Ở MỘT GÓC NHÂN GIAN

Nguyên tác: Fumiyo Kono

Tác giả: Maita Yohei

Người dịch: Hà Thương

Phát hành: IPM

Nhà xuất bản Hồng Đức 08/2020

Sinh ra ở Eba, Hiroshima, cô gái nhỏ Suzu vô cùng yêu thích vẽ tranh. Năm 1944, Suzu được gả tới Kure khi mới 18 tuổi. Trong bối cảnh chiến tranh đang dần thay đổi cuộc sống ở khắp nơi, cô gái bé nhỏ luôn lạc quan sống với vai trò người vợ. Dẫu vậy, ảnh hưởng của chiến tranh ngày một rõ nét, Kure thường xuyên phải chịu những trận không kích. Và mùa xuân năm 1945 đã tới…

Dựa trên nguyên tác bộ truyện tranh đã đạt nhiều giải thưởng lớn và bản hoạt hình rất được kì vọng, tiểu thuyết Ở một góc nhân gian là câu chuyện khắc họa cuộc sống thường nhật của Suzu, cô gái nhỏ sống ở Kure, Hiroshima trong thời kì chiến tranh.

Nguyên tác
FUMIYO KONO

Tác giả truyện tranh sinh năm 1968, tại Hiroshima.

Năm 1995 ra mắt tác phẩm đầu tay Góc phố nở hoa.

Đạt giải Tác phẩm Xuất sắc nhất hạng mục Truyện tranh tại Liên hoan Nghệ thuật Truyền thông lần thứ 8 và giải Sáng tạo trong Giải thưởng văn hóa Tezuka Osamu lần thứ 9 với tác phẩm Phố chiều lặng gió mênh mang anh đào xuất bản năm 2004. Ở mộc góc nhân gian (2007-2009) giúp bà thu về giải thưởng Tác phẩm xuất sắc nhất hạng mục Truyện tranh tại Liên hoan Nghệ thuật Truyền thông lần thứ 13. Bộ truyện cũng đứng đầu các bảng xếp hạng The Best Manga 2010 của NXB Freestyle và Sách đáng đọc 2010 (hạng mục Truyện tranh) của tạp chí da capo.

Tác phẩm tiêu biểu: Nhật ký của vẹt Pippira, Đường dài…

1
22/12/1933

Suzu bước đi trên con đường men theo bờ biển, lưng vác bọc đồ to gần bằng nửa thân mình.

Trên bãi triều trải rộng phía bên tay phải cô bé, hai con diệc mò mẫm vục mỏ xuống bùn, hình như vừa tìm thấy cua. Ra xa, bãi biển đầy bùn bóng như gương dần nhường chỗ cho biển xanh trong vắt. Một con thuyền nhỏ đang lướt trên mặt biển lặng, chậm rãi tiến vào bờ.

“Này… Cô bé đi đâu thế?”

Người lái thuyền đứng tuổi vừa khoát tay chèo vừa cất tiếng hỏi Suzu. Cô bé đáp muốn tới Nakajima-honmachi*, ông lão liền nói sẽ cho cô bé đi cùng tới bãi bồi phía trước. Suzu cảm kích chấp nhận đề nghị tốt bụng ấy.

•

Giờ có tên Nakajima-cho, là một phần của Khu Tưởng niệm Hòa bình Hiroshima. (Các chú thích trong sách đều của người dịch và Ban biên tập tiếng Việt).

Sau khi lên thuyền, Suzu quỳ gối xuống, cúi đầu cảm ơn người lái thuyền. Thấy cô bé lễ phép, người lái thuyền khẽ mỉm cười hỏi cô bé đi có việc gì.

“Cháu giao rong biển cho cửa hàng Futaba ở Nakajima ạ. Đáng lẽ là anh cháu đi cơ, nhưng anh bị cảm nên cháu đi thay…” Nói đến đây, Suzu bắt đầu ngọ nguậy chân. Dường như không chịu nổi nữa, cô bé nâng chân trái lên, xoa xoa cẳng chân.

“Thế thì ngoan quá… Mà thôi, đứng dậy đi. Thuyền tôi vừa chở cát về nên nhiều sỏi đá vương vãi lắm.”

Suzu vừa nhấc đầu gối lên, cát sỏi bám trên chân lộp độp rơi xuống. Cô bé thở phào thả lỏng chân, “Giao xong đống rong biển này, cháu còn mua ít quà về cho anh và em gái nữa ạ.”

“Ồ, thế à.”

Vào tới sông Honkawa, thuyền tăng tốc. Gió lạnh vuốt ve đôi má trắng trẻo của Suzu. Cô bé chống tay ra sau, ngẩng mặt lên, ngắm nhìn cánh diệc bay qua tầm mắt.

Nên chọn quà gì nhỉ…?

Suzu lấy túi tiền bên hông, dốc những đồng tiền lẻ ra lòng bàn tay. Hai đồng 10 xu. Cô bé vừa nhìn hai đồng xu vừa nghĩ ngợi. Sô cô la, bánh nhân đậu đỏ, caramen… Không, đồ chơi hay hơn chứ nhỉ. Sumi muốn có yo-yo mà.

“Đến nơi rồi này.”

Nghe tiếng người lái thuyền, Suzu giật mình ngẩng đầu lên. Trước mắt là phố xá trải rộng trên bãi bồi. Người lái thuyền khéo léo điều khiển mái chèo, cập thuyền vào bến.

Suzu rời thuyền, bước lên cầu tàu, cúi chào người lái thuyền và nói, “Cháu cảm ơn ạ.”

“Ừ, đi cẩn thận nhé.” Nói đoạn, người lái thuyền chống sào vào cầu tàu, chầm chậm rời bến.

Nakajima-honmachi là khu phố nhộn nhịp bậc nhất ở Hiroshima, nằm phía Bắc bãi bồi, giữa hai con sông Honkawa và Motoyasu. Nối cầu Honkawa phía Tây với cầu Motoyasugawa phía Đông, Nakajima là con phố mua sắm lớn với nhiều hàng quán dọc hai bên đường.

Leo hết bậc thang đá ở cầu tàu, Suzu bước về đầu kia của con phố lớn như bị cuốn theo tiếng nhạc sôi động phát ra từ phía đó.

Con phố mua sắm chật kín khách qua lại. Suzu chớp mắt lia lịa trước khung cảnh náo nhiệt. Trong đám đông có một ông chú mặc bộ đồ đỏ chót hết sức nổi bật. Nhờ bộ râu trắng trùm kín mặt ông ta, cô bé biết người này đang đóng giả ông già Noel. Tay phải ông ta giơ tấm bảng đề “Xả hàng cuối năm”, tay trái nhiệt tình lắc chuông.

Suzu chưa hiểu rõ Giáng sinh là gì, nhưng qua bầu không khí ở phố mua sắm, cô bé đoán đây hẳn là một dịp rất thú vị. Song điều làm Suzu háo hức hơn cả là những chiếc hộp sô cô la, caramen và kẹo xinh xắn bày ngồn ngộn trước tiệm bánh kẹo. Chỉ ngắm thôi đã thấy hạnh phúc, cô bé mỉm cười, nốt ruồi nơi khóe miệng hơi nhếch lên.

Sô cô la 10 xu, caramen hộp lớn 10 xu, hộp nhỏ 5 xu…

Cạnh tiệm bánh kẹo là tiệm đồ chơi, một đứa nhỏ trạc tuổi Suzu đang chơi yo-yo. Trong tủ kính trang trí cho Giáng sinh, có trưng một cây thông to gắn đèn xanh xanh đỏ đỏ.

Yo-yo 10 xu…

Suzu chưa đi mua sắm một mình bao giờ nên vô cùng háo hức khi nghĩ tới việc mua quà cho mọi người, đồng thời thấy nó khó ngang lúc được sai đi lo việc vặt. Làm sao bây giờ… Vừa đi vừa băn khoăn, Suzu dần dần không biết mình đang ở đâu nữa.

Quán ăn Futaba mà Suzu cần tới nằm ở khoảng giữa phố mua sắm, nhưng không biết tự lúc nào, cô bé đã sang mé Đông khu phố. Suzu vội vã quay lại, nhưng không hiểu sao chẳng tìm thấy quán đâu. Hoang mang vì mất phương hướng, cô bé vô thức níu vạt áo choàng một người đàn ông đi ngang qua. Người này mặc đồ đen sì từ đầu đến chân, mũ đội sùm sụp. Hắn ta ngoái lại.

“Dạ… Xin lỗi, cho cháu hỏi. Chú có biết cửa hàng Futaba ở đâu không ạ?”

“Chịu. Ta không biết…”

Người đàn ông nói, giọng khàn đặc, “Dùng cái này nhìn thử xem.” Đoạn hắn đưa cho Suzu một chiếc ống nhòm nhỏ. Khi cô bé nhận ống nhòm từ bàn tay lông lá kia, người đàn ông bất ngờ nhấc bổng Suzu lên vai và nói, “Ở trên cao dễ nhìn hơn đấy.”

“Ôi! Cháu cảm ơn ạ.”

Suzu liền đưa ống nhòm lên mắt trái, hướng sang phải, sang trái, nhưng vẫn thấy mờ mờ. Cô liền vặn ống ngắm, điều chỉnh tiêu cự, cuối cùng cũng thấy gì đó ở xa xa, sau những dãy nhà lợp mái ngói.

Một mái vòm như chiếc mũ… Hẳn là Phòng Xúc tiến Công nghiệp.

“Ôi, nhìn rõ quá!”

Cảnh vật như ở ngay trước mắt vậy. Suzu cao hứng hướng ống nhòm sang phải, thấy bóng một tòa nhà lớn thấp thoáng phía xa nên lại điều chỉnh tiêu cự lần nữa. Thành Hiroshima đột ngột xuất hiện trong ống kính hình tròn.

Mắt Suzu sáng rỡ, người nhoài tới trước và mất thăng bằng, ngã khỏi vai người đàn ông.

“Á!” May mắn thay, Suzu rơi vào chiếc gùi hắn đeo sau lưng.

“A!” Suzu lại kêu lên, lần này là bởi trong gùi còn có một cậu bé đang ngồi bó gối.

Cậu bé đội mũ học sinh, mặc quần đùi bên ngoài quần bó, hơn Suzu ba bốn tuổi, có lẽ là học sinh lớp Năm hoặc lớp Sáu. Suzu chòng chọc nhìn cậu, vẻ hơi sỗ sàng.

Cậu bé lên tiếng, “Hắn là một kẻ bắt cóc. Chúng ta bị hắn bắt rồi.”

“Sao cơ!?” Suzu thảng thốt. Chợt nhớ ra nhiệm vụ của mình, cô bèn chau mày. “Thôi xong. Em phải về để chiều tối còn cho gà ăn.”

“Anh cũng thế. Phải theo bố đáp tàu về nhà nữa.”

“Ta cũng thế, ta cũng thế,” kẻ bắt cóc nói, giọng khàn đặc. “Nếu không về trước khi trời tối thì rắc rối to.”

“Rắc rối to? Là rắc rối kiểu gì?” Suzu ló ra khỏi gùi, cất tiếng hỏi từ phía sau tấm lưng to lớn của kẻ bắt cóc.

“Rách việc!” Kẻ bắt cóc quay đầu lại. Chiếc mũ nhẹ nhàng rơi xuống, gương mặt lông lá như khỉ đầu chó lọt vào mắt Suzu. Chính giữa tròng mắt mở trừng trừng là con ngươi nhỏ nhấp nháy dị thường. Trong cái miệng to đùng là hàm răng sắc nhọn, lởm chởm. “Đừng hỏi lăng nhăng!”

Bị hắn nạt, Suzu lủi thủi ngồi một góc trong gùi.

“Này này, đừng có liều mà chọc giận hắn. Cẩn thận hắn xơi tái chúng ta luôn đấy.”

“Chúng ta sẽ ra sao đây…”

Kẻ bắt cóc thoăn thoắt bước đi, chuẩn bị băng qua cầu Aioi nối bãi bồi với thành phố.

Thái độ ban nãy của hắn cho thấy, nếu không về trước khi trời tối, hắn sẽ gặp rắc rối to, tuy chưa rõ đó là gì. Rắc rối với hắn chẳng phải là cơ hội tốt của chúng ta hay sao? Suzu nảy ra một ý rất tuyệt.

Cô bé nhanh chóng gỡ nút buộc gói đồ ở cổ xuống, mở nắp hộp rong biển. Đây là món hàng quan trọng, dẫu vậy vẫn không quan trọng bằng chuyện thoát thân. Chỉ lấy một miếng thì chắc sẽ được cho qua thôi.

Suzu rút một tấm từ tập rong biển rồi lục túi áo khoác ngoài. Nhưng bên trong chẳng có gì. Suzu bèn hỏi cậu bé, “Anh có mang dao nhỏ không?”

“À, có.” Cậu lôi con dao nhỏ từ trong túi áo măng tô, đưa cho Suzu.

Cô bé khéo léo dùng dao rạch vài đường lên tấm rong biển. Cậu bé chăm chú dõi theo thao tác của Suzu, thắc mắc không biết cô đang làm gì.

“Xong!” Suzu mỉm cười với cậu bé. Nốt ruồi nơi khóe miệng khẽ rung rinh.

Cô bé dán tấm rong biển đã cắt vào mắt ngắm ống nhòm rồi gõ côm cốp lên đầu kẻ bắt cóc.

“Ông chú ơi, ông chú.”

“Đau, đau!”

“Cái này là gì thế? Thử nhìn mà xem.”

“Hừm. Đâu, xem nào!” Kẻ bắt cóc đáp rồi nhìn vào ống nhòm.

Hắn thấy trăng và sao trên nền đen kịt. Hóa ra Suzu đã khoét hình trăng và sao lên tấm rong biển.

“…”

Chiếc gùi rung lắc dữ dội. Ngay sau đó, Suzu văng khỏi gùi, ngã ra cầu. Cô bé đứng dậy và ngoảnh đầu lại, thấy kẻ bắt cóc nằm gục dưới đất, ngáy “Khò khò” rõ to.

“Thì ra cứ sập tối là ông ta ngủ tít thò lò à.”

Cô bé rón rén kiểm tra kẻ bắt cóc say ngủ, cậu bé cũng chui ra khỏi gùi. Người đàn ông sõng soài trên nền đất, hai tay duỗi trên đầu như động tác hô vạn tuế, móng sắc nhọn như móng quái vật. Cậu bé đặt vào tay hắn một hộp caramen.

“Bữa tối đến miệng còn bị giật mất, nghĩ cũng tội.” Cậu bé nói rồi quay lại nhìn Suzu. “Cảm ơn nhé, Urano Suzu.” Nói lời tạm biệt xong, cậu bé chạy sang đầu kia cây cầu.

“Ơ, anh ấy biết tên mình từ khi nào nhỉ…” Suzu nghiêng đầu thắc mắc.

Trên ống quần cô bé, là dòng tên “Urano Suzu”.

Suzu cầm bút sáp, đang hí hoáy vẽ trải nghiệm kì lạ trong lần đầu chạy việc vặt lên mặt sau tờ giấy bọc đồ, thì em gái Sumi sán lại.

“Cái này là gì ạ?”

“Quái vật đấy…”

“Ớ?”

Sumi rướn người ngó vào. Trong tranh, Suzu cầm ống nhòm, ngồi trên vai con quái vật đầy lông lá khoác áo choàng đen. Tiếp theo, cô bé vẽ cảnh mình ngã vào gùi và một cậu bé đang tỏ vẻ ngạc nhiên.

Suzu lần lượt vẽ lại sự việc ngày hôm đó như đang vẽ truyện tranh.

“Đến tối thì có chuyện gì thế ạ?” Đọc tới câu thoại của quái vật, Sumi hỏi Suzu.

“Cứ xem rồi biết.” Suzu tiếp tục vẽ cảnh cô bé chơi khăm dùng rong biển gắn lên ống nhòm và cảnh quái vật lăn đùng ra.

“Hóa ra hễ trời tối là hắn lăn ra ngủ.” Nhận mẩu truyện tranh vừa hoàn thành, Sumi lập tức nằm duỗi dài, đọc lại ngọn ngành. “Cảm ơn nhé, Urano Suzu.”

Đọc tới câu thoại cuối cùng của cậu bé, Sumi vung vẩy đôi chân trên chiếu, cười ngặt nghẽo. Nghe tiếng, anh hai Yoichi ở phòng bên tức giận quát, “Nào! Ồn quá đấy!” Sumi co người cười khúc khích.

Suzu quay lại chỗ kệ may vá của mẹ mà cô bé thường dùng thay cho bàn viết, với lấy hộp kẹo caramen rỗng để trên đó.

Mình hay bị bảo là ngơ, nên chắc chuyện hôm đó chỉ là giấc mơ ban ngày thôi.

Dù vậy, khi ngửi mùi hương caramen ngọt ngào, hình ảnh cậu bé kia lại hiện lên thật rõ ràng trong tâm trí Suzu.

2
15/8/1935

Biển về đêm hãy còn dập dờn ánh trăng, vậy mà đến sáng nước đã rút đi, để lộ bãi cạn. Bình minh chiếu rọi, bãi cạn lấp lánh vàng kim tựa chốn vui chơi của các vị thần. Nghĩ tới việc sắp được đi qua đây, Suzu không khỏi háo hức.

Bãi nông vịnh Hiroshima nối liền nhà Suzu ở Eba với Kusatsu, nơi cậu và bà cô bé sinh sống. Vào những sáng triều xuống, bãi nông phơi ra, đi bộ qua lại dễ dàng.

Ông Juro và bà Kiseno còn phải vào thị trấn lo công chuyện rồi mới sang nhà bà, nên hôm nay chỉ có mấy đứa nhỏ tự qua bãi nông.

Trước lúc lên đường, ba anh em được bố mẹ dặn đi dặn lại đường tới nhà cậu và cách chào hỏi, nhưng không chỉ Suzu mà anh Yoichi và em gái Sumi cũng lơ đãng.

“Lần đầu tiên chỉ có ba anh em mình băng qua biển đấy. Vui quá!”

Xuống tới đê, Sumi lập tức chạy vụt đi. Bùn đất bắn lên quanh đôi chân trần thò ra khỏi bộ kimono đã xắn ống. Yoichi nhanh chóng đuổi kịp Sumi đang phấn khích chạy nhảy lòng vòng.

“Nghe đây. Khi nào tới Kusatsu, tao sẽ là người chào bà và cậu mợ.” Tay xách bọc dưa hấu, Yoichi quay về phía mấy đứa em và nói.

“Bố mẹ cháu phải ghé qua thị trấn đã nên có lẽ sẽ đến muộn ạ.”

“Chúng cháu mang biếu quả dưa hấu ạ.”

Suzu và Sumi nhắc lại để ôn kĩ câu thoại của mình.

Đi được một lúc, vai Yoichi chùng dần xuống. Quả dưa có vẻ khá nặng.

“Để Sumi mang dưa cho!”

“Nhiễu!” Yoichi cho Sumi nhõng nhẽo cú cốc đầu rồi chẳng hiểu sao cũng cho Suzu một phát.

“!…”

Đoạn Yoichi nói “Này” rồi ấn quả dưa vào tay Suzu, xong đi thoăn thoắt lên trước. Quả dưa nặng hơn tưởng tượng.

Chẳng mấy chốc mặt trời đã lên cao, thiêu đốt lũ trẻ. Dường như đi bộ đã mệt, Sumi ngồi thụp xuống, bắt đầu mè nheo, “Chị Suzu, cõng em.”

Suzu nhặt một cành cây rồi bắt đầu vạch vẽ xuống bãi bùn dưới chân, “Sumi nhìn xem, con gì nè?”

Sumi đứng dậy, bước tới chỗ Suzu và nhìn bức tranh, “Con gà!”

“Thế còn…” Suzu tiến lên trước vẽ thêm. “Đây thì sao?”

Sumi vội vã đuổi theo Suzu, “… Mẹ.”

“Đúng rồi,” Suzu xoa đầu Sumi. “Tiếp theo nhé,” cô bé nói rồi bước tiếp. Nhưng Sumi cứ nhìn hoài bức tranh mà chẳng động đậy.

“… Mẹ ơi, cõng…”

Thôi chết rồi…

“Ôi, cái gì thế này!?” Suzu vừa vẽ vừa hồ hởi cất tiếng. Trên bùn là gương mặt như quỷ dữ của anh trai. Mắt hình tam giác, miệng thổi ra lửa.

Sumi lấy lại hứng thú, bước tới gần. Vừa nhìn xuống liền trả lời, “Con quỷ!”

“Gần đúng. Đúng là quỷ*, nhưng mà là anh hai ác quỷ… ái…”

•

Trong tiếng Nhật, quỷ (oni) và anh trai (onii) đồng âm.

Bỗng nhiên, Suzu nổ đom đóm mắt. Bởi hai đứa em quá lề mề nên Yoichi quay lại và tặng Suzu một cú cốc đầu. “Lề mà lề mề! Chúng ta thừa thời gian để la cà chắc!”

Đúng là anh hai ác quỷ…

Xách bằng một tay thì quá nặng nên Suzu quyết định ôm quả dưa bằng cả hai tay. Cô bé ôm dưa lên ngang mặt, bước từng bước nặng nhọc. Tầm nhìn bị che khuất nên Suzu không thấy Yoichi đi đằng trước đã dừng lại. Cô bé va bịch vào lưng anh rồi thốt lên “Ớ?” và đánh rơi quả dưa.

Yoichi ngã sấp mặt xuống bùn, cả người giận run. Thấy thú vị, Sumi còn nhảy lên lưng anh nữa.

“Hự!” Ôi thôi… Yoichi ngẩng mặt lên, biến thành quỷ mặt bùn.

“Suzu, Sumi, hai đứa bây…!”

“… Chúng cháu chào cả nhà.”

“Bố mẹ cháu… Ừm…”

“Dưa…”

Mợ Marina bật cười trước bộ dạng lấm lem bùn đất của ba đứa nhỏ, rồi lấy gáo múc nước giội cho chúng. Ba đứa vừa đứng giội nước từ đầu xuống chân, vừa lần lượt ngắc ngứ nói mấy câu được dặn.

“Cảm ơn các cháu. Để mợ mang ra mộ thắp hương nhé.” Mợ Marina vừa địu con vừa cười với lũ trẻ, đứng cạnh là người cậu kinh ngạc nhìn ba đứa nhỏ, quên cả câu thường nói, “Mấy đứa lớn quá rồi nhỉ.”

Mỗi lần con cháu về quê dịp Obon, bà Ito lại may những bộ kimono mới cho đám cháu. Giữa lúc bà đang ướm kimono cho Suzu, bố mẹ ba đứa cũng tới.

Mọi người tảo mộ xong, về đến nhà thì đã quá trưa. Mẹ với mợ lập tức chuẩn bị cơm. Mì lạnh, gừng và cà tím non muối, cá mòi kho, hành trộn giấm và xốt miso. Sau bữa cơm còn có dưa hấu ướp lạnh dưới giếng. Lũ trẻ ăn no, lại mệt lả vì quãng đường tới đây, nên thiu thiu ngủ trưa trong gian thờ mát mẻ.

Cảm giác có gì là lạ, Suzu mở mắt ra. Cô bé nghe thấy tiếng thở nhẹ nhàng của Sumi phía bên phải và tiếng ngáy của Yoichi phía bên trái. Suzu nhìn theo vân gỗ như nét vẽ tay trên ván lót trần. Ánh mắt cô bé dừng lại ở góc trong cùng, nơi có một miếng ván rời ra. Từ chỗ ấy, một bé gái đang ngó xuống.

Suzu sửng sốt há hốc miệng, người cứng đơ.

Bé gái đặt chân lên rầm ngang, thoăn thoắt leo từ trần xuống sàn, nhanh nhẹn bước ngang qua chỗ anh em Suzu đang nằm. Suzu nhẹ nhàng ngồi dậy.

Bé gái chắc tầm tuổi Suzu. Tóc rối bù, bộ kimono trông cũng tả tơi. Nó ngồi khoanh chân ngoài hiên nhà, gặm lấy gặm để vỏ dưa hấu anh em Suzu vừa ăn xong. Sồn sột, sồn sột, sồn sột.

Suzu đánh bạo bắt chuyện với bé gái, “Xin… chào…”

Bé gái quay lại nhìn chằm chằm vào Suzu và khẽ cúi chào. Suzu cũng cúi đầu chào lại. Xong cô bé đứng dậy, chỉ đống vỏ dưa.

“Ừm… Để tớ mang thêm ra nhé.”

Bé gái khẽ gật đầu.

“Mợ ơi!” Suzu bước ra khỏi gian thờ.

Nhưng khi Suzu quay lại, mang theo mấy miếng dưa mới cắt thì không thấy bé gái ngoài hiên nữa. Trong gian thờ, ông Juro đang gọi Yoichi và Sumi dậy, “Nào, thủy triều rút rồi, chuẩn bị về thôi.”

Suzu vẫn đứng như trời trồng với đĩa dưa hấu trên tay. Bà Ito bước vào, mang theo bộ kimono đã khô của cô bé.

“Cháu cứ để đấy đi, rồi nó sẽ quay lại ăn thôi.” Bà Ito thì thầm với Suzu.

Suzu gật đầu, nhìn xuống bộ kimono trên tay bà.

“Vậy… Nếu cháu để bộ kimono ở đây thì bạn ấy cũng sẽ lấy mặc, đúng không ạ?”

Bà Ito mỉm cười xoa đầu cháu gái, “Suzu quả là đứa trẻ tốt bụng.”

Cô bé có chút bối rối trước lời khen của bà.

Hoàng hôn dần buông, nhuộm cam cả một vùng trời, bãi nông hiện ra lần nữa. Dọc bãi biển đỏ rực trải rộng ngoài khơi, cả nhà Urano đang vội vã ra về.

“Như lời thầy kể thì nó là ma xó* đấy. Nhà nào có nó sẽ may mắn lắm.” Yoichi nói, bộ kimono gấp gọn đội trên đầu.

•

Zakishi-warashi. Loài yêu tinh thường lẩn lút ở phòng khách hoặc nhà kho, sẽ mang may mắn đến cho nơi nó cư ngụ hoặc người trông thấy nó.

“Hiu…”

Sumi gục đầu ngủ trên lưng bố. Mẹ thong thả đi sau. Bốn cái bóng dài bước đằng trước Suzu.

Lần đầu tiên Suzu được khen tốt bụng, vì vậy cả cảnh lẫn người trong mắt cô bé bây giờ lung linh ấm áp hơn mọi khi.

Nhắm mắt lại, tâm trí Suzu liền hiện ra hình ảnh cô bé ma xó chăm chú nhìn bà khâu vá. Bà đang vá lại bộ kimono rách tả tơi, còn ma xó kia mặc bộ kimono của Suzu, mỉm cười hạnh phúc.

“Hả!? Mày để bộ kimono ở Kusatsu rồi á?” Tối đó, khi nghe Suzu rụt rè thú nhận trong bữa cơm, Yoichi mắt hình viên đạn lườm em gái. “Mau bơi sang lấy về ngay, đồ ngốc!”

Xoa xoa đỉnh đầu vừa ăn cú cốc đau điếng, Suzu thở dài. Nghe theo lời bà mà quên bẵng mất anh hai ác quỷ đáng sợ thế nào…

3
18/2/1938

Suzu vác tấm phên rải hơn chục miếng rong biển, vừa chống chọi với cơn gió mạnh vừa đi đến sân phơi. Váy tung bay trước gió. Suzu dựng tấm phên lên khung tre xong, mới thở một chút thì Yoichi tới nơi, đanh giọng quát.

“Suzu! Chèn thấp xuống đi. Không gió thổi bay mất đấy.”

“Vâng,” Suzu hạ tấm phên xuống thấp hơn. Sau khi chỉnh luôn tấm phên bên cạnh cho cùng góc độ với tấm ban nãy, cô bé quay sang mẹ đang lúi húi làm với Sumi ở góc trong.

“A, mẹ ơi, cho con xin 2 xu. Con đánh rơi mất bút chì rồi.”

“Không còn cái nào à?”

“Vẫn còn một cái, nhưng mà…”

Yoichi đang mặc đồng phục, nghe thế thì bảo Suzu.

“Còn thì cố mà đợi tới lúc nhận tiền tiêu vặt tuần sau đi! Mày đừng vẽ vời linh tinh là đủ đấy.”

“Vâng…” Suzu nấp sau tấm phên, hỏi Sumi, “Sumi ơi, đổi bút chì với chị không?”

“Không,” Sumi thẳng thừng từ chối.

Bà Kiseno hỏi dò con gái, “Suzu này, thằng cu Tetsu nhà Mizuhara có đến trường hằng ngày không con?”

“Dạ? Có ạ…”

“Con phải đối xử tốt với Tetsu đấy nhé.”

“Dạ…” Suzu ngập ngừng giây lát rồi nhẹ nhàng đáp, “Vâng ạ.”

Bước vào phòng học của lớp 6C, Suzu liền mở nắp hộp bút làm bằng xenluloit*, phà hơi vào đôi tay tê cóng vì lạnh. Sau khi xoa xoa hai tay vào nhau cho ấm, cô bé cầm con dao nhỏ rồi lấy cây bút chì ngắn tũn từ hộp bút ra.

•

Chất dẻo dễ cháy, thường dùng làm văn phòng phẩm, đồ chơi.

Suzu đặt lưỡi dao lên đầu bút và bắt đầu gọt nhọn phần chì. Gọt xong, đang lúc kiểm tra độ nhọn của ngòi thì Ricchan ngồi bên cạnh cảm thán, “Ngắn quá!”

“Chừng đây còn chẳng đủ cho tuần này,” Suzu thấy lo lắng về mẩu bút chì chỉ bé bằng đầu ngón út.

“Lần này thì cẩn thận đừng làm rơi mất nữa đấy.”

“Thật tình.”

Suzu cầm nắp hộp bút chứa vụn bút chì, rời khỏi chỗ ngồi, đi tới cái lỗ trên sàn gần tường rồi ngồi xuống, vỗ nhẹ vào nắp hộp để đổ vụn bút chì xuống. Đúng lúc ấy, một viên xúc xắc từ đâu lăn tới, đập vào tường rồi biến mất sau góc khuất của chiếc bàn trước mặt.

“Á!” Ricchan hét lên.

Suzu quay lại thì thấy bàn mình đang bị Mizuhara Tetsu nhấc bổng lên.

Tetsu nâng bàn, nhìn quanh sàn nhà rồi tặc lưỡi, “Không có.”

“N… Này Mizuhara, mẹ tớ dặn…”

Tetsu lừ mắt với Suzu.

“Ừm… à… thì… nhờ chuyển lời đến mẹ cậu là có cần giúp gì không…”

Tetsu thô bạo thả chiếc bàn xuống rồi liếc nhìn Suzu. Cậu cao nhất lớp, hơn hẳn Suzu một cái đầu. Tetsu giơ tay tới ngực Suzu khiến cô bé phải lùi lại, “Đây cóc cần biết.” Nói đoạn, cậu giật lấy bút chì từ tay Suzu.

“A…”

Tetsu nhìn ra cửa lớp, nói toáng lên, “Ê, thay bằng cái này đi! ‘u’ là gôn một, ‘ra’ là gôn hai, ‘no’ là gôn ba*…”

•

Vì không có sân bãi và dụng cụ, lũ trẻ chơi bóng chày bằng cách tung mẩu bút chì để quyết định kết quả. Trên mỗi cạnh bút chì ghi một âm tiết họ của Suzu.

“Ơ kìa, trả lại đây!” Suzu cuống cuồng bám lấy Tetsu.

Lũ con trai đang chơi bóng chày cũng mất hứng trước hành động quá đáng của Tetsu, liền can, “Mizuhara, làm vậy là hơi quá rồi…”

Chậc… Tetsu tặc lưỡi lườm Suzu, hừ một tiếng xong thản nhiên quăng bút chì đi. Cây bút rơi trúng đầu Suzu, nảy lên, rơi xuống sàn, lăn lông lốc và biến vào trong lỗ.

“Á!” Suzu vội vã chạy lại, tiu nghỉu thõng vai. “Mới hôm trước cũng làm rơi một cái vào đây xong!”

“Tội nghiệp Suzu,” Ricchan tiến tới gần.

Hình như cảnh tượng đó đã chọc tức Tetsu, cậu bước đến chỗ Suzu, giật bím tóc cô bé, “Dùng cái này chấm vào mực mà viết.”

“Oái đau…”

Sau đó, nhờ đám con trai nhanh chóng can ngăn, mọi chuyện mới lắng xuống.

“Ừm, mình lại quên luật của hội con gái, hễ thấy Mizuhara thì phải chạy thật nhanh.” Suzu vừa lẩm bẩm vừa dùng bút vẽ thay bút chì để ghi bài.

Tiết cuối cùng của hôm nay là mỹ thuật. Đề tài tự do, ai nộp bài rồi thì có thể về. Thầy giáo dặn dò xong, đám học sinh đồng loạt ùa ra khỏi phòng học.

Ricchan định học lên trường nữ sinh, nên nói sẽ vẽ trường, bởi có lẽ đây là lần cuối cùng. Suzu nghe vậy cũng quyết định vẽ trường. Cô bé hoàn thành bức vẽ trong thời gian tiết học và quay lại lớp.

Thầy giáo xem bức tranh của Suzu rồi trầm trồ khen ngợi, “Đúng là Urano có khác.”

“Thích nhỉ, Suzu vẽ đẹp thế.” Ricchan khen làm Suzu ngượng ngùng.

Chợt thầy giáo nói tiếp, “Nhưng suốt buổi sáng chỉ có ngủ thôi.”

Hóa ra vẫn bị thầy để ý, Suzu xị mặt.

Vừa về đến nhà, Suzu liền bắt tay đỡ đần bố mẹ. Sau khi cất gọn chỗ rong biển đã phơi khô, Suzu nói với mẹ, “Vậy con đi nhặt ít lá rụng để làm mồi nhóm bếp đây ạ,” rồi chạy như bay ra khỏi nhà.

Vào tới rừng thông ở núi Eba, Suzu ngồi xổm xuống nhặt lá thông khô vương vãi trên đất bỏ vào gùi. Cô bé cứ ngồi thế mà nhảy tới nhảy lui như thỏ, thu nhặt lá thông.

Suzu vừa đi vừa lấy một nhành thông trong gùi ra để nghịch, bỗng nhiên tầm nhìn trước mắt rộng mở. Đã ra khỏi rừng thông. Ở thảm cỏ trước mặt có dụng cụ vẽ tranh và cặp sách của ai nằm tênh hênh. Cô bé dừng lại.

Tetsu ngồi trên mỏm đá, ngắm mặt biển thênh thang trải ngút tầm mắt.

Lại gặp phải cái tên phiền phức. Suzu nhẹ nhàng trở gót định về nhà, nhưng nhớ lời mẹ dặn, bèn quay lại, “Mizuhara này… Cậu không mau nộp tranh thì chẳng biết bao giờ mới về được đâu.”

Tetsu chậm rãi đứng dậy, cất tiếng nhưng vẫn quay lưng về phía Suzu, “Tôi không về. Bố mẹ tôi chẳng thèm đi cắt rong biển, chỉ biết uống rượu. Vẽ vời gì. Dù sao tôi cũng ghét biển.”

Suzu đăm đăm nhìn Tetsu, cảm giác bầu không khí quanh cậu lúc này thật khác ban nãy. Tetsu tiến đến chỗ Suzu, “Urano, đưa tay đây.”

“Hả?” Suzu rụt rè chìa tay phải ra.

Tetsu đặt vào tay cô bé một chiếc bút chì mới tinh, “Cho cậu đấy.”

“Ơ? Nhưng mà…”

“Tôi sẽ dùng bút anh hai để lại.”

Nói đoạn, Tetsu lại bước về phía biển, cậu dừng chân chỗ mỏm đá, kéo sụp lưỡi trai của chiếc mũ học sinh xuống như muốn che mặt.

“Thỏ lại nhảy lóc chóc rồi. Ngày đầu năm mới, lúc xảy ra tai nạn lật thuyền, biển cũng như thế này…”

Suzu nhìn mãi tấm lưng buồn bã của Tetsu.

“Muốn vẽ thì cậu vẽ hộ tôi đi. Vẽ luôn cái biển chán ngắt này cũng được.”

Suzu cầm bảng vẽ vứt dưới cỏ lên, ngồi xuống cạnh Tetsu. Cô bé lấy bút vẽ chấm màu xanh dương đặt xuống tờ giấy vẽ trắng tinh, kéo một đường thẳng tắp.

“Mizuhara, ban nãy cậu nói thế nghĩa là sao?”

“Hả? À, tôi ví những con sóng bạc đầu trông rất giống đàn thỏ đua nhau nhảy…”

Suzu phác nét dãy đảo xa xa phía đường chân trời rồi vẽ thêm mấy cây thông hai bên lề tranh.

“Hay tớ tặng anh tớ cho Mizuhara nhé?”

“Thèm vào. Bọn con trai vẫn bảo nhau là phải co giò chạy ngay khi thấy anh của Urano đấy.”

Suzu vẽ cỏ trên đất, tô biển màu xanh.

“Nhưng có khi vẫn khá khẩm hơn ông anh ngốc nhà này, vào trường hải quân mà bị đuối nước .”

Suzu vừa nói vừa vẽ rất nhiều thỏ đang nhảy trên mặt biển, “Đúng thật. Trông giống thỏ trắng nhỉ…” Cuối cùng, cô vẽ bóng lưng đang nhìn ra biển của Tetsu rồi dừng bút. “Vẽ xong rồi.”

Tetsu quay về từ rừng thông, lặng lẽ ngắm bức tranh của Suzu. Đoạn cậu đặt gùi đánh thịch lên đầu cô bé, “Tôi đi nhặt giúp cậu rồi này.”

Suzu lóng ngóng dùng hai tay giữ gùi khỏi rơi, Tetsu liền lấy lại khung tranh. Nhìn gùi đầy ắp lá thông, Suzu khẽ lẩm bẩm cảm ơn.

“Thật tình. Cậu toàn làm chuyện thừa thãi. Vẽ xong rồi, phải về thôi.” Nói đoạn, Tetsu ngắm lại bức tranh Suzu mới vẽ. “Vẽ thế này thì bảo tôi về sau làm sao ghét biển được nữa…” Cậu lẩm bẩm một mình rồi xuống núi.

Trong chiếc gùi trên tay Suzu, có gài một đóa sơn trà.

4
26/12/1943

Mùa xuân năm đó, Yoichi nhập ngũ, nhà Urano chỉ còn bốn người. Không phải chịu những trận lôi đình hay những cú cốc đầu của ông anh ác quỷ nữa, tháng ngày trở nên thật yên bình. Vậy mà Suzu không khỏi thấy trống vắng, vì dù gì cũng đã quen bị cốc và bị cáu suốt mười tám năm trời. Một năm qua đi, đang bắt đầu quen với sự trống vắng, cuộc đời Suzu bỗng có bước ngoặt lớn.

Hôm ấy, Suzu và Sumi sang Kusatsu phụ việc cậu mợ. Sau khi thu hoạch rong biển ngoài cánh đồng, hai chị em được giao việc lọc rong biển. Nhìn rong biển rải tăm tắp trong khuôn gỗ, mợ Marina khen, “ừm, lên tay rồi đấy,” làm Suzu phổng mũi tự hào.

Đến trưa, Suzu với Sumi ngồi quanh bàn tròn cùng bà ngoại và em họ Chizuko chín tuổi.

“Xa quá!” Chizuko nhìn tay cầm đũa của Suzu và nói, “Chị Suzu sẽ đi lấy chồng xa đấy.”

“Thế à?” Suzu vừa ăn cháo vừa hỏi Chizuko.

“Chị Sumi thì gần hơn.” Chizuko nói.

Lần này con bé đưa mắt dõi theo tay đang gắp dưa muối của Sumi. Bà Ito vừa múc phần cháo cho mình, vừa trả lời cho thắc mắc đang hiện trên mặt Suzu và Sumi.

“Người ta nói ai mà cầm đũa cao thì sẽ lấy chồng xa.”

Suzu và Sumi ồ lên và so cách cầm đũa của nhau. Đúng là vị trí cầm đũa của Suzu cao, còn Sumi thấp hơn thật.

“Quê mẹ của bà ở đâu ạ?” Chizuko hỏi.

Bà Ito đáp, “Bà là người Furue*.”

•

Cùng nằm trong thành phố Hiroshima. Cách Kusatsu tầm 1 km.

Mấy đứa cháu nhìn chằm chằm tay bà Ito. Bà cầm đũa khá cao.

“Từ Furue đến Kusatsu mà còn thế thì ai lấy chồng ở Mãn Châu chắc cầm đũa cả cũng không vừa mất.”

“Có một Urano Sumi nói vậy nhưng vẫn len lén sửa cách cầm đũa.”

Trước lời châm chọc của Suzu, Sumi phân trần, “Lấy người ở gần quá thì còn gì để mơ mộng hả chị!”

Bỗng ngoài bếp vang đến tiếng bước chân, cửa trượt mạnh ra. “Suzu, mau về đi!”

Trước sự xuất hiện đột ngột của mợ, Suzu đang đưa bát cháo lên miệng húp liền ngớ người.

“Bên nhà cháu vừa điện sang… Nghe bảo có người tới nhà hỏi cưới cháu. Lặn lội từ tận Kure* đến đấy.”

•

Thành phố Kure, cách Hiroshima tầm 20 km.

“Kure ấy ạ!?” Chizuko hỏi Suzu.

Bà Ito đứng dậy, đi vào phòng trong và cất tiếng hỏi, “Suzu này, cháu bao nhiêu tuổi rồi?”

“Sắp tròn mười chín… Giờ là mười tám ạ.”

“Nếu cháu không ưng thì từ chối cũng được, cứ thử đi gặp người ta một lần xem.”

Suzu khẽ gật đầu trước lời động viên của mợ Marina, nhưng chẳng cảm thấy chuyện này là thật.

Hỏi cưới mình?

“Suzu, cháu qua đây một chút.” Từ phòng trong, bà Ito gọi với ra.

Suzu bước vào phòng. Bà Ito nhẹ nhàng đặt xuống chiếu một bọc đựng kimono vừa lấy từ trong tủ ra.

“Bà nghĩ sớm muộn thì cháu cũng lấy chồng nên đã sửa lại nó.” Bà Ito giở chiếc bọc ra, Suzu ngồi xuống trước mặt bà. “Đám này tốt thì mừng quá.”

Suzu cầm bộ kimono lên, thử ướm vào người. Đó là bộ kimono lộng lẫy làm từ vải yuzen*, có họa tiết hoa sơn trà đỏ.

•

Vải yuzen là vải lụa nhuộm tay bằng kĩ thuật cao cấp, thường rất đắt tiền.

“Cháu cảm ơn…”

“Thế này nhé, chắc các nghi thức cưới sẽ cử hành bên nhà trai.”

“Vâng.” Suzu cất bộ kimono vào bọc, lắng nghe bà Ito dặn dò.

“Đêm tân hôn, chú rể sẽ hỏi, “Nàng có đem ô đến không?”

“Vâng.”

“Khi ấy cháu phải đáp, ‘Thiếp có đem một cái mới tới rồi đây.’”

“Dạ?”

“Chú rể lại hỏi ‘Cho ta mượn một chút nhé?’ thì cháu đáp ‘Mời chàng’. Nhớ chưa?*”

•

Cuộc hội thoại trong đêm tân hôn theo tập tục dân gian, có nhiều phiên bản khác nhau.

“Tại sao ạ?”

“Chẳng tại sao cả.” Bà Ito nói với vẻ mặt nghiêm khắc chưa từng thấy khiến Suzu bất giác ngồi ngay ngắn lại.

Vừa hay có hàng xóm dong thuyền, Suzu tiện thể đi nhờ về Eba.

Mảnh đất từng là cánh đồng rong biển nhà Urano, nay đã thành ruộng củ cải. Suzu cắm cúi bước men bờ thửa.

Có lẽ mình sắp thành người lớn rồi…

“Kure à, ở đó có cảng quân sự nên nhiều lính thủy nhỉ…”

Thình lình, chân đàn ông lọt vào tầm mắt Suzu. Cô dừng lại, ngẩng đầu lên. Tetsu trong bộ đồng phục thượng đẳng thủy quân* đang đứng trước mặt.

•

Cấp bậc cao thứ hai dành cho lính thủy thường chưa đến bậc hạ sĩ quan của quân đội Nhật trong Thế chiến 2 (sau năm 1942). Trước đó gọi là nhị đẳng thủy binh.

“Ơ… ơ? Mizuhara!?” Suzu hơi lùi lại, vẫn không rời mắt khỏi khuôn mặt Tetsu. “Lâ… Lâu quá không gặp.”

Tetsu lướt qua Suzu đang mỉm cười gượng gạo và nói, “Mau về nhà đi.”

“Hả!?” Suzu ngoảnh đầu nhìn Tetsu.

Tetsu chậm bước rồi dừng lại, “Mẹ cậu quá kinh ngạc nên cứ nói oang oang. Cả làng biết chuyện rồi đấy.”

“H… Hú hồn! Tớ lại tưởng chính cậu dạm hỏi.” Suzu thảng thốt kêu lên.

Tetsu gạt phắt đi, “Hâm à! Tôi chỉ về làm giỗ bảy năm của anh hai thôi.”

Tetsu xấu hổ trước lời phủ nhận bực dọc của bản thân, Suzu cũng ngượng ngùng vì nhận nhầm đối tượng hỏi cưới. Hai người cùng lúc quay lưng với đối phương.

“Bên đó… không phải người quen của cậu à?”

“Không.”

Vẫn quay lưng, Suzu thất thần bước đi. Tetsu cũng đi về hướng ngược lại.

“Có lẽ họ nhầm tớ với Sumi rồi. Sumi xinh hơn mà.”

“Tôi thì không nghĩ thế đâu.”

Nghe thế, Suzu bỗng khựng lại, song Tetsu đã rời đi. Tiếng bước chân xa dần, Suzu cũng vội vã đi về.

Về tới nơi, Suzu không vào ngay mà vòng ra sau nhà.

Bên trong cửa sổ trượt lắp kính ở phòng khách, hai vị khách đang ngồi nghiêm chỉnh. Suzu nhẹ nhàng tiến đến gần. Người đàn ông tầm tuổi bố đeo kính tròn, trông nghiêm túc. Thanh niên ngồi cạnh chắc là người muốn thành hôn với mình.

Vì vướng khung cửa nên Suzu không nhìn rõ mặt người con trai. Cô ghé sát mặt vào kính, thật cẩn thận để khỏi bị phát hiện.

Thấy rồi. Người con trai để đầu cạo, lún phún chút tóc. Dưới hàng lông mày mảnh nghiêm nghị là đôi mắt dài điềm đạm. Anh mím chặt môi, dường như đang căng thẳng.

Qua lớp kính, Suzu loáng thoáng nghe thấy giọng nói của ông bố.

“Chẳng là… Hình như hai đứa gặp nhau lần đầu ở đâu đó khi thằng con tôi đi học ở đây… Mà tìm nhà mình cũng khó khăn quá.”

Ngồi đối diện với hai vị khách, ông Juro đáp lời, “Nhà tôi bỏ làm rong biển sau khi Eba bị đắp bãi.”

Đúng lúc ấy, bà Kiseno bước vào, mang theo đĩa bánh kẹo, “Chắc con bé sắp về rồi đấy.”

“Vâng…” Ông bố nói, đưa tay cầm lấy cốc trà. Thanh niên bên cạnh ngồi im, nét mặt vẫn căng thẳng.

Suzu lặng lẽ rời nhà.

Cô không biết mối gả cưới này liệu có phải là chuyện tốt với mình không? Song khi nhìn ngắm gương mặt người con trai ấy, chẳng hiểu sao cô lại cảm thấy vị ngọt của caramen lan tỏa trong miệng.

Tại sao lại là mình… Suzu lên núi Eba, vừa đi vừa thẩn thơ nghĩ ngợi. Gió đông vi vút thổi qua tai. “Ôi lạnh quá,” Suzu trùm khăn lên đầu. Cô băng qua rừng thông, tới mỏm đá hướng ra biển. Vùng biển trước kia dập dờn thỏ nhảy đã bồi lấp, lác đác vài công trường đang xây dựng. Xa xa chỉ thấy mảng biển xám xịt trải dài tới đường chân trời.

“Khó nghĩ thật.” Suzu lẩm bẩm mở bọc đồ, lấy ra bộ kimono bằng vải yuzen mà bà Ito mới cho. “Dù đã bảo là không thích thì có thể từ chối…”

Suzu khoác thử bộ kimono lên người. Cô chưa thực sự cảm nhận được việc bản thân sắp đi lấy chồng, “Nhưng mình còn chẳng xác định được là mình không thích, hay có…”

Suzu đang ngắm nhìn quang cảnh trước mắt thì chợt nghe sau lưng vang lên giọng nói.

“Xin lỗi.”

“Vâng.” Suzu quay đầu lại thì thấy thanh niên ban nãy và bố anh ta.

“…!”

“Chúng tôi bị lạc đường.”

“Cho tôi hỏi đi đường nào thì ra đến ga tàu?” Thanh niên vừa gãi đầu vừa hỏi Suzu.

Ra ga tàu mà sao lại lên núi…? Bọn họ kì lạ thật. Suzu nghĩ thầm nhưng vẫn chỉ đường cho hai bố con, “Đi hướng này ạ.”

“Cảm ơn cô.”

“Ban nãy có cậu lính thủy tử tế chỉ đường cho chúng tôi lên đây.”

Nghe ông bố nói vậy, Suzu vỡ lẽ, là trò của Tetsu.

“Ôi, người đâu kì cục ghê.”

Mấy hôm sau, nhà Urano nhận được bưu thiếp của ông Hojo Entaro, bố của người hỏi cưới Suzu. Ông Juro vui vẻ đọc bưu thiếp.

“Họ phải nhờ một cô gái kì lạ trên núi chỉ đường mới về được nhà đấy.”

“Ồ…”

Bấy giờ mình trùm kimono lên đầu nên đúng là trông hơi kì lạ, nhưng không phải lên núi tìm ga tàu còn kì lạ hơn sao… Suzu nhủ thầm.

5
23/2/1944

Nhà Urano ở Eba, muốn đến Kure phải đi tàu điện nội đô ra ga Yokogawa, từ Yokogawa đi nhánh chính tuyến Sanyo tới ga Hiroshima. Rồi từ Hiroshima đổi tàu sang tuyến Kure, tổng cộng chuyến đi mất chừng hai tiếng.

Nhà Urano ra khỏi ga Kure, bắt xe buýt than* ở bến chờ trước ga. Chiếc xe qua thành phố Kure, chạy lên núi Haigamine, nơi nhà Hojo sinh sống. Nhưng xe lên đến lưng chừng thì dừng lại bởi lực không đủ để leo đường núi như xe chạy xăng.

•

Một loại xe đò chạy nhiên liệu than.

Không còn cách nào, cả nhà đành xuống xe, hổn hển leo dốc. Cuối cùng cũng tới bến xe buýt gần nhà Hojo. Đang đợi ở đó là một phụ nữ mặc kimono vạt ngắn* màu đen.

•

Tomesode. Loại kimono dành cho phụ nữ đã kết hôn. Thường mặc trong các dịp quan trọng như cưới hỏi, ma chay. Vạt ống tay áo ngắn hơn so với kimono của phụ nữ chưa kết hôn.

“Vậy là xe không lên được tới đây ạ?”

“A, chị Kobayashi!” Bà Kiseno và ông Juro đột ngột đứng lại làm Suzu va ngay vào lưng mẹ.

“Chào chị Kobayashi.” Ông Juro cởi mũ, cúi đầu chào. “Hôm nay mong chị giúp đỡ.”

“Cũng may được ngày đẹp trời.”

Suzu từ sau lưng mẹ mạnh dạn bước ra. Nét mặt không chút do dự, cô đứng trước người phụ nữ và cúi thấp đầu chào.

“Từ giờ mong bác giúp đỡ ạ! Con còn nhiều điều chưa biết nên có gì bác cứ chỉ bảo ạ.”

“Bác là Kobayashi, bác của Hojo Shusaku. Là bà mối hôm nay.”

Ơ… Bà mối…?

Suzu ngẩng đầu lên, thấy người phụ nữ vừa xưng là Kobayashi đang mỉm cười. Ông Juro và bà Kiseno tỏ rõ vẻ ngán ngẩm.

“Chưa nhớ được họ nhà chồng à?”

“Ngơ quá đi mất! Liệu có ổn không đây.”

Căn nhà của gia đình Hojo nằm ở lưng chừng núi, phía sau rặng tre. Theo bước bác Kobayashi, cả nhà Urano leo lên con dốc nhỏ hẹp dài tít tắp.

“Chúng ta đã lên cao đến thế này cơ á!” Sumi cảm thán trước khung cảnh thành phố Kure trải rộng dưới tầm mắt và cảng quân sự phía xa.

“Nơi này chắc ở sâu trong núi nhất ấy nhỉ,” bà Kiseno gật đầu đồng tình.

“Mời đi bên này.” Bác Kobayashi chỉ vào căn nhà. Suzu dừng bước ngẩng mặt nhìn. Ngoài cửa treo tấm biển đề “Hojo”.

Từ hôm nay mình sẽ trở thành người nhà Hojo ư? Suzu tự hỏi lòng, dẫu vậy cô không hề cảm thấy đây là sự thật.

Vì mình hay mơ màng nên mới thấy vậy chăng…

“Mọi người đến rồi…” Bác Kobayashi kéo cửa sang. Suzu bước vào căn nhà mà từ hôm nay sẽ trở thành nhà của cô.

Đám cưới của Suzu và Shusaku rất nhỏ gọn, thành phần tham dự chỉ có gia đình hai bên và người mai mối là vợ chồng bác Kobayashi.

“Thời buổi loạn lạc, mọi nghi lễ đành phải giản tiện, mong anh thông cảm.” Ông Entaro nói.

Ông Juro cười bảo, “Con bé nhà tôi cũng ngại đông người lắm, thế này là được rồi.”

“Thằng con tôi cũng thế.”

Shusaku mặc lễ phục truyền thống*, lắng nghe hai ông bố ngồi nói chuyện đằng sau, căng thẳng mím môi. Suzu len lén liếc sang.

•

Montsuki haori hakama. Gồm quần hakama và khoác áo haori gắn gia huy ở hai bên ngực. Thường mặc trong các dịp quan trọng như cưới hỏi.

Anh ấy còn chẳng thèm nhìn mình, không biết đang nghĩ gì nữa…

“Chị Suzu.” Sumi ngồi sau khẽ chọc vai chị. Bấy giờ Suzu mới nhận ra.

“Ôi thôi.” Cô vẫn mặc áo khoác.

“Mất công mặc đồ đẹp trên trong.” Suzu đứng dậy, cởi áo rồi cứ thế tháo chun cởi quần thụng*. Trước cảnh ấy, bà Kiseno sửng sốt lên tiếng.

•

Monpe. Quần mặc ngoài để tiện đi lại và làm việc của phụ nữ Nhật xưa.

“Kìa Suzu! Sao lại cởi ở đây!”

Suzu đỏ mặt rời phòng. Shusaku cúi đầu, vai rung rung.

Cuối cùng sư thầy cũng tới, bắt đầu đọc kinh trước bàn thờ. Suzu và Shusaku cảm tạ thần phật vì đã chỉ đường dẫn lối, thề nguyện giữ trọn nghĩa vợ chồng tới kiếp sau trước tổ tiên.

Sau khi buổi lễ kết thúc, mọi người quây quần quanh bàn tiệc. Trên chiếc bàn dài đã bày sẵn sushi cuộn, cá tráp nguyên con nướng muối, hàu ngâm dấm, rau củ luộc và xúp. Nhìn mâm cỗ, bác trai Kobayashi cảm thán, “Ôi thịnh soạn quá.”

“Nhà mình chuẩn bị được cỗ bàn thế này thật quý hóa!” Ông Juro cất lời.

Nghe vậy, bà San mẹ Shusaku liền đáp, “Cũng nhờ anh chị thông gia mang sang cho bao nhiêu là rong biển và rau củ ạ.”

Bà Kiseno tiếp lời, “Tiếc quá, anh con bé lại không đến được.”

Bác gái Kobayashi ngồi đầu bàn ghé sang nói với đôi vợ chồng mới cưới đang đơ người ra, “Hai đứa cũng ăn đi chứ. Làm đủ phần ăn cho đến tối luôn đấy.”

“Dạ…” Suzu cầm đũa liếc sang Shusaku.

“…” Anh ngồi im, hai bàn tay nắm chặt đặt trên đầu gối.

Khi bữa tiệc kết thúc, trời cũng sẩm tối. Bước xuống những bậc đá dẫn từ vườn nhà Hojo, vừa đặt chân đến con đường núi nhỏ, Sumi thì thầm với Suzu.

“Tốt quá rồi. Trông anh ấy có vẻ chín chắn trầm tĩnh.”

“Thì đang không khí trang trọng, có ai lại chồm lên làm ồn kia chứ.” Suzu đáp lại.

Ông Juro và bà Kiseno bước xuống đằng sau, nghe thấy vậy liền đồng thanh nói.

“Có con làm ầm lên đấy!”

“Chẳng phải có con đó sao!”

Sumi vẫy tay tạm biệt Suzu đang cười gượng, “Thế nhé, hẹn gặp lại ở nhà!” Rồi bước đi. Suzu cũng vẫy tay chào lại, “Về nhé!”

Suzu đứng ngoài vườn dõi theo vợ chồng bác Kobayashi và nhà Urano đi bộ ra bến xe buýt. Đúng lúc ấy, ở phía sau, chị gái của Shusaku là Keiko đi ngang qua. Chị không thèm nhìn Suzu, chỉ buông một câu “Tôi sẽ còn tới”, rồi bước xuống bậc đá.

Suzu nhìn theo Keiko đang rời đi và tự cốc đầu vài cái. Ừm… Ai thế nhỉ?

Suốt bữa tiệc Keiko hầu như chẳng nói câu nào, Suzu còn bận lo lắng nên không có ấn tượng gì về người chị chồng.

Trong gian ba chiếu*, bà San mặc áo khoác không tay ngồi trên đệm, chân cho vào chăn. Ông Entaro vừa nhóm chậu sưởi, vừa nói với vợ.

•

Khoảng 5,5 mét vuông.

“Giờ có con dâu rồi. Việc nhà để con lo, mình yên tâm nghỉ ngơi đi.”

“Vâng.”

Thấy có người, hai vợ chồng quay ra cửa. Suzu đang đứng bên ngoài. Cô chậm rãi quỳ gối, hai tay đặt xuống sàn.

“Thưa bố, thưa mẹ, từ giờ mong bố mẹ giúp đỡ con ạ.” Suzu nói và cúi đầu thật thấp.

Ông Entaro và bà San cúi đầu đáp lại, “Ừ, con cũng cố gắng nhé.”

Rồi bà San ngẩng đầu lên, mỉm cười nói với Suzu, “Gần đây mẹ hay đau chân nên nhờ cả vào con nhé, Suzu.”

Suzu cười đáp, “Vâng!”

Chào hỏi bố mẹ chồng xong, Suzu yên lòng hơn một chút. Cô mặc tạp dề ra ngoài bộ kimono rực rỡ rồi đi xuống bếp.

Dưới nguồn sáng hạn chế của bóng đèn bọc giấy* để phòng không, Suzu cặm cụi cọ nồi cơm bằng miếng rửa bát con rùa*. Ông Entaro ở trong phòng khách chợt nói vọng ra.

•

Đèn thời chiến bọc giấy xung quanh để tránh ánh sáng lọt ra ngoài.

•

Làm từ xơ cọ hoặc xơ dừa, rất bền.

“Xin lỗi con. Keiko nấu cơm toàn cháy thôi.”

Keiko? À… Suzu cuối cùng cũng nhớ ra. Đó là chị của Shusaku, đã lấy chồng.

Shusaku cầm tờ giấy báo nhóm lửa, bước ra ngoài bằng cửa sau. Anh mở cửa, Suzu đi theo. Ánh sáng trong nhà hắt ra ngoài.

Anh ngồi thụp xuống trước cửa lò đun nước cho bồn tắm, vừa nhóm lửa bằng tờ báo ban nãy vừa nói với Suzu. “Em giữ cửa cho sáng giúp anh được không?”

Suzu đứng giữ cửa và chăm chú quan sát Shusaku.

“Em trông ra bến cảng thử xem…”

Suzu xoay người, hướng mắt về phía biển. Cô kinh ngạc nhìn vệt sáng chói lòa quét qua trước mắt.

“Tàu chiến luyện tập ngắm bắn đấy.”

Trước tầm mắt Suzu, vài ánh đèn nhà dân lác đác dọc lối vào thung lũng. Thành phố Kure phía bên kia thì sáng hơn. Xa xa ngoài bến cảng, đèn tín hiệu xanh đỏ từ những con tàu chớp tắt. Ánh đèn pha của con tàu chiến khổng lồ đậu cách đó không xa hắt một dải sáng vào bóng tối. Dải sáng thẳng tắp quét qua ngọn núi, một lần nữa lại rọi tới Suzu. Thoáng chốc trước mắt cô hóa trắng xóa.

Nhìn ánh đèn chiếu sáng trong đêm, Suzu tự hỏi. Mình đã đến nơi nào đây…?

Tắm bồn xong, Suzu về phòng của hai vợ chồng. Trong phòng, chăn đệm đã trải sẵn. Shusaku ngồi khoanh chân trên đệm của mình, vừa xem bản nhạc vừa ưm ưm bằng mũi. Đó là một giai điệu Suzu chưa nghe bao giờ.

Anh ấy là dân trí thức thì phải?

“Cảm ơn anh… đã chuẩn bị chăn đệm cho em.”

“Ừm…” Shusaku gật đầu, vẫn quay lưng ra cửa.

Suzu treo bộ kimono vào móc áo, vừa mắc lên xà ngang thì Shusaku hỏi.

“À, Suzu này, em có mang ô theo không?”

Tới rồi…!

Suzu rụt rè quay lại, chuẩn bị tinh thần rồi ngồi quỳ trên đệm, “Vâng… Em có đem theo… một cái mới.”

Shusaku đột nhiên đứng dậy, Suzu giật mình cứng người.

“Đưa anh mượn chút.”

“…?”

Suzu lấy ô trong hành lý đưa cho chồng. Shusaku cầm ô bước ra khỏi phòng. Anh mở khung cửa sổ nhỏ trên cao rồi đưa cán ô ra ngoài.

Khi quay vào, anh chìa ra trước mặt Suzu một dây hồng khô lủng lẳng trên cán ô. Suzu nhận lấy, lúc ấy Shusaku mới thật thà thú nhận.

“Ôi, đói quá.” Anh lấy một quả rồi bỏ cả vào miệng. Thấy Suzu còn cầm hồng trên tay, chăm chú nhìn mình, Shusaku hỏi, “Sao thế, còn chát à?”

“Cả ngày nay anh đã ăn gì đâu… Thấy anh ăn thế này, em yên tâm rồi.”

“Khụ,” Shusaku nghẹn hồng. “À… Cứ yên tâm, yên tâm đi. Giờ đến cả hạt anh cũng nuốt ấy chứ!”

Shusaku vừa vỗ ngực vừa làm bộ đùa giỡn. Suzu liếc nhìn chồng như có điều muốn hỏi rồi quay mặt đi.

“À… Chúng ta đã gặp nhau ở đâu rồi phải không?”

Shusaku nghiêm túc nhìn Suzu, gật đầu và đáp.

“Ừ”. Rồi anh chậm rãi nhắm mắt, như đang hồi tưởng kỉ niệm xưa, “Em không nhớ sao?”

“Em xin lỗi,” Suzu gãi đầu. “Lúc nào em cũng bị mọi người nói là ngơ.”

Shusaku đưa tay tới gần mặt Suzu, “Em vẫn như vậy.” Tay anh chạm vào má vợ, “Cái nốt ruồi ở đây cũng vẫn như vậy.”

Shusaku ghé mặt sát lại, Suzu nhìn anh không rời. Anh cười dịu dàng rồi hôn cô. Suzu vụng về đáp lại.

Hai người trở thành vợ chồng như thế.

Trong không gian lờ mờ tranh tối tranh sáng, Suzu lơ đãng ngước nhìn trần nhà xa lạ. Cô đưa tay phải lên, định dò theo những vân gỗ, nhưng giữa chừng cô dừng lại. Suzu cho tay vào chăn, ngắm Shusaku say giấc bên cạnh. Anh còn đang say ngủ, hơi thở đều đều, khuôn mặt trông nghiêng sáng sủa.

Suzu chui ra khỏi chăn thật khẽ để khỏi đánh thức chồng, bắt đầu thay quần áo.

Bà San cũng đã dậy, chỉ bảo Suzu tuần tự việc nhà. Nghe mẹ dặn xong, cô bước ra ngoài.

Đầu tiên là đi lấy nước. Tới cái giếng dùng chung của tổ dân phố, múc đầy hai xô. Móc vào hai đầu đòn gánh rồi gánh về. Dưới sắc trời lam nhạt lúc tinh mơ trên con đường hẹp ven vách núi, Suzu gánh nước về nhà Hojo.

Xuống bếp, Suzu xắt củ cải cho vào nồi xúp miso rồi mang sang bếp đun ngoài sàn đất*. Mùi cơm chín tỏa ra từ nồi bên cạnh.

•

Doma. Không gian sàn đất trong nhà Nhật xưa. Bếp thường đặt ở doma để thuận tiện cho việc nấu nướng.

Suzu vừa canh lửa vừa rút trong tạp dề ra một tấm bưu thiếp. Trên đó có cảnh đám cưới cô vẽ để gửi cho Yoichi. Suzu lật mặt sau tấm bưu thiếp, đề tên và đơn vị của anh trai, rồi ghi tên mình lên rìa trái tấm thiệp.

“H-o-j-o… Suzu.” Ngại thật, vẫn chưa viết quen họ nhà chồng. Định ghi địa chỉ bên cạnh, Suzu chợt dừng tay.

Buổi sáng, cả nhà quây quần bên bàn trong phòng sinh hoạt. Ông Entaro, bà San và Shusaku đều ăn cơm rất ngon lành. Khoản nấu nướng chắc đạt rồi. Suzu thấy nhẹ nhõm hơn, ngập ngừng hỏi mọi người.

“Cho con hỏi… đây là… số nhà mấy… khu gì của thành phố Kure ạ?”

“Hả!?” Ba người ai nấy đều tròn mắt. Suzu xấu hổ, mặt đỏ lựng lên, đầu cúi gằm.

“Số 808, khu Naganoki Thượng, thành phố Kure.”

Shusaku và ông Entaro đồng thời chỉ vào địa chỉ trên bảng tên.

“Con cảm ơn ạ,” Suzu lễ phép nói.

Ông Entaro đáp, “Thôi bố đi đây” rồi rời nhà. Shusaku cũng theo ngay sau bố.

Suzu cúi thấp đầu tiễn hai người đi làm. Ngẩng đầu lên, cô thấy người người bước ra từ những căn nhà của lực lượng hải quân để đi làm. Ai nấy đều mặc bộ đồ dân quân màu kaki giống Shusaku và ông Entaro.

“Dân vùng này đều làm việc cho hải quân thì phải.”

Suzu được biết Shusaku là thư kí trong Tòa án Quân sự Hải quân, còn ông Entaro làm ở xưởng công binh. Cô không hiểu thư kí là công việc thế nào, chỉ đoán chắc là công việc rất tốt.

Dọn rửa bát đĩa bữa sáng xong, Suzu đang giặt giũ ngoài vườn thì bà Domoto nhà bên cầm bảng thông tin tới và cất tiếng gọi, “Cô Hojo ơi!”

Nhưng Suzu không quay lại, vẫn cắm mặt vào tấm ván giặt, tay tiếp tục vò quần áo loạt soạt.

“Cô Hojo!”

Hojo…!? Cuối cùng Suzu cũng nhận ra người hàng xóm đang gọi mình.

“A! Vâng!” Cô hớt hải quay lại, nhận lấy bảng thông tin.

Trên tấm bảng ghi thông báo tối nay có buổi họp định kì của tổ dân phố, và tới lượt hộ gia đình Hojo phụ trách phân phát lương thực cho mọi người. Suzu xem xong liền đi hỏi mẹ chồng.

Bà San ngồi trong chăn, chỉ vào tên hai người cùng đảm đương nhiệm vụ phát lương thực với Suzu là Chita và Kariya rồi dặn dò, “Cô này với cô này lúc nào cũng vậy con ạ.” Nói đoạn bà làm động tác đặt hai ngón tay chéo nhau như đấu kiếm. Suzu đâm lo.

Buổi chiều, Suzu tới nhà văn hóa đã thấy cô Chita và cô Kariya ở đó. Suzu giới thiệu mình là con dâu mới về của nhà Hojo rồi cúi đầu, “Mong hai cô giúp đỡ ạ.”

Cô Chita mặt trái xoan, dong dỏng cao. Cô Kariya thì mặt bầu bĩnh, dáng người tròn trịa. Hai người hoàn toàn trái ngược về ngoại hình, nhưng khi nói chuyện thì có vẻ đều là người tử tế làm Suzu thấy an tâm phần nào.

Ở nhà văn hóa, ba người bắt tay chuẩn bị phân phát lương thực. Suzu thái củ cải, cô Kariya chia nước tương, cô Chita phụ trách tính toán. Song vấn đề lập tức phát sinh. Cô Kariya chia nước tương chẳng đều chút nào khiến cô Chita nổi giận.

“Này, lại nữa!”

“Người ta cân đo đàng hoàng rồi còn gì.”

“Với kiểu đo bằng mắt đấy à, cái chị này!”

“Làm gì có chuyện.”

“Thế là bất công với mọi người!”

“Không-có-chuyện-đấy.”

Suzu kẹt ở giữa, bối rối chẳng biết làm sao.

Người này kĩ tính, người kia lại quá tùy tiện, không chỉ ngoại hình mà tính nết cũng trái ngược nhau.

Chuyện mẹ nói ý là chuyện này ư…?

Rốt cuộc ngay cả khi đang phân phát thực phẩm, hai cô hàng xóm vẫn không ngừng hục hặc làm Suzu nơm nớp trong dạ. Nhưng có lẽ họ đấu khẩu đã quen nên phát xong lương thực lại thân thiết tự lúc nào. Rời nhà văn hóa, Suzu đang đi sau hai người thì bỗng trông thấy bà Domoto đang múc nước bên giếng chung, liền đề nghị, “Để cháu gánh nước cho ạ.”

“Được không cháu?”

“Cháu còn trẻ mà.” Suzu cười với bà Domoto rồi móc xô nước vào và đặt đòn gánh lên vai.

Bốn người đi thành một hàng trên con đường hẹp ven vách núi. Hai xô nước Suzu gánh trên vai dần trượt xuống. Thấy thế, cô Kariya liền chạy tới, kêu lên “Cẩn thận đổ” rồi đỡ lấy chiếc xô.

“A, cảm ơn cô ạ,” Suzu quay người lại. Đầu bên trái đòn gánh đập vào gáy cô Kariya, đầu bên phải văng vào mặt bà Domoto đang đi phía trước. Cả hai cùng ngã bổ nhào ra đất.

“Ối giời ơi!”

“Ôi! Mọi người có sao không?” Cô Chita chạy tới.

Suzu bối rối quay lại. Lần này đến lượt cô Chita trở thành nạn nhân của chiếc đòn gánh.

“Á!”

Trong thoáng chốc cả ba người đều ngã lăn, Suzu hoảng sợ vô cùng. “Cháu xi… xin lỗi…”

Đêm đó, trong buổi họp định kì của tổ dân phố tại nhà văn hóa, người ta tổ chức buổi học về phòng không. Giáo viên được hải quân cử tới giải thích cặn kẽ về các loại bom và cách đối phó với chúng. Suzu ngồi đầu chiếc bàn dài ở cuối lớp, miệt mài ghi chép.

Cùng bàn với Suzu là bà Domoto và hai cô Kariya, Chita. Giữa Suzu và họ là chỗ trống đủ cho một người ngồi. Chẳng hiểu sao ba người kia cứ ngồi nép sát vào tường.

Chắc họ giận chuyện ban trưa, Suzu buồn bã tự nhủ. Bỗng dưng bà Domoto ngồi bên cạnh níu lấy khuỷu tay Suzu, kéo cô về phía mình. “Ngồi gần vào đi. Chỗ này lạnh lắm.”

Cô Kariya và cô Chita cũng gật đầu, “Đúng đấy.”

Ra là vậy, Suzu vỡ lẽ, cảm thấy nhẹ nhõm. Cô gật đầu đáp “Vâng ạ” rồi nép lại gần bà và hai cô.

Cứ thế, Suzu dần dần hòa nhập vào nhịp sống của nhà Hojo.

6
28/3/1944

Ở gian ba chiếu nằm phía trong phòng sinh hoạt, Suzu đang soạn tủ quần áo. Trời đã ấm dần nên cô phải cất bớt đồ mùa đông. Bà San ngồi giã gạo lứt bằng chai ở phòng sinh hoạt.

Chợt thấy tấm vải rất đẹp trong ngăn kéo, Suzu liền nhấc lấy. Cô đứng dậy giở xem thử, hóa ra là một bộ đồ kiểu Âu thời trang. Quanh eo thắt dải ruy băng khổ to, tạo điểm nhấn cho chiếc váy bồng bềnh.

Thấy Suzu trầm trồ ngắm nghía bộ váy, bà San liền nói, “Của Keiko đấy. Kia cũng là tủ để đồ của nó. Keiko mặc bộ váy ấy để đi chơi với anh rể con, hồi hai đứa còn yêu nhau ấy. Đi xem phim, ăn nhà hàng Tây rồi xem triển lãm.”

Nói vậy thì… Suzu liền mở hộp đựng mũ ban nãy lấy trong ngăn kéo ra. Trong là chiếc mũ quả chuông vô cùng hợp với bộ váy.

“Ồ… Chị cũng từng là phụ nữ tân thời đấy chứ.” Suzu vừa ngắm chiếc mũ vừa lẩm bẩm.

“Từng có một thời như vậy.” Bà San nói, mắt nhìn xa xăm. “Hồi Shusaku bốn tuổi, nước ta giải trừ quân bị vì hòa bình nên không được sản xuất tàu chiến nữa. Nhà mình cùng nhiều gia đình xung quanh thất nghiệp, tình hình khó khăn lắm. Keiko thì đấy, tính nó thế, tự tìm việc, tìm chồng…”

Suzu thử tưởng tượng bản thân mặc bộ váy này, ngồi ăn món Tây trong nhà hàng, nhưng chẳng thể hình dung nổi. Cô cất mũ vào hộp, tự vỗ bốp vào đầu gối rồi đứng dậy. “Mình phải cố gắng làm việc, không để thua kém chị mới được!”

Nói đoạn Suzu xắn tay áo lên, bước ra phòng khách, bà San dõi theo con dâu, mắt ánh lên sự tin tưởng. “Những ngày tháng đó thật cực khổ…”

Từ xa, tiếng gầm của tiêm kích Zero vang vọng bầu trời. Hải quân đang luyện tập phòng không. Bà San nghiêng tai lắng nghe, nét mặt bỗng đượm buồn, “Nhớ cái thời khó khăn ấy ghê.”

Suzu ngồi xổm trước bếp lò để cời tro. Mỗi khi cô di chuyển xẻng xúc tro, phía sau chiếc quần thụng đầy mảnh vá sẽ lắc qua lắc lại. Đúng lúc ấy, cửa trước lách cách mở ra. Dẫu vậy Suzu vẫn không để ý, tiếp tục làm việc.

“…”

Cuối cùng cũng nhận thấy có người đang đứng đó, Suzu liền ngoảnh ra. Keiko cùng một đứa bé có vẻ là con gái chị đang đứng ở cửa.

“A… Em chào ch…”

Suzu chưa chào hết câu, Keiko đã nói “Tôi đã về”. Rồi cứ đứng lù lù như thế trước mặt Suzu. Con gái Keiko là Harumi nấp sau lưng mẹ, tò mò nhìn ngó xung quanh. Keiko cau có nhìn xuống Suzu.

“Chị đã về… ạ.”

Keiko không đáp, chỉ nhìn Suzu chằm chằm. A… Giờ mới để ý. Suzu vội vã gỡ khăn mùi xoa đang bịt để che miệng tránh bụi tro.

Keiko thở dài mỉa mai, “Thật xấu hổ,” rồi dúi bọc đồ cho Suzu và đi thẳng lên nhà. Có thể sờ thấy thứ trong bọc là gạo.

“Có gì phải xấu hổ ạ. Thời buổi này gạo là quý lắm đấy chứ!”

Suzu tươi cười đáp liền bị Keiko lạnh lùng mắng, “Tôi bảo cô ấy!”

Harumi buông tay mẹ, bước vào phòng sinh hoạt, hỏi bà San đang ngồi trước chậu sưởi. “Bà rang đậu ạ?”

Bà San mỉm cười cất lời, “Ồ, Harumi à, chào cháu.”

Harumi ghé vào tai bà San thủ thỉ, “Mẹ bực mình nhiều chuyện nên Harumi phải ngoan bà ạ.”

“Đúng rồi.”

Keiko trút hết sự bực bội lên Suzu, “Mang tiếng dân Hiroshima, tưởng phải ăn diện thế nào. Nhìn xem, mặc quần gì vá chằng vá đụp thế hả! Thật tình! Suốt ngày mặc sơ mi như gái chưa chồng! Cô không thấy xấu hổ nhưng Shusaku thì có đấy! Ăn mặc cho đàng hoàng tử tế đi.”

“A… Em xin lỗi, em có mỗi bộ này thôi.”

“May luôn một bộ đi!” Keiko buông lời lạnh lùng và bước vào phòng sinh hoạt, kéo sầm cửa trượt ngay trước mặt Suzu.

“…” Suzu vừa thăm dò vừa rón rén tới gần phòng sinh hoạt. Đột nhiên Keiko mở cửa, thò đầu ra ngoài. “Mà đấy không phải là gạo đem đến biếu đâu. Là phần để mẹ con tôi ăn nhé.”

Rồi lại đóng sầm cửa. Suzu biết Keiko muốn ám chỉ là không được vào nên đành vòng qua hiên nhà để tới gian ba chiếu.

“Thế sao rồi hở Keiko?”

“Mẹ nghe tin rồi ạ?”

Keiko vừa nói chuyện vừa với tay ra đằng sau, kéo vách trượt* ngăn phòng sinh hoạt với gian ba chiếu vào. Suzu không nghe thấy câu chuyện mà bà San và Keiko đang nói nữa. Cô ngồi quỳ trước tủ quần áo, mở ngăn kéo dưới cùng ra. Nằm bên trái là bộ kimono họa tiết lá tre. Suzu vừa ngắm bộ đồ vừa ngẫm nghĩ. “Để xem nào, mình vụng khoản này quá…”

•

Fusuma. Vách ngăn các phòng trong nhà của Nhật ngày xưa, có thể tháo hoặc kéo sang để mở rộng không gian khi có việc.

Suzu muốn sửa bộ kimono thành đồ thụng giống kiểu của Keiko, nhưng bản thân chẳng giỏi may vá, liệu có làm được không? Lúc may bộ kimono này, bà ngoại cũng phải chỉnh cô liên tục, cuối cùng là khâu hộ gần hết.

Bộ đồ thụng của chị trông thế nào nhỉ…? Suzu mở hé vách trượt, len lén ngó vào phòng sinh hoạt, bắt gặp gương mặt trông nghiêng cáu kỉnh của Keiko. Cô nhìn xuống bộ đồ thụng chị chồng đang mặc.

“Con thử nói chuyện lại xem sao.”

“Không đời nào. Con còn chẳng muốn nhìn mặt nữa.”

Ngờ ngợ có người đang nhìn, Keiko đánh mắt về phía vách trượt, lườm cô em dâu. Suzu cuống cuồng kéo vách lại.

Suzu trải kimono ra chiếu và tưởng tượng các bước sửa nó thành đồ mặc thường ngày. Đầu tiên, từ eo, chia bộ kimono làm hai phần, sau đó cắt đôi ống tay áo. Tháo chỉ phần tà dưới, ghép các mảnh lại rồi khâu thành quần thụng. Vải thừa sẽ làm dây buộc eo. Cuối cùng luồn chun vào ống quần là xong!

Suzu lập tức cầm kéo cắt chỉ trên tay, bắt đầu sửa bộ kimono. Harumi đã vào phòng tự khi nào, chăm chú quan sát Suzu may vá.

Thấy có người đứng sau, Suzu quay lại. Harumi liền cúi đầu giới thiệu, “Cháu là Kuromura Harumi ạ.”

“Chào cháu, mợ là Hojo Suzu.” Suzu cúi đầu đáp lại.

“Mợ Suzu cho cháu sợi dây đi.”

Suzu tìm dây trong hộp đựng kim chỉ rồi đưa cho Harumi, “Cái này được không?” Harumi ngồi bên cửa sổ, bắt đầu chơi đan dây.

Suzu mải mê khâu vá quên cả thời gian trôi. Đến khi nghe thấy tiếng đồng hồ quả lắc điểm 3 giờ chiều, cô giật mình thốt lên “Ối” rồi đứng dậy.

Cô vừa lấy tem phiếu treo trên tường bếp cho vào giỏ đi chợ thì từ sau lưng, Keiko cất lời, “Cô đi ra ngoài đấy à?”

“Vâng. Em đến chỗ phân phối.”

“Cứ để tôi đi. Đưa tôi mượn tem và ví.”

“Được ạ? Vậy thì nhờ chị nhé.”

Suzu ngoan ngoãn đưa ví và tem phiếu cho chị chồng. Keiko dắt Harumi rời nhà.

Sau đó, Suzu bắt tay làm sạch ruột cá mòi khô để cho vào xúp miso của bữa tối. Trước tiên là bỏ đầu, rồi dùng tay tách thân của con cá khô nhỏ. Moi ruột ra, rửa sạch với nước và thả vào nồi. Cô cẩn thận, thong thả làm sạch từng con.

Cuối cùng Keiko và Harumi đã về. Trong lúc ấy, Suzu vẫn tỉ mẩn làm cơm. Keiko đứng trước mặt, quan sát kĩ động tác của cô. Không thể tiếp tục im lặng trước kĩ năng thiếu thành thục của em dâu, Keiko lên tiếng.

“Thôi được rồi, để đấy tôi làm cho.”

“Dạ?”

Keiko mau chóng đeo tạp dề và bước vào bếp. Chị giành chỗ Suzu đang ngồi nãy giờ, nhanh nhẹn làm sạch ruột cá mòi. Chẳng mấy chốc đã xong, chị quay sang vo gạo.

Không có việc gì làm, Suzu đành trở vào khâu tiếp bộ đồ thụng. Harumi nhàm chán ngồi chơi dây bên bàn sưởi. Nhìn Harumi, Suzu bỗng nảy ra một ý rất hay ho. Cô lấy mấy miếng vải vụn ban nãy định dùng làm túi quần, khâu lại rồi bảo Harumi.

“Harumi, cho mợ mượn cái dây kia với.” Suzu luồn dây qua túi đựng xu làm bằng vải vụn rồi đưa cho cháu gái. “Đây, cho cháu này.”

“Cháu xin.”

Suzu thay bộ đồ thụng mới làm, múc xúp miso. Bên cạnh cô, Keiko thoăn thoắt xới cơm độn khoai, đặt một bát xuống bàn sưởi kiêm bàn ăn, đặt trước mặt em trai. Shusaku liếc bát cơm, vừa hay ông Entaro đi làm về.

“Keiko với Harumi tới à?”

“Bố về rồi ạ.”

“Ừ thôi, cứ thong thả ở đây.” Ông Entaro xoa đầu Harumi.

“Vâng.”

“Hôm nay cơm chị hai nấu không bị cháy này. Chẳng mấy khi…”

Shusaku buột miệng lẩm bẩm, Keiko kéo đầu em trai cốc cho một cái.

“A đau đau.”

Suzu mỉm cười, nhìn hai chị em đùa giỡn. Rồi cô gọi, “Chị ơi.” Keiko bỏ tay khỏi đầu cậu em và quay lại.

“Cũng nhờ chị mà em có thời gian sửa xong cái kimono thành thế này đấy.” Suzu cho chị chồng xem bộ đồ thụng mình đang mặc.

“Không có gì.” Keiko vừa tháo khăn đội đầu vừa nói, “Vì chân mẹ không ổn nên mới đưa đứa như cô về làm dâu ở chốn xa lạ. Giá tôi ở đây luôn thì tốt…”

Keiko gấp khăn đội đầu lại, đặt lên đùi. Đoạn chị nhìn em dâu, “Suzu này… Cô có muốn về Hiroshima không?”

“Ơ…”

“Thế cũng được đấy.” Ông Entaro khẽ nói. Bà San cũng gật đầu, “Ừ.”

Suzu chậm rãi nhìn sang Shusaku. Anh mỉm cười, “Cho anh hỏi thăm mọi người nhé.”

Keiko chỉ cười gượng.

Nghe được giọng nói quen thuộc, Suzu mơ màng mở mắt. Thấy bố mẹ và em gái ngồi quanh chiếc bàn thấp, cô mỉm cười nhẹ nhõm rồi lại nhắm mắt.

“Này! Suzu! Ngủ đủ rồi đấy, dậy đi nào!” Bà Kiseno quát to, Suzu bật dậy. Trông bộ dạng ngơ ngác nhìn quanh của Suzu, bà ngán ngẩm nói. “Kìa, mau ăn cơm tối thôi.”

“A, Sợ quá! Con vừa mơ đi làm dâu ở tận Kure.”

Cả nhà chán nản trước phát ngôn ngớ ngẩn của Suzu. Bà Kiseno véo má Suzu, miệng quát, “Đã tỉnh ngủ chưa đấy?”

“Ái ái… Rồi ạ…”

Đúng rồi. Được chị chồng khuyến khích, mình đã về nhà mẹ đẻ.

Chẳng mảy may nhận ra Keiko muốn đuổi mình về ngoại, lại còn được bố mẹ ủng hộ, Suzu hăm hở về nhà Urano ở Eba.

“À này Suzu, con đã gửi bưu thiếp cho Yoichi chưa?”

“Con?… Gửi rồi ạ. Nhưng vẫn chưa thấy hồi âm. Nhà mình cũng chưa nhận được hồi âm ạ?”

“Vâng.” Sumi gật đầu.

“Thôi, chắc tại đường sá xa xôi.” Suzu vừa nói vừa vươn đũa tới đĩa sò hấp xì dầu. “Anh hai cũng làm biếng viết thư mà.”

“Có khi Suzu viết sai địa chỉ cũng nên.” Ông Juro giễu, bà Kiseno gật gù tán thành.

Lâu rồi hai chị em mới cùng nhau tắm bồn như được quay về thời thơ bé. Chuyện đi lấy chồng phải chăng là giấc mơ…?

“Sumi, đội nữ tình nguyện* thế nào?” Suzu ngâm mình trong bồn nước nóng, hỏi em gái đang tắm rửa ở ngoài.

•

Đơn vị được thành lập ở khắp các địa phương khoảng từ cuối năm 1943, chủ yếu để huy động nhân lực làm việc tại nhà máy quân sự. Lực lượng đều là nữ giới, độ tuổi 14-40, chưa kết hôn, không đi học, không đi làm.

“Em cũng quen quen rồi. Mùi dầu máy hôi ghê, phải kì cho sạch mới được.” Sumi vừa đáp vừa chà người bằng túi cám gạo chẳng lên bọt.

“Công việc có nguy hiểm không? Nghe chừng vất vả quá.”

“Được cái không lạnh như làm rong biển, nhiều khi còn vui nữa. Ví như có chàng sĩ quan đẹp trai thi thoảng lén cho em phiếu ăn.”

“Á à. Tự dưng lại được nghe ‘bí mật’ lục quân.” Suzu cười.

Tắm xong, hai chị em vào phòng Sumi. Phòng đã trải sẵn chăn đệm cho hai người. Thấy tấm senninbari*, cô cầm lên thêu.

•

Tấm vải cầu nguyện cho các chiến sĩ bình an trở về do 1000 cô gái thêu bằng chỉ đỏ, gửi ra chiến trường. Mỗi cô chỉ được thêu một mũi, riêng cô gái tuổi Dần (tuổi may mắn với các chiến sĩ), sẽ được thêu số mũi bằng với số tuổi của mình.

“A, chị thêu senninbari à.”

“Ừ, ừ. Ít nhất thì hôm nay cứ để chị làm cho. Tuổi Sửu cũng khỏe chứ sao. Người ta chẳng để ý đâu.”

Trên tấm senninbari cầu bình an cho chiến sĩ ra mặt trận, thường mỗi người sẽ thêu một mũi, nhưng ai sinh năm Dần thì có thể thêu số mũi bằng số tuổi của họ cho may mắn. Trong gia đình Urano, bà Kiseno và Sumi đều tuổi Dần nên được nhiều nhà nhờ thêu senninbari.

Sumi lấy lược chải tóc cho Suzu đang thêu senninbari và hỏi, “Chị sao rồi? Ở Kure có ổn không?”

“Ừm… Có nhiều thứ phải học, tạm thời chưa nói được gì.”

“A!” Sumi đột nhiên kêu thảng thốt.

“Hở?” Suzu quay lại.

“Giờ… Lại đến lượt em tình cờ phát hiện ‘bí mật’ hải quân rồi.”

“Bí… bí mật gì?”

Sumi đứng lên, quay lưng với Suzu, “Ngủ thôi.” Em tắt điện rồi chui vào chăn. Suzu đành làm theo.

Trong bóng tối, Sumi sột soạt trở mình, “Chị Suzu này…”

“Ừ.”

“Chị… bị hói rồi.”

“Hả!?”

Suzu định ở lại nhà mẹ đẻ hai, ba ngày nhưng không được. Do Nội các quyết định thi hành Cương lĩnh về biện pháp quyết chiến khẩn cấp*, nên có vẻ bắt đầu từ tháng Tư những chuyến đi gần sẽ bị hạn chế.

•

Nghị quyết được ban hành vào 25/2/1944 của Nội các Nhật Bản nhằm tăng cường các biện pháp tổng động viên phục vụ chiến tranh và ngăn cấm các hoạt động xã hội như du lịch, giải trí…

Ông Juro sợ nhà Hojo vắng con dâu thì chắc cũng vất vả, bèn bảo Suzu về luôn hôm nay.

“Giữ gìn sức khỏe nhé.” Ông nói rồi đi làm. Bà Kiseno còn có việc ở hội phụ nữ nên cũng vội vàng chào tạm biệt và ra ngoài.

Nhà không có ai thì ở đây mãi cũng chẳng để làm gì. Suzu đành sắp xếp hành lý vào giỏ liễu, nhờ người gửi tới Kure, rồi rời nhà.

Tới khu phố mua sắm ở Hiroshima, Suzu vào cửa hàng văn phòng phẩm mua một cuốn sổ vẽ bằng tiền tiêu vặt ông Juro cho. Giờ mà về Kure thì hẵng còn sớm quá, cũng chẳng biết lần tiếp theo quay lại là bao giờ. Cô muốn vẽ lại những con phố của Hiroshima thân thương.

Suzu vẽ Phòng Xúc tiến Công nghiệp với mái vòm hình tròn, ngã tư Kamiya nơi tàu điện thành phố chạy qua, và tòa nhà mới xây đang quét sơn của bách hóa Fukuya. Suzu tô chồng chéo những nét chì đầy mạnh mẽ, phác ra giấy thành phố Hiroshima của riêng cô.

“Tạm biệt… Hiroshima…” Đây là cách Suzu tạm biệt quê hương.

Suzu vẽ hăng say quên cả thời gian. Cô đi bộ đến nhà ga. Tàu điện thành phố đi tới ga Hiroshima chầm chậm vượt qua ngay bên cạnh. Cuối cùng cũng tới được ga, Suzu ngớ người đọc dòng chữ trên tấm bảng treo ở quầy bán vé: Vé tàu hôm nay đã bán hết.

“Ơ…”

“Cho nên con quay lại đây hả!?” Nghe Suzu kể xong, ông Juro há hốc miệng.

“Thế này thì thật áy náy với nhà bên ấy quá.” Bà Kiseno lắc đầu ngán ngẩm.

Suzu chỉ biết cúi gằm mặt thừa nhận.

7
17/4/1944

Keiko vẫn ở lại nhà Hojo, không có vẻ sẽ quay về. Suzu đã thân thiết hơn với Harumi, song mẹ con bé thì lạnh nhạt. Nên khi ở cùng chị trong thời gian dài, cô dần dần cảm thấy không mấy vui vẻ.

“Mẹ ơi. Cho con mượn nghiên mực đi.”

“Gì nữa thế Harumi?”

“Xin mẹ mà, cho con mượn đi.”

Lau chùi hiên nhà xong, Suzu bước vào phòng sinh hoạt, nơi Harumi đang ríu rít nói chuyện với mẹ. Keiko cau có nhìn sang em chồng.

“Này Suzu, cô đã nói gì với Harumi à?”

Suzu không đáp mà chỉ tay vào bàn sưởi và hỏi, “Bảng thông tin này đem trả được chưa ạ?”

Bà San hơi ngạc nhiên trước giọng lạnh nhạt của con dâu, nhưng vẫn trả lời, “Cứ cầm đi.”

Suzu lẳng lặng lấy bảng thông tin, nói “Vậy con đi đây” rồi rời nhà.

“Sau đợt về nhà ngoại con bé cứ như vậy suốt. Có sao không đây?”

“Kệ nó đi mẹ.” Keiko lạnh lùng đáp. “Nó vẫn còn trẻ con lắm.”

Suzu đưa bảng thông tin cho cô Domoto xong thì về luôn. Vừa vặn nghe vọng từ trong nhà ra tiếng Keiko quát Harumi vì vòi mẹ cho mượn bút.

“…”

Suzu lẳng lặng đi qua trước nhà. Thấy mấy cây rau xương cá mọc bên vệ đường, cô bèn ngắt lấy. Loài rau này mọc rất nhiều quanh bậc đá dẫn lên ruộng bậc thang. Suzu vừa hái rau vừa bước lên bậc đá. Quanh đám rau xương cá là bồ công anh trắng muốt đang nở rộ. Suzu thích thú quan sát cảnh tượng hiếm gặp này. Cô hái một bông rồi thổi phù một hơi.

Gió thổi bay những hạt bồ công anh lên khung trời nhuốm sắc chiều tà. Suzu ngồi trên ruộng, ngắm nhìn quang cảnh ấy. Chợt cô trông thấy Shusaku dừng dưới chân bậc đá nhìn lên.

“A, anh đã về.”

Shusaku bước lên bậc đá rồi ngồi xuống cạnh Suzu, “Em đang hái rau dại đấy à?”

“Vâng. Em tính dùng cho bữa tối.”

“Ừm.”

“Ở đây toàn là bồ công anh trắng nhỉ.”

“Khác với ở Eba sao?” Shusaku nhìn quanh mấy bụi bồ công anh. “Ồ, có cả hoa vàng này.”

Shusaku vươn tay định ngắt hoa thì Suzu cản, “A, đừng ngắt.”

“Hả?”

“Có khi nó đã bay một chặng đường dài mới đến được đây…”

“Ra vậy. Bảo sao em ủ rũ thế, hóa ra là nhớ Hiroshima à.”

Suzu lạnh lùng gạt bàn tay đang xoa đầu mình của Shusaku, “Không có.”

Nhìn bộ dạng có vẻ không vui của vợ, Shusaku rút tay lại. Sự im lặng ngượng ngập bao lấy hai người. Bỗng Shusaku chỉ ra quân cảng phía xa, “Em nhìn xem, đằng kia. Hôm nay lại có tàu sân bay kìa.”

Suzu ngước lên, trông ra biển. Xa xa ngoài bến cảng, vài chiến hạm khổng lồ màu đen đang nổi trên mặt nước.

“Là tàu Hiyo hoặc Junyo.”

“To thật đấy.”

“Mờ mờ đằng kia là tàu khu trục*. Có cả U-Boat* của Đức, còn chiếc nhìn giống thuyền bình thường kia là mẫu hạm cho tàu ngầm…”

•

Loại tàu chiến chạy nhanh và cơ động, có khả năng hoạt động lâu dài dùng để hộ tống các tàu chiến lớn hơn trong một hạm đội.

•

Tên loại tàu ngầm của Đức.

Mặc Shusaku huyên thuyên, Suzu rời mắt đi chỗ khác. Tiếng vành khuyên ríu rít vọng tới từ góc trời. Shusaku liếc sang Suzu, ghé đầu lại thầm thì, “Nhìn kìa, chim vành khuyên đó.”

“Vâng.”

“Kia cơ mà, kìa.” Shusaku xoay đầu Suzu sang hướng chim hót.

“Em nhìn thấy rồi.” Suzu lại hất tay chồng ra.

Theo phản xạ, Suzu hướng tầm nhìn ra biển. Bỗng cô thẳng lưng, nghển cổ lên dõi theo thứ gì đó kì lạ, “Anh Shusaku… Kia là gì thế? Tàu sao?”

Từ bên kia hòn đảo, bóng một con tàu khổng lồ dần hiện ra, chầm chậm tiến vào cảng. Như rồng về hang.

Shusaku mỉm cười đầy tự hào, “Yamato đấy. Chiến hạm lớn nhất thế giới đầu tiên được chế tạo tại một quân cảng phương Đông.”

“Vâng… Trên đó cũng có người chứ ạ?”

“Có chứ. Chừng hai nghìn bảy trăm người…”

Suzu kinh ngạc hít một hơi, “Hai nghìn… bảy trăm người ấy ạ?”

“Ừ.” Shusaku đặt tay lên vai Suzu, kéo cô lại gần mình, “Chào mừng nó trở về nhà đi, Suzu.”

“Vâng…” Không rời mắt khỏi Yamato, Suzu vô thức đứng dậy, kiễng chân như muốn trông thấy bóng người trên tàu. “Ngần ấy người ở đó thì hằng ngày có nấu cơm không anh? Giặt giũ thì sao?”

Vẫn chăm chú nhìn con tàu, Suzu tiến một bước tới trước.

“Suzu, cẩ…” Shusaku chưa kịp nhắc nguy hiểm thì Suzu đã trượt chân. “Á…”

Cô ngã dập mông xuống bậc ruộng bên dưới. Shusaku định giúp vợ cũng bị cuốn theo. Hai người cùng lăn xuống khiến đám bồ công anh bay lên.

“E… em xin lỗi. Anh không sao chứ?”

“Không… Em có bị thương không?”

Shusaku vươn tay chạm vào đầu Suzu, phủi cỏ vương trên tóc. Suzu theo phản xạ gạt tay chồng ra.

“…” Shusaku nhặt mũ lên, đội lại rồi nói, “Suzu này… Càng lo lắng thì càng rụng tóc thêm thôi.”

“Bị phát hiện rồi…” Suzu cúi gằm, mặt đỏ lựng.

Hai vợ chồng vui vẻ đi về. Tới nhà vẫn thấy Hammì đang dùng dằng bám theo mẹ, “Đi mà mẹ, cho con mượn bút đi! Để con tô lên đầu cho mợ Suzu.”

“Không được! Rồi con sẽ bôi bẩn khắp nơi thôi.”

“Đi mà mẹ!”

Suzu và Shusaku nhìn nhau, phì cười.

8
20/4/1944

Keiko đi mua sắm về, mở gói giấy ra và nói, “Tôi lấy ở chỗ phân phối.” Bên trong có chừng hai mươi hạt giống tròn nhỏ. “Hạt rau cải xanh Nhật đấy.”

“Ồ,” Suzu rướn người lên. Đây là lần đầu cô thấy hạt giống này. Và cũng lần đầu nghe đến “cải xanh Nhật”.

“Loại rau của Tokyo đấy. Nó có thể mọc ở bất cứ đâu.”

“Ồ!” Suzu vê hạt bằng đầu ngón tay.

“Những việc chân lấm tay bùn này chắc đúng sở trường của cô rồi, Suzu nhỉ.”

“Vâng!” Suzu hớn hở gật đầu. “Em đem trồng ngay đây.” Cô đứng dậy đi ra ngoài.

Suzu ngồi xổm trong góc vườn và đào đất bằng mảnh đĩa vỡ. Harumi trốn sau quần áo đang phơi, len lén nhìn cô. Đào hố, thả hạt giống xong xuôi, Suzu mới nhận ra có người, liền quay lại. “Harumi muốn thử không?”

Harumi nhận hạt giống cải Nhật từ tay Suzu, thọc ngón tay vào chậu trồng bonsai rồi ấn hạt giống xuống.

Suzu trầm trồ với chỗ gieo hạt thú vị mà cháu gái tìm thấy. Lần này Harumi vòng ra cửa sau, ấn hạt giống vào khe hở giữa những viên đá ven mương. Suzu không chịu thua, bèn bắc thang leo lên mái nhà, gieo hạt rau vào chỗ đất ứ đọng trên rãnh thoát nước mưa.

Đúng lúc đó, Keiko đi tới. Chị ngước lên mái nhà, húng hắng ho.

Suzu ngượng ngùng trèo xuống, “Rồi, gieo thử thế thôi. Giờ trồng ra ruộng thật nào.” Nói rồi cô đi về phía ruộng bậc thang.

“Lớn đùng ra đấy mà đi ganh đua với một đứa trẻ sáu tuổi. Ngượng thay cho Shusaku.”

Keiko dường như định phàn nàn tiếp thì Harumi đột nhiên đứng lại trước mặt mẹ, chỉ tay ra quân cảng, “Mẹ ơi, Yamato kìa.”

Keiko dừng bước, hướng mặt ra biển.

“Chiếc có ống khói kia là Junyo! Có cả tàu tuần dương nữa. Atago à? Hay là Maya nhỉ?”

Đặt tay lên vai đứa con gái đang mải mê ngắm nhìn những con tàu, Keiko khẽ gọi, “Về thôi, Harumi.”

Hôm sau, Keiko dắt con về nhà chồng.

Tại sao chị lại đột ngột về bên ấy nhỉ? Phải chăng chồng chị làm việc trên tàu chiến? Hay tự nhiên chị thấy nhớ chồng? Suzu vừa nghĩ vừa tưới nước cho đám cải xanh Nhật đã nảy mầm ngoài ruộng, “Thôi nào, mình cũng nên cố gắng sửa soạn cơm nước chứ nhỉ.”

Cô đứng dậy và nhìn về phía biển. Không thấy bóng dáng Yamato hay các chiến hạm khác đâu.

“Ơ, không có.”

Chắc chúng đang ra chiến trường rồi.

Dù không ai báo nhưng nhìn lượng thực phẩm giảm đi, mọi người đều đoán được tình hình chiến trận không suôn sẻ.

Suzu thở dài, cuối cùng cũng lấy được cá mòi khô từ hàng cá, “Bốn con cá mòi cho một nhà bốn người ăn ba bữa… Thôi, vẫn đỡ hơn phải ăn rau qua ngày. Nếu xếp hàng ở đây, có khi lát nữa còn mua được bã đậu.” Suzu phấn chấn lại, đứng vào hàng người trước tiệm bán đậu phụ tự do.

Trên đường về, Suzu tình cờ gặp cô Kariya. Cô khoe Suzu những kiến thức học được từ tạp chí nội trợ.

“Cái này hay đấy,” Suzu nghĩ và ghi chép vào sổ vẽ. Tử la lan, rau xương cá, cỏ tháp bút, bồ công anh, chua me đất… Những loài rau dại mà chỉ cần để ý một chút là kiếm được rất nhiều.

Cộng với chỗ cá mòi khô và bã đậu mới mua. Ở nhà có khoai tây, khoai lang, củ cải, bột mì và hạt mơ muối. Suzu liệt kê nguyên liệu trong đầu, nghĩ ngợi xem hôm nay làm món gì.

Cắt khoai lang ra rồi hấp. Cỏ tháp bút chần qua nước nóng, nhúng vào nước lạnh rồi thái nhỏ. Trộn đều bột mì với khoai lang và cỏ tháp bút, nặn thành bánh tròn dẹt.

Vậy là đã xong bánh khoai dẻo cho bữa trưa. Phần còn lại phơi khô cất đi để dành.

Nào, tiếp đến là bữa tối.

Đổ nước gấp năm lần chỗ gạo ít ỏi để nấu cháo. Đun chừng ba mươi phút thì cắt khoai tây thành miếng vừa ăn, bỏ vào rồi ninh thêm mười phút. Sau đó thái nhỏ rau xương cá cho vào nồi cháo.

Thái sợi vỏ củ cải và rễ bồ công anh, đun cùng đường và xì dầu. Bỏ lá bồ công anh xắt nhỏ vào. Thêm bã đậu, trộn lên rồi ninh tiếp. Vậy là hoàn thành một món.

Củ cải thái nhỏ, bóp muối, trộn chung với chua me đất. Lại xong một món nữa.

Đun sôi nồi nước đã thả hạt mơ muối, thêm cá mòi phơi khô, món chính của ngày hôm nay. Vừa rưới nước xuýt lên cá vừa đun liu riu. Cuối cùng nêm nếm gia vị.

Cả nhà ngồi quây quần bên bàn ăn bày bữa tối đã hoàn thành.

“Ồ. Là cô Kariya dạy cho đấy à.”

Nghe Suzu kể đã nấu bữa hôm nay theo bí quyết của cô Kariya, bà San mỉm cười hài lòng. Có thể làm một bàn đồ ăn phong phú chỉ với những nguyên liệu hạn chế, Suzu cũng thấy rất vui.

“Khẩu phần gạo giờ chỉ được một nửa nên cháo hơi nhiều khoai…” Suzu có vẻ áy náy.

“Không sao đâu con.” Ông Entaro lắc đầu an ủi.

“Vậy ngày mai cứ giao việc nấu nướng cho con ạ.” Suzu tự tin nói. Hôm nay chưa thử nhưng cô mới học được vài mẹo nấu ăn rất tuyệt từ cô Kariya.

Khi bị địch bao vây, trung thần Kusunoki Masashige đã phát minh ra phương pháp làm tăng lượng cơm gạo để chống cự qua ngày, gọi là nankomeshi*.

•

Cơm Nam Công. Nam Công là tước hiệu của Kusunoki Masashige. Thật ra nấu cho bồng lên đánh lừa con mắt thôi chứ nhão nhoét, không đỡ đói cũng không ngon miệng.

Trước tiên, rang gạo thật kĩ. Sau đó đổ lượng nước gấp ba lần gạo, rồi nấu với lửa nhỏ.

Muốn tiết kiệm gạo nhưng lãng phí nhiên liệu thì cũng bằng hòa. Vậy nên chúng ta sẽ sử dụng bếp không lửa cực tiện lợi của Đế quốc Nhật Bản, rồi ủ đến mai. Nhân tiện, bếp không lửa là nồi vừa nhấc từ bếp xuống còn nóng, đặt vào hộp gỗ đã lèn trấu hoặc giấy, báo cũ vo viên, phủ chăn nhồi mùn cưa lên và để thức ăn tự chín bằng chỗ nhiệt ấy.

Nào, chuẩn bị cơm sáng thôi.

Cho tử la lan vào nước xuýt cá còn thừa tối qua, thêm miso rồi đun lên. Bắc bếp đun lại nồi cơm. Vậy là đã có bát cơm đầy ắp vì gạo nở ra khá nhiều. Đây chính là nankomeshi của trung thần Kusunoki!

Shusaku nhìn bát cơm trắng đầy đến ngọn, mắt sáng rỡ. “Sáng nay có nhiều cơm thế. Gạo nở ra bao nhiêu này.”

“Chắc nấu bằng phương pháp đặc biệt lắm hả?” Bà San ngạc nhiên.

Suzu quay sang nhìn mẹ, mặt tự hào, “Vâng!”

“Mời cả nhà xơi cơm.”

Mọi người nhấc bát lên, đưa cơm vào miệng xong nhất thời không biết nói gì. “…”

Thứ này… dở quá…

Suzu tiễn ông Entaro và Shusaku đi làm rồi bà San mới nói, “Đúng là anh hùng hào kiệt, cơm trắng thôi mà ông Kusunoki ấy cũng nâng lên tầm mỹ vị được.”

“Đúng vậy nhỉ.”

Kể từ đó, nankomeshi không xuất hiện trong bữa ăn nhà Hojo thêm lần nào nữa.

9
15/6/1944

Chiều tối hôm ấy, lần đầu tiên còi báo động réo khắp thành phố Kure. Bầu không khí nặng nề bao trùm, Suzu căng thẳng phòng bị. May thay không có máy bay địch tấn công. Tuy nhiên vào 0 giờ 55 phút đêm, báo động không kích lại vang lên, lần này khẩn thiết hơn. Người người nhà nhà vội vã di tản lên núi, gia đình Hojo vẫn ở yên trong nhà, ngoại trừ Shusaku.

Chiếc radio trong phòng sinh hoạt phát ra những âm thanh rè rè. Ông Entaro vừa vặn nút dò tần số vừa phàn nàn, “Chẳng thấy phát thanh thông báo gì hết. Shusaku đi làm rồi à?”

“Vâng ạ.” Suzu trong bộ đồ ngủ gật đầu đáp.

“Dựa vào khả năng bay dự tính của địch, lần đầu chỉ tới được Kyushu thôi. Ở đây chưa cần phải cuống cuồng sơ tán lên núi đâu…” Ông Entaro động viên gia đình trong lúc bà San mặc bộ dân quân giúp ông.

Bỗng đèn vụt tắt, radio cũng im bặt.

“Ối!” Suzu hoảng hốt hét lên.

Ông Entaro liền trấn an, “Mất điện thôi.”

Y lời ông, đêm đó Kure chưa bị tấn công.

Shusaku về nhà sau khi làm xong việc. Vừa băng qua cầu Kameyama, anh chợt đứng lại trước một cửa tiệm đang bị tháo dỡ. “Sơ tán nhà cửa ư…?” Sơ tán nhà cửa là việc tháo dỡ, di dời nhà cửa ở khu vực tập trung đông dân cư và quanh các công trình trọng yếu để tạo khoảng trống nhằm đề phòng hỏa hoạn.

Về tới nhà, Shusaku vừa tháo đôi ghệt vừa kể chuyện ban nãy cho Suzu đang chuẩn bị cơm tối ở sàn đất, “Mà chỗ nhà mình chắc không phải lo.”

“Gay go nhỉ. Chẳng biết mọi người có tìm được chỗ để dọn đi không…?”

Suzu vừa đáp vừa cời lửa bếp. Đúng lúc ấy, từ phía sau có người đưa củi cho cô.

“A… Em cảm ơn.” Suzu cầm củi cho vào bếp, không hề quay ra sau.

“Không có gì.”

Vừa nghe thấy giọng nói ấy, Suzu ngạc nhiên ngoảnh lại. Đứng sau lưng cô là Keiko và Harumi.

“Nhà con bị phá rồi.” Quây quần quanh bàn ăn, Keiko giải thích với mọi người lý do chị trở về.

“Ôi!”

Keiko thản nhiên kể tiếp chuyện trước sự kinh ngạc của cả nhà, “Bọn họ dọn đến Shimonoseki rồi. Nhân dịp này con cắt đứt quan hệ với cái nhà ấy luôn.”

“Hả!?” Mọi người sửng sốt không nói nên lời.

“Đừng lo. Con sẽ tìm việc rồi đi làm.” Keiko nói rồi thản nhiên húp xúp miso.

10
1/7/1944

“Sẽ đông người trú hơn đấy.”

Nghe theo lời ông Entaro, Suzu kẻ lại một đường rồi hỏi, “Thế này ạ?”

Dưới ánh đèn hạn chế, cả nhà ngồi quanh bàn ăn, phác thảo hầm phòng không. Hôm sau, dựa theo bản vẽ ấy, mọi người bắt tay đào hầm. Căn hầm nằm ở một góc vách núi quanh vườn nhà Hojo. Hàng xóm cũng được nhờ sang giúp.

Shusaku cùng cậu con trai học cấp hai nhà cô Kariya đào mở đường. Cánh phụ nữ xúc đất vào gàu tre với xô rồi mang ra ngoài hầm. Rồi còn vận chuyển gỗ bỏ để dựng hầm, chuẩn bị trà nước, việc nhiều không xuể. Thế là cả tổ dân phố tập họp lại, cùng nhau làm.

Mất nguyên một ngày, căn hầm đại khái cũng hoàn thành. Nhà Hojo cảm ơn hàng xóm đã sang giúp đỡ và tiễn họ về, sau đó cùng nghỉ ngơi trong căn hầm vừa xây xong. Nền trải hai tấm chiếu tatami, xung quanh gia cố thật kĩ bằng mấy cột gỗ bỏ. Ông Entaro làm kĩ sư ở xưởng công binh nên những việc này đối với ông dễ như trở bàn tay.

Bà San nhìn quanh, mỉm cười, “Hầm phòng không của nhà mình được quá chứ nhỉ.”

Ông Entaro vừa ngả lưng xuống chiếu là ngáy luôn. Suzu đang rót trà, bối rối nhìn bố chồng. Thấy vậy, bà San liền bảo, “Ông ấy dạo này tăng ca liên tục lại còn làm quá sức nữa.”

Keiko im lặng uống trà. Shusaku vừa lay cột gỗ chống cửa hầm để kiểm tra độ chắc chắn vừa cảm thán, “May là có mấy cái cột với chiếu tatami của nhà chị.”

Để ý thấy cây cột sau lưng Shusaku có vài vết khắc, Keiko liền đứng dậy, vuốt ve cây cột đầy trìu mến và chậm rãi mở cửa.

“Shusaku… Cảm ơn em đã mang cái này vào đây nhé!”

“Có gì đâu. Nào, giờ thì dọn dẹp bên ngoài thôi.” Shusaku nói rồi chui ra khỏi hầm.

Anh đang dọn cuốc xẻng cắm trên đất thì Suzu bước tới, tay bưng khay đựng bộ đồ trà. Nhìn đống đất trong vườn, cô hỏi Shusaku, “Em chuyển chỗ đất này ra ruộng rau nhé?”

“Ừ. Chuyển đi, chuyển đi. Cẩn thận nhé.”

Suzu đổ đất đầy hai cái xô, móc vào đòn gánh rồi đi ra ruộng bậc thang. Chợt cô thấy Harumi đứng đó. “Kìa, cháu ở đây à?”

“Vâng, cháu đang xem tàu.” Harumi đáp, chỉ tay về phía cảng. Suzu leo lên chỗ Harumi, xoay người nhìn theo. “Hôm nay nhiều tàu nhỉ.”

“Có hai chiếc Yamato đấy.” Harumi chỉ cho Suzu. “Một chiếc là Musashi. Tàu chiến nhiều mà lại không có tàu sân bay.”

“Ồ.”

“A, kia là Tone. Đằng sau không có tháp pháo, đúng không? Vì là tuần dương mẫu hạm mà.”

“Ồ. Giỏi quá. Cháu rành ghê.”

“Vâng.” Harumi hạ tay xuống, gật đầu. “Anh dạy cháu đấy.”

“Ra thế. Mợ cũng được chỉ cho chút ít.” Suzu chỉ tay về chiếc chiến hạm nhỏ và nói, “Kia là tàu khu trục.”

“Đúng rồi.” Harumi gật đầu.

“A, còn cái nho nhỏ đang tiến về phía này là gì?”

Giữa những chiến hạm to lớn đang nổi trên biển, một con thuyền nhỏ đang hướng vào cảng.

“Tăng lội nước đấy ạ.”

Suzu thán phục trước sự hiểu biết về tàu chiến của Harumi, “Để đáp lại, mợ cũng chỉ cho Harumi một điều nhé.” Suzu nói, tay chỉ lên trời về hướng Tây Bắc. Vừa hay một đám mây vũ tích khổng lồ xuất hiện ở hướng Hiroshima, phía trên phẳng như chén rượu. “Đám mây to kia gọi là mây vũ tích.”

“Vâng.”

“Tức là sắp mưa to đấy.”

“Dạ?”

Vừa dứt lời, Suzu cầm tay Harumi chạy như bay.

Chưa kịp xuống tới bậc đá cuối cùng thì mưa như trút nước. Bầu trời lập tức tối sầm lại. Chớp xé ngang trời, kêu đùng đoàng làm rung chuyển cả bầu không khí.

Thấy Harumi đã chạy vào nhà, Suzu liền đuổi theo Shusaku, lúc này đang định bê chiếu tatami cũ vào hầm.

“Oái, anh Shusaku!”

“Trước tiên mang các thứ vào hầm đã!”

Suzu mang chiếc xẻng cắm trên đất chạy đến hầm. Hai vợ chồng ướt nhẹp, ngồi thụp xuống trước cửa hầm, nhìn mưa trút ào ào xuống đất. Suzu rút khăn tay giắt bên hông, lau bùn đất dính trên mặt chồng.

“A, cảm ơn em.” Shusaku cầm chiếc khăn và tự lau mặt. Suzu gỡ búi tóc ra vắt cho khô. Nước rơi tí tách tí tách. Lau mặt xong, Shusaku liền đưa tay lau gương mặt còn ướt mưa của vợ. Suzu vội vã lấy lại khăn, nói nhanh “Để em tự làm. Để em tự làm!” rồi lau mặt. Sau khi lau hết cả mặt cả đầu, Suzu khẽ hỏi. “Anh thích tàu chiến lắm nhỉ?”

“Hả?”

“Nghe Harumi kể, anh chỉ cho con bé.”

“À…” Shusaku gật gù ra chiều hiểu ý rồi đáp, “Không phải anh chỉ cho Harumi đâu, là nhóc Hi đấy.”

“Hi?”

“Ừ. Nhóc Hi mới là người thích tàu chiến. Rồi em cũng sẽ được gặp thằng bé thôi.”

Sau lưng Shusaku là chiếc cột còn lưu những vết khắc đánh dấu chiều cao. Suzu nhìn hai cái tên Hisao và Harumi khắc trên cột, liền vươn người và chỉ tay vào đó.

“Chính là Hisao này ấy ạ?”

“Ừ.”

Suzu quay mặt sang, bất ngờ thấy mặt Shusaku ngay gần kề. Cô ngại ngùng lùi về thì anh níu tay lại rồi dịu dàng hôn cô. Hơi ấm từ đôi môi của Shusaku truyền sang, Suzu muốn cảm nhận thêm chút nữa liền hé miệng.

Mình đang làm điều này. Với người ấy…

Hai người nhìn nhau, môi lại chạm môi.

“Tốt! Mưa ngớt rồi.”

Bỗng sau lưng có giọng nói cất lên. Hai vợ chồng lập tức tách nhau ra.

“Tranh thủ về thôi.”

Ông Entaro và bà San chẳng biết đã ở đằng sau tự khi nào. Suzu và Shusaku vội vã đứng dậy, tránh sang bên.

“Ừm…” Shusaku bẽn lẽn hắng giọng sau lưng bố mẹ.

“Hai đứa đã là vợ chồng, âu yếm một chút cũng tốt mà.”

Quả nhiên là bị bố mẹ nhìn thấy hết rồi! Hai vợ chồng ngượng đỏ mặt. Trở vào trong nhà lại thấy chị Keiko ngồi dỗi ở góc phòng khách.

“Vâng, vâng. Vợ chồng âu yếm nhau là tốt chứ sao. Lại được cả hai đôi.”

Đến bố mẹ mà nó cũng tị cho được, ông Entaro cạn lời.

Shusaku và Suzu đang nằm đắp chăn ngủ trong màn.

“Nhà chị Keiko ngày trước hay cùng nhau đo chiều cao…”

Nhớ đến những vết đánh dấu trên cột ngoài hầm phòng không, Shusaku thủ thỉ kể chuyện. Trên dấu đo chiều cao của hai đứa trẻ là dấu đo của vợ chồng Kinya và Keiko.

“Kinya… Là chồng chị Keiko…”

“Vì gầy nên anh ấy không phải đi lính… Nhưng gầy quá ấy…”

Keiko gặp chồng là Kuromura Kinya vào năm 1932. Nhân dịp ông Entaro được quay lại làm việc ở xưởng công binh, chị đã đi mua đồng hồ để chúc mừng bố. Kinya chính là anh chủ tiệm đồng hồ.

Hai người kết hôn rồi tân trang lại cửa tiệm, có với nhau hai người con. Ngày tháng hạnh phúc ngắn chẳng tày gang thì anh Kinya đổ bệnh, tình thế thay đổi.

“Tính Keiko trước giờ chẳng hòa hợp được với bố mẹ chồng.”

Hôm sau bên hiên nhà, bà San ngồi nhặt bỏ mầm khoai tây và kể tiếp câu chuyện đêm qua của Shusaku, Suzu vừa giậm chân giặt quần áo vừa lắng nghe mẹ nói.

“Sau khi con rể mất, mọi người lại om sòm xem nên làm gì với cửa tiệm… Cuối cùng có lệnh sơ tán nhà cửa, mọi chuyện thành ra chẳng đi đến đâu. Hisao là cháu đích tôn nhà Kuromura nên họ dẫn nó về Shimonoseki… Khổ thế đấy.”

Giặt xong, Suzu phơi quần áo lên rồi đập bộp bộp.

“Mọi người vui vẻ mà sống với nhau có phải tốt không.”

“Đúng nhỉ…”

Như mới nghĩ ra điều gì, Suzu chợt dừng tay. Cô đứng nguyên một lúc, gật gù vài cái rồi đổ nước giặt còn lại từ chậu sang xô, mất hút vào nhà. Bà San tò mò nhìn theo.

Xuất hiện trở lại, Suzu nói với mẹ chồng, “Con ra thăm rau cỏ một chút ạ.” Đoạn xách xô nước và đi thật nhanh ra ruộng bậc thang. Cô leo lên mảnh ruộng phía trên, đặt xô xuống rồi quay người trông ra cảng. Trên biển hôm nay cũng thật nhiều tàu chiến.

Suzu lôi sổ vẽ từ túi áo ngực, rút bút chì gài trên đầu thay trâm cài tóc ra.

Lúc nào chị cũng ôm nỗi buồn sâu thẳm. Vậy mà suốt mấy tháng mình mới biết. Đúng là ngơ quá đi. Suzu đưa bút chì ra trước mắt, ước lượng tỷ lệ rồi vạch lên tờ giấy vẽ trắng tinh một đường chân trời thẳng tắp. Cô ngồi trên bậc đá, vẽ say sưa.

“Kia là Yamato… Còn cái này là Tone.” Cô vừa xác nhận thêm vài lần, vừa phác lại hình dáng tàu lên giấy vẽ.

Bỗng dưng một bàn tay to lớn xuất hiện, giật sổ vẽ của Suzu. Cô ngoảnh lại thì bắt gặp hiến binh* đang đứng đó. Hiến binh lật cuốn sổ, kiểm tra từng bức vẽ của Suzu xem là gì.

•

Lực lượng hiến binh thành lập năm 1988, gồm các quân nhân hoạt động như cảnh sát vũ trang, có trách nhiệm giám sát đời sống sinh hoạt của người dân, đàn áp tư tưởng phản động… Để bảo vệ bí mật các cứ điểm quân sự, việc chụp hay kí họa lại quang cảnh xung quanh đó đều bị giám sát nghiêm ngặt, đề phòng gián điệp.

Sự việc bất ngờ làm Suzu hoảng loạn, không thể giải thích rõ ràng.

“Dạ thưa, tôi… chuyện là…”

Một người đàn ông khác có vẻ là cấp trên, bước xuống bậc đá. Viên trung sĩ trao đổi ánh mắt với hiến binh cấp dưới rồi bắt Suzu đứng dậy.

“T… tôi chỉ… định vẽ tàu để tặng cho một em bé vừa từ nơi xa chuyển đến…”

Bị hai anh hiến binh đẩy đi, Suzu phải quay về nhà.

“Nhà cô này ở đây phải không!?”

Suzu bị đẩy vào giữa đám ga trải giường cùng quần áo đang phơi. Sau lưng là hai anh hiến binh. Bà San đang ngồi bên hiên nhà, thấy cảnh tượng ấy thì sửng sốt vô cùng.

“H… hiến binh!?”

Bà dựa vào cửa kính để đứng lên. Keiko và Harumi thắc mắc chạy tới.

“Cô này sao chép đường biển và tàu chiến! Đây là hành vi gián điệp! Không thể chấp nhận dược!” Hiến binh vừa đập mu bàn tay vào sổ vẽ vừa khiển trách Suzu.

Đứng trước mặt hai anh quân cảnh, cạnh bà San và Keiko, trông Suzu lại càng nhỏ bé.

“Nhìn cái mặt thế này thôi, ai biết cô ta ấp ủ âm mưu, thủ đoạn độc ác nào!”

Bà San và Keiko nghe hiến binh mắng, vẻ mặt căng thẳng.

“Chồng cô ta làm chân thư kí quèn ở Tòa án Quân sự Hải quân phải không?” Viên trung sĩ hỏi.

Hiến binh liền hùa theo, nghiêm giọng tra hỏi, “Cô ta có lợi dụng sơ hở, rình mò bí mật quân sự không!? Có dấu hiệu liên lạc bằng ám hiệu không!? Từng thấy bảng số ngẫu nhiên trong đồ đạc của cô ta chưa? Gia cảnh thế nào? Hả? Khai mau!”

Thấy hiến binh tra khảo, nghĩ là to chuyện, Suzu mặt xanh như tàu lá. Còn bà San và Keiko mím chặt môi, cả người run rẩy.

Để cấp dưới dọa dẫm chán chê xong, viên trung sĩ cảnh cáo, “Lần này chúng tôi tạm bỏ qua, nhưng gia đình cũng phải giám sát cẩn thận! Con dâu thì cũng là người ngoài thôi!”

Cuối cùng hai anh hiến binh chỉ tịch thu sổ vẽ của Suzu rồi bỏ đi.

Đồng hồ quả lắc đánh sáu tiếng boong boong.

“Con về rồi.” Shusaku bước vào nhà. “Sao chưa ai rút quần áo ngoài dây vào…” Đang thắc mắc, anh chợt im bặt.

Tất cả phụ nữ trong nhà đang đứng hết ở nền đất gần cửa, ai nấy đều cúi gằm mặt.

“Shusaku à, chuyện là… Suzu bị hiến binh bắt…”

Nghe xong chuyện, Shusaku liền nói với vợ, “Suzu, qua đây một lát.”

Anh bước vào căn phòng lát gỗ dùng làm thư phòng, đặt cặp lên bàn, mở ngăn kéo, lấy ra một cuốn sổ nhỏ và chiếc bút chì, lẳng lặng đưa cho Suzu đứng đằng sau.

“Cho em này. Chỉ tiếc là sổ bé thế này thì em sẽ không vẽ được đường biển nữa.”

Suzu nhận lấy cuốn sổ và bút chì, áp lên ngực. Vì đang tiu nghỉu nên cô càng cảm động trước sự dịu dàng của Shusaku.

“Suzu thích vẽ tranh nhỉ…” Shusaku tới góc phòng, dựa vào cột nhà, cúi mặt xuống. “Lần sau vẽ anh nhé?”

“Vẽ anh… Chưa chắc em vẽ sẽ đẹp đâu ạ…”

Shusaku thở dài, vai run run, “Suzu là gián điệp à…”

Bà San và Keiko ở phòng sinh hoạt nghe thấy vậy liền nói.

“Shusaku, đừng nói nữa.”

“Cả nhà đã cố gắng xin lỗi họ rồi.”

“Muốn cười mà không dám cười…”

“Mà càng nhịn lại càng buồn cười.”

Không nhịn nổi nữa rồi. Keiko, bà San và Shusaku cùng phá lên cười. Bà San vừa đập vai Suzu vừa cười.

“Đấy, con bé mà đã tập trung là sẽ quên tiệt xung quanh.”

“Lại hay đăm chiêu nên người ta trông vào còn tưởng dân trí thức.”

Chị Keiko ôm bụng còn Shusaku đấm vào cột nhà.

“Em ấy còn tưởng con về nhà lúc 6 giờ nên mới được gọi là thư kí* đấy. Sao giữ bí mật gì được! Mấy ông hiến binh lục quân hâm hấp này.”

•

“Sáu giờ” và “thư kí” trong tiếng Nhật đều có cùng cách đọc là rokuji.

“Dù chẳng hiểu mấy nhưng con cũng thấy buồn cười quá!”

Harumi phấn khích giậm chân, cười to cùng mọi người. Nghe tiếng cười vui vẻ của cả nhà, Suzu nhớ tới lời bà San nói.

“Mọi người vui vẻ mà sống với nhau có phải tốt không.”

Gương mặt cứng đờ của Suzu chợt giãn ra.

11
8/1944

Tiếng ve sầu inh ỏi hòa vào bầu không khí oi ả làm tăng thêm cảm giác nóng nực.

Đứng vào hàng người dài dằng dặc trước tiệm đậu phụ, Suzu ngước nhìn bầu trời không một gợn mây. Cánh bướm phượng dập dờn băng qua tầm nhìn của cô. Ve sầu vẫn kêu và bướm vẫn bay. Dẫu có chiến tranh chăng nữa…

Hàng người nhích lên, Suzu cũng tiến lên một bước. Ánh mắt cô lướt qua tờ thông báo dán trên hàng rào. Trong đó viết, từ tháng sau, hai tháng sẽ phân phát đường một lần. Suzu lẩm bẩm, “Ôi… Đến đường cũng vậy.”

Mua đậu phụ xong, Suzu băng qua nghĩa trang mát mẻ để về nhà. Trên cành anh đào, bọ hung tê giác và bọ ngọc đang hút nhựa cây. Suzu vừa đi vừa lơ đãng ngắm nhìn khung cảnh ấy.

Hồi tháng Sáu không kích ầm ầm, cứ ngỡ chiến tranh đã ở ngay trước mắt vậy mà… Hiện giờ tình hình thế nào rồi? Vừa mải ngắm lũ bọ hoạt động như thể chẳng có gì xảy ra, vừa suy tư, Suzu bỗng vấp phải cái gì đó.

“Ối!” Đậu phụ trong tô nảy lên không trung. “Á á!” Suzu cuống cuồng đỡ bát dưới miếng đậu phụ. Miếng đậu rơi vào bát, không hề hấn gì, Suzu thở phào nhẹ nhõm. Kiểm tra dưới chân, cô thấy Harumi đang ngồi xổm ở đó. Ban nãy Suzu vấp phải cô bé.

“Mợ xin lỗi.” Suzu xoa đầu Harumi đang nhổm người kêu đau…

“Không sao ạ… Cháu đang xem kiến.”

Dưới đất, lũ kiến nối đuôi nhau thành hàng dài.

“Ồ, không biết chúng dài tới đâu nhỉ?”

Hai mợ cháu quyết định theo đuôi lũ kiến đang xếp hàng. Đi được một lúc, Suzu có linh tính chẳng lành. Cứ đà này không phải sẽ về tới nhà sao?

Đúng như dự đoán, đàn kiến dẫn tới cửa sau nhà Hojo. Suzu mở cửa, cẩn thận liếc vào bếp. Lũ kiến bò lên cột và tiến đến hũ đường.

“Ôi!” Suzu ôm đầu. “Thời buổi này đường quý lắm!” Cô vội vàng leo lên ghế với lấy hũ đường rồi phủi kiến đi, nhưng bởi quá hoảng mà trượt tay.

“Á!”

Rơi rồi! Suzu và Harumi đồng thời giơ tay đỡ hũ đường. May thay đỡ được, cả hai thở phào một tiếng.

“Hay giấu đường đi để kiến không tìm thấy mợ ạ…”

“Thế giấu ở đâu?”

Harumi và Suzu nhìn một vòng quanh bếp.

Đang ngồi làm giấy vệ sinh trong gian ba chiếu, bà San ngó ra bếp, không hiểu chuyện gì. Suzu và Harumì đều ủ rũ sụm vai, mặt mày thẫn thờ.

“C… có chuyện gì thế!?”

“Con tưởng để đường trên nước thì kiến sẽ không vào được…”

Nghe Suzu giải thích cặn kẽ sự tình thì để tránh kiến, có vẻ hai mợ cháu nghĩ tô sẽ nổi trên nước nên cho hũ đường vào tô rồi bỏ trong chum nước. Ai dè cái tô lập tức mất thăng bằng, cùng hũ đường chìm xuống đáy chum.

Chẳng đành lòng nhìn Suzu và Harumi ủ ê, bà San mở ngăn kéo dưới cùng của tủ, lấy ra một chiếc hộp giấy và mở nắp. Bên trong là chút tiền bà để dành cho những lúc bí bách.

Bà San lấy ra hai tờ 5 yên và năm tờ 1 yên rồi đẩy về phía Suzu, “Con cầm lấy, ra chợ đen mua một ít.”

Cầm tờ bản đồ ra chợ đen bà San vẽ cho, Suzu thấp thỏm đi trên con đường xa lạ. Cô nhìn sang ba nhà kho lớn xây kế nhau trên dốc, từ đây đi xuống một đoạn, cuối cùng cũng tới nơi. Trước mắt Suzu là cảnh tượng đáng kinh ngạc. Hai bên đường là hàng quán san sát, giữa con đường hẹp là dòng người đông đúc lại qua.

Thế nhưng trên sạp hàng trước cửa tiệm hầu như chẳng bày biện hàng hóa. Không có hàng để bán, cớ sao đông thế này…?

Suzu ngờ vực quan sát cửa hàng trước mặt. Bà chủ vừa chìa cho cô khách xem thứ bên trong bọc vải vừa nói, “Đây là gạo Đài Loan, tôi để dành bấy lâu đấy.”

Cô khách thò tay vào túi, kiểm tra chất lượng gạo.

“Nếu cô không thích thì gạo nội địa tôi cũng có.”

Suzu đã hiểu. Vì mua bán trái phép nên hàng hóa được giấu ở đằng sau. Ở cửa hàng bên cạnh, một người khách vừa thanh toán xong, đang nhét dưa hấu vào ba lô.

Dưa hấu đang bị cấm trồng kia mà… Suzu chưa hết ngạc nhiên thì thấy có người vác mấy cuộn vải lướt qua.

Chỗ này cái gì cũng có…

Trước hàng văn phòng phẩm, một cậu bé đang nài nỉ bố mua cho bộ màu nước mười hai màu.

“Oa… Cứ như trong kì nghỉ hè thời tiền chiến vậy.” Suzu thấy bồi hồi. Cô loanh quanh trong dòng người, cuối cùng cũng tìm thấy cửa tiệm treo tấm bảng đề bán các loại gia vị. Vừa bảo muốn mua đường, ông chủ ngồi trước cửa tiệm liền trả lời cộc lốc.

“Đường 20 yên một cân*.”

•

Tương đương 600 gam.

“G… gấp năm mươi lần phân phối…?” Suzu xanh mặt trước cái giá vượt ngoài dự tính.

“Giờ không mua là sau còn tăng giá nữa.”

Suzu lảo đảo rời khỏi tiệm. Chỗ tiền mẹ dành dụm được với tiền sinh hoạt tháng này cộng vào mới được 25 yên…

Nhưng không có đường thì món ăn sẽ vô vị lắm. Dưới bóng cột điện, Suzu ngồi xổm xuống, cầm viên cao lanh ai đó đánh rơi viết lên mặt đất mấy chữ “Mua” với “Không mua,” rồi lẩm bẩm “Mua-hay-không-mua-đây…” ngón tay đưa qua đưa lại giữa hai lựa chọn, cuối cùng dừng lại ở chữ “Mua.”

Suzu cắn răng hạ quyết tâm mua một cân đường. Cô cho bịch đường vào túi thật cẩn thận như thể vàng bạc, vừa đi vừa ôm túi bằng hai tay để phòng trộm cắp.

Chẳng biết… Liệu có ngày nào đường sẽ lên cái mức 150 yên, caramen 100 yên cũng chẳng mua được, rồi mua ba đôi tất mất cả 1000 yên không…?

Ôi đất nước này… Làm sao sống được…? Mải ngẫm nghĩ, Suzu cứ đi mãi. Bỗng cô dừng lại ngó quanh. Đã ra khỏi chợ đen tự bao giờ, lúc này cô đứng trên một con đường vắng tanh rộng thênh thang. Bên phải đường là những tòa nhà khổng lồ theo kiến trúc hiện đại phương Tây.

Đây… là đâu!? Sao phụ nữ qua lại ăn mặc lả lơi quyến rũ thế? Khi Suzu nói địa chỉ nhà và hỏi đường thì chẳng ai biết cả.

“Haa…” Suzu thở dài và ngồi thụp xuống vệ đường. Cô thừ người ra, dùng viên cao lanh ban nãy vẽ tranh lên mặt đường. Vẽ hết dưa hấu đến caramen. Bỗng có mấy giọt nước bắn vào bức tranh của cô.

“A, xin lỗi!”

“Không có gì…”

Suzu uể oải đáp lại, tay vẫn tiếp tục vẽ. Cô gái vẩy nước ra đường rảo bước tới trước mặt Suzu, chăm chú nhìn bức tranh cô vẽ. Thấy bàn chân trước mặt không di chuyển, Suzu cuối cùng cũng ngẩng đầu lên.

Đứng đó là một phụ nữ trẻ mặc kimono họa tiết long đởm, ống tay áo cột lên bằng dây. Cô gái trạc tuổi Suzu, vẻ người toát ra nét quyến rũ kì lạ. Cô ta chỉ xuống mặt đường và hỏi.

“Dưa hấu?”

“Vâng.”

“Caramen?”

“Vâng.”

“Trẻ lạc?” Cuối cùng cô gái chỉ vào Suzu.

“Vâng.”

“Lớn thế này còn lạc? Em từ đâu đến thế?”

“Naganoki ạ…” Suzu đáp rồi lảo đảo đứng dậy. “Chị gái à, không ai chỉ được đường về cho em cả, mọi người còn có mùi rất thơm nữa… Đây là Long Cung hay đâu vậy?”

Thấy Suzu bấu lấy mình, cô gái liền cất lời.

“Naganoki à, đi tới ngã kia thì rẽ sang bưu điện… Rồi…” Nói đến đây, cô gái ngập ngừng. Nghĩ ngợi một chút lại bảo Suzu, “Đợi nhé,” đoạn gọi với theo ai đó “Chị ơi, em hỏi chút!” rồi chạy vào tòa nhà có biển đề chữ “Quán Futaba”.

Suzu nhắm mắt hít hà mùi hương còn vương lại của cô gái.

“Tới đây thì…” Rin dừng bước cạnh Suzu, chỉ ra cổng phố đèn đỏ. “Em ra khỏi chỗ này… Tới bưu điện thì rẽ phải.”

Suzu lịch sự cúi đầu nói “Em cảm ơn ạ” khi Rin đưa cô ra tới chỗ có thể dễ dàng tìm đường.

Bên đường phía ngoài cổng là bốt cảnh sát, có anh tuần tra viên đang đứng gác.

“Người ở đây không thông thuộc đường sá mấy. Vì hầu hết là từ nơi khác tới, và tới rồi thì không ra khỏi khu này nữa.”

Rin đứng lại trước cổng rồi hỏi Suzu, “Em là người mạn Nam Hiroshima… gần biển đúng không?”

“Vâng… Sao chị biết?”

“Nghe giọng em.” Rin vừa trả lời vừa rút mấy tờ giấy bọc kẹo* ra.

•

Kaishi. Giấy truyền thống của Nhật, có kích cỡ nhỏ. Thường dùng để gói, lót bánh kẹo truyền thống wagashi. Ngoài ra có thể làm giấy nhớ, giấy viết thư…

“Em ở Eba này!” Suzu rướn người ra trước.

“Tôi ở Kusatsu.” Rin đáp, kẹp một tờ giấy bọc vào miệng rồi cất chỗ còn lại đi.

“Kusatsu!” Mắt Suzu sáng rỡ. “Năm nào em cũng sang ăn dưa hấu ở nhà bà.”

“Nhà tôi nghèo nên toàn gặm vỏ người ta bỏ đi.” Rin đưa mắt nhìn xa xăm. Khung cảnh hoài niệm bỗng hiện lên trong tâm trí. “Có lần tôi đã nhận tấm lòng của một người… nên được ăn phần ruột đỏ. Chuyện xưa lắm rồi. Mà em vẽ đẹp nhỉ, nhìn thôi cũng…”

Rin ngập ngừng đưa tờ giấy bọc cho Suzu, “Hay là…”

“Chuyện nhỏ ạ.” Suzu kê tờ giấy lên trụ cổng, lấy bút chì vẽ dưa hấu. Chẳng mấy chốc đã xong, cô liền nói với Rin. “Chị còn muốn vẽ gì khác không, cứ bảo em.”

“Kẹo dồi! Warabimochi*!”

•

Một loại thạch được làm từ tinh bột lá dương xỉ phủ đều trong bột đậu tương ngọt rang.

“Kẹo dồi… Warabimochi…” Suzu đưa bút nhoay nhoáy.

“Kem nữa. Bên trên cắm bánh quế…”

“Còn bên trên nữa ư?” Suzu nhìn Rin.

“Không biết à? Chưa đi cà phê bao giờ sao?”

Đúng lúc đó ở cửa quán Futaba có người gọi “Rin!”.

Ngó sang thì thấy mấy anh hạ sĩ quan hải quân đang bước vào.

“Xin lỗi nhé, tôi phải đi đây.” Rin chắp tay lại và rời đi.

Suzu nói với theo, “Vậy thì em vẽ rồi lần tới đem đến cho chị.”

Rin đứng lại, “Thôi không cần…” Mặt cô thoáng buồn, khác hẳn ban nãy. “Đây không phải nơi em nên lui tới.”

“Dạ?” Suzu ngơ ngác.

Rin ngoảnh lại nhìn Suzu, cười hiền, “Kẻo lại lạc đường!” Cô tháo dây cột ống tay áo và nhẹ nhàng bước đi.

Nhìn dòng chữ viết trên cổng “Phố đèn đỏ Asahi”, Suzu cuối cùng cũng hiểu bản chất của Long Cung. Cô nhắm mắt lại, nghĩ về Rin, có cảm giác từng gặp Rin từ rất lâu trước đây, nhưng không thể nhớ là lúc nào.

Vừa mở cửa nhà, Suzu đã nghe thấy tiếng Keiko trong bếp vọng ra, “Về muộn thế. Biết ngay, lên phố đi chợ thôi mà cũng lạc.”

Suzu chột dạ nhưng vẫn giả vờ bình tĩnh, hỏi Keiko đang ngồi gọt khoai tây, “Chị ơi, kem có gì đó ở trên bán ngoài quán cà phê là thứ gì vậy ạ?”

“Ô, không biết à?” Keiko đứng dậy mở nắp chum nước. “Lạnh, ngọt, xúc lên ăn kèm với thứ giống bánh gạo giòn giòn.” Vừa nói chị vừa dùng gàu múc nước rót vào cốc.

“Ôi, đúng là…” Keiko uống cạn một hơi. “Khà! Mới nhắc tới đồ ngọt thôi mà uống nước cũng thấy ngọt lịm.”

Suzu đột nhiên hiểu ra.

Đó là… nước đường mà…

12
9/1944

“Con dâu nhà Hojo ơi, có điện thoại!”

Cô Chita lớn tiếng gọi. Suzu đang dọn dẹp, nghe vậy liền ngừng tay, để chổi đấy, chạy ra ngoài từ lối hiên nhà.

Ở khu này, có mình nhà Chita mắc điện thoại, cho cả tổ dân phố dùng chung.

Nghe điện xong, Suzu bước vào thư phòng. Như Shusaku nói qua điện thoại, anh để quên quyển vở mất góc dưới chân bàn. Cô nhặt lên, cho vào túi, xỏ đôi guốc geta rồi vội vã ra ngoài.

Nhưng mới ra đến cửa thì gặp Keiko. Suzu vừa cho biết mình định tới chỗ làm của Shusaku có chút việc, lập tức bị chị mắng ra đường mà ăn mặc lôi thôi thế này thì xấu mặt chồng ra, cô vội vàng thay sang bộ đồ thụng đi đường và dặm chút phấn lên mặt.

Chuẩn bị chỉnh tề thế này làm Suzu thấy háo hức. Nói mới nhớ, đây là lần đầu tiên cô tới chỗ làm của chồng.

Tòa án Quân sự Hải quân nơi Shusaku làm việc nằm ở rìa Đông cảng Kure, là nơi tập trung những cơ sở phục vụ hải quân. Bước qua cổng khu quân sự, trải rộng trước mắt Suzu là thế giới của những người lính. Những anh lính nhất loạt giơ tay chào viên hạ sĩ quan đi ngang qua, không chệch một nhịp. Rụt rè bước vào, cô lại thấy một đoàn sĩ quan khoác trên mình bộ quân phục oai nghiêm hơn đang tiến tới. Nhìn những người lính hải quân nghiêm chỉnh thẳng lưng, nhanh nhẹn giơ tay chào khi đi qua cấp trên, Suzu cũng căng thẳng theo. Trên đường ray chuyên dụng cho quân cảng, tàu của xưởng công binh đang tiến vào. Tiếng còi tàu vang lên làm Suzu ngoảnh lại nhìn. Tàu vừa đi qua, cô thấy bóng dáng Shusaku tiến về phía này.

“Anh Shusaku.” Như vớ được cọc, Suzu hớt hải chạy tới. “Em đem vở đến cho anh đây.”

Suzu lấy quyển vở ra đưa cho Shusaku. Song anh lại ngớ người, bối rối nhìn cô, “Ơ… A…”

“…?”

“Là Suzu à! Em có sao không, nhìn mặt em trắng bệch.”

Ơ? Mình trang điểm hỏng rồi à…?

“T… trông kì lắm ạ?”

“À không, em khỏe thì tốt.” Nói đoạn anh cất vở vào cặp. “Thế mình đi thôi.”

Shusaku dần tiến ra cổng, Suzu bắt đầu thấy nghi hoặc, “Công việc thì sao ạ?”

“Thật ra chẳng có việc gấp gì, viện cớ nhờ em mang vở tới đấy. Em nói ra phố mua sắm cũng vui mà.”

Có vẻ Shusaku cố tình dàn xếp để hai vợ chồng dành chút thời gian bên nhau trên phố. Suzu bất ngờ không thốt lên lời.

Vừa qua cổng, mới vào tới phố mua sắm, Suzu bỗng đứng khựng lại. Không biết có chuyện gì, Shusaku cũng dừng bước. Suzu quay mặt sang chỗ khác và cúi đầu.

“Em sao thế? Không khỏe à?” Shusaku vừa tiến tới thì Suzu rối rít đập vai anh, “Người ta đang mừng thầm trong dạ thôi mà.”

Trước Suzu vui mừng hồn nhiên như vậy, Shusaku cũng thấy ngượng ngùng.

“Anh tính đi xem phim nhưng mà…”

Hai vợ chồng đứng trước rạp chiếu phim, bị kẹt giữa đám lính thủy, không tiến lên được.

“Chắc tàu lớn mới về.” Shusaku trầm ngâm, “Ở đây chắc không được nhường chỗ đâu. Tiếc thật, nhưng để khi khác vậy.”

Hình ảnh người lính thủy mặc đồng phục trước mặt làm Suzu chợt nhớ đến con thỏ sóng nhảy tung tăng.

Ôi… Nghĩ tới người bạn thời thơ ấu, Suzu bỗng đặc biệt chú ý tới những người lính thủy. Thấy vợ núp sau lưng mình, hành động kì lạ, Shusaku bèn lên tiếng, “Sao thế, Suzu?”

“Có người bạn cùng tiểu học của em cũng làm lính thủy. Nhỡ đâu gặp lại cậu ấy, không biết làm sao.”

“Cứ chào hỏi bình thường là được mà…”

“Đúng thế nhưng…” Suzu bám sát lưng chồng.

“Anh mới là người phải ngại đây.” Shusaku nói, đẩy Suzu ra.

Tựa người vào thành cây cầu bắc qua sông Sakai, Suzu lơ đãng nhìn dòng nước. Cô thấy bóng mình đứng cạnh Shusaku mập mờ phản chiếu trên mặt sông.

“Nếu gặp lại người quen ngày xưa, em sẽ có cảm giác như vừa tỉnh mộng…”

“Mộng?”

“Nơi ở và cả họ cũng thay đổi. Tuy còn nhiều ngỡ ngàng vấp váp nhưng may được anh ân cần quan tâm. Quen biết thêm bạn bè… Giờ mà tỉnh dậy thì chẳng còn gì vui nữa.” Suzu ngẩng đầu ngắm nhìn bầu trời đang chuyển sang màu tím nhạt. “Em chỉ mong con người hiện tại là bản chất thật của em.”

“Anh hiểu… Chuyện đã xảy ra, và lựa chọn ngày ấy, đều như một giấc mơ.” Shusaku khẽ nói và nhìn Suzu. Cô cũng nhìn lại anh. “Suzu, lựa chọn em mới là hiện thực tốt đẹp nhất của anh.”

Trái tim Suzu rộn ràng trước những lời anh nói. Giờ đây, cô có cảm giác mình đã gắn kết với con người này.

Anh nắm cổ tay cô và thủ thỉ, “Em gầy đi thì phải. Anh lo đấy.”

“Thì… dạo này em không muốn ăn cho lắm.”

“Hừm.”

“A…”

Bỗng nhận ra ẩn ý trong câu nói của mình, mặt Suzu đỏ lựng lên. Nhìn biểu hiện ấy, Shusaku hiểu ra.

“A!” Mặt anh đỏ chẳng kém gì Suzu, nắm tay cô thật chặt.

13
18/9/1944

Rời khỏi bệnh viện, Suzu đi đến phố đèn đỏ Asahi. Rin đang quét đường trước cửa quán Futaba. Thấy Suzu, cô nheo mắt lại thành một đường thẳng.

Hai người ngồi cạnh nhau trước cửa ra vào.

“Đẹp ghê…” Rin trầm trồ ngắm nghía bức tranh vẽ dưa hấu, kẹo dồi và warabimochi mà Suzu mang tới. “Cảm ơn nhé. Mất công em đem đến tận đây.”

“Không có gì ạ. Em tiện đường tới thôi.”

Rin lật sang tờ thứ ba, ngắm thật kĩ bức tranh.

Trên đó vẽ một thứ giống bánh gạo đặt cạnh cái bát.

“Đây là gì?”

“À… Ha ha.” Suzu cười đánh trống lảng rồi thì thầm vào tai Rin.

“Hả? Đây là kem á?”

“Vâng, em xin lỗi.” Suzu sờ đầu. “Em không biết trông nó thế nào.”

“Chị cũng xin lỗi. Chị theo học có nửa năm lớp Một nên chỉ biết đọc vài chữ cứng nét đơn giản thôi…”

Bên cạnh bức tranh có ghi chữ “kem” bằng hiragana, nhưng Rin không đọc được.

“Vậy thì viết phiếu thông tin cá nhân cực lắm nhỉ.”

“À cái đó thì chị biết.” Nói đoạn, Rin lôi sợi dây đeo quanh cổ, lộ ra chiếc túi nhỏ giấu trong ngực áo. Cô mở túi, lấy ra một mẩu giấy. “Có vị khách tốt bụng đã viết cho chị nên không sao đâu.”

Trên mảnh giấy được xé từ bìa vở kẻ ngang là thông tin cá nhân. Cái tên “Shiraki Rin” được viết bằng bút máy, bên cạnh là dòng chữ “Nhân viên quán Futaba. Phố đèn đỏ Asahi, thị trấn Asahi, thành phố Kure. Nhóm A.”

“Ồ!” Suzu chăm chú đọc. Hóa ra chị gái này tên là Shiraki Rin.

“Thế nào rồi, bạn có khỏe không? Nhớ giữ gìn sức khỏe thật tốt nhé. Hôm nay tươi tắn, ngày mai cũng thế.” Rin vui vẻ ngâm nga bằng giọng mũi, nhìn tờ giấy rồi lại cất nó vào túi.

“Chị Rin này…”

“Hả?”

“Nghe bà đỡ khuyên, vừa nãy em có đi khám phụ khoa.”

“Ồ, em có thai à?”

“Em cứ tưởng vậy, hóa ra chỉ là ăn không đủ chất và thay đổi môi trường nên kinh nguyệt không đều.”

Thấy Suzu tâm tình không tốt, Rin tựa vào vai cô và nói, “Chị ghen với em đấy. Cái đó phiền chết được.”

“Thì đúng là vậy… Nhưng cả nhà đều rất mong đợi…” Sáng nay chị chồng còn xới một bát cơm đầy ụ cho Suzu, bảo đây là phần ăn cho hai người… “Chắc mọi người thất vọng lắm.” Suzu ôm gối.

“Em cũng mong lắm nhỉ?”

“Vâng…”

“Mẹ chị mỗi bận sinh là bị rụng răng đấy.” Rin ghé mặt lại thì thầm. “Rồi bà cũng mất trong lúc đẻ.”

“Kể ra… cũng đáng sợ thật. Nhưng khi đàn ông con trai cống hiến ngoài sa trường, mình cũng phải hoàn thành nghĩa vụ hậu phương chứ.”

“Nghĩa vụ?” Rin nghiêng đầu thắc mắc.

“Đó là nghĩa vụ của người vợ. Phải sinh được con trai giỏi giang để nối dõi.” Suzu trả lời quả quyết.

Như dập tắt khí thế của Suzu, Rin hỏi, “Ai mà biết có sinh được con trai hay không?”

“Thì cứ sinh đến khi nào ra con trai.”

“Và chắc gì nó đã giỏi giang.”

“Thì cứ sinh nhiều một chút để dự phòng.”

“Thế thì biết sinh đến bao giờ?”

“Ừm… Mà…”

Không hiểu sao Suzu lại thấy bất an. Đến lúc này cô vẫn nghĩ chuyện sinh nở là đương nhiên, nhưng để sinh và nuôi dạy được đứa con nối dõi xem ra không đơn giản.

“Hừm…” Đang suy nghĩ gì đó, Rin chợt vỗ tay và thốt lên, “A! Nhưng mà có con cũng đỡ hơn thật.”

Trước mấy lời tích cực trái ngược ban nãy của Rin, Suzu gật mạnh đầu đồng tình.

“V… vâng! Trẻ con còn đáng yêu nữa!”

“Để khi nào khó khăn quá thì bán!”

Suzu ngớ người. Cô không ngờ Rin lại có suy nghĩ như vậy.

“Con gái bán được giá hơn nên không có tác dụng nối dõi cũng chẳng sao. Thời buổi bây giờ là như thế đấy.”

“…” Suzu tựa vào cột điện, lảo đảo đứng dậy. “Em bắt đầu cảm thấy nỗi phiền muộn của mình thật ngốc nghếch rồi.”

Rin cũng đứng dậy, tay cầm chổi tre, “Thế là tốt.” Cô cười với Suzu, “Trẻ con bị bán đi còn sống được. Ai trên đời này rồi cũng sẽ tìm được chỗ dành cho mình thôi, Suzu ạ.”

Câu nói của Rin thấm vào lòng Suzu.

“Cảm ơn chị Rin.”

Hai người lịch sự cúi đầu chào nhau rồi thẹn thùng chia tay.

“Sáng nay cô ăn quá nhiều nên giờ ăn thế này là đủ rồi.”

Trong bát cơm tối chị Keiko đưa cho Suzu lác đác vài hạt cơm chìm dưới đáy bát cháo loãng.

“Vâng…” Suzu chỉ biết cúi đầu.

14
24/9/1944

Dưới bầu trời thu đầy những gợn mây nhỏ, chuồn chuồn ớt đang bay lượn.

Dạo này còi cảnh báo không kích thường xuyên vang lên, có lẽ chuồn chuồn thép khổng lồ của địch cũng sắp tới. Không biết lúc nào địch sẽ tấn công, người dân thành phố thấp thỏm lo âu. So với thành phố, nhà Hojo trên núi an toàn hơn, vì vậy vợ chồng bác Kobayashi quyết định chuyển lên đó một ít nhu yếu phẩm.

Suzu chuyển đồ của hai bác Kobayashi lên tầng hai nhà kho xong, liền lấy khăn tay lau mồ hôi trên mặt.

“Vất vả quá. Suzu, lại uống trà đi.”

Nghe tiếng bác gái từ dưới nhà gọi với lên, Suzu đáp “Vâng ạ” và đi xuống. Đúng lúc ấy, cô thấy một bát trà lăn tới bên chân, giấy bọc ngoài đã bung phân nửa.

“Thế này dù có cháy nhà thì trước mắt cũng không phải lo chỗ ở. Bàn chải với quần đùi bỏ hết trong đấy rồi.”

Bác trai thảnh thơi thở hắt một hơi, uống trà ngoài hiên nhà. Bên cạnh là bác gái, bà San và Keiko đang nghỉ ngơi. Suzu tiến lại chỗ mọi người.

“Cho cháu hỏi,” Suzu chìa bát trà ra trước mặt bác gái, hỏi xem có phải của nhà bác không.

Bác cầm lấy, ngắm nghía bát trà một chút rồi trả lại cho Suzu, “Không phải.”

Keiko nhoài người nhìn sang và nói, “Tôi cũng chưa thấy nó bao giờ.”

“Vâng.”

“Với tính cô thì chắc nó là của hồi môn mà cô quên mất đấy.”

“Có khi nào lại thế…”

Suzu ngắm thật kĩ bát trà, giơ nó lên xem có in dấu nào không, nhưng đáy bát chẳng có gì. Họa tiết long đởm xanh lấp lánh dưới nắng.

Bác gái mỉm cười nhìn cô, “Suzu đúng là con dâu ngoan.”

“Dạ?” Suzu quay sang bác gái.

“Cháu chăm chỉ, lại rộng lượng. Mà dạo này Shusaku có vẻ phấn khởi hơn trước đấy.” Bác hớp ngụm trà rồi nói tiếp, “May là bắt nó bỏ cái loại thiếu gia giáo đó sớm và lấy được người như Suzu.”

Như bị thả bom bất ngờ, Keiko và bác trai không nói nên lời. Hai người ngần ngại nhìn Suzu, thấy cô đang lấy khăn tay che mặt. Lát sau, cô buộc khăn lên đầu, mặt ửng đỏ. Suzu mỉm cười vui vẻ, đứng dậy bảo mọi người “Con đi lật chăn đây”, rồi leo lên mái nhà bằng chiếc thang dựng ngay ở đó.

“Lại còn ngượng nữa chứ!” Keiko ngạc nhiên.

“Phần quan trọng thì không để vào đầu.”

“May là con bé không hiểu. Bác toát cả mồ hôi hột.” Bác trai xoa xoa ngực.

Trên mái ngói, Shusaku đang ngồi ôm mèo, bên cạnh là mấy tấm chăn. Suzu lật mấy tấm chăn đã thơm mùi nắng rồi tới gần chồng. Shusaku thả mèo ra rồi nằm xuống.

“Nhìn kìa, mây mùa thu đó.” Shusaku chỉ lên những gợn mây.

“Đúng vậy.”

Shusaku bất ngờ hỏi cô, “Suzu, cái bát có hoa văn hoa long đởm đúng không?”

Anh đã nghe thấy cuộc trò chuyện bên dưới.

“À, vâng.”

“Của anh đấy. Trước đây anh mua để tặng cho vợ tương lai. Suzu cứ dùng đi.”

Anh nói vậy, Suzu không biết đáp lại thế nào.

Suzu vung đao rựa, chặt tre phía sau nhà. Cô đang làm gậy tre để tập dân quân tự vệ. Chặt một đoạn tre to vừa phải rồi phạt sạch lá.

Giữa khóm tre, long đởm đang nở rộ. Suzu chợt nghĩ tới bát trà hôm nọ. Trong lòng cô cứ lấn cấn điều gì. Gần đây mình đã thấy họa tiết long đởm ở đâu đó, không phải trên bát trà.

Suzu đặt dao rựa xuống, cố nhớ lại.

A… Là bộ kimono của chị Rin…

Các mảnh ghép rời rạc trong trò chơi xếp hình lần lượt xâu chuỗi lại trong tâm trí Suzu.

“Chuyện đã xảy ra, và lựa chọn ngày ấy, đều như một giấc mơ.” Câu Shusaku thổ lộ khi hai vợ chồng đứng trên cầu.

“Có vị khách tốt bụng đã viết cho chị.” Tờ khai thông tin cá nhân Rin luôn mang theo người. Chính là bìa vở kẻ dòng…

“…!” Suzu đứng phắt dậy, chạy vào nhà từ cửa sau. Cô đứng lại điều hòa nhịp thở rồi chầm chậm bước tới thư phòng. Sàn nhà kêu kẽo kẹt. Suzu đứng trước bàn của Shusaku, với tay mở ngăn kéo trên cùng.

Trong ngăn kéo, bút thước cùng sổ được xếp gọn gàng. Dưới những cuốn sổ là quyển vở kẻ ngang. Suzu lôi nó ra và lật lại. Bìa sau bị mất một góc, khớp với độ lớn tờ khai thông tin của Rin…

Suzu biết đây không phải giấc mơ…

Quá khứ của Shusaku bỗng chốc phô bày trước mắt khiến lồng ngực Suzu đau nhói. Nỗi đau này nói cho cô biết rằng đây là hiện thực. Và rằng cô yêu Shusaku da diết. Cảm xúc này không phải mơ, mà là thực tế.

“Trước khi lính nhảy dù của địch tiếp đất, phải nhắm vào chân chúng.”

Theo tiếng hô hiệu lệnh của thầy quân sự, các cô các chị nội trợ ở hàng bên cạnh cầm gậy tre chạy đi.

“Rồi! Tiếp theo! Vào vị trí!”

Bỗng có hòn sỏi đập vào đầu Suzu.

“Này! Tập trung vào, đến lượt cháu rồi đấy.”

Cô Chita nhắc, Suzu vội đáp “A, vâng” rồi quay lại.

Không được, không được. Bây giờ đang trong buổi tập quân sự của hội phụ nữ.

Ở đằng sau, hai cô Chita và Kariya chẳng hiểu sao lại giữ khoảng cách với Suzu.

“Tại sao… mọi người đứng cách xa cháu thế ạ?”

“Luật ở đây là không đứng gần cháu khi cháu đang cầm vật dài dài.” Cô Kariya đáp.

“…”

15
11/1944

Nhờ bác trai Kobayashi giới thiệu việc làm, Keiko bắt đầu đi làm từ tuần trước. Vì vậy Suzu bận bịu việc nhà hơn, nhưng cũng tốt vì chẳng còn thời gian nghĩ ngợi linh tinh nữa. Không, không được nghĩ tới chuyện ấy.

Suzu đang cùng Harumi nhóm bếp bằng lá rụng đã gom trước đó. Thấy có vẻ được rồi, cô cời tro ra và đổ nước sôi vào. Khói bay mù mịt làm cay xè mắt, Suzu phải nhắm tịt mắt lại.

Đúng lúc ấy Keiko đi làm về, mở xạch cửa, vén tấm rèm ngăn ánh đèn lọt ra ngoài.

“A, chị đã về.” Suzu quay lại chào.

Trông mặt Suzu, Keiko thảng thốt lùi lại. Mặt cô em dâu dính đầy bồ hóng đen sì.

“Cứ tưởng con chồn nào ở đâu chui ra.” Keiko đang nhắc tới bộ phim ca nhạc nổi đình đám dạo trước. Nhắc mới nhớ, hôm trước Rin cũng ngâm nga nhạc của phim này.

Không được không được, lại nghĩ đến người ta mất rồi…

Sau khi Keiko vào nhà, Suzu trộn hỗn hợp nước nóng với tro lá cho keo lại rồi nặn viên.

Chẳng bao lâu sau, Shusaku về tới nhà.

“Anh về rồi.”

“A… anh đã về.”

Vẫn chưa thể đối diện với chồng, Suzu bỗng trở nên lúng túng, chỉ đành cúi đầu nặn than. Shusaku vươn tay chạm vào đầu vợ.

“Lá dính trên tóc kìa chú chồn con*.” Shusaku nhặt lá vương trên tóc Suzu.

•

Cung điện chồn lửng. Bộ phim nổi tiếng của đạo diễn Kimura Keigo, công chiếu tháng 11/1942.

“Thế ạ. Em đang mải làm than cục bằng lá rụng.”

Than cục là sản phẩm thay thế than củi, làm từ vụn than trộn cùng rong biển, nặn thành hình rồi phơi khô. Còn ở đây, thứ bánh than từ tro lá rụng trộn với nước nóng, nặn hình, sau đó phơi khô là sản phẩm thay thế than cục.

“Em chăm thế.” Shusaku vào nhà, ngâm nga hát bằng giọng mũi. “Thế nào rồi cậu có khỏe không? Nhớ giữ gìn sức khỏe thật tốt nhé.”

Bài hát càng làm tâm trạng Suzu nặng nề hơn.

Trong phòng sinh hoạt của nhà Kobayashi, vợ chồng bác ngồi đối diện nhau, dùng bữa tối.

“Hai đứa nó…”

“Hử?”

“Không có gì…” Bác trai dùng đũa, xì xụp húp xúp. Ông trầm ngâm khẽ nói. “Liệu hai đứa nó sẽ ổn chứ?”

“Ông chưa cho thằng Shusaku mượn khoản tiền lớn đó là tôi mừng rồi.” Bác gái đốp chát, miệng nhai rau ráu củ cải muối.

“Hồi đó, lần đầu tiên nó được cấp trên dẫn tới kĩ viện xong đem lòng thương con bé phục vụ ở đấy nên muốn chuộc người ta ra. Nhìn ánh mắt non dại của nó, tôi chẳng biết làm sao…” Ông đặt bát đũa xuống, thuật lại câu chuyện cho vợ với vẻ suy tư.

“Đang bữa ăn!”

Bác trai vội vã cầm đũa lên ăn tiếp.

“May là tôi biết chuyện sớm.” Bác trai xúc một đũa cơm rồi nhìn chăm chú. Trong cơm có lẫn cả vụn mì udon.

“Không đủ gạo nên tôi trộn thêm vụn mì udon khô vào đấy.”

Bác trai nhìn vụn udon, khẽ nói, “Urano Suzu.”

“Hả?”

“Điều kiện để Shusaku từ bỏ là hỏi cưới con gái một nhà làm rong biển ở Hiroshima. Urano Suzu…”

Shusaku đã đường đột tuyên bố như vậy. Bán tín bán nghi đi tìm Suzu, ông Kobayashi chẳng tài nào ngờ được thằng cháu ông lại kết hôn với cô bé đó thật.

“Trong lúc bí bách thì nó nghĩ ra cái tên ấy thôi. May là bây giờ vợ chồng hòa thuận.” Bác gái vừa nói vừa ăn dưa muối.

“Quả nhiên, tình yêu luôn ở quanh ta.” Bác trai nhìn xa xăm.

Né khỏi cơ thể trần trụi của Shusaku, Suzu chỉnh lại vạt áo rồi chậm rãi bò tới chậu sưởi. Shusaku mặc áo ngủ vào và hỏi, “Suzu? Em lo lắng về chuyện có em bé à?”

Suzu vừa cho bánh than vào chậu vừa đáp, “Không ạ. Em quá mệt khi suốt ngày nghĩ xem lấy gì để thay thế thôi.”

“Thay thế?”

Đột nhiên, khói từ chậu sưởi lan khắp phòng.

“Khụ…” Shusaku chớp mắt và bắt đầu ho. “Em cho gì vào chậu than đấy?”

“A, đúng là không thể dùng lá rụng thay cho than cục được.” Suzu giàn giụa nước mắt, lấy ống tay áo che miệng.

Shusaku đứng dậy, vừa ho khù khụ vừa chạy ra ngoài.

16
12/1944

Suzu mở cửa, quay lại nói, “Để tớ hỏi mọi người đã.”

“Ừm.”

Cô rón rén bước vào nhà, giật mình trước tiếng “Ơ kìa?” của Harumi. Con bé hô to là bởi phía sau Suzu có anh lính hải quân đang đứng đó.

“Ôi chú hải quân thật này!”

Bước vào ngay sau Suzu là Mizuhara Tetsu.

“Bọn con tình cờ gặp nhau ở giếng nước.” Suzu giới thiệu Tetsu với mọi người trong gia đình. Ngoại trừ ông Entaro đi làm ca đêm thì cả nhà đều đông đủ. Harumi đã tót tới bên cạnh Tetsu ngay khi cậu ngồi vào bàn sưởi.

“Cháu là Mizuhara Tetsu, thuyền viên của tàu Aoba.”

“Aoba là tàu tuần dương hạng nặng đó hả chú?” Harumi nhanh nhảu hỏi.

“Ồ!” Tetsu trầm trồ.

“Thôi nào, Harumi.”

“Ha ha ha.” Tetsu cười, xoa đầu Harumi bằng bàn tay to lớn.

Má cô bé ửng hồng, mắt ngước nhìn Tetsu, “Đang mùa đông mà da chú vẫn rám nắng nhỉ.”

“Vậy cậu tới đây tắm nhờ à?” Bà San hỏi.

“Khoảng thời gian nghỉ ngơi neo đậu chúng cháu gọi là lên bờ đi tắm. Vì không rành nơi này nên cháu đành nhờ đồng hương Suzu đây. Cảm ơn mọi người đã chăm sóc cô ấy.”

Tetsu đặt tay lên bàn, cúi đầu cảm ơn cả nhà Hojo. Suzu câm nín trước hành động làm bộ làm tịch của cậu.

Tetsu ngẩng đầu, rút hộp thuốc lá từ túi áo ngực, lắc một điếu mời Shusaku. Thấy anh xua tay từ chối, cậu tự rút điếu thuốc ra.

“Suzu từ ngày xưa đã chẳng biết gì ngoài vẽ tranh với làm rong biển. Cái tính ngơ chắc vẫn vậy. Nếu mọi người không bảo được thì để cháu dắt cô ấy về cho.”

Tetsu nói rồi phá lên cười, Suzu lấy luôn gạt tàn đập cốp vào đầu cậu.

“Đau…”

“Đừng nói nhăng nói cuội nữa! Cũng đừng luôn mồm Suzu Suzu như thế!”

Thấy cô bạn giận dữ, Tetsu tỏ vẻ hờn dỗi, “Thế gọi kiểu gì mới được? Cậu đâu còn mang họ Urano nữa.”

“Ơ…”

“Suzu, nói chuyện với quân nhân không nên vô phép.”

Nghe mẹ chồng nhắc nhở, Suzu ấm ức khôn nguôi. Còn Tetsu lại thản nhiên hút thuốc.

“…”

Tetsu thích thú ngắm Suzu tất bật chuẩn bị đồ ăn, đun nước tắm và nấu cơm tối.

“Có gì hay lắm à?” Suzu ngán ngẩm hỏi.

Tetsu cười đáp, “Hay chứ. Quả thật cậu rất bình thường.”

Ăn tối xong Tetsu thoải mái tắm rửa, ngâm mình như thể đang ở nhà.

Harumi vẫn muốn ngồi với Tetsu song Keiko lôi con bé về gian ba chiếu bên cạnh.

“Thôi, bác cũng đi nghỉ đây.” Bà San đứng dậy rời đi.

Tetsu dõi theo bà rồi nằm ra sàn nhà, “Ôi… ở đất liền đúng là thích nhất.”

“Tàu Aoba thế nào rồi?”

“Hư hại nặng trong trận đánh ở Manila, khó khăn lắm mới về được đây. Aoba là tàu tốt, tiếc rằng không còn cơ hội tung hoành nữa, nhưng cũng chưa chìm… Anh Shusaku ạ,” Tetsu tránh ánh mắt Shusaku đang nhìn cậu mà nói, “Sống sót khi đồng đội đã chết hết cũng không phải chuyện dễ chịu đâu.”

Dẫu rất cảm thông với người lính cận kề sinh tử, Shusaku vẫn tránh mặt đi.

“Cậu Mizuhara này, tối nay bố tôi làm đêm không về nên tôi là chủ nhà. Xin lỗi nhưng tôi không thể để cậu nghỉ ở đây được.”

Tetsu không nói gì, chỉ nhìn chằm chằm Shusaku.

Tắm xong, Suzu bước ra phòng khách thì không thấy bóng dáng Tetsu đâu, “Ơ?”

Shusaku cho than vào lò sưởi nhỏ và nói.

“Cậu ấy ngủ trên tầng hai nhà kho rồi. Trên đấy có chăn đệm của nhà bác Kobayashi.”

“Vâng… Xin lỗi. Là tại em tự nhiên dẫn cậu ấy về.”

“Không có gì… Chẳng mấy khi. Cũng có lúc em mạnh mẽ nhỉ.”

“Vâng.”

“Đây, anh chuẩn bị sẵn lò sưởi chân rồi, em cầm lên cho cậu ta đi.” Nói đoạn Shusaku đưa lò sưởi cho vợ. “Cứ thong thả nói chuyện. Chẳng biết còn dịp gặp lại không.”

Suzu nhận lò sưởi rồi nhìn Shusaku như đang cố dò đoán tâm ý anh.

Nhưng anh không nói gì thêm nữa.

Cầm lò sưởi trong tay, Suzu mở cửa nhà kho. Chợt cô dừng bước, quay lại nhìn gian nhà chính. Cái bóng mờ mờ hắt lên cửa trước của Shusaku vặn khóa rồi hạ rèm.

“…!”

Đứng chôn chân tại chỗ mất một lúc, Suzu mới hạ quyết tâm bước vào nhà kho.

“Xin lỗi nhé, để cậu ngủ trên này.” Suzu đặt lò lên tấm đệm trải sẵn và nói với vẻ áy náy.

“Ha ha. Thế này còn tốt hơn ngủ trên võng chán.” Đoạn Tetsu lôi chăn ra đắp. “Nào,” cậu giục Suzu, “Còn nhiều chuyện để nói lắm. Lạnh đấy, cho chân vào đây?”

“Ừm.” Suzu bỏ chân vào góc chăn.

Tetsu lôi trong túi cá nhân của mình ra thứ gì đó rồi giơ trước mặt Suzu và bảo, “Đây, quà tặng cậu.”

Một chiếc lông chim màu trắng, mềm mại.

“Ôi…”

Bỗng nhớ ra chuyện gì, Suzu đi lấy dao dưới nhà lên. Cô gẩy hòn than trong lò sưởi ra, gí phần chân lông vào.

“Cậu làm bút lông à?”

“Ừ.”

Suzu tỉa gọn xung quanh chân lông rồi vót thật nhọn, làm thành ngòi bút.

“Vậy thì,” Tetsu lấy hộp đựng xà phòng trong túi cá nhân, đổ mực bút máy ra nắp. Suzu chấm đầu bút lông vừa làm xong vào mực. “Đây,” Tetsu chìa cuốn sổ cho cô. Suzu vẽ một đường gọn ghẽ.

“A, viết được rồi.”

“Được, quá được luôn.”

“Đây là lông của loài nào vậy?”

“Nhìn giống diệc, nhưng tôi lại bắt gặp ở vùng biển phía Nam…”

“Có khi nào là diệc di cư?” Suzu vừa nói vừa vẽ diệc vào cuốn sổ.

“Không, ở Eba thì quanh năm nó chỉ sống ở sông mà.”

“Eba nhiều diệc nhỉ.”

Tetsu ghé mặt gần sát Suzu, ngắm nghía bức tranh.

“Không được. Tớ không vẽ được theo ý muốn nữa.”

Suzu dừng tay, chau mày.

“Cậu mà cũng có lúc như vậy à… Hay do lâu rồi không vẽ?”

“Ừ thì…” Suzu ngập ngừng.

“Bức tranh ấy… Bức thỏ trên sóng…” Tetsu mỉm cười, bồi hồi nhớ lại kỉ niệm.

“À, cái đó…”

“Sau đấy thì phiền chết…”

“Hả? Thế á!?” Suzu ngơ ngác.

“Cậu quên à?” Tetsu quay sang nói. “Thầy giáo đã mang bức tranh ấy đi dự thi trên Hiroshima và nó được đánh giá cao làm tôi khó xử quá chừng. Người ta tưởng tôi vẽ, trong khi thực tế lại là cậu.”

Suzu thẹn thùng, Tetsu chạm vào tóc cô. Cô sửng người, cậu biết nhưng vẫn vòng tay qua vai và kéo cô vào lòng. Rồi đặt nụ hôn lên má Suzu. Tetsu kề mặt lại gần như muốn cảm nhận hơi ấm nơi cô. Cậu thỏ thẻ, “Suzu ấm lắm.”

Trong khoảnh khắc, tâm trí Tetsu vang lên thanh âm ầm ầm như dội thẳng vào màng nhĩ, tiếng nước bị đập mạnh bắn lên tung tóe. Mũ thủy thủ của ai đó dập dềnh nơi mặt biển cuộn sóng.

Từng chạm tới sự lạnh lẽo của cái chết, trái tim mới bắt đầu nhức nhối.

Cậu muốn. Cậu muốn. Cậu muốn.

Giờ Tetsu đã biết bản thân khao khát điều gì.

“Mềm mại nữa.” Cậu ôm Suzu. “Và rất ngọt ngào.” Cậu ấp đầu Suzu vào lồng ngực mình.

“Mizuhara…”

Tetsu tựa hồ sắp khóc.

“Tớ có cảm giác mình đã đợi ngày này rất lâu rồi…”

“…”

“Nhưng khi cậu ở bên như bây giờ… tớ lại…”

Đang ngả vào lòng Tetsu, Suzu lập tức vùng ra. “A! Thật là!” Cô gục xuống, tay tóm chặt lấy chăn. “Tớ chỉ cảm thấy giận người ấy kinh khủng! Xin lỗi. Thực sự xin lỗi cậu.”

Nhìn bàn tay run rẩy của Suzu, Tetsu cất tiếng.

“Cậu yêu người đó lắm đúng không?”

“Ừ…”

“Ôi… Cậu quả là bình thường đến đáng ngạc nhiên đấy.”

Tetsu thả người xuống đệm như sợi chỉ đứt phựt.

“Xin lỗi…” Quay lưng với Suzu, Tetsu nói. “Tức giận vì những điều bình thường, rồi lại áy náy vì những điều hiển nhiên.”

“…”

Tetsu xoay người lại, hỏi Suzu.

“Thực sự không cần tôi dẫn về à? Cậu không thấy khổ vì bị ép lấy chồng ư?”

Suzu vẫn cúi mặt, lắc đầu.

“Thế thì tốt.” Tetsu mỉm cười nhẹ nhõm.

Ngọn đèn dầu khẽ lay động.

“Hơn bốn tuổi à?”

“Anh Shusaku á?”

“Bằng tuổi người anh đã mất của tôi.” Tetsu nhặt bút lông rơi bên gối, soi dưới ánh đèn dầu.

“Vì nhà nghèo nên anh tôi mới vào trường hải quân bởi được miễn học phí. Vì cái chết của anh, tôi tình nguyện tiếp bước vào hải quân. Người lính thì phải chiến đấu không ngại hi sinh. Tất cả đều theo lẽ thường. Thế mà, chẳng làm gì sai cũng bị khiển trách, không có thành tựu vẫn được tung hê, đó là cư xử bình thường với rơm rạ hay thần thánh. Còn với con người phải khác chứ. Nhưng không biết tự bao giờ, tôi đã đi lệch khỏi quỹ đạo bình thường…” Tetsu bỏ chiếc lông xuống và nhìn Suzu. “Vậy nên… thấy Suzu vẫn sống bình thường ở chốn này, tôi thật yên tâm.”

Cậu đưa chiếc lông cho Suzu. Cô mỉm cười, nhận lấy nó.

“Nếu tôi chết, đừng sụt sịt khấn vái như với những hương hồn khác. Hãy mỉm cười khi nhớ về tôi và tiếp tục sống một cách bình thường tử tế giữa nhân gian này nhé…”

“Tớ hiểu rồi.”

Trời dần hừng sáng, Tetsu và Suzu rời nhà kho. Tetsu mới dợm đi, Suzu đã chìa cuốn sổ ra trước mặt cậu, “Cậu quên đồ này.”

“Ừ, cảm ơn.”

Cầm ngọn đèn trong tay, Suzu dạo bước cùng Tetsu trên con đường tĩnh lặng dưới bầu trời vừa rạng.

“Tới đây được rồi.” Tetsu dừng chân, nhìn Suzu.

“Suzu, cậu xinh ra nhiều đấy.”

“Đồ dở hơi.” Suzu cau có như thói quen.

“Ha ha ha.” Tetsu rời bước. Tiếng cười văng vẳng khắp không gian.

Muốn tỏ ra tình cảm mà khó ghê. Dù bằng lời hay nét mặt… Tại cái tật hồi nhỏ, cứ chạm mặt nhau là phát tức lên ngay. Vì vậy…

Trong cuốn sổ trả lại Tetsu, Suzu đã viết vài dòng bên bức tranh con diệc.

Gửi Tetsu.

Cảm ơn cậu vì chiếc lông.

Cậu cũng trưởng thành rồi.

Tớ mừng vì cậu đã sống sót và trở về.

Suzu

17
2/1945

Anh hai ác quỷ trở về trong một hộp gỗ nhỏ.

Suzu với Shusaku tới dự lễ cầu siêu tập thể cho các liệt sĩ của thành phố Hiroshima, rồi cùng mọi người về nhà ngoại ở Eba.

Trên đệm ngồi ngày xưa Yoichi hay ngồi là hộp hài cốt bọc vải trắng. Cảm giác như đang cúi nhìn đứa cháu, bà Ito kê thêm đệm ngồi của mình vào chỗ Yoichi. Nhưng vừa đặt lên, chiếc hộp mất thăng bằng liền đổ xuống.

Suzu nhấc hộp lên, đặt nó về vị trí cũ. Ngạc nhiên vì thấy nhẹ quá, cô lắc thử thì nghe có tiếng lộc cộc. Dù người ta dặn là không được mở, nhưng nhà Urano chẳng thể kìm nổi tính tò mò.

Bên trong hộp có một hòn đá nhỏ.

“Đây là… não của anh hai ác quỷ?” Sumi thầm thì.

Bà Kiseno cầm hòn đá rồi nói, “Hòn đá xấu thế. Chẳng ra làm sao, rét căm căm mà bắt người ta tới. Yoichi nhà này lại chết nhảm nhí như vậy ư?”

Đá vớ đá vẩn thế này thì tới khi Yoichi về cũng chẳng bõ đem ra chuyện phiếm nữa, bà Kiseno cằn nhằn rồi tìm một hòn đá thật đẹp ngoài vườn, để lại vào hộp gỗ.

Vợ chồng Suzu và Shusaku đứng chen chúc trên chuyến tàu tuyến Kure đông nghịt.

Khi con người ta đột ngột mất đi. Ta không thể ngắm nhìn, cũng không thể trò chuyện với họ nữa. Có lẽ mình sẽ chẳng thể gặp lại Tetsu, giống như anh hai ác quỷ…

Đang cúi mặt, Suzu chợt ngẩng đầu lên. Lọt vào mắt cô là mái tóc ngắn của Shusaku dưới ánh đèn phòng không yếu ớt.

Cả anh nữa. Trong thời kì đâu đâu cũng bom đạn đầy trời, liệu còn gặp nhau được đến khi nào…

“Anh Shusaku.”

“…?” Anh nhìn sang cô.

“Mấy bữa trước, cảm ơn anh nhé.”

“Hở?”

Suzu vừa cởi mũ trùm đầu vừa lách lên Shusaku. Cô nhìn thẳng vào mắt anh và nói, “Anh đã cho em thời gian trò chuyện với Mizuhara…”

“Không có gì…” Shusaku tránh ánh mắt của Suzu, song cô lại ghé sát vào.

“Nhưng anh Shusaku, vợ chồng là thế này sao?”

Shusaku ngoảnh mặt không đáp, cuối cùng đành bỏ cuộc mà cất lời.

“Cũng bởi anh ép em về làm vợ…” Bỗng anh nói giọng hờn dỗi. “Mà em có bao giờ làm mặt giận đấy với anh đâu.”

“Gì cơ, giờ em đang làm còn gì!”

Đúng lúc ấy, con tàu rung lắc mạnh, Suzu ngã nhào vào người chồng. Những hành khách đằng sau xô tới, ép hai vợ chồng sát lại.

“Ồ, anh không biết là em giận đấy.”

“Đó là do anh không để ý.”

“Thế cơ?”

Hai vợ chồng cãi cọ như trẻ con, trong tư thế dính lấy nhau.

“Đã thế, sao hôm nay anh lại đi đôi tất rách ấy!?”

“Ai bảo em vá xong thì không xỏ được chân vào nữa.”

“Vẫn còn tất khác kia mà.”

Hai người cãi nhau mãi những chuyện không đâu cho tới khi về nhà. Khi chỉ còn một mình trong bồn tắm, Suzu vẫn thầm nói xấu Shusaku, dẫu vậy cảm giác ngờ vực chồng trong cô đã được giải tỏa tự khi nào.

18
26/2/1945

Suzu mở cửa. Tuyết rơi hôm qua phủ lên cảnh vật xung quanh một màu trắng xóa. Cô bất giác nheo mắt lại vì chói. Hân hoan trước quang cảnh hiếm có, Suzu tiến lên phía trước. Dùng gậy tre tập quân sự thay gậy chống, cẩn thận đi xuống con dốc đóng băng.

Vòng vào phố đèn đỏ Asahi từ cổng sau, Suzu đến trước cửa quán Futaba.

“Kính chào quý khách.” Một cô gái đon đả ra chào đón. Nhưng vừa nghe Suzu nói muốn gặp Rin, cô gái liền săm soi cô, mặt biến sắc. “Không biết! Ở đây không có ai tên đấy hết!”

Cô gái quát, giận dữ nhìn Suzu rồi đóng sầm cửa lại.

“…”

Bất đắc dĩ, Suzu xoay người rời đi. Bỗng cô nghe thấy tiếng gọi “Này chị gái ơi” ở đằng sau. Cô dừng chân, quay lại thì bắt gặp một cô gái trẻ, tóc đỏ ló mặt ra khỏi cửa sổ phía sau tòa nhà.

“Đây là chỗ làm ăn, chị thông cảm nhé.”

“Ơ… Dạ?”

“Chị định vào đánh ghen à?”

Nghe cô gái nói thế, Suzu mới nhận ra. Sau lưng cô đang giắt gậy tre. Với bộ dạng này thì bị hiểu lầm cũng đúng thôi. Suzu cởi mũ trùm đầu và khăn, đứng trước mặt cô gái.

“À… Chị đến để…” Cô vừa nói vừa mở bọc vải trên lưng.

Đột nhiên cô gái kia ho sù sụ.

“Em ổn chứ?”

Cô gái khom người, gật đầu đáp, “Em ổn.”

Suzu lấy trong bọc ra bát trà có họa tiết hoa long đởm và đưa cho cô gái kia xem.

“Chị muốn đưa cho chị Rin bát trà này.”

“Chị Rin chắc vẫn đang ở nhà sĩ quan.”

“À. Vậy bát trà này…”

Cô gái lại ho tiếp. Lần này dồn dập hơn ban nãy.

“Em có sao không?” Suzu thò tay qua cửa sổ, xoa lưng cho cô gái.

“Không sao…” Cô gái nhoẻn miệng cười, nhưng một trận ho khác lại ập tới.

Suzu rời khỏi cửa sổ, lấy tuyết đọng trên cây cối ven đường vào bát trà rồi áp lên trán cô gái.

“Lạnh vậy.” Cô gái cười.

“Em đưa cái bát này cho chị Rin được không? Em nhắn rằng chị thấy nó rất hợp với chị ấy nên muốn tặng.”

“Vâng. Bát trà đẹp quá.” Cô gái xuýt xoa và nhận lấy bát. Trên cổ tay cô gái quấn băng. Suzu hỏi bị làm sao thì cô thản nhiên trả lời. “Một lính thủy trẻ trói tay em vào tay anh ta, rồi kéo em cùng nhảy xuống sông Sakai.”

“Ôi trời!”

“Chị đừng lại gần em quá kẻo lây cảm đấy.”

“Không sao đâu. Tạng người ngơ như chị không dễ lây cảm đâu. A, người kia thì thế nào?”

“Chỉ là con sông nhỏ thôi, chết làm sao được.”

“Là người em thích à?”

“Ừm, thích thì cũng thích. Nhưng dù sao vẫn là người lạ. Dạo này nhiều tàu thuyền về, nơi này làm ăn phát đạt hẳn. Chỉ là thương hại anh ấy đang trong cảnh tuyệt vọng thôi.”

“…”

“Nếu là mùa hè có khi tâm trạng đã tốt hơn… Em ghét mùa đông lắm. Giá được ra ngoại địa* ấm áp mà sống thì thích.”

•

Thuật ngữ thời trước Thế chiến 2. Chỉ các thuộc địa của Đế quốc Nhật Bản.

Nghe vậy Suzu liền rút gậy tre sau lưng ra, bắt đầu vẽ lên nền tuyết. Hòn đảo với tán dừa, đường chân trời cùng một đám mây thật to phía trên.

“A! Đúng là nơi như thế này đấy!” Cô gái ngó ra ngoài cửa sổ, “Một hòn đảo phương Nam.” Cô cười nói. “Thôi được rồi, từ giờ đến tối em nhất định sẽ làm cho khỏi cảm.”

“Ừ. Trời lạnh lắm, chị đóng cửa nhé.” Suzu đóng cửa sổ. “Nhớ giữ gìn sức khỏe.” Đoạn cô rời quán Futaba.

Suzu vừa leo lên con dốc dẫn về nhà, tuyết bắt đầu rơi. Ngẩng đầu nhìn những bông tuyết nhảy múa trong không trung, cô thầm nghĩ.

Anh Shusaku, em biết mình chẳng bằng một góc chị Rin… Em vẫn sẽ cùng anh bước hết cuộc đời với tư cách một người vợ. Dù lạnh giá, dù tuyết rơi. Em sẽ không bao giờ bị cảm đâu.

19
19/3/1945

Suzu vẩy nước lên những mầm rau nhỏ mới đâm chồi trên ruộng. Tha thẩn bên rìa ruộng, Harumi đang hái cỏ tháp bút. Tưới rau xong, Suzu ngó quanh. Harumi ban nãy còn quanh quẩn ở đây, giờ đã lom khom ở thửa ruộng bên dưới.

Suzu đi xuống ngồi cạnh Harumi, hỏi cô cháu tại sao lại xị mặt ra thế. Hóa ra Harumi lo lắng vì từ mùa xuân này sẽ vào tiểu học.

“Tưởng sao.” Suzu cười nói. “Harumi ngoan lắm, thầy sẽ không mắng cháu đâu.” Cô vui vẻ động viên.

“Thật ạ? Trường học không đáng sợ hả mợ?”

“Ừ.” Suzu khẳng định chắc nịch. “Tuy giờ cháu không có bạn, nhưng cháu xem, hồi mới tới đây mợ cũng thui thủi một mình suốt, thế mà chẳng mấy chốc đã thân với mọi người rồi.”

“Với cả mẹ cháu ạ?”

“Ừ thì…” Suzu không biết nên trả lời ra sao. Chị chồng đúng là có hơi khó khăn với cô.

Suzu đang nghĩ xem nên đáp thế nào thì Haruini bỗng đứng bật dậy, quay ra phía sau, ngước nhìn trời. Suzu nhổm dậy, trông theo nhưng không thấy gì bất bình thường. Harumi dường như cũng không biết bản thân đang để ý cái gì.

Khi ấy từ xa vọng tới một hồi kèn báo. Hai mợ cháu nhìn xuống thung lũng. Dường như khắp nơi trong thành phố Kure đều vang lên những tiếng ten ten.

Chuyện gì vậy…? Suzu có dự cảm không lành, trống ngực đập liên hồi.

Từ ngọn núi Hachimaki đối diện bỗng bùng lên ánh lửa. “Đùng! Đoàng!” Ngay sau đó là tiếng pháo nổ vang rền. Lô cốt trên đỉnh núi bắt đầu tấn công.

Suzu đứng dậy, chắn trước Harumi để bảo vệ cô bé.

Đùng! Đoàng! Đùng! Đoàng! Pháo cao xạ phản kích, từng chùm pháo hoa đen bắn lên không như đang chào đón mùa xuân.

Suzu ngoảnh ra sau. Máy bay tiêm kích của địch dần dần xuất hiện cùng tiếng động cơ vù vù đến rợn người. Cô đứng chôn chân, dõi theo máy bay địch đang hướng về phía này.

Lại có tiếng nổ khác vang lên từ núi Haigamine. Suzu quay sang hướng ấy, trợn tròn mắt nhìn lên trời. Bao trùm khoảng không xanh ngắt là hàng loạt máy bay tiêm kích. Chúng phản chiếu trong mắt Suzu như những bia mộ đen phủ kín bầu trời.

Tất cả sự việc chỉ diễn ra trong chốc lát, vậy mà Suzu tưởng chừng khoảnh khắc ấy kéo dài mãi.

Suzu hoàn hồn, liền lẩm bẩm “M… mũ trùm!” rồi cuống quýt đội mũ. Thường xuyên được huấn luyện nên Harumi đã đội sẵn mũ.

Đùng! Đùng! Đoàng!

Sau hàng loạt tiếng nổ, từng cụm khói pháo trắng, đen, đỏ, xanh, vàng bung nở trong không trung như có ai đang vẩy màu vẽ lên. Cây cọ vẽ trong lòng Suzu chuyển động, họa thành bức tranh huyền ảo trên nền trời.

Ôi… Giá mà có đồ vẽ ở đây lúc này…

… Chết, mình đang nghĩ gì vậy! Suzu lắc đầu, xua đi mọi huyễn tưởng. Chợt cô nghe thấy tiếng gọi từ khu nhà mình vọng lại. Nhìn xuống dưới, cô gặp ông Entaro mới đi làm về, đang chạy tới chỗ hai mợ cháu.

“Còn làm gì nữa! Mau nấp đi.” Ông Entaro vừa khua tay vừa chạy lên bậc đá.

“Cúi xuống mau!” Suzu giật nảy mình, che chắn cho Harumi rồi nép mình dưới bậc thang. Ông Entaro thở hổn hển chạy lên đến nơi.

“Bố về rồi ạ.”

Ông lảo đảo đi tới che cho hai mợ cháu và nhìn xuống thị trấn. Còi cảnh báo không kích réo lên, xen lẫn với tiếng nổ.

“Giời ạ, giờ mới cảnh báo.” Ông Entaro lẩm bẩm vẻ chán chường, rồi quay sang hai mợ cháu, “Ở yên đây. Cẩn thận trúng mảnh đạn.”

Suzu rối rít gật đầu. Nhận thấy Harumi đang run rẩy, Suzu ôm chặt lấy cô bé.

Mảnh đạn trút xuống mái nhà Hojo và thửa ruộng bậc thang, một mảnh rơi trúng mũ sắt của ông Entaro, choang một tiếng.

“Đau!”

Máy bay tiêm kích nhảy múa điên loạn trên bầu trời xám tro phủ bởi lớp khói đạn bom.

“Kêu to thật đấy…”

“…?” Suzu khó hiểu nhìn bố chồng.

Ông Entaro nhìn lên trời rồi mỉm cười, “Tiếng động cơ máy bay hai nghìn mã lực của ta kêu nghe thích thật đấy.”

Suzu nhìn lên trời. Chiếc máy bay gắn cờ Nhật đuổi theo máy bay Mỹ đang lộn nhào và cố chạy trốn.

“Bố và mọi người làm việc đêm ngày trong xưởng để tăng hiệu suất của nó đấy. Máy bay Type 91 ban đầu chỉ có năm trăm mã lực, giờ đã đến ngần kia.” Ông Entaro xúc động kể rồi khe khẽ hát, “Chuyên cần nâng cao kĩ thuật. Rồi ánh sáng hòa bình sẽ chiếu rọi. Dốc toàn tâm toàn lực vì một mục đích duy nhất.”

Đó là bài ca công xưởng dựa trên giai điệu của khúc Tàu chiến tháng Ba* mà những người công nhân hay ngâm nga khi uống rượu.

•

Warship March. Bài hát do Toriyama Hiraku viết lời và Seitoguchi Tokichi phổ nhạc. Sáng tác năm 1934, lời bài hát mang theo không khí yên bình của thời kì giải trừ vũ khí, được rất nhiều người ưa thích.

“Vậy máy bay địch bao nhiêu mã lực ạ?” Harumi nghe chuyện liền hỏi. Suzu không trả lời, chỉ cảm thấy sau lưng nằng nặng, “Ông ơi, máy bay địch bao nhiêu mã lực?”

Không nghe tiếng bố chồng hát nữa, Suzu xoay người thấy ông Entaro đang lả người vào bụi cây.

“B…bố ơi?”

Khoảng bốn tiếng sau khi máy bay địch tấn công còi cảnh báo không kích cuối cùng đã ngừng kêu.

Suzu và Harumi ngồi trước tấm đệm ông Entaro đang nằm, khóc lóc sướt mướt. Bà San ngồi kế bên vừa xoa đầu an ủi con dâu, vừa trách cứ chồng.

“Biết là làm ca đêm, thời tiết thì cũng đẹp… Nhưng đang núp không kích mà cũng lăn ra ngủ được thì tôi cũng chịu ông.”

“Thôi mà bà nó.” Ông Entaro ngồi trên đệm, gãi đầu ngại ngùng.

“Bọn con sợ hết cả hồn.” Suzu vẫn nức nở.

Mười ngày sau, còi báo không kích lại vang lên, sau đó hai hôm thì kêu tiếp. Mỗi lần như thế, cả nhà đều hoảng sợ trốn xuống hầm phòng không.

Đêm hôm trước lại có còi báo không kích.

“Đã chuẩn bị trang phục phòng không. Tắt lửa rồi này.”

Suzu thực hiện theo đúng tuần tự đã quy định nhưng làm bao lần rồi vẫn chưa quen. Đã vậy trong bóng tối đen đặc, hai người nào đó lại va phải nhau xong hét toáng lên. Suzu đang dỡ vách trượt thì đâm sầm vào Shusaku, hai người la oai oái, “Đau!”

Nhà Hojo được một phen náo loạn giữa đêm hôm.

20
3/4/1945

Bắt nguồn từ dịp tế lễ thiên hoàng Jimmu, người dân Hiroshima có phong tục ngắm hoa vào ngày mùng 3 tháng Tư. Đặc biệt ở Kure, tập tục này rất được ưa chuộng. Hàng năm, cứ vào ngày này, công viên Niko nổi tiếng có nhiều anh đào lại đông đúc người tới ngắm hoa. Dẫu cho tình hình đất nước đang gặp khó khăn, điều đó vẫn không thay đổi.

“Dạo này đêm nào cũng báo động mà mọi người vẫn đến đông nhỉ!”

Keiko buông lời trước khung cảnh dưới gốc anh đào, mọi người ăn uống vui vẻ. Bà San cười đáp, “Thì nhà mình chẳng thế.”

“Hôm nay công xưởng cũng cho nghỉ.” Ông Entaro gật gù rồi nói thầm. “Trong lúc cả Tokyo, Osaka và Nagoya chìm trong biển lửa thì thật chẳng thể hào hứng cho nổi, nhưng dẫu sao đây cũng là dịp vui trong năm mà.”

Suzu đi sau mọi người, háo hức nhìn ngó xung quanh vì lần đầu đi ngắm hoa ở Kure. Hoa đang tới kì nở rộ, nhuộm cảnh vật trong sắc anh đào. Bỗng nhiên có ai cầm khuỷu tay, kéo cô về phía sau. Gì vậy, Suzu ngoảnh lại thì gặp Rin đang đứng đó, tóc vấn theo kiểu truyền thống. Cổ áo hơi trễ lộ cần cổ trắng ngần. Rin nghiêng đầu mỉm cười, “Lâu rồi không gặp, Suzu.”

“Chị Rin…”

“Chị đến cùng chị em và cả mấy vị khách quen nữa.” Rin chỉ ra gốc anh đào ở xa xa.

Suzu lùi một bước ngắm Rin từ đầu đến chân. Chị vẫn quyến rũ như vậy…

“Sao thế?”

“À… Ừm, em đến cùng cả nhà…”

Đang nói nửa chừng, Suzu kêu “A!” một tiếng rồi im lặng. Không được. Nếu gọi Shusaku tới và để anh gặp chị Rin thì chuyện gì sẽ xảy ra?

“Suzu lần đầu đến công viên Niko hả?”

Ôi… Không biết nữa. Nếu hai người đứng đó tán tỉnh nhau, cô cũng khó xử. Họ mà buồn bã khóc lóc thì lại càng khó xử… Làm sao bây giờ… Suzu đang rối trí với mấy suy diễn vớ vẩn của bản thân thì Rin đến đứng trước mặt Suzu, nhìn cô với vẻ mặt đầy thắc mắc, “Có nghe không đấy!?”

“A, h… hôm nay chị Rin đẹp quá.” Suzu rối rít chữa thẹn.

“Nhưng nhìn này,” Rin lật tà áo kimono, “Chị mặc quần hẹp ống bên trong đấy.” Cô vừa nói vừa tiến lại gốc cây anh đào nở rộ. “Tiện hỗ trợ cứu hỏa, cứu người, cũng tiện trèo cây nữa.” Rin bám vào cành anh đào, thoăn thoắt trèo lên, chỉ chốc lát đã tới lên một cành lớn, cao quá đầu Suzu. Cô cúi xuống gọi, “Nào, em cũng lên đây đi.”

Tuy nhiên Suzu lại đang chìm trong tưởng tượng.

“Ơ kìa… Lại không nghe nữa à!”

Thấy tiếng trách móc phía trên, Suzu liền ngẩng đầu. Ngồi trên cành cây to, Rin giận dỗi nhìn Suzu.

“A… Em xin lỗi.”

“Thôi, không sao.”

Suzu bám lấy cành cây rồi trèo lên.

“Đợt tuyết rơi là em gửi bát trà cho chị đúng không?”

“À… Cái đó là anh Shusaku…” Bất giác nói ra tên chồng, Suzu ngập ngừng. “Là cái bát chồng em, anh Hojo Shusaku, mua ngày trước. Em thấy… có lẽ nó hợp với chị.”

Nói xong, Suzu e dè nhìn Rin. Rin cúi đầu lặng im.

“C… chị…”

Quay sang thấy Suzu đang bối rối, Rin mỉm cười với ánh mắt tinh nghịch, “Thôi nào, chị vừa bắt chước bộ dạng ngẩn ngơ của em đấy, thấy ghét chưa?”

“D… dạ…” Suzu nhẹ nhõm đôi chút. Rồi cô hỏi Rin. “Thế cô gái tóc đỏ đó sao rồi chị?”

“À, Teru ấy hả?” Rin đung đưa chân, môi vẫn mỉm cười nhưng nét mặt thì trở nên trầm tư. Cô đung đưa chân. “Con bé mất rồi. Bị viêm phổi.”

“Sao cơ…?”

“Suzu vẽ bức tranh hòn đảo phía Nam để động viên Teru đúng không?” Nụ cười biến mất trên gương mặt Rin. “Teru lúc nào cũng nói muốn được sống ở vùng biển phía Nam ấm áp. Con bé cứ ngồi ngắm tranh của em suốt, và cười.”

Rin lôi từ trong chiếc túi cầm tay nhỏ ra một hộp son, “Em dùng đi. Son của Teru đấy.” Cô chấm ngón áp út phải vào hộp son rồi bôi lên môi Suzu.

“Em hãy làm cho mình thật xinh đẹp nhé. Các chị em hay kháo nhau, khi dọn dẹp các xác chết bị trúng bom, người ta thường bắt đầu từ những thi thể xinh đẹp trước.” Rin vừa nói vừa tô son cho Suzu.

“Cảm ơn chị.”

“Vị khách hải quân của chị bảo, mấy đêm nay chúng ta không được ngủ là vì B-29 rải ngư lôi ác liệt, nên quân ta không thể di chuyển tự do ở cảng Kure và ngoài khơi Hiroshima như trước nữa…”

Rin trông về phía biển, ánh mắt xa xăm. Suzu nhìn theo.

“Chúng nghĩ cái gì thế nhỉ…? Chẳng thèm để ý tới chúng ta. Có lẽ mục đích của việc thả ngư lôi là để cô lập tàu chiến lớn nhất cuối cùng của Nhật Bản, ngăn nó trở về Kure hội quân cùng hạm đội.” Rin tô thêm son lên môi Suzu rồi đóng nắp hộp.

“Nhưng rồi cuối cùng ai mà chẳng trơ trọi một mình.” Rin nói rồi nhìn Suzu. “Suzu này, người chết rồi kí ức sẽ tiêu tan, mọi bí mật bị vùi lấp theo. Có khi như thế cũng là một điều xa xỉ, như việc có bát trà của riêng mình vậy.”

Suzu ngập ngừng đưa tay nhận hộp son. Rin nhoài người tới, nhét hộp son vào tay Suzu. Gió thổi làm cánh anh đào phía trên hai cô gái bay bay.

“Thôi, chị phải quay lại đây. Không mọi người lại tưởng chị lỉnh rồi.” Rin trèo xuống, ngẩng đầu nhìn Suzu rồi cười.

“Vâng, hẹn gặp lại chị.”

Rin cất bước đi, không hề ngoảnh lại.

Mình không muốn bị bỏ mặc một mình…

Suzu mở lòng bàn tay phải, mở nắp hộp son. Một cánh hoa nhẹ nhàng đậu lên mặt son. Bất giác trông ra trước, cô thấy bóng lưng Rin rời đi. Tán cây anh đào đã che mất nửa người Rin, đúng lúc đó một chàng trai trong bộ đồ dân quân tới trước mặt Rin. Bị tán cây che khuất, Suzu không trông thấy mặt anh ta.

Hai người đứng nói chuyện một lúc, lịch sự chào hỏi nhau rồi đi về hai hướng. Bóng dáng Rin dần khuất dạng, còn bóng chàng trai cứ lớn dần.

Chàng trai đứng dưới gốc cây, ngước lên nhìn Suzu, “Em ở trên đó à?”

Suzu cười đáp với Shusaku, “Xin lỗi. Em tình cờ gặp một người bạn.”

Suzu trèo xuống khỏi cây và đi bên cạnh chồng. Nhìn mọi người xung quanh vui vẻ ngắm hoa, Shusaku khẽ nói, “Chắc mọi người nghĩ đây rất có thể là lần cuối thưởng hoa trong đời, nên ai cũng cố gắng đến cả. Anh cũng vừa gặp người quen. Thấy người ta mỉm cười, anh yên tâm rồi.”

“Em cũng thế.” Suzu nhìn Shusaku, ánh mắt đầy vẻ tinh nghịch. “Thấy anh Shusaku mỉm cười, em cũng yên tâm rồi.”

Cả nhà Hojo trải chiếu ngồi ngắm hoa anh đào bên cạnh nhà hát.

“Mọi người ơi thấy rồi.” Shusaku vẫy tay với mọi người. “Cô ấy đi theo bạn rồi bị lạc, leo thử lên cây để tìm mọi người xong không xuống được, cứ nhấp nhổm trên ấy mà lo cả nhà giận.” Anh ngồi xuống chiếu.

“May mà cơm hộp không phải do cô ta xách.” Keiko chán nản nhìn Suzu.

Có gì đó sai sai, mà thôi kệ vậy.

Suzu mở lòng bàn tay, ngắm hộp son của Teru. Trân trọng bí mật trong lòng là đủ.

21
5/5/1945

Năm 1921, với mục đích nghiên cứu và sản xuất máy bay chủ lực phục vụ chiến tranh, xưởng công binh Hiro, nơi ông Entaro làm việc, được cho xây dựng tại làng Hiro nằm cạnh thành phố Kure. Sau khi Hiệp ước Hải quân Washington* kí kết, việc sản xuất tàu chiến bị hạn chế, tầm quan trọng của máy bay chiến đấu tăng lên, công xưởng Hiro tách khỏi công xưởng Kure. Sau đó sự kiện Mãn Châu* nổ ra dẫn tới chiến tranh Nhật-Trung, rồi chiến tranh Thái Bình Dương*, quy mô công xưởng mở rộng, bộ phận phụ trách máy bay tách riêng ra, thành lập xưởng hàng không số 11.

•

Hiệp ước mà các quốc gia giành thắng trận trong Thế chiến 1 kí kết vào năm 1922 với mục đích giải trừ vũ khí. Quy định tỉ lệ quân lực hải quân của Mỹ-Anh-Nhật ở mức 5-5-3.

•

Xảy ra năm 1931, do Nhật Bản sắp đặt để lấy cớ đưa quân vào Mãn Châu, Đông Bắc Trung Quốc.

•

12/1941-9/1945. Là mặt trận Châu Á-Thái Bình Dương trong Thế chiến 2.

Trong phòng động cơ, ông Entaro cho chạy thử nghiệm động cơ ông đang phát triển. Vừa mở bản vẽ để kiểm tra vài thứ, đột nhiên có anh công nhân trẻ chạy tới thông báo gì đó với ông. Nhưng tiếng động cơ quá ồn nên ông chẳng nghe thấy. Ông lớn tiếng hỏi lại, anh công nhân phải hét vào tai ông.

“Máy bay địch tấn công!”

Rời phòng điều khiển ông Entaro bắt gặp những người công nhân và phi công đã nghe thông báo đang cuống cuồng di tản.

“Một không bốn ba, tám máy bay địch cỡ lớn đang tiến về phía Tây! Bốn chiếc ở cao độ tám nghìn!”

Tiếng động cơ ầm ầm của chiếc B-29 văng vẳng, ông Entaro bàng quan trông lên trời, với chúng ta âm thanh này là cơn ác mộng, song với ai đó phải chăng lại là giấc mơ đang được hiện thực hóa…

“Mười bảy máy bay địch cỡ lớn bay trên không phận núi Nishi! Núi Nishi đang bắn trả!”

Giữa tiếng súng rền vang, ông Entaro nhìn khắp bầu trời trong chốc lát.

Báo động không kích cuối cùng cũng ngừng. Bước ra khỏi hầm phòng không, Suzu sửng sốt. Từ trong không trung, tàn tro đen rơi lả tả như tuyết. Suzu vội vã rút quần áo đang phơi vào trong nhà, dẫu vậy trên vải đã bám vài vệt đen. Cô thở dài rồi chợt nghĩ, không biết bây giờ Hiro thế nào.

“Vào sáng ngày mùng Năm, 125 máy bay cỡ lớn của địch đã tấn công. Công xưởng Hiro và công xưởng hàng không số 11 hư hại một phần nhưng số thương vong hiện tại là rất ít…”

Keiko kè kè chiếc radio, lắng nghe giọng nói pha lẫn tạp âm rè rè đang phát trên đó.

“Con về rồi đây.” Là giọng Shusaku. Keiko nhanh chóng chạy ra cửa. Suzu đứng đợi ở nền đất gần cửa. Từ trong phòng sinh hoạt, bà San quay ra cất tiếng, “Con không sao chứ, Shusaku?”

Shusaku chuyển bọc đồ sang cho Suzu rồi hỏi, “Bố về chưa?”

“Vẫn chưa ạ…”

“Thế à.” Anh ngồi xuống mép sàn gỗ, bắt đầu cởi đôi ghệt. “Không như ngày trước, giờ vào công xưởng khó hơn nhiều, chúng ta chỉ còn cách đợi thôi…”

Nồi trên bếp sôi sùng sục. Suzu đang lúi húi trước bếp lò. Shusaku thẫn thờ nhìn đầu gối khẽ nhắc, “Suzu này, sắp trào rồi kìa.”

“A!” Suzu cuống quýt cời củi ra khỏi lò. Shusaku đứng đằng sau, đặt tay lên đầu cô.

“…?”

“Suzu, em bé thật.”

Cô ngơ ngác quay đầu nhìn chồng rồi đứng lên. Shusaku vẫn để nguyên như vậy, “Có đứng lên cũng vẫn bé.”

“Sao thế ạ?”

“Không. Thấy nhỏ thì anh bảo nhỏ thôi.”

“…”

Suzu mặc đồ ngủ, chuẩn bị chui vào chăn thì dừng lại. Ngoài hiên nhà cửa vẫn mở. Shusaku đang ngồi đó rầu rĩ. Cô ngồi xuống bên cạnh an ủi, “Bố chắc chắn không sao đâu.”

“Quân phục đấy.”

“Dạ?”

“Trong bọc là quân phục đấy.”

Bọc đồ Shusaku cầm về. Lúc ăn tối Suzu có hỏi bên trong đựng gì nhưng anh không trả lời. Cô liếc sang bọc đồ để trên bàn.

“Từ ngày 15 anh sẽ trở thành nhất đẳng binh tào*. Lần này anh là quân nhân rồi nên phải đến đào tạo ở trại hải quân. Sẽ đi ba tháng.”

•

Một cấp bậc trong hạ sĩ.

Suzu sửng sốt. Quân nhân… Sao có thể…

“Sau đó thì sao? Anh sẽ về chứ?” Suzu bất giác nắm chặt ống tay áo.

“Chắc vậy…” Shusaku vươn tay trái đặt lên tay phải vợ. “Sẽ ổn chứ Suzu? Em gầy thế này, nhỏ thế này, nhà lại chẳng có đàn ông, liệu em có thể bảo vệ cái nhà này không?”

Suzu rút tay ra và đứng dậy, “Không. Em không làm được.” Cô trả lời dứt khoát rồi quay lưng lại với Shusaku.

Thế à… Shusaku cúi đầu. Suzu nhẹ nhàng vòng tay ôm cổ anh.

“Xin lỗi. Em đùa đấy.” Vùi mặt vào lưng chồng, cô thủ thỉ. “Em yêu anh. Nhưng ba tháng không gặp chắc em quên mặt anh mất.”

“Suzu…”

“Thế nên em sẽ ở đây đợi anh. Nếu không em làm sao còn tìm thấy anh được…” Suzu áp má vào mặt Shusaku và mỉm cười.

22
14/5/1945

Ánh ban mai nhẹ nhàng hắt lên gương mặt đang say ngủ của Shusaku. Nương theo nguồn sáng ấy, Suzu đưa bút chì, phác chuẩn xác từng đường nét khuôn mặt chồng lên giấy.

“Vẽ lại rồi em có quên không?” Shusaku cất tiếng hỏi, mắt vẫn nhắm.

Suzu luống cuống, “Ơ, em chỉ nói vậy thôi.”

Shusaku mở mắt, “Không, em thì dám lắm.” Anh trở người rồi chìa tay ra với Suzu. “Để xem em vẽ anh có chút phong độ nào không?”

“Không được, không được.” Suzu ôm cuốn sổ vào lòng.

Đây là tuyệt mật, cô thầm nhủ và bỏ sổ vào chiếc túi treo trên xà ngang.

Sáng hôm sau, Shusaku khoác bộ quân phục cổ tàu, đứng dưới màn mưa phùn. Suzu mặc bộ đồ thụng hay dùng mỗi dịp ra ngoài, thoa son của Teru, ra tiễn chồng.

“Vậy anh đi nhé.”

“Anh đi cẩn thận.”

Tiện đường đi làm nên Keiko bảo “Để chị tiễn em một đoạn” và che ô cho anh. Theo quy định, quân nhân không được phép che ô.

“A!” Harumi đuổi theo mẹ và cậu, lưng đeo cặp sách. “Quân phục oách quá ạ.”

Đợi khuất bóng ba người họ, Suzu mới trở vào nhà.

“Sao tự nhiên mẹ thấy căn nhà như rộng ra vậy.” Ngồi bên hiên nhà, bà San vừa giã hộc gạo trong chai, vừa khẽ than thở.

Suzu nghe vậy thầm nghĩ. Không phải mình bé nhỏ. Tại anh Shusaku cao to quá thôi…

23
21/6/1945

Hơn một tháng rưỡi sau ngày công xưởng Hiro bị đánh bom, nhà Hojo nhận được lá thư thông báo ông Entaro đang nằm trong bệnh viện hải quân. Nhận được thư, Keiko lập tức chạy tới bệnh viện.

Thăm bố về, Keiko lấy trong bọc vải bộ đồng phục ông mặc khi xảy ra không kích, và thông báo tình hình của ông với cả nhà, “Bị thương ở đầu và bụng, nhưng sẽ sớm ra viện thôi.”

“Ừm. Mẹ lại nghĩ là ở bệnh xá Hiro chứ.”

Suzu gật đầu đồng tình với bà San, “Thảo nào nhà mình không tìm thấy bố.”

“Bố nhờ con sửa hộ cái đồng hồ.” Keiko lôi bên dưới bộ quần áo ra một cái khăn tay, bên trong là chiếc đồng hồ bỏ túi đã vỡ mặt kính. “Cũng tốt. Đúng lúc con định đến nhà Kuromura ở Shimonoseki. Ngày mai đi.”

Harumi vừa chơi đan dây vừa nghe chuyện người lớn, thấy mẹ nói vậy liền mở to mắt hỏi, “Tới chỗ anh hai ạ?”

“Phải chuẩn bị đã.” Keiko đứng dậy.

“Harumi cũng đi nữa ạ?” Cô bé nhìn theo mẹ, “Còn trường học thì sao?”

“Không sao. Đến trường cũng chỉ nghịch đất với tập thể dục.”

Sáng hôm sau.

Nhìn hàng người nối nhau trước ga Kure, Keiko thở dài, “Thế này thì tốn thời gian lắm…”

Đứng vào cuối hàng, Keiko quay sang nói với Suzu cùng đi để tiễn hai mẹ con.

“Tôi xếp hàng mua vé, cô dẫn Harumi đi thăm bố nhé?”

“Vâng ạ.”

Keiko chìa lá thư bên quân đội gửi thông báo việc ông Entaro nhập viện. Suzu nhận lấy rồi nắm tay Harumi, “Mình đi thôi.”

“Mình được vào căn cứ hải quân ạ?” Harumi hớn hở bước đi.

“Ừ.”

Bất giác nhìn qua vai Keiko, Suzu thấy chị có vẻ ủ rũ bèn quay lại.

“Sao ỉu xìu vậy!” Cô vỗ bộp vào lưng chị. “Chị dùng gậy tre tự tin lắm cơ mà?”

“Cô hâm à! Nhà đấy thì có gì đáng sợ.”

“Tại trông chị nặng nề quá…”

“Với cả liên quan gì gậy tre!?”

“Ha ha.”

Phòng bệnh trong bệnh viện hải quân, nơi ông Entaro điều trị, rất rộng rãi. Chia làm hai phía cửa sổ và sát tường, mỗi bên kê độ mười chiếc giường. Vọng khắp gian phòng là khúc nhạc rộn ràng của dàn giao hưởng Glenn Miller. Mấy anh hạ sĩ quan mang máy hát đĩa than va li tới, đang mở đĩa.

“Đây là nhạc của địch ạ?” Harumi lắng nghe ra chiều thắc mắc. Anh binh tào trẻ tuổi chống nạng đưa tay lên ra dấu “Suỵt”.

Giường của ông Entaro nằm giữa hàng kê phía cửa sổ.

“Bố.” Suzu gọi ông Entaro.

“Suzu với Harumi đấy à.” Ông Entaro mỉm cười vui vẻ đáp. “Nhà chắc lo lắm nhỉ? Người ta bảo bố hôn mê khá lâu. Giờ đã tháng Sáu rồi.”

“Còn sống là tốt lắm rồi ạ.”

Suzu an tâm khi thấy ông có vẻ vẫn khỏe. Harumi chạy lại khoe ông.

“Lát nữa Harumi lên tàu hỏa đến chỗ anh hai đấy.”

“Thế à.” Ông trìu mến xoa đầu cháu gái, “Vậy mau đi thôi.”

Harumi lại chạy qua chỗ anh binh tào chống nạng.

“Chú ơi, chú thuộc tàu gì thế?”

“Tàu đặc vụ quét mìn số hiệu 16.”

Harumi không biết loại tàu đó nên thờ ơ trả lời “Ồ”. Thấy vậy, anh binh tào chỉ tay ra biển và giải thích cho cô bé.

Ông Entaro đang ngồi đã nằm lại xuống giường, nói chuyện với Suzu, “Nằm đây nghe ngóng được nhiều chuyện lắm. Công xưởng Hiro đã ngừng hoạt động. Nghe đâu hải quân cũng sắp sáp nhập vào lục quân rồi.” Ông tháo chiếc kính đã nứt ra, nhìn Suzu, thấp giọng nói. “Suzu này, Yamato chìm rồi.”

Suzu cúi người ra trước để nghe cho rõ.

“Yamato ấy ạ?”

“Ừ. Bị dồn vào đường cùng, buộc phải đương đầu trực tiếp với địch. Chúng ta cũng mất biển nội địa Seto rồi.”

Suzu bất giác trông ra ngoài cửa sổ. Mặt biển bé nhỏ lấp ló sau những cơ sở hải quân.

“Vậy thì lũ thỏ trên sóng cũng… cũng…”

“Sao con?”

“Không ạ.”

“Thế nên bố đã khuyên Keiko đưa Harumi di tản qua nhà Kuromura. Chỗ đó an toàn hơn ở đây.”

“Chẳng trách trông chị…” Thất thần như thế.

Suzu ngẩn ngơ bước xuống bậc thang trước cổng bệnh viện. Harumi nắm tay Suzu, nhảy xuống bậc cuối cùng rồi ngoảnh lại hỏi, “Mợ Suzu ơi, ra đằng kia một chút được không ạ? Cháu muốn xem tàu nào cập bến để còn kể với anh trai.” Cô bé kéo tay Suzu, chỉ ra góc đường dẫn tới bờ biển.

“Ơ? Sao chẳng thấy gì thế.”

“Một đoạn nữa, một đoạn nữa thôi ạ.” Harumi chắp tay năn nỉ nên Suzu đành đi đường vòng để về ga. Nhưng hai mợ cháu ra tới gần biển thì cũng không thấy gì bởi hàng rào gỗ đã che khuất tầm mắt.

“Chẳng nhìn được gì cả.” Harumi đang thất vọng ỉ ôi, bất chợt tiếng còi cảnh báo u u vang lên.

“Thôi chết.” Suzu nắm tay Harumi chạy thật nhanh. Chưa đi được bao xa thì tiếng còi chuyển sang báo động không kích.

“Làm sao đây… Không thể quay về nhà. Quanh đây có hầm phòng không công cộng nào không…” Suzu nhìn quanh quất. Đúng lúc đó bà cụ còng chống gậy đi đằng trước quay lại, vẫy tay gọi hai mợ cháu. Suzu gật đầu cảm ơn rồi chạy theo bà.

Trước lối vào hầm phòng không công cộng xây giữa những bức tường đá, người dân trong khu đang tụ tập bàn tán, chẳng có vẻ gì căng thẳng.

“Nó tới thật không nhỉ?”

“Dạo này toàn báo sai thôi.”

Suzu vừa đỡ bà cụ đi tới hầm thì nghe thấy tiếng động cơ B-29 rền vang từ bầu trời phía Nam.

“Hai mươi máy bay địch cỡ lớn, chuẩn bị vào không phận Kure!”

Giọng nói cấp bách trên loa phóng thanh phát ra từ phía công xưởng, vẻ mặt thản nhiên ban nãy của mọi người lập tức thay đổi.

“Ôi, lần này thì tới thật rồi.”

Mọi người lũ lượt chui vào hầm. Suzu hỏi người phụ nữ lớn tuổi đứng cuối hàng.

“Xin lỗi, chúng cháu vào được không ạ?”

“Vào nhanh đi.” Người phụ nữ giục Suzu và Harumi.

Hai mợ cháu ngồi trong góc hầm chật cứng người.

“Mợ Suzu, cháu sợ.” Harumi bám chặt Suzu.

“Không sao đâu.” Suzu gượng cười, nhặt hòn đá nhỏ lên rồi vẽ xuống đất. Harumi xem Suzu vẽ tranh và mừng rỡ reo lên.

“A, mẹ.”

“Ừm, thế còn đây?” Suzu vẽ thêm gương mặt cô cháu bên cạnh mặt Keiko.

“Harumi ạ.”

“Harumi đang ở cùng mẹ này.”

Một phụ nữ trung niên quan sát hai mợ cháu, bèn bắt chuyện với Suzu, “Cháu không phải người ở đây nhỉ?”

“Cháu ở Naganoki, tới thăm bệnh thôi ạ.”

“Vậy à, xui quá.”

Người phụ nữ nhỏ nhắn đứng cạnh cửa, xem xét tình hình bên ngoài kêu lên “Tới rồi!” và đóng cửa lại. Ánh sáng vụt biến mất, trong hầm chỉ còn bóng tối nhập nhoạng.

“Bịt tai vào! Há miệng ra! Không mắt bắn ra ngoài bây giờ!”

Mọi người cúi đầu vào tư thế sẵn sàng.

“…”

Suzu che mắt cho Harumi. Cô bé khẽ than, “Nóng quá…”

“Ừ… Cố chịu chút nữa.”

Suzu cúi gằm, chỉ có đôi mắt dáo dác nhìn xung quanh. Đột nhiên một cơn chấn động kinh hoàng ập tới. Căn hầm rung lắc dữ dội, Suzu ghì chặt Harumi.

Đùng, đùng, đoàng, đoàng…

Những tiếng nổ không biết lúc nào sẽ rền vang ngay trên đầu khiến con tim thon thót còn hơn cả thể xác.

Khoảng thời gian tưởng chừng vô tận cuối cùng cũng kết thúc. Tự khi nào xung quanh đã dần lắng lại. Suzu lảo đảo bước ra khỏi hầm như người mất hồn, Harumi vừa ho vừa theo sau. Suzu đưa tay cho cháu nắm lấy. Ngẩng đầu lên, Suzu thấy người phụ nữ ban nãy ngồi cùng hai mợ cháu dưới hầm đang đứng chết lặng. Ngôi nhà của bà đã bị phá hủy hoàn toàn bởi bom đạn. Khắp nơi là tro bụi, Harumi ho rũ rượi, mắt cũng chẳng mở ra được. Suzu cất tiếng hỏi người phụ nữ, “Cô ơi… Cho cháu xin ít nước được không?”

Người phụ nữ không ngoảnh lại, chỉ gật đầu. Suzu dẫn Harumi tới bể nước chữa cháy đầy vụn gỗ và mảnh vỡ của căn nhà, đưa tay múc nước rồi lau mắt cho cháu gái.

“Cháu cảm ơn.”

Suzu và Harumi cúi đầu cảm ơn nhưng người phụ nữ vẫn đứng như trời trồng. Hai người tiếp tục bước trên con đường dẫn ra biển.

“Không biết tàu đi mất chưa nhỉ?”

“Tàu chưa chạy được đâu, họ còn đợi chúng ta mà.” Suzu đáp.

“Vâng.”

Mặt biển lấp ló hiện ra qua tường bao của căn cứ hải quân. Một mảng tường đã sập. Harumi buông tay Suzu, chạy tới đó.

“Ôi, chẳng thấy gì cả.”

Suzu chạy theo, nheo mắt nhìn. Khói mù mịt bao phủ khắp căn cứ hải quân. Tiếng còi xe cứu hỏa vọng lại từ xa rồi dừng lại phía bên kia bờ tường. Lính cứu hỏa nhìn thấy hai người liền hỏi với lên, “Ổn chứ?”

“Vâng.” Suzu vẫy tay đáp lại.

“Bom chưa nổ có thể là bom hẹn giờ đấy, chạy ngay đi!”

Đúng lúc ấy, tiếng còi của một chiếc xe cứu hỏa khác đi ngang qua át mất giọng người lính. Suzu không nghe rõ nhưng vẫn vẫy tay.

“Vâng. Mọi người cố lên nhé.”

“Mợ ơi.” Harumi nắm tay Suzu. Cô ngoái lại. “Lần sau mợ vẽ anh hai cho cháu nhé.”

Đằng sau cô bé là một hố bom. Vừa nhìn thấy nó, những kí ức về bài giảng ở nhà văn hóa chợt ùa về trong đầu Suzu. Dưới những hố bom chưa nổ có thể là bom hẹn giờ…

“…!” Suzu trợn tròn mắt, đưa tay phải kéo Harumi lại. “Ng… nguy hiểm! Harumi!”

Trong tích tắc, không gian trước mắt Suzu trắng lóa lên, rồi lập tức hóa thành màn đêm bao trùm tất cả.

24
28/6/1945

“Trời ạ! Sai, sai rồi. Vụng thế thì làm sao lấy chồng được hả.” Suzu nhớ lại khoảnh khắc cùng bà ngoại làm bộ kimono họa tiết lá tre mà sau này cô đã cắt ra để may bộ đồ thụng.

Nhắc mới nhớ, dù bị quở trách bao nhiêu nhưng rốt cuộc mình vẫn lấy được chồng.

“Dưa hấu, warabimochi, kẹo dồi.” Lần này là giọng Rin.

A… Con đường đó, giá mà có hào nước ở đấy để nhảy vào…

Tay trái là tay nải, tay phải là Harumi. Giá mà ngược lại thì tốt…

Ít ra nếu bỏ guốc để chạy… Phía bên kia con dốc, phía bên kia con dốc chính là… Biển.

Nằm lấy tay trái của Suzu, Harumi chỉ vào tàu chiến trên biển và khoe.

“Kia là Tone. Còn kia là Hyuga. Mẹ ơi, có cả Yamato kìa…”

Đang đắm chìm trong tưởng tượng, tâm trí Suzu dần trở về với hiện thực. Cô mở mắt, dè dặt đưa mắt nhìn sang bên. Ở đó, Keiko đang bặm môi, cố kìm nước mắt. Chị ấy giống Shusaku thật đấy.

“Cô đi cùng nó… Cô đi với nó cơ mà…”

Bên cạnh Keiko là chiếc túi rút Suzu làm tặng Harumi. Trên đó dính bê bết máu của cô bé… Cô bé con, còn chưa có cả cơ hội để lo không lấy được chồng, vậy mà đã phải ra đi.

“Mợ xin lỗi.” Suzu nhắm mắt rồi mở mắt, nhắm mắt rồi mở mắt, nhắm mắt rồi mở mắt… Cứ nhắm rồi mở bao nhiêu lần chăng nữa… Mình đã sai ở đâu? Những lời này đã chẳng thể chạm đến nữa rồi… “Xin lỗi Harumi.”

Câu nói ấy vĩnh viễn chẳng thể chạm tới cô bé đã bị thổi tung cùng cánh tay phải của Suzu. Cô bé con mà người ta phải nhặt từng mẩu ra khỏi bùn đất ấy. Suzu che mặt bằng cánh tay phải đã bị cắt cụt, khóc nấc lên.

“Giết người… Quân giết người! Trả Harumi lại đây!”

Keiko nghẹn ngào mãi mới có thể cất lời. Không chịu nổi, Suzu quay mặt đi.

“Thôi nào, Keiko.” Ông Entaro nằm bên cạnh ngồi dậy. Bà San đi tới, xoa lưng an ủi con gái.

“Thôi mà, sắp đến giờ phân phối đậu phụ rồi.”

Keiko lấy tay che mặt, khóc nức nở. Suzu vẫn quay lưng về phía chị, chỉ biết lắng nghe tiếng khóc.

“Xin lỗi con, Suzu.” Bà San vừa nói vừa chải tóc cho con dâu. “Chị con bị sốc quá nên nói thế thôi chứ chẳng có ý gì đâu. Cứu được con là cả nhà mừng rồi.”

Thật ư? Suzu tự hỏi. Giọng Rin bỗng hiện lên trong tâm trí cô, “Ai trên đời này rồi cũng sẽ tìm được chỗ dành cho mình thôi.” Chị Rin! Vậy thì lúc đó, chỗ của em là ở đâu…?

Ở hàng rào phía đối diện hình như có mấy tấm ván bung ra. Nếu cú nổ thổi bay em qua đó… sang được bên kia, chính ở nơi đó… Qua khoảng trống ở hàng rào, khung cảnh trước mắt Suzu rộng mở. Harumi ngồi trên cánh đồng cỏ ba lá đầy hoa trắng, vui vẻ bện vòng.

Phải chăng đó là nơi em thuộc về?

Tiếng còi báo hiệu vang lên từ phía trường trung học kéo Suzu về với thực tại.

“Ôi lại nữa à.” Bà San trông về phía âm thanh phát ra.

“Còi thế này là máy bay không tới đâu. Cứ ngủ đi, ngủ đi.” Vẫn nằm nguyên trên đệm, ông Entaro nói.

Suzu ngả mình xuống đệm, khẽ thầm thì, “Nhà mình vẫn nguyên vẹn chứ ạ?”

“Ừ.” Bà San đắp khăn ướt lên trán cô. “Con đừng lo.”

“May quá…”

May gì mà may. Suzu hé mắt. Bóng lưng người phụ nữ đứng chết lặng trước căn nhà đổ nát hiện ra. Nhà cửa tan hoang như thế… vậy thì người ta có thể đường hoàng rời khỏi thị trấn này rồi…

25
1/7/1945

Mưa rơi. Đằng sau lớp cửa kính đóng kín ngoài hiên là những dải băng đã giặt sạch, đang phơi trên dây. Ông Entaro đứng dậy đi lại được rồi nên muốn tới công xưởng xem xét tình hình.

“Bố đừng cố quá nhé.”

“Mệt thì nghỉ tạm ở đấy.”

“Bố đi cẩn thận.”

Suzu vừa ngước nhìn trần nhà đã dỡ ván ốp hoàn toàn khác trước, vừa nghe cuộc nói chuyện giữa Keiko và ông Entaro. Đến chiều mưa tạnh. Nắng hắt vào Suzu nằm co mình trên đệm.

“Mang băng ra ngoài phơi cho mau khô thôi.”

Tiếng bước chân Keiko vọng tới tai Suzu.

Ánh nắng ngoài hiên tắt dần, màn đêm buông xuống. Mọi người đang chìm vào giấc ngủ, bỗng âm thanh báo hiệu từ radio cùng giọng nói rè rè phát lên.

“Bản tin phòng không vùng Chugoku. Hồi 23 giờ 50 phút, có hai mục tiêu máy bay địch trên vịnh Hiroshima, hai mục tiêu ngoài khơi Suo, hai mục tiêu ở eo biển Bungo. Ngoài ra một đội hình hai mục tiêu địch đang tiến lên Tây Bắc, tiếp cận phía Tây Nam đảo Shikoku.”

Đầu đội mũ trùm phòng không, bà San mở vách trượt bước vào, “Con ngồi dậy được chứ, Suzu?”

“Không sao đâu ạ.” Suzu ngồi dậy, tự xoay xở đội mũ bằng tay trái. Bên hiên, Keiko đang dỡ cửa kính.

“23 giờ 58 phút. Dự báo một vài máy bay địch sẽ bay quanh không phận Kure và khu vực lân cận Hiroshima.”

Đèn pha ở hai phía quét qua bầu trời đêm nhiều mây. Song ánh đèn chỉ rọi được tới bên dưới màn mây, còn phía trên là tiếng động cơ rợn người của máy bay địch vọng lại mỗi lúc một gần.

Bà San thắt lại dây mũ buộc chưa kĩ của Suzu rồi chống tay vào cột, khó nhọc đứng lên. Ngoài sân, Keiko chuẩn bị xô chứa nước đề phòng hỏa hoạn.

Bám vào tay Keiko bước xuống sân, bà San nhìn lên trời đêm sáng ánh đèn pha.

“Bảo tới nhiều lắm mà, sao chưa thấy đâu.” Bà lẩm bẩm.

Đúng lúc ấy, bầu trời rực sắc cam.

“Ôi!” Keiko bất giác hét lên.

Giữa những đám mây nhuộm cam, những vệt sáng gắn dù rơi như trút.

“Kia là pháo sáng à?”

Tựa linh hồn quỷ dữ từ bóng đêm đang kéo xuống đây. Đứng trên hiên nhà, Suzu lơ đãng ngắm cảnh tượng trước mắt. Keiko cúi đầu nhìn đường, dìu bà San tới hầm phòng không.

“Suzu, tới đây nhanh lên!”

Suzu nhìn sang mẹ. Đột nhiên một quả bom cháy đâm xuyên qua mái nhà của gia đình Hojo, rơi vào thư phòng. Suzu chậm rãi quay lại.

“Suzu, làm gì thế! Mau lên!”

Quả bom lăn lóc trên nền nhà. Ngòi bom bắt lửa, phát ra tiếng động kinh hoàng rồi bùng cháy.

“Sẽ ổn chứ, Suzu? Liệu em có thể bảo vệ cái nhà này không?” Giọng Shusaku bật lên trong tâm trí cô.

Anh đã giao phó việc coi sóc căn nhà này cho mình, vậy mà mình lại không bảo vệ được Harumi… Giọt nước mắt lăn dài trên má Suzu.

“Suzu? Suzu ơi?” Bà San gọi nhưng Suzu chỉ nhìn chăm chăm vào quả bom cháy.

Tại sao… Tại sao lại thành ra thế này. Mình đã làm gì… Cơn giận trong cô bấy lâu bỗng sục sôi.

“Aaa!” Suzu vừa hét vừa chạy, tay trái xách xô nước để ở góc sân rồi trở vào. Đặt xô nước xuống sàn, Suzu giữ chặt chăn của mình, chạy ra phủ lên quả bom đang cháy trên sàn.

“Aaa!”

Lửa lan tới góc chăn. Suzu lăn người lên đó, dùng thân mình để dập lửa. Ống tay áo cô bị bắt lửa, song Suzu chẳng quan tâm, cứ lăn qua lăn lại. Ngọn lửa yếu đi. Suzu chạy tới xách xô nước.

“Suzu!” Keiko từ ngoài hiên chạy vào. “Bom rơi trúng nhà à!?”

Suzu không còn tâm trí để trả lời. Tay trái hất xô nước lên chăn.

“Nước! Thêm nước!”

Keiko lập tức chạy ra sân xách nước vào.

Suzu lại nằm đè lên tấm chăn ướt sũng.

“Bản tin phòng không vùng Chugoku. Hồi 0 giờ 20 phút, đội hình mục tiêu địch được thông báo ngoài khơi eo biển Bungo ban nãy tiếp tục Bắc tiến, áp sát mé Nam vịnh Hiroshima. Ngoài ra phát hiện thêm một đội hình máy bay địch di chuyển qua eo biển Bungo về hướng Bắc và ba mục tiêu trên không phận Nam của mũi Ashizuri. Kết thúc bản tin. Đây là đài JOFK phát thanh từ Hiroshima. Toàn thể nhân dân Kure hãy cố gắng!”

“Hai ba…” Bà San và Keiko ôm chăn quấn quả bom cháy mang ra vườn. Suzu bước xuống hiên nhà, đi qua chỗ mẹ và chị đang cẩn thận để bọc chăn vào sâu trong góc vườn, tới mép sân nơi cô có thể quan sát toàn bộ thị trấn.

Hơi gió nóng thổi qua Suzu đang đứng im bất động.

“…”

Thành phố Kure bùng cháy dưới sắc trời đỏ lửa.

Đêm mùng 1 tháng Bảy, sau ba tiếng dưới màn mưa bom cháy ác liệt, phần lớn thành phố Kure bị tàn phá nặng nề. Khắp nơi đều bị thiêu rụi, đâu đâu cũng là gương mặt thẫn thờ của người bị nạn. Những người mất nhà trong đám cháy tập trung tại sân nhà Hojo, nghỉ ngơi đôi chút lấy lại sức. Trong đó có cả vợ chồng bác Kobayashi.

“Nhà bác cháy sạch cả.”

“Không trốn vào hầm, thế mà may lại thoát chết.”

Keiko lặng im nghe hai bác Kobayashi mặt mũi lấm lem kể chuyện.

Suzu ngồi bên hiên nhà, đưa nước cho người đàn ông trung niên bị thương. Ông chỉ vào dải băng đang phơi, hỏi Suzu, “Xin lỗi, nhưng cho bác cái băng này nhé?”

“A, vâng.” Suzu đứng dậy xách xô, xỏ guốc đi xuống sân.

Một bà mẹ dắt theo con ngồi ở bậc đá dưới hiên, ngẩng đầu nhìn Suzu. “Cháu ăn đi cho nóng.” Bà chìa củ khoai nướng cho Suzu. “Khoai để dưới sàn, lại cháy vừa chín tới.”

“Ôi, cháu xin ạ.” Suzu nhận khoai, quay sang mời Keiko đang đứng ngoài vườn, “Chị này…”

Nhưng Keiko không ngoảnh lại mà trở vào hầm phòng không. Hộp đựng hài cốt của Harumi đặt tạm trong đó. Nhìn tấm lưng sầu đau của chị chồng, Suzu về lại hiện thực không có Harumi. Những lời dằn vặt bản thân lại văng vẳng bên tai.

Suzu buồn bã đi tới giếng làng thì nghe thấy câu chuyện của mấy người đàn ông ngồi bên vệ đường.

“Phía Nam phố Asahi tệ lắm. Khu đèn đỏ cháy rụi cả.”

“Vậy à…”

Suzu bất giác dừng chân, nhìn sang họ. Đúng lúc ấy, “Suzu!” Có ai đó gọi cô. Quay lại, Suzu bắt gặp Shusaku đang chạy về phía này. Anh dừng lại trước mặt Suzu, thấy đống băng quấn quanh đầu và cánh tay phải đang cố định của vợ, mặt anh biến sắc, “Em bị thương à!?”

Suzu ngơ ngác nhìn Shusaku nắm lấy bờ vai cô.

“Kì huấn luyện…?”

“Phải ngừng giữa chừng. May quá em vẫn còn sống.”

Anh Shusaku… Anh Shusaku…

Anh còn sống. Mình vẫn được gặp lại anh…

Suzu nhẹ nhõm hẳn, người chẳng còn sức lực nữa. Cô ngã vào lòng anh. Trong miền ý thức dần mờ mịt, cô nghe giọng mình nói, “Anh tìm chị Rin đi.”

26
7/1945

Shusaku bảo, “May là em còn sống.”

Mẹ chồng nói, “May là con hạ sốt,” và bón cháo cho cô.

Bố chồng lẩm bẩm, “May là quả bom kia không phát nổ,” nhìn lên trần nhà thủng lỗ.

Bác gái tự nhủ, “May là dập lửa kịp thời,” vuốt ve chỗ sàn nhà bị cháy.

Bác sĩ nhận xét, “May là vết thương lành nhanh hơn dự kiến.”

May quá, may quá, may quá… May ở chỗ nào? Mình chẳng hiểu được.

Suzu ngồi dậy, nhìn cánh tay phải ngắn ngủn và miên man suy ngẫm.

Tháng Sáu, bàn tay ấy nắm lấy tay Harumi.

Tháng Năm, bàn tay ấy vẽ lại khuôn mặt Shusaku.

Tháng Tư, bàn tay ấy nắm chặt hộp son của Teru.

Tháng Ba, bàn tay ấy chép lại sách của Hisao cho Harumi.

Tháng Hai, bàn tay ấy đã cầm hài cốt của anh hai ác quỷ.

Tháng Giêng, bàn tay ấy chơi bài karuta*.

Tháng Mười hai năm ngoái, bàn tay ấy nắm lấy tay Mizuhara.

Tháng Mười một năm ngoái, bàn tay ấy cắt nhầm áo của chị.

Tháng Mười năm ngoái, bàn tay ấy run rẩy mở ngăn kéo.

Tháng Chín năm ngoái, bàn tay ấy đập bôm bốp vào anh Shusaku.

Tháng Tám năm ngoái, bàn tay ấy vẽ dưa hấu cho chị Rin.

Tháng Bảy năm ngoái, bàn tay ấy bị hiến binh bắt gặp đang vẽ Yamato và Hyuga.

Tháng Sáu năm ngoái, bàn tay ấy làm rơi đôi đũa vì quá sợ cơm của tướng Kusunoki.

Tháng Năm năm ngoái, bàn tay ấy gieo những hạt giống cải Nhật bé nhỏ.

Tháng Tư năm ngoái, bàn tay ấy hái bồ công anh.

Tháng Ba năm ngoái, bàn tay ấy vẽ lại quê nhà.

Tháng Hai năm ngoái, bàn tay ấy lần đầu tiên chạm vào anh Shusaku.

Tháng Giêng năm ngoái, bàn tay ấy rất thích làm rong biển khô.

Tháng Hai bảy năm trước, bàn tay ấy vẽ rất nhiều thỏ.

Tháng Tám mười năm trước, bàn tay ấy vẽ mẹ trên cát cho Sumi.

•

Bài lá truyền thống của Nhật Bản.

Suzu ngẩng đầu nhìn quanh. Thật dị dạng…

“Em gái đến thăm con này.” Bà San mở vách trượt, sau lưng bà là Sumi. Em bước vào phòng khách. “Ôi Suzu, khổ thân chị!”

Suzu mỉm cười nói, “Sumi đến, chị mừng quá.”

“Có anh sĩ quan chỉ huy* lục quân cho em đi nhờ xe cứu trợ hàng hóa đấy.” Sumi ngồi xuống cạnh tấm đệm của Suzu rồi bắt đầu mở vải bọc.

•

Sĩ quan quân đội từ thiếu úy trở lên.

“Gì thế?”

“Đây!” Sumi lấy ra một tấm vải. “Quần áo cũ thôi nhưng bằng bông thuần* đấy.”

•

Bông không pha tạp chất. Từ 1938, bông vải sợi và vải cotton đều trộn lẫn xơ staple, nên sản phẩm từ bông thuần rất quý.

“Không pha sợi tổng hợp à?”

“Vâng. Không lo rách đâu!”

“Oa!” Suzu vừa thốt lên thì vách trượt xạch mở. Hai chị em tự nhiên im re. Keiko bê khay trà đặt trước mặt Sumi.

“Em xin…” Sumi lí nhí cảm ơn rồi ngồi im. Keiko trở ra thư phòng.

“Còn có ít quả tỳ bà em hái ở núi Eba đây.” Sumi nhỏ giọng nói.

Thấy Suzu muốn đi tiễn, Sumi quay ra sau quan ngại hỏi, “Chị không sao chứ?”

“Không thể nằm mãi được, để chị tiễn em một đoạn.”

Sumi gật đầu rồi đi tiếp. “Em hẹn người ta ở trạm cứu hỏa.”

“Thế thì cứ nhắm theo tháp canh ven sông mà đi. À không, hình như nó cháy mất rồi thì phải?”

“Nó vẫn ở đấy. Lúc đến, anh ấy đã chỉ cho em rồi. Anh ấy còn trẻ mà tử tế lắm. Hồi trước cũng cho em phiếu ăn. Anh ấy vẫn nhớ em có chị gái lấy chồng ở Kure nữa.”

Nhìn em gái nói chuyện mà hai má ửng hồng, Suzu liền hỏi, “Em thích cậu ta à?”

“Ôi,” Sumi dừng bước, ngại ngùng đập vào vai chị, “Chị Suzu đáng ghét quá!”

“Đau…”

Bỗng Sumi nhìn con đường trước mặt. Em đứng sững sờ. Ở đó có bảng thông báo cho người dân thị trấn. Trên đó ghi, các cơ sở cứu trợ đã hoàn thành, đồ ăn và nhu yếu phẩm cũng sớm được phân phát, mọi người không cần lo lắng. Thế nhưng khung cảnh hoang tàn trải rộng phía sau bảng tin làm những dòng chữ trên đó chẳng còn sức thuyết phục nữa.

“Khu này bị phá hủy ghê thật…”

Giữa đống đổ nát có hai người đàn ông trông giống công nhân thị trấn đang cật lực sửa chữa đường ống nước bị vỡ. Nước phun trào thành cột, những tia bắn ra chảy tới chân hai chị em. Cắm ngay cạnh dòng nước là vài nén hương, khói vấn vít bay lên trời như sợi chỉ.

Sumi ngồi xổm xuống, chắp tay nhắm mắt khấn.

“Tội nghiệp, Kure bị tấn công ác liệt quá.” Em đứng dậy, liếc sang cánh tay phải của Suzu. “Bây giờ tay chị không làm được việc nhà, ở lại nhà người ta chắc cũng bất tiện.” Chẳng biết nên nói không, Sumi ngập ngừng. “Chị Suzu này… Về Hiroshima đi.”

“Hả?”

“Hiroshima không bị tấn công, anh hai ác quỷ thì không về nữa, không ai bắt nạt chị đâu.”

“Đúng thế.” Mình thật dị dạng. “Phải xem anh sĩ quan của Sumi có đẹp trai không đã.”

“Ôi, chị kì thế.”

“Đùa thôi, đùa thôi.” Suzu vui vẻ phẩy tay.

“Vâng. Chị suy nghĩ kĩ đi.”

Sumi bước vài bước rồi dừng lại, quay đầu nhìn chị gái.

“Mùng 6 tháng sau ở Eba có lễ hội. Chị mau về nhé.”

“Cảm ơn em, Sumi.” Suzu vẫy tay chào tạm biệt em.

Suốt từ dạo ấy, mình chẳng mấy khi nói chuyện với anh Shusaku. Giá như nhà cháy là mình có thể bỏ đi rồi…

Dù thấy người chết nằm đấy thì mình vẫn thản nhiên đi qua.

Sumi chắp tay cầu nguyện cho cả những người xa lạ qua đời.

Vậy mà mình lại thấy mừng vì anh trai ác quỷ đã mất.

Hiểu rồi.

Thứ dị dạng là mình.

Như cái thế giới mình vẽ ra bằng tay trái.

27
28/7/1945

Sang tháng Bảy, hầu như ngày nào cũng có báo động. Những tiếng nổ kinh hãi kéo theo nỗi sợ hãi trước cái chết rình rập, âm thầm làm hao mòn tinh thần người dân Kure. Đương nhiên, nhà Hojo cũng không ngoại lệ.

Tiếng còi cảnh báo vừa vang lên, Keiko liền thở dài, “Trời ạ! Hôm nay lại đến nữa sao.” Nói đoạn, chị hất nước dập lửa trong bếp lò. Bà San đau chân nên phải quàng vai bác gái Kobayashi nhờ dìu xuống sàn đất.

“Chắc không ngừng ngay đâu, xem cái gì cần thì thu nhặt luôn thôi.”

Ngoài hiên, Suzu thắt dây buộc mũ trùm chỉ bằng tay trái (luyện đi luyện lại, cuối cùng cô cũng làm được), cầm túi dợm xỏ guốc. Đúng lúc ấy, một con diệc đậu xuống sân nhà.

“Đừng tới đây!” Suzu quên cả xỏ guốc, chạm chân xuống bậc đá. “Đừng tới đây lúc này!”

Như hiểu ý Suzu, con diệc dang rộng đôi cánh rồi nhẹ nhàng bay lên. Suzu rảo bước theo con diệc đang bay lên trời. Chẳng màng chuyện mũ trùm đã tuột, cô bước xuống bậc thang và chạy trên con đường nhỏ hẹp.

“Đằng kia! Bay về đằng kia trốn đi!”

Phía trước là rặng núi ngăn cách Kure với quê hương Suzu.

“Vượt núi là đến Hiroshima!”

Mau quay về biển Eba, về với miền đất an lành ấy.

Bóng con diệc nhỏ dần rồi biến mất trên nền trời.

Suzu chậm bước. Tự khi nào máy bay chiến đấu đã xuất hiện trên bầu trời thay cho cánh diệc. Lập tức pháo phòng không bắn đáp trả tạo thành những vệt khói đen bung nở. Suzu đứng lại, ngây người ngước nhìn trời. Máy bay địch đang lượn vòng trên đầu Suzu rồi nhắm thẳng vào cô.

Cô đứng chính giữa con đường cạnh giếng nước, xung quanh không một bóng người.

Tạch tạch tạch, thanh âm khô khốc vang lên, kéo theo đó là những phát đạn dần tiến tới Suzu. Cô đứng như trời trồng, không thể trốn chạy. Đột nhiên Shusaku lao tới. Chiếc túi Suzu cầm trên tay văng mạnh ra ngoài, bị trúng đạn, rách tan. Cuốn sổ Shusaku đưa, bút lông chim Tetsu tặng, hộp son của Teru, tất cả đều bị nghiền nát.

Shusaku đẩy Suzu xuống hào nước ven đường, lấy thân che chắn cho cô. Đá sỏi rơi rào rào trên lưng anh.

Đợi bóng dáng máy bay địch đi qua, tiếng động cơ nhỏ dần đến khi không còn nghe thấy nữa, Shusaku mới chầm chậm nhấc người lên, “Em muốn chết à?”

“Xin lỗi. Con diệc… có con diệc bay qua đây.”

“À,” Shusaku dõi theo hướng máy bay bỏ đi. “Chắc chúng di tản từ bờ biển vào. Lần này là đánh nhau ngoài biển rồi. Chắc tàu ngoài cảng Kure đang chiến đấu.”

“Anh Shusaku… Em sẽ về Hiroshima.”

Tiếng động cơ lại vọng từ xa tới. Shusaku nằm xuống che cho Suzu.

“Đừng cử động.”

Hai chiếc máy bay lướt qua đầu bọn họ.

“Em muốn về à?”

Anh nhổm dậy, hỏi Suzu. Cô im lặng không đáp.

“Là vì cái tay sao?”

“Đúng vậy.”

“Em sợ bị không kích à?”

Đúng vậy.

“Hay vì chuyện của Harumi?”

Đúng vậy.

Tất cả đều đúng.

Thấy Suzu chẳng nói chẳng rằng, Shusaku nổi giận, “Em không nghe anh nói à?”

“Đều không phải!” Suzu cáu kỉnh lườm chồng.

“Vậy thì tại sao?”

Vì chỉ có như thế mới giải quyết được hết vấn đề giữa hai ta.

“Suzu,” Shusaku ngồi ngay ngắn lại. “Được sống với em, anh hạnh phúc lắm. Một năm rưỡi qua, hàng ngày được trở về ngôi nhà có em, những lần đi dạo hay nói chuyện huyên thuyên cùng em… Anh đều rất hạnh phúc. Còn em thì không ư? Chẳng lẽ tới giờ em vẫn thấy anh và cái nhà này xa lạ?”

Suzu ngoảnh mặt tránh ánh nhìn thẳng của Shusaku.

“Em không nghe thấy gì hết.” Cô lắc đầu hờn dỗi. “Em không nghe, không nghe, không nghe gì hết. Về. Về! Em sẽ về Hiroshima!”

Suzu dằn dỗi như đứa trẻ, Shusaku nằm rạp xuống che chắn. Tiếng máy bay địch lại vọng tới. Giữ tư thế ấy, anh ghé vào tai Suzu, “Em muốn làm gì thì làm.”

Suzu nhìn máy bay trên đầu đang khuất dần với nét mặt trống rỗng.

Máy bay ngu ngốc! Người tàn phế thế này mà không giết nổi.

Trái tim ngốc nghếch. Đến nước này rồi còn không nỡ xa người ta.

Suzu chầm chậm vòng tay trái ra sau lưng Shusaku và ôm anh.

28
6/8/1945

Tiếng còi báo động vừa ngưng hẳn, cả nhà Hojo lần lượt rời hầm phòng không.

“Vừa hay hết còi.” Bà San nói thế bởi đúng lúc tới giờ Shusaku đi làm.

“Con đi đây ạ.” Anh nói, mắt nhìn sang Suzu.

Nhưng Suzu ngoảnh mặt đi để tránh ánh mắt anh. Shusaku nhìn một hồi, cuối cùng rời gót bỏ cuộc.

Sau bữa sáng, bà San nằm sấp trên sàn để Suzu mát xa lưng bằng cùi chỏ phải.

“Ai da, đúng rồi, chỗ đấy.” Bà San khoan khoái nói. Bất chợt bà cụp mắt. “Không có Suzu ở đây thì buồn lắm…”

Suzu chẳng biết trả lời sao, tiếp tục mát xa cho mẹ chồng.

Ngoài hiên, Keiko đang ngồi khâu vá.

Mát xa xong, Suzu bắt tay dọn dẹp nhà cửa. Cô đã quen với việc cầm chổi bằng tay trái. Quét xong phòng sinh hoạt, gian ba chiếu, phòng khách, thư phòng, cô ra tới hiên nhà. Suzu ngập ngừng quét xung quanh chỗ Keiko đang ngồi khâu vá. Chị lẳng lặng nhấc mông phải lên. Suzu vội vã quét chỗ ấy rồi ngừng lại. Keiko lập tức nhấc mông trái. Thấy Suzu quét xong xuôi, Keiko cất lời.

“Thế từ mấy giờ?”

“Dạ…?”

“Đến bệnh viện.”

“À… Tầm 10 giờ ạ.”

Keiko để đồ khâu xuống rồi đứng dậy. Suzu kẹp cán chổi bằng cùi chỏ phải, tay trái cầm hốt rác, đặt giữa hai chân, rồi đổi sang tay trái cầm chổi, gom rác vào gầu hót.

“Không mặc thế đi được đâu.”

Keiko nói, đưa tay cho Suzu trong khi vẫn quay lưng với cô. Suzu bối rối cầm tay chị. Keiko nắm tay trái Suzu dẫn sang gian ba chiếu. Chị giúp Suzu thay quần áo để ra ngoài, cầm bộ đồ ngủ Suzu vừa mặc, định trở ra ngoài hiên.

“Em cảm ơn. Cái đó…” Suzu đuổi theo Keiko, liếc bộ đồ trên tay chị.

“À, cái này không cần giặt à?” Chị trả lại bộ quần áo cho Suzu. Cô gấp bộ đồ lại để vào va li đã sắp sẵn.

“Hôm nay à? Lễ hội ở quê cô ấy.” Keiko quay lại với may vá và hỏi.

“Vâng… Đáng ra cuối tuần trước là em về rồi, nhưng bác sĩ lại cứ hẹn khám vào hôm nay.”

Chẳng mấy khi thấy Keiko khom lưng chăm chỉ may vá, Suzu hơi tò mò. Cô khẽ rướn người, lén xem chị đang làm gì…

“Nhìn gì mà nhìn!” Keiko mắng.

“Em xin lỗi…”

“Đằng nào cũng không kịp.” Keiko lẩm bẩm. “Bác sĩ bận thế chắc cũng chỉ viết giấy giới thiệu về bệnh viện ở đấy cho cô thôi. Mà quan trọng là đã mua được vé tàu đâu.”

Thấy Keiko bảo vậy, Suzu buồn thiu. Keiko liền đặt gì đó lên đầu cô.

“Tôi sửa lại cái quần thụng bằng bông thuần em cô mang sang. Luồn chun vào rồi nên cô có thể tự mặc được. Dây chun cũng là chắp nối thôi, cô thông cảm.”

Suzu bỏ quần ra khỏi đầu, nhìn không dứt mắt, “A… Cảm ơn chị.”

“Dạo trước tôi hơi quá đáng.” Keiko nói và ngồi lại, đối diện Suzu. “Cứ đổ lỗi cho cô về cái chết của Harumi.”

“Không sao đâu ạ.”

Keiko nhẹ lòng vì cuối cùng cũng nói ra được điều bấy lâu muốn nói. Chị trở ra hiên nhà để giấu sự ngượng ngùng. Vừa thu dọn kim chỉ chị vừa bảo, “Người tôi yêu mất sớm. Tiệm bị dỡ vì di tản. Con cái không được thấy mặt. Nhưng đó là con đường tôi chọn. Còn cô, đến làm dâu một nhà xa lạ vì nghe lời cha mẹ, bảo gì làm nấy. Tôi nghĩ cuộc sống của cô chắc tẻ nhạt lắm.”

Suzu gấp quần thụng Keiko vừa đưa, cho vào va li rồi đóng lại. Cô lặng im, nghiền ngẫm lời chị. Keiko cất hộp kim chỉ, vòng ra đằng sau Suzu, lấy lược chải tóc cho em dâu. Suzu ngồi im cho chị chải.

“Nên cô về ngoại lúc nào cũng được, nếu không còn thích nơi này nữa. Tôi quang quác thế thôi chứ tôi không hề khó chịu khi phải chăm sóc cô hay làm việc nhà. Bận rộn giúp tôi phân tâm, khỏi phải vật vã tối ngày vì những gì đã mất.” Chải xong, Keiko chuyển qua bện tóc. “Nếu Suzu không ghét thì đây vẫn là nhà của em. Còn lại do em quyết định thôi.”

Trước lời tâm sự ấm áp bất ngờ của Keiko, Suzu không biết phản ứng ra sao.

Bỗng ngoài sân sáng rực lên. Ánh sáng chớp tắt rồi biến mất. Nhưng sau đó chim ngừng hót, ve ngừng kêu, bốn bề tĩnh lặng lạ lùng.

Hai chị em nhìn quanh, thắc mắc không biết xảy ra chuyện gì. Từ ngoài sân, bác gái cất tiếng hỏi, “Keiko này, có ánh sáng gì ấy nhỉ!?”

“Đúng thế ạ.” Keiko đáp lớn. “Là chớp à? Trời đẹp thế mà…”

Suzu cứ để Keiko bện tóc, hơi rướn người mở nắp rương. Cô lấy bộ đồ mặc nhà đưa cho Keiko, “Cái này… Chị giặt giúp em.”

Keiko ngỡ ngàng nhận bộ quần áo. Suzu cúi gằm, giọng nghèn nghẹn, “Và, chị đón nhận em ở lại, được không?”

Suzu xáp lại ôm cánh tay Keiko rồi vùi mặt vào tay áo chị.

“Rồi! Rồi! Bỏ ra! Nóng!”

Đúng lúc ấy…

Mặt đất đột nhiên chấn động, cả căn nhà rung chuyển theo. Cửa kính kêu lạch cạch, ống máng lung lay, viên ngói lợp chỗ mái bị bom rơi trúng hôm trước xiêu vẹo. Suzu và Keiko co người, bám chặt lấy nhau. Một viên ngói trên mái nhà rơi xuống đất, vỡ toang.

Cuối cùng cơn chấn động cũng dần qua.

“Ban nãy sao thế nhỉ?” Keiko bật radio trong phòng sinh hoạt lên, nhưng không nghe thấy gì ngoài tạp âm dù vẫn là tần số như mọi lần. “Không nghe được cái gì trên JOFK cả.”

“Dò kênh khác xem?” Bác gái Kobayashi tiến lại bảo. Keiko lại vặn núm dò đài, chợt thấy tiếng ông Entaro vọng vào. “Này! Lại đây mà xem!”

Mọi người lao ra ngoài, trông theo hướng nạng của ông Entaro chỉ. Ai nấy đều sửng sốt.

Trên bầu trời, một đám mây vũ tích khổng lồ màu hồng đào vần vũ trào dâng.

“Ôi đám mây kia…?”

“Ánh chớp từ phía đó à?”

“Mây sao…?”

Tâm trí Suzu vụt lên hình ảnh mây vũ tích từng trông thấy với Harumi. Nhưng đám mây này to hơn rất nhiều và có gì đó chẳng lành…

Tới trưa, lúc Suzu đi nhận khẩu phần lương thực, đám mây xuất hiện ở hướng Hiroshima vẫn chưa biến mất. Mây không còn hình dáng cây nấm nữa, phần đầu bè ra giống cái đe, dẫu vậy trông vẫn rất đáng sợ.

Hàng dài người đợi phân phối đều lo ngại ngước nhìn đám mây.

Đêm đó, bên bàn ăn, ông Entaro nghiêm trọng nói với cả nhà, “Nghe nói địch thả một loại bom mới xuống Hiroshima.”

Mặt Suzu trắng bệch đi.

“Nhà Suzu có sao kh…” Bà San tính hỏi thì Keiko vội ngắt lời, “Mẹ!”

“Sở chỉ huy Kure* đã gửi cứu viện tới đó.” Shusaku nói, nhưng cũng không thể đối mặt với vợ.

•

Cơ quan phụ trách phòng vệ theo vùng của hải quân đế quốc Nhật Bản.

“…”

Hôm sau, phụ nữ trong tổ dân phố cùng tụ họp tại nhà văn hóa.

“Tôi chưa làm dép rơm bao giờ.” Cô Chita vừa nhìn ngó bắt chước mọi người vừa bện rơm.

“Ai ở đây cũng vậy hết.” Keiko đáp, đôi tay luống cuống.

“Thế này được chưa?” Cô Kariya hỏi.

“Đúng rồi ạ.” Suzu gật đầu đáp. Cô thành thạo đan dép rơm bằng tay trái. “Ôi, dùng một tay khó làm quá, bực thật.” Nhìn chiếc dép rơm méo mó tự đan, cô thở dài.

“Nói nghe ghét không cơ chứ.” Keiko lườm. Trên tay chị là chiếc dép trông còn vụng hơn của Suzu.

Cô Chita cho dép mọi người làm xong vào bao bố. Suzu liền hỏi, “Định làm gì với số dép đấy ạ?”

“Gửi đến Hiroshima.”

“…”

“Cuộc không kích tháng trước khiến mặt đường chảy hết ra, cả giày guốc cũng dính vào đường.”

Suzu cuống quýt hỏi, “Khi nào thì mọi người định đi ạ?”

Không ngoảnh đầu lại, cô Chita vẫn tiếp tục làm việc, từ chối thẳng thừng, “Bị thương không được đi.”

Suzu cắn chặt môi.

“Tôi đang lo cho thằng con bị bắt đi lính ở Hiroshima.” Cô Kariya than thở.

Nghe vậy, cô Chita liền gợi ý, “Thế mai có xe tải đấy, cô đi không? Đợt Kure bị ném bom, Hiroshima cũng giúp đỡ nhiều, giờ mình phải giúp lại.”

Cô Kariya tỏ vẻ ngạc nhiên. Đột nhiên Suzu cầm kéo tự cắt phăng bím tóc.

“Thế này thì không mất công bện nữa. Cháu sẽ cố gắng không làm phiền mọi người.”

Cô Chita đứng bật dậy quát Suzu, “Không được! Dẫn theo người bị thương bất tiện lắm!”

“…”

Sáng hôm sau. Miệng ngậm chuôi dao, Suzu bắc thang trèo lên cây bạch đàn trong vườn. Đầu đụng phải cái gì đó, cô ngẩng lên, thấy một khung cửa giấy rách tả tơi mắc trên cành.

Do quả bom đó, bao nhiêu thứ từ Hiroshima bị thổi bay tới đây. Có lẽ cánh cửa này cũng vậy. Mày cũng từ Hiroshima đến à? Những kỉ niệm ở quê mẹ hiện ra qua từng khung cửa rách như những thước phim rồi tan biến.

Suzu mang lá bạch đàn tới nhà văn hóa thì thấy cô Chita, bà Domoto và cô Kariya đứng đó. Ba người túm tụm quanh vết nhơ sót lại ở góc thềm, xì xào bàn tán.

“Người đó chết trong tư thế ngồi ở đây nhỉ?”

“Chắc anh ta đi bộ từ Hiroshima đến.”

“Ừ. Quần áo da thịt đều nóng chảy… Trông không ra hình người nữa.”

“Đừng ai nói với con dâu nhà Hojo.”

“Tôi không dám nhìn mặt con bé, tội nó quá.”

Cô Chita là người đầu tiên để ý thấy Suzu. “A…” Cô nhìn Suzu và thốt lên.

Thấy vẻ mặt lúng túng của ba người hàng xóm, Suzu liền mỉm cười, “Cháu hái ít lá bạch đàn đến ạ. Mọi người dùng mà chống muỗi.”

Chita bước lại gần, nhận bó bạch đàn, “Cô xin. Cháu ở nhà đợi nhé.”

“Vâng… Thế thì…” Suzu đọc tên người thân ở Hiroshima cho cô Chita.

Một lúc sau, xe tải chở đồ cứu trợ và lực lượng cứu hộ tới. Cô Chita và Kariya leo lên xe rồi đi mất.

Suzu về nhà, đứng dưới gốc cây bạch đàn, ngẩng đầu nhìn khung cửa giấy mắc kẹt.

Tao muốn trở nên mạnh mẽ. Và tốt bụng, kiên cường. Như những người ở đây.

Suzu trèo lên thang, nắm lấy khung cửa. Đột nhiên từ xa vọng lại tiếng uỳnh uỳnh quen thuộc của động cơ máy bay. Bóng ba chiếc B-29 xuất hiện sau khung cửa.

Ồn ào quá!

Bây giờ B-29 không thả bom nữa, thay vào đó là những chiếc hộp chứa truyền đơn (nội dung kêu gọi Nhật Bản đầu hàng). Chiếc hộp bật tung, truyền đơn bay tứ tán.

Thứ bạo lực này sẽ không khuất phục được tao đâu.

Suzu ngồi bên hiên nhà, vo những tờ truyền đơn vừa nhặt. Một, hai, ba, bốn… Shusaku tập vung kiếm tre ngoài sân. Tới khi đổ mồ hôi, anh khẽ hỏi Suzu, “Thế em định ở lại luôn à?”

“Vâng… Hãy cho em ở lại đây.” Suzu đáp, vẫn nhìn chằm chằm vào tờ truyền đơn.

“Làm anh lo muốn chết.” Shusaku giơ kiếm qua đầu, “Đồ ngốc này.” Rồi bổ kiếm xuống.

Suzu dùng chân vuốt phẳng mấy tờ giấy bị vo viên.

“Đồ ngốc! Đồ ngốc! Đồ ngốc! Đồ ngốc!” Shusaku liên tục vung kiếm.

Suzu đặt những tờ đã vuốt phẳng sang bên cạnh. “Em xin lỗi!” Cô vừa nói vừa ném giấy vo viên vào người Shusaku.

Anh cuống cuồng vung kiếm đỡ nhưng không trúng, rồi quay qua tò mò nhìn Suzu, thấy cô chuẩn bị ném một viên giấy khác.

“Em xin lỗi.”

Lại trượt. Shusaku cầm kiếm thủ thế, chờ đợi vợ ném thêm lượt nữa. Suzu vừa ném viên giấy thật mạnh, vừa nói “Em rất xin lỗi”. Quả nhiên vẫn không trúng.

Cứ như vậy khoảng đôi ba lần nữa, Shusaku thất vọng khuỵu gối, “Không trúng phát nào. Thế này thì mọi người ở trại hải quân cười nhạo anh mất.”

Shusaku chống kiếm tre ngồi dậy, với tờ giấy Suzu vừa ném. Anh mở ra, thấy là truyền đơn, bèn nói, “Suzu này, em nhặt truyền đơn của Mỹ mà không mang nộp là lại bị hiến binh mắng đấy.”

“Có nộp thì cũng đem đốt cả thôi. Vo viên cho mềm rồi đem làm giấy vệ sinh còn đỡ phí hơn.” Suzu chẳng ngập ngừng, tiếp tục vo giấy.

Shusaku gom mấy viên giấy lại đặt trước mặt vợ rồi ngồi xuống bên cạnh cô, “Nói cũng phải, chắc tạm thời nhà mình không thể cho ai đi nhờ rồi.”

“Cuộc chiến của chúng mình là dùng bất cứ thứ gì để sống tiếp mà anh.”

“Thế à!” Shusaku cười gượng.

29
15/8/1945

Bảng thông báo khẩn truyền quanh tổ dân phố. Người dân được lệnh chờ trước radio để nghe Nhật hoàng đích thân thông báo một việc quan trọng. Nhà Hojo trải thảm giữa phòng sinh hoạt, đặt radio lên đó rồi ngồi chờ thông báo. Nhà bà Domoto và cô Kariya không có đài nên họ cũng tới nghe.

Mọi người quỳ gối trang nghiêm, lắng tai nghe ngóng. Cuối cùng cũng có một giọng cao với ngữ điệu đặc biệt vang lên giữa tạp âm.

“Chịu đựng những điều không thể chịu đựng, vượt qua những thứ khó lòng vượt qua, tất cả vì muôn đời sau…”

“Nhấn nhá hơi kì lạ.”

“Nghe như giọng người thường vậy…”

Bà San và Keiko nhìn nhau. Bà Domoto và cô Kariya lên tiếng xác nhận lại thông tin, vẻ hoài nghi lộ trên nét mặt.

“Thế này, tức là…”

“Mình thua rồi à…?”

“Những lời nhắn nhủ của thiên hoàng bệ hạ tới đây xin được kết thúc.” Phát thanh viên bắt đầu giải thích sau lời dẫn của Cục trưởng Cục Thông tin.

“Kết thúc rồi, kết thúc rồi.” Keiko đứng dậy tắt đài.

“Tại sao!?” Nãy giờ vẫn lặng im, Suzu bỗng gằn giọng.

“Chắc vì Hiroshima và Nagasaki đã bị thả loại bom mới.”

“Liên Xô cũng tham chiến rồi. Không thắng nổi đâu.”

Dẫu bà Domoto và cô Kariya nói thế, Suzu vẫn không chấp nhận nổi, “Nhưng chúng ta chuẩn bị tinh thần cho tất cả những chuyện đó rồi cơ mà. Không phải là sẽ chiến đấu cho tới người cuối cùng sao? Vẫn còn năm người ở đây cơ mà. Tôi vẫn còn tay trái và hai chân…”

Quá đỗi chua xót, Suzu giận run người lao ra khỏi nhà.

Suzu xách xô chạy tới giếng, giận dữ bơm nước. Nước giếng phun ra mạnh mẽ đập vào đáy xô. Cô nặng nề bước trên con đường về nhà, vai trái chùng xuống vì sức nặng của chiếc xô. Chợt cô nghe thấy tiếng thổn thức của ai đó. Ngước lên nhìn, hóa ra là Keiko đang quỳ khóc nức nở chỗ cửa sau, “Ha… Harumi… Harumi…”

Suzu dĩ nhiên chẳng thể cất lời an ủi. Cũng chẳng thể đứng mãi ở đây, cô lặng lẽ rời đi, đi ra ruộng.

Do ảnh hưởng của chất napan trong bom cháy, rau cỏ hầu như héo sạch. Suzu đứng im, ngẩng mặt lên trời. Gió cuốn truyền đơn rơi trên đất phấp phới bay lên.

Mất rồi… Những điều chúng ta có từ trước đến nay.

Những điều chúng ta cho là đúng đắn, lý do khiến ta có thể cố gắng chịu đựng.

Tiếng ai đó ngâm nga giai điệu bài Ánh sáng đom đóm* vọng lên từ con đường dưới ruộng. Nhưng đây không phải bài Ánh sáng đom đóm mà cô biết. Lời bài hát là tiếng Triều Tiên.

•

Bài hát phổ lời Nhật theo giai điệu Auld Lang Syne.

Nghe giọng hát ấy, Suzu khuỵu gối trên ruộng.

Ôi… Nào gạo, nào đậu từ phía bên kia biển cả…

Mình đã sống nhờ vào những thứ đó sao? Suzu vuốt mặt bằng tay trái rồi chống tay xuống đất. Chúng ta đã dùng bạo lực… Bởi thế mà phải khuất phục trước bạo lực ư?

Nước mắt lã chã rơi xuống tay Suzu và khoảnh đất xung quanh. Ôi… Ước gì mình chết đi mà chẳng phải nghĩ gì…

“Hức… hức… hức… hức…” Suzu gục mặt xuống đất, khóc nấc lên.

Khi nước mắt đã cạn, cảm xúc trở nên trống rỗng, Suzu cuối cùng cũng ngẩng đầu, sụt sịt nhìn sang bên cạnh.

Một bông bí ngô màu vàng chớm nở trên cánh đồng cháy rụi.

Bà San lấy túi vải từ ngăn kéo tủ dưới cùng, đổ ra khay những hạt gạo trắng đẹp đẽ.

“Mẹ định để dành đến lúc quẫn quá mới lôi ra, nhưng hôm nay mình cứ thổi cơm trắng đi.” Bà nói ngay khi Suzu vừa bước vào nhà. “Không được nấu hết đâu nhé. Vẫn còn mai kia nữa.”

Suzu cho gạo vào nồi rồi bắt đầu vo, nhưng tay phải bị cụt nên không thể giữ chắc. Nước trong nồi sóng sánh liên tục. Suzu còn đang hốt hoảng thì Keiko từ đằng sau đưa tay đỡ lấy nồi cơm rồi lẳng lặng vo gạo thay Suzu.

Trên bếp, nồi cơm bốc khói thơm ngát. Keiko vừa canh lửa vừa quạt bếp. Phía sau chị, Suzu lấy dao rựa chẻ khung cửa giấy mắc kẹt trên cành bạch đàn hôm trước thành củi rồi đưa cho Keiko. Chị bẻ nhỏ và thảy vào lò.

Đúng vậy. Cuộc sống của chúng ta vẫn phải tiếp diễn.

Ngày 15 tháng Tám, ngày 16, ngày 17, tháng Chín, tháng Mười, tháng Mười Một, năm sau, năm sau nữa, mười năm nữa, mãi mãi như thế…

Trong sân của xưởng công binh số 11 ở Hiro, người ta đang thiêu hủy tài liệu. Các kĩ sư ruột đau như cắt khi phải vứt bỏ những kĩ thuật mình dồn cả tâm hồn để phát triển, dẫu vậy không thể để lộ thông tin mật cho quân đội Mỹ được.

Ông Entaro trầm tư nhìn bản vẽ động cơ máy bay đầy những dòng chỉnh sửa viết tay của mình, rồi cũng gập nó lại và ném vào ngọn lửa trước mặt.

Ông mệt mỏi về nhà thì thấy bát cơm trắng đầy ắp đang chờ đợi mình. “Ồ,” ông bất giác trầm trồ. “Trắng lóa cả mắt.”

“Không có đồ gì ăn kèm đâu ạ.” Suzu áy náy nói.

“Không sao.” Ông Entaro mỉm cười, “Shusaku về chưa con?”

“Vẫn chưa ạ.” Suzu lắc đầu.

“Công việc bên tư pháp là giữ gìn trật tự ngay cả những lúc thế này nhỉ.” Ông lẩm bẩm rồi quay sang bảo mọi người. “Cả nhà ăn trước đi.”

Nói rồi ông Entaro cầm đũa lên, mọi người làm theo.

Bác gái vừa ăn bát cơm trắng vừa nói, “Giờ hết thả bom rồi, chắc không có cá nổi nữa nhỉ.”

“Đợt trước có chuyện đó thật nhỉ.” Bà San mỉm cười đầy hoài niệm.

Suzu nhớ lại nụ cười của Harumi ngày hôm ấy.

Do vụ đánh bom ngày 19 tháng Ba mà cá chết hàng loạt. Chỗ cá được đem phân phát cho dân. Chẳng mấy khi thấy nhiều cá như thế, Suzu và Harumi bèn cùng nhau vẽ cá. Harumi vui vẻ nhìn con cá mình vừa vẽ rồi sung sướng cười phá lên.

Mình sẽ chẳng bao giờ vẽ được như thế nữa…

Bỗng có gì đó chạm vào đầu Suzu.

Bàn tay phải của cô… Bàn tay ấy dịu dàng xoa đầu cô như muốn nói “Bạn đã rất cố gắng” rồi bất chợt tan biến.

“Gì thế này. Mất công nấu cơm trắng mà chẳng nhìn thấy gì.” Ông Entaro đứng dậy, gỡ tấm vải bao quanh bóng đèn.

Ánh sáng tràn ngập khắp căn phòng, chiếu rọi khuôn mặt từng thành viên gia đình.

Trên boong tàu khu trục neo ngoài cảng Kure, anh lính hải quân đang đứng trông về núi Haigamine, chợt thấy một chấm sáng lóe lên nơi lưng chừng núi. Lát sau thêm một chấm, rồi một chấm nữa…

Ngắm những ánh đèn càng lúc càng nhiều, anh lính bất giác mỉm cười.

30
17/9/1945

Trận bão thứ ba kể từ khi chiến tranh kết thúc ập tới vùng Makurazaki của tỉnh Kagoshima vào khoảng 2 giờ chiều ngày hôm ấy. Bão vừa tiến lên phía Bắc, vừa gây nhiều thiệt hại nặng nề cho các địa phương mà nó quét qua. Lúc chạng vạng, bão đổ bộ vào Kure.

Sấm vang rền, kéo theo mưa như trút nước. Tường kêu cót két, nước lộp độp rơi xuống từ trần nhà. Bà San mặc áo mưa rơm cho Suzu. Cô nhìn lên chỗ dột.

Bác trai đang nằm trong phòng khách nhổm dậy, áy náy nói với Suzu, “Xin lỗi cháu. Bình thường bác vẫn sửa, chỉ tội từ lúc đi Hiroshima về người cứ bải hoải hết cả.”

“Không sao đâu ạ. Bác cứ nghỉ đi.”

Bỗng đèn phụt tắt, căn nhà chìm trong bóng tối lờ mờ. Mất điện. Vẻ bất an càng hiện rõ trên gương mặt mỗi người.

Bên ngoài mưa gió dữ dội. Mưa hắt thẳng vào mặt làm Suzu không thể mở mắt. Cô cúi người, ráng tiến về phía trước, lấy thang bắc lên mái nhà. Mới trèo được một nửa, một cơn gió mạnh bất chợt thổi tới.

Đổ mất! Vừa hay Shusaku đi làm về, đỡ cả Suzu và chiếc thang sắp đổ.

“Nguy hiểm!”

“A, anh về rồi ạ.”

“Em làm gì vậy?”

“Gió thổi tốc mái đúng cái lỗ bị bom ném trúng hồi tháng Bảy.”

“Thế à, để anh xem.” Shusaku trèo lên thay vợ.

Suzu giữ thang, “Quả nhiên có thể trông cậy vào anh.”

Nhưng chỉ độ mười phút sau, nhà còn dột nhiều hơn, tới mức phải lấy thau hứng. Dưới ngọn đèn, Suzu dùng giẻ lau sàn nhà ướt sũng.

Shusaku thay sang bộ yukata mặc nhà, xấu hổ nói, “Xin lỗi… Anh lỡ làm bung một mảng khác.”

“Không sao đâu.”

Đúng lúc ấy ngoài cửa phát ra tiếng động. Suzu cầm đèn chạy ra xem thì thấy Keiko trong bộ dạng tả tơi ướt sũng, ngồi thụp chỗ nền đất.

“Chị!”

Lau mặt lau người rồi thay quần áo xong, Keiko mới hoàn hồn.

“Thật kinh khủng. Bị cuốn vào chỗ đất sạt lở, khó khăn lắm mới bò lên được thì lại bị hất xuống.” Chị vừa nhấp ngụm trà nóng vừa càu nhàu.

“Em xin lỗi…” Suzu áy náy.

“Người ta bảo tình hình này thì bưu điện chẳng lên giao thư được nên mình phải xuống lấy. Chị đây còn phải làm thay việc cho nhân viên bưu điện nữa.” Nói đoạn Keiko đưa tấm bưu thiếp cho Suzu.

“C… chị vất vả rồi ạ!”

Suzu nhận tấm bưu thiếp ướt sũng đầy bùn, tên và địa chỉ người nhận đã nhòa hết. Lật mặt sau, cô chỉ biết ôm đầu. Tấm bưu thiếp lấm lem tới độ không hiểu viết gì.

“Đọc được đâu trời.”

“Còn mỗi Entaro thôi.”

Vừa nhắc Tào Tháo thì Tào Tháo đến, ông Entaro bước vào, “Tôi về rồi.”

Ông vội vã đóng cửa ngăn gió thổi vào. Đứng ưỡn ngực, giơ cái cuốc mới lên trước mặt mọi người đang ra đón ông.

“Tôi mới bị sa thải, ở chính cái xưởng công binh hải quân mình phụng sự suốt bốn mươi hai năm! Họ phát cho mỗi người một cái cuốc thay cho tiền trợ cấp.”

Mọi người sửng sốt, đột nhiên căn nhà kêu kẽo kẹt một cách đáng sợ.

“Ối.”

“Kêu to quá.”

Tiếng động mỗi lúc một lớn, cuối cùng rầm một tiếng, đất cát đổ ập vào nhà, phá vỡ cửa kính sau lưng ông Entaro.

“…!”

“Nhà kho bị thổi sập à…?” Ông lẩm bẩm. Cả nhà ngây người, không biết phản ứng thế nào.

Mọi người ngồi quanh chiếc đèn đặt giữa phòng sinh hoạt, ai nấy đều tiu nghỉu. Tiếng mưa đập vào thau nghe như tiếng gõ mõ của thầy tu.

“Chán thật đấy…”

“Hầm sập rồi. Chẳng còn chỗ mà trú nữa.”

“Thôi kệ. Đến đường sá cũng sụt lở hết rồi.”

Suzu ngồi nghe hai bác nói chuyện, mắt liếc xuống tấm bưu thiếp trên tay. Dưới ánh đèn dầu, hai chữ cuối cùng hiện ra ở phần tên người gửi lem nhem bùn đất.

“Sumi…?”

Sumi… Sumi còn sống.

Tới nửa đêm, mưa gió cuối cùng cũng dịu lại. Có vẻ căn nhà đã vượt qua cơn bão mà không bị sập. Shusaku cầm đèn đi trước, mọi người bước theo ra ngoài sân. Cây bạch đàn bị gió quật đổ rạp xuống mái nhà kho, may thay nhà kho vẫn chưa bị phá hủy hoàn toàn.

Nhìn căn nhà tả tơi sau cơn thịnh nộ của thiên nhiên, cả nhà phá lên cười.

“Ha ha ha…”

“Vô dụng quá!”

“Giờ thì mày đến để làm gì.”

“Chiến tranh kết thúc được một tháng rồi.”

“Giương oai với ai đấy!”

“Thật phát ốm vì mày, thần phong* ạ.”

•

Cơn gió mạnh. Đồng thời là từ chỉ đội bay cảm tử của Nhật, với nhiệm vụ tấn công quân Đồng minh để bảo vệ Nhật Bản. Ngoài ra, tên gọi “thần phong” còn xuất phát từ thời kỳ 1274-1281 khi một cơn bão lớn đã cứu Nhật Bản khỏi thảm họa thôn tính của Đế quốc Mông Cổ. Ở đây bọn họ trêu cơn gió, thực chất đang cười giễu sự thất trận của đội bay cảm tử, hoặc ám chỉ sao cơn bão xa xưa cứu họ khỏi quân địch không đến sớm hơn, cứu Nhật Bản khỏi kết cục thua trận.

“Ha ha ha…”

Thần phong đáng lẽ ra phải bảo vệ đất nước của thần linh, vậy mà lại tới chậm cả tháng, thật kì cục. Cả nhà bật cười sảng khoái.

31
6/10/1945

Để dẹp yên các cuộc nổi loạn, nhằm dọn đường cho quân chiếm đóng tới Kure vào hôm sau, Shusaku phải tham gia trại hải quân ở Otake, nơi giáp ranh với tỉnh Yamaguchi.

“Cho đến khi hải quân giải thể thì dù có chuyện gì xảy ra, công việc bên tư pháp vẫn là phải gìn giữ trật tự.” Với vẻ ưu tư, Shusaku vừa đi xuống dốc vừa nói với Suzu đang đi theo tiễn.

Suzu nhìn tấm lưng đeo bọc đồ lớn của chồng, bụng bảo dạ. Ôi… Phải chi lúc này có cả hai tay, mình có thể đặt tay lên bàn tay bất an của anh ấy.

“Yên ắng thật.”

“Ừm. Chắc mọi người đang chuẩn bị lánh nạn. Em về rồi cũng đi luôn nhé.”

Người ta sơ tán vì sợ quân chiếm đóng gây tổn hại. Song phần lớn mọi người đóng cửa trốn trong nhà, không chút động tĩnh.

“Cảm ơn nhé. Đến đây là được rồi.” Shusaku lấy lại cặp táp Suzu cầm hộ rồi xoay người cất bước. “Em muốn biết tình hình đúng không? Từ đây rẽ trái.”

“Dạ?”

“Em tự đi xem thử đi.” Shusaku nói xong liền rời đi.

Từ đây rẽ trái, sẽ tới phố Asahi… Nơi chị Rin sống.

“Còn làm gì vậy, mau lên!” Shusaku ngoảnh lại, hét to. “Tranh thủ lúc này!”

“V… vâng!” Suzu đáp rồi chạy thẳng tới đó.

Lối vào phố đèn đỏ Asahi còn trơ khấc cột cổng. Khu phố tựa Long Cung tan biến, chỉ để lại đống đổ nát. Chứng kiến quang cảnh ấy, chân Suzu như nhũn ra, lặng người dưới cột cổng. Cô e dè bước tới nơi trước đây từng là quán Futaba.

“…”

Giữa đống phế tích của tòa nhà bị cháy rụi là mảnh vỡ của bát trà họa tiết hoa long đởm nằm lăn lóc. Suzu nhủ thầm với đóa hoa ấy.

Trước khi được đưa tới thị trấn này, chị Rin đã chạy trốn và ẩn náu trên trần nhà người ta phải không? Em từng gặp một cô bé giống như vậy.

Bàn tay phải trong tưởng tượng chấm nhẹ vào son của Teru, Suzu bắt đầu vẽ.

Bức tranh kí ức mười năm trước, ngày cô tới nhà bà ở Kusatsu. Cô bé giống ma xó ngồi bên hiên nhà, ăn dưa hấu ngon lành.

“Người chết rồi kí ức sẽ tiêu tan, mọi bí mật bị vùi lấp theo.” Rin từng nói vậy.

Em xin lỗi. Chuyện của chị Rin, giờ không còn là bí mật nữa rồi.

Đứng trước đống hoang tàn từng là quán Futaba, Suzu có cảm giác Rin đang nép vào cô.

Nhưng em cảm thấy thế này mới là xa xỉ.

32
11/1945

Do ảnh hưởng của bão mà giao thông gián đoạn, lại thêm mùa màng thất bát, Kure rơi vào cảnh thiếu lương thực trầm trọng. Nhìn bảng truyền tay thông báo ngày phân phối gạo bị hoãn, Suzu thở dài thườn thượt.

Muối và xì dầu đã hết lâu rồi. Cứ đợi chờ thì chẳng còn gì mất. Trước hết cứ phải đi kiếm đồ ăn cái đã, Suzu liền ra khỏi nhà. Đang đi thì gặp cô Chita, cô dừng lại chào hỏi. Trời không mưa mà cô Chita vẫn che ô.

“Ra ngoài đó à, con dâu nhà Hojo?”

“Vâng… Cháu định đi mua chút đồ.”

“Ừm. Cứ trông đợi mãi vào phân phối thì chết đói mất.”

“Ớ… Cái ô…”

“Ừ… Hôm nay trời nắng quá.”

Từ khi đi Hiroshima về, sắc mặt cô Chita kém hẳn. Thấy cách cô nói chuyện giống bác trai mình, Suzu có chút lo lắng.

“Nghe nói em gái cháu vẫn còn sống nhỉ.”

“Vâng… May ông trời phù hộ.”

“Thật tốt quá.”

“Cô đi cẩn thận ạ.” Suzu cúi đầu chào tạm biệt cô Chita.

“Cháu cũng phải cẩn thận. Nếu viêm tủy xương là phải cắt thêm đấy.”

“Vâng.”

Suzu đang đi xuống phố thì nghe thấy tiếng gọi, “Hey!” Cô nhìn sang, bắt gặp một tên lính mắt xanh đứng đó.

Chợ đen dưới phố đông nghìn nghịt. Suzu tìm một hàng người rồi đứng vào. Treo trên các quầy hàng san sát nhau là một loạt bảng hiệu bằng tiếng Anh, không khí cũng khác trước đây. Quan trọng là rất nhiều trẻ con.

“A, chị!” Nhác thấy Keiko trong dòng người, Suzu cất tiếng gọi. Chắc chị cũng ra ngoài mua đồ.

“Suzu, đang xếp hàng lấy gì đấy?” Keiko lại gần hỏi.

“Chà…” Suzu nghiêng đầu. “Gì cũng được. Cái gì cũng thiếu mà.”

“Đúng thế thật. Nhưng cả con phố này cũng thay đổi rồi nhỉ…” Keiko nhìn quanh rồi bình phẩm.

Một đám trẻ con chạy ngang qua chỗ hai chị em đứng, dừng lại trước xe jeep của quân chiếm đóng.

“Give me! Give me, chewing gum!” Lũ trẻ tụ tập quanh người lính Mỹ đang phát kẹo.

“Liệu Hisao có đang bắt chước như lũ trẻ kia không? Nếu còn Harumi, không khéo cũng vậy…”

Hàng người di chuyển dần lên phía trước, cuối cùng cũng tới lượt Suzu. Người ta đang phát cháo loãng nấu từ đồ ăn thừa ở căng tin của quân chiếm đóng. Trong bát có khoai tây, cà rốt, mì, thịt vụn, chẳng hiểu sao có cả vỏ bao thuốc lá.

Suzu cầm bát quay lại chỗ Keiko, “Là cơm cháo thừa của quân chiếm đóng ạ.”

“Còn lẫn cả vỏ bao…”

Hai chị em ngồi ăn trong góc chợ. Suzu xì xụp húp nước cháo.

“Ừm!”

Cô đưa bát cho Keiko. Chị cũng háo hức húp một ngụm.

“Ừm!”

Hai chị em nhìn nhau, đồng thanh, “Ng… ngon thật!”

Suzu vẫn chưa quen cầm đũa bằng tay trái nên Keiko gắp cho cô ăn. Lâu lắm rồi mới được thưởng thức món ăn đậm vị.

Ăn xong, Keiko lẩm bẩm, “Nhưng chỉ mình chúng ta ăn thế này, còn mọi người ở nhà thì sao đây…”

Suzu lấy từ trong túi ra một gói sô cô la cho Keiko xem, “À, em chỉ đường cho lính Mỹ, chắc do tóc tai nên hẳn tưởng em là trẻ con.”

Keiko ngán ngẩm nhìn Suzu rồi phá lên cười.

Mỗi lương thực phân phối với đồ chợ đen thôi thì cũng chẳng đủ. Cực chẳng đã, Suzu và cô Kariya đại diện cho cả tổ dân phố phải sang nông trại ở đảo Kurahashi để mua thực phẩm. Người bán không nhận tiền mặt nên họ đem hàng hóa sang trao đổi.

Hai người chất đồ lên xe đẩy, rời nhà từ sáng sớm. Cô Kariya kéo xe, Suzu đẩy đằng sau. Hai người chầm chậm bước đi trên con đường dài. Tới bức tường bao bị phá vỡ, cảnh biển liền mở rộng trước mắt họ.

Đây là nơi sinh mạng nhỏ bé của Harumi cùng cánh tay phải của Suzu một đi không trở lại.

Suzu dừng lại, lấy mẩu sô cô la từ trong túi áo ra, đặt nó lên giấy bọc, dâng cho linh hồn Harumi. Cô ngồi thụp xuống, nhẹ nhàng chắp tay.

Cô Kariya cũng đứng chắp tay đằng sau.

Hai người đi phà ra đảo, hỏi đường tới nông trại quen biết.

Suzu mang tới bộ kimono mặc trong những dịp trang trọng vốn là của hồi môn, và mấy bộ đồ Tây hồi con gái của Keiko. Toàn những thứ mà bình thường bán đi cũng kiếm được một khoản.

Suzu đang ngồi bên hiên đợi bà chủ nông trại định giá thì cô Kariya buông đánh phịch một bọc toàn đồ nam. Suzu trợn tròn mắt, ngạc nhiên trước số lượng những bộ quần áo ấy.

Hai cô cháu đổi được khoai lang, khoai tây, quýt, cá khô và nước biển. Múc nước biển vào bình và xô cho từng nhà xong, hai cô cháu lên đường về nhà.

Trên con đường ven biển, Suzu vừa đẩy xe vừa hỏi cô Kariya, “Cô không tiếc ạ? Đổi nhiều Âu phục như thế…”

“Tiếc gì. Cháu không biết nhỉ?” Cô Kariya hỏi lại. Suzu không biết chuyện gì nên cứ gật đầu.

“Hồi tháng Tám có một người lính chết cạnh nhà văn hóa, nhớ không? Là con trai cô đấy. Mãi tới khi nhận được thư của bạn nó, cô mới biết.”

“…”

“Chính con mình mà lại chẳng nhận ra…”

Cô Kariya buột ra với nỗi hổ thẹn. Suzu cúi gằm mặt, chẳng biết nói gì.

“Cháu cũng chứng kiến cái chết của Harumi nhỉ…”

“Vâng… Thật đau lòng.”

Bỗng Suzu nghe thấy một giọng nói thì thầm bên tai.

“Suzu…” Giọng của Tetsu. “Nếu nhớ về tôi thì cứ cười lên mà nhớ…”

Tại sao đột nhiên cô lại nghe thấy giọng của Tetsu?! Nhưng cô mau chóng hiểu ra.

Ở cuối con đường thẳng tắp, hình ảnh người lính giải ngũ đứng im phản chiếu trong mắt cô. Càng tiến tới, bóng hình ấy càng lớn và rõ nét.

“Hãy tiếp tục sống một cách bình thường tử tế giữa nhân gian này nhé…”

Là Tetsu… Cậu đứng lặng im trông ra biển.

Cuối cùng không còn thấy bóng dáng những ngôi nhà che khuất biển nữa. Ngoài đó, một chiếc tàu chiến lớn nổi trên mặt nước.

“Tàu gì thế nhỉ?” Lần này Suzu nghe thấy tiếng Harumi hỏi. Cô thì thầm với đứa cháu. Harumi ơi… Mợ nhìn ra đấy là tàu gì rồi. Là Aoba.

Cô Kariya đi ngang qua Tetsu, Suzu bước theo. Cậu chẳng cử động, chỉ nhìn tàu Aoba, môi nở nụ cười.

Suzu lặng thinh tiến về phía trước.

Tetsu ơi!

Giờ đây, qua khóe miệng cười của cậu, tớ nhìn thấy biển cả lô nhô thỏ trắng, và trời cao diệc lượn hàng đàn.

Tớ nhỏ nhắn bên cạnh Harumi bé bỏng.

Tất cả những tao ngộ trên nhân gian này, tớ sẽ cất giữ, nơi khóe mắt cười, trong sống mũi cay cay, sau cái nhíu mày, và ở cả cái ngoảnh đầu nhìn lại…

Suzu tươi tỉnh nói với cô Kariya, “Harumi ngày trước hay cười lắm, nên cháu cũng sẽ mỉm cười khi nghĩ về con bé. Từ nay về sau, cháu sẽ luôn nở nụ cười.”

“Ờ đúng, cứ khóc hoài thì lãng phí lắm.”

Suzu và cô Kariya đồng thanh, “Phí muối.”

Xô nước biển trên xe thồ sóng sánh.

33
1/1946

Sang năm mới, cuối cùng Suzu cũng có thể đi thăm nhà bà ngoại ở Kusatsu. Vừa hay Shusaku kết thúc nhiệm vụ ở trại hải quân, ngày về Hiroshima cũng đã được quyết nên ông Entaro và bà San gợi ý Suzu đi rồi tiện thể đón chồng luôn.

Trông thấy bạt ngàn phên rong biển dựng trước nhà, Suzu mỉm cười hoài niệm. Bà, mợ và Chizuko đang trải rong biển lên những tấm phên.

“Bà! Mợ! Chizuko!”

“Ôi!” Mợ Marina quay đầu lại.

“Đến rồi đó à, Suzu.” Bà Ito cười nói, khuôn mặt hiện thêm những nếp nhăn. Chizuko cũng chạy tới.

“Mọi người vẫn bình an chứ?” Suzu chỉ biết tấm bưu thiếp của Sumi được gửi tới từ Kusatsu, phần còn lại chẳng đọc được gì nên cô không biết gia đình họ hàng có an toàn hay không.

“Sumi đang trong nhà. Mau vào đi.”

Nghe bà Ito nói, Suzu gật đầu rồi bước vào trong.

“Sumi ơi!”

Cô mở cửa trượt, Sumi liền nhấc người dậy.

“A, chị Suzu?”

Nhìn gương mặt nhợt nhạt của em gái, Suzu lo lắng vô cùng, song cô cố giấu, chỉ mỉm cười.

“Chị cắt tóc rồi à?”

Sumi định ngồi hẳn lên nhưng Suzu ngăn lại, “Được rồi, không cần ngồi dậy đâu,” và hỏi thăm sức khỏe em gái.

“Em chỉ hơi chóng mặt thôi,” Sumi gác tay phải lên trán.

“Ư…”

“Ôi, buồn quá chị ơi… Người em gái này chẳng thể giúp mọi người làm rong biển trong những ngày lạnh giá nữa rồi.” Sumi giả giọng kịch nghệ, đôi mắt tinh nghịch mỉm cười.

Suzu nhoẻn miệng cười nhẹ nhõm, “Thế thì ngoan ngoãn nghỉ ngơi đi.” Nói đoạn, cô nằm xuống cạnh Sumi.

Hai chị em khúc khích cười.

“Ôi, tay thế này thì chẳng thể vẽ tiếp cuộc phiêu lưu Nam Dương của anh hai ác quỷ được nữa.” Suzu nhấc cánh tay phải cụt ngủn của mình lên.

“Như thế nào cơ? Câu chuyện như thế nào?”

“Ừm…” Suzu suy nghĩ. Những hình ảnh hiện lên trong đầu cô. “Tàu vận chuyển chở anh hai ác quỷ gặp nạn nên anh ấy xây nhà bằng lá dừa ở một hòn đảo phương Nam.”

“Ừ ừ.”

“Xong anh ấy mọc râu ria xồm xoàm, cưới cá sấu làm vợ…”

“Cưới cá sấu á?” Sumi bật cười.

Suzu nhắm mắt, tưởng tượng mình đang vẽ tranh bằng tay phải.

“Anh hai vẫn chưa trở về nhà ở Eba. Mẹ cũng thế…”

“Hả?” Suzu mở mắt nhìn Sumi.

“Sáng hôm ấy, mẹ ra phố chuẩn bị cho lễ hội. Em với bố đi tìm khắp nơi mà không thấy. Tháng Mười bố đổ bệnh rồi mất, được hỏa táng tập thể tại trường học. Em xin lỗi vì chưa có lúc nào báo tin cho chị.”

Sumi đang điều trị ở Kusatsu thay vì Eba nên Suzu cũng lờ mờ đoán được bố mẹ không còn nữa. Vì vậy cô mới tới đây chứ không về Eba, “Xin lỗi vì chị không đến sớm được.”

“Cũng may mà chị không đến sớm, Suzu.” Sumi nói rồi rút cánh tay trái ra khỏi chăn. Quanh cổ tay cô loang lổ hai vết đen. “Em bị thế này… Chẳng biết có khỏi được không.”

Suzu dịu dàng bắt lấy tay em gái, an ủi, “Dĩ nhiên… Không khỏi mới lạ.”

Rồi cô nắm chặt bàn tay ấy.

Suzu tới sớm một chút trước giờ hẹn với Shusaku. Cô đứng đợi trước Phòng Xúc tiến Công nghiệp tỉnh Hiroshima. Công trình bị phá hủy mất một nửa, mái vòm đặc trưng được thiết kế giống chiếc mũ nay trở lại khung thép. Chẳng còn bất cứ tòa nhà nào xung quanh.

Tòa nhà lặng lẽ đứng một mình dưới ánh hoàng hôn màu cam, nhưng chẳng nhuốm chút u buồn nào.

“A! Sachiko ơi!”

Bỗng nhiên có người đặt tay lên vai Suzu, cô giật mình ngoảnh lại. Một phụ nữ lạ mặt nhìn cô khắp lượt.

“Dạ không phải ạ…”

Biết mình nhận nhầm người, người phụ nữ buồn bã so vai rời đi.

Một lúc sau lại có người đàn ông trung niên gọi, “Phải Kiyoko đấy không?”

Phải rồi… Suzu cuối cùng cũng hiểu. Ai ai trong thành phố này cũng đang tìm kiếm người thân mất tích. Ngay cả Suzu mỗi lần thấy bóng dáng cô gái nào trạc tuổi mình cũng thầm hi vọng đó là Rin. Cả thành phố mang một khuôn mặt trông chờ…

Suzu ngồi thụp xuống để bản thân không quá nổi bật.

“Suzu!”

Lần này đã có người gọi đúng tên cô. Suzu ngẩng đầu, thấy Shusaku đứng đó. Cô chăm chú ngắm nhìn gương mặt anh. Mình đã gặp được người mình trông chờ rồi…

“May quá, anh vẫn bình an.”

“Hết tháng Mười một hải quân giải tán, anh cũng được phục viên.”

Đôi vợ chồng bước ngang qua dòng người đang ngóng chờ người thân, đi về hướng bãi bồi.

Shusaku dừng chân ở ngã rẽ sang hướng bãi bồi trên cầu Aioi hình chữ T, ngắm nhìn mặt nước nơi hai con sông giao nhau dưới chân cầu. Suzu nhẹ nhàng bước tới nép vào anh.

“Suzu… Lần đầu tiên chúng ta gặp nhau là ở đây.”

Mùi hương caramen ngọt ngào bỗng sượt qua tâm trí cô.

“Thành phố này cũng giống chúng ta, không thể trở lại như cũ. Nhưng Suzu thì, bất kể bao lâu anh cũng nhận ra em.”

Shusaku quay sang nhìn Suzu, chạm tay vào má vợ, “Nhờ cái nốt ruồi này.”

Suzu ngại ngùng, gò má ửng hồng. “Anh Shusaku, em cảm ơn. Cảm ơn anh đã tìm ra em ở một góc nhân gian mờ mịt. Rồi anh đừng đi nữa… Hãy mãi mãi ở lại bên em.”

Suzu níu lấy gấu áo của Shusaku, đột nhiên có bóng người to lớn lướt qua sau lưng hai vợ chồng. Người đó khoác áo choàng đen sì, vai đeo gùi.

Là tên bắt cóc hồi ấy…? Hai vợ chồng ngây người nhìn theo. Tên bắt cóc không quay lại, chỉ giơ bàn tay phải lông lá lên vẫy.

34
1/1946

Một luồng sáng chói lòa cùng tiếng nổ đinh tai đã lấy đi ngôi nhà và cánh tay phải của mẹ.

Cả ngày hôm đó, mình lang thang cùng mẹ trong thành phố mù mịt khói đen. Đến khi mặt trời lặn, mẹ ngồi thụp xuống đống gạch ngói đổ nát của nhà nào đó. Mình ngồi xuống, nép vào vai mẹ, những muốn được mẹ dỗ dành. Khói dần tan, bầu trời đêm với vô vàn tinh tú hiện ra. Mẹ không còn động đậy nữa.

Đến trưa hôm sau, ruồi bắt đầu bâu lại trên cánh tay phải đã đứt lìa của mẹ. Mình xua, xua mãi nhưng chẳng thể đuổi hết bọn chúng. Sang ngày hôm sau nữa, dòi tràn ra từ lỗ tai mẹ. Ruồi bâu nhung nhúc quanh mẹ nhiều hơn hẳn hôm qua. Mùi hôi thối bốc lên khiến mình không thể ở bên cạnh mẹ.

Thế là còn lại mỗi mình mình.

Yoko chạy tới chỗ nắm cơm bị rơi lăn lóc trước mặt. Cô bé nhặt nó lên, vui sướng đứng dậy. Đây là bữa ăn đầu tiên trong hôm nay của em.

Ngẩng đầu lên, Yoko giật mình sửng sốt. Trước mắt em là cánh tay phải bị cụt.

Mẹ…!

Một phụ nữ trẻ ngồi trên băng ghế chờ trước ga cùng một người đàn ông mặc quân phục, đang ăn cơm. Hộp cơm đặt trên đùi. Cánh tay phải cũng giống mẹ em.

Yoko chìa nắm cơm vừa nhặt được ra trước mặt cô ấy.

Thấy có cô bé giơ nấm cơm trước mặt mình, Suzu mỉm cười. Trên người em là mảnh vải tả tơi tới độ khó có thể gọi là quần áo. Mặt mũi tay chân đen nhẻm.

“Cô cảm ơn. Thôi, cháu ăn đi.”

Yoko ngồi xuống mép ghế như muốn dựa vào Suzu rồi bắt đầu ăn cơm nắm. Suzu chẳng bận tâm, tiếp tục nói chuyện với Shusaku.

“Nhưng xa thế này đi lại cũng vất vả nhỉ.”

Chỗ làm mới của Shusaku ở Hiroshima.

“Hay là chúng ta ra riêng, dọn nhà đến đây luôn? Còn phải tìm mẹ và lo cho Sumi nữa.”

“Thôi cứ để em đi đi về về cũng được. Em cũng lo cho Hiroshima, nhưng Kure là nơi em đã chọn.”

Yoko ăn xong, cẩn thận liếm từng hạt cơm dính trên tay rồi liếc sang Suzu xem còn đồ ăn không.

Có rồi! Yoko với tay nhặt hạt cơm trên má Suzu rồi bỏ vào miệng.

Hai vợ chồng Shusaku nhìn nhau.

Yoko ôm lấy cánh tay phải bị cụt của Suzu, nép vào như muốn được cưng nựng.

“Sống sót được ở Hiroshima này, cháu thật giỏi…” Suzu nhẹ nhàng đặt tay trái lên bàn tay bé nhỏ của Yoko.

Tình yêu tồn tại ở bất cứ nơi đâu. Những mảnh yêu thương của chúng ta nương náu khắp ngóc ngách trong nhân gian liên tục đổi thay này.

Nhìn mà xem.

Như thế này này.

“Kure?” Nằm trên lưng Shusaku, Yoko hỏi Suzu.

“Đúng rồi. Đây là Kure.”

Shusaku ngoái đầu nói với Yoko, “Nhìn kìa!” Anh chỉ tay về phía những bóng núi mờ nhạt dưới bầu trời sao. “Nơi này được bao bọc bởi chín ngọn núi, nên được gọi là Kure*. Bên phải là núi Yasumi. Bên trái là núi Hachimaki. Còn ở giữa là Haigamine. Nhà mình nằm dưới chân núi ấy.”

•

Hán tự của Kure còn viết là “Cửu Lĩnh”, nghĩa là chín đỉnh núi.

Mới đó còn gượng nhìn quanh bằng đôi mắt lờ đờ, thế mà từ khi nào Yoko đã ngủ gục.

“Ơ kìa? Ngủ mất rồi à?”

Trong phòng sinh hoạt, cả gia đình Hojo ngồi quanh Yoko đang gật gù. Cảm thấy ngứa ngáy, cả nhà bắt đầu gãi.

“Con bé này…”

“Rất ư là…”

“Lắm rận!”

Mọi người ngay lập tức loạn lên.

“Đun ngay nồi nước to. Luộc hết quần áo lên!” Bà San hô hào.

“Trước hết phải tắm đã.” Shusaku nói.

“Thế để con bé tắm cuối cùng chứ ạ?” Suzu vừa cởi đồ cho Yoko vừa hỏi.

Bác trai bác gái đồng thanh.

“Mai dẫn nó ra chỗ quân Mỹ.”

“Để người ta rắc bột DDT* cho nó.”

•

Chất diệt côn trùng loại mạnh.

Keiko lôi quần áo của con gái ra, “Đồ của Harumi thì hơi nhỏ nhỉ…?”

Ở một góc nhân gian, cuộc sống của chúng ta vẫn tiếp diễn.