn ra trong số đó thể biến dị d mà cô nghĩ sẽ thích hợp với thí nghiệm lần này nhất.

Đoạn mồi sẽ đảm trách vai trò làm chất đánh dấu phần đầu và phần cuối của đoạn mạch sẽ bứt ra khỏi chuỗi ADN. Nó là chất chỉ dẫn để ADN biết rằng chỉ được phân chia trong phạm vi này thôi. Khi pha trộn đoạn mồi cùng enzyme vào bên trong chất dịch chiết xuất từ ADN của phiến lá rồi bỏ vào trong máy PCR, thì chỉ mỗi đoạn ADN có chứa gen di truyền D sẽ được nhân đôi ra nhiều lần.

Lỡ như mã gen di truyền không xuất hiện biến dị, chỉ là mã gen DD thường nên do đó không bị cắt đứt, thì lúc bấy giờ, đoạn ADN được nhân đôi sẽ rất dài. Mặt khác, nếu mã gen là dd thì phần mạch bị bứt ra và được nhân đôi sẽ trở nên rất ngắn.

Để xác định xem đoạn mạch là dài hay ngắn thì Motomura sẽ phải dùng phương pháp “điện di” đối với dung dịch trong máy PCR để xác định chiều dài của mạch. ADN lúc này phải được nhuộm thì mới biểu thị rõ.

Phần máy thực hiện quá trình điện di thoạt nhìn trông như hộp cơm làm bằng nhựa. Bên trong bộ phận khoang chứa có một loại chất lỏng gọi là dung dịch đệm màu trong suốt. Ta sẽ nhúng khối keo được tinh chế đến bóng loáng từ thạch đông vào trong đây. Khối keo có dạng giống rau câu, bên trong chứa sắc tố sẽ nhuộm màu cho ADN khi thực hiện PCR.

ADN được nhuộm màu có thể phản quang và được nhìn thấy bên dưới loại tia tử ngoại đặc biệt. Bên cạnh bộ phận điện di là một chiếc hộp có kích cỡ tương đương một cái tủ lạnh mini. Bên trong là máy chiếu tia tử ngoại. Nếu muốn biết ADN đang hoạt động thế nào bên trong khoang điện di, chúng ta sẽ lấy chất keo ra rồi bỏ nó vào bên trong chiếc hộp nhìn như tủ lạnh kia, sau đó chỉ cần quan sát thông qua cái ô nhỏ để hở được gắn trên cửa hộp là được. ADN được nhỏ vào bên trong chất keo sẽ phát sáng, như vậy là xác định được ngay. Phần máy móc trông như tủ lạnh mini kia còn được trang bị chức năng chụp ảnh khi cần.

Sau khi đã bố trí khối keo vào khoang chứa dung dịch đệm thì dòng điện sẽ chạy qua đó. Chỉ cần chờ một lúc rồi lấy khối keo ra, soi dưới tia tử ngoại để xem có nổi lên những đường kẻ ngang phát sáng hay không. Trường hợp mã gen di truyền có kiểu gen là Dd, đường sáng sẽ hiện lên hai vạch, báo hiệu cho chúng ta biết trong đây có xuất hiện hai đoạn mạch: mạch D không phân chia và mạch d có phân chia. Trường hợp gốc cây là thể DD thì sẽ chỉ nổi lên một vạch sáng, biểu thị rằng nó chỉ có mỗi đoạn mạch không phân chia. Trường hợp mã gen là thể dd, vạch sáng cũng chỉ có một, nhưng vị trí hiện lên sẽ khác so với mã gen mang kiểu gen DD. Điều này có nghĩa rằng ở đây chỉ có đoạn mạch đã phân chia.

Đường vạch sẽ mất một khoảng thời gian để dần dần di chuyển. Với các mạch ADN dài thì tốc độ di chuyển của chúng sẽ rất chậm. Chính vì lẽ đó, phải mất một quãng thời gian để so sánh vị trí của từng đường kẻ vạch nhằm xác định đâu mới là gen DD, còn đâu là gen dd.

Dĩ nhiên là không chỉ có mã gen di truyền D, kể cả các mã gen A, B và C cũng thế, một khi không thể xác định được kiểu gen aa, bb và cc của chúng thì đồng nghĩa với việc ta chưa thể chắc chắn rằng gốc cây này là thể biến dị lần bốn.

Vả lại, với mỗi gen di truyền mà Motomura muốn nghiên cứu, cô phải sử dụng đoạn mồi khác nhau cho từng mã gen. Motomura đã có thể xác định kiểu gen đồng hợp aacc khi quan sát thấy những gốc cây gốc thân trổ lá trễ và cuống lá có màu đỏ phớt rồi. Trong số đó, kỳ quái nhất phải kể đến Khổng Lông. Cô đoán chắc rằng đây chính là thể biến dị lần bốn. Vậy nên cô mới chọn ra 36 gốc cây bao gồm cả gốc có Khổng Lông để trích phiến lá và tiến hành xét nghiệm PCR.

Làm như vậy, ví dụ như với gốc cây của Khổng Lông, Motomura sẽ phải pha chế hỗn hợp enzyme và đoạn mồi dùng cho mã gen di truyền A. Tương tự, sau đó cô còn phải pha chế thêm ba loại hỗn hợp khác dùng riêng cho mã gen B, C và D; trộn chúng chung với chất dịch chiết xuất từ phiến lá, bỏ vào máy PCR rồi tiến hành điện di. Thế tức là nếu xét nghiệm 36 mẫu cây, Motomura phải làm cả thảy 144 loại dung dịch hỗn hợp gồm chiết xuất, đoạn mồi và enzyme thì mới xong thí nghiệm.

Nếu là Motomura của trước kia thì đã đảo mắt và thở ngắn than dài, nhưng cô đã nhìn lại bản thân từ bước ngoặt lấy nhầm mã gen. Motomura của hiện tại khác rồi. Tinh thần khiêu chiến của cô hừng hực, hệt như là một tuyển thủ môn võ karate sẵn sàng tay đối với cả trăm người. Mỗi khi tuyển chọn từng gốc cây nghi ngờ là thể biến dị lần bốn, trích và nấu sơ lá cây, bỏ từng ống dịch chiết xuất vào tủ đông thì mắt cô lại rực lửa như đang muốn thét lên rằng, “Ai cũng được, có giỏi thì tới đây!”

Để không nhầm lẫn mẫu phiến lá, Motomura vô cùng kỹ lưỡng trong khâu xác nhận và dán nhãn cho từng ống Eppendorf. Dù bây giờ có nghĩ thoáng về việc “tận hưởng quy trình thí nghiệm dẫu không chắc sẽ thu được kết quả như dự đoán” thế nào đi nữa, lần này mà mình còn phạm phải sai lầm ngớ ngẩn nào khác thì chắc phải tự chui vào tủ đông để hóa đá luôn trong nhiệt độ -20 độ cho rồi.

“Em thôi ngay đi.”

Lúc cô bày tỏ suy nghĩ như thế với Iwama thì đã bị chị ấy quở trách ngay lập tức.

“Mặc dù dáng người Motomura cũng được tính là nhỏ bé, nhưng em mà chui vào bên trong tủ đông thì chẳng phải sẽ hết chỗ chứa sao? Lỡ như chị cần bảo quản tư liệu thí nghiệm thì sao đây?”

“Lúc đó thì chị chỉ cần lôi em đã đông cứng thành băng ra khỏi tủ rồi đập cho nát vụn trên sàn nhà thôi mà.”

“Kinh lắm! Mấy khối thịt vụn sẽ rã đông mất? Lúc đó thì thế nào?”

“Thì gọi cậu Kato đến quét dọn cho sạch.”

“Em không làm đâu!”

Kato kêu toáng lên. “Sao tự dưng hai người lại nói chuyện gớm ghiếc đó vậy?”

Iwama và Kato đang cùng ngồi bên bàn thí nghiệm, giã lẹp xẹp mấy mẫu lá Arabidopsis thaliana bằng ống chày. Hai người họ đang phụ Motomura. Mấy công đoạn như trộn lẫn đoạn mồi và enzyme, pha dung dịch ấy với chiết xuất từ phiến lá thì sẽ do một tay Motomura xử lý trước khi tiến hành xét nghiệm PCR, vì nếu những tác nghiệm ấy mà sai một ly thì sẽ ảnh hưởng đến tính chính xác của toàn bộ quá trình. Các công đoạn đơn giản trước đó thì Motomura sẽ san sẻ với Iwama và Kato mỗi khi hai người họ rảnh tay. Trước khi đi Borneo, Kawai đã gửi gắm Motomura cho hai người rồi.

“Anh ta nói nghe hệt như lời trăng trối của mấy ông võ tướng thời chiến quốc ấy, ‘Từ nay con trai trưởng của ta trông cậy vào các người’.”

Đấy là so sánh của Iwama.

Motomura thì không thể vui nổi trước câu đùa “trăng trối” kia khi đã biết chuyện giữa thầy Matsuda và Okuno. Nhưng cô vẫn rất biết ơn sự săn sóc của Kawai lẫn lòng tốt của Iwama và Kato khi họ làm đúng với những gì Kawai gửi gắm. Cô đã có thể tự nhiên nhờ đến sự giúp đỡ của mọi người khi làm thí nghiệm rồi.

Một khi xác định được đâu mới là thể biến dị lần bốn, Motomura sẽ phải nhân giống gốc cây ấy rồi mới tiếp tục thí nghiệm. Từng mã gen A, B, C và D có ảnh hưởng cụ thể thế nào lên cơ chế kiểm soát của phiến lá? Thêm vào đó, cô còn phải tạo ra thể biến dị lần bốn từ mã gen AHHO mà vốn dĩ cô tính nghiên cứu nữa.

Chính vì lẽ đó, ngay từ đầu Motomura phải trích được hạt giống từ gốc cây biến dị lần bốn của gen AHO. Nó sẽ được sử dụng trong việc gieo trồng, nhân và phối giống thể biến dị lần bốn nhằm tiến hành thí nghiệm.

Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, mặc dù gốc cây đáng ngờ kia vẫn đang lớn lên từng ngày, nhưng Motomura vẫn chưa thể xác định liệu nó có thật là thể biến dị lần bốn hay không, và rằng trong số các cây ở đây đâu mới thật sự là thể biến dị lần bốn. Để cho chắc ăn, cô còn trích hết hạt giống của 36 gốc cây được xét nghiệm PCR rồi đem đi bảo quản.

Mấy gốc cây Arabidopsis thaliana được gieo trồng lúc đầu sinh trưởng rất thuận lợi, đúng lúc đang ra hạt giống. Kể cả gốc Khổng Lông mà cô lần đầu tiên phát hiện cũng đã bình an vô sự kết hạt. Mặc dù lá của nó không khổng lồ đến mức có thể phá vỡ chamber mà chui ra, nhưng vẫn nom vô cùng khỏe khoắn, lá nào lá nấy to lớn sum suê.

Khổng Lông là gốc cây đầu tiên được đánh dấu là gốc thân trổ lá trễ và cuống lá có màu đỏ phớt, vậy nên Motomura mới trích hạt của nó. Sẵn tiện thì cô cũng trích luôn mẫu lá từ mấy gốc cây này, sau đó bỏ dung dịch chiết xuất từ chúng vào tủ đông.

Mong sao trong số đám này sẽ có thể biến dị lần bốn. Vừa cầu nguyện như vậy, Motomura vừa bỏ từng hạt giống trích được vào trong ống Eppendorf, sau đó không quên kiểm tra lại nhãn dán nhiều lần. Cây Arabidopsis thaliana sẽ cho 30 hạt giống trong một quả. Mặc dù số lượng hạt giống nhiều đến nỗi không dùng xuể, nhưng Motomura vẫn không khỏi nghĩ rằng, trái này trông tươi tốt quá, để rồi thu thập hết chừng trăm hạt mỗi cây. Đây cũng là dấu hiệu cho sự kỳ vọng lớn lao của cô.

Mấy cây Arabidopsis thaliana được chuyển đến chamber của Kawai cũng đang lớn lên từng ngày. Motomura còn phát hiện ra Khổng Lông thứ hai trong số đó nữa. Loại cây có gốc thân trổ lá trễ và cuống lá màu đỏ phớt có xác suất xuất hiện tương đối chính xác với những gì cô trù tính. Motomura đều trích lấy mẫu lá từ những ứng cử viên đắc lực cho vị trí thể biến dị lần bốn này để nấu ra dịch chiết xuất.

Tầm mười ngày sau khi gieo hạt là đã có thể trích mẫu lá rồi. Tuy nhiên, để lấy được hạt giống của từng cây thì phải mất chừng hai tháng kể từ ngày gieo hạt. Hiện tại thì bên trong chamber của cô đã trồng được 480 cây đang trong giai đoạn có thể trích hạt. Bên chamber của Kawai thì đang trồng 240 cây. Motomura có thể trích hạt từ những cây này đúng vào lúc Kawai trở về từ Borneo.

Trong số 1.200 hạt giống mà cô chuẩn bị sẵn, vẫn còn 480 hạt chưa thể được gieo trồng. Sau khi lứa đầu tiên trong chamber của Motomura được trích hết hạt giống thì sẽ lại có chỗ trống. Cô sẽ gieo nốt 480 hạt còn lại ở đây, sau đó vừa theo dõi vừa chăm sóc bọn chúng. Tính thế nào đi nữa thì cũng phải đến tháng Năm mới trích được hạt giống.

Con đường trước mắt sao mà dài quá. Trong phòng giải phẫu, Motomura xắn tay áo khoác mỏng của mình lên rồi bắt tay vào công đoạn gieo hạt cuối cùng. Cô dính từng hạt vào đầu tăm ướt nước rồi đặt chúng lên bông khoáng.

Ngoài cửa phòng có tiếng gõ cửa ngập ngừng. Motomura dạ vâng một tiếng nhưng vẫn không dời tầm mắt khỏi miếng bông khoáng. Bởi vì hạt giống cây Arabidopsis thaliana quá ư là tí hon nên cô mà vô ý bất cẩn một chút thì sẽ không biết mình đã gieo đến miếng bông khoáng nào rồi.

Thế mà cánh cửa vẫn mãi không mở ra. Nếu là học viên cao học thì đã vô tư đi vào mà không cần gõ cửa rồi, hay là cô nghe nhầm nhỉ? Motomura dừng tay, cắm một cây tăm lên miếng bông khoáng làm dấu mình đã gieo đến đây.

“Vâng, mời vào ạ.”

Giọng cô bây giờ lớn hơn ban nãy một xíu, cuối cùng thì cánh cửa cũng mở ra. Fujimaru thò đầu vào.

“Xin lỗi vì đã quấy rầy cô trong lúc làm việc.”

Fujimaru xin lỗi với vẻ ngượng ngùng. “Tôi đến giao cơm trưa, đúng lúc tính đi về thì bị chị Iwama gọi lại. Mọi người sắp sửa dùng bữa rồi đấy ạ.”

Ừ nhỉ, hôm nay là ngày Viên Phục Đình đưa cơm đến. Motomura nhìn vào đồng hồ đeo tay mới biết, đã đến lúc nghỉ trưa rồi.

“Cảm ơn anh nhiều nhé, bây giờ tôi đi ngay.”

Làm cho xong khay này để được nghỉ ngơi hẳn hoi nào. Motomura rút cây tăm ra rồi lại tiếp tục công việc gieo hạt lên bông khoáng chuẩn xác như cái máy của mình.

“Cô lại đang gieo hạt đấy à?”

Fujimaru nói với giọng nửa thán phục nửa ngạc nhiên. Từ lúc vào phòng anh đã luôn nhòm bàn tay của Motomura. Anh ráng nín thở vì sợ sẽ thổi bay hạt giống đi mất.

“Tại vì vẫn còn một nửa số hạt chưa được gieo anh ạ.”

“Ồ...”

Fujimaru vừa nín thở vừa ngắm nghía tay nghề điêu luyện đến đáng kinh ngạc, tưởng chừng như một nghệ nhân của Motomura.

“Mà này, anh cứ thở như bình thường đi, không sao cả đâu.”

Motomura vừa di chuyển cây tăm vừa khuyên nhủ Fujimaru. “Nhắc mới nhớ, có chuyện này tôi muốn nhờ anh Fujimaru một tí.”

“Vâng, chuyện gì ạ?”

“Buổi hội nghị hợp tác mùa hè sắp tới ấy, chỉ có mình tôi trong ban tổ chức...”

“Hội nghị ấy ạ?”

Fujimaru vẽ đường vòng cung bằng lòng bàn tay mình, bộ dạng có vẻ khá đắn đo. Liếc thấy hành động ấy của anh, Motomura không khỏi thắc mắc anh đang vẽ cái gì.

“Đó có phải là kiểu hội nghị thức tỉnh năng lực đang say ngủ của người tham gia chỉ để bán mấy cái bình gốm may mắn cho họ không?”

Motomura mới nhận ra, cái mà Fujimaru vẽ trong không khí có dạng bình gốm.

Tùy theo quy mô mà các buổi hội thảo học thuật thường là dịp để các nhà nghiên cứu và học viên cao học trong nước tụ hợp lại, thi thoảng còn có khách nước ngoài đến nữa, vì lẽ đó nên có khi hội thảo sẽ được tổ chức ở hội trường có sức chứa lớn, nhiều khi còn phải đặt trước phòng khách sạn để mọi người nghỉ qua đêm. Những lúc như vậy, mọi người sẽ phải chứng minh rằng mình là nhà nghiên cứu vì sợ bị hiểu lầm rằng đây là mấy cái chương trình mờ ám kiểu đánh thức bản thân hoặc liên quan đến tôn giáo. Cho nên Motomura mới lạnh lùng mà phủ nhận ngay với Fujimaru, “Anh lầm rồi.”

“Đây là chương trình để mọi người đứng lên phát biểu và giải thích về nghiên cứu của mình cho những người tham gia. Mỗi tuần một lần, phòng nghiên cứu Matsuda cũng tổ chức tọa đàm tương tự.”

“À... trước đây, lúc tôi bị giáo sư Khoai đá cho ngã chổng vó ra ấy...”

Fujimaru gật gù. “Mọi người lúc đó đều đang thảo luận bằng tiếng Anh nhỉ?”

“Đúng rồi. Nhưng buổi hội nghị kia có quy mô còn lớn hơn nữa cơ. Nó được tổ chức vào mùa hè hằng năm, sẽ có rất nhiều nhà nghiên cứu, học viên từ nhiều trường đại học và cơ sở nghiên cứu đến tụ hợp và phát biểu. Hội trường của buổi hội nghị năm nay sẽ là tòa nhà B khu Tự nhiên này.”

“Ở đâu của tòa nhà B ạ? Nếu là phòng nghiên cứu hay phòng giải phẫu thì không thể chứa đủ người rồi ha.”

“Vâng ạ. Nên mọi người đã quyết định lấy giảng đường trên tầng ba ạ.”

“Ô! Ở đây còn có cả giảng đường?”

Nhắc mới nhớ, mình chưa bao giờ lên tầng ba. Fujimaru lẩm bẩm một mình.

“Hội nghị sẽ được tổ chức trong hai ngày, vậy nên tôi có thể nhờ anh giao cơm trưa và cơm tối trong vòng hai ngày đến tòa nhà B này được không ạ?”

“Thành thật cảm ơn cô vì đã tin tưởng chúng tôi, nhưng chuyện này tôi không thể tự quyết định được.”

Lần này, vẻ mặt của Fujimaru trộn lẫn giữa niềm vui sướng và sự áy náy. “Chờ sau khi tôi bàn bạc với ông chủ rồi mới trả lời cô, được không?”

“Dĩ nhiên ạ.”

Motomura báo cho Fujimaru hay ngày khai mạc hội nghị vào hạ tuần tháng Bảy, ngân sách dành cho việc đặt cơm phần, cùng với số khách mời tham gia dự tính là 50 người. Fujimaru lẩm nhẩm để ghi nhớ toàn bộ thông tin cần thiết.

“Cả hai ngày từ sáng đến chiều đều kín lịch thuyết trình. Có khi lịch quá gấp rút, mọi người cũng không thể tận hưởng giờ nghỉ trưa, vậy nên rất khó để đi ăn ngoài.”

“Chà, vậy thì mọi người có thể ăn vội một hộp cơm. Nhưng bữa ăn phải ngon lành và đầy đủ calo để giúp họ thấy tươi tỉnh hơn nhỉ.”

Mặc dù nói phải về bàn bạc với chủ tiệm, nhưng Fujimaru đã háo hức lắm rồi. “Mọi người cả ngày phải ra sức học tập nên chắc sẽ đói bụng dữ lắm. Chà, tôi thì chưa bao giờ học đến nỗi để bụng đói, nhưng theo suy đoán thì chắc là thế.”

“Sẽ đói lắm ạ. Đói cồn cào luôn.”

Motomura nói từ kinh nghiệm của mình. “Sau khi hai ngày hội nghị kết thúc, người thuyết trình lẫn người hỏi đều sẽ thấy choáng váng hết cả đầu. Mọi người nhất định sẽ rất mong đợi bữa ăn, đến lúc đó đành phải trông cậy vào Viên Phục Đình.”

“Tôi hiểu rồi.”

Fujimaru gật đầu với vẻ tự hào. “Nếu là vậy thì tôi sẽ cố gắng thuyết phục chủ quán để được ông ấy đồng ý. Với lại, nếu có thể thì Motomura nên sớm đi ăn trưa đi. Món cơm cuộn trứng sẽ nguội mất.”

Motomura cất khay vừa gieo hạt xong vào bên trong chamber, sau đó theo Fujimaru rời khỏi phòng giải phẫu.

“Sau khi nói chuyện xong với ông chủ tôi sẽ gọi báo cho cô biết.”

Dứt lời, Fujimaru liền hứng trí bừng bừng mà đi xuống cầu thang tòa nhà B. Nếu đặt được cơm phần ngon lành cho mọi người thì Motomura đã tận chức tận trách một phần nhiệm vụ của mình với tư cách là ban tổ chức. Khách khứa nhất định sẽ hài lòng lắm nếu được thưởng thức món ăn của Viên Phục Đình cho xem.

Mong là chủ tiệm sẽ đồng ý. Motomura lặng lẽ gửi lời cầu nguyện theo bóng lưng của Fujimaru, đoạn quay trở về phòng nghiên cứu để ăn phần cơm cuộn trứng của mình.

***

Cánh hoa anh đào bay lất phất.

Tòa nhà B khu Tự nhiên của trường Đại học T vốn nghiêm trang, lại có vẻ sôi động hơn hẳn khi bước vào tháng Tư. Chắc là vì năm nay cao học T cũng đón chào thêm lứa tân sinh viên. Mỗi phòng nghiên cứu đều thầm lặng mở tiệc ăn mừng hết đêm này qua đêm nọ.

Phòng nghiên cứu Matsuda vốn chẳng thu được mống sinh viên mới nào nên vẫn tiếp tục chuỗi ngày thường nhật. Thứ duy nhất có chút thay đổi hẳn là việc trang phục của thầy Matsuda đã có thêm mấy chiếc áo sơ mi màu. Tuy rằng có vẻ như thầy cũng tự ý thức được sự u ám của bản thân, nhưng nếu thầy mà mặc mấy chiếc áo sơ mi sặc sỡ như áo aloha đi biển kia thì trông lại cợt nhả. Rốt cục là sự việc cũng chẳng chuyển biến tích cực hơn.

Nhưng tin vui thì có đấy. Đó chính là Kawai đã bình an vô sự trở về từ chuyến đi Borneo. Matsuda vốn dĩ luôn trong tâm trạng ngồi trên đống lửa, chỉ đến hôm thấy Kawai bình an về nhà thì bầu không khí xung quanh thầy mới nhẹ nhàng và tươi tắn hẳn lên. Bất chấp chuyện thầy vẫn giữ nguyên bộ dạng sơ mi trắng âu phục đen.

Chuyện anh cả của phòng nghiên cứu là Kawai đã trở về đồng nghĩa với việc hội Motomura vô cùng mừng rỡ. Mọi người vây xung quanh anh hỏi về đặc sản đảo Borneo cứ như ong mật vây quanh hoa vậy. Kawai thì cho mọi người xem rất nhiều tấm ảnh chụp những loại thực vật quý hiếm trong rừng rậm. Có loại cây khổng lồ đến mức chưa ai từng được nhìn thấy ở Nhật Bản. Còn có vô số loại thực vật dị dưỡng chỉ bé bằng lòng bàn tay. Bên trong khu rừng rậm rạp ngập tràn cơ man các loại sinh mệnh vô cùng phong phú.

“Hướng dẫn viên bản địa là một cậu chàng hay ho lắm.”

Kawai nói. “Mọi người đều gọi cậu ấy là cậu Jona.”

“Giống tên nhân vật chính trong Bay cùng những ước mơ[34] à?”

Kato hỏi.

“À không, cậu nghe nhầm cả kính ngữ rồi. Dù không có bản đồ hay la bàn trong tay, cậu Jona vẫn có thể dẫn đường cho chúng tôi băng rừng vù vù luôn. Cậu ấy còn dạy cho chúng tôi biết rất nhiều điều về các loại thực vật trong rừng, phân biệt nấm nào ăn được nấm nào không nữa. Có loại nấm trông như họ hàng của loài nấm môi đỏ Nhật có thể ăn được lúc nó còn ở giai đoạn bào tử đấy.”

“Thế anh có ăn không?”

Iwama hỏi với vẻ ngạc nhiên. Đối với người biết tường tận về các loại nấm thì chuyện phân biệt giữa nấm thường và nấm độc còn khó. Huống hồ gì còn có loại nấm mang kịch độc, lỡ mà ăn phải trong rừng là xem như hết cứu.

Thế mà Kawai chỉ thản nhiên gật đầu, “Được mời nên tôi cũng ăn thử xem sao.”

“Vị giống như lớp vỏ ngoài của pho mát Camembert[35] vậy.”

Mặc dù cậu Jona không học về chuyên ngành Thực vật học ở trường đại học hay những cơ sở liên quan, nhưng từ lúc còn nhỏ cậu ta đã thân thuộc với việc sống trong rừng, nên dường như mắt quan sát và kiến thức của cậu về các loại thực vật xuất hiện đầy rẫy trong đời sống lại không hề nửa vời chút nào.

“Lúc nhìn thấy bộ dạng bọn tôi hết quan sát rồi lại thu thập mẫu vật, cậu ấy đã nhanh trí chỉ ra cho chúng tôi các loại thực vật thú vị ngay khi phát giác được. Nhìn thấy loại thực vật dị dưỡng mà cậu ấy bảo rằng có hình dạng hiếm thấy hơn bình thường, tôi phát hiện ra đây quả thật là chủng loại hoàn toàn mới.”

“Ồ!”

Nhóm Motomura không khỏi kinh ngạc. Thực vật phân hủy hầu như không bắt mắt, ngoài thời kỳ nở hoa, nên thường rất dễ bị người ta bỏ qua. Vậy nên không thể nói rằng tất cả chủng thực vật dị dưỡng đều đã được nghiên cứu tất tần tật, huống hồ chỉ gặp một phát là trúng ngay một chủng mới chưa ai khám phá.

“Tôi không khỏi trầm trồ thán phục cậu ấy là người có óc quan sát nhạy bén. Tôi đã được cấp phép để lấy mẫu tiêu bản thực vật dị dưỡng ấy về rồi. Về sau phải nghiên cứu nó tỉ mỉ hơn, nhưng vì đây là chủng thực vật mới nên tôi sẽ hỏi thử cậu Jona xem nên đặt tên gì cho nó.”

Trường hợp cần đặt tên cho chủng côn trùng hay thực vật mới, quyền đặt danh pháp cho chúng sẽ thuộc về người đã phát hiện và công bố chúng với mọi người. Trong giới nghiên cứu côn trùng có rất nhiều trường hợp, người đặt tên lấy tên mình để đặt cho loài mới, nhưng giới nghiên cứu thực vật không làm thế. Chỉ khi người phát hiện chủng mới và người đặt tên là hai người khác nhau, thì người ta mới lấy tên của người phát hiện để đặt danh pháp. Motomura thi thoảng lại thấy học viên Thực vật học đùa với học viên Côn trùng học rằng, “Do bọn tao khiêm tốn thôi”, “Mày nói gì chứ”,... nhưng đó đơn giản chỉ vì thói quen của hai bên khác nhau.

Ở trường hợp lần này, người phát hiện và người đặt tên lại là hai người khác nhau, dễ chừng chủng thực vật dị dưỡng mà cậu Jona tìm thấy sẽ được ghi vào trong sử sách toàn cầu dưới tên riêng của cậu ấy cũng nên.

Người như anh Fujimaru hóa ra tồn tại khắp thế giới nhỉ, Motomura nghĩ thầm. Mặc dù không uyên bác như các nhà chuyên môn, nhưng họ lại mang trong mình thú vui tìm tòi về thực vật hoặc là môn Thực vật học, để rồi tiếp cận với cỏ cây bằng lòng hiếu kỳ của bản thân. Thực vật và côn trùng vốn dĩ là những loài hết sức gần gũi với chúng ta nên có rất nhiều người yêu thích chúng. Có khi người ta còn thu được những phát kiến không ngờ tới từ óc quan sát hằng ngày của những người đem lòng yêu mến côn trùng và thực vật.

Nghiên cứu vốn không phải là công việc làm vì lợi ích của những nhà nghiên cứu, mà là để đưa cho những người yêu thích thực vật những tri thức dễ hiểu, rồi một ngày nào đó, họ lại đem đến cho nghiên cứu những tri thức mới mẻ khác. Những nhà nghiên cứu và những người yêu mến thực vật sẽ cùng nhau bắt tay trong việc gia tăng số người yêu thích thực vật, nhằm truyền tải với mọi người tầm quan trọng của việc duy trì tính đa dạng loài. Đó cũng là một nhiệm vụ hết sức trọng đại của người làm nghiên cứu.

Nếu được cậu Jona mời thì anh Fujimaru nhất định sẽ mừng rỡ mà ăn thử cây nấm kia. Motomura nghĩ. Anh ấy chắc còn nghĩ ra công thức mới dành cho chủng nấm ấy nữa.

Thông qua thực vật, sự tồn tại của những con người mang tâm hồn rạng rỡ lại được người ta phát hiện. Mặc dù Borneo cách Nhật Bản rất xa, nhưng bằng cách này hay cách khác, bọn họ đều thân quen và yêu mến thực vật. À không, ngay cả ở những mảnh đất cằn cỗi ít cây cối, con người sẽ luôn di chuyển đến vùng nước nơi có thực vật tốt tươi, hoặc là đem lòng ngưỡng mộ mùa xuân ngắn ngủi khi hoa cỏ sum suê nở rộ.

Ánh sáng lập lòe phát ra từ tâm hồn của bọn họ chính là thứ bao phủ và gắn kết Trái đất này lại với nhau, Motomura không khỏi suy tưởng.

Trong số những món mà Kawai xin phép lấy về từ Borneo, ngoại trừ mẫu tiêu bản chủng thực vật dị dưỡng kia, còn có một gốc cây Monophyllaea. Đây là gốc cây mà anh Bran ở Đại học B trồng được. Nếu mẫu cây dính đất thì sẽ không qua được hải quan, vậy nên rễ cây được tỉa ngắn nhất có thể, phiến lá cũng được cắt bỏ những phần bị tổn thương, và gốc cây rốt cục cũng đến nơi trong tình trạng khỏe mạnh.

Tạm thời nó đang được gửi trong nhà kính để Kato “ngón tay xanh” chăm sóc. Thấy Motomura lo sợ mình sẽ làm cây Monophyllaea héo mất, Kato bèn nắm chặt tay lại cam đoan với cô rằng, “Cứ để em chịu trách nhiệm chăm sóc em ấy cho đến khi vững rễ trong chậu đi!”

Mỗi gốc cây chỉ cho ra đúng một chiếc lá, nhưng phiến lá này còn to hơn cả khuôn mặt của Motomura. Nếu có thể xác định thể biến dị lần bốn của cây Arabidopsis thaliana thì một ngày nào đó mình sẽ nghiên cứu tiếp về gen di truyền của chủng Monophyllaea, Motomura vui vẻ chờ mong. Nếu so sánh Arabidopsis thaliana và Monophyllaea, có lẽ những thắc mắc về loại đột biến nào xảy ra trong gen di truyền ảnh hưởng đến cơ chế kiểm soát phiến lá sẽ rõ ràng hơn nhiều.

Nhờ có sự trợ giúp của Kato, Motomura cũng đã nắm chắc việc giải phẫu mẫu ớt cựa gà. Chuyện này không liên quan gì đến nghiên cứu, hoàn toàn là vì sở thích cá nhân. Hạt giống cô nhận từ thầy Matsuda đã được chuyển vào gieo trong môi trường nuôi trồng của nhà kính. Nếu suôn sẻ thì đến hè, cô có thể thu hoạch được trái ớt.

Cứ thế, phòng nghiên cứu Matsuda đã đón chào năm học mới với những gương mặt cũ kỹ, và trong bầu không khí an lành.

Nhóm Motomura cũng chạy qua chạy lại giữa mấy buổi tiệc mừng tân binh của các phòng nghiên cứu khác trong tòa nhà B nhằm làm thân với hội học viên mới. Phòng nghiên cứu Morooka kế bên đón vào những ba thạc sĩ năm nhất. Matsuda có vẻ ghen tị lắm, thầy còn nói rằng, “Rõ là vì khoai có thể ăn được còn Arabidopsis thaliana thì không đây mà.” Tiệc mừng của phòng nghiên cứu Morooka toàn những khoai là khoai. Hết rượu sochu ủ từ khoai, đến trò ăn thử khoai sấy thầy Morooka tự tay làm rồi đoán tên loại khoai nữa chứ. Vị giác của Motomura vốn dĩ không tinh cho lắm, thêm việc lúc đó cô đang say bí tỉ nên chả đáp trúng nổi lần nào.

Sau khi được Kawai cho xem mấy bức ảnh chụp các loại khoai ở Borneo, thầy Morooka có vẻ vui lắm. Motomura có chuyển lời nhờ vả của thầy đến Kawai, nên anh đã chụp rất nhiều ảnh về. Hoặc là ảnh khoai bán ngoài chợ ở Borneo, hoặc là ảnh khoai trong ruộng một ngôi làng nào đó ven đường đến khu rừng. Thầy Morooka đỏ ửng cả mặt khi ngắm từng bức ảnh trên màn hình laptop, chẳng biết là vì vui hay vì rượu.

Lúc mọi người mở cửa sổ phòng nghiên cứu đang náo nhiệt ra thì làn gió xuân chợt ùa vào. Giữa màn đêm, cây hoa anh đào lặng thinh gửi những cánh hoa vào trong gió. Nhắc mới nhớ, Motomura nghĩ, người ta chưa bao giờ dùng cụm “hoa tàn” cho hoa anh đào cả. Những cánh hoa mỏng manh tinh khôi tản mác khắp thinh không như đang khắc họa nên quỹ đạo của vô số con đom đóm giữa đêm tối này.

***

Sau khi bầu không khí mở tiệc mừng náo nhiệt đã qua đi, Motomura quyết định đã đến lúc thực hiện quy trình PCR và điện di rồi. Tất cả 36 mẫu cây nghi ngờ là thể biến dị lần bốn đều đã có chất dịch chiết xuất từ phiến lá.

Motomura thận trọng lựa chọn đoạn mồi cần thiết để thực hiện PCR. Nếu sử dụng sai đoạn mồi thì ADN sẽ nhân đôi sai đoạn mạch, đến lúc đó thì đúng là bi kịch.

Kể từ pha lấy nhầm mã gen di truyền dạo đó, Motomura trở nên hoài nghi hết sức về năng lực chú ý và sức tập trung của mình, vậy nên cô đã rèn ra thói kiểm tra tới lui nhiều lần. Lúc lưu trữ lại hạt giống cây Arabidopsis thaliana trong ống Eppendorf cũng vậy, cô chỉ dán nhãn lên ống sau khi đã nghiêm túc kiểm tra. Không hài lòng với sức dính của keo dán, cô còn dán thêm băng keo trong lên nhãn cho chắc ăn. Có thể nói rằng tính nghiêm khắc trời sinh của cô đã được mài giũa đến độ mấy hạt giống như đang trổ mầm phỏng theo động tác giơ tay xin hàng trước áp lực từ ánh nhìn của Motomura vậy.

Bên cạnh Motomura đang mải nhìn chằm chằm vào màn hình laptop để tuyển chọn đoạn mồi được gợi ý, Matsuda bỗng vấp phải chồng giấy tờ cao như núi chất trên sàn nhà. Mấy xấp giấy tờ và tạp chí nghiên cứu như sắp cất lời càm ràm đến nơi.

“Thầy à! Làm ơn mau chóng dọn dẹp lại cái mớ này đi!”

Điều này khiến cho thầy bị Iwama mắng cho một trận. “Mớ giấy tờ này đang dần xâm lấn sàn nhà tuốt từ sau bình phong đây này!”

Matsuda thành khẩn nói lời xin lỗi với chị, nhưng bộ dạng thầy thì vẫn lơ đãng trong khi xếp lại chồng tư liệu. Cảnh tượng vừa rồi nom cứ như trò xếp gạch bị đổ vì các góc chênh nhau ấy. Chắc là lần này trong đầu thầy ấy lại đầy ắp nghiên cứu mới rồi.

Motomura giúp Iwama chất lại mớ giấy tờ trong khi nghĩ ngợi rằng, không phải cứ nghiêm túc làm mọi thứ thì mới hay. Tuy giáo sư Matsuda là kiểu người sẽ để nước chảy lênh láng từ mối nối ống nước và chồng ra núi giấy tờ cao ngất, nhưng thầy ấy lại luôn luôn chính xác trong thí nghiệm và luôn luôn lấp đầy nghiên cứu bằng toàn bộ nguồn cảm hứng và khí thế của mình.

Tự nói với bản thân rằng mình đã kiểm tra tới lui đủ rồi, Motomura bèn nhấn đặt hàng những đoạn mồi cần thiết. Sắp sửa đến giai đoạn cuối cùng của thí nghiệm rồi. Cứ nghĩ đến chuyện mình sẽ biết được mẫu Arabidopsis thaliana nào mới là thể biến dị lần bốn, Motomura lại không kiềm chế nổi cơn rùng mình.

Hôm sau, đoạn mồi đã được gửi đến phòng nghiên cứu ngay lập tức. Để sử dụng được chúng, đầu tiên Motomura phải bắt tay vào làm ra hỗn hợp pha với chiết xuất từ phiến lá.

Việc đặt chất dịch chiết xuất từ phiến lá vào máy PCR là nhằm nhân bản ADN của Arabidopsis thaliana lên. Tuy nhiên, chẳng có gì sinh ra từ số không cả. Nếu có hiện tượng như thế thì ngành khoa học nên treo biển thành ngành ma pháp luôn cho rồi. Để có thể nhân bản ADN thì tất nhiên ta cần nguyên liệu là ADN, tức chất dịch chiết xuất từ phiến lá.

Bên trong chất dịch bao gồm enzyme, đoạn mồi và mẫu ADN của phiến lá, tiếp theo là dung dịch đệm làm xúc tác cho quá trình điện di. Phân lượng cần thiết cho mỗi dung dịch phải được lấy bằng ống hút pipet và nhỏ vào ống Eppendorf rồi mới trộn lẫn với nhau. Chỉ lắc lắc ống nghiệm thôi thì các hóa chất sẽ không thể hòa tan vào nhau được, cho nên Motomura phải dùng đến loại máy gọi là “máy lắc vortex”.

Máy lắc vortex là loại máy cỡ nhỏ được đặt một góc trên bàn thí nghiệm. Kích thước của nó chỉ cỡ một cái máy chuốt bút chì chạy điện, với một lớp cao su gắn vào phần đế bằng nhựa cứng. Tuy nhiên, bộ truyền động này lại không xoay vòng. Khi gắn ống Eppendorf vào máy, nó sẽ chỉ rung lên thật mạnh mà thôi. Hỗn hợp bên trong ống Eppendorf sẽ được khuấy trộn theo từng đợt xung động. Máy lắc vortex chỉ tồn tại vì mục đích đó.

Mỗi lần sử dụng máy lắc vortex, Motomura lại không khỏi thán phục công nghệ khai thác các loại máy móc thí nghiệm đặc thù. Thi thoảng, cô sẽ cho ngón tay mình tiếp xúc với máy lắc vortex đang chạy mà không có ống Eppendorf để cảm nhận độ rung mãnh liệt của nó. Mỗi lần chạm vào là ngón tay Motomura lại rung lên bần bật theo một quy luật nhất định. Tuy rằng máy lắc vortex có mục đích khá đơn giản và rõ ràng, nhưng nó cũng mang trong mình vẻ thú vị rất riêng.

Chỉ có điều, vì máy lắc vortex chỉ biết rung lắc một cách mãnh liệt và mù quáng, nên có khi nó sẽ khiến dung dịch rỉ nước và bắn ra ngoài, hoặc làm văng ống Eppendorf lên tường. Đây là loại hỗn hợp có pha đoạn mồi và enzyme đắt tiền, thế nên Motomura không muốn lãng phí dù chỉ một giọt. Dù có rỉ nước bắn lên tường đi nữa thì cô cũng muốn hốt nó vào lại trong ống nghiệm.

Không biết đây là chuyện đáng kinh ngạc hay quá ư là hiển nhiên, khi xét về lòng nhiệt huyết luôn muốn phát minh ra các loại máy móc mới dùng trong thí nghiệm của các doanh nghiệp, mà Motomura biết rằng thậm chí có cả loại máy loại trừ những giọt nước bắn cơ. Nó là chiếc máy ly tâm cỡ nhỏ để bàn gọi là “Chibitan”.

Máy Chibitan có hình dáng nom như máy bắt muỗi loại dùng chất lỏng vậy. Kato còn bảo rằng trông nó hệt như người máy R2-D2 trong Star Wars. Khi mở cái nắp hình vòm ra, ta sẽ thấy bên trong là bệ đỡ có vài mấu lõm. Chỉ cần cài ống Eppendorf vào bên trong những mấu lõm ấy, đóng nắp lại rồi bật nút lên là bệ đỡ sẽ xoay vòng với gia tốc chóng mặt và không còn những giọt nước nào bị bắn lên vách tường hai bên nữa.

Máy móc thí nghiệm quả thật vẫn luôn là thị trường đặc thù đầy tiềm năng. Motomura không khỏi nghĩ thế khi ngắm nhìn máy Chibitan đang vô tư xoay vòng. Nhưng nó đích thực là một cỗ máy hết sức tiện lợi. Học viên cao học nào cũng yêu mến Chibitan, nên ban đầu Motomura còn tưởng “Chibitan” là tên gọi yêu[36] cơ. Thế nhưng có hôm nhìn kỹ lại cô mới phát hiện trên máy ghi rõ dòng CHIBITAN. Hóa ra “Chibitan” là tên sản phẩm? Nghe đáng yêu thế. Motomura càng yêu mến Chibitan hơn.

Nhờ sự đắc lực của máy lắc vortex và Chibitan mà hỗn hợp đã được ra lò một cách bình an vô sự. Motomura dùng ống pipet để chia nhỏ nó vào 12 ống nghiệm PCR. Gen di truyền mà cô muốn nghiên cứu gồm bốn loại A, B, C và D, vậy nên cô phải chia đoạn mồi ra để sử dụng cho từng loại mã gen. Dĩ nhiên là cô cũng làm ra bốn loại hỗn hợp và dán nhãn đàng hoàng lên ống PCR để tránh nhầm lẫn.

Rồi, tiếp theo là công đoạn pha chiết xuất từ phiến lá với hỗn hợp đã được chia nhỏ vào ống PCR. Motomura mở tủ lạnh lấy ống Eppendorf cỡ nhỏ chứa chiết xuất đang được bảo quản ra ngoài. Vì lượng dung dịch khá ít nên dù có bị đông lại chúng cũng sẽ rã ra ngay. Nhưng sợ hai bên thành ống nghiệm sẽ còn vương vãi vài giọt hỗn hợp li ti, Motomura đành nhờ đến sự trợ giúp của Chibitan.

Cô dùng ống pipet hút chiết xuất từ phiến lá đọng dưới đáy ống Eppendorf cỡ nhỏ lên rồi nhiễu vào ống PCR.

Việc chuẩn bị cho quy trình PCR xem như đã hoàn tất. Tính ra thì có tổng cộng 144 hỗn hợp chiết xuất dành cho 36 mẫu lá và bốn lần chuẩn bị. Nhưng máy PCR của tòa nhà B chỉ có 96 đế ống. Thế là cô đành phải chia làm hai lần PCR.

Đầu tiên là nhóm thứ nhất. Motomura đặt tám bộ, mỗi bộ gồm 12 ống nghiệm, vào bên trong chiếc máy nom như máy in đời cũ. Khi âm thanh lục bục lục bục phát ra thì tức là máy PCR đang khởi động rồi. Mỗi lần sử dụng máy PCR đều phải nghe thứ tiếng ồn chói tai này, khiến Motomura không khỏi muốn mở miệng cổ vũ nó. Cô chỉ sợ lỡ như chiếc máy kêu bụp một tiếng rồi hỏng luôn.

Phải mất tầm hai, ba tiếng thì mới xong quá trình nhân đôi ADN. Trong lúc đó, Motomura còn phải chịu đựng cái tiếng lục bục lục bục kia, nên không lý nào cô lại thảnh thơi ngồi chờ.

Công đoạn tiếp đến là quá trình điện di. Phần này thì phải đi chuẩn bị khối keo để còn dùng đến. Motomura bỏ chất agarose làm nhiệm vụ kết dính khối keo cùng dung dịch đệm vào bên trong một cái bình hình tam giác rồi đem bỏ vào lò vi sóng. Nói một cách đơn giản thì agarose là chất có dạng bột như bột làm rau câu, nhưng lại phấn mịn hơn nhiều. Vì lẽ đó, có thể nói rằng, so về giá cả dựa theo khối lượng thì nó còn đắt hơn cả kim cương. Mỗi lần sử dụng agarose, Motomura đều băn khoăn không biết mình nên làm gì nếu bản thân lỡ hắt xì khiến bột bay tứ tán.

May mắn là cô đã hoàn tất công đoạn này mà không có cái hắt xì nào, còn bột agarose nhờ nhiệt độ lò vi sóng cũng đã trở thành chất lỏng. Trong phòng thí nghiệm có nhiều nhất là tủ đông, nhưng lò vi sóng cũng góp mặt, chỉ có điều, theo lệ rất nghiêm, đừng nói đến nấu nướng, ngay cả đồ ăn thức uống cũng bị cấm mang vào. Nếu bị trộn lẫn với dị vật bên ngoài thì thí nghiệm sẽ tiêu tùng, nhưng trên hết vẫn là vì bên trong phòng thí nghiệm có rất nhiều vật chất nguy hại tới cơ thể người, lỡ mà ăn nhầm vào thì chắc chắn sẽ nguy to.

Nếu là anh Fujimaru thì nhất định có thể làm ra món rau câu tráng miệng ngon tuyệt chỉ sử dụng những trang thiết bị trong phòng thí nghiệm nhỉ. Nguyên nhân mình có tài nấu nướng không được điêu luyện cho lắm có phải là vì chỉ dành thời gian để cắt giã lá cây Arabidopsis thaliana, cho nên thiếu hụt kinh nghiệm xử lý nguyên liệu nấu ăn không nhỉ?

Vừa suy nghĩ vẩn vơ, Motomura vừa lấy bình tam giác ra khỏi lò vi sóng. Motomura tuy không có “lưỡi mèo”[37] nhưng lại được cái “tay mèo”, cho nên cô phải quấn một cái khăn xung quanh cổ bình tam giác.

Nhân lúc agarose hãy còn nóng, Motomura rót nó vào một cái khuôn chuyên dụng, sau đó cô lại dùng ống pipet nhiễu một ít giọt dung dịch nhuộm màu ADN vào trong khuôn rồi trộn chúng lại với nhau. Xong xuôi thì chỉ việc chờ cho khối keo nguội rồi đông lại nữa là hoàn tất.

Bên trong khuôn có gắn mấy cái lược trông như lược chải đầu. Chúng tạo ra từng rãnh khuôn để chia nhỏ khối keo. Lúc sau chỉ cần rót hỗn hợp chiết xuất từ phiến lá làm PCR vào trong những khe rãnh này là được.

Khi khối keo đã cứng lại rồi, cô sẽ nhấc lược ra. Trước đó Motomura còn phải đổ dung dịch đệm vào trong khuôn. Như vậy thì sẽ tránh được trường hợp dung dịch đệm làm tắc khe lược, khiến cho khối keo không thể tách ra.

Đến chiều, máy PCR mới dừng kêu lục bục. Motomura liền lấy ống PCR ra khỏi máy. Nhìn bằng mắt thường sẽ không thấy có biến đổi gì, nhưng số lượng ADN của cây Arabidopsis thaliana bên trong nhất định đã được nhân bản lên rất nhiều rồi.

Motomura đặt từng khuôn keo vào thùng điện di đổ đầy dung dịch đệm. Bước tiếp theo là rót dung dịch ADN nhân bản vào từng chỗ lõm trên khối keo đang chìm trong chất lỏng. Nói thì nói thế, nhưng chuyện này tương tự việc đứng bên cạnh thành hồ bơi mà đổ canh vào từng lỗ nhỏ chìm bên dưới hồ, nghe thì dễ chứ làm mới khó.

Giải pháp cho trường hợp này chính là, tỷ trọng của món canh, hay nói cách khác là dung dịch, phải nặng hơn dung dịch đệm đang nhấn chìm khối keo.

Motomura dùng ống pipet hút dung dịch từ trong ống PCR ra rồi nhỏ từng giọt có đường kính khoảng hai milimet thành hàng trên một tấm màng parafilm.

Màng parafilm nom như một lớp màng bọc mỏng, nửa trong suốt, được làm từ chất parafin (nến). Nó có độ co giãn như kẹo dẻo, dùng để đậy lên các loại vật chứa để được kín khí hơn, còn rất hay được sử dụng nhằm mục đích cố định cành lá khi thực hiện ghép cành nữa. Vì màng parafilm có tính chất kháng ẩm nên những lúc thí nghiệm, Motomura rất ưa dùng món này thế cho thảm giấy, xong việc chỉ cần vứt đi.

Motomura lại dùng ống pipet nhiễu từng giọt chất lỏng gọi là dung dịch nạp mẫu vừa có sắc tố xanh lam, lại vừa có tỷ trọng nặng hơn, lên những giọt dung dịch đang nằm trên màng parafilm. Vì đối tượng là những giọt nước lớn chưa bằng đầu ngón tay út, nên đây là thao tác đòi hỏi tính tỉ mỉ. Bằng cách hút lên hút xuống từng giọt dung dịch với ống pipet, chúng đã được trộn đều với dung dịch nạp mẫu và chất chiết xuất từ phiến lá đã qua PCR. Một khi pha trộn xong, Motomura sẽ dời ống pipet lên trên thùng điện di để nhiễu từng giọt dung dịch vào bên trong lỗ keo. Những giọt chất lỏng vốn đã nhỏ xíu nên phải mất rất lâu thì từng lỗ keo mới đầy được. Đây là công việc đòi hỏi độ cứng tay và sự tập trung cao độ.

Giai đoạn nào của thí nghiệm cũng có thao tác cần đến thần kinh thép. Trước kia, có lần Iwama đang nhiễu dung dịch vào khối keo thì chuông báo cháy vang lên. Đúng lúc đó, Motomura cũng đang ở trước bàn thí nghiệm cắt phiến lá Arabidopsis thaliana. Bị giật mình bởi tiếng chuông chói tai, cô ngay lập tức chạy ra ngoài hành lang. Kato và Kawai cũng vọt ra khỏi phòng nghiên cứu và ngơ ngác hỏi gì đó gì đó.

Rốt cục thì đấy là báo động giả, Motomura nghe vậy mới yên tâm quay trở về phòng thí nghiệm. Iwama lúc bấy giờ vẫn còn nhiễu từng giọt dung dịch vào khối keo với nét mặt tập trung cao độ.

“Hả, chuông báo cháy có kêu sao?”

Iwama hỏi. Sức tập trung tốt đến mức khiến người ta phát hờn. Lỡ mà xảy ra hỏa hoạn thật thì không biết người này có bị khói lửa vây hãm cùng với đám keo không đây. Motomura đã rất lo lắng cho chị.

Hình như trong tòa nhà B cũng có vài học viên chẳng mảy may xao động mà vẫn tiếp tục công tác thí nghiệm hoặc quan sát của mình khi chuông báo cháy vang lên, hệt như Iwama. Ban giám hiệu có vẻ đã bày tỏ nỗi quan ngại trước tình hình này, thế là hôm sau, Matsuda liền nghiêm giọng thông báo với toàn thể mọi người trong phòng nghiên cứu:

“Một khi có chuông báo cháy vang lên, đầu tiên ta phải xác định nguồn gốc của vụ hỏa hoạn rồi liên lạc ngay với đội cứu hỏa. Mọi người nhớ hãy vừa lớn tiếng kêu cứu với những người xung quanh, vừa thực thi nhiệm vụ dập lửa sơ bộ. Nếu thấy khói bốc lên quá nhiều vượt khỏi tầm kiểm soát của bản thân thì phải dừng lại ngay lập tức. Không được tiếp tục di chuyển những chậu cây đang trồng nữa mà phải sơ tán tức thì, đồng thời kêu gọi những người xung quanh sơ tán theo.”

Giọng điệu của giáo sư nghe như, đến lúc thật sự cấp bách, thầy sẽ ưu tiên sự sống chết của thực vật hơn là sinh mạng của người khác...

“Mà thôi, bản thân thầy Matsuda lúc đó vẫn ngồi lỳ ở bàn làm việc thơ thẩn viết luận văn ấy mà.”

Anh Kawai về sau mới kể ra với giọng ngao ngán. Chắc là thầy Matsuda cũng không chú ý tới âm thanh to như vậy.

Rồi, thời gian để khối keo được điện di trong thùng sẽ mất từ 30 đến 40 phút. Vì chiều ngang của khối keo có giới hạn nên trong một lần không thể điện di hết toàn bộ dung dịch trong ống PCR. Motomura ban đầu đã chọn dung dịch của Khổng Lông số 1 và dung dịch của mẫu cây gốc thân trổ lá trễ, cuống lá màu đỏ phớt khác. Vì đoạn mồi sử dụng cho bốn mã gen di truyền A, B, C, D hoàn toàn khác nhau, nên cô phải làm những bốn lần, tổng cộng là tám loại hỗn hợp cho từng mã gen mới xong.

Sau khi đã nâng tỷ trọng của tám loại hỗn hợp đó, Motomura còn phải dùng ống pipet cẩn thận nhiễu chúng vào trong khối keo nữa. Đến đây cô sẽ chính thức biết được đâu mới là thể biến dị lần bốn. Thời gian 40 phút chờ kết thúc điện di sao mà đằng đẵng. Nhịp tim của Motomura không khỏi tăng lên khi cô chìm trong tâm trạng vừa muốn biết sự thật lại vừa sợ hãi nó.

Motomura vừa canh giờ vừa làm tiếp một khối keo nữa. Cô dòm vào thùng điện di mà nghĩ, sắp rồi sắp rồi. Nhờ có thuốc nhuộm màu xanh lam nhỏ vào hỗn hợp mà cô mới biết khối keo bên trong đã di chuyển đến đâu. “Chắc là được rồi”, nghĩ đoạn, Motomura liền đeo găng tay loại mỏng vào. Đây là loại găng tay nửa trong suốt dùng một lần dành cho những người phải làm những việc đụng tới nước bên trong nhà bếp nhưng lại sợ chất tẩy rửa làm thô ráp bàn tay. Lúc chạm vào khối keo thì bắt buộc phải sử dụng găng tay.

Motomura bắt lấy khối keo trong thùng điện di rồi nhấc nó ra khỏi khuôn. Cảm giác như đang chạm vào một khối rau câu vậy. Nom nó rung rinh vui vẻ chưa kìa.

“Tối nay cô tính ăn oden[38] à?”

Nghe có tiếng nói vang lên, Motomura suýt chút nữa đánh rơi khối keo quý giá của mình. Cô giật mình ngoái đầu lại thì thấy Fujimaru đang đứng ngay cửa phòng thí nghiệm.

“Tôi đã nghĩ ra thực đơn cho hội nghị rồi. Tôi vào tí được không?”

“Vâng ạ, mời anh.”

Motomura đáp. Thật lòng mà nói thì đây không phải là lúc để thảo luận về thực đơn cơm phần, nhưng đành chịu. Từ lúc nhận được sự nhờ vả từ Motomura, Fujimaru đã ngay lập tức thuyết phục được ông chủ tiệm Viên Phục Đình, nghĩ tới nghĩ lui về phần cơm và những nguyên liệu mình sẽ nấu. Bất chấp việc từ đây đến hội nghị hợp tác còn những ba tháng trời, anh vẫn luôn sốt sắng, với những câu hỏi như, “Ông chủ bảo tôi hỏi cô rằng có ai không ăn được thứ gì do dị ứng hoặc vì lý do tôn giáo không”, hoặc là, “Tôi đang nghĩ thực đơn cơm phần ngày đầu tiên nên là món Nhật, còn ngày thứ hai là món Âu...”

Cả Tsuburaya lẫn Fujimaru đều rất vui vẻ tiếp nhận công việc vừa mất thời gian lại còn chẳng khá khẩm gì mấy này. Nghĩ đến lòng nhiệt tình của hai người họ, Motomura thật sự không thể nào đang tâm thẳng thừng từ chối Fujimaru.

Bước vào phòng thí nghiệm, Fujimaru liền đến đứng bên cạnh Motomura rồi dòm vào khối keo với vẻ hết sức tò mò.

“Đây chẳng phải là rau câu sao?”

Motomura muốn trêu anh một chút nên liền thừa nhận:

“Đúng rồi đó.”

Nghe vậy, Fujimaru liền nghiêm mặt gật đầu. “Mặc dù hoa anh đào đã rụng cả rồi, nhưng tôi lại nghĩ đây là thời điểm thích hợp để ăn oden.”

Vấn đề ở đây không phải là thời tiết, chẳng phải anh nên thắc mắc rằng trong phòng thí nghiệm vốn không được nấu ăn sao? Motomura liếc trộm sang Fujimaru với vẻ hoài nghi. Fujimaru thì lại thành thật tự hỏi.

“Đây chẳng phải là món tráng miệng rau câu sao? Làm gì mà cô phải đeo găng tay vào thế?”

Motomura suy nghĩ xem mình có nên nói anh biết đây không phải rau câu mà là agarose hay chăng, nhưng rồi lại thôi. Cô chả dư hơi đi giải thích tường tận cho anh hiểu. Còn phải nhanh chóng chiếu tia tử ngoại lên khối keo để xác định tốc độ chuyển động của ADN nữa chứ.

“Đây là chất được dùng để trộn chung với thuốc nhuộm ADN, nhìn khá giống món rau câu chứ thực chất nó có hại cho cơ thể lắm.”

Fujimaru vừa tính xán lại gần khối keo thì lập tức hoảng hồn nhảy ra xa. Bình thường nom Fujimaru không khác gì một chú chó bự, giờ thì lại như mèo.

“Xin lỗi vì đã chọc anh sợ.”

Motomura vừa cười vừa nói. “Dù có tiếp xúc trực tiếp cũng không sao đâu ạ.”

Fujimaru bước chậm từng bước về lại chỗ cũ, thế nhưng anh cũng không muốn sờ vào khối keo nữa mà chỉ một mực chắp tay ra sau lưng. Quả nhiên là một chú mèo hoang có tính phòng vệ rất cao nha.

Tuy rằng trong phòng đích thực có những loại vật chất cực kỳ nguy hại đối với con người, nhưng những hóa chất chuyên dụng ấy đã trở thành điều gì đó rất bình thường của Motomura. Dĩ nhiên là lúc sử dụng chúng cô đều phải cẩn thận chú ý, lúc tiến hành tiêu hủy cũng phải tuân theo quy định nghiêm ngặt. Chỉ có điều trong lòng cô không có mấy cảm giác sợ hãi đối với chúng. Vậy nên phản ứng của Fujimaru trước “vật chất không xác định” này mang lại cho Motomura cảm giác vô cùng mới lạ. Mặc dù đúng là phải sử dụng chúng thường xuyên thật đấy, nhưng điều đó không có nghĩa mình nên buông lỏng đề phòng. Motomura lại một lần nữa dặn dò bản thân.

Trước con mắt nhìn chằm chặp của Fujimaru, Motomura bỏ khối keo vào trong máy scan nhòm như một chiếc tủ lạnh mini. Cô thở ra một hơi thật mạnh rồi mới tính bật công tắc chiếu tia tử ngoại. Rốt cục thì cũng biết ADN đang di chuyển với tốc độ thế nào. Nhờ có tia tử ngoại mà quỹ đạo chuyển động của chúng sẽ được hiển thị rõ lên. Đầu ngón tay cô tê buốt vì căng thẳng.

“Cái đó cũng dùng để nghiên cứu à? Trông mới lạ thế.”

Vì Fujimaru đột ngột cất lời nên Motomura không thể bật công tắc, mặc dù chỉ một chút nữa thôi là cô đã vặn được nó rồi. Đây là thời khắc quan trọng nên Motomura hiếm hoi lắm mới nhìn sang Fujimaru như thể đang muốn nói, anh có thể chờ lúc sau hãy nói được không.

Liền lúc đó, cơn khó chịu trong lòng Motomura tan biến ngay. Bởi vì Fujimaru đang nhòm vào máy scan keo với nét mặt vẫn còn nguyên vẻ nghiêm túc. Anh Fujimaru vốn không muốn quấy nhiễu mình làm thí nghiệm, chẳng qua vì tò mò nên mới hỏi mình thôi. Thấy thế, Motomura bèn tạm gác lại chuyện chiếu tia tử ngoại để lắng nghe những gì Fujimaru muốn nói. Cô cảm thấy hổ thẹn vì đã nóng nảy với Fujimaru trong lúc bản thân không kìm nén được lòng sốt sắng với cao trào thí nghiệm trước mắt.

Dĩ nhiên là Fujimaru không biết được những xáo trộn trong lòng Motomura.

“Thí nghiệm của Motomura chuẩn bị đến thời khắc quan trọng à?”

Anh bắt đầu hỏi.

“Vâng ạ.”

Cô hơi bất ngờ vì anh nói trúng tim đen của mình. Khuôn mặt của Motomura cứng đờ vì thầm nghĩ rằng mình đã quá bất lịch sự khi biểu hiện như thế. “Anh Fujimaru đã bắt đầu hiểu biết hơn về thí nghiệm rồi đấy.”

“Làm gì có.”

Cuối cùng thì Fujimaru cũng chịu buông lỏng hai tay đang chắp sau lưng ra mà xua qua xua lại trước mặt. “Tại vì thấy cô cẩn thận đem mấy thứ trông như mồi nhử bọ cánh cứng khổng lồ vào trong tủ lạnh nên tôi mới đoán thế thôi.”

Motomura xem điện di là phương pháp thí nghiệm hết sức thông thường. Suy cho cùng thì thao tác với khối keo cũng quen tay đối với cô. Cô cũng hay bắt gặp các thành viên trong phòng thí nghiệm tự làm.

Chỉ có điều, cảnh tượng một người trưởng thành to xác vỗ cho khối keo vốn không dùng để ăn lắc lư núng nính trong phòng thí nghiệm hẳn là sẽ để lại ấn tượng khá sâu sắc đối với người ngoài cuộc.

“Đây không phải là tủ lạnh đâu ạ.”

Motomura nói. “Nó gọi là máy scan keo, có chức năng chiếu tia tử ngoại lên khối keo và chụp ảnh lại.”

Fujimaru trưng ra vẻ mặt như đang nhìn một vết mực siêu to trên mặt Motomura. Bộ dạng anh như đang tự hỏi, làm cái gì với cái gì cơ. Song, mặc dù không hiểu cho lắm chức năng và mục đích của máy scan keo, nhưng hình như anh vẫn nhận ra rằng tình hình đang rất khẩn trương.

“Xin lỗi vì đã quấy rầy cô.”

Dứt lời, anh liền lui về phía cửa. “Tôi... vẫn nên rời khỏi đây thì hơn. Về chuyện cơm phần, hôm nào khác ta lại bàn nhé.”

“Không, không việc gì đâu ạ.”

Motomura vội vàng ngăn anh lại. “Chỉ cần tôi bật công tắc là sẽ thấy kết quả ngay. Sau đó chúng ta sẽ bàn đến chuyện cơm nước nhé.”

Phải rồi, thí nghiệm dài lê thê này sắp sửa tới hồi minh bạch kết quả. Motomura thở ra một hơi để tự trấn an. Dù là thành công hay thất bại thì mình cũng sẽ không phải đón nhận nó một mình. Vào khoảnh khắc này, có Fujimaru ở cạnh trong phòng nghiên cứu khiến cô cảm thấy yên tâm một cách kỳ lạ.

Chẳng hiểu sao mà anh Fujimaru đã luôn ở đây kể từ giai đoạn đầu tiên của thí nghiệm. Tại ngay hiện trường chung cuộc này anh ấy cũng không gọi mà đến. Nếu được bàn bạc về chuyện cơm phần ngay sau đây, hẳn là mình sẽ được phân tâm nhiều.

Tuy có vẻ mừng rỡ nhưng Fujimaru vẫn chần chừ khi quay lại đứng bên cạnh Motomura. Motomura một lần nữa giơ tay đến công tắc máy scan.

Bụp, chiếc máy lập tức khởi động với âm thanh đục ngầu ấy. Đứng cách vài bước chân, Fujimaru hết nhìn cái máy rồi lại nhìn sang Motomura với vẻ lưỡng lự. Sao cả cái máy lẫn Motomura đều chẳng nhúc nhích tí nào thế này?

“Nó có kêu ting một tiếng để báo cho mình biết khi nào xong không?”

“Không ạ, đây không phải lò vi sóng.”

Motomura nói. “Bên trong đang chiếu tia tử ngoại rồi đấy.”

Fujimaru lại trưng ra vẻ mặt khờ khạo.

“Vậy chúng ta nhìn thử xem sao.”

Rồi anh ngây ngô nói.

“Ừ nhỉ.”

Giọng cô lạc hẳn đi vì căng thẳng. Motomura tằng hắng một cái rồi mở nắp ô cửa sổ nhỏ trên nắp máy scan ra. Cô và Fujimaru sáp lại gần nhau để cùng nhòm vào bên trong.

Bên trong cái máy đang chiếu tia tử ngoại tràn ngập ánh sáng xanh tím đục ngầu. Trông như màu đại dương xanh thăm thẳm. Có một vạch sáng màu đỏ hồng lờ mờ nổi lên ở giữa không gian ấy. Nom không khác gì vảy cá lấp lánh dưới biển sâu vậy. ADN thì đang phát sáng nhờ được nhuộm thuốc nhuộm có sẵn bên trong keo.

“Oa, đẹp thế!”

Fujimaru thì thào. Motomura thì đang trừng mắt ráng nắm hết những thông tin mà vạch sáng đang biểu thị.

Giống cây “gốc thân trổ lá trễ và có cuống lá màu đỏ phớt” số 1 đã được xác định mang kiểu gen đồng hợp aa và cc của gen di truyền A và gen di truyền C.

Vậy còn gen di truyền B có sức đề kháng cực mạnh đối với thuốc Basta thì sao? Cô đã khoanh vùng các gốc cây không bị ảnh hưởng bởi thuốc diệt cỏ, chúng hẳn là những gốc cây trộn lẫn giữa kiểu gen Bb và bb. Muốn phân biệt xem cây nào là cây nào thì Motomura chỉ cần chăm chú theo dõi ánh sáng mà ADN của chúng phát ra là được.

“Là kiểu gen bb!”

Motomura nhỏ giọng kêu lên. Fujimaru lập tức nhìn quanh, “Ơ, ở đâu có đạn BB[39] cơ?” Hiển nhiên là Motomura không hề để ý tới hành động và lời nói của anh.

Trong số bốn loại gen di truyền thì đã có hết ba loại là kiểu gen lặn rồi!

Á, nhưng mà... Chỉ có mỗi gen di truyền D là hiện ra vạch sáng khác. Trong khi các mẫu khác chỉ hiện ra đúng một vạch như dạng cái thang, thì đây lại hiện tới hai vạch. Tức là kiểu gen Dd. Dị hợp. Mẫu cây “gốc thân trổ lá trễ và có cuống lá màu đỏ phớt” số 1 tuy đã thành công trở thành thể biến dị lần ba, nhưng lại không phải là thể biến dị lần bốn.

Vì bị cuốn vào sự thật “Nó không phải là thể biến dị lần bốn” nên Motomura nhất thời trở nên âu sầu. Thế nhưng chỉ một giây sau, cô liền nghĩ lại, đây biết đâu là trong họa được phúc.

Thói xấu của Motomura là làm gì cũng cân nhắc đắn đo kỹ lưỡng đến mức gần như là hèn nhát, dễ dàng bị xoáy vào những chuyện trước mắt. Lúc chọn nhầm mã gen di truyền D, cô cũng chỉ sợ sệt không biết nên làm gì, không thể ngay lập tức đem chuyện này đi thảo luận với ai hay nghĩ ra được đối sách tạm thời.

Như vậy không được, không xong. Vì quá tập trung vào chuyện được mất của thể biến dị lần bốn nên mình đã bỏ qua điều căn bản nhất trong thí nghiệm. Phải bình tĩnh lại suy nghĩ cho cặn kẽ vào, Motomura tự dặn lòng.

Mẫu cây “gốc thân trổ lá trễ và có cuống lá màu đỏ phớt” có kích thước lá vốn không sai biệt gì lắm so với cây Arabidopsis thaliana thường. Ngược lại, Khổng Lông thì từ lúc chỉ mới là lá non đã thấy to hơn rành rành rồi.

Giả thuyết mà Motomura lập ra lúc ban đầu là “Nếu cả bốn loại gen di truyền này đều là thể đồng hợp mang tính trạng lặn, hay nói cách khác là thể biến dị lần bốn, thì nhất định trong cơ chế kiểm soát phiến lá của nó sẽ xảy ra đột biến khiến cho kích thước của lá trở nên to hơn. Dựa trên giả thuyết ấy, giống cây “gốc thân trổ lá trễ và có cuống lá màu đỏ phớt” có kích thước phiến lá không sai biệt gì lắm so với cây Arabidopsis thaliana thường tuy chỉ là thể biến dị lần ba, nhưng lại là bước đầu tiên chứng minh tính đúng đắn trong suy luận của Motomura.

Với suy nghĩ đó, Motomura đã bật dậy một cách ngoạn mục khỏi tâm trạng thất vọng cùng cực kia và bắt đầu háo hức mong chờ con đường phía trước.

Thí nghiệm này biết đâu lại suôn sẻ hơn mình tưởng. Nếu Khổng Lông có lá siêu to kia mà được xác định là thể biến dị lần bốn đàng hoàng, thì rõ ràng mình đã thành công rồi còn gì?

ADN của Khổng Lông số 1 rốt cục đã vẽ ra quỹ đạo thế nào đây? Motomura chùi bàn tay đang rịn mồ hôi vào quần jeans rồi mới ghé mắt nhòm vào ô cửa sổ trên máy scan. Chẳng biết có phải bị Motomura dọa hay không mà Fujimaru lùi một bước về phía sau để chừa chỗ cho cô đứng trước ô kính.

Motomura tập trung nhìn vào vạch sáng đang nổi lên giữa không gian xanh tím kia. Mã gen A của Khổng Lông số 1 đã được xác định là kiểu gen aa. Kể cả mã gen B được trang bị kháng thể với thuốc Basta cũng... ồ ồ, mang kiểu gen bb!

Cảnh vật trước mắt cô như chao đảo, không biết có phải do cơn kích động mạnh đã chạm tới nhãn cầu của cô hay không. Motomura hít thở sâu mấy lần rồi cố gắng tập trung nhìn rõ cảnh vật. Bộ dạng cô bây giờ hệt như mấy kẻ đáng nghi đang thở hồng hộc tính làm chuyện gì mờ ám, nhưng Motomura không còn hơi sức đâu mà để tâm đến điều này nữa.

Gen di truyền C cũng là kiểu gen cc. Được rồi, vậy có nghĩa đã xác định xong đây là thể biến dị lần ba. Motomura nuốt nước bọt cái ực. Vậy, còn mã gen di truyền D mang tính chất quyết định có tên viết tắt AHO thì sao..?

Motomura nhìn chòng chọc vào vạch sáng màu đỏ giữa không gian tối tăm kia. Quỹ đạo của gen di truyền D khá dài, vạch sáng nom như dây thang kia chỉ có đúng một vạch. Hay nói cách khác, mã gen D cũng mang kiểu gen dd.

Motomura hồi hộp bật màn hình được gắn trên máy scan lên, chỉnh sao cho hình ảnh rõ nét rồi ấn nút chụp. Quỹ đạo đang phát sáng của ADN nhẹ nhàng trườn ra khỏi khe in chuyên dụng của máy scan dưới dạng trắng đen.

Ngắm nhìn bức ảnh mình đang cầm trong tay, Motomura cắn môi. Những mảnh ký ức của kỳ thí nghiệm này lại ùa về trong cô, từ việc tỉ mẩn ngồi tách và gieo hạt, chuyện trò và chăm sóc các cây Arabidopsis thaliana lặng thinh hằng ngày, cho đến lúc bị thảy đến hố sâu tuyệt vọng vì lỡ chọn nhầm mã gen di truyền. Những suy nghĩ và tâm tình đó trộn lẫn vào nhau khiến Motomura trở nên lo lắng, “Mình sắp chết rồi sao? Đây là cái mà người ta gọi là thước phim cuộc đời lóe qua trước mắt đấy à?”

Vừa nhìn lom lom Motomura đang đứng trơ ra như phỗng không khác gì tượng phật Địa Tạng, Fujimaru vừa đến nhòm vào bên trong máy thông qua ô kính kia. Anh chờ một lúc nhưng Motomura vẫn chưa thoát khỏi tình trạng Địa Tạng của mình.

“Cho tôi hỏi...”

Thấy vậy, Fujimaru liền cất tiếng. “Thế kết quả rốt cục ra sao rồi? Vạch màu đỏ này nghĩa là gì vậy?”

Nhớ ra sự có mặt của Fujimaru, Motomura bèn vội ngẩng mặt lên khỏi bức ảnh.

“Bốn loại gen di truyền đều là đồng hợp lặn. Đây là thể biến dị lần bốn.”

Motomura giải thích trong lúc gắng kiềm chế niềm hưng phấn trong lòng. “Khổng Lông đích thực là thể biến dị lần bốn. Hơn nữa, dù tôi đã lấy nhầm mã gen di truyền D, nhưng vẫn cho ra được thể biến dị lần bốn như dự tính. Đây cũng là nguyên nhân tại sao lá của Khổng Lông lại to hơn so với những cây Arabidopsis thaliana khác. Điều này đã chứng minh được rằng, mã gen AHO mà trước giờ không ai để mắt tới cũng có ảnh hưởng đến cơ chế kiểm soát của phiến lá. Ôi, cái phát hiện tình cờ này thật là...!”

Đứng trước một Motomura vì quá phấn khích nên đã lỡ mồm hét lên, Fujimaru lần thứ ba trong ngày trưng ra vẻ mặt khờ khạo không biết nên nói gì.

“Nghe hơi khó hiểu với tôi... Xin lỗi cô nhé.”

Fujimaru nói. “Thế tóm lại là?”

“Tóm lại là thành công rồi. Thí nghiệm này thành công rồi!”

Như bị lời của Motomura quất mạnh vào người, Fujimaru lập tức nhảy cẫng lên.

“Hả? Thật ư?!”

“Vâng!”

Giọng nói của Motomura trở nên cao vút. “Dĩ nhiên là tôi còn phải xét nghiệm PCR nốt cho các mẫu chiết xuất từ phiến lá còn lại để khỏi nhầm lẫn.”

Thế nhưng Fujimaru lại không nghe lọt vào tai lời giải thích chi tiết ấy của cô mà chỉ phản ứng với mỗi từ “thành công”.

“Hoan hô!”

Fujimaru giơ hai tay lên trời, thuận tiện cũng ôm chầm lấy Motomura. “Vậy thì tốt quá, tốt quá rồi!”

Motomura sững sờ, nhưng như thể chịu sự lôi cuốn từ niềm vui sướng bộc phát tận đáy lòng của Fujimaru, lúc này chính bản thân cô cũng bị cuốn lấy bởi những suy nghĩ hỗn loạn tràn đầy hạnh phúc.

“Vâng ạ, đã thành công rồi!”

Motomura đáp, khẽ khàng nắm lấy hai bên áo của Fujimaru. Cả hai người cứ dính với nhau như vậy mà nhảy lên nhảy xuống.

Quả đúng như lời anh Fujimaru và giáo sư Matsuda. Motomura thầm nghĩ. Dù có thất bại giữa chừng hay gặp phải chuyện ngoài dự kiến thì cũng đừng nên ngần ngại. Một thứ “y như dự tính” vốn chẳng có thật, hơn nữa lại còn nhàm chán. Nhờ đi chệch khỏi những gì đã trù tính để tin tưởng vào suy nghĩ và cảm xúc bản thân nên mình mới có được phát hiện như bây giờ. Mới có được niềm hạnh phúc và vui sướng như lúc này.

Thí nghiệm và thực vật quả nhiên vô cùng thú vị. Mình không thể dừng bước. Cũng không bao giờ muốn dừng. Tựa như không thể ngừng sống vậy. Lòng đắn đo, hiếu kỳ và ước nguyện thời còn học cử nhân của mình không hề vô ích chút nào. Mình muốn biết, biết nhiều hơn về những loại thực vật vừa kỳ lạ vừa đầy sức hút đang sống trên cùng một hành tinh với mình. Từ giờ về sau mình sẽ tiếp tục sống với tư cách một nhà nghiên cứu, để được biết nhiều hơn nữa.

Dẫu sẽ có những lúc thất bại hoặc không được suôn sẻ, nhưng mình sẽ mãi mãi không hối hận. Bởi vì chỉ cần kiên trì tiếp xúc với thực vật và tiếp tục công việc thí nghiệm cùng nghiên cứu, mình nhất định sẽ lại được nếm trải mùi vị của niềm hạnh phúc này. Thích quá, thích quá đi mất... Cũng bởi mình đã đem lòng yêu thực vật.

Motomura đỏ mặt mà buông Fujimaru ra. Cô đã thất thố trước sự kích động vì thí nghiệm thành công. Thôi, bình tĩnh lại rồi bàn chuyện đặt cơm nào.

Cô tắt công tắc máy rồi mở cửa ra để lấy khối keo. Lúc bấy giờ Motomura mới để ý, tay cô vẫn còn nguyên găng lúc bắt lấy áo sơ mi của Fujimaru. Tuy rằng chỉ chạm nhẹ một góc thôi thì chỉ cần đem áo đi giặt sạch là được.

Motomura quay sang Fujimaru, trong tay vẫn cầm khối keo với ý định nhắc nhở anh một tiếng. Song, Fujimaru lại đang nhìn cô chằm chằm, ánh nhìn nghiêm nghị đến nỗi như tức giận.

“Tôi... quả nhiên vẫn còn rất thích Motomura.”

Fujimaru nhẹ giọng nói. “Mặc dù tôi cũng không định nói ra lần nữa...”

“Xin lỗi anh.”

Motomura cũng nhỏ nhẹ đáp. “Tôi đã xác định được rồi. Tôi không thể đáp lại tình cảm của anh Fujimaru được.”

Khối keo khẽ run lên trong lòng bàn tay Motomura.

5.

Biệt danh của chàng Fujimaru Yota, nhân viên tiệm Viên Phục Đình đã được cập nhật phiên bản mới, từ “Bị Phũ Maru” lên thành “Bị Phũ Bị Phũ Maru”. Đây là hậu quả sau khi anh tỏ tình hai lần với cùng một người nhưng lại bị đại bại liên tiếp.

Dĩ nhiên là Fujimaru không hề hé răng lấy nửa lời về việc riêng tư như thế với ông chủ tiệm Viên Phục Đình là Tsuburaya Shoichi hay những vị khách quen khác. Song, địch mạnh hơn ta. Dường như tất cả đều vô cùng nhạy cảm trước sự thay đổi tâm trạng của Fujimaru lúc anh tiếp khách và nấu nướng trong tiệm.

Một tối nọ, theo lời hiệu triệu của bà thím tiệm giặt ủi, một cuộc họp khẩn cấp đã được tổ chức ngay tại Viên Phục Đình. Hôm đó, Tuần Lễ Vàng vừa mới qua không lâu nên khách khứa ít hơn thường lệ. Cuộc họp diễn ra đúng vào lúc chủ tiệm nhắm chừng đến giờ đóng cửa. Những người còn sót lại chỉ có mỗi ông bác Cá Sòng Chiên Giòn, vốn là người đáp lại lời hiệu triệu của bà thím tiệm giặt nhanh nhất. Tsuburaya cũng ra khỏi bếp, thế là ba người bắt đầu tụ tập lại mà nhấp vang trắng với nhau.

Fujimaru tắt hết đèn đóm ngoài tiệm, xoay tấm biển qua mặt Sắp mở cửa, đoạn, anh cầm chổi bắt đầu quét tước sàn nhà từ chỗ cái bàn mà hội Tsuburaya đang ngồi. Chẳng hiểu sao anh cứ cảm thấy có người đang dòm ngó mình mãi. Không chịu nổi cảm giác khó chịu ấy, Fujimaru liền ngoái đầu nhìn lại. Vừa hay, thím giặt ủi giơ tay vẫy anh lại trong lúc vẫn nhấp rượu.

“... Có chuyện gì vậy ạ?”

“Cháu ngồi xuống uống với bọn ta tí nào.”

“Nhưng cháu còn phải chuẩn bị đóng cửa nữa.”

“Không sao không sao, Fujimaru mà không có mặt thì hội nghị lần này cũng không bắt đầu được.”

Gì nữa đây? Hội nghị gì? Fujimaru đưa mắt nhìn Tsuburaya với vẻ cầu cứu, nhưng ông chỉ vờ như không thấy mà rót rượu vào từng ly của mọi người. Giờ anh mới để ý thấy trên bàn có những bốn ly thủy tinh.

Cảm thấy bản thân đã hết đường trốn, Fujimaru đành gác cái chổi vào cạnh bàn.

“Rồi rồi, mọi người cụng ly ~ nào!”

Dứt lời, ông bác Cá Sòng Chiên Giòn liền nâng ly lên. Đáp lại ông, Fujimaru cũng uống một ngụm rượu vang. Đoạn, mọi người cùng nhau trầm mặc một lúc...

“Nhân tiện, thím hỏi này, Fujimaru đang có chuyện gì hả?”

Thím giặt ủi cất lời. “Được rồi được rồi, có giấu đi nữa thím vẫn nhìn ra mà. Dạo này tâm trạng của cháu lạ lắm đấy. Ha?”

“Đúng rồi đó.”

Ông bác Cá Sòng Chiên Giòn cũng gật gù. “Nhìn qua cứ tưởng cậu vẫn làm việc như mọi khi, nhưng thi thoảng lại thần hết cả người rồi cứ đưa mắt nhìn đâu đâu ấy.”

“Lúc nào mà nó chả ngơ ngơ?”

Tsuburaya trêu. “Sao thế? Chú mày lại thất tình nữa à?”

Fujimaru nuốt khan. Chủ đề càng ngày càng cận kề chân tướng, trong khi Fujimaru thì không có cách nào xen mồm vào được. Đúng là một cuộc họp đáng sợ mà.

“Cái này...”

Fujimaru nói. “Mọi người đang muốn nói gì vậy?”

“Dĩ nhiên là bàn về cách làm sao để xóa bỏ tâm trạng ủ dột của Fujimaru rồi.”

Thím ta ưỡn ngực tự hào. “Nào nào, nói chúng ta nghe thử đi. Có chuyện gì đó?”

“Cháu có ủ dột gì đâu...”

Anh thành thật nói. Nhưng ba ông bà già kia, đặc biệt là bà thím tiệm giặt ủi, lại đang nhìn chòng chọc vào Fujimaru với ánh mắt lập lòe chan chứa chờ mong. Hết cách, anh đành phải thú thật chuyện mình lại tỏ tình với Motomura và bị từ chối.

“Cái gì!”

Cả ba cùng thốt lên, rồi sau đó liền cười rộ. Mấy người quá đáng rồi đó, Fujimaru càm ràm và lại nốc thêm rượu.

“Đối tượng đá cháu lần này lại là cô lần trước hả?”

“Thế mà ta cứ nghĩ Fujimaru đã từ bỏ, tính ra cậu cố chấp hơn ta nghĩ nhiều.”

“Lại bị phũ à, lần này đã là lần thứ hai xui xẻo rồi. Thế dẹp cái tên Bị Phũ Maru đi, chú mày phải là Bị Phũ Bị Phũ Maru mới đúng.”

Thế là Fujimaru lại chết danh Bị Phũ Bị Phũ Maru. Từ đó về sau, anh cứ bị thím giặt ủi và ông bác Cá Sòng Chiên Giòn gọi là Bị Phũ Bị Phũ miết thôi.

Hiển nhiên là Fujimaru cực kỳ bất mãn với điều này. Tuy không ngờ rằng mình sẽ bị mắng là đồ cố chấp, nhưng anh lại hoàn toàn không muốn bản thân đeo theo cái biệt danh nghe sặc mùi Sở Khanh như “Bị Phũ Bị Phũ” chút nào. Mặc dù đây là kết quả của hai lần đại bại liên tiếp dưới tay Motomura.

Kết quả của hội nghị khẩn cấp ấy là chẳng ai đề xuất được phương pháp nào giúp xóa bỏ nỗi buồn phiền của Fujimaru cả.

“Chẹp, thôi vậy, bị người ta từ chối thì đành thế thôi chứ biết sao giờ.”

“Thím nghĩ Fujimaru là một chàng trai rất tốt. Nhưng đúng là không thể nói rằng con gái ai cũng thích trai ngoan ha.”

“Qua cô khác đi, qua đi. Cứ cứng đầu cứng cổ làm phiền người ta, lỡ người ta đến gõ cửa cáo trạng thì sao đây?”

Toàn mấy lời khuyên xát muối vào vết thương. Fujimaru chỉ cáu kỉnh bảo, “Cháu biết.” Mãi đến khi ba người kia ăn uống phủ phê thì hội nghị mới được gác lại.

Fujimaru thật ra cũng hiểu và đồng tình, rằng Motomura chỉ say mê mỗi thực vật. Trước lúc anh mở miệng tỏ tình lần hai thì đã lường trước kết quả này rồi.

Chính vì lẽ đó nên anh mới không thấy ảo não gì trước sự thật rằng mình vừa bị thất tình. Đây cũng là lần thứ hai bị Motomura từ chối nên cú sốc so với lần trước nhẹ hơn nhiều. Chỉ có điều, ban đầu thì cô ấy cần những ba ngày để đưa ra câu trả lời, lần này lại thẳng thừng “xin lỗi” mình ngay lập tức. Từ chối thần tốc thật sự. Anh không biết mình nên khóc hay nên cười trước suy nghĩ đáng thương này nữa.

Lần đầu tiên, anh chưa quen biết Motomura được mấy ngày đã khăng khăng tỏ tình. Song, kể từ đó, thời gian càng tích tụ, anh càng muốn hiểu thêm về con người Motomura. Tình yêu trong anh chẳng thấy khô héo, chỉ ngày một say đắm.

Mỗi lần gặp mặt Motomura, anh thừa biết cô chỉ đang nghĩ ngợi về thực vật. Lúc tặng cô món khoai lang nghiền và bánh phô mai, trái tim của Motomura vẫn ở đâu rất xa, hoàn toàn không phản chiếu bóng hình của Fujimaru. Nhưng anh lại nghĩ rằng Motomura khác với bọn thực vật chỉ biết quang hợp nên vẫn cần mẫn đến đưa cơm trưa cho cô. Hễ nghĩ đến việc những món ăn và bánh kẹo mình làm giờ đã trở thành máu thịt duy trì sự sống cho Motomura là Fujimaru lại âm thầm cảm thấy mừng rỡ.

Anh nhớ lại dải ngân hà do các tế bào thực vật dệt nên mà mình từng được cho xem ở phòng kính hiển vi. Bây giờ mà anh quan sát tế bào của Motomura dưới kính hiển vi, thì hẳn là chúng cũng sẽ tỏa ra từng hạt sáng nhỏ lấp lánh đó đây như của thực vật lúc đó. Trong số các tế bào ấy, có một phần nhỏ đang tỏa sáng nhờ vào nguồn năng lượng lấy từ món ăn của mình. Dải ngân hà uốn lượn bên trong Motomura hẳn là sẽ đẹp đẽ hơn bất kỳ bầu trời sao nào. Tưởng tượng đến đó, Fujimaru không khỏi thất thần. Sao cứ thấy bản thân mình sặc mùi biến thái ấy nhỉ...

Bỏ mặc Fujimaru cùng với những suy nghĩ ấy, Motomura vẫn vùi đầu vào thí nghiệm. Thi thoảng cô sẽ giải thích cho anh hiểu về tiến trình thí nghiệm, nhưng Fujimaru lại khó lòng nào mà hiểu hết được, cứ như những gì cô nói là thứ ngôn ngữ ngoài hành tinh vậy. Anh chỉ cần hiểu một điều rằng, dù Motomura nói ngôn ngữ ngoài hành tinh thì cô vẫn trông đáng yêu cực, và rằng cô đang trân trọng việc nghiên cứu thực vật của mình đến thế nào.

Vốn dĩ anh không có ý định tỏ tình lần hai. Bởi vì anh đã biết rõ hơn về con người của Motomura. Song, Fujimaru không kìm nén nổi. Nguyên cớ vẫn vậy. Vẫn là vì anh đã biết rõ hơn về con người của Motomura. Lúc nhìn thấy một Motomura gò má ửng hồng vì quá mừng rỡ và vui sướng trước sự thành công của thí nghiệm, Fujimaru đã buột miệng thốt ra những lời đó.

Lý trí không thể dùng để áp dụng lên tình yêu. Có lẽ trái tim ta sẽ dần nguội lạnh khi hiểu thêm về đối phương. Nhưng tình cảm mà Fujimaru dành cho Motomura thì ngược lại. Càng hiểu về cô thì anh càng lún sâu vào thứ tình cảm bồi hồi này.

Chỉ có điều, tốc độ Motomura chìm sâu vào tình yêu và sự thấu hiểu với thực vật còn siêu việt hơn cả mình. Fujimaru thở dài đánh thượt. Chính vì lẽ đó nên lần này cô mới có thể thần tốc nói ra câu xin lỗi ấy. Thật là không tài nào mà tranh lại.

Bị từ chối phũ phàng như vậy tất nhiên là cay đắng lắm chứ. Lần này, tình cảm mà anh dành cho cô tích tụ nhiều biết bao nhiêu, ấy vậy mà... Thế nhưng Fujimaru cũng thấu hiểu. Chẳng qua do tình địch của mình không phải là người mà thôi.

Trái tim của Motomura là dành cho thực vật.

Cay thì cay đấy, nhưng anh cũng không thể đốt trụi toàn bộ thực vật trên Trái đất. Huống hồ, tuy rằng rất khổ sở, nhưng nhờ có Motomura mà anh mới yêu quý thực vật hơn trước. Chúng cũng là những sinh vật sống mang trong mình đầy ắp bí ẩn hệt như nhân loại vậy. Những sinh vật bí ẩn vẫn luôn phân chia tế bào một cách âm thầm bên vỉa hè hoặc giữa những khe rãnh nhựa đường.

Kể từ khi gặp được Motomura, Fujimaru đã nhìn thế giới bằng một con mắt khác hẳn. Những cọng rau cải anh dùng trong món ăn trở nên đẹp đẽ hơn với vầng sáng long lanh bao bọc xung quanh. Anh cũng thường hay để ý tới những cây lá mọc đó đây giữa khung cảnh đô thị tẻ nhạt. Xem ra trên địa cầu này có rất nhiều loại thực vật đang sinh sống. Điều này khiến anh chợt quên đi nỗi buồn của mình.

Fujimaru không hề hối hận. Người ấy đã cho anh thấy một thế giới hoàn toàn mới. Fujimaru không hề hối hận về tình cảm mà anh sẽ luôn dành riêng cho người con gái lỡ đem lòng yêu các loài thực vật ấy.

***

Dù có biến thành Bị Phũ Bị Phũ Maru đi nữa thì Fujimaru vẫn điềm nhiên trải qua cuộc sống của mình và vẫn tiếp xúc với Motomura như thường. Thái độ của Motomura cũng không khác gì lúc xưa.

Ngay khi bước vào mùa mưa, Fujimaru lập tức đến tòa nhà B khu Tự nhiên trường Đại học T để giao cơm trưa, thì bỗng bắt gặp bóng lưng Motomura ngoài tiền sảnh. Motomura đang nhảy cóc hai bậc một lần mà khẽ khàng đi lên cầu thang.

“Motomura ơi!”

Nghe có tiếng ai gọi mình, Motomura liền ngoái đầu lại. Lúc thấy hóa ra là Fujimaru, cô lập tức nở nụ cười.

“Cảm ơn anh đã không ngại mưa gió mà chạy đến đây.”

Motomura đón anh vào. Fujimaru theo sau cô để cùng nhau lên cầu thang đến phòng nghiên cứu. Hai người thong thả bước cạnh nhau. Motomura nói anh biết rằng, mình vừa trở về từ phòng kính hiển vi sau khi quan sát tế bào phiến lá của Khổng Lông. Cô còn bảo rằng, vì đã xác định được Khổng Lông là thể biến dị lần bốn thông qua thí nghiệm rồi, nên bây giờ phải gieo giống để nhân rộng ADN của nó.

Fujimaru, như mọi khi, vẫn không hiểu cho lắm mấy chuyện nghiên cứu phức tạp. Song, anh vẫn hiểu rằng Motomura đang kể về nghiên cứu của mình. Motomura vốn dĩ là người vừa nghiêm khắc lại vừa chân thành, nên hẳn là cô sẽ không vờ tỏ vẻ vô tư, lờ tịt chuyện Fujimaru tỏ tình với mình và cả chuyện mình đã từ chối anh. Có thể thấy rằng cô đang tự nhận lấy trách nhiệm “phải thông báo cho anh Fujimaru biết” tại sao mình lại phải từ chối lời tỏ tình hết sức chân thành của anh.

Nhưng nếu nhìn từ góc độ của Fujimaru thì cảnh tượng này không khác gì bị đối tượng đã từng từ chối mình kể về cuộc sống hôn nhân hạnh phúc vậy. Chỉ có điều cuộc hôn nhân này không phải với ai khác, mà là với giống cây Arabidopsis thaliana. Anh không thể phẫn nộ cũng không thể ghen tức, chỉ có thể lặng lẽ nghĩ rằng, “Cô ấy trông có vẻ vui quá” khi ngắm nhìn một Motomura sáng chói trước mặt. Làm kẻ thua cuộc trong tình cảm mới cay cú làm sao. Lại còn là bại trước cỏ cây nữa chứ.

Người yêu và gia đình của các nhà nghiên cứu chắc là cũng ít nhiều thấy thất bại trước đối tượng nghiên cứu của họ. Anh trộm nghĩ. Với sự thật mình không thể thành người yêu lẫn thân thích của Motomura, Fujimaru đã có thể đoán già đoán non sau gần một năm ra vào phòng nghiên cứu Matsuda. Rằng, những người này thật sự rất yêu thực vật và công việc nghiên cứu về chúng. Vì lẽ đó, người yêu và gia đình của họ hẳn phải ngao ngán lắm khi thấy họ suốt ngày vùi đầu vào nghiên cứu.

Đối với Fujimaru, người không thể trở thành thân thuộc của Motomura, cũng có khi anh nghĩ rằng trong lòng cô, mình còn không bằng cái cây ngọn cỏ. Nhưng nghĩ kỹ thì làm gì có quy định nào phân cao thấp cho con người và thực vật chứ. Vả lại, đối với những nhà nghiên cứu thực vật, so với nhân viên của tiệm ăn gần trường hay đến đưa cơm trưa thì hiển nhiên là họ phải dành nhiều thời gian hơn cho thực vật rồi. Trời ạ, làm kẻ thua cuộc trong tình cảm mới cay cú làm sao.

Song, Fujimaru vẫn luôn lắng nghe mỗi khi Motomura kể chuyện về những cây Arabidopsis thaliana. Anh hiểu rằng đó là thành ý của Motomura, thêm vào đó, chính bản thân Fujimaru cũng đang dần trở nên thích thú với các loại thực vật, tiêu biểu là cây Arabidopsis thaliana, cùng với việc nghiên cứu chúng.

Chính vì lẽ đó, khoảng cách giữa Fujimaru và Motomura hầu như chẳng thay đổi gì. Hai người cũng đã thảo luận xong về các phần cơm và món ăn dành cho hội nghị.

Theo lời Motomura thì sẽ có 52 người tham dự hội nghị hợp tác. Trong đó, có một người bị dị ứng với mì soba và một người dị ứng với đậu phộng. Nếu bỏ mì soba vào trong hộp cơm thì chúng sẽ bị trương lên, còn dầu đậu phộng thì Viên Phục Đình vốn chưa bao giờ sử dụng nên chuyện này không thành vấn đề. Nhưng để tránh bị dính vào một ít thì nhất định phải chú ý kiểm tra kỹ lưỡng nguyên liệu mới được, Fujimaru tự dặn lòng.

Phía Đại học T có phòng nghiên cứu Matsuda và phòng nghiên cứu Morooka tham dự. Các vị học viên và giáo sư thuộc những phòng nghiên cứu từ Đại học O, Đại học K, và Đại học Khoa học Kỹ thuật S cũng sẽ góp mặt. Nghe nói các phòng nghiên cứu này vẫn luôn hiệp trợ lẫn nhau trong việc nghiên cứu thực vật và phân công đảm nhiệm từng loại thí nghiệm khác nhau. Nghe bảo là sau đó còn tổ chức thêm một cuộc gặp mặt nội bộ nữa để thảo luận về tiến trình của hội nghị. Lúc đó thì mọi người sẽ đứng lên phát biểu về thành quả nghiên cứu hiện tại của mình và hỏi đáp.

Theo như tìm hiểu của Motomura thì hội nghị có hai du học sinh, một là người Hồi giáo đến từ Malaysia đang học cao học tại Đại học O và một là người đạo Hindu đến từ Anh Quốc đang học cao học tại Đại học K. Ngoài họ ra còn có nhiều du học sinh đến từ các quốc gia khác nhau, nhưng kén ăn vì lý do tôn giáo thì chỉ có mỗi hai người này.

Dĩ nhiên là Fujimaru rất chú tâm suy nghĩ xem làm cách nào để nấu ra từng phần cơm đáp ứng yêu cầu khắt khe của từng người.

“Nghe bảo là hai người họ sẽ tự chuẩn bị cơm trưa ạ.”

Song, Motomura lại cho anh hay. “Phải làm một lượng lớn cơm hộp cho từng ấy người hẳn nhiên là công việc vất vả.”

Tôi băn khoăn về hai du học sinh kia chỉ vì bản thân không có kiến thức lẫn tay nghề về mảng này thôi. Fujimaru đã phải trằn trọc rất nhiều, còn dùng tới chiếc điện thoại dăm bữa nửa tháng mới thấy reo lên của mình để tra cứu những loại thức ăn cấm kỵ về mặt tôn giáo. Đúng thật là đạo Hồi và đạo Hindu có rất nhiều quy định khắt khe. Sẽ là một thảm họa nếu sự nhầm lẫn trong nguyên liệu và quá trình nấu nướng của Fujimaru khiến cho hai người nọ phạm vào điều cấm kỵ của tôn giáo mình, vậy nên anh đành phải đồng ý với Motomura cho qua chuyện.

“Ba cái chuyện này ta cũng mù tịt.”

Tsuburaya cũng nói với vẻ mặt hổ thẹn. “Nhưng không thể cứ như thế này mãi. Tiệm ta nên chuẩn bị sẵn thực đơn ăn chay với thực đơn dành cho thực khách theo tín ngưỡng tôn giáo đi. Cứ từ từ mà học hỏi, Fujimaru.”

“Đã rõ ạ!”

Con đường ẩm thực anh phải chinh phục thật là dài bất tận. Tuy rằng bản thân Fujimaru cũng cảm thấy mơ hồ, nhưng anh vẫn luôn kiên trì mỗi lần thấy được vẻ hiếu học của sư phụ mình, mặc dù ông đã đạt tới cảnh giới bậc thầy rồi.

Sau khi quyết định sẽ không tính phần cơm của hai người nọ vào, số lượng cơm hộp rốt cục giảm xuống thành 50. Thực đơn đưa cho khách khứa được thiết kế vô cùng chu đáo, để cho mọi người ai cũng có thể thoải mái lựa chọn món mà mình muốn ăn, bao gồm cả hai du học sinh kia nữa. Phần nhiều là các món rau, ngay cả thành phần của từng loại sốt salad cũng được ghi chú ra... Nghe nói những người theo đạo Hồi không được đụng vào cồn, nên tốt nhất là đừng thêm rượu vào món ăn để tăng thêm hương vị làm gì. Phải rồi, các loại gia vị khác như nước tương cũng không được có rượu trong thành phần nữa.

Fujimaru lập công thức cho các món dùng trong hội nghị. Những khi tìm thấy thời gian rảnh, anh lại ghi chú thêm về thực đơn mà mình đã nghĩ ra. Mặc dù thực đơn dành cho cơm phần không có gì đặc biệt hạn chế, nhưng để nấu đủ cho 50 người, anh cần phải thử đi thử lại để biết được chính xác số lượng nguyên liệu cần thiết. Ánh đèn trong Viên Phục Đình đã nhiều ngày đến tận khuya khoắt mới tắt hẳn. Tsuburaya cũng tham gia vào việc thử nghiệm. Ông vừa đưa ra những lời khuyên hữu ích cho thực đơn, vừa truyền đạt lại cho Fujimaru những kiến thức làm sao để quy trình nấu nướng thêm hiệu quả.

Ngay cả bà Hana hàng hoa, đối tượng hẹn hò của Tsuburaya hiện tại, cũng ủng hộ Fujimaru hết mình. Bà lo lắng vì Tsuburaya dạo này hay về nhà trễ, nên nhác thấy Viên Phục Đình vừa đóng cửa, bà lập tức đến hỏi ngay:

“Phải làm cơm cho những năm mươi người ấy hả?”

Thân hình phốp pháp của bà rung rinh vì bất ngờ. “Cô cũng từng làm cà ri phục vụ cho năm mươi người rồi. Đấy, hồi con trai cô học tiểu học và đi tập huấn vào kỳ nghỉ hè với đội bóng chày. Nói là đi tập huấn chứ chúng nó chỉ đi có một đêm thôi, có khác gì dự tiệc ngủ đâu không biết. Buổi tối cả đám còn chơi pháo hoa nữa.”

Fujimaru vừa đong lượng gạo đủ cho một người ăn vừa kiên nhẫn lắng tai nghe. Dù câu chuyện của bà Hana ngày càng lạc đề, nhưng cuối cùng thì nó cũng tới được điểm kết thúc. “Đấy, nói tóm lại là làm cà ri cho năm mươi người là việc không dễ dàng chút nào.” Tsuburaya sẽ ậm ừ đáp lại vào những khoảnh khắc cần thiết.

“Vậy thì...”

Bà Hana nói. “Đến hôm đó, ta sẽ cho cháu mượn xe van của ta nhé. Phải đạp xe đưa cơm phần cho những năm mươi người thì đi mấy lượt mới xong?”

“Cảm ơn cô rất nhiều ạ. Nhưng cháu lại không có bằng lái...”

“Thật á?!”

Thế thì sao mà đi hẹn hò với con người ta được, bà Hana như đang muốn thốt lên như vậy, nhưng nhác thấy ánh mắt của Tsuburaya đang nhìn mình thì bà đành phải nuốt lời ấy vào trong bụng. Fujimaru nhìn là biết tỏng. Đau lòng quá, anh thầm nghĩ, dù mình có bằng lái đi nữa thì chưa chắc đã đủ tư cách trở thành bạn trai của Motomura. Nghĩ đến đó, Fujimaru lại thấy có chút an ủi.

“Vậy thì, vậy thì...”

Bà Hana lại một lần nữa kêu lên. “Để cô chở cháu đến khuôn viên Đại học T nhé. Thời gian giao cơm và đi về chỉ mất chừng năm mười phút thôi mà. Trong lúc đó cô có thể nhờ bà chủ tiệm thuốc kế bên trông giúp cửa hàng cũng được.”

Hôm đó Tsuburaya dự định vẫn mở cửa như thường lệ nên dù có mượn được xe van thì Tsuburaya vẫn phải chạy đôn chạy đáo trong tiệm, mặc dù ông mới là người có bằng lái. Fujimaru đắn đo không biết nên làm sao.

“Xin lỗi em nhé Hana, bắt em phải giúp tụi anh như vậy.”

Tsuburaya cúi đầu xin lỗi. Xem ra ông đã quyết định chấp nhận lời đề nghị của bà rồi.

Thế là phương tiện vận chuyển đã được xác định, phần cơm và thực đơn cũng đã ổn thỏa. Nguyên liệu, đồ đạc cần chuẩn bị đều đã đặt hàng, phân công nhiệm vụ và tập dượt cũng xong xuôi. Lúc nhìn cả núi dụng cụ ăn uống dùng trong món cơm hộp, Tsuburaya lại thở phì phì.

“Ngứa tay ngứa chân thật đấy.”

Hội nghị hợp tác là nơi mọi người phải học tập suốt trong vòng hai ngày. Tất cả là để giúp nhóm Motomura có thể thuận lợi vượt qua cái sự kiện khiến cho Fujimaru chỉ cần tưởng tượng ra thôi cũng đủ hãi hết cả người. Nào, hãy bắt tay vào nấu những món ăn thật ngon bằng tất cả tấm lòng.

Chỉ có điều, vì quá cao hứng nên anh đã lỡ đặt dụng cụ ăn uống hơi sớm. Thế là Fujimaru đành phải ngủ chung với một trăm cái muỗng và nĩa trên tầng hai của Viên Phục Đình. Trời đêm ngày một oi bức hơn, mùa mưa thì vẫn vần vũ kéo dài.

Xem ra mùa hè là thời điểm để tổ chức các hội thảo khoa học lớn nhỏ. Một khi mùa mưa qua đi, tất cả mọi thành viên của phòng nghiên cứu Matsuda đều bận bịu xoay vòng như chong chóng. Không chỉ hội nghị hợp tác trước mắt, công việc chuẩn bị cho các buổi hội thảo cũng bận rộn vô cùng.

Nhiều phen phòng nghiên cứu còn chẳng có ma nào. Ngày nọ, lúc Fujimaru đến đưa cơm trưa thì chỉ thấy mấy tờ tiền mặt để trơ trọi trên bàn họp. Cẩu thả thế này. Fujimaru bèn cất tiền vào trong túi vải. Đoạn, anh vớ lấy một tờ giấy vứt đi gần đó rồi ghi lên mặt sau, “Tôi đã lấy tiền rồi ạ”. Anh cứ thấy mình như đạo chích. Anh phân phát phần ăn ra bàn rồi quay về tiệm mà chẳng gặp được ai. Đồ ăn phải ăn nhân lúc còn nóng mới ngon cơ mà, nghĩ vậy, anh lại thấy có chút tủi thân.

Hôm trước hội nghị hợp tác, Fujimaru lại ló mặt đến phòng nghiên cứu Matsuda để bàn bạc lần cuối với mọi người. Trong phòng chỉ có mỗi Motomura, người đã hứa sẽ gặp anh. Fujimaru mừng thầm. Nhưng ngay lập tức, anh lại nghĩ, “Bậy bạ, giờ mình đã là Bị Phũ Bị Phũ Maru rồi, còn mừng rỡ cái gì. Sao lại mặt dày thế hả tôi ơi”, rồi phủi bay ý nghĩ bất chính kia ra khỏi đầu.

Motomura đang nhìn vào laptop, nom có vẻ bận việc. Trên màn hình hiển thị mấy bức ảnh chụp cái gì nhìn như thang dây.

“Đó là ảnh chụp từ cái máy nhìn như tủ lạnh mini hả?”

“Vâng ạ. Bởi vì ở hội nghị hợp tác sắp tới, tôi sẽ phải lên thuyết trình về kết quả nghiên cứu hiện nay của mình. Phải làm một bản tóm tắt đính kèm hình ảnh dễ hiểu để phát cho mọi người nữa.”

Mặc dù Fujimaru không hiểu gì cho lắm, nhưng anh nghĩ chắc đó là tài liệu tổng hợp toàn bộ nội dung bài phát biểu đấy mà. Hội nghị hợp tác lần này chỉ mời những người trong nước nên toàn bộ bài phát biểu sẽ được tiến hành bằng tiếng Nhật, nhưng bản tóm tắt thì lại phải viết bằng tiếng Anh, như một bài luận. Như vậy thì những du học sinh không giỏi tiếng Nhật cũng sẽ nắm bắt được đại ý bài phát biểu khi đọc bản tóm tắt này.

Thi thoảng cũng sẽ có thực khách nước ngoài đến với Viên Phục Đình. Lúc bấy giờ, anh cùng Tsuburaya sẽ dùng thứ tiếng Anh bập bẹ của mình kết hợp với ngôn ngữ hình thể để trình bày thực đơn cho họ hay. Nhờ có trải nghiệm ấy mà Fujimaru mới ngộ ra rằng, chúng ta luôn có thể vượt qua rào cản ngôn ngữ nếu thật lòng muốn trao đổi với nhau.

Song, trong giới khoa học, nơi mà những dữ liệu chính xác và tính lý luận luôn là mối quan tâm hàng đầu, sẽ không ai hiểu gì nếu bạn chỉ có thể khoa tay múa chân. Nhìn Motomura gõ lạch cạch lạch cạch những con chữ tiếng Anh trên bàn phím, trong lòng Fujimaru chỉ tràn đầy khâm phục.

Hình như Motomura đã bắt tay vào công đoạn thí nghiệm tiếp theo để có thể đăng bài nghiên cứu của mình lên tạp chí. Sau khi thảo luận với Matsuda, Motomura đã được thầy cho ý kiến, khuyên cô nên công bố kết quả nghiên cứu gen di truyền AHO có ảnh hưởng đến cơ chế kiểm soát của phiến lá nội trong năm nay. Có lẽ cũng đang có những nhà nghiên cứu khác đang tình cờ sử dụng gen di truyền AHO để làm thí nghiệm tương tự đấy. Nếu vậy thì càng nhanh chóng công bố kết quả chừng nào thì càng dễ nắm được danh hiệu “Phát hiện mới” chừng đó.

Để tránh bị thẩm định, tốt nhất cô nên tiếp tục thí nghiệm nhằm thu thập thêm dữ liệu, đồng thời phân tích chức năng của AHO một cách cặn kẽ nhất trên nhiều góc độ. Công tác chuẩn bị viết luận ngày một nhiều, lại thêm vai trò ban tổ chức của hội nghị hợp tác khiến Motomura nom có vẻ mỏi mệt, thế mà gương mặt cô vẫn ánh lên vẻ thỏa mãn.

“Bài luận văn này sẽ là bài luận văn tiến sĩ của cô ạ?”

“Không phải, từ đây cho đến lúc nộp luận văn tiến sĩ còn những một năm nữa ạ. Trong lúc đó, tôi đã quyết định sẽ triển khai tiếp thí nghiệm của mình. Tôi vừa muốn tìm hiểu thêm một cách cụ thể về gen AHO, vừa muốn nghiên cứu về gen AHHO mà ban đầu mình đã chọn. Một khi có kết quả cuối cùng, tôi sẽ nộp bài nghiên cứu ấy lên tạp chí. Tôi muốn bài luận phải tổng hợp được một cách trọn vẹn nhất những nỗ lực của bản thân.”

Cô ấy còn phải nghiên cứu thêm về A Hổ và A Hố sao? Tuy rằng Fujimaru cũng cảm nhận được là sự việc cấp bách, nhưng vì bản thân anh không thể lý giải nổi sự phức tạp trong lời giải thích của Motomura nên đành tìm cách chuyển đề tài.

“Những người khác đâu cả rồi ạ? Dạo gần đây không thấy ai trong phòng nghiên cứu hết ha.”

“Tôi không biết.”

Motomura nghiêng đầu. Mặc dù mọi người đều thuộc cùng một phòng nghiên cứu, nhưng ai cũng phải tự mình tiến hành thí nghiệm và nghiên cứu một cách độc lập, vậy nên chính cô cũng không nắm rõ lịch trình của từng người cho lắm.

“Kato sẽ đến tham dự một buổi hội thảo được tổ chức ở Okinawa vào tháng Tám sắp tới, nên cậu ấy đã đi làm áp phích rồi.”

“Áp phích?”

Lần này đến lượt Fujimaru cảm thấy khó hiểu. “Các nhà nghiên cứu ai cũng biết được khi nào sẽ có hội thảo nhỉ? Mà tại sao cậu ấy lại phải làm áp phích vậy?”

“Không phải áp phích kiểu quảng cáo đâu ạ.”

Motomura nói, trong lúc đang bận in bản tóm tắt trên laptop ra và kiểm tra lại các hình ảnh đính kèm. “Ở các buổi hội thảo, sẽ có những người đứng lên phát biểu miệng trước mặt mọi người, nhưng cũng có người chọn hình thức ‘Phát biểu qua áp phích’. Anh sẽ dán một tấm áp phích có nội dung như một bản tóm tắt phóng đại lên mấy chỗ như sảnh hội trường. Nhà nghiên cứu là chủ nhân của những tấm áp phích ấy sẽ đứng bên cạnh chúng, nếu có ai cảm thấy hứng thú với nội dung nghiên cứu của họ thì sẽ trực tiếp đến hỏi và nêu ra thắc mắc của mình.”

“Ồ!”

Thế tức là giống với lễ hội văn hóa rồi, Fujimaru thầm nghĩ. Nhắc mới nhớ, hồi anh học phổ thông, đã từng có câu lạc bộ thuộc hệ văn hóa đã viết và công bố kết quả nghiên cứu về loại giấy mozoshi[40]. Dĩ nhiên là Fujimaru lúc bấy giờ có để tâm gì đến bài thuyết trình nghiên cứu chỉn chu ấy đâu, bởi lẽ anh chỉ say sưa với việc nướng bánh bạch tuộc ở gian hàng của mình và đi la cà ủng hộ hàng ăn của bạn bè mà thôi.

“Có nhiều người sẽ in lên một tấm vải lớn, vì nếu là giấy thì rất dễ bị nhăn hoặc rách trong quá trình vận chuyển.”

Motomura vẫn tiếp tục giải thích. “Nếu là vải thì anh có thể ủi nó ngay tại chỗ, hoặc ép nó dưới một lớp đệm để giữ phẳng. Kato nói là sẽ đến phòng photocopy dưới tầng một. Ở đó vừa hay có máy in vải có thể dùng để làm áp phích được.”

“Ồ!”

Làm áp phích bằng vải. Đối với nhóm Motomura thì đó là điều hết sức hiển nhiên, nhưng đối với Fujimaru thì đó lại là điều ngạc nhiên khôn tả.

“Kato thể nào chẳng nói về xương rồng nhỉ?”

“Đúng rồi. Cậu ấy bảo rằng mình sẽ thuyết minh tường tận về phương pháp biến gai xương rồng thành trong suốt. Chỉ có điều, mặc dù buổi hội thảo tháng Tám này khá là lớn, nhưng tôi nghĩ rằng ngoại trừ Kato ra thì không còn nhà nghiên cứu chuyên môn về xương rồng nào tham dự đâu...”

Cậu ta tính in tấm ảnh gai xương rồng biến trong suốt lên vải ư? Thế thì không biết có nhà nghiên cứu nào hoan nghênh không nhỉ? Fujimaru dần dà cảm thấy lo thay cho Kato và thầm cầu nguyện sao cho bài phát biểu của cậu thành công.

Chẳng biết có phải vì đã làm xong bản tóm tắt hay không mà Motomura đặt tờ giấy in lên bàn rồi lại quay sang Fujimaru.

“Xin lỗi vì đã để anh phải đợi. Anh muốn bàn về việc ngày mai phải không?”

Fujimaru lập tức đổi trạng thái ngay và xác định lại với cô lần cuối về thời gian giao cơm phần. Thật ra thì anh rất muốn được nghe Motomura kể thêm về nghiên cứu và buổi hội thảo. Nếu như anh có thể hiểu được thì cô có nói đến sáng cũng chẳng sao. Bởi vì cả hai đã cùng nhau bàn bạc về phần cơm và việc chuẩn bị cho hội nghị hợp tác nhiều lần rồi, nên chẳng mấy chốc mà cuộc trò chuyện cũng kết thúc.

Rốt cục cũng đã đến mùa cho Motomura mặc áo thun tay lỡ. Bên ngực trái của chiếc áo hôm nay là họa tiết in nho nhỏ hình chú sâu bướm đang gặm một chiếc lá hình trái tim. Fujimaru có chút buồn rầu khi nghĩ, không giống với con sâu bướm này, mình không thể xuyên thủng một lỗ vào trái tim của Motomura được. Lúc anh rũ mắt xuống thì lại chợt nhìn thấy đôi bàn chân đang đi dép cao su của Motomura. Hai bàn chân be bé có hàng móng màu hồng phớt như cánh hoa anh đào xếp đều bên nhau.

Tuy rằng anh cũng muốn thấy cả gót chân nhẵn bóng của cô nữa, nhưng từ đầu cho đến cuối buổi họp, Motomura vẫn luôn nhìn thẳng vào Fujimaru.

Lúc chia tay, Motomura đưa anh một chiếc túi nilon đựng năm quả ớt cựa gà.

“Nhờ có sự giúp đỡ của Kato mà tôi đã thu hoạch được đó.”

Motomura bảo. Hóa ra cô ấy vẫn còn nhớ rằng mình muốn nấu món gì đó từ ớt cựa gà à? Fujimaru mừng rỡ nói lời cảm ơn.

Mấy quả ớt cựa gà đỏ rực như lửa, hình dáng nom như ớt chuông thu nhỏ. Nhìn sao mà giống quả tim đến thế.

“Ngày mai xin trông cậy hết vào anh ạ.”

Motomura ra trước cửa phòng nghiên cứu để tiễn anh về. Fujimaru trịnh trọng cúi đầu chào cô.

***

Ngày đầu tiên của hội nghị hợp tác. Fujimaru và Tsuburaya đã lao vào nhà bếp của Viên Phục Đình lúc trời còn chưa hửng sáng. Khí thế của hai thầy trò đều hừng hực, đầu buộc khăn rằn, tay đeo găng tay trong suốt loại dùng một lần, trên mặt cũng mang khẩu trang y tế.

Hôm nay sẽ làm cơm hộp kiểu Nhật. Cả hai phải nắm một trăm nắm cơm. Nhân có hai loại, mơ muối băm nhuyễn và rau dưa muối. Món mặn gồm ức gà kẹp trứng cá tuyết chiên xù và thịt heo nướng kiểu Kyoto. Ngoài ra còn có đậu phụ rán kho với rong biển khô, salad cải thảo trộn mè trắng và đậu phụ. Tất cả đều được trang trí với các loại rau củ quả nhằm tăng thêm màu sắc và xếp gọn bên trong hộp cơm.

Nồi cơm điện có dung tích gần bốn lít của Viên Phục Đình được dịp hoạt động hết công suất. Mỗi lần cơm chín, nó sẽ vừa kêu xì xì vừa bị Fujimaru biến thành máy chế tạo cơm nắm. Theo chủ trương của Tsuburaya thì cơm nắm chỉ có thể được nắm bằng tay không, thế nên mặc kệ có găng tay hay không thì cơm vẫn nóng đến phỏng rát. Trong lúc đó, anh còn phải nhồi trứng cá tuyết vào ức gà, hoặc phải lấy món thịt đã được ướp qua đêm ra khỏi tủ lạnh để nướng lửa to, bận bịu đến mức đầu anh như muốn bốc khói còn mắt thì hoa hết cả lên.

Tsuburaya phụ trách các món chiên. Lúc ông thảy ức gà vào trong chảo thì dầu bắn ra tứ phía.

“Ôi ôi!”

Từ trong bếp phát ra tiếng thét. “Này Fujimaru! Nhờ khâu chuẩn bị cẩu thả của chú mày mà ta suýt nữa đã chết rồi!”

Lúc bấy giờ, Fujimaru đã biến thành cái máy xếp rong biển kho xoành xoạch trên sàn nhà. Thế là anh chỉ lơ đễnh đáp lại ông một tiếng.

“Xin lỗi ạ.”

Đang mùa nóng, cho nên cơm hộp nếu làm xong quá sớm sẽ bị ôi thiu. Song, nếu không làm nguội đàng hoàng thì thức ăn cũng sẽ bị thiu. Anh tận dụng máy lạnh được bố trí dưới sàn của Viên Phục Đình và xếp các hộp cơm lên khắp bàn ăn ở gian ngoài thì mới kịp làm xong. Fujimaru và Tsuburaya phân công nhau cùng làm cơm hộp.

Nếu muốn mở cửa như thường lệ thì hai người bắt buộc phải hâm lại nồi ragu và cà ri đã nấu sẵn từ tối hôm trước. Bếp gas của Viên Phục Đình không được nghỉ ngơi phút nào, xong món này thì lại đến món khác. Nó phải liên tục nhận lấy nào những nồi niêu xoong chảo trong một quy trình phức tạp như trò ghép hình vậy. Bên cạnh đó, Fujimaru lại sắp sửa hóa thân thành máy thái bắp cải. Đây là phần chuẩn bị cho món salad phục vụ bữa trưa.

Cuối cùng thì 50 phần cơm cũng hoàn thành. Lúc bấy giờ đã gần 11 giờ rưỡi. Viên Phục Đình bắt đầu mở cửa từ giờ trưa, thế nên những khách hàng không chờ được đã vào trong tiệm ngồi hết. Canh chuẩn thời gian, bà Hana hàng hoa liền dừng xe ngoài con hẻm nhỏ trước tiệm. Fujimaru cẩn thận bưng cơm hộp ra chất vào phía sau xe. Bản thân anh cũng sẽ ngồi vào sau xe để giữ cho chồng cơm hộp không đổ.

“Có quên gì không đấy? Rồi, vậy ta xuất phát thôi!”

Chiếc xe van chuyển bánh cùng với giọng nói lanh lảnh của bà Hana. Xe ra khỏi con hẻm rồi chạy vào đường Hongo. Fujimaru thông báo cho bảo vệ ở cổng Xích Môn, đoạn, xe van mới được lăn bánh vào trong và dừng ở ngay mặt tiền của tòa nhà B khu Tự nhiên. Cả chặng đường chưa đến năm phút.

“Rồi, đã tới nơi!”

Bà Hana nói với vẻ tiếc rẻ.

“Cháu có cần ta giúp bưng đồ lên giảng đường không?”

“Dạ thôi, được rồi ạ. Có thang máy mà.”

Fujimaru mở cửa sau xe ra rồi nhảy khỏi chiếc van. Đầu tiên là phải lôi xe đẩy dạng gấp ra ngoài mặt đường rồi mới bắt đầu chất 50 phần cơm lên đó.

“Cứ để xe đẩy ở Viên Phục Đình đi cháu.”

Bà Hana bảo. “Mai không phải ngày ta đi chợ đâu.”

“Cảm ơn cô rất nhiều ạ. Vậy ngày mai cũng nhờ cô đến đón cháu vào tầm 11 rưỡi nhé.”

“Đã! Rõ!”

Bà Hana ngồi ở ghế lái giơ tay ra vẫy chào anh, quay xe thành hình chữ U điêu luyện rồi mới lái chiếc van về hướng Xích Môn.

Sau khi nhìn thấy bà đã đi khuất, Fujimaru mới xếp cơm hộp lên xe rồi đẩy nó lên con dốc trước tòa nhà. Anh mở cánh cửa ra vào bị lệch bản lề ra rồi đẩy chiếc xe vào bên trong thang máy ngoài tiền sảnh.

Tầng ba của tòa nhà B có một chỗ nhô lên chọc trời nhìn như đỉnh tháp. Vì lẽ đó, diện tích nó hẹp hơn các tầng khác, chiếm cứ toàn bộ tầng lầu chỉ có mỗi phòng học được xây theo kiểu phân bậc được gọi là “giảng đường” này.

Mở cánh cửa hai cánh bằng gỗ nặng trịch ra, Fujimaru mới lần đầu tiên bước chân vào bên trong giảng đường. Anh không khỏi khẽ thốt lên một tiếng đầy kinh ngạc. Giảng đường này tráng lệ quá. Kết cấu nom như được trát bằng vữa, trên mặt sàn là bục giảng được lát ván gỗ đã sáng bóng cùng tháng năm. Những chiếc bàn dài được bố trí trên từng bậc thang xếp thành một vòng cung vây quanh bục giảng.

Giảng đường này chắc phải có hơn hai trăm chỗ ngồi. Dù hội nghị lần này có hơn 50 người tham dự đi chăng nữa thì mọi người vẫn có thể tự do chọn vị trí mình thích. Tất cả sẽ cùng chăm chú đưa mắt nhìn về người đàn ông đang đứng trên bục giảng với vẻ mặt nghiêm túc.

Cánh cửa mà Fujimaru vừa đẩy ra nằm ở tận đằng sau giảng đường, hay nói cách khác là cánh cửa nằm trên bậc cao nhất. Thế mà nó vẫn cách trần nhà một khoảng. Khoảng không gian này bao la và dư dả đến nỗi dù cho ở đây có đặt thêm một chiếc đàn organ ống thì cũng chẳng có gì lạ. Những cây cột khổng lồ đang phải chống đỡ trần nhà nằm ở phía tường bên trái mang đậm chất Hy Lạp cổ. Giữa mỗi hai cột hình như là khung cửa sổ cao ngất, nhưng bây giờ chúng lại đang bị tấm rèm đen che kín lại. Chắc là do ánh nắng mùa hạ quá chói chang, sẽ khiến cho những hình ảnh được chiếu ở phía sau bục giảng mờ đi không thấy rõ đây mà.

Đằng sau bàn là bản tóm tắt của từng vị khách tham dự, cùng với nội dung chương trình của hội nghị hợp tác lần này. Trên bàn còn có sẵn bánh kẹo để mọi người tiện bề nhấm nháp nữa. Ngoài ra, anh còn nhác thấy vài thùng đá, chắc là bên trong đựng mấy chai trà và nước ép.

Fujimaru nhặt một tờ nội dung chương trình lên xem. Xem ra mỗi người sẽ có chừng 50 phút phát biểu. Theo như chương trình thì hội nghị sẽ diễn ra liên tục từ chín rưỡi sáng, và buổi sáng chỉ có bảy người phát biểu tới giữa trưa. Điều đáng sợ là sau giờ nghỉ trưa, dự định là sẽ có tới mười người lên nói.

Cái chương trình này là cho cả hai ngày á? Như vậy thì bộ não sẽ trở nên mỏi mệt và khiến người ta muốn ăn vặt lắm. Mọi người đều có tinh thần hăng say học hỏi không bình thường chút nào, Fujimaru lắc đầu. Thôi, trước tiên phải mau chuyển hết mấy hộp cơm này từ bệ xe đẩy đến từng bàn một cách yên ắng để bài phát biểu không bị gián đoạn đã. Đúng lúc anh ngơi tay một chút và đảo mắt nhìn quanh thì tình cờ thấy Motomura đang ngồi ở hàng ghế đầu trước bục giảng hăng say ghi chép. Tất cả mọi người đều mang theo quyển vở hay laptop dùng trong nghiên cứu, để có thể mau chóng tra cứu những bài luận văn có liên quan đến bài nói.

Nhìn vào tờ chương trình, Fujimaru biết rằng người đàn ông đang phát biểu là giáo sư đến từ Đại học O. Ông ta cũng như Matsuda, là một vị giáo sư trẻ tuổi chỉ chừng bốn lăm. Thầy ta vừa hăng say thuyết trình lại vừa bấm gõ laptop để trình chiếu màn hình lên bảng. Trên màn hình chiếu là một đóa hoa màu vàng rất đáng yêu nên Fujimaru dễ dàng bị thu hút. Anh núp sau chồng cơm hộp rồi đến ngồi vào ghế sau cùng của phòng.

Dĩ nhiên là bản thân Fujimaru không tài nào hiểu hết nội dung bài phát biểu. Tuy nhiên, anh vẫn biết được rằng loài hoa màu vàng ấy có tên mao lương vàng, và vị giáo sư này đã thu thập hết các loại hoa mao lương vàng ngoài tự nhiên để trình bày về số lượng cánh hoa của chúng.

Xem chừng hoa mao lương vàng có thể mọc năm hoặc sáu cánh hoa. Vì người lớn hay chơi trò bứt cánh hoa để tiên tri xem người mình thích có thích mình không chăng? Fujimaru thoáng cảm thấy buồn cười. Dù cùng là môn “Thực vật học”, nhưng cách nghiên cứu của người ta cũng không đụng tới những tác nghiệp quan sát tế bào qua kính hiển vi hoặc nghiên cứu về gen di truyền như nhóm Motomura hay làm. Vị giáo sư cánh hoa này không đưa ra bất kỳ bức ảnh chụp các tế bào đang phát sáng hay ADN nào cả, mà chỉ toàn trình bày về những đồ thị và phép toán thôi.

Fujimaru đảo tròng mắt và quan sát những người bên trong giảng đường. Nhìn thoáng qua thì hơn một nửa số người tham dự là các nhà nghiên cứu, còn lại là sinh viên cao học. Ngoại trừ những thành viên của phòng nghiên cứu Matsuda thì ở đây cũng có sự hiện diện của những người không hiểu sao anh lại nhớ mặt, đó chính là thành viên của phòng nghiên cứu Morooka.

Matsuda ngồi ở vị trí ngoài rìa ngay hàng ghế đầu tiên. Thầy chăm chú lắng nghe bài phát biểu và thỉnh thoảng sẽ ghi chép lại điều gì đó. Những người khác đều ăn vận khá thoải mái, chỉ có mỗi thầy Matsuda là vẫn mặc nguyên bộ âu phục nhìn không khác gì một tay sát thủ kia. Giáo sư Morooka đang ngồi ngay chiếc ghế duy nhất bên cạnh Matsuda và thi thoảng gật gù với vẻ tâm đắc lắm. Khi không dính líu đến mấy củ khoai thì thầy ta nom cũng điềm tĩnh đấy chứ, Fujimaru trộm nghĩ.

Kawai ngồi ở vị trí phía sau hơi chếch so với người phụ trách là Motomura. Anh đang giúp cô bấm giờ. Kato thì ngồi ở vị trí khá gần trung tâm của giảng đường, cũng chăm chú nhìn vào màn hình laptop. Thị lực cả hai mắt của Fujimaru đều tốt nên anh có thể thấy rõ Kato đang tra cứu về hoa mao lương vàng và ngồi đếm cánh hoa trên hình.

Tôi hiểu cảm giác đó lắm, Kato ạ. Fujimaru tự mình gật gù, trong lòng thì đang âm thầm bắt tay Kato thật chặt. Anh cảm thấy yên tâm vì thấy rằng dù có là sinh viên cao học đi nữa, nhưng khi nghe thấy bài phát biểu vừa mới mẻ lại còn hết sức thú vị thế này thì ai cũng lơ ngơ như tay mơ thôi.

Anh đảo mắt tìm xem chị Iwama ở đâu trong phòng. Đèn đóm tối thui. Iwama đang ngồi ở dãy đằng trước Fujimaru, vị trí hơi chếch một chút. Đa số khách tham dự đều ngồi rải rác ở mấy dãy bàn giữa nên xung quanh chị chẳng có ai cả.

Ngoại lệ duy nhất chính là người đàn ông trẻ tuổi ngồi bên cạnh Iwama. Chỗ ngồi ở đây khá dư dả, nhưng dẫu cho những người ngồi cạnh nhau có bày bừa tập vở hay laptop lên bàn đi nữa thì họ cũng chỉ có thể chiếm một ghế thôi. Ấy vậy mà Iwama và người kia lại đường hoàng ngồi sát bên nhau.

Ting ting! Rađa tình yêu của Fujimaru reo lên. Nhắc mới nhớ, chị Iwama từng nói qua rằng mình có bạn trai yêu xa thì phải. Anh ta còn là sinh viên cao học thuộc đại học tỉnh Nara nữa chứ. Ra là vậy. Fujimaru lén lút nhoài người ra đằng trước để nhìn rõ góc nghiêng khuôn mặt của anh ta. Tuổi tác xấp xỉ Iwama, chắc cũng gần ba chục. Nét mặt nhìn có vẻ nghiêm túc.

Chà, nếu không phải là người nghiêm túc thì sao mà làm nghiên cứu được. Fujimaru ngồi lại ghế, bản thân bỗng có đôi chút tự hỏi. Anh cứ thấy hai người họ xa cách thế nào. Lâu lắm mới có dịp gặp gỡ, cả hai cũng ngồi kề nhau mà sao lại thấy xa lạ? Chẳng phải hai người nên chạm tay một chút, hoặc là lén lút nắm tay dưới gầm bàn sao? Lý do khiến mình nghĩ như vậy chắc hẳn vì bản thân là một người vô tư lự, bất chấp việc bản thân đang bị chết danh Bị Phũ Bị Phũ Maru. Chứ các nhà nghiên cứu, một khi tham dự hội nghị chuyên đề thì ưu tiên hàng đầu hẳn là phải lắng tai nghe phát biểu. Hợp lý phết.

Fujimaru không hề nhận ra rằng vốn từ vựng của anh giờ đây đã trở nên khá cổ lỗ sĩ khi kết nạp thêm những từ như “vô tư lự” chỉ bởi ảnh hưởng từ mấy vị khách quen của Viên Phục Đình.

Bỏ qua chuyện đó, trong lúc Fujimaru đang lo lắng về chuyện tình cảm giữa Iwama và bạn trai của chị thì Giáo sư Cánh Hoa kia đã kết thúc bài phát biểu của mình rồi. Sau màn hỏi đáp khá sôi nổi, Motomura liền đứng dậy.

“Từ giờ sẽ là 90 phút giải lao ạ.”

Cô bước lên bục giảng, cầm micro và thông báo. “Xin mời tất cả các vị quan khách hãy đến lấy cơm hộp, bánh kẹo và đồ uống ở phía sau giảng đường. Mọi người xin hãy cứ tự nhiên ạ.”

Khách tham dự lần lượt đứng lên di chuyển đến tầng cao nhất của giảng đường, có người gắng vươn vai vươn chân, có người thì móc điện thoại ra nhìn. Fujimaru cũng vội đứng dậy nép vào vách tường đang dựng chiếc xe đẩy trống không. Những người đã lấy phần cơm và nước suối của mình đa phần đều rời khỏi giảng đường, hẳn là họ đang sốt ruột thay đổi không khí. Chắc là ai cũng định đến một phòng học trống trong tòa nhà B hay ra ghế đá dưới bóng cây ngồi ăn trưa, bất chấp thời tiết nóng nực.

“Oa, món này ngon thế!”

Chợt nghe thấy hai nữ sinh viên cao học vui vẻ bình phẩm về phần cơm của mình, Fujimaru liền cảm thấy nhẹ nhõm hẳn. Những người quen biết anh, tiêu biểu là thầy Matsuda, đều cất lời cảm ơn anh hoặc khách sáo anh đã vất vả rồi, sau đó mới lấy phần cơm của mình và mất bóng khỏi giảng đường.

“Nè nè Fujimaru.”

Kato kêu. “Tôi muốn ăn cơm thịt heo chiên xù cơ, thực đơn ngày mai sao đó?”

Đúng lúc Iwama và bạn trai chị ta cũng đến lấy cơm hộp, Fujimaru lơ đễnh trả lời Kato.

“Đáng tiếc thực đơn ngày mai là bánh mì kẹp. Nhưng bọn tôi cũng tính là sẽ kẹp thịt heo chiên xù vào bánh.”

“Vậy à...”

Vẻ mặt Kato có nửa phần thất vọng nửa phần chờ mong. “Thôi vậy, dù gì thì vẫn được ăn thịt heo chiên xù.”

Sau đó Kato liền rời khỏi giảng đường, hình như cậu ta không nhận ra ánh mắt Iwama vừa thoáng chào mình và cả nhân vật nom như bạn trai của chị. Fujimaru đang dõi theo cả ba người thì vừa hay Motomura đến.

“Ôi, mọi người làm nhiều thức ăn thế! Cảm ơn anh rất nhiều ạ!”

“Không có gì, không có gì.”

Fujimaru nhìn về phía Motomura. Ngay từ đầu anh đã để ý rồi, hôm nay Motomura lại mặc tiếp chiếc áo thun in hình khí khổng. Trong một hội nghị hợp tác thế này, chẳng phải Motomura nên ăn vận chỉnh tề hơn một chút sao? Đành rằng đây là hội nghị chuyên đề Thực vật học, nhưng chẳng lẽ cô ấy không cảm thấy ngại khi mặc áo thun in hình khí khổng à?

Mà thôi, Fujimaru đã nghiệm ra từ lâu rằng, tương tự lúc anh bày tỏ tấm chân tình với cô, anh sẽ không bao giờ có được lời đáp rõ ràng khi hỏi về quyết định lựa chọn trang phục của Motomura đâu. Vừa đưa cho Motomura phần cơm cuối cùng còn sót lại, anh vừa khéo léo rẽ sang chủ đề khác.

“Ban nãy tôi có nghe một chút bài phát biểu về hoa mao lương vàng. Mặc dù nội dung khá khó hiểu nhưng tôi vẫn cảm thấy nó rất thú vị.”

“Vâng ạ. Vị giáo sư đó đã lựa chọn nghiên cứu về sự phân bổ của cánh hoa dựa trên phương diện toán học.”

Motomura cũng đồng tình với anh, cặp mắt cô sáng rỡ. “Tỉ dụ như, hoa mao lương vàng đa số đều có năm cánh. Nhưng vì một lỗi nào đó mà lại có đóa hoa mọc ra những sáu cánh. Vậy thì cánh hoa thứ sáu ấy rốt cục sẽ được sinh ra từ chỗ nào của cây hoa? Nếu sử dụng phép toán thì ta sẽ tính ra vị trí của cánh hoa ấy, thông qua nhiều con đường, khi tìm hiểu trên thực tế thì quả thật vị trí của cánh hoa thứ sáu luôn luôn xuất hiện quanh vị trí ấy. Giáo sư đang nghiên cứu về việc tại sao cánh hoa thứ sáu bị lỗi lại chỉ có thể mọc ở đúng vị trí định sẵn này thôi.”

Mấy cái công thức toán nhìn qua có vẻ phức tạp hóa ra lại được dùng để giải câu đố về cánh hoa mao lương vàng ư? Fujimaru một lần nữa không khỏi cảm phục trước vị giáo sư dành cả ngày trời thu thập hoa mao lương vàng.

“Bài thuyết trình của thầy ấy rất hay.”

Thấy được vẻ mặt của anh, Motomura liền thêm vào với vẻ xấu hổ. “Nhưng vì tôi khá dở môn toán, nên dù có lắng nghe bài phát biểu kỹ cỡ nào thì cũng không thể hiểu rõ vấn đề một cách tường tận được.”

“Hả, Motomura mà cũng có thứ không hiểu ư?”

“Có chứ ạ. Tôi thấy bản thân không hiểu nhiều vấn đề lắm.”

Motomura nghiêm túc gật đầu. Nhưng nhờ vậy tôi mới cảm thấy nghiên cứu là một việc vô cùng thú vị, bộ dạng cô như đang nghĩ thế.

Motomura nói rằng muốn ra ngoài ghế đá trước tòa nhà ngồi ăn trưa, cho nên Fujimaru cũng ra khỏi giảng đường với cô rồi cả hai cùng nhau đi xuống tầng. Anh xếp chiếc xe đẩy lại rồi cắp nó bên nách trái. Chính Fujimaru cũng có được thảnh thơi phút nào. Anh còn phải quay về Viên Phục Đình chuẩn bị cho giờ phục vụ bữa tối và sửa soạn để còn làm cơm hộp cho ngày mai nữa chứ.

“Mấy bài phát biểu sáng nay còn nhiều cái hay ho lắm ạ.”

Motomura bảo. “Có vị giáo sư từ trường Đại học K công bố rằng, thực vật có thể nhớ rõ sự thay đổi của nhiệt độ trong vòng sáu tuần đấy.”

“Trong vòng sáu tuần hả?! Tôi thì cố lắm mới nhớ nổi tối qua mình ăn gì...”

“Bởi thế. Tôi cũng vậy mà.”

Motomura gật đầu. “Dĩ nhiên là vì thực vật không có não bộ, nên cái mà con người gọi là ký ức của chúng sẽ có ý nghĩa và cơ chế khác hoàn toàn. Tùy theo mùa mà biên độ nhiệt giữa sáng và chiều sẽ có sự thay đổi lớn dựa theo ánh mặt trời.”

“Đúng là sẽ có những ngày tiết trời đẹp như đầu xuân và sẽ có những ngày đột ngột lạnh run người mặc dù đang vào hè ha.”

“Vâng ạ. Một khi bị ảnh hưởng bởi những biến đổi ngắn hạn như thế, thực vật sẽ hiểu lầm rằng tiết trời đã chuyển xuân mặc dù thực chất vẫn còn là mùa đông. Đây là nguyên nhân khiến cho hoa nở sớm. Đối với thực vật thì điều đó không thuận tiện chút nào. Giả dụ như hoa tulip, nếu không thể cùng nở rộ vào đúng mùa, chúng sẽ không có cách nào thụ phấn. Vào mùa đông nếu chỉ có đúng một bông nở thôi thì ong mật và các loại côn trùng khác cũng không thể mang phấn hoa của nó đi được.”

“Vậy hả? Cho nên chúng bắt buộc phải ghi nhớ sự thay đổi của nhiệt độ ít nhất là trong vòng sáu tuần thì mới có thể xác định rõ thời tiết, đúng không?”

“Nghe bảo là thế ạ. Vị giáo sư ấy đã sử dụng phương pháp Sinh vật học phân tử để quan sát trạng thái bên trong của các loại thực vật. Song, thầy ấy cũng bảo rằng bản thân vẫn thích quan sát thực vật theo cách thông thường hơn, vì thế nên hầu như mỗi ngày thầy đều ra công viên tản bộ để ngắm hoa.”

“Không biết giáo sư có muốn thi thoảng thay đổi lộ trình tản bộ của mình không ta?”

“Hình như không ạ. Thầy ấy nói rằng, chỉ cần đến đúng chỗ cũ thì có thể gặp lại những gương mặt thân quen, vì vậy thầy mới yêu thích thực vật.”

Anh không tưởng tượng nổi trên đời còn có người yêu thích thực vật vì loại lý do đó. Trước đây Fujimaru cũng đã ngờ ngợ rằng giới nghiên cứu thực vật đa số toàn là những “dị nhân”, nhưng anh sẽ luôn gặp điều gì đó khiến anh củng cố quan niệm ấy. Nếu là côn trùng hay động vật thì đúng là chúng sẽ di chuyển.

“Thầy mà là Tướng quân Fukakusa[41] thì thể nào cũng đi được cả trăm đêm, giáo sư Matsuda và giáo sư Morooka còn nói đùa như thế cơ.”

Fujimaru chẳng biết vị Tướng quân Fukakusa kia là ai nên chỉ đành ậm ừ đáp.

Mặc dù anh đã cố tình đi chậm lắm rồi, nhưng cả hai đã xuống đến tầng dưới. Fujimaru mở cửa tòa nhà để cho Motomura đang cầm hộp cơm và chai nước đi trước.

Motomura vốn dĩ tính ra chỗ ghế đá dưới hàng cây rẻ quạt ngồi nên tiện thể liền đi cùng Fujimaru ra hướng Xích Môn luôn. Anh mở xe đẩy ra đẩy cho tiện, vậy nên trên đường nó cứ kêu lạch xà lạch xạch.

Bỗng dưng hai người bắt gặp bóng dáng Iwama đang cúi gằm mặt và đi nhanh lại từ đằng trước. Fujimaru tò mò nhìn theo, tự hỏi chị ấy đã ăn xong phần cơm của mình rồi à. Với lại, ban nãy rõ ràng chị ấy ra ngoài cùng với cái người hình như là bạn trai kia mà, sao giờ chỉ có một mình?

“Chị đã vất vả rồi ạ.”

Motomura cất giọng với vẻ phấn chấn. Iwama lướt qua, liếc mắt nhìn hai người.

“Ừm, em cũng vậy.”

Rồi chị chỉ nhỏ giọng đáp, sau đó cứ thế mà khuất bóng bên trong tòa nhà B.

“Có chuyện gì vậy kìa?”

Motomura ngoái nhìn theo bóng dáng khác thường của Iwama với vẻ lo lắng.

Lúc nào Iwama cũng rất mực ân cần, cho nên thái độ cộc lốc vừa rồi của chị ấy có hơi... Fujimaru phỏng đoán, có lẽ nào chị ấy vừa cãi nhau với người bạn trai yêu xa? Cũng rất có thể chị ấy đã lỡ ra tay với anh chàng kia trong một phút mất khôn, nên mới cúi gằm mặt xuống tránh né ánh nhìn của mọi người. Nhưng giữa ban ngày ban mặt thế này thì làm sao lại có án mạng xảy ra tại khuôn viên trường đại học được?

Chà, chắc là cãi nhau vớ vẩn thôi, Fujimaru kết luận. Mình cũng không có tư cách xen vào nên cứ làm thinh là tốt nhất. Motomura thì vốn còn mù mờ với mấy chuyện xoay quanh yêu đương trai gái hơn cả mình.

“Không biết nữa.”

Fujimaru nặn ra khuôn mặt tươi cười. “Nhân tiện, bài phát biểu của Motomura là vào trước buổi trưa ngày mai ha?”

“Anh cũng biết ạ?”

“Tôi có nhìn trộm nội dung chương trình.”

Anh ưỡn ngực nói. “Làm cơm xong mà còn thời gian thì tôi nhất định sẽ đến nghe.”

“Mặc dù vẫn cảm thấy lo lắng, nhưng tôi nhất định sẽ cố gắng ạ.”

Motomura tiễn anh đến gần Xích Môn. Tiếng ve kêu râm ran không dứt, nhưng bóng lưng của Motomura khi cô tìm đến một chiếc ghế đá còn trống trông mát mẻ làm sao. Đôi gót chân tròn tròn bé xinh của cô nâng lên hạ xuống trên đế dép cao su.

Fujimaru xoay người lại rồi ra khỏi Xích Môn. Anh đẩy chiếc xe kêu cút kít chói tai băng qua đường Hongo.

Căn nhà đối diện Viên Phục Đình năm nay nở dày hoa quỳ.

Cây thục quỳ này phải chăng cũng ghi nhớ nhiệt độ trong vòng sáu tuần thì mới biết được bây giờ đã vào hạ? Không rõ nó có bao giờ muốn trốn nở hoa hay chăng?

Mà hẳn là nó không biết và cũng chẳng suy nghĩ gì đâu. Vì nó chỉ là một cái cây thôi. Là cây thì khác với người. Dẫu cho có năm vì sự vụ gì đó mà nó không thể ra hoa, nguyên nhân cũng chẳng phải là nỗi lo âu hay phiền muộn gì như con người. Nó cũng sẽ chẳng vì thế mà cảm thấy buồn tủi.

Nhưng hai ta cũng có điểm giống nhau, phải không? Fujimaru ngước nhìn những đóa hoa trắng muốt pha chút phớt hồng ở giữa, thầm tâm sự với chúng. Mặc dù tôi không hiểu cho lắm, nhưng các cậu vẫn nhớ rõ nhiệt độ ngoài trời nhờ vào cái cơ chế phức tạp gì đó ha. Vì đó là điều quan trọng giữ cho các cậu sống mà.

Tôi cũng vậy. Những chuyện mà tôi không muốn nhớ tới nữa, những chuyện mà bản thân tôi cảm thấy nếu quên đi thì có lẽ mình sẽ sống vui vẻ hơn, toàn bộ đều được bộ não lưu lại thành ký ức. Trình tự chế biến món ăn này. Cách mà trái tim tôi xao động khi lỡ thương Motomura này. Không biết não bộ tôi đang hoạt động theo cơ chế nào, nhưng nó cứ tự tiện lưu lại hết ký ức này đến ký ức khác. Hẳn là vì, đối với nó, đó là những thứ vô cùng quan trọng.

Fujimaru một mình tâm sự với cây thục quỳ, rồi lại thì thầm bằng một giọng nhỏ xíu đến nỗi không ai nghe thấy, “Chúng ta hãy là bạn tốt của nhau nhé.” Đoạn, anh mở cửa Viên Phục Đình và la lên, “Cháu về rồi đây!”

***

Ngày thứ hai của hội nghị. Fujimaru và Tsuburaya lại khí thế xuống bếp lúc trời còn chưa hửng sáng.

Dù gì đi nữa thì thực đơn cho phần cơm hôm nay cũng là một lượng lớn bánh mì kẹp. Hai người luộc trứng gà và khoai tây trong một cái nồi to, chiên xèo xèo hết miếng thịt heo này đến miếng thịt heo khác, phần Fujimaru thì lại một lần nữa biến thành máy xắt bắp cải. Bầu không khí hăm hở lắm.

Tiệm bánh mì trong khu chợ đã giao đến đơn hàng bánh mì sandwich cắt lát mỏng mà anh đặt trước. Vì đây là phần bánh cho những năm mươi người nên nếu xếp ra có khi còn làm được một tấm nệm để ngủ ấy chứ. Sau khi làm nguội bớt các loại nhân, công đoạn kẹp bánh mì mới bắt đầu.

Fujimaru và Tsuburaya ghép mấy chiếc bàn lại với nhau làm thành quầy bếp, sau đó, cả hai mang lên mũ trùm đầu, găng tay và khẩu trang trong suốt. Chiếc khăn buộc đầu vì thế phải bị tháo ra khiến cả hai đều hết sức đau khổ.

Nhân bánh kẹp có bốn loại. Trứng luộc trộn với sốt mayonnaise, salad khoai tây, thịt heo chiên xù và bắp cải xắt sợi, thịt nguội và dưa leo. Vì kích cỡ của mỗi miếng bánh đều khá bé nên mỗi hộp cơm đều có đủ hai miếng bánh mỗi loại.

Hai người phân công rằng Fujimaru sẽ phết bơ cùng mù tạt lên mặt bánh, còn Tsuburaya sẽ kẹp nhân vào.

“Hức, sư phụ làm nhanh quá vậy!”

Fujimaru la oai oái dưới lớp khẩu trang.

“Ha ha ha, chú mày đã sợ chưa? Đây là kỹ năng của dân pro đấy!”

Tsuburaya làm bánh kẹp với tốc độ thần sầu như thể ông là Quan Âm Nghìn Tay. Bị giục giã, Fujimaru đành phải cố sống cố chết mà phết bơ lên bánh mì, thế mà vẫn không theo kịp. Rốt cục thì anh buộc phải lên tiếng đòi đổi việc.

“Chỉ cần kẹp nhân vào bánh thôi thì có gì khó đâu.”

Thế là Tsuburaya quay sang phết bơ bặc bặc bặc lên bánh mì, miếng nào cũng đều lại còn đẹp.

“Sao, tâm phục khẩu phục chưa nhóc?”

“Dạ rồi ạ, quả không hổ danh là sư phụ!”

Fujimaru đành phải ngoan ngoãn thừa nhận trước chồng bánh sandwich phết xong bơ ngày một cao ngất.

Việc cắt bánh ra thành từng khối để xếp vào trong hộp cơm cũng là cuộc chiến cam go đối với Fujimaru. Bởi vì hộp cơm quá bé. Lúc trước rõ ràng đã làm thử bánh để đo kỹ kích thước rồi mà, sao giờ lại không vừa vậy?

“Chờ đã sư phụ à, làm sao bây giờ, nắp đóng không vô!”

“Thì ép nó xuống.”

“Vậy thì bánh xẹp lép hết rồi còn gì!”

“Tại vì quá phấn khích nên ta lỡ nhét nhiều nhân xíu, đành chịu thôi. Thời gian không còn sớm nữa đâu.”

Bà Hana hàng hoa đã đỗ xe ngay trước cửa và bấm nhẹ còi thông báo. Fujimaru bèn vội vàng chất đống cơm hộp từ xe đẩy lên thùng sau xe. Mấy món dụng cụ cần thiết trong việc chuẩn bị như bếp gas mini, mấy cái bình gas, một cái nồi lớn, chảo chiên và chảo điện cũng được anh mang lên.

“Xong hết chưa? Chắc là tối qua cháu không ngủ mấy nhỉ?”

Bà Hana nói với ra từ ghế lái.

“Nếu cứ tiếp tục hoài hoài chắc cháu chết mất, hên là chỉ có mỗi hai ngày thôi.”

Fujimaru đáp lời trong lúc dọn ra chỗ trống phía sau xe để xếp mấy hộp cơm lên.

Dù sao chiếc xe cũng đã đến được tòa nhà B lúc chỉ vừa hơn 11 giờ một chút.

“Năm rưỡi cô sẽ lại đây đón cháu về Viên Phục Đình nhé.”

Sau khi nhắn nhủ với anh, bà Hana liền quay xe về. Thức ăn sẽ được mang vào ngay sau khi anh chuẩn bị chu toàn để mọi người đều có thể thưởng thức nhân lúc còn nóng. Anh quyết định sẽ nấu món cơm cuộn trứng và mì Ý ngay tại hội trường. Vì lẽ đó nên Fujimaru mới phải mang theo đồ đạc cùng với chồng cơm trưa. Không còn dư chỗ nào để đặt chảo điện lên nữa nên anh đành phải xách tay.

Nếu bỏ lỡ bài phát biểu của Motomura thì nguy to. Fujimaru sốt ruột bước chân vào trong thang máy. Anh dừng cái xe đẩy chất nồi chảo kêu loảng xa loảng xoảng lại rồi mở cửa giảng đường tầng ba.

Hình như vừa kịp lúc Motomura đứng trên bục giảng để bắt đầu thuyết trình. Fujimaru thở phào nhẹ nhõm. Sau khi chất xong mớ cơm hộp lên dãy bàn sau cùng, anh mới tìm chỗ ngồi xuống.

Ban đầu, Fujimaru ráng lắng tai nghe bài phát biểu của Motomura. Đến mức anh còn trộm nghĩ rằng, hồi mình học tiểu học, có khi nào mẹ mình cũng hồi hộp thế này lúc tham dự tiết giảng không nhỉ. Thế nhưng, sự hồi hộp mau chóng chấm dứt. Khác hẳn với nhóc Fujimaru chưa bao giờ trả lời nổi câu nào ra hồn khi bị giáo viên hỏi tới, Motomura lại đường hoàng thuyết trình một cách bình tĩnh vô cùng.

Motomura vừa trình chiếu hình ảnh vừa kể về việc mình đã lựa chọn gen di truyền gì trong thí nghiệm, và về kết quả phối giống đã cho ra cây Arabidopsis thaliana có phiến lá thế nào. Fujimaru lo quan sát màn hình chiếu và thái độ của khán giả. Ai nhìn cũng có vẻ cực kỳ nghiêm túc.

Vì bài phát biểu sử dụng rất nhiều từ vựng chuyên ngành nên hơn phân nửa phần thuyết trình của Motomura khá là tối nghĩa đối với Fujimaru. Nhờ thi thoảng cũng có ra vào phòng thí nghiệm và phòng giải phẫu mà anh mới hiểu một ít chi tiết, như là khi Motomura nhắc đến “thể biến dị lần bốn” tức là “Khổng Lông”, còn khi cô nếu tên “AHO” thì anh sẽ nghĩ, “A, là A Hổ đây mà, đừng quên mất A Hố nhé, Motomura”. Nhưng dù gì thì Fujimaru cũng thấy vui vui vì có cảm giác như mình đã trở thành khách mời tham dự của buổi hội nghị vậy.

Motomura đang trình chiếu bức ảnh có vạch trắng nổi lên giữa nền đen nom như một chiếc dây thang. Anh có thể cảm nhận được sự chú ý của các khán giả đang dần đổ dồn hết lên Motomura.

“Cuối cùng thì thí nghiệm cũng đã xác định được có bốn cây là thể biến dị lần bốn. Đồng thời, luận điểm chứng minh gen di truyền AHO có ảnh hưởng đến sự quy định kích thước của phiến lá cũng đã được làm rõ. Từ đây về sau, tôi có ý định sẽ tiếp tục nghiên cứu cụ thể hơn về sự hoạt động của mã gen AHO này.”

Motomura nghiêm nghị cúi đầu. Thế là bài phát biểu của cô đã kết thúc, ẩn bên trong giọng điệu lạnh nhạt ban nãy là lòng nhiệt huyết khó có thể che giấu. Fujimaru bất chợt không kiềm được mà vỗ tay, nhưng hình như ở các buổi hội nghị hay hội thảo thế này thì người ta không có cái lệ vỗ tay nhỉ? Các khách mời tham dự một lần nữa đọc kỹ lại bản tóm tắt của Motomura. Có vài người giơ tay lên để phát biểu nghi vấn của mình. Rốt cục thì Fujimaru lại trở thành “kẻ duy nhất vỗ tay giữa đám đông”.

Vì ban tổ chức là Motomura đang lên phát biểu nên Kawai phải thế chỗ cô điều phối phần hỏi đáp. Anh sẽ đến đưa micro cho những ai giơ tay thắc mắc. Đối với từng câu hỏi, Motomura khi thì trơn tru, khi thì phải nghĩ ngợi, nhưng đều lễ phép trả lời và giải thích cặn kẽ từng câu. Không cần phải nói, Fujimaru cũng không hiểu gì nội dung câu hỏi, anh chỉ thấy có nhiều người giơ tay thắc mắc thật thôi. Có nhiều câu hỏi được đặt ra thế này, chứng tỏ mức độ quan tâm mọi người dành cho bài phát biểu là rất cao.

Tốt quá, tốt quá rồi Motomura. Tuy rằng Fujimaru chỉ là một kẻ ngoại đạo không hơn không kém, nhưng anh vẫn cảm thấy xúc động vô bờ và gật gù với vẻ đắc ý lắm ở hàng ghế sau cùng. Matsuda và Morooka cũng đang thảo luận gì đó với tờ tóm tắt của Motomura đang cầm trong tay. Thầy Morooka cười tủm ta tủm tỉm thì không nói làm gì, nhưng đến cả thầy Matsuda cũng nhoẻn miệng cười thì Fujimaru phải sững sờ hết cả người. Sao nụ cười của thầy Matsuda lại đáng sợ thế này... Mặc dù bản thân thầy không có ý đó, nhưng nét mặt thầy ta bây giờ cứ như tên sát thủ lạnh lùng tàn nhẫn tặng ai đó một phát đạn ngay giữa trán mặc cho người ta đã khẩn khoản van xin.

Kato đang ghi chú trên bản tóm tắt. Lúc anh nhìn khắp hội trường thì mới phát hiện ra, mọi người đều đang ngồi đúng vị trí hôm qua, thú vị phết. Khái niệm lãnh địa và gốc rễ của từng người đã được định sẵn rồi à? Chắc là ngành Tâm lý học hoặc Hành vi động vật cũng có mấy cái nghiên cứu về chuyện này chứ hả, Fujimaru thầm nghĩ.

Tuy nhiên, lại có một người ngồi khác vị trí với hôm qua. Đó chính là Iwama. Người đàn ông dường như là bạn trai của cô hôm nay cũng ngồi ở phía sau hội trường, nhưng Iwama thì lại di chuyển sang vị trí ở giữa phòng. Người ngồi bên cạnh cô hình như là một nữ du học sinh thì phải. Có vẻ như Iwama đang đáp ứng lời nhờ vả của cô ta mà giải thích lại một cách tường tận bài phát biểu vừa rồi của Motomura bằng tiếng Anh. Iwama và người đàn ông kia không hề liếc mắt nhìn nhau cái nào.

Bing boong, rađa chia tay của Fujimaru reo lên. Hành động này sao khả nghi thế. Mà thôi vậy, bản thân mình cũng có làm gì được đâu.

Thấy đã sắp hết giờ, Kawai liền can thiệp vào buổi hỏi đáp.

“Xin lỗi mọi người, những ai còn thắc mắc xin hãy trực tiếp hỏi người phát biểu vào giờ nghỉ trưa hoặc trong buổi họp lúc sau ạ.”

Motomura cũng tiếp lời anh từ trên bục giảng.

“Cảm ơn mọi người rất nhiều. Bây giờ sẽ là 90 phút nghỉ trưa ạ. Phần cơm hộp hôm nay cũng đã được chuẩn bị sẵn ở phía sau giảng đường.”

Cô thông báo.

Lúc Motomura rời khỏi bục giảng, có vài người vẫn còn câu hỏi liền đến trực tiếp bắt chuyện với cô. Xem ra cô sẽ không có thì giờ dành cho Fujimaru rồi. Dù gì thì anh cũng đã cầu mong bài phát biểu của cô thành công, nên đành phải vậy thôi.

Fujimaru kéo chiếc xe đẩy chất đầy dụng cụ nấu nướng rời khỏi giảng đường. Anh lách người qua đám đông đã lấy được cơm trưa để đi xuống bậc thang.

“Fujimaru, cảm ơn anh vì món bánh kẹp thịt heo chiên xù này nha.”

Thấy Kato kêu lên, anh cũng chỉ hờ hững phẩy một tay đáp lại cậu. Fujimaru kéo theo chiếc xe đẩy vào bên trong thang máy đi xuống tầng một.

Vì giảng đường kia được xây với kiến trúc phân bậc nên không thích hợp dùng làm nơi hội họp. Motomura đã bàn với Fujimaru và quyết định tổ chức buổi họp tại một gian phòng học thoáng đãng ngay tầng một của tòa nhà B. Căn phòng này có kiến trúc mặt phẳng bình thường như bao lớp học khác.

Mấy chiếc bàn học dài và ghế trong phòng hầu hết đều đã bị khuân đi. Số còn lại được xếp trước bảng đen hoặc bên cửa sổ. Như vậy thì có thể dùng chúng làm chỗ bày biện món ăn, mặc dù không gian sẽ trở nên có chút chật hẹp, nhưng lại rất thích hợp để tổ chức một buổi tiệc đứng với khoảng không gian trống ở chính giữa phòng.

Sau khi vào được bên trong phòng học, Fujimaru chuyển mấy món dụng cụ đang chất trên xe đẩy lên dãy bàn trước bảng đen. Anh dự định sẽ luộc mì pasta ở đây, sau đó dùng chảo điện để xào mì Ý. Về phần món cơm cuộn trứng thì anh sẽ mang sẵn cơm nấu lúc chiều sang đây, những phần đặc biệt trong món ăn thì có thể nấu luôn trên chảo điện là được rồi. Chắc là sẽ có vài người muốn món mì Ý hoặc cơm trứng cuộn của mình không bỏ thịt, lúc đó thì chỉ cần lấy chảo chiên nấu thêm phần khác là xong.

Lúc anh đang kiểm tra xem bếp gas mini có bật lên được hay không thì thấy Iwama đi ngoài hành lang.

“Ơ kìa, Fujimaru, cậu đang chuẩn bị rồi đấy à?”

Nói đoạn, cô bước vào bên trong căn phòng từ chỗ cửa vẫn để mở từ nãy đến giờ.

“À không ạ, bây giờ em sắp phải về Viên Phục Đình rồi, tối nay mới quay lại cơ.”

“Chà, vất vả nhỉ.”

Iwama dòm dòm cái nồi to kia rồi bất chợt ngẩng mặt lên nhìn Fujimaru. “Có lẽ nào... Fujimaru đang hẹn hò với Motomura hả?”

Fujimaru giật mình.

“Làm gì có ạ, làm gì có!”

Anh vội phủ nhận. “Mấy hôm trước em mới bị từ chối nè.”

Đã không muốn nói rồi mà sao cứ lỡ mồm thế này. Fujimaru hối không kịp, nhưng ập vào anh nhiều nhất vẫn là nỗi hoảng loạn.

“Mấy hôm trước hả? Cậu lại bị từ chối á?”

Chính bởi vì những câu này của Iwama đây.

“‘Lại’ là sao?!”

Fujimaru hỏi ngược lại chị ta. Tại sao vụ mình tỏ tình lần hai lại bị chị Iwama biết được chứ? Không lẽ Motomura lại đi nói với mọi người trong phòng nghiên cứu là mình cứng đầu thổ lộ, khiến cô ấy thấy phiền sao?

Sự xấu hổ, nỗi băn khoăn và lòng ngờ vực đang cuồn cuộn trong lòng anh. Thấy được vẻ mặt đó của Fujimaru, Iwama như đang kêu thầm ‘thôi chết rồi’.

“À, hiểu lầm, hiểu lầm.”

Chị phân trần. “Năm ngoái cậu đã từng bày tỏ với Motomura trong phòng kính hiển vi dưới tầng hầm phải không? Thật ra thì, lúc ấy tôi đang ở đó nên mới vô tình nghe lỏm được.”

“Ra là vậy ạ...”

Mặc dù không hiểu cho lắm, nhưng biết Motomura không trách mình là một thằng đàn ông cứng đầu, Fujimaru cũng bình tĩnh được phần nào.

“Rồi sao? Cậu lại tỏ tình và lại bị phũ lần nữa à?”

“Vâng ạ...”

“Thế hả?”

Nét mặt Iwama cho thấy chị dường như vừa đồng cảm lại vừa hơi cáu. “Tôi cứ nghĩ là vì đang quen với Motomura nên cậu mới đồng ý nhận lấy yêu cầu quá sức nấu ăn cho một lượng lớn khách mời này chứ.”

Không hiểu sao lời nói của chị lại nghe đầy vẻ châm chọc.

“Không phải đâu ạ. Dù gì thì đây cũng là chuyện làm ăn buôn bán, em về bàn bạc với sư phụ rồi mới quyết định đấy.”

“Thì đúng là thế, nhưng Motomura nó cũng không khỏi quá quắt đi.”

Iwama cười khẩy. “Mặc dù không muốn đáp lại tình cảm của Fujimaru, nhưng nó vẫn tìm cách lợi dụng lòng tốt của cậu còn gì?”

Fujimaru thấy hơi khó chịu. Anh đã quen biết với Iwama được một năm nay rồi nên hiểu khá rõ tính cách con người chị. Iwama của mọi khi là người vừa ngầu lại còn ân cần chu đáo. Chị ấy tuyệt đối không phải là người có thể nói ra mấy câu như kia, Fujimaru không khỏi trở nên lo lắng.

“Iwama này, chị đang có chuyện gì à?”

“Không có gì. Tôi chỉ nghĩ mặc dù con bé suốt ngày chỉ lo nghiên cứu, nhưng chẳng phải nó vẫn luôn chơi trò vờn nhau với cậu còn gì.”

“Motomura đã từ chối em rất thẳng thừng, bản thân em cũng đã nghĩ thông suốt rồi. Đối với Motomura mà nói, không gì quan trọng hơn việc nghiên cứu, những thứ khác ra sao cũng được. Khi nhìn mọi người những lúc hăng say nghiên cứu, em mới hiểu ra rằng trên đời quả thật có tồn tại những người như vậy. Đúng là bây giờ em vẫn còn yêu Motomura và cảm thấy rất tiếc vì bọn em không thể qua lại với nhau, nhưng đó hoàn toàn không phải lỗi của Motomura mà là vấn đề của em. Bởi vì em không có đủ sức hấp dẫn cô ấy như bọn thực vật!”

Sau khi hùng hồn giải thích xong thì hình bóng Motomura chợt xuất hiện bên khóe mắt anh. Cô đang đứng ngoài hành lang với gương mặt cứng đờ.

“Motomura!”

Fujimaru kêu lên, Iwama cũng ở một tiếng rồi nhìn ra phía cửa. Nhưng Motomura hoàn toàn không đáp lại lời anh mà chỉ cắm đầu bỏ chạy về phía cầu thang. Hình ảnh gót chân trắng muốt của cô lưu lại trong mắt của cả Fujimaru lẫn Iwama.

“Motomura này!”

Iwama cũng chạy ra hành lang, nhưng đã không thấy Motomura đâu nữa.

“Làm sao bây giờ, không biết con bé nghe thấy từ đoạn nào nữa...”

Vẻ mặt chị như muốn òa khóc lên, đoạn, Iwama nhìn về phía Fujimaru. “Xin lỗi, xin lỗi nhé Fujimaru. Chuyện với bạn trai chị đang không suôn sẻ lắm nên chị đã lỡ nặng lời. Không phải thế, vốn dĩ từ lâu lắm rồi, chị vẫn luôn ghen ghét và đố kỵ với Motomura. Chị không thể một lòng nghiên cứu như Motomura được. Chị hoàn toàn không thể cắt đứt chuyện tình cảm và ý muốn kết hôn của mình!”

Fujimaru lại gần Iwama. Mặc dù còn bối rối nhưng anh vẫn khẽ khàng đặt tay lên bờ vai run rẩy kia như đang muốn an ủi chị.

“Trong lúc nghe bài phát biểu của Motomura,”

Iwama tiếp. “Chị cứ liên miên nghĩ ngợi, so ra thì nghiên cứu của mình nửa vời quá, nên chị đã trút giận lên người khác. Chị thành thật xin lỗi cậu.”

“Chị không cần phải xin lỗi em đâu.”

Fujimaru thành thật nói. “Em, và có lẽ cả Motomura nữa, đều hiểu cảm xúc của chị mà.”

“Ừ nhỉ, cảm ơn cậu nhé.”

Iwama thở hắt ra một hơi. “Chị sẽ đi tìm Motomura để xin lỗi con bé.”

Anh buông tay khỏi bờ vai đã ngừng run rẩy của Iwama.

“Được ạ.”

Fujimaru gật đầu.

Iwama rời khỏi phòng học. Tiếng bước chân của chị vang lên ngoài hành lang. Fujimaru thở dài thườn thượt trong lúc nghe văng vẳng tiếng chị chạy đi.

Sao mà lại có nhiều chuyện xảy đến thế này. Mọi người ai cũng nghiêm túc nghiên cứu mà sao lại có nhiều chuyện xảy ra thế chứ.

Fujimaru lại đẩy xe trở về Viên Phục Đình để nấu mấy món ăn cho buổi họp mặt.

***

Ở Viên Phục Đình, Tsuburaya đang chầu chực sẵn chờ anh về sau khi phục vụ xong giờ cơm trưa.

“Chú mày về trễ quá đó, Fujimaru!”

“Cháu xin lỗi ạ!”

Trong lúc chờ đến giờ phục vụ cơm tối, anh phải chuẩn bị cho xong các món ăn sẽ nấu vào buổi họp mặt. Anh cần chiên giòn mấy miếng đậu phụ nghiền trộn với rau củ tự chế vừa mềm vừa mịn, còn phải đi rửa rau làm salad. Lần này đến phiên Tsuburaya trở thành Quan Âm Nghìn Tay chung với Fujimaru mà bận bịu dưới bếp.

Sau khi đã nêm gia vị cho thịt gà và ướp trong tủ lạnh, Fujimaru lấy nó ra cho vào lò nướng với lửa nhỏ. Xong, tiếp theo là xắt khoai tây để làm món khoai tây chiên. Đúng lúc anh cầm con dao phay trong tay...

“Cái đó để ta làm cho, chú mày đi lấy cái đĩa to lại đây.”

Tsuburaya lại ra lệnh cho anh. “Đĩa nằm trong tủ trên lầu đấy.”

Căn phòng mà hiện giờ Fujimaru đang tạm trú vẫn còn sót lại rất nhiều đồ dùng riêng của Tsuburaya. Trong số đó có tủ kéo, lại còn lẫn vài thùng các tông nữa, nhưng Fujimaru chưa bao giờ mở ra. Nghe theo lời ông, Fujimaru chạy lên lầu rồi ôm một cái thùng về lại nhà bếp.

Bên trong là mấy cái đĩa và bát to dùng để đãi tiệc, cái nào cũng được gói lại cẩn thận bằng giấy báo. Cái đĩa cái bát nào cũng mang sắc trắng ấm áp và được trang trí họa tiết hoa lá màu lam sậm quanh viền.

“Chu choa, đẹp thế!”

Fujimaru rửa sạch mấy cái đĩa và bát, đoạn lấy một chiếc khăn sạch lau khô.

“Lúc gia đình ta quyết định mở tiệm đã dùng mấy món này đấy.”

Tsuburaya vừa chiên khoai luôn tay vừa nói. “Lúc đó ai cũng bận rộn đến nỗi không có thì giờ ăn uống. Thế là bọn ta phải nấu thật nhiều rồi để thức ăn vào trong một cái đĩa to để mọi người dùng.”

“Ra là vậy ạ?”

Viên Phục Đình là tiệm cơm được bố của Tsuburaya một tay gây dựng. Nghe bảo là trước kia, cả gia đình Tsuburaya bao gồm bố mẹ và anh chị em của ông đều cùng nhau kinh doanh cửa tiệm này. Sau khi kết hôn, Tsuburaya mướn một căn hộ gần đó để tiện đường đến Viên Phục Đình. Thêm vào người vợ và cô con gái, bàn ăn lúc bấy giờ của ông hẳn phải rất náo nhiệt.

“Nhưng rồi bố ta mất, anh em ta thì cũng đã tìm được công việc khác, vợ ta cũng bỏ ta đi. Cứ nghĩ là sẽ không bao giờ có thể lấy chúng ra được nữa... Cho nên ta rất cảm kích khi có được cơ hội này.”

“Sư phụ...”

Anh nhìn Tsuburaya với vẻ xúc động dạt dào.

“Gì đấy, sao chú mày lại nhìn ta như thể đây là một ông già cô đơn cần được tội nghiệp vậy!”

Tsuburaya tính giơ tay lấy cái lưới ráo dầu đang nhỏ dầu nóng đánh cho Fujimaru một trận.

“Trời ơi, nguy hiểm! Cháu có nói thế đâu!”

“Ta đây không hề cô đơn nhé!”

“Đã bảo là cháu chả nói gì rồi mà!”

“Ta có Hana này, lại còn phải trông chừng một đứa đồ đệ kém cỏi như chú mày nữa chứ. Này, cầm lấy đi.”

Ông đưa cho anh một cái đĩa chất đầy khoai tây chiên nóng hổi.

Mấy món nước như súp và cơm đã được anh cho vào hộp nhựa lớn để đựng, những món ăn còn lại thì để vào bên trong bát hoặc đĩa lớn rồi dùng màng nhựa bọc kín. Đoạn, Fujimaru trèo lên chiếc xe van do bà Hana lái đến đón mình.

“Mùi thơm quá đi mất. Làm cho ta cũng đói bụng rồi đây.”

Bà Hana nói với giọng vui vẻ, rồi sau đó phô diễn tài nghệ lái xe điêu luyện của mình trên quãng đường ngắn ngủi.

Sử dụng chiếc xe đẩy mà anh mượn nguyên đêm nay, Fujimaru chở thức ăn đến phòng học lớn nằm tại tầng một tòa nhà B khu Tự nhiên. Bên trong chẳng có ai cả, chắc là buổi hội nghị vẫn chưa kết thúc. Sau khi bày biện xong hết các món, anh xếp chúng lên dãy bàn trong phòng. Fujimaru mang cái nồi lớn lên phòng nghiên cứu Matsuda trên tầng hai để mượn bồn rửa.

Lúc trở về phòng học, anh đặt nồi lên bếp gas mini rồi bắt đầu đun sôi nước. Vừa hay đó cũng là lúc các khách tham dự buổi hội nghị lác đác bước vào phòng. Fujimaru gỡ màng bọc ra khỏi mấy chiếc đĩa lớn trên bàn rồi cắm chảo điện vào nguồn.

Vì anh không thể làm được như dịch vụ cung cấp thực phẩm chuyên nghiệp nên đành phải nhờ mọi người tự lấy đĩa giấy, đũa gỗ dùng một lần, nĩa và cốc nhựa. Đồ uống mỗi người tự mang, nào là bia, rượu vang, với cả trà ô long nữa. Xem ra mấy thứ này đã được hội Kawai mang số lượng lớn tới và ướp lạnh sẵn trong thùng đá để ở phòng nghiên cứu Matsuda.

Số lượng người trong phòng ngày một đông đúc. Chắc là vì buổi hội nghị đã kết thúc nên mọi người mới dần di chuyển từ giảng đường xuống phòng học đây mà. Fujimaru tráng một lớp dầu mỏng lên chảo điện rồi bắt đầu xào nguyên liệu của món cơm cuộn trứng vốn được đựng bên trong chiếc túi bảo quản có dây kéo. Song song đó, anh cũng đập và đánh trứng vào tô. Mùi hành tây xào thơm phức bắt đầu lan tỏa khắp căn phòng.

“Mọi người đã đến đông đủ chưa ạ?”

Matsuda cất tiếng từ một góc căn phòng. “Cảm ơn mọi người vì đã vất vả trong suốt hai ngày vừa qua. Tôi nghĩ rằng đây là một hội nghị hết sức ý nghĩa vì đã giúp chúng ta định hình được các chủ đề nghiên cứu trong tương lai. Bắt đầu từ bây giờ, mong mọi người hãy cứ thỏa thích mà ăn uống. Cạn ly!”

Có mấy người thậm chí còn chưa có cốc trên tay, thế mà thầy ấy lại chào mời một cách nồng nhiệt như vậy. Fujimaru cho cơm lên chảo điện rồi thêm vào nước sốt cà chua bí truyền của Tsuburaya. Không biết có phải do mọi người đều biết tính Matsuda hay là vì ngoại trừ việc làm thí nghiệm và nghiên cứu ra thì họ không còn quan tâm nhiều đến những chuyện khác nữa, mà anh nghe thấy những người ở gần mình cũng hưởng ứng hô lên, “Cạn ly” rồi chạm cốc vào nhau, sau đó mới gắp thức ăn vào đĩa giấy.

Mọi người tụ tập lại bàn tán với nhau thành nhiều nhóm đứng khắp phòng học. Tiếng cười cũng bắt đầu rộ lên. Mặc dù máy lạnh đang chạy hết công suất nhưng vì có quá nhiều người nên vẫn cảm thấy hơi nóng nực. Fujimaru dọn phần cơm của món cơm cuộn trứng lên một cái đĩa to, sau đó mới úp một lớp trứng chiên mỏng lên trên. Tuy đây không phải là nhà bếp nhưng dù gì cũng ra được món cơm cuộn trứng rồi.

Lúc anh bưng đĩa cơm cuộn trứng siêu to ra chiếc bàn bên cạnh cửa sổ, thầy Morooka lập tức xáp lại gần như đã rình sẵn từ lâu.

“Chà chà, cậu Fujimaru. Khoai tây chiên ngon lắm, cơ mà món này nhìn cũng ngon quá nhỉ.”

“Quả không hổ là giáo sư, ngài đã ăn món khoai rồi à?”

Sau khi nói chuyện phiếm với thầy Morooka một hồi, anh liền trở lại quầy bếp dựng tạm ở trước bảng đen. Nước trong nồi đã bắt đầu sôi. Anh bỏ pasta vào để làm món mì Napolitan sốt cà chua. Trên chảo điện là loại mì thường còn trên chảo chiên là loại không có xúc xích.

Iwama đến đứng trước Fujimaru, trong tay cầm theo cốc bia. Lúc này vừa hay mì đã chín, Fujimaru phải cẩn thận bỏ nó vào chảo xào chung với các loại nguyên liệu trong sốt và cẩn thận nêm nếm, vậy nên anh không ngẩng đầu lên mà hỏi Iwama rằng:

“Sao rồi ạ? Chị đã nói chuyện được với Motomura chưa?”

“Ừ, chị đã xin lỗi rồi. Chị nghĩ chắc con bé cũng đã tha thứ cho chị.”

Iwama cũng nói lời xin lỗi với Fujimaru với vẻ ăn năn.

“Không sao, không sao đâu ạ.”

Fujimaru trút món mì Ý vừa xong vào đĩa lớn rồi đưa cho Iwama. “Nếu được thì nhờ chị giải thích với hai du học sinh người Anh và Malaysia kia giúp em. Đây là loại mì Neapolitan chay ạ. Nếu họ muốn thì em cũng có thể làm luôn món cơm cuộn trứng chay. Còn nữa, ngoài hai món này ra em còn phục vụ thêm vài món có sử dụng rượu trong nước sốt và có thịt heo thịt bò bên trong, tất cả đều có ghi chú sẵn đấy ạ.”

“Hóa ra mấy cái hình vẽ con heo con bò chai rượu là nhằm như vậy đó hả?”

Iwama cuối cùng cũng mỉm cười. “Chị hiểu rồi, chị sẽ chuyển lời với họ.”

Sau một lúc thì hai người du học sinh nọ cùng dắt nhau tới chỗ anh nhờ làm món cơm cuộn trứng chay. Fujimaru nhanh tay đảo chảo chiên rồi úp lên hai cái đĩa giấy món cơm cuộn trứng mini.

“Cảm ơn anh rất nhiều. Món ăn hôm nay ngon lắm ạ”, nghe hai người họ nói vậy, Fujimaru mừng rỡ vô cùng.

Rốt cục cũng xong lượt phục vụ đầu tiên, Fujimaru nghỉ ngơi một chút. Anh vừa xoa bóp vai vừa ngắm nhìn những người xung quanh.

Matsuda và Morooka đang cùng trốn vào một góc mà vui vẻ ăn món ngó sen luộc rau củ. Thầy ấy lại chọn một món có khoai bên trong nữa rồi, Fujimaru cắn môi để khỏi phải bật cười thành tiếng. Kato thì đang hào hứng trò chuyện với giáo sư từ trường đại học khác. Xem ra cậu chàng đã tóm được đối tượng có thể cùng nhau thảo luận về xương rồng. Kawai thì đang rót thêm bia cho những sinh viên có ly đã cạn. Anh ấy vẫn tử tế và đáng tin cậy như mọi khi, Fujimaru thật lòng thán phục. Mình cũng phải học hỏi mới được.

Motomura đang đứng gần cửa và đón lấy đĩa gà chiên từ Iwama. Nét mặt cô vẫn giữ vẻ nhẹ nhàng như vậy. Thật may là hai người họ có thể làm hòa với nhau. Người có vẻ là bạn trai của Iwama đang đứng chuyện trò với học viên thuộc phòng nghiên cứu Morooka ở góc đối diện với cô. Có cảm giác rằng mối tình của Iwama sắp sửa chấm dứt. Thôi, không sao cả, rồi thì chị sẽ lại có cơ hội gặp được ai đó. Fujimaru hoàn toàn quên béng cái danh Bị Phũ Bị Phũ của mình mà thầm ủng hộ chị trong lòng.

Các nhóm thi thoảng sẽ tách ra, thi thoảng sẽ thêm người. Mọi người ai cũng ăn uống và cười nói nhiệt tình. Những người này đã vượt qua rào cản ngôn ngữ và quốc tịch để kết nối với nhau thông qua tình yêu đối với thực vật. Nghĩ đến đó, Fujimaru lại thấy lồng ngực nóng ran.

Mấy món bát đĩa đem đến từ Viên Phục Đình thể nào cũng sẽ được mọi người trong phòng nghiên cứu Matsuda rửa giúp. Fujimaru không chờ đến lúc tiệc tan hẳn mà đã bắt đầu chuẩn bị thu dọn đồ đạc. Anh cất chảo điện, các lọ gia vị, chai dầu cùng cái nồi to dùng để nấu mì và đựng súp vào trong túi giấy rồi chất lên xe đẩy.

Lúc anh lấy giẻ ướt lau sạch dãy bàn mình dùng làm quầy bếp, Motomura mới vội vàng chạy đến.

“Hai ngày hôm nay thật lòng cảm ơn anh rất nhiều ạ.”

Đứng trước một Motomura đang cúi đầu cảm ơn, Fujimaru chỉ có thể xua xua tay nói “Không có gì. Không có gì.” Nhận ra rằng tay mình vẫn còn cầm giẻ lau, anh liền vội vứt nó lên xe.

“Motomura hẳn là cũng mệt nhọc với việc làm ban tổ chức và thuyết trình rồi. Bài phát biểu của cô được nhiều người đặt câu hỏi và hưởng ứng nhiệt liệt lắm nhỉ?”

“Không đâu, không đâu ạ.”

Lần này đến lượt Motomura xua tay. Cô ngượng ngùng cúi đầu. “Xin lỗi vì tôi đã không thể đến chào hỏi anh đàng hoàng. À, chuyện trưa nay...”

“À. Cô đã nghe thấy rồi? Cuộc trò chuyện giữa tôi và chị Iwama ấy?”

“Vâng ạ.”

Motomura dần thu người lại. Lúc trông thấy chiếc áo thun hôm nay của Motomura, anh cứ nghĩ họa tiết trên đó là chấm bi xanh lục trên nền trắng, thế nhưng đó lại không phải chấm bi, mà là những phiến lá nhỏ xíu.

“Thật ra thì...”

Nói đoạn, Motomura liền ngẩng đầu lên với vẻ kiên định. “Không phải là tôi thấy anh Fujimaru thiếu sức hấp dẫn đâu. Điều này cũng khó xử như khi bị hỏi ‘Giữa anh và công việc em chọn ai’ vậy, tôi không thể đặt Fujimaru và thực vật lên bàn cân một cách đơn giản như vậy được...”

Càng nói cô càng thấy những điều mình muốn bày tỏ đang phản tác dụng, thế là Motomura lại lần nữa cúi gằm mặt xuống.

“Cô đừng bận tâm về điều đó.”

Fujimaru nói. “Không chỉ về tôi mà còn về những gì chị Iwama đã nói nữa. Iwama, chị ấy... ừm... có quá nhiều chuyện xảy đến nên chị ấy mới nói ra những lời kia, chứ thực chất chị ấy không nghĩ thế đâu.”

“Vâng, tôi cũng đã nghe chị Iwama giải thích mọi việc rồi. Nhưng tôi cảm thấy có điều này chị ấy nói rất đúng. Vậy nên tôi mới không thể ở đó thêm phút nào nữa mà phải chạy trốn...”

“Điều nào cơ?”

Fujimaru gãi gãi má, không khỏi thấy buồn phiền. “Chuyện Motomura lợi dụng tình cảm của tôi ấy à?”

“Tôi vốn không có ý đó đâu.”

Cứ nghĩ lời kế tiếp của Motomura sẽ bừng bừng khí thế, nhưng rồi cô lại ỉu xìu. “Nhưng có lẽ, cũng có một chút như vậy thật. Bản thân tôi đã ngạo mạn mà nghĩ rằng, chỉ cần có thể nghiên cứu, thì tôi chẳng bận tâm cả chuyện yêu đương hay đời sống thường nhật...”

“Tôi thì lại không nghĩ thế.”

Fujimaru nói. “Motomura cũng đã nói rồi mà. “Thực vật sống trong một thế giới không có tình yêu, cho nên tôi cũng sẽ không yêu đương với ai cả mà chỉ dốc hết sức để nghiên cứu thực vật.”

“Vâng ạ.”

“Tôi đã suy nghĩ mãi về câu nói đó. Nghĩ gần một năm trời, nhìn thấy Motomura và mọi người ở phòng nghiên cứu, không hiểu sao tôi lại có cảm giác mình đã hơi hơi hiểu được. Motomura hẳn là muốn biết thêm nhiều điều về các loại thực vật đang sống trong thế giới không có tình yêu kia. Vậy nên cô mới có thể đem lòng hăng say ấy mà làm nghiên cứu.”

Anh cảm thấy ngượng miệng vì nghĩ rằng mình chưa thể truyền đạt hết những gì mình muốn nói. Thế nhưng Motomura chỉ lẳng lặng mà nhìn Fujimaru. Fujimaru lại cố gắng tìm thêm câu từ.

“Lòng hăng say và sự tò mò ấy chẳng phải gọi là ‘tình yêu’ sao? Cả Motomura, người muốn biết thêm về các loại thực vật, lẫn các loại thực vật mà những người trong phòng này đều muốn hiểu thêm, cô và chúng đâu có khác gì nhau. Cả hai đều sống trong một thế giới hiện hữu tình yêu mà. Tôi thì nghĩ thế đấy, có sai không nhỉ?”

Lần đầu tiên thốt ra từ “tình yêu” với ngữ điệu nghiêm túc thế này, Fujimaru cảm thấy máu đang dồn hết lên trên mặt. Anh ngượng ngùng bắt lấy xe đẩy...

“Chà, vậy xin phép cô nhé.”

...rồi tính đánh bài chuồn.

“Anh Fujimaru này.”

Thế nhưng Motomura đã gọi giật anh lại. Fujimaru ngoái đầu. Cô nói với giọng điềm tĩnh, mặt đã không còn cúi gằm như trước.

“Thi thoảng tôi cũng nghĩ vậy đấy. Thực vật sống nhờ quang hợp, rồi lại có những loài động vật sống nhờ ăn thực vật, sau đó là những loại động vật sống nhờ vào việc ăn thịt những loài động vật ăn thực vật... Kết cục thì toàn bộ sinh vật trên quả địa cầu này đều sống nhờ ăn ánh sáng.”

“Ăn ánh sáng á...”

“Vâng ạ. Cả anh Fujimaru, cả tôi, và cả thực vật nữa, chúng ta đều như nhau.”

Motomura mỉm cười, đôi mắt cô long lanh thứ ánh sáng rất giống với niềm hi vọng. “Cảm ơn anh nhiều nhé, Fujimaru.”

***

Anh đẩy chiếc xe về trên con đường tối tăm. Biển hiệu của Viên Phục Đình đã tắt đèn, nhưng ánh sáng bên trong tiệm vẫn còn hắt ra ngoài con hẻm nhỏ.

“Ồ, chú mày về rồi à?”

Lúc mở cửa ra, Tsuburaya đang ngồi đọc báo trên ghế liền cất tiếng. Đoạn, ông gấp tờ báo lại.

“Sư phụ, chú đang chờ cháu đấy à?”

“Ta mệt quá nên nghỉ tí thôi. Lâu lắm rồi mới lại một mình cáng đáng cái tiệm này nên giờ eo ta nhức như quỷ.”

“Lại nữa à!”

Fujimaru bật cười rồi bưng mấy món dụng cụ đã dùng vào bồn rửa trong bếp.

“Để mai hẵng dọn. Chú mày qua đây.”

Anh nghe lời ra khỏi nhà bếp. Tsuburaya đứng dậy rồi nhìn chằm chằm vào mặt Fujimaru.

“Ừm, xem ra chú mày thật sự không có vấn đề gì. Vất vả.”

Ông vỗ vai Fujimaru cái bốp rồi đi về phía cửa.

“Cảm ơn chú rất nhiều ạ! À, sư phụ này, nhờ chú trả xe đẩy cho bà Hana giúp cháu với.”

“Chú mày nhờ vả nhiều quá! Ta đủ tuổi để được người ta đẩy xe chở đi đấy có biết không!”

Tuy rằng miệng vẫn luôn càm ràm nhưng Tsuburaya vẫn đẩy chiếc xe ra khỏi cửa tiệm. Tiếng bánh xe kêu lạch cà lạch cạch dần trở nên xa xăm.

Lắng tai thêm chút nữa, Fujimaru chỉ còn thi thoảng nghe thấy tiếng ô tô vọng lại từ đường Hongo. Anh khóa cửa tiệm lại rồi tắt hết đèn đóm bên trong.

Bậu cửa sổ trong căn phòng tầng trên đang ngập tràn ánh trăng, khiến mấy chiếc gai của cây xương rồng trở nên nhạt nhòa mờ ảo. Anh không bật đèn mà cứ thế đến bên cửa sổ. Vì trưa nào trong phòng cũng có nắng chiếu chói chang nên đất trong chậu khô queo cả. Anh lần mò bên trong màn đêm để đến chỗ bếp ăn rót cho mình một ly nước.

Thông qua ô cửa lướt, ánh trăng treo trên bầu trời kia đã đầy đặn như sắp tròn trịa đến nơi. Không chỉ mỗi cây xương rồng thôi, cả cây thục quỳ ở nhà đối diện cũng đang hứng lấy ánh trăng để rồi phát ra một vầng sáng trắng nhạt giữa đêm tối.

Mình và tất cả mọi người đều nhờ ăn ánh sáng mà sống. Dẫu cho mình có lìa đời và trở thành tro bụi đi nữa, dẫu cho loài người có bị tuyệt diệt đi nữa, Trái đất này hẳn là vẫn sẽ tiếp tục sinh ra những sinh mệnh sống nhờ ăn ánh sáng thôi nhỉ?

Những cơ chế đầy tinh tế mà mỗi sinh vật sống đang mang trong người. Cả lý do thực vật và động vật được sinh ra nữa. Nếu đã sinh ra thì tại sao chúng lại phải đón nhận cái chết kia chứ? Thật là khó hiểu.

Và cả, tại sao chúng ta lại luôn sống nhờ ánh sáng chứ không phải bóng tối, trong khi trước mắt luôn là cái chết đang chực chờ?

Có lẽ một lúc nào đó, Motomura sẽ giải ra một phần của bí ẩn này cũng nên.

Đúng lúc nghĩ đến điều này thì Fujimaru đã đạt tới giới hạn của mình rồi. Bị cơn buồn ngủ mãnh liệt vồ lấy, anh ngã lăn ra tấm đệm mà không kịp thay áo quần gì. Mặc dù còn phải chỉnh báo thức điện thoại, nhưng anh không tài nào mở nổi hai mắt ra.

Chà, thôi sao cũng được. Dù gì thì sư phụ cũng sẽ đánh mình đến khi tỉnh thì thôi.

Buổi họp mặt kia không biết có còn đang tiếp diễn không nhỉ? Motomura có bỏ lỡ nó giữa chừng để đi nhòm vào kính hiển vi hay chăm sóc các cây Arabidopsis thaliana không? Hình ảnh tòa nhà B khu Tự nhiên với ánh đèn sáng trưng đến tận đêm khuya hiện lên trong tâm trí Fujimaru.

Mình phải nhân lúc đi giao cơm trưa mà xin quan sát thí nghiệm lần nữa mới được. Bởi vì mình cũng đã bắt đầu yêu thích thực vật rồi. Cũng thích cả những con người đang nghiên cứu về thực vật nữa. Phải rồi, nên làm món gì đó từ trái ớt cựa gà để còn đem tới phòng nghiên cứu chứ.

Fujimaru chìm vào giấc ngủ giữa niềm hạnh phúc.

Mặt trăng tỏa vầng sáng màu bạc choàng lấy từng nóc nhà, cây hoa thục quỳ, cây xương rồng, và cả Fujimaru. Trong khi đó, ở bên kia Trái đất, các loại thực vật đang hăng hái phân chia tế bào của chúng dưới ánh mặt trời, những con chuồn chuồn kết đôi giữa không trung, bồ nông vỗ cánh, sư tử gầm gào, và người người thì đang sống. Nhưng vào giờ phút này, Fujimaru không thể biết tới những chuyện ấy, vì trong giấc mơ, anh đang bận mở cánh cửa lệch bản lề dẫn vào phòng nghiên cứu Matsuda.

HẾT

Lời cảm ơn

Tôi xin được gửi lời cảm ơn chân thành đến đông đảo các vị đã giúp tôi rất nhiều trong quá trình lấy tư liệu để hoàn thành quyển sách này (vào thời điểm thu thập tư liệu).

Xin được chân thành nói lời cảm tạ với các vị được đề tên sau đây.

Nếu có chi tiết nào trong nội dung cuốn sách không đúng với sự thật, dù là vô tình hay cố ý, đều thuộc về trách nhiệm của tác giả.

Chuyên ngành Khoa học Sinh vật thuộc ban Tự nhiên, Viện cao học trực thuộc Đại học Tokyo.

Tsukaya Hirokazu

Ezaki Kazune

Kono Chuken

Koga Koji

Fujishima Kumiko

Cùng tất cả mọi người trong phòng nghiên cứu Tsukaya Hirokazu.

Phân ban Khoa học Sinh mệnh thuộc chuyên ban Khoa học Tự nhiên mở rộng, ngành Khoa học Tự nhiên Đại học Gakugei Tokyo.

Ferjani Ali

Cùng tất cả mọi người trong phòng nghiên cứu Ferjani Ali.

Tất cả hội viên thuộc nhóm “Logic căn nguyên của thực vật” của hội Lĩnh vực Nghiên cứu Khoa học mới.

[1] Xích Môn: dùng để chỉ các loại cổng được xây bằng gỗ, theo phong cách cổ xưa truyền thống của Nhật. Sở dĩ được gọi là “Xích Môn” vì chúng thường được sơn màu đỏ.

[2] “Hana” trong tiếng Nhật cũng có nghĩa là “hoa”.

[3] Một chiếu của Nhật (hoặc còn được gọi là đơn vị tatami) dài 1,8 mét, rộng 0,9 mét và dày chừng 5,5 centimet.

[4] Đây là nguyên lý luộc mì của người Ý: al dente dịch ra nghĩa là “vừa răng” hoặc “đánh vào răng”, tức là mì được luộc phải làm sao đó mà khi đưa vào miệng vẫn còn cảm giác sần sật, không quá nhũn cũng không được quá cứng.

[5] Auxin là một trong những hoóc môn kích thích sự tăng trưởng của thực vật.

[6] MYB là một mã gen mang chức năng sao chép có trong tế bào của động thực vật. Nó là một trong những gen kích hoạt màu xanh, tím hoặc đỏ cho những loại quả chua.

[7] Đây là loại vũ khí dùng để tiêu diệt quái thú Godzilla trong phim điện ảnh Godzilla sản xuất năm 1954.

[8] Một ứng dụng nhắn tin rất phổ biến ở Nhật.

[9] Phiên Kaga là một vùng thuộc sự cai quản của tướng Tokugawa vào thời Edo, từ năm 1583 đến 1871. Hiện nay nó đã được sáp nhập vào tỉnh Ishikawa và Toyama.

[10] Biệt thự Lộc Minh (tiếng Nhật là 鹿鳴館 Rokumeikan – Lộc Minh Quán) là một tòa biệt thự được xây theo phong cách kiến trúc Tây Dương phỏng theo chính sách Tây Dương hóa của chính trị gia Inoue Kaoru.

[11] Dung dịch dùng để cố định thành phần mẫu vật nghiên cứu, thường được pha với 70% hoặc 80% ethanol, hòa cùng formalin và axit acetic.

[12] Một loại bánh kem nghìn lớp của Pháp.

[13] Tên gốc là 七草粥 – nanakusagayu, đây là một loại cháo được nấu với bảy loại thảo mộc đặc trưng theo từng mùa xuân, hạ, thu, đông của Nhật gồm rau cần, rau tế, cải cúc, tinh thảo, cải dại, củ cải tròn và củ cải.

[14] Nguyên văn là 白犬ナズナ (Shiroinu nazuna/nazuna) nghĩa là hoa cải dại, “shiroinu” nghĩa là chó trắng.

[15] Là kiểu nhà dạng ống, được xây cao nhiều tầng, bề ngang rất hẹp, nhưng chiều sâu lại rộng.

[16] Bộ phim Nausicaä và thung lũng đầy gió (tựa gốc tiếng Nhật: 風の谷のナウシカ) là một tựa phim hoạt hình viễn tưởng của đạo diễn Miyazaki Hayao, kể về chuỗi ngày sống sót của cô bé Nausicaä hậu tận thế.

[17] 紅はるか beni-haruka và 紅あずま beni-azuma là hai loại khoai tím ruột vàng của Nhật. Tuy nhiên, loại beni-haruka lại có ruột sậm màu hơn.

[18] Korpokkur là tên gọi một chủng tộc người lùn trong truyện dân gian vùng Ainu, Nhật Bản.

[19] Softball là một môn thể thao tương tự bóng chày, tuy nhiên quả bóng lại mềm hơn.

[20] Khe nứt Mariana, hay còn được gọi là “Khe nứt địa ngục”, nằm ở phía Tây Bắc Thái Bình Dương là khe nứt sâu nhất được phát hiện trên Trái đất.

[21] Osechi là một bữa ăn truyền thống đặc biệt vào dịp Tết của người Nhật, bao gồm nhiều loại đồ ăn khác nhau như sushi, bánh gạo, hải sản, tráng miệng... được bỏ cùng vào một tráp sơn dầu thật đẹp. Tùy theo vùng miền mà đồ ăn trong Osechi sẽ khác nhau về cả chất lẫn vị, ví dụ như Hokkaido nổi tiếng có nhiều rau củ và hải sản tươi ngon thì Osechi sẽ chủ yếu gồm các món hải sản, ở Kyoto chuộng ăn ngọt thì vị của các món trong Osechi sẽ thiên ngọt hơn...

[22] Hay còn được biết với tên viết tắt là CITES (Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora) – Công ước về thương mại quốc tế các loài động, thực vật hoang dã nguy cấp. Được ký kết vào năm 1973 tại Washington với mục đích bảo đảm việc lấy mẫu tiêu bản các loài động, thực vật nguy cấp mà không làm tổn hại đến chúng.

[23] Hơn 22 triệu VNĐ.

[24] Hậu tố tên người trong tiếng Nhật, là cách gọi thân thiện hướng đến nam giới ít tuổi hơn.

[25] PCR là gọi tắt của phương pháp Polymerase Chain Reaction, tức “phản ứng chuỗi polymeraza”. Đây là phương pháp khuếch đại một đoạn ADN để chẩn đoán mà không cần sử dụng các sinh vật sống như khuẩn E. coli.

[26] Đây là nhãn hiệu thuốc diệt cỏ có thật của công ty BASF.

[27] Toyotomi Hideyoshi (1537 – 1598) là một lãnh chúa thời Chiến Quốc ở Nhật Bản. Ông được biết đến như là người đã có công kết thúc thời kỳ Chiến Quốc đầy loạn lạc của đất nước.

[28] Fujiwara no Michinaga (966 – 1028) là một đại quan thời Heian. Gia tộc Fujiwara của ông nắm quyền lực cao nhất vào thời điểm mà ông được thăng quan tiến chức.

[29] Tanka là thể thơ ngắn của Nhật, thường được viết thành năm dòng với luật gieo vần là 5-7-5-7-7.

[30] Đây là một câu văn trong trích đoạn nổi tiếng từ tác phẩm sử thi Chuyện kể Heike được viết vào thế kỷ 14, kể về cuộc chiến tranh giành quyền lực giữa gia tộc Taira và gia tộc Minamoto. Chủ đề chính của cuốn sử thi xoay quanh luật nhân – quả và sự vô thường của cõi đời theo triết lý nhà Phật.

[31] Taira no Kiyomori (1118 – 1181) là một lãnh tướng cuối thời Heian, đồng thời cũng là người đầu tiên thành lập nên chính quyền được đô hộ bởi tầng lớp võ sĩ.

[32] Là thời đại kéo dài từ năm 1926 đến 1989.

[33] Tương đương với 440.000 tiền Việt Nam.

[34] Kawai lúc kể về Jona có thêm kính ngữ xưng hô -san của người Nhật đằng sau tên, khiến Kato nghe thành “Jonasan” na ná như cách người Nhật gọi tên riêng “Jonathan” trong truyện ngụ ngôn Jonathan Livingston Seagull của nhà văn Mỹ Richard Bach, đã được dịch và xuất bản ở Việt Nam dưới tựa Bay cùng những ước mơ.

[35] Pho mát Camembert lấy tên từ thành phố Camembert, vùng Normandy, Pháp là nơi đầu tiên làm ra loại pho mát từ sữa bò này. Bên trong pho mát Camembert mềm mịn, bên ngoài là lớp vỏ chín cứng hơn.

[36] Trong tiếng Nhật, “chibi” là từ gọi yêu những thứ be bé xinh xinh, thi thoảng sẽ được gắn thêm hậu tố -tan để nghe giống với danh xưng người thật.

[37] Theo quan niệm của người Nhật, “lưỡi mèo” là từ dùng để chỉ những người dễ phỏng lưỡi, không ăn được đồ ăn lúc còn nóng hôi hổi.

[38] Oden là một loại lẩu thập cẩm của người Nhật, bên trong thường có chả cá, trứng luộc, rau câu cá và củ cải trắng.

[39] Là loại đạn mềm sử dụng cho súng hơi.

[40] Mozoshi 模造紙 là một loại giấy xuất hiện vào giữa thời Minh Trị, tên gọi của nó nghĩa đen là “giấy bắt chước”, vốn là loại giấy được người Úc mô phỏng theo giấy in của Nhật mà làm. Bây giờ, khi nhắc đến mozoshi, người ta sẽ nghĩ ngay đến giấy Tây, để phân biệt với washi 和紙 là giấy Nhật.

[41] Đây là nhân vật chính trong truyền thuyết 百夜通い Momoyogayoi (tạm dịch: Bách Dạ Thông) được lưu hành vào thời Muromachi (1336 – 1573). Câu chuyện kể về vị tướng quân tên Fukakusa vì đã lỡ đem lòng say mê nàng Komachi Ono nên đã nguyện làm theo lời nàng, hằng đêm đi đến vấn an nàng trong suốt một trăm đêm.