Cây Brooklyn xanh biếc

Tác giả: Betty Smith

Phát hành: 1980 Novel

Nhà xuất bản Thanh niên 9/2022

Lời nói đầu

Giống như bất kỳ cuốn sách được yêu thích nào, Cây Brooklyn xanh biếc vẫn cho chúng ta thấy những hạn chế về cốt truyện. Trong suốt hơn 500 trang sách, hầu như không có gì đáng kể diễn ra cả. Dĩ nhiên, nói như vậy cũng không thực sự chính xác: Tất cả những gì có thể xảy ra trong cuộc sống đều xảy ra trong cuốn sách này, từ khi sinh ra cho đến lúc chết đi, từ kết hôn cho đến trùng hôn [1]. Nhưng những sự kiện đó xảy ra một cách chậm rãi, chắc chắn và vô định hệt như đang xảy ra trong dòng chảy chậm rãi, chắc chắn và vô định của sự hiện hữu chân thật, còn không có cả những tiếng loảng xoảng “và sau đó” vẫn hay chen mình vào phần tóm tắt các sự kiện nữa.

Nếu sau này có người thắc mắc, “Cuốn sách này nói về điều gì?” hiển nhiên rồi, đây là một trong những câu hỏi đáng bực mình nhất và mang tính giản lược nhất trên thế giới đối với cả độc giả lẫn tác giả – bạn sẽ không thể trả lời là, à thì, nó nói về một gã ấu dâm thộp lấy một cô bé ở hành lang, hay một người đàn ông đi uống rượu bét nhè rồi mất việc, hay một người phụ nữ làm công việc dọn dẹp trong mấy tòa nhà cho thuê. Cây Brooklyn xanh biếc không phải là loại sách có thể rút gọn thành những dòng tóm tắt cốt truyện. Người ta sẽ chỉ có thể nói rằng đây là một câu chuyện về ý nghĩa của kiếp người.

Khi cuốn sách này ra mắt lần đầu vào năm 1943, những nhà phê bình có thiện cảm với nó gọi đây là một cuốn sách thật thà, và lời nhận xét này đúng nếu xét trên một phương diện nào đó. Tuy nhiên, giá trị của nó không chỉ dừng lại ở đó: Cuốn sách này chân thật, sâu sắc đến không thể xóa bỏ. Thật thà tức là chiếu ánh hào quang vào trải nghiệm của riêng bạn; còn chân thật tức là chiếu ánh hào quang vào trải nghiệm của tất cả mọi người, đây là lý do vì sao mà đã sáu thập niên sau khi ra mắt và ngay lập tức trở thành một cuốn sách hút khách, Cây Brooklyn xanh biếc vẫn tiếp tục được độc giả ở mọi quốc gia, mọi tầng lớp, tìm đọc. Ở giai đoạn đầu khi thành công của cuốn sách nở rộ, người ta chỉ coi đây là một cuốn sách viết về cuộc sống thành thị, một câu chuyện kể về cái nghèo cùng cực, một giai thoại về những nỗi chật vật của người nhập cư ở Mỹ. Nhưng tất cả những yếu tố đó chỉ là bối cảnh làm nền, những chủ đề mà nó đề cập tới còn vươn xa hơn nữa: kết cấu của gia đình, những giới hạn của tình yêu, sự trưởng thành, và sự khai sinh của tri thức.

Tất cả những điều này đều xảy ra trong cuộc đời của Francie Nolan 11 tuổi, khi câu chuyện của cô được mở ra vào mùa hè năm 1912, trên tầng ba của một tòa nhà không có thang máy, nằm khuất dưới bóng của cây thiên đàng [2] vạm vỡ nơi đô thị, “cái cây duy nhất mọc lên từ xi-măng,” cái cây “có tình cảm với người nghèo”. Bối cảnh của câu chuyện được đặt ra ngay từ những trang đầu tiên, một khu dân cư xô bồ, náo nhiệt, nghèo khổ, nơi lũ trẻ con lấy đồ phế liệu đem bán hòng kiếm vài xu lẻ, một nửa cất riêng để mua sắm những món vặt vãnh cho bản thân, còn một nửa mang về đưa cho bố mẹ, những người hầu như lúc nào cũng hụt tiền nhà hay tiền ăn, không thể mua được gì ngay cả khi cửa hàng gần đó bày ê hề các loại thực phẩm giảm giá vì sắp hết hạn sử dụng.

Mẹ của Francie là một phụ nữ nhỏ nhắn và xinh đẹp nhưng cứng cỏi và cương quyết; bố cô có tính tình hồn hậu, dễ mến nhưng vô trách nhiệm và hơn hết, là một kẻ nát rượu. Và tất cả những điều đó sẽ rơi vào cái khuôn khổ chật hẹp của định kiến nếu như những con người và hoàn cảnh xung quanh Smith không được cô nhìn qua những lăng kính chân thật đến không thể bác bỏ, không được kể lại một cách dung dị nhưng phong phú với những chi tiết và khoảnh khắc nhỏ nhặt nhắc chúng ta nhớ về cuộc sống của chính mình: cái ngân hàng tự chế làm từ một chiếc lon cũ mà mẹ của Francie đem giấu trong tủ quần áo để dành dụm tiền mua một mảnh đất nhỏ, mặt trước được hồ cứng của chiếc áo sơ-mi mà bố cô mặc bên trong chiếc tuxedo cũ khi anh tới nhà hàng làm bồi bàn kiêm ca sĩ, người thủ thư chỉ cúi mặt cộp dấu vào những cuốn sách mà cổ mượn về chứ không bao giờ ngước mắt trông lên, người giáo viên một mực bắt cô chỉ được viết về những điều đẹp đẽ và êm đềm, thay vì viết về những gì mà cô thực sự trông thấy xung quanh mình.

Nhìn từ góc độ văn chương, đây không phải là một cuốn sách quá phố trương. Các trang viết không nặng nề với những hình ảnh ẩn dụ hay so sánh hay bị lấn át bởi giọng nói của tác giả đang mê mẩn với tiết tấu riêng của câu chuyện. Giá trị của nó nằm ở những mô tả sắc bén về khung cảnh và con người trong đó. Khi gia đình Nolan chuyển nhà, căn hộ trống trải của họ “có dáng vẻ của một người cận thị khi bỏ kính ra.” Khi lũ trẻ nhìn bố uống rượu, chúng “băn khoăn vì sao rượu uống để dễ ngủ cũng có thể là rượu uống để tỉnh táo.” Khi Francie viết bài tiểu luận đúng như kỳ vọng của giáo viên, cô đã đọc lại những gì mình vừa viết rồi kết luận: “Nghe như những lời này đến từ một chiếc lon đựng đồ ăn chế biến sẵn vậy; sự mới mẻ đã bị đun đến bốc hơi mất rồi.”

Không cần phải thêu hoa vẽ bướm cho những câu chuyện này; sức mạnh của chúng nằm ở thứ cảm xúc phổ quát giản dị mà chúng gợi lên. Francie phải tới bệnh viện công để chủng ngừa thì mới được phép đến trường; bên cạnh nỗi sợ tiêm của cô là sự tủi hổ khi phải ngồi nghe hai vị bác sĩ và y tá bình luận với nhau rằng trông cô thật bẩn thỉu, lem luốc. Cuối cùng, sau khi vết tiêm ở tay được dán băng, Francie đã vượt qua khoảng cách giai tầng vời vợi giữa cô và vị bác sĩ giàu có cùng vị y tá vốn cũng từ môi trường giống như cô vươn lên nhưng lại quay lưng chối bỏ xuất thân của mình, để mà nói với họ rằng: “Tiếp theo đến lượt em cháu tiêm. Tay nó cũng bẩn như tay cháu nên mọi người đừng ngạc nhiên. Mà cô chú cũng không cần phải nói cho nó biết chuyện này. Cô chú vừa nói với cháu rồi.”

“Không ngờ con bé lại hiểu những điều tôi nói,” sau đó vị bác sĩ đã sửng sốt thốt lên.

Cô là đứa trẻ có thể hiểu được hầu hết mọi việc xung quanh. Phần mô tả cô bước vào giai đoạn tuổi mới lớn, khi cô đột nhiên nhận ra thế giới này thật đen tối và đầy rẫy những khiếm khuyết, bố mẹ cô cũng là những con người bằng xương bằng thịt chứ không phải đấng toàn năng, hay những vở kịch trên sân khấu mà trước đây cô từng say sưa thực ra chỉ là những câu chuyện đã được kể đi kể lại đến cũ mèm, là một trong những phần mô tả tuyệt vời nhất trong văn chương về sự biến ảo của chiếc kính vạn hoa mang tên cuộc sống mà quá trình trưởng thành mang lại. Cuối cùng, cô đã đặt ra câu hỏi về trò chơi mà mẹ cô bày cho con cái mỗi khi nhà hết đồ ăn, trong đó cô và em trai giả vờ làm các nhà thám hiểm đang bị mắc kẹt trong một cái hang ở Bắc Cực vì bão tuyết. “Các nhà thám hiểm phải chịu đói như vậy là có lý do,” Francie nói. “Thế chúng ta cũng phải chịu đói như thế là vì cái gì?” Katie Nolan buồn bã trả lời, “Con đã phát hiện ra cái bẫy ở đây rồi.”

Chắc hẳn trước đây độc giả cũng từng được gặp kiểu hình tượng nữ chính này trong những tác phẩm văn chương đáng nhớ khác, những đứa trẻ sắc sảo, đọc sách say sưa, viết lách không ngừng nghỉ, luôn mơ về một tương lai khác với tương lai mà quá khứ và hiện tại của họ đưa ra điềm báo trước. Jo March trong “Little Women” (Những người phụ nữ bé nhỏ) là một ví dụ, Anne Shirley trong cuốn tiểu thuyết “Anne of Green Gables” (Anne tóc đỏ dưới chái nhà xanh) là ví dụ thứ hai, Betsy Ray trong loạt tiểu thuyết Betsy– Tacy là ví dụ thứ ba. Nhưng Francie Nolan và Cây Brooklyn xanh biếc đã vạch trần điểm yếu cố hữu trong những câu chuyện trên, sự thiếu hơi thở của hiện thực đã khiến chúng mãi mãi dừng chân ở địa hạt của những cuốn tiểu thuyết dành cho thiếu nữ tuổi mới lớn, trong khi chủ đề này vẫn thường thuộc về dòng văn chương viết cho người trưởng thành.

Ở Brooklyn thân thương của Francie, một kẻ hiếp dâm lén lút rình mò nơi hành lang các tòa nhà, những phụ nữ trẻ sinh con ngoài giá thú và thường xuyên bị chửi rủa hay thậm chí là bị đánh đập, còn ông lão tốt bụng trong cửa hàng thu gom phế liệu không phải là người mà một đứa trẻ có thể liều lĩnh đến gặp một mình. Những cô gái nhà March trong Little Women tuy nghèo, nhưng cái nghèo của họ được khắc họa như một loại phước lành cao quý; Betsy Ray thì quyết tâm và chắc chắn sẽ trở thành một nhà văn, điều này được mô tả như một thực tế không thể tránh khỏi. Trong khi đó, cái nghèo của gia đình Francie lại đi kèm với sự hèn kém và khốn khổ, và khả năng trở thành một nhà văn thực ra chỉ là một ước mơ xa vời, bởi cô phải nghỉ học, rồi làm việc trong các nhà máy và văn phòng để có tiền mua thức ăn và trả tiền thuê nhà. Khi Francie tới nhà hát xem kịch, cô không khỏi khinh bỉ khúc của đột ngột trong cốt truyện, khi nhân vật chính xuất hiện vào giây phút cuối cùng để thanh toán khoản tiền thuê nhà và cứu vãn được tình hình. “Chuyện gì sẽ xảy ra nếu anh ta bị giữ chân và không thể đến kịp?” Cô tự hỏi, và tự trả lời câu hỏi này theo cách duy nhất mà cô biết: “Chắc chắn họ vẫn sống rồi,” Francie ủ dột nghĩ. “Để chết được cũng khó lắm.”

Vậy thì tại sao đây lại không phải là một cuốn sách u ám, dù rằng có xuất hiện cả những cảnh như người bố mà Francie yêu quý khóc lóc trong cơn sảng rượu và giáo viên của cô bé liên tục cho cô điểm “C” môn Anh văn vì dám viết về cảnh tượng đáng sợ có thật ấy, thay cho những câu chuyện kể đầy tính sắp đặt về những vườn táo và những buổi trà chiều? Một phần nguyên nhân chắc chắn là bởi chúng ta đều biết rằng cuối cùng, Francie sẽ giành chiến thắng. Một giọng nói trầm tư và thông thái thi thoảng sẽ xuất hiện như để giám sát diễn biến của cuốn tiểu thuyết, đó vừa là giọng nói của tác giả, Betty Smith, vừa là giọng nói không thể nhầm lẫn của cô bé Francie đang từng bước trưởng thành, từng bước trở nên điềm đạm và vững vàng. Không có gì phải nghi ngờ, đây là một cuốn tự truyện; ban đầu nó được viết theo thể loại hồi ký, về sau được viết lại thành tác phẩm hư cấu theo yêu cầu của một biên tập viên ở nhà xuất bản. Về phần bản thân tác giả, khi kể về dòng thư nối liền không dứt do độc giả gửi tới sau khi cuốn Cây Brooklyn xanh biếc ra mắt lần đầu và các lần tái bản sau đó, bà chia sẻ: “Có tới một phần năm trong số những bức thư đó bắt đầu bằng dòng chào hỏi Francie thân mến.”

Nhưng ngay cả khi chúng ta không ngờ được rằng Francie lớn lên không những sẽ trở thành một nhà văn mà còn viết được một cuốn sách hút khách và đạt được thành công ngoạn mục, thì ở phần cuối của cuốn tiểu thuyết này vẫn toát lên một bầu không khí bình yên như dự đoán về một cuộc sống tốt đẹp hơn cho những nhân vật thân thương trong đó. Em gái của Francie, ra đời sau khi người bố đáng mến nhưng không giúp được gì nhiều cho gia đình qua đời, sẽ được trải qua một cuộc sống dễ thở hơn nhiều so với Francie và em trai Neeley của cô; ngay cả khi cô ngồi là tấm phù hiệu công đoàn trên áo của Neeley, Francie cũng sắp lên đường tới một trường đại học ở rất xa Brooklyn. Cô rời đi, nhưng là rời đi với tất cả những gì cô đã học được từ một nơi vừa có cái nghèo cùng cực vừa có sự phong phú đến tuyệt vời. Trong cảnh kết thúc nhiều xúc cảm, cô phóng tầm mắt nhìn ra những khoảng sân sau khu nhà cho thuê, nơi cây thiên dàng tuy đã bị chặt nhưng lại kiên cường mọc lên một lần nữa, rồi khi trông thấy một cô bé ở đó, cô đã thì thầm như nói với chính con người trước đây của mình rằng: “Tạm biệt, Francie.”

Có phải tại thời điểm đó chúng ta chỉ nói lời tạm biệt với Francie thôi không? Dĩ nhiên là không, nếu đúng như vậy thì có lẽ cuốn sách này đã rơi vào quên lãng từ lâu rồi. Đây không đơn thuần chỉ là bức chân dung khắc họa một góc của một thành phố từ cách đây gần một thế kỷ, cũng không phải là bản mô tả về cuộc sống của những con người nghèo khó thời ấy ở nước Mỹ. Và mặc cho một vài nhà phê bình vẫn đưa ra lập luận này, đây không phải là một cuốn sách viết về những vấn đề trong xã hội, về đấu tranh giai cấp, tư cách thành viên công đoàn, hay giáo dục công cho người nghèo. Đây cũng không phải là một cuốn tiểu thuyết bàn về phúc lợi xã hội, trong đó các nhân vật chỉ tồn tại trong vai trò của những con rối, mà người giật dây là những mục đích cao cả đang thịnh hành ở thời đại của họ. Trong cuộc sống, những vấn đề đó chỉ tồn tại và hiện thân thông qua con người, sở dĩ chúng có mặt trong cuốn sách này là bởi có sự khắc họa về những con người bị chúng giày vò, cứu rỗi hay dọa nạt.

Thay vào đó, đây là một cuốn sách thuộc hàng hiếm hoi và có sức sống bền bỉ, một cuốn sách mà qua đó, bất luận xuất thân hay bối cảnh của chúng ta là gì, chúng ta vẫn nhận ra chính bản thân mình. Francie không nói “tạm biệt” khu nhà cho thuê hay những bi kịch, cô nói “tạm biệt” cô gái nhỏ bé mà trước đây cô từng là, những ảo tưởng mà cô từng có và cuộc sống mà cô từng sống.

Anna Quindlen

QUYỂN 1

1

Bình yên là từ mà bạn có thể dùng để nói về Quận Brooklyn ở Thành phố New York, nhất là vào mùa hè năm 1912. Ảm đạm thì đúng hơn. Nhưng không thể dùng nó để mô tả khu Williamsburg của Brooklyn được. Thảo nguyên xinh đẹp, còn con sông Shenandoah thì luôn réo rắt những thanh âm vui tai, nhưng bạn không thể gán những từ ngữ đó cho Brooklyn. Bình yên là từ duy nhất thuộc về nó; nhất là vào một buổi chiều hè ngày thứ Bảy.

Chiều muộn, ánh mặt trời hắt xuống mảnh sân mọc đầy rêu sau nhà của Francie Nolan, sưởi ấm hàng rào gỗ cũ kỹ ở đó. Nhìn vạt nắng chênh chếch, trong lòng Francie chợt dâng lên một cỗ cảm xúc thư thái mà cô vẫn thường gặp mỗi khi nhớ đến bài thơ được học ở trường.

Nơi rừng nguyên sinh này

Những cây thông rầm rì và những cây thiết sam

Phủ kín rêu, khoác bộ trang phục xanh thẳm

Hòa lẫn vào ráng chiều chạng vạng

Im lìm đứng, như những vị tu sĩ cổ xưa.

Cái cây duy nhất trong sân nhà Francie không phải cây thông, cũng không phải thiết sam. Nó có lá nhọn mọc dọc những cành màu xanh tỏa ra từ nhánh chính, khiến nó trông giống như tầng tầng lớp lớp những tán ô xanh đang xòe rộng. Có người gọi nó là Cây Thiên Đàng. Bất luận hạt của nó rơi xuống chỗ nào, nơi đó liền mọc lên một cái cây luôn vươn mình hướng tới trời cao. Nó sinh trưởng trong những khu nhà đóng hộp kín bưng, và vươn lên từ những bãi rác bỏ hoang. Nó là loài cây duy nhất mọc lên từ xi-măng. Nó mọc um tùm, nhưng chỉ ở các quận có khu nhà cho mướn.

Một buổi chiều Chủ nhật rảnh rỗi nào đó, bạn lang thang đi dạo ở Brooklyn rồi vô tình lạc bước tới một khu nhà rất đẹp, rất trang nhã. Thế rồi, khi tầm mắt lướt qua chiếc cổng sắt dẫn vào sân nhà ai đó, bạn thoáng trông thấy một Cây Thiên Đàng xanh xanh, vậy là bạn sẽ biết sắp tới, khu này có khả năng sẽ trở thành một khu nhà cho thuê. Cái cây biết chuyện này. Nó đã đến đây trước. Tiếp theo đây, những người ngoại quốc nghèo khổ sẽ lục tục kéo đến và những ngôi nhà cũ kỹ, im lìm làm bằng đá nâu này sẽ bị chia nhỏ thành những căn hộ, những chiếc giường lông vũ sẽ bị đẩy ra ngoài bệ cửa sổ cho thoáng khí, và Cây Thiên Đàng sẽ vươn cành, trổ nhánh um tùm. Nó là loại cây như vậy đấy. Nó có tình cảm với người nghèo.

Đó cũng là loại cây mọc trong sân nhà Francie. Những tán ô của nó lùm xùm uốn cong bên trên, xung quanh, và phía dưới chiếc cầu thang thoát hiểm ở tầng ba nơi gia đình cô sinh sống. Một cô bé 11 tuổi khi ngồi trên chiếc cầu thang thoát hiểm như thế này có thể mơ màng nghĩ mình đang sống trong một cái cây. Và đó cũng là điều mà Francie đã tưởng tượng ra vào mỗi chiều hè thứ Bảy.

Ôi, ngày thứ Bảy ở Brooklyn mới tuyệt làm sao! Ôi, đâu đâu cũng thật tuyệt vời! Mọi người được trả lương vào thứ Bảy và nó là ngày nghỉ không có giới hạn cứng nhắc như ngày Chủ nhật. Mọi người có tiền để đi chơi, rồi mua sắm. Họ ăn uống một trận tưng bừng, say xỉn, hẹn hò, làm tình và thức đến tận khuya; hát hò, chơi nhạc, đánh nhau và nhảy múa, bởi ngày hôm sau là ngày rảnh rỗi. Họ có thể ngủ nướng – tận cho tới giờ làm khóa lễ muộn ở nhà thờ.

Vào ngày Chủ nhật, phần lớn mọi người đều tập trung vào khóa lễ lúc 11 giờ. À, cũng có một số người, rất ít ỏi, tới dự khóa lễ lúc 6 giờ sáng. Những người này được tuyên dương vì tinh thần cần cù chịu khó, tuy nhiên họ đâu có xứng đáng với những lời ngợi khen đó, bởi chính họ mới là những kẻ vui chơi đến quên đường về vào tối hôm trước, nên lúc tàn tiệc vui ra về thì trời cũng đã sáng bảnh. Vì thế mà họ đành tặc lưỡi, thôi thì đi dự khóa lễ sớm luôn, cố gắng cho xong, rồi về nhà và lăn ra ngủ cả ngày với lương tâm thanh thản.

Đối với Francie, ngày thứ Bảy bắt đầu với chuyến đi tới cửa hàng của ông lão thu mua phế liệu. Cô và cậu em trai Neeley, giống như những đứa trẻ khác ở Brooklyn này, hay thu gom vải vụn, giấy lộn, đồ kim loại, cao su và những món đồ khác mà người ta vứt đi, sau đó mang về tích trong những chiếc hòm có khóa đặt trong tầng hầm, hoặc trong những chiếc hộp giấu dưới gầm giường. Những ngày đi học trong tuần, dọc đường từ trường về nhà, Francie cố tình đi thật chậm, mắt chăm chú nhìn vào rãnh nước bên đường để tìm kiếm lá thiếc dùng để bọc thuốc trong những gói thuốc lá hay bọc kẹo cao su. Sau đó, cô đem những lá thiếc này nung chảy rồi đựng trong một chiếc nắp hộp. Lão thu mua phế liệu sẽ không chịu lấy loại lá thiếc bị lũ trẻ vo viên lại thay vì nung chảy, bởi rất nhiều đứa láu lỉnh cố tình nhét những chiếc vòng sắt vào giữa để tăng trọng lượng cho viên thiếc. Cũng có khi Neeley tìm được một chai đựng nước khoáng có ga [3], Francie sẽ giúp em mình đập chai để lấy nắp rồi nung chảy nó thành chì. Lão thu mua phế liệu kia không chịu lấy phần nắp hoàn chỉnh, bởi nếu thế ông sẽ gặp rắc rối với các xưởng sản xuất nước khoáng. Chỉ cần phần đầu ống hút là được. Sau khi được nung chảy, nó sẽ có giá 1 nickel [4].

Hằng tối, Francie và Neeley lại đi xuống tầng hầm để lục lọi trong những kệ đựng rác tích tụ trong ngày. Sở dĩ hai chị em được hưởng đặc ân này là bởi có mẹ làm lao công ở đây. Chúng lục tìm giấy, vải vụn và chai lọ ký gửi [5]. Giấy không có giá trị lắm, 4,5kg chỉ đổi được 1 xu. Vải vụn có giá 2 xu/500g, còn sắt được 4 xu. Đồng thì tốt hơn − 10 xu/500g. Thi thoảng, Francie cũng vở bẫm khi tìm được phần đáy của một chiếc thùng nấu quần áo bị người ta vứt đi. Cô dùng cái mở nắp chai lậy nó ra, gấp lại, rồi nện, rồi gấp tiếp, và lại nện.

Mỗi sáng thứ Bảy, không lâu sau khi đồng hồ điểm 9 giờ, lũ trẻ bắt đầu từ các con phố ngang kéo nhau đổ về phố chính, đại lộ Manhattan. Chúng lò dò từng bước từ đại lộ tới phố Scholes. Có đứa trực tiếp dùng hai tay ôm những món đồ phế liệu nhặt được, có đứa mang theo xe kéo được cải tiến từ thùng gỗ đựng xà phòng gắn thêm cục gỗ tròn làm bánh xe. Cũng có vài đứa dùng xe đẩy trẻ em kĩu kịt.

Francie và Neeley cho tất cả số phế liệu vào một cái bao vải bố, rồi hai chị em mỗi người túm một đầu bao, kéo nó đi dọc phố. Lộ trình của lũ trẻ thường là từ đại lộ Manhattan ngược lên, đi qua Maujer, Ten Eyck, Stagg tới phố Scholes. Những cái tên đẹp đẽ được đặt cho những con phố xấu xí. Cứ đến mỗi con phố ngang lại có thêm vài bầy trẻ rách rưới lôi thôi kéo đến nhập hội. Trên đường tới cửa tiệm của lão Carney, chúng gặp những đứa trẻ khác đang trên đường quay về, hai tay trống trơn bởi đồ đã bán và tiền kiếm được cũng đã bị tiêu sạch. Chúng nghênh ngang nhìn đồng bọn rồi giễu cợt.

“Ê! Ê! Đồ nhặt rác! Đồ nhặt rác!”

Khuôn mặt Francie đỏ bừng lên khi nghe thấy tên gọi này. Dẫu biết rằng bản thân những kẻ đang nhạo báng kia chẳng qua cũng chỉ là đồ nhặt rác, dẫu biết rằng em trai cô cũng sẽ huênh hoang trở ra, hai tay trống trơn rồi lại cùng đám bạn của nó nhạo báng những đứa trẻ đến muộn khác hệt như vậy, tâm tình cô cũng không thể vì thế mà thoải mái hơn chút nào. Francie cảm thấy xấu hổ.

Carney dùng một chuồng ngựa xiêu vẹo làm nơi thu gom phế liệu. Khi tới khúc rẽ vào cửa hàng của lão, Francie trông thấy cả hai cánh cửa đều đang được giữ mở bằng móc để đón khách, và mặt đồng hồ to bản, tẻ nhạt của chiếc cân đang đong đưa như vừa nháy mắt chào cô. Cô trông thấy lão Carney, với mái tóc cáu bẩn, bộ ria mép cáu bẩn, và cặp mắt cáu bẩn đang dán chặt vào chiếc cân. Carney thích lũ con gái hơn tụi con trai. Thường thì lão sẽ cho thêm một xu nếu các cô bé không co rúm người lại khi lão đưa tay nhéo má chúng.

Bởi khả năng kiếm được phần thưởng này, Neeley đứng nép sang một bên để Francie kéo cái bao đi vào. Carney nhảy tới, cầm cái bao giũ ngược xuống, rồi vươn tay qua loa nhéo nhéo má Francie. Trong lúc lão chất đồ lên bàn cân, Francie chớp chớp mắt để làm quen với bóng tối trong nhà, mùi ẩm mốc trong không khí xộc vào mũi. Carney liếc mắt nhìn vào mặt đồng hồ trên bàn cân rồi cụt lủn thốt ra hai từ báo giá. Francie nắm rõ thông lệ ở đây: không mặc cả. Cô gật gật đầu đồng ý rồi đứng chờ trong lúc lão xếp giấy vụn vào một góc, vải vụn vào một góc, và phân loại kim loại. Xong xuôi đâu đấy lão mới thò tay vào túi quần lôi ra một cái túi da nhỏ cũ kỹ buộc bằng dây sáp và đổ ra đếm những đồng xu đã mốc xanh trông cũng không khác gì đồ phế liệu. Khi Francie thì thầm nói cảm ơn, Carney dán cặp mắt bẩn thỉu lên người cô và đưa tay nhéo má lần cuối thật mạnh, cho đã đời. Francie đứng im không nhúc nhích. Lão cười tà rồi đưa thêm cho cô một xu. Sau đó, thái độ của lão thay đổi, lão cất giọng khẩn trương hô to giục người xếp hàng phía sau, là một thằng bé.

“Nhanh lên nào. Lấy chì ra đi!” Lão khùng khục cười vài tiếng rồi đột ngột nói tiếp, như thể nụ cười kia đã được lão bấm giờ chuẩn xác. “Chì chứ không phải rác đâu đấy.” Lũ trẻ cũng lục tục cười theo cho có lệ, những tiếng cười non nớt cất lên nghe như tiếng be be của lũ cừu con lạc đường nhưng Carney có vẻ rất hài lòng.

Francie bước ra ngoài thông báo với em trai. “Ông ấy đưa chị 16 xu và một xu tiền nhéo má.”

“Đấy là tiền của chị,” cậu bé nói, dựa theo thỏa thuận từ lâu giữa hai người.

Francie đút đồng xu vào túi váy rồi đưa phần tiền còn lại cho em. Neeley mới lên 10, nhỏ hơn Francie một tuổi. Nhưng cậu bé là con trai, vì thế cậu sẽ là người xử lý số tiền đó. Cậu cẩn thận chia nhỏ khoản tiền kiếm được.

“Tám xu cho ngân hàng. Đây đã là nguyên tắc rồi; một nửa số tiền mà họ có được từ bất kỳ nguồn nào đều sẽ phải nộp vào ngân hàng, tức là chiếc lon thiếc được đóng cố định bằng đinh trong góc tối tăm nhất của chiếc tủ quần áo trong nhà. “Bốn xu cho chị và bốn xu cho em.”

Francie lấy khăn tay bọc lại số tiền gửi ngân hàng. Nhìn vào năm xu của mình, cô sung sướng nhận ra rằng có thể đổi chúng thành một đồng nickel hoàn chỉnh.

Neeley cuộn cái bao lại kẹp dưới nách rồi dẫn Francie len ra ngoài, tới Charlie Giá Rẻ, cửa hàng bán kẹo giá 1 xu nằm kế bên tiệm buôn bán phế liệu của Carney. Cứ cuối mỗi ngày thứ Bảy, hộp đựng tiền của cửa hàng này lại chất đầy những đồng xu mốc xanh mốc đỏ. Theo một nguyên tắc bất thành văn, đây là cửa hàng dành cho lũ con trai. Vì lý do đó, Francie không vào hẳn bên trong mà chỉ đứng chờ ngoài cửa.

Tụi con trai, đứa bé nhất chừng tám tuổi và đứa lớn nhất chừng 14, trông na ná nhau ở chiếc quần lửng rộng thùng thình và chiếc mũ lưỡi trai bẹp đầu. Chúng đứng thành vòng tròn xung quanh, tay đút trong túi quần, và những bờ vai gầy guộc khom lại rướn về phía trước. Chúng sẽ lớn lên với dáng vẻ này, đứng y hệt như thế này ở những nơi khác mà chúng thường lui tới. Sự khác biệt duy nhất có lẽ là điếu thuốc lá dường như sẽ không bao giờ rời khỏi miệng, nhấp nhô lên xuống cùng giọng nói lên bổng xuống trầm.

Lúc này, tụi nó đang hồi hộp quan sát, những khuôn mặt gầy trơ xương hết quay từ chỗ Charlie để nhìn sang nhau rồi lại quay về nhìn Charlie. Francie để ý thấy một vài đứa đã cắt tóc mùa hè, có đứa cắt ngắn đến độ da đầu lộ ra vài vết xước vì bị kéo chọc sâu quá. Những đứa trẻ may mắn này thường vo viên mũ lưỡi trai nhét vào trong túi hoặc quay ngược mũ ra phía sau. Những đứa chưa được cắt thì mặc cho những lọn tóc lòa xòa thả xuống sau gáy trông rất trẻ con, vì xấu hổ nên chúng kéo mũ sùm sụp tới tận tai, khiến chúng mang dáng vẻ của những cô bé dù rằng thái độ rất lấc cấc.

Charlie Giá Rẻ thực ra không hề rẻ, và tên của ông chủ tiệm cũng không phải là Charlie. Lão lấy cái tên đó và viết trên mái che của cửa hàng, và Francie đinh ninh là như vậy. Ở đây có trò chọn phần thưởng với chi phí 1 xu. Phía sau quầy treo một tấm bảng gắn 50 cái móc có đánh số, mỗi móc treo một phần thưởng. Có một số phần thưởng hấp dẫn, chẳng hạn giày trượt patin, găng tay bóng chày, búp bê có tóc thật... Những chiếc móc khác treo sổ tay, bút chì, và những món đồ giá 1 xu khác. Francie đứng trông Neeley mua lượt chọn phần thưởng. Cậu bé rút một tấm thẻ bẩn thỉu khỏi tấm phong bì rách rưới. Hai mươi sáu! Francie hồi hộp nhìn vào tấm bảng. Neeley vừa rút thăm được miếng vải lau mực trị giá 1 xu.

“Phần thưởng hay là kẹo?” Charlie hỏi cậu.

“Kẹo. Lão nghĩ sao chứ?”

Bao giờ mà chẳng vậy. Francie chưa từng nghe có người nào giành được phần thưởng vượt quá 1 xu cả. Thực vậy, bánh xe của đôi giày trượt patin đã rỉ sét, còn tóc của con búp bê đã phủ một tầng bụi như thể chúng đã chờ ở đó từ rất lâu rồi, giống như chú chó đồ chơi và chú lính bằng thiếc của Cậu bé Áo Xanh [6] vậy. Francie hạ quyết tâm rằng một ngày nào đó, khi có đủ 50 xu, cô sẽ mua toàn bộ số lượt chọn và giành lấy tất cả những món phần thưởng treo trên tấm bảng kia. Theo tính toán của cô, đó sẽ là một giao dịch rất hời: nào là giày trượt patin, nào là găng tay bóng chày, búp bê, và tất cả những thứ khác với vỏn vẹn 50 xu. Chẳng phải thế hay sao, chỉ riêng đôi giày trượt kia đã có giá cao gấp bốn lần số tiền đó rồi ấy chứ! Vào cái ngày trọng đại ấy Neeley sẽ phải xuất đầu, bởi tụi con gái hiếm khi lai vãng tới cửa hàng của lão Charlie. À, nói là hiếm khi vì vẫn có vài cô bé tới đó vào ngày thứ Bảy... những cô bé bạo dạn, xấc xược, lớn hơn so với tuổi thực rất nhiều; những cô bé ăn nói đốp chát và lăn lê bò toài chơi cùng tụi con trai – những cô bé mà hàng xóm láng giềng thường lắc đầu và bảo lớn lên sẽ chẳng được tích sự gì.

Francie đi sang đường, tới cửa hàng bán kẹo của lão què Gimpy, một người đàn ông dịu dàng, rất tử tế với trẻ nhỏ... và đó chỉ là suy nghĩ của mọi người cho đến buổi chiều đầy nắng hôm đó, khi lão ta dụ dỗ một cô bé vào căn phòng tối tăm của mình ở phía sau cửa hàng.

Francie cân nhắc mãi về việc có nên hy sinh một xu để đổi lấy túi phần thưởng Gimpy Đặc biệt không. Maudie Donavan, cô bạn mà thi thoảng Francie vẫn chơi cùng, cũng đang sắp sửa đưa ra lựa chọn. Francie chen vào, đến sát phía sau Maudie, giả vờ như mình cũng có ý định vung tiền. Cô nín thở khi Maudie, sau hồi lâu suy tính, quả quyết chỉ tay vào một chiếc túi căng phồng trong tủ bày đồ. Nếu là Francie, cô sẽ chọn chiếc túi nhỏ hơn. Cô ngó qua vai bạn, thấy Maudie lấy ra vài thanh kẹo đã chảy nước kèm với phần thưởng là một chiếc khăn tay bằng vải lanh thô. Trước đây, Francie từng lấy được một lọ nước hoa nhỏ có mùi rất đậm. Cô lại băn khoăn xem lần này có nên chỉ một xu để đổi lấy một túi phần thưởng không. Dù sao, được bất ngờ một phen cũng là điều thú vị, có không thể ăn được những thanh kẹo kia cũng không sao. Nhưng rồi, cô lại lập luận rằng chẳng phải mình đã được bất ngờ khi ở bên cạnh chứng kiến lúc Maudie mua đồ rồi đấy sao, như thế cũng đâu có kém gì.

Francie trở về đại lộ Manhattan, vừa đi vừa đọc to tên gọi hay ho của những con phố mà cô đi qua: Scholes, Meserole, Montrose và đại lộ Johnson. Hai đại lộ Montrose và Johnson là nơi định cư của người Ý. Quận có cái tên Jew Town bắt đầu từ phố Seigel, bao trọn phố Moore và phố McKibben, rồi đi qua phố Broadway. Mà lúc này, Francie đang đi theo hướng tới Broadway.

Và có cái gì ở phố Broadway thuộc khu Williamsburg của Brooklyn này? Chẳng có cái gì cả – ngoại trừ một cửa hàng bán những món đồ giá rẻ đẹp nhất trên thế giới! Cửa hàng đó lớn, sáng sủa, lộng lẫy và bán tất cả mọi thứ trên đời... dưới cái nhìn của một cô bé 11 tuổi. Francie có một đồng nickel. Francie có trong tay quyền lực. Cô có thể mua gần như bất cứ thứ gì ở cửa hàng kia! Đây là nơi duy nhất trên thế giới có thể xảy ra chuyện đó.

Bước chân vào cửa hàng, cô đi tới đi lui giữa các lối đi, cầm lên ngắm nghía những món đồ yêu thích. Cảm giác mới tuyệt vời làm sao khi được cầm lên tay một thứ gì đó, giữ lấy nó trong giây lát, cảm nhận được từng đường nét và bề mặt của nó, rồi cẩn thận đặt nó trở lại vị trí cũ. Chính đồng nickel trong túi đã trao cho cô cái đặc ân này. Nếu như nhân viên cửa hàng hỏi cô có định mua gì không, cô có thể đĩnh đạc mà nói có, rồi mua cho họ biết. Tiền quả là một thứ tuyệt vời, cô thầm nhủ. Sau khi đã thỏa thuê ngắm nghía và sờ mó mọi thứ, cô dứt khoát mua thứ đã nhắm từ trước: chiếc bánh xốp bạc hà màu hồng và trắng có giá 5 xu.

Xong việc, cô đi bộ men theo đại lộ Graham, khu phố của người Do Thái, để về nhà. Cô không khỏi háo hức khi trông thấy những chiếc xe đẩy chất đầy đồ – bản thân mỗi chiếc xe là một cửa hàng nhỏ – cảnh mặc cả, những người Do Thái nhiều xúc cảm, và đủ thứ mùi lạ lẫm phảng phất xung quanh: mùi cá nướng, mùi bánh mì đen làm từ bột lên men mới ra lò, và cả mùi giống như mùi mật ong đun sôi. Cô nhìn chăm chú vào những người đàn ông để râu quai nón, đầu đội mũ chỏm làm từ lông lạc đà alpaca và mặc áo khoác bông giả lụa, trong lòng thầm thắc mắc không hiểu vì sao mắt họ lại nhỏ và hung tợn đến như vậy. Cô nhìn vào bên trong những cửa hàng nhỏ tí hon và hít hà mùi của những tấm vải may váy đang nằm ngổn ngang trên mặt bàn. Cô còn để ý thấy những chiếc giường lông vũ đang nằm chòi ra khỏi những khung cửa sổ, những bộ quần áo màu sắc rực rỡ đậm chất phương Đông đang được phơi ở các cầu thang thoát hiểm, và những đứa trẻ để mình trần chơi đùa trong các rãnh nước. Một người phụ nữ đã chửa to kiên nhẫn ngồi trên một cái ghế gỗ cứng ngắc bên vỉa hè. Cô cứ ngồi đấy, trong cái nắng gay gắt, lặng lẽ quan sát cuộc sống đang diễn ra trên phố và bảo vệ điều bí ẩn của cuộc sống đang diễn ra bên trong mình.

Francie vẫn nhớ cô đã rất ngạc nhiên khi nghe mẹ nói Chúa Jesus là người Do Thái. Ban đầu Francie cứ tưởng Ngài là người theo Công giáo. Nhưng mẹ biết điều đó. Mẹ nói người Do Thái xưa nay chỉ coi Jesus là một cậu bé phiền toái mang dòng máu Do Thái, kẻ không chịu yên phận làm nghề mộc, cưới vợ, tìm một nơi để an cư, rồi nuôi nấng gia đình. Mẹ còn nói, người Do Thái tin rằng Đấng Cứu thế của họ sắp hiện thân. Ngẫm lại lời này, Francie không khỏi nhìn chằm chằm vào Người Phụ nữ Do thái Mang thai kia.

“Mình đoán đó là lý do vì sao người Do Thái lại sinh nhiều con, Francie tự nhủ. “Và vì sao họ lại ngồi lặng yên như thế... để chờ đợi. Và vì sao họ lại không cảm thấy xấu hổ khi họ béo như vậy. Mỗi người đều đang ngấm ngầm tự nhủ rằng biết đâu họ đang hoài thai tiểu Jesus đích thực. Đó là lý do vì sao họ trông như thế rồi mà vẫn có thể bước đi đầy tự hào. Giờ thì mình cũng đã hiểu vì sao phụ nữ Ireland lúc nào trông cũng rụt rè, bẽn lẽn. Bởi họ biết mình sẽ chẳng bao giờ tạo ra được Jesus. Đứa con trong bụng họ rốt cuộc sẽ chỉ là một thằng nhóc bình thường nào đó. Khi mình lớn lên và biết mình sắp có em bé, mình sẽ nhớ bước đi với dáng vẻ tự hào và chậm rãi, dù mình chẳng phải là người Do Thái.”

Khi Francie về đến nhà đã là 12 giờ trưa. Không lâu sau đó, mẹ cũng mang theo xô và chổi về rồi quẳng chúng vào một góc, tiếng loảng xoảng vang lên lần cuối ngụ ý rằng chúng sẽ ở yên đó cho tới thứ Hai tuần sau.

Mẹ Francie năm nay 29 tuổi. Cô có mái tóc đen, cặp mắt nâu, và rất nhanh nhẹn. Vóc dáng của cô cũng rất đẹp nữa. Cô làm lao công và nhiệm vụ của cô là giữ gìn vệ sinh của ba ngôi nhà cho thuê. Ai mà tin được rằng mẹ Francie phải cặm cụi cọ rửa sàn nhà để kiếm tiền nuôi cả bốn người nhà họ chứ? Cô rất đẹp, mảnh mai, hoạt bát, cả người lúc nào cũng toát ra sự sôi nổi và vui vẻ. Dẫu hai bàn tay cô đều bị mẩn đỏ và nứt nẻ vì thường xuyên phải tiếp xúc với nước soda, nhưng điều đó cũng không ngăn được một thực tế rằng chúng là đôi bàn tay rất đẹp với những chiếc móng cong cong hình oval. Ai cũng lấy làm tiếc khi một phụ nữ mảnh mai, xinh đẹp như Katie Nolan lại phải làm công việc cọ rửa sàn nhà. Nhưng tiếc thì tiếc vậy, trong thâm tâm họ cũng biết rằng cô có thể làm gì khác được khi có một người chồng như vậy chứ. Dĩ nhiên, mọi người đều thừa nhận rằng bất luận nhìn từ góc độ nào, Johnny Nolan cũng vẫn là một anh chàng điển trai, dễ mến, hơn đứt đám đàn ông trong khu. Chỉ có điều, gã là một kẻ nghiện rượu. Đó là những gì người ta nói, và họ nói đúng.

Francie bảo mẹ đứng nhìn trong lúc cô đút 8 xu vào ngân hàng làm bằng lon thiếc, sau đó là năm phút vui vẻ của hai mẹ con khi cùng đoán xem trong ngân hàng giờ đã có bao nhiêu tiền. Francie áng chừng chắc phải được gần 100 đô-la rồi, nhưng mẹ nói 8 đô-la có lẽ là con số gần đúng hơn.

Mẹ nhờ Francie ra ngoài mua đồ ăn trưa kèm theo lời dặn dò, “Con lấy 8 xu trong cái chén vỡ để mua một phần tư ổ bánh mì đen Do Thái, nhớ kiểm tra xem bánh còn tươi không. Sau đó, lấy một đồng nickel tới cửa hàng của bác Sauerwein để mua cuống lưỡi.”

“Nhưng con phải tạo sức ép mới mua được với giá đó.”

“Hãy nói là mẹ con bảo thế,” Katie nhấn mạnh. Rồi cô đắn đo một chút. “Không biết chúng ta có nên mua 5 xu bánh bọc đường không hay là cho số tiền đó vào ngân hàng nhỉ”

“Ôi thôi mẹ ơi, hôm nay là thứ Bảy đấy. Suốt cả tuần nay ngày nào mẹ cũng nói tới thứ Bảy thì nhà mình được ăn món tráng miệng còn gì.”

“Thôi được rồi. Vậy thì mua bánh.”

Cửa hàng nhỏ bán đồ ăn sẵn của người Do Thái đang rất đông người Công giáo tới mua bánh mì đen Do Thái. Francie đứng nhìn người đàn ông cho góc phần tư ổ bánh mì của cô vào túi giấy, trong đầu nghĩ thầm, với vỏ ngoài giòn tan nhưng ruột bánh lại mềm, phần để lại được phủ bột nữa, chắc chắn đây là chiếc bánh mì tuyệt hảo nhất trên thế giới – dĩ nhiên là khi nó còn tươi. Lấy bánh xong, Francie miễn cưỡng bước vào cửa hàng của Sauerwein. Chuyện miếng thịt lưỡi, có hôm ông ta đồng ý bán, có hôm lại không. Thịt lưỡi thái miếng với giá 75 xu/500g chỉ dành cho nhà giàu. Nhưng khi phần lưỡi đã bán gần hết, bạn có thể lấy phần cuống với giá 5 xu nếu bạn tác động được tới ông Sauerwein. Dĩ nhiên, phần cuống lưỡi cũng chẳng có gì béo bở. Hầu hết là xương nhỏ mềm và phần sụn chỉ giữ lại chút ít bóng dáng của thịt như để hoài niệm mà thôi.

Cũng may hôm nay là ngày Sauerwein mát tính. “Lưỡi đã hết từ hôm qua,” ông ta nói với Francie. “Nhưng bác vẫn để phần cho cháu đây bởi bác biết mẹ cháu thích món lưỡi, mà bác thì thích mẹ cháu. Hãy nhớ về nói với mẹ như thế nhé. Nghe chưa hả?”

“Vâng, thưa bác,” Francie thì thầm rồi vội cúi gằm mặt xuống sàn khi hai má bắt đầu nóng lên. Cô ghét ông Sauerwein và sẽ không đời nào kể với mẹ những lời ông ta vừa nói.

Tới cửa hàng bánh ngọt, cô cẩn thận chọn ra bốn chiếc bánh có nhiều đường nhất. Bước chân ra khỏi cửa, cô gặp ngay Neeley. Cậu em hé mắt nhìn vào bên trong túi rồi nhảy cẫng lên sung sướng khi trông thấy mấy chiếc bánh bọc đường. Dẫu hồi sáng mới vừa ăn tới 4 xu kẹo, nhưng cậu vẫn rất đói nên giục Francie cùng hộc tốc chạy về nhà.

Bố Francie không về nhà ăn trưa. Anh là bồi bàn kiêm ca sĩ nhưng làm việc tự do, nghĩa là không làm việc thường xuyên. Thường thì buổi sáng thứ Bảy anh hay tới trụ sở của Công đoàn để chờ việc.

Francie, Neeley và mẹ cùng nhau ăn một bữa rất hoành tráng. Mỗi người đều được một miếng “thịt lưỡi” thật dày, hai miếng bánh mì đen thơm ngọt ngào phết bơ nhạt, một chiếc bánh bọc đường và một cốc cà phê nóng đậm, bên cạnh còn có một thìa sữa đặc.

Gia đình Nolan có một cái nhìn rất đặc biệt về cà phê. Đó là thứ xa xỉ phẩm tuyệt vời của họ. Mỗi buổi sáng, mẹ lại pha một ấm lớn cà phê, tới bữa chính và bữa phụ thì hâm nóng lại, và càng về cuối ngày, cà phê càng đậm hơn. Thực ra, nước chiếm phần lớn, cà phê rất ít, nhưng mẹ thả vào ấm một viên bột rau diếp xoăn để cà phê có vị đậm hơn và đắng hơn. Mỗi ngày, mỗi người được phép uống ba cốc cà phê có sữa. Ngoài hạn mức trên, vẫn có thể uống thêm cà phê vào bất kỳ thời điểm nào tùy thích, nhưng là cà phê đen. Đôi khi, khi không có gì trong tay, mà bên ngoài trời lại mưa, hơn nữa lại đang ở nhà một mình, thật tuyệt khi biết rằng mình vẫn có thể có thứ gì đó, ngay cả khi thứ đó chỉ là một cốc cà phê vừa đen vừa đắng.

Neeley và Francie thích cà phê nhưng hiếm khi uống. Ngày hôm nay, như thường lệ, Neeley để mặc cốc cà phê đen và lấy phần sữa đặc quết lên bánh mì để ăn. Tuy nhiên, cậu vẫn nhấp một ngụm nhỏ cà phê đen cho đúng thủ tục. Mẹ thì rót cà phê ra cốc của Francie rồi bỏ sữa vào, dù cô biết đằng nào đứa nhỏ cũng không uống.

Francie rất thích mùi cà phê và độ nóng của nó. Vừa ăn bánh mì và thịt, cô vừa khum tay phía trên miệng cốc cà phê để tận hưởng hơi ấm mà nó tỏa ra. Thi thoảng, cô lại hít hà mùi ngọt ngọt, đăng đắng của nó. Làm như vậy dễ chịu hơn nhiều so với uống. Cuối bữa ăn, cốc cà phê đó sẽ bị đổ xuống bồn rửa bát.

Hai bác Sissy và Evy, chị gái của mẹ, thường xuyên ghé qua chơi. Mỗi lần trông thấy cà phê bị đổ đi như vậy, họ lại lên lớp mẹ một bài về thói phung phí.

Những lúc ấy, mẹ lại giải thích: “Francie được quyền có một cốc cà phê mỗi bữa như những người còn lại trong nhà. Nếu như con bé không thích uống mà thích đổ đi, vậy thì cứ để nó làm như thế. Em nghĩ rằng những người như chúng ta thi thoảng cũng có thể phung phí thứ gì đó để tận hưởng cảm giác có thật nhiều tiền trong tay và không phải lo lắng về việc phải đi xin xỏ người khác.”

Cái quan điểm kỳ quặc ấy khiến mẹ cảm thấy hài lòng còn Francie thì vui vẻ. Đó là một trong những mối liên hệ giữa những người nghèo cùng cực và những người giàu sang phung phí. Francie cảm thấy dù mình nghèo hơn bất kỳ ai ở Williamsburg này, bằng cách nào đó cô vẫn có nhiều hơn họ. Cô giàu hơn bởi cô có thứ gì đó để mà lãng phí. Francie ăn chiếc bánh bọc đường thật chậm rãi, luyến tiếc khi hương vị ngọt ngào của nó dần tan biến, còn cốc cà phê đã nguội lạnh từ lâu. Với phong thái vương giả, cô đổ cốc cà phê xuống lỗ thoát nước ở bồn rửa bát, điềm đạm coi đó như một sự phung phí thường nhật. Sau đó, cô chuẩn bị tới xưởng Losher để mua bánh mì ôi dự trữ cho cả nhà ăn trong nửa tuần. Mẹ nói cô mang đồng 1 nickel đi để nếu thấy chiếc bánh nướng nào không quá nát thì mua.

Xưởng bánh mì Losher là đầu mối cung ứng cho các cửa hàng trong vùng. Bánh mì của họ không được bọc trong giấy sáp nên rất nhanh bị ôi. Losher thu hồi lại số bánh mì ôi này rồi đem bán lại cho người nghèo với giá giảm một nửa. Cửa hàng bán bánh giảm giá nằm ngay cạnh xưởng, một bên là chiếc quầy hẹp chạy dài, hai mé đối diện nhau đặt hai chiếc ghế băng cũng hẹp và dài. Đằng sau quầy là một khung cửa đôi lớn mở rộng để xe chở bánh mì đi lùi tới đó, rồi chất bánh ngay trên mặt quầy. Họ bán hai ổ bánh mì với giá 1 nickel, và mỗi khi bánh về, đám đông lại nhao lên tranh giành nhau mua. Thực ra, không bao giờ có đủ bánh, và có người phải đợi ba hoặc bốn chuyến xe về mới mua được. Với mức giá giảm một nửa như thế này, khách hàng phải tự lo chuyện bọc bánh. Phần lớn người tới đây mua là tụi trẻ con. Một vài đứa trực tiếp kẹp bánh dưới nách rồi cứ thế đi về nhà như thể muốn khoe với cả thế giới rằng chúng là con nhà nghèo. Những đứa có lòng tự tôn cao một chút thì bọc bánh lại cẩn thận, có thể là bằng giấy báo cũ, hoặc dùng bao đựng bột mì đã giặt sạch hay vẫn để bẩn. Francie mang theo một cái túi giấy to.

Cô không cố giành mua bánh ngay lập tức mà ngồi xuống một chiếc ghế băng rồi lặng lẽ quan sát. Phía trước quầy có khoảng mười đứa nhóc đang chen lấn, xô đẩy và hò hét lẫn nhau. Ở băng ghế đối diện, bốn ông lão đang ngồi gật gù ngủ. Những cụ già là thành phần hưu trí hưởng phúc lợi do gia đình chu cấp, vì thế họ trở thành người chạy việc vặt và trông trẻ, công việc duy nhất dành cho những ông lão đã qua tuổi hữu dụng ở Williamsburg. Họ sẵn sàng ngồi chờ lâu nhất có thể bởi ở Losher lúc nào cũng tỏa ra mùi bánh nướng, còn ánh mặt trời chiếu xuyên qua những ô cửa sổ rồi đậu lên những tấm lưng già nua khiến họ cảm thấy thoải mái. Họ cứ ngồi gật gù như vậy hàng giờ liền và cảm thấy rằng mình cũng đang sử dụng thời gian. Sự chờ đợi này mang lại cho cuộc sống vô vị của họ một mục đích trong chốc lát, và một lần nữa, họ lại cảm thấy vai trò của mình là cần thiết.

Francie chăm chú nhìn ông lão lớn tuổi nhất. Cô đang chơi trò chơi ưa thích của mình: tìm hiểu về mọi người xung quanh. Mớ tóc bù xù của ông có màu xám cáu bẩn tương tự như bộ râu lởm chởm mọc trên hai gò má hóp hép. Nước miếng khô đóng thành mảng bám ở hai bên khóe miệng. Rồi ông ngáp. Trong miệng không còn chiếc răng nào cả. Với sự tò mò, hào hứng xen lẫn chút ghê tởm, cô tiếp tục quan sát khi ông khép miệng lại, hút hai môi vào trong cho đến khi không còn trông thấy miệng đâu nữa, và đưa cằm cao lên sát gần mũi. Cô lại nhìn xuống chiếc áo khoác cũ kỹ đã lòi cả lớp lót ra ngoài đường may chỗ tay áo. Hai chân ông lão dang rộng trong một tư thế hết sức thoải mái, để lộ ra vết bục do thiếu một chiếc khuy trên chiếc quần đã kết tầng dầu mỡ. Đôi giày mà ông đi cũng rách tả tơi đến há cả mõm, một chiếc buộc sợi dây thắt rất nhiều nút, và chiếc còn lại thì buộc một sợi dây xoắn tít bẩn thỉu. Từ hai mõm giày còn thò ra hai ngón chân cái thô dày, lem luốc với móng chân xám ngoét và nhờn nhợn dầu mỡ. Những ý nghĩ không ngừng chạy qua trong đầu cô...

“Ông ấy già rồi. Chắc phải hơn 70. Ông ấy ra đời vào khoảng thời gian Abraham Lincoln đang còn sống và chuẩn bị làm tổng thống. Khi ấy, Williamsburg hẳn vẫn là một vùng nông thôn nhỏ bé và người da đỏ có lẽ vẫn sống ở Flatbush. Đó là những chuyện thật lâu về trước.” Rồi cô chăm chú nhìn vào đôi chân của ông lão. “Ông ấy cũng từng là một đứa trẻ. Một đứa trẻ ngọt ngào, sạch sẽ, và được mẹ âu yếm thơm lên những ngón chân hồng hồng xinh xinh. Có lẽ khi trời nổi sấm vào ban đêm, người mẹ sẽ chạy tới chiếc cũi nơi cậu bé nằm để ghém lại góc chăn cho chặt hơn và thì thầm rằng, con yêu, đừng sợ, rằng có mẹ ở đây rồi. Sau đó, bà sẽ lại bế con lên, áp má vào chiếc đầu bé nhỏ mà nựng, nói rằng con là cục cưng của mẹ. Ông hẳn cũng từng là một cậu bé giống như em trai mình, chạy ra chạy vào trong nhà, mỗi lần lại sập cửa đánh rầm. Và trong lúc mắng con, có lẽ người mẹ cũng nghĩ thầm trong bụng rằng biết đâu sau này thằng bé sẽ làm tổng thống. Rồi cậu bé ấy lớn lên trở thành một chàng trai trẻ, mạnh mẽ và hạnh phúc. Khi anh xuống phố, những cô gái sẽ mỉm cười và ngoài đầu nhìn anh. Anh sẽ mỉm cười lại, thậm chí còn nháy mắt với cô gái xinh đẹp nhất ở đó. Rồi chàng trai ấy cưới vợ và sinh con, và nhìn vào sự chăm chỉ làm việc của anh cùng những món đồ chơi mà anh mua về tặng con dịp Giáng sinh, người ta sẽ nói rằng anh là người bố tuyệt vời nhất trên thế giới. Giờ đây, những đứa con ấy cũng mỗi ngày một lớn tuổi, giống như ông lão bây giờ, và họ cũng có con cái, rồi chẳng ai muốn ông lão nữa, và tất cả họ đều đang chờ đợi cái ngày ông chết đi. Nhưng ông lão không muốn chết. Ông muốn tiếp tục sống dẫu ông đã rất già và cuộc sống chẳng còn điều gì đáng để vui vẻ nữa.”

Cửa hàng lúc này lại im ắng. Ánh nắng hè xuyên vào phòng, tạo thành những con đường bụi nghiêng nghiêng đi từ cửa sổ xuống sàn nhà. Một con nhặng xanh vo ve bay qua bay lại những làn bụi nắng đó. Ngoại trừ Francie và những ông lão đang gà gật, xung quanh không còn ai cả. Lũ trẻ chờ mua bánh mì đã ra bên ngoài chơi. Nghe tiếng la hét the thẻ của chúng, có vẻ như chúng đang ở khá xa.

Francie đột ngột đứng bật dậy, tim đập thình thịch vì hoảng sợ. Không vì lý do nào cả, bất chợt cô nghĩ đến hình ảnh chiếc phong cầm bị kéo căng hết cỡ để đạt được một nốt nhạc tròn đầy. Rồi chiếc phong cầm đó lại khép dần... khép dần... khép dần... Một nỗi sợ hãi không tên bao trùm lên cô khi cô chợt nhận ra rằng nhiều đứa trẻ bụ bẫm ngọt ngào được sinh ra trên thế giới này để rồi một ngày nào đó đi đến kết cục giống như ông lão đang ngồi ở đây. Cô phải thoát ra khỏi nơi đó nếu không chuyện đó sẽ xảy ra với chính mình. Đột nhiên, cô cảm thấy rồi mình sẽ trở thành một bà lão với cặp lợi không răng và đôi chân cáu bẩn khiến người khác nhìn vào mà ghê tởm.

Đúng lúc đó, chiếc cửa đôi phía sau quầy bánh mở toang ra và một chiếc xe tải chở bánh mì đi lùi về phía đó. Một người đàn ông tiến lên đứng sau quầy. Người lái xe bắt đầu ném bánh mì về phía anh ta để anh ta chất lên mặt quầy. Lũ trẻ đang chơi ngoài phố nghe thấy tiếng cửa mở cũng rủ nhau chạy ùa vào, chen lấn xung quanh Francie lúc này đã đứng ở trước quầy.

“Cháu muốn bánh mì!” Francie hô to. Một cô gái cao lớn tiến lên xô mạnh cô sang một bên rồi ngang ngược hỏi, “Mày nghĩ mày là ai chứ?” “Đừng bận tâm! Đừng bận tâm!” Francie trả lời, rồi tiếp tục hét, “Cháu muốn sáu ổ bánh mì và một cái bánh nướng không nát quá.”

Ấn tượng trước sự rắn rỏi của cô, người trông quầy lấy sáu ổ bánh mì và chọn ra chiếc bánh nướng trông còn tươm tất nhất trong số bánh bị trả về, rồi đẩy về phía cô và nhận 2 hào. Francie chen lấn trở ra, giữa đường cô còn làm rơi một ổ bánh mì và phải chật vật một lúc mới nhặt lên được bởi không có chỗ để cúi người.

Ra đến bên ngoài, cô ngồi xổm xuống lề đường để cho bánh vào chiếc túi giấy. Một phụ nữ đẩy xe chở con đi ngang qua, đôi bàn chân nhỏ xíu của đứa bé đang khẽ huơ qua huơ lại trong không khí. Francie nhìn lên, nhưng trước mắt cô không phải là đôi chân hồng hào xinh xắn, mà là một thứ gớm ghiếc đang thò ra khỏi đôi giày to xụ và rách rưới. Nỗi hoảng sợ lúc nãy lại ập đến khiến cô vội vàng chạy một mạch về nhà.

Căn hộ không còn ai. Mẹ đã ăn mặc chỉnh tề và cùng bác Sissy đi xem chương trình biểu diễn buổi chiều ở nhà hát, hạng ghế rẻ nhất giá 10 xu. Francie cất bánh đi rồi gấp túi gọn lại để dùng cho lần tới. Xong xuôi đâu đấy, cô đi vào trong căn phòng ngủ bé xíu không cửa sổ mà hai chị em chung nhau và ngồi xuống chiếc giường gấp của mình, chờ cho cơn hoảng sợ trôi qua trong bóng tối.

Một lát sau, Neeley cũng vào trong phòng, bò xuống gầm giường của cậu rồi lôi ra chiếc găng tay bóng chày đã rách tả tơi.

“Em định đi đâu đấy?” Cô cất tiếng hỏi.

“Chơi bóng ở ngoài kia.”

“Chị đi theo được không?”

“Không.”

Cô theo em ra phố. Ba đứa trong nhóm bạn của cậu đã tới trước và đang đứng chờ. Một đứa có gậy, một đứa có bóng, còn đứa thứ ba không mang theo gì nhưng mặc quần chơi bóng chày. Cả bọn rồng rắn đi về phía bãi đất trống ở mạn Greenpoint. Neeley biết Francie đi theo mình nhưng cậu không nói gì. Một cậu bạn huých cùi chỏ vào cậu và nói:

“Này! Chị gái mày đang đi theo chúng ta kìa.”

“Ừ,” Neeley xác nhận. Cậu bạn kia bèn quay lại hét vào mặt Francie: “Cút đi, đừng làm phiền!”

“Đây là quốc gia tự do,” Francie khẳng định.

“Đây là quốc gia tự do,” Neeley nhắc lại câu nói đó với bạn mình. Sau đó, bọn chúng không để ý đến Francie nữa. Cô tiếp tục đi theo chúng. Tới hai giờ chiều thư viện trong vùng mới mở cửa, nên từ giờ đến lúc đó cô không có việc gì làm.

Chuyến đi diễn ra rất chậm chạp và lộn xộn. Lũ con trai dừng lại ở rãnh nước ven đường để tìm lá thiếc và nhặt nhạnh những đầu mẩu thuốc lá đem cất đi để dành, rồi lôi ra hút lén lút dưới tầng hầm vào một buổi chiều mưa nào đó. Chúng còn có thời gian trêu chọc một cậu bé Do Thái đang đi tới giáo đường. Chúng vây cậu bé lại, rồi bàn bạc với nhau xem nên xử lý nhóc con này như thế nào. Cậu bé chỉ còn biết đứng chờ với nụ cười khổ sở gượng gạo. Cuối cùng, đám trẻ Công giáo này cũng chịu thả cho cậu bé đi, sau khi hạ các chỉ thị chi tiết về cách hành xử của cậu trong tuần tới.

“Đừng có mà thò mặt ra trên phố Devoe,” đây là mệnh lệnh.

“Em sẽ không đến đấy,” cậu cam kết. Nhưng đám trẻ kia lại tỏ ra thất vọng, bởi chúng đang mong chờ cậu bé sẽ phản kháng đôi chút. Một đứa thò tay vào túi áo lấy ra một mẩu phấn rồi vạch một đường thẳng xiêu vẹo trên vỉa hè, sau đó ra lệnh.

“Đừng có mà giẫm lên cái vạch kia.”

Lúc này, cậu bé đã biết mình vừa làm chúng mất hứng vì phục tùng quá dễ dàng nên quyết định tung hứng theo chúng.

“Em chỉ thò một chân vào rãnh nước cũng không được hả, các anh?” “Đến nhổ nước miếng vào rãnh nước cũng đừng hòng,” lũ trẻ đáp. “Thôi được rồi.” Cậu bé thở dài ra vẻ cam chịu.

Một cậu bé cao lớn trong bọn chợt nghĩ ra một ý tưởng khác. “Và nhớ tránh xa đám con gái Công giáo ra. Hiểu ý tao không?” Rồi chúng rời đi, để lại cậu bé mắt tròn mắt dẹt đứng nhìn theo.

“Trời ơi!” Cậu bé thầm thì thốt lên, cặp mắt to màu nâu đặc trưng của người Do Thái đảo một vòng. Được đám trẻ ngoại đạo kia coi trọng cho rằng cậu đủ chững chạc để có thể nghĩ đến bất kỳ cô gái nào, dù là người Do Thái hay không phải người Do Thái, cậu không khỏi kinh ngạc nên vừa đi vừa kêu trời liên tục.

Lũ trẻ chậm chạp đi tiếp, ánh mắt ranh mãnh không ngừng liếc về phía cậu bé cao to vừa nghĩ ra chủ ý về đám con gái, trong lòng khấp khởi chờ xem liệu cậu ta có lên tiếng khơi mào nói chuyện về một chủ để tục tĩu nào đó không. Nhưng trước khi cậu ta kịp bắt đầu, Francie đã nghe thấy em trai mình nói:

“Tao biết thằng bé đó. Nó là người Do Thái da trắng” Chẳng là Neeley đã từng nghe bố nói như vậy về một nhân viên pha chế người Do Thái mà anh quý mến.

“Làm gì có cái gọi là người Do Thái da trắng,” cậu bé cao lớn nói.

“À, nếu có cái gọi là người Do Thái da trắng, thì người đó sẽ là cậu ta,” Neeley nói bằng giọng đồng ý với người khác nhưng vẫn giữ quan điểm riêng của mình, một cách biểu đạt tinh tế khiến cậu bé chiếm được cảm tình của mọi người.

“Không bao giờ có người Do Thái da trắng,” cậu bé cao lớn khẳng định, “kể cả giả định.”

“Chúa của chúng ta là người Do Thái,” Neeley dẫn lời mẹ vẫn nói. “Và những người Do Thái khác lập tức quay lại rồi giết chết ông ấy, cậu bé cao lớn kết thúc vấn đề.

Trước khi đi sâu hơn vào lĩnh vực thần học, chúng trông thấy một cậu bé khác đang từ phố Humboldt rẽ vào phố Ainslie, trên tay treo một chiếc giỏ phủ một mảnh vải sạch. Ở một góc giỏ dựng một chiếc que, và trên chiếc que là sáu cái bánh xoắn pretzel như muốn đánh tín hiệu rằng ở đây có bán bánh pretzel. Cậu bé cao lớn trong nhóm của Neeley phát lệnh, và cả đám cùng xấn tới chỗ cậu bé nọ. Đứa bé đáng thương không hề nao núng, nó mở miệng rồi hét to: “Mẹ ơi!”

Cửa sổ tầng hai ở ngôi nhà gần đó chợt mở toang, và một người phụ nữ tay túm chiếc áo kimono bằng vải crepe trông như giấy bọc quanh bộ ngực nở nang thò đầu ra hét:

“Để thằng bé yên và cút khỏi chỗ này ngay, lũ con hoang khốn kiếp.”

Francie vội đưa tay lên bịt tai lại để vào buổi xưng tội, cô sẽ không phải nói với cha xứ rằng mình đã nghe thấy những từ tục tĩu.

“Chúng cháu có làm gì đâu, thưa cô,” Neeley nói và nở nụ cười lấy lòng vẫn luôn chinh phục được mẹ cậu.

“Chắc chắn là không rồi. Khi tao vẫn còn ở đây thì đừng hòng. Rồi vẫn với giọng hăm dọa này, bà quay sang gọi con trai, “Còn mày, lên đây cho tao. Tao sẽ dạy cho mày biết quấy rối giấc ngủ của tao là như thế nào.” Cậu bé bán pretzel lủi thủi đi lên gác, còn lũ trẻ tiếp tục lững thững đi.

“Bà kia ghê gớm thật,” cậu bé cao lớn trong nhóm vừa nói vừa hất đầu ngược về chỗ ô cửa sổ nọ.

“Ừ,” những đứa khác gật gù đồng ý.

“Ông già tao cũng ghê gớm,” một đứa nhỏ hơn trong đám nói. “Ai thèm quan tâm?” Cậu bé cao lớn thờ ơ hỏi.

“Thì tao chỉ nói thế thôi,” cậu bé nhỏ hơn phân trần.

“Ông già tao thì không ghê gớm,” Neeley nói. Cả đám phá lên cười. Chúng lững thững đi, thi thoảng dừng lại một lát để hít hà mùi của Newtown Creek, con lạch hẹp quanh co nằm cách phố Grand vài dãy nhà.

“Chúa ơi, mùi nó tanh quá,” cậu bé to lớn nhận xét.

“Ừ!” Neeley đáp với giọng vô cùng hưởng thụ.

“Tao cá nó là mùi tanh nhất trên thế giới,” một cậu bé khác lên tiếng rất ra vẻ.

Francie cũng thì thầm đồng tình. Cô tự hào vì cái mùi này. Nó cho cô biết rằng ở gần đây có một nhánh sông, dẫu rằng nhánh sông đó rất bẩn, đổ ra một con sông khác rồi cùng chảy ra biển. Đối với cô, thứ mùi tanh nồng ấy gợi lên hình ảnh của những con thuyền ra khơi và những chuyến phiêu lưu, và cô thích mùi này.

Khi chúng tới khu đất trống có sân bóng chày cũ, một con bướm vàng nhỏ đang dập dờn bay giữa đám cỏ dại. Bản tính con người vốn thích đuổi bắt bất kỳ thứ gì đang chạy, bay, bơi, hay trườn bò, và mấy cậu con trai này cũng vậy. Chúng vội đuổi theo con bướm, hăng hái lấy cả chiếc mũ rách tả tơi ra để mà ném. Neeley bắt được nó. Lũ trẻ chỉ nhìn chốc lát rồi sự hào hứng nhanh chóng qua đi. Chúng bắt đầu sắp xếp vị trí để chơi trận bóng chày bốn người do chúng tự thiết kế.

Chúng chơi rất hăng hái, nên không bao lâu sau đứa nào đứa nấy đã mồ hôi nhễ nhại, thi thoảng lại vang lên tiếng chửi thề và có cả những màn ẩu đả. Mỗi khi có gã ngớ ngẩn nào đó đi ngang qua và đứng lại xem trong chốc lát, chúng lại bắt đầu làm trò hề để thể hiện. Chẳng là người ta đồn rằng đội tuyển bóng chày của Brooklyn có 100 người chuyên chiêu mộ nhân tài, những người này thường lang thang đi khắp phố vào chiều thứ Bảy để xem lũ trẻ chơi và tìm kiếm những cầu thủ có triển vọng. Mà các cậu bé ở Brooklyn thì thích chơi cho đội tuyển của Brooklyn còn hơn cả làm tổng thống nước Mỹ.

Sau khi đứng xem chúng chơi một lúc, Francie bắt đầu cảm thấy chán. Cô biết chúng sẽ tiếp tục chơi, ẩu đả và khoe mẽ như vậy cho đến khi tới giờ về nhà để ăn bữa phụ. Lúc này đã là hai giờ. Bác thủ thư hẳn cũng đã hết giờ nghỉ trưa và quay lại làm việc. Cô mang theo sự mong chờ dễ chịu ấy đi về phía thư viện.

2

Thư viện là một tòa nhà cũ, nhỏ bé và có phần tồi tàn. Trong mắt Francie, đó là một nơi thật đẹp. Cô dành cho nó thứ cảm tình giống như cảm tình của cô đối với nhà thờ. Khi đẩy cửa bước vào bên trong, chào đón cô là thứ mùi hòa quyện giữa mùi bìa da sách cũ, mùi hồ dán và mùi mực mới đổ vào hộp mực đóng dấu. Với cô, nó còn dễ chịu hơn cả mùi hương trầm trong buổi lễ thánh.

Francie cho rằng thư viện đó chứa toàn bộ sách trên thế giới, mà cô thì đã lên kế hoạch đọc hết toàn bộ số sách có trên đời này. Mỗi ngày, cô sẽ đọc một cuốn theo thứ tự bảng chữ cái, ngay cả những cuốn khô khan cũng không bỏ qua. Theo cô nhớ, tác giả đầu tiên tên là Abbott. Lịch trình mỗi ngày đọc một cuốn sách này đã được cô áp dụng từ khá lâu, nhưng tới giờ vẫn đang dừng lại ở mục B. Cô đã đọc về ong, bò, các kỳ nghỉ ở Bermuda, và kiến trúc Byzantine. Dẫu vẫn nhiệt tình đọc, nhưng trong thâm tâm cô cũng phải thừa nhận một số cuốn sách trong mục B tương đối khó tiếp thu. Nhưng bất chấp, Francie vẫn là một người đọc. Và cô đọc tất cả những gì cô có thể tìm được, từ những thứ hổ lốn tạp nham cho đến những tác phẩm kinh điển, thời gian biểu, và cả danh sách giá cả ở cửa hàng tạp hóa. Dĩ nhiên, có những thứ rất đáng đọc; loạt sách của Louisa Alcott là một ví dụ. Thực ra, cô còn có kế hoạch đọc lại tất cả số sách đó một lần nữa sau khi hoàn thành mục Z.

Thứ Bảy là một ngày đặc biệt. Cô tự thưởng cho bản thân bằng cách không đọc sách theo trình tự bảng chữ cái. Vào ngày này, cô sẽ nhờ thủ thư đề cử một cuốn sách.

Sau khi đi vào và nhẹ nhàng khép cửa lại – điều mà ai tới thư viện cũng phải làm – Francie đưa mắt liếc nhanh qua chiếc bình gốm nhỏ màu vàng nâu vẫn đặt ở phía cuối bàn của thủ thư. Chiếc bình này đóng vai trò báo hiệu mùa. Vào mùa thu, trong bình sẽ cắm vài cành nho đắng và vào dịp Giáng sinh là cành nhựa ruồi. Kể cả khi ngoài đường không có tuyết rơi, Francie cũng biết mùa xuân sắp đến khi cô trông thấy chiếc bình trưng những cành tơ liễu. Vào hôm nay, một ngày thứ Bảy mùa hè của năm 1912, chiếc bình sẽ cắm gì nhỉ? Cô chầm chậm đưa mắt từ chân bình đi lên, qua những thân cây mảnh khảnh màu xanh, tới lớp lá tròn tròn nho nhỏ, và trông thấy... hoa sen cạn! Đỏ, vàng óng, vàng kim và trắng ngà. Cô hơi cảm thấy hoa mắt, váng đầu khi thu vào mắt một cảnh tượng đẹp đẽ đến như vậy. Đó là khoảnh khắc cô sẽ ghi nhớ cả đời.

“Khi mình lớn lên,” cô nhủ thầm, “nhất định mình sẽ mua một chiếc bình màu nâu hệt như vậy, và vào tháng Tám nóng nực, nhất định mình sẽ cắm hoa sen cạn vào đó.”

Francie đặt tay lên gờ của chiếc bàn bóng loáng và thích thú cảm nhận xúc cảm mượt mà của nó. Cô nhìn vào hàng bút chì mới gọt được xếp gọn gàng, tấm giấy thấm hình vuông màu xanh sạch sẽ, chiếc lọ trắng mập mạp đựng hồ dán, chồng thẻ chỉnh tề, và những cuốn sách được trả lại đang nằm chờ được đưa về kệ. Chiếc bút chì kỳ lạ gắn con dấu ghi ngày tháng ở đầu đang nằm cạnh mép tấm giấy thấm.

“Đúng rồi, khi mình lớn và có nhà riêng, nhất định sẽ không có ghế đệm sang trọng hay rèm đăng-ten. Và cũng sẽ không có cây đa búp đỏ. Ở phòng khách, mình sẽ để một cái bàn như thế này, tường sơn trắng, tối thứ Bảy nào cũng sẽ có một tấm giấy thấm màu xanh sạch sẽ, một hàng bút chì màu vàng sáng bóng luôn được gọt sẵn để viết, một chiếc bình màu vàng nâu lúc nào cũng cắm hoa, lá, hay quả mọng, và sách... sách... sách...”

Cô chọn một cuốn sách để đọc cho ngày Chủ nhật; một tác phẩm nào đó của một tác giả tên Brown. Francie đoán chừng cô đã đọc các tác giả có tên Brown suốt nhiều tháng trời nay rồi. Cứ khi nào tưởng rằng mình đã gần hoàn thành mục B, cô lại chợt để ý thấy rằng kệ sách bên cạnh bắt đầu với các tác giả tên là Browne. Sau đó là Browning. Cô khẽ rên rỉ vì nóng lòng muốn tiến tới mục C, nơi có cuốn sách của Marie Corelli mà cô từng xem qua và thấy rất thú vị. Liệu tới bao giờ cô mới tiến tới chỗ đó được? Có lẽ phải đọc hai cuốn sách mỗi ngày thì may ra. Có lẽ...

Francie đứng trước bàn một lúc lâu, sau đó người thủ thư mới hạ mình chiếu cố đến cô bé.

“Gì nào?” Thủ thư cáu kỉnh hỏi.

“Cuốn này. Cháu muốn mượn nó.” Francie đẩy tới trước mặt thủ thư cuốn sách đã mở sẵn bìa sau, tấm thẻ đi kèm sách cũng đã được rút ra khỏi phong bì. Các thủ thư đã dạy lũ trẻ cách mượn sách như vậy để đỡ việc cho họ, họ sẽ không phải mở vài trăm cuốn sách mỗi ngày, rồi rút ra vài trăm tấm thẻ khỏi phong bì.

Người thủ thư cầm tấm thẻ, cộp dấu vào đó, rồi đẩy nó vào một cái khe nhỏ trên bàn. Bà lại cộp dấu lên thẻ thư viện của Francie, rồi đẩy nó cho cô bé. Francie cầm thẻ lên nhưng vẫn chưa đi.

“Gì nữa?” Thủ thư hỏi mà không buồn ngẩng đầu lên.

“Bác có thể giới thiệu một cuốn sách hay cho con gái không ạ?”

“Bao tuổi?”

“Cô ấy 11 tuổi.”

Mỗi tuần, Francie lại đưa ra cùng một câu yêu cầu và mỗi tuần người thủ thư lại hỏi cùng một câu hỏi. Một cái tên ghi trên thẻ thư viện căn bản không có ý nghĩa gì với bà cả, và bởi bà không bao giờ ngẩng lên để nhìn mặt lũ trẻ, nên bà cũng không biết đến sự tồn tại của một cô gái nhỏ mỗi ngày lại đến mượn một cuốn sách và thứ Bảy nào cũng mượn hai cuốn.

Một nụ cười hẳn sẽ có ý nghĩa rất lớn đối với Francie và một câu nói thân thiện hẳn sẽ khiến cô vô cùng phấn khởi. Cô yêu cái thư viện này và tôn sùng vị thủ thư phụ trách nó. Chỉ có điều, người thủ thư lại bận nhiều việc khác trong đầu. Và dù sao, bà cũng ghét trẻ con nữa.

Francie run run đứng chờ trong tâm trạng háo hức khi thủ thư thò tay xuống dưới bàn. Khi cuốn sách được lấy ra, cô bé liếc nhanh phần nhan đề: “If I Were King” (tạm dịch: Nếu anh là vua) của McCarthy. Tuyệt vời! Cuốn sách được đề cử của tuần trước và hai tuần trước nữa là “Beverly of Graustark” (tạm dịch: Beverly vùng Graustark). Cô mới chỉ được đọc các tác phẩm của McCarthy hai lần. Người thủ thư đã đề cử hai cuốn sách này rất nhiều lần rồi. Có thể đó là những cuốn sách duy nhất mà bà từng đích thân đọc; có thể chúng nằm trong danh sách đề cử nào đó; có thể bà phát hiện ra rằng đó chắc chắn là loại sách mà các cô bé 11 tuổi say mê.

Francie ôm hai cuốn sách thật chặt rồi vội vã chạy về nhà để đọc, suýt chút nữa cô còn định ngồi ngay xuống mái hiện đầu tiên mà mình gặp được trên đường.

Cuối cùng, cô cũng về được tới nhà, và thời gian mà cô mong đợi suốt tuần đã đến: thời gian ngồi-ở-cầu-thang-thoát-hiểm. Cô đặt một tấm thảm nhỏ lên cầu thang, rồi lấy chiếc gối trên giường ra, đặt lên trên những thanh sắt. Thật may là vẫn còn đá trong thùng, Francie đập một ít bỏ vào ly nước. Sau đó, cô xếp những chiếc bánh xốp bạc hà màu hồng và trắng mua hồi sáng vào một cái bát nhỏ, tuy đã mẻ nhưng có màu xanh da trời rất xinh xắn. Xong xuôi khâu chuẩn bị, cô đặt ly nước, bát bánh và cuốn sách lên bệ cửa sổ, rồi trèo ra ngoài cầu thang thoát hiểm. Khi đã ra ngoài đó, nghĩa là cô được sống trên một cái cây. Không ai có thể trông thấy cô, dù là đứng từ trên tầng, dưới tầng, hay đang đi qua lại trên đường. Nhưng cô lại có thể nhìn xuyên qua những tán lá và quan sát hết thảy.

Chiều nay là một buổi chiều nắng đẹp. Một làn gió ấm áp lười nhác thổi qua, mang theo mùi vị nồng nàn của biển cả. Lá cây đung đưa tạo ra những hình thù biến ảo liên tục trên chiếc vỏ gối màu trắng. Lúc này, ở dưới sân không có ai cả, như vậy thật tốt. Thường thì cậu bé con của người thuê cửa hàng ở tầng trệt sẽ chiếm cái sân ấy làm chỗ chơi riêng, và trò chơi không bao giờ chán của cậu ta là xây nghĩa địa. Cậu đào những ngôi mộ tí hon, nhét những con bướm còn sống vừa bắt được vào các hộp diêm nhỏ xíu, rồi chôn chúng xuống đó theo một nghi lễ qua loa và dựng bia mộ bằng sỏi lên trên từng nấm đất con con ấy. Làm nền cho trò chơi là tiếng nức nở sụt sùi và lồng ngực phập phồng thổn thức rất phù hợp với không khí ma chay của cậu bé. Nhưng hôm nay, cậu bé u sầu ấy bận tới thăm bà dì ở Bensonhurst. Cô nhận tin cậu ta vắng nhà mà mừng rỡ như nhận quà sinh nhật vậy.

Trong lúc ngồi đọc sách, thi thoảng Francie dừng lại để hít thật sâu bầu không khí ấm áp vào trong lồng ngực, ngắm những cái bóng nhảy nhót không ngừng của đám lá cây, ăn bánh và nhấm nháp ly nước đá.

Nếu anh là vua, tình nhân ơi,

A, nếu anh là vua…

Mỗi lần Francie đọc lại cuốn sách này, câu chuyện về nhân vật François Villon trong đó càng trở nên tuyệt vời hơn. Đôi khi, cô thắc thỏm sợ rằng cuốn sách sẽ bị lạc đâu đó trong thư viện và cô sẽ chẳng bao giờ có thể đọc lại nó nữa. Vì quá khao khát được sở hữu cuốn sách này mà có lần cô còn chép nội dung sách vào một cuốn vở trị giá 2 xu. Nhưng những trang vở viết bằng bút chì trông không giống và cũng không có mùi giống cuốn sách ở thư viện, nên rốt cuộc cô bỏ dở ý định kia, tự an ủi mình bằng lời thề rằng khi lớn lên, nhất định cô sẽ làm việc thật chăm chỉ và tiết kiệm tiền để mua tất cả những cuốn sách mà mình thích.

Trong lúc đọc, cô cảm thấy yên bình, thoải mái, và hạnh phúc – niềm hạnh phúc mà chỉ một cô gái nhỏ mới có được khi cầm trên tay một cuốn sách hay, bên cạnh là bát đựng bánh kẹo, và chỉ có một mình ở nhà. Nhưng những bóng lá vẫn không ngừng dịch chuyển và buổi chiều dần trôi qua. Tới khoảng bốn giờ, các căn hộ ở các tòa nhà cho thuê đối diện với sân nhà Francie bắt đầu trở nên sôi động. Qua kẽ lá, cô nhìn vào những ô cửa sổ không rèm đang mở toang và trông thấy người ta vội vàng mang những bình đựng bia rỗng ra ngoài, rồi khi trở về thì cầm trên tay những bình đựng bia mát lạnh sủi bọt tràn cả ra. Lũ trẻ con tíu tít chạy ra chạy vào, bận bịu tới tới lui lui quầy bán thịt, cửa hàng thực phẩm và cửa hàng bánh mì. Những người phụ nữ về đến nhà, trên tay là những gói đồ cồng kềnh mang từ tiệm cầm đồ về. Vậy là bộ comple mặc ngày Chủ nhật cho người đàn ông trong gia đình đã được trở về nhà. Thứ Hai tới, người ta sẽ lại mang nó tới tiệm cầm đồ và để ở đấy thêm một tuần nữa. Cửa tiệm cầm đồ làm ăn phát đạt nhờ vào số tiền lãi suất hằng tuần, còn những bộ comple cũng được hưởng đãi ngộ tốt vì ở đó chúng được chải sạch và treo trong tủ có băng phiến, nơi lũ nhậy cắn quần áo không dám bén mảng lại gần. Thứ Hai đến, thứ Bảy về. Bác Timmy chủ tiệm cầm đồ bỏ túi 10 xu tiền lãi. Một vòng tuần hoàn lặp đi lặp lại.

Francie trông thấy những cô gái trẻ đang bận rộn chuẩn bị để đi chơi với bạn trai. Vì các căn hộ đều không có phòng tắm, nên các cô gái ra đứng trước bồn rửa bát trong phòng ăn để gội đầu, trên người mặc áo lót và váy trong, tay họ đưa vòng lên trên đầu để gãi đầu tạo thành một đường cong thật đẹp. Có rất nhiều cô gái đứng gội đầu theo cách này ở những ô cửa sổ phòng bếp, khiến khi nhìn vào người ta không khỏi tưởng rằng đây là một loại nghi lễ thầm lặng được mong chờ nào đó.

Francie ngừng đọc khi con ngựa của bác Fraber kéo xe đi qua cánh cổng đôi bằng sắt và tiến vào sân nhà kế bên, bởi ngắm nhìn một con ngựa đẹp cũng thú vị gần như đọc sách vậy. Sân nhà kế bên lát đá cuội, cuối sân có một chuồng ngựa khá đẹp mắt. Dải đất viền quanh phần sân lát đá cuội được bón phân đầy đủ, là nơi trồng một bụi hồng đáng yêu và một hàng phong lữ hoa màu đỏ rực rỡ. Chuồng ngựa còn đẹp hơn bất kỳ ngôi nhà nào xung quanh, còn khoảng sân thì khỏi phải nói, nó là khoảng sân xinh đẹp nhất Williamsburg này.

Francie nghe tiếng cổng sắt đóng lại. Hình ảnh cô nhìn thấy đầu tiên là con ngựa thiến màu nâu bóng, có bờm và đuôi màu đen. Nó kéo một chiếc xe nhỏ màu hạt dẻ, hai bên là hàng chữ sơn vàng Nha sĩ Fraber kèm địa chỉ. Cỗ xe gọn gàng này không chở cái gì cả. Cả ngày nó chỉ chầm chậm diễu qua hết phố nọ đến đường kia, làm nhiệm vụ quảng cáo. Nó là một tấm bảng quảng cáo ngoài trời di động lý tưởng.

Mỗi buổi sáng, Frank, chàng trai trẻ dễ mến với cặp má hồng hào – giống như tuổi trẻ diệu kỳ trong bài hát của đám con nít – lại đánh xe ra ngoài và tới chiều thì đánh xe về. Frank có cuộc sống khá thoải mái, và cô gái nào cũng thích tán tỉnh anh. Công việc của anh là đánh xe đi lòng vòng thật chậm rãi để mọi người có thể đọc được tên và địa chỉ của nha sĩ in ở hai bên hông xe. Khi cần lắp lợi giả hay phải nhổ răng, người ta sẽ nhớ đến địa chỉ ghi trên xe và tìm đến Nha sĩ Fraber.

Frank thong thả cởi chiếc áo khoác ngoài ra và đeo chiếc tạp dề bằng da lên; trong lúc đó, chú ngựa Bob kiên nhẫn đứng chờ, thi thoảng lại đổi chân trụ từ bên này sang bên kia. Sau đó, Frank tháo yên cương ra, lau một lượt cho sạch rồi treo vào trong chuồng. Tiếp theo, anh lấy miếng bọt biển lớn màu vàng để tắm cho con ngựa. Khỏi phải nói, Bob rất hưởng thụ sự đãi ngộ này. Nó đứng yên để ánh mặt trời lấm tấm hắt lên người, thi thoảng gõ móng xuống nền đá làm bắn ra những tia lửa nhỏ. Frank bóp tấm bọt biển để nước chảy xuống tấm lưng màu nâu, rồi kỳ cọ cho nước rơi xuống, vừa làm anh vừa liên tục nói chuyện với chú ngựa to lớn.

“Giờ thì đứng yên nào, Bob. Ngoan lắm. Đứng lùi lại đằng kia. Dừng lại!”

Bob không phải là con ngựa duy nhất mà Francie biết. Bác Willie Flittman, chồng của bác Evy, cũng nuôi một con ngựa tên là Drummer để kéo xe chở sữa. Cách đối đãi giữa bác Willie và con Drummer khác với cách đối đãi giữa Frank và con ngựa của anh. Willie và Drummer lúc nào cũng rình rập để công kích nhau và luôn tìm cách chơi xỏ nhau. Bác Willie vẫn luôn miệng mắng nhiếc Drummer. Nếu đứng nghe bác ấy mắng, người ta sẽ cho rằng con ngựa này buổi tối không chịu ngủ, buổi sáng đứng tỉnh rụi trước chuồng của công ty sản xuất sữa mà nghiền ngẫm những chiêu trò mới để hành hạ ông chủ của mình.

Francie thích chơi trò tưởng tượng rằng con người giống như thú cưng mà họ nuôi và ngược lại. Chó poodle nhỏ lông trắng là loại thú cưng rất được ưa chuộng ở Brooklyn. Phụ nữ nuôi chó poodle thường là những người da trắng, thấp, đầy đặn, có phần lem luốc và có cặp mắt ướt hệt như con poodle. Tynmore, người phụ nữ luống tuổi không chồng với vóc người nhỏ bé, tính tình vui vẻ và giọng nói líu lo, cũng là người dạy nhạc cho mẹ, trông giống hệt con chim hoàng yến mà cô ấy nuôi trong phòng bếp nhà mình. Nếu Frank biến thành ngựa, anh ấy có lẽ sẽ trông giống Bob. Francie chưa từng trông thấy con ngựa của bác Willie, nhưng cô biết nó trông như thế nào. Giống như Willie, Drummer hẳn là một con ngựa có vóc dáng nhỏ bé, gầy gò, lông đen, và cặp mắt nhiều lòng trắng lúc nào cũng toát lên vẻ bồn chồn. Nó cũng sẽ hay cằn nhằn nữa, giống như chồng của bác Evy vậy. Bất chợt, ý nghĩ của cô rời khỏi bác Flittman.

Ngoài phố, khoảng hơn mười cậu bé đang bám vào cánh cổng sắt để xem cảnh tắm cho con ngựa duy nhất trong khu. Francie không trông thấy chúng, nhưng cô nghe được tiếng chúng nói chuyện. Chúng đang sáng tác ra những câu chuyện đáng sợ về con vật hiền lành kia.

“Trông nó yên tĩnh và dễ tính thế kia cơ mà,” một cậu bé nói. “Nhưng lừa đảo đấy. Nó đang chờ cơ hội lúc Frank không để ý, rồi nó sẽ nhào tới cắn và đá cho anh ấy tới chết thì thôi.”

“Đúng đấy,” một cậu bé khác phụ họa. “Hôm qua tao trông thấy nó nghiến qua người một đứa bé.”

Một cậu bé khác nảy ra ý tưởng mới. “Tao thấy nó tè lên người một bà lão đang ngồi bán táo gần chỗ rãnh nước. Còn vung vẩy ướt hết chỗ táo đó nữa cơ,” cậu suy nghĩ rồi bổ sung thêm.

“Người ta đeo vải bịt mắt cho nó để nó không trông thấy con người nhỏ bé như thế nào. Nếu nó biết con người nhỏ như thế, nó sẽ giết phăng tất cả mất.”

“Vải bịt mắt làm cho nó tưởng là con người nhỏ bé à?”

“Nhỏ như những đứa trẻ con ấy.”

“Ái chà!”

Mỗi cậu bé khi lên tiếng đều biết rằng mình đang nói dối. Thế nhưng, chúng lại tin lời những đứa khác nói về con ngựa. Cuối cùng, lũ trẻ bắt đầu chán khi thấy con Bob hiền lành cứ đứng im một chỗ như vậy.

Một đứa nhặt một hòn đá lên rồi ném về phía con ngựa. Chỗ da bị hòn đá đập vào của con Bob rung lên, và lũ trẻ cùng run rẩy đứng chờ cơn cuồng nộ của nó. Frank ngẩng đầu lên và nói với chúng bằng chất giọng nhẹ nhàng của vùng Brooklyn.

“Đừng làm trò đó. Con ngựa có làm gì các em đâu.”

“Ồ, không à?” Một cậu bé phẫn nộ hét lên.

“Không,” Frank trả lời.

“Thế à, biến m* mày đi,” tiếng chửi tục tằn vang lên như một lẽ đương nhiên từ miệng cậu bé nhỏ nhất, xé toang bầu không khí hòa hoãn.

Frank vừa xối một tia nước nhỏ lên mông ngựa vừa tiếp tục nói với giọng nhẹ nhàng: “Mấy đứa muốn tự đi hay anh phải đánh gãy vài cái mông đây?”

“Mông anh rồi còn mông ai nữa?”

“Anh sẽ cho mấy đứa biết còn những ai nữa!” đột ngột cúi người xuống, nhặt lên một viên đá cuội không bám chặt trên mặt sân và thủ thế như chuẩn bị ném nó. Lũ trẻ vội vàng chạy lùi ra sau, miệng không ngừng la hét, chửi rủa.

“Đây là quốc gia tự do.”

“Đúng đấy. Đường phố không phải của nhà anh.”

“Em sẽ mách chú em, chú của em là cảnh sát đấy.”

“Biến nhanh đi,” Frank nhàn nhạt nói và cẩn thận đặt viên đá cuội về vị trí cũ.

Mấy cậu bé lớn đã chơi chán nên tản đi. Nhưng những cậu bé nhỏ hơn vẫn nán lại để chờ xem Frank cho ngựa ăn yến mạch.

Tắm rửa cho ngựa xong, Frank buộc nó vào dưới một tán cây, hướng đầu nó về phía bóng râm. Anh tròng một túi thức ăn căng phồng vào cổ ngựa, rồi quay đi rửa xe, vừa làm vừa huýt sáo bài “Let Me Call You Sweetheart” (Hãy để anh gọi em là người tình). Như thể bắt được tín hiệu, Flossie Gaddis sống ở tầng dưới nhà Nolan thò đầu ra khỏi cửa sổ.

“Này, xin chào,” cô nhanh nhảu bắt chuyện.

Frank biết người gọi là ai. Anh đợi một lúc lâu sau mới chậm chạp trả lời, “Xin chào,” nhưng lại không buồn ngẩng đầu lên. Anh đi vòng sang phía bên kia chiếc xe, nơi khuất tầm nhìn của Floss, nhưng giọng nói của cô vẫn tiếp tục đeo đẳng.

“Xong việc ngày hôm nay rồi à?” Cô hỏi với giọng vui vẻ.

“Ừ, sắp rồi.”

“Chắc cậu sắp đi chơi phải không, tối nay là tối thứ Bảy mà.” Không có tiếng trả lời. “Đừng nói một anh chàng điển trai như cậu lại không có cô gái nào đấy nhé.” Vẫn không trả lời. “Tối nay người ta tổ chức nhảy racket [7] ở Câu lạc bộ Shamrock đấy.”

“Thế à?” Anh hờ hững hỏi.

“Ừ. Tớ có vé đôi đấy.

“Tiếc quá. Tớ bận mất rồi.”

“Bận ở nhà làm bạn với bà cô già nhà cậu à?”

“Có lẽ vậy.”

“Ái chà, biến đi!” Cô kéo sập cửa sổ xuống, và Frank thở phào nhẹ nhõm. Thế là thoát rồi.

Francie cảm thấy ái ngại cho Flossie. Dẫu đã rất nhiều lần bị Frank từ chối nhưng cô chưa bao giờ từ bỏ hy vọng. Flossie luôn chạy theo đàn ông, còn đàn ông thì luôn trốn tránh cô. Bác Sissy của Francie cũng chạy theo đàn ông, nhưng bằng cách nào đó, họ cũng chạy lại để gặp bác ấy.

Điểm khác biệt ở đây là Flossie Gaddis đói đàn ông đến vật vã, còn Sissy thèm họ một cách lành mạnh. Và điều đó đã tạo ra một sự khác biệt rất lớn giữa hai người.

3

Bố Francie về nhà lúc 5 giờ. Lúc này, cả con ngựa và chiếc xe đều đã được nhốt vào chuồng của bác Fraber, Francie cũng đã đọc xong cuốn sách, ăn hết bánh, và vẫn còn dư chút thời gian để ngắm mặt trời nhợt nhạt, mỏng manh của buổi chiều tà đậu trên những tấm phên cũ làm hàng rào. Cô lưu luyến ôm chiếc gối vừa được mặt trời làm ấm và gió hong khô, áp lên má một lát rồi mới đặt nó trở về chiếc giường gấp của mình. Anh vừa đi vừa hát bài ballad “Molly Malone” yêu thích. Bao giờ cũng vậy, cứ đi lên cầu thang là anh lại hát để mọi người đều biết rằng anh đã về nhà.

Ở thành phố Dublin yêu kiều,

Những cô gái thật xinh đẹp,

Chính ở đó tôi lần đầu được gặp...

Francie mỉm cười vui vẻ mở cửa đón bố trước khi anh kịp hát sang câu tiếp theo.

“Mẹ con đâu?” Anh hỏi. Anh luôn luôn hỏi câu đó khi về đến nhà. “Mẹ đi xem diễn với bác Sissy a.”

“Ồ!” Giọng anh nghe chừng có vẻ thất vọng. Anh luôn tỏ ra thất vọng mỗi khi Katie không có ở nhà. “Tối nay bố làm việc ở nhà Klommer. Tiệc cưới lớn đấy.” Anh lấy ống tay áo khoác lau chiếc mũ tròn, rồi treo nó vào trong tủ.

“Bố phục vụ bàn hay hát?” Francie hỏi.

“Cả hai. Tạp dề phục vụ của bố đã giặt sạch chưa, Francie?”

“Có một cái sạch nhưng chưa là. Để con đi là cho bố.”

Francie kê tấm ván là lên hai chiếc ghế và làm nóng bàn là. Cô lấy ra tấm vải bố dày hình vuông nhăn nhúm có nơ bằng vải lanh và vẩy nước lên đó. Trong lúc chờ bàn là nóng lên, cô tranh thủ đun nóng cà phê rồi rót một cốc đưa bố. Anh vừa uống cà phê vừa ăn cái bánh bọc đường mà cả nhà để phần. Anh đang rất vui vẻ bởi buổi tối anh sẽ có việc để làm và bởi hôm nay là một ngày đẹp trời.

“Một ngày đẹp trời như thế này giống như có người tặng quà cho con vậy,” anh nói.

“Đúng vậy, bố ạ.”

“Cà phê nóng chẳng phải là một điều tuyệt vời ư? Không hiểu người ta sống thế nào trước khi phát minh ra nó nhỉ?”

“Con thích mùi của nó lắm”

“Con mua bánh này ở đâu?”

“Ở cửa hàng Winkler. Sao ạ?”

“Họ làm bánh ngày càng ngon.”

“Vẫn còn một ít bánh mì đen Do Thái đấy bố, còn một miếng”

“Được!” Anh lấy miếng bánh mì và lật ngược nó lại, mặt bên này có dán tấm đề can của Công đoàn. “Bánh mì ngon, được làm chu đáo bởi bàn tay của những người thợ nướng bánh thuộc Công đoàn.” Anh kéo tấm đề can, rồi như chợt nhớ ra điều gì. “Cái nhãn Công đoàn trên tạp dề của bố!”

“Nó ở đây này bố, được khâu lại bằng chỉ rồi. Con sẽ là phẳng nó.”

“Cái nhãn đó giống như một món đồ trang sức vậy,” anh giải thích cho con, “giống như một bông hồng mà con cài trên áo. Con nhìn cái huy hiệu Công đoàn Phục vụ bàn của bố mà xem này.” Chiếc huy hiệu nhợt nhạt màu xanh lá cây pha trắng đang được đính trên ve áo của anh. Anh lấy ống tay áo lau cho nó bóng lên. “Trước khi bố gia nhập Công đoàn, chủ thích trả công ra sao tùy ý. Có khi họ còn không trả và nói rằng bố nhận khoản tiền boa của khách là đủ rồi. Mấy nơi thậm chí còn bắt bố trả tiền mới cho nhận việc. Họ nói khoản tiền boa rất lớn, đến nỗi họ có thể mở hẳn một khu chuyên bán dịch vụ phục vụ bàn. Sau đó, bố gia nhập Công đoàn. Mẹ con không nên ca thán về khoản phí thành viên đó. Công đoàn tìm cho bố nơi làm việc mà người ta phải trả tiền công cố định, bất kể tiền boa nhiều ít ra sao. Ngành nghề nào cũng cần phải có công đoàn bảo trợ.”

“Vâng, thưa bố.” Lúc này, Francie đang bắt đầu là. Cô thích nghe bố nói chuyện.

Francie nghĩ đến trụ sở của Công đoàn. Có lần cô từng mang tạp dề và tiền xe cho bố đi làm việc đến đó. Cô trông thấy bố đang ngồi cùng với mấy người đàn ông, trên người là bộ tuxedo, cũng là bộ comple duy nhất mà bố có, chiếc mũ tròn đen đội lệch về một bên trông rất hoạt bát, còn miệng ngậm điếu xì gà. Khi trông thấy Francie bước vào, anh bỏ mũ xuống và vứt điếu xì gà đi.

“Con gái tôi đấy,” anh tự hào giới thiệu. Những người phục vụ bàn nhìn cô bé gầy gò mặc chiếc váy rách rưới, rồi liếc mắt nhìn nhau. Họ khác với Johnny Nolan. Họ có công việc đều đặn trong tuần và làm thêm tối thứ Bảy để kiếm thêm tiền. Johnny thì không có công việc ổn định. Anh làm việc ở những tụ điểm chỉ tổ chức sự kiện một lần.

“Tôi muốn nói này các anh em,” anh nói, “tôi có hai đứa con ngoan ngoãn và một cô vợ xinh đẹp. Nhưng tôi thì lại không xứng với họ.”

“Đừng cả nghĩ quá,” một người bạn vỗ vai anh an ủi.

Francie thoáng nghe thấy hai người khác đứng ngoài nhóm này đang bàn tán về bố mình. Người thấp lùn nói:

“Hãy nghe gã này nói về vợ con mình mà xem. Nực cười quá. Thật hài hước. Gã mang tiền công về cho vợ nhưng giữ lại tiền boa để nốc rượu. Gã đưa ra một thỏa thuận rất buồn cười ở tiệm rượu của McGarrity. Gã nộp hết tiền boa kiếm được cho ông ta, còn ông ta chu cấp rượu cho gã uống. Không ai biết qua qua lại lại như vậy rốt cuộc là McGarrity nợ tiền gã hay gã nợ tiền McGarrity. Nhưng có vẻ như đây là thỏa thuận hời cho gã thì phải, bởi lúc nào cũng thấy gã say khướt.” Rồi hai người đàn ông rời đi.

Francie cảm thấy con tim mình đau nhói, nhưng khi cô trông thấy những người đang đứng xung quanh bố thực lòng yêu quý anh, họ cười trước câu pha trò của anh và nhiệt tình lắng nghe anh nói, nỗi đau ấy như được xoa dịu phần nào. Hai người đàn ông vừa nãy chỉ là ngoại lệ. Cô biết, tất cả mọi người đều yêu quý bố mình.

Đúng vậy, tất cả mọi người đều yêu quý Johnny Nolan. Anh là một ca sĩ có chất giọng ngọt ngào với những bài ca ngọt ngào. Từ xưa xửa xừa xưa, tất cả mọi người, nhất là người Ireland, đều đã yêu quý và dành sự quan tâm cho những ca sĩ trong cộng đồng mình. Các đồng nghiệp thực lòng yêu quý anh. Những ông chủ nơi anh làm công yêu quý anh. Vợ con anh yêu quý anh. Anh vẫn còn trẻ, còn sôi nổi, và đẹp trai. Vợ anh chưa từng oán giận anh, và con cái anh không biết rằng lẽ ra chúng nên cảm thấy xấu hổ vì có một người bố như vậy.

Francie thu hồi những ý nghĩ về cái ngày cô đến trụ sở của Công đoàn. Cô lại tiếp tục lắng nghe bố nói chuyện. Anh đang hồi tưởng về quá khứ.

“Lấy ví dụ là bố. Bố không là ai cả.” Anh vừa nói vừa lặng lẽ châm điếu xì gà giá 1 nickel. “Ông bà nội từ Ireland đến đây vào năm khoai tây mất mùa. Một người đồng hương là chủ một công ty chạy tàu hơi nước nói đã thu xếp được cho ông nội một công việc ở Mỹ, rằng ông ta sẵn sàng đưa ông nội sang đó. Tiền vé tàu ông ta sẽ trừ dần vào tiền công của ông nội. Thế là ông bà đưa nhau đến đây.”

“Ông nội cũng giống bố – ở chỗ không bao giờ làm một công việc quá lâu.” Anh hút thuốc rồi trầm ngâm trong phút chốc.

Francie vẫn yên lặng là chiếc tạp dề. Cô biết bố mình chỉ đang nói ra những ý nghĩ trong đầu, chứ không mong cô có thể hiểu. Anh chỉ muốn có người nghe mình nói. Thứ Bảy nào anh cũng nói những chuyện này. Các ngày khác trong tuần vì uống rượu nên anh chỉ lặng lẽ đi đi về về và rất ít nói. Nhưng hôm nay là thứ Bảy. Là ngày anh nói.

“Ông bà nội không biết chữ. Bản thân bố chỉ học đến lớp sáu, rồi bỏ học giữa chừng vì ông mất. Các con may mắn đấy. Bố sẽ cho các con học hành đến nơi đến chốn.”

“Vâng, thưa bố.”

“Khi ấy bố 12 tuổi. Bố đi hát ở các quán rượu, hát cho những người say nghe, và họ ném những đồng xu cho bố. Sau đó bố bắt đầu làm việc ở các quán rượu và nhà hàng... đứng phục vụ bàn cho người ta...” Anh dừng lại và trầm ngâm một lúc.

“Bố vẫn luôn mong muốn được làm một ca sĩ thực thụ, loại ca sĩ ăn mặc chỉnh tề rồi bước lên sân khấu ấy. Nhưng bố không được học hành, cũng không biết phải bắt đầu như thế nào để trở thành một ca sĩ đứng hát trên sân khấu. Bà nội khuyên bố tập trung lo làm việc của mình. Con không biết mình may mắn như thế nào mới có được công ăn việc làm đâu, bà nói với bố như vậy. Thế là dần dần, bố chuyển sang nghề phục vụ bàn kiêm ca sĩ. Công việc này thì không ổn định. Sẽ tốt hơn nếu bố chỉ an phận làm một nhân viên phục vụ bàn. Vì thế mà bố uống rượu, anh kết thúc câu chuyện bằng một thứ logic phi lý.

Francie ngước nhìn bố như định hỏi câu gì đó. Nhưng cuối cùng, cô chọn im lặng.

“Bố uống rượu bởi bố không có cơ hội thành công và bố biết rõ điều đó. Bố không thể lái xe tải như những người đàn ông khác, mà với thể hình như thế này bố cũng không vào được ngành cảnh sát. Bố phải vừa phục vụ bia cho khách vừa hát, trong khi bố chỉ muốn được hát thôi. Bố uống rượu bởi trên vai bố có những trách nhiệm mà bố không gánh nổi.” Lại một khoảng im lặng kéo dài khác. Rồi anh nói tiếp, giọng thầm thì, “Bố sống không hạnh phúc. Bố có vợ con nhưng trớ trêu thay, bố lại không phải là người chăm chỉ, cần cù. Bố chưa bao giờ mong muốn có một gia đình.”

Một lần nữa, trái tim bé nhỏ của Francie lại đau nhói. Bố không muốn có cô hay Neeley?

“Một người đàn ông như bố thì muốn gia đình để làm cái gì? Nhưng bố yêu Katie Rommely. Ồ, bố nói thế không phải để đổ lỗi cho mẹ con đâu,” anh vội vã giải thích. “Nếu không cưới mẹ con, có lẽ bố lại cưới Hildy O’Dair. Con cũng biết mà, bố nghĩ đến giờ mẹ con vẫn còn ghen với cô ấy đấy. Nhưng sau khi gặp Katie, bố đã nói với Hildy, Em hãy đi con đường của em, còn anh sẽ đi con đường của anh. Thế là bố cưới mẹ con. Rồi chúng ta có các con. Mẹ con là người phụ nữ tốt, Francie. Đừng bao giờ quên điều đó.”

Francie biết mẹ là người phụ nữ tốt. Cô biết rõ như vậy. Và bố cũng nói như vậy. Nhưng tại sao cô vẫn thích bố hơn mẹ? Tại sao lại thế? Bố là kẻ vô tích sự. Chính miệng bố đã thừa nhận điều đó. Nhưng cô vẫn thích bố hơn.

“Đúng thế đấy, mẹ con làm việc rất chăm chỉ. Bố yêu vợ và yêu các con của mình.” Francie lại cảm thấy vui vẻ. “Nhưng chẳng phải người đàn ông nào cũng nên có một cuộc sống tốt hơn hay sao? Có thể một ngày nào đó, các công đoàn sẽ thu xếp sao cho đàn ông vừa có công ăn việc làm, lại vừa có thời gian riêng cho bản thân. Nhưng chuyện đó sẽ không xuất hiện ở thời đại của bố. Ngày nay, người nào không đầu tắt mặt tối suốt ngày thì là kẻ vô công rồi nghề... không có cái gì lửng lơ ở giữa cả. Khi bố chết, người ta sẽ nhanh chóng lãng quên bố. Không có ai nói, Ông ấy là người yêu gia đình và tin tưởng vào Công đoàn. Tất cả những gì người ta sẽ nói là, Chết rồi à? Tệ quá. Nhưng dù nhìn theo góc độ nào, ông ta cũng chỉ là một gã nghiện rượu không hơn. Đúng thế đấy, họ sẽ nói như thế đấy.”

Căn phòng chìm vào sự yên tĩnh lạ thường. Johnny Nolan dùng động tác không cam lòng vứt điếu xì gà đang hút dở ra ngoài cửa sổ không có màn che. Anh luôn có dự cảm rằng quỹ thời gian cuộc sống của mình đang cạn kiệt nhanh chóng. Anh nhìn cô con gái nhỏ đang cúi đầu lặng lẽ là chiếc tạp dề, vẻ buồn bã dịu dàng trên gương mặt gầy guộc khiến lòng anh chợt thấy xót xa. Anh lại gần con, quàng tay qua bờ vai mỏng manh và nói:

“Nghe này! Nếu tối nay bố nhận được rất nhiều tiền boa, bố sẽ đem tiền đi đặt cược vào một con ngựa tốt sắp đua vào thứ Hai tới. Bố sẽ cược 2 đô-la và thắng 10 đô-la. Rồi bố lấy 10 đô-la ấy đem cược vào một con ngựa khác mà bố biết rõ và thắng 100 đô-la. Nếu bố chịu khó động não và có chút xíu may mắn trong tay, bố sẽ nâng số tiền đó lên thành 500 đô-la.”

Dĩ nhiên, ngay trong lúc nói với con về những chiến thắng trong mơ của mình, thâm tâm anh vẫn biết rằng đó chỉ là những mơ ước viển vông. Nhưng rồi anh lại nghĩ, này, sẽ tuyệt vời biết bao nếu như tất cả những điều mình nói đều trở thành sự thật! Vậy nên anh vẫn tiếp tục nói.

“Khi đó, con có biết bố sẽ làm gì không, nữ ca sĩ.” Francie cười vui vẻ khi nghe thấy bố gọi mình bằng biệt danh mà bố đặt cho cô ngày nhỏ, bởi Johnny khẳng định rằng tiếng khóc của cô đa dạng và giàu âm điệu hệt như âm vực của một ca sĩ opera thứ thiệt.

“Không ạ. Thế bố định làm gì?”

“Bố sẽ đưa con đi chơi xa một chuyến. Chỉ có con với bố thôi, nữ ca sĩ ạ. Chúng ta sẽ xuôi về phương nam, nơi hoa bông nở nương mình theo chiều gió.” Anh nghe câu nói này rất thuận tai, nên lặp lại lần nữa. “Ở nơi hoa bông nở nương mình theo chiều gió.” Rồi anh chợt nhớ rằng đây là lời một bài hát mà anh biết. Anh cho tay vào trong túi, huýt sáo, và bắt đầu một điệu waltz bằng gót giày như diễn viên Pat Rooney. Và anh cất tiếng hát.

…một cánh đồng tuyết trắng.

Lắng nghe đêm tối hát nầm rì.

Tôi muốn tới đó, vì có người đang đợi tôi,

Ở nơi hoa bông nở nương mình theo chiều gió.

Francie nhẹ nhàng hôn lên má bố. “Ôi bố, con yêu bố quá,” cô thầm thì.

Anh ôm chặt lấy con. Một lần nữa, cảm giác xót xa lại trào dâng từ đáy lòng. “Ôi, Chúa ơi! Ôi, Chúa ơi!” Anh lặp đi lặp lại trong đầu, nội tâm đau đớn tới quằn quại. “Mình thật là một người bố tồi tệ.” Nhưng khi anh cất tiếng nói với con, giọng điệu lại hết sức nhẹ nhàng.

“Nhưng những thứ này không làm cho chiếc tạp dề của bố phẳng phiu được.”

“Xong rồi đấy bố.” Cô cẩn thận gấp nó lại vuông vức.

“Trong nhà còn chút tiền nào không, con yêu?”

Cô nhìn vào chiếc cốc vỡ trên kệ. “Một nickel và vài xu.”

“Con mang 7 xu ra ngoài mua cho bố một cái yếm giả và một cái cổ áo bằng giấy được không?”

Francie chạy ra cửa hàng đồ khô để mua phụ kiện mặc tối thứ Bảy cho bố. Yếm giả là mặt trước của áo sơ-mi được làm bằng vải muslin phết hồ cứng. Phần cổ áo có cúc cài để cố định, phần còn lại của yếm sẽ được áo vest khoác bên ngoài giữ thẳng. Yếm giả được dùng thay cho áo sơ-mi thật, người ta thường mặc nó một lần rồi vứt đi. Cổ áo bằng giấy không thực sự được làm bằng giấy. Người ta gọi như vậy để phân biệt nó với loại cổ áo làm bằng nhựa celluloid mà những người đàn ông ít tiền vẫn mặc bởi nó rất dễ giặt, chỉ cần lấy miếng giẻ ướt chà lên. Cổ áo bằng giấy thì khác, nó được làm bằng vải lanh mịn rồi phết hồ cứng. Loại cổ áo này cũng chỉ dùng được một lần.

Khi Francie trở về, bố đã cạo râu, vuốt tóc bằng nước, đánh bóng giày, và mặc áo lót sạch. Chiếc áo chưa được là và có một lỗ thủng lớn ở mặt sau nhưng có mùi dễ chịu và sạch sẽ. Anh đứng lên ghế để lấy một chiếc hộp nhỏ đặt ở kệ chén đĩa trên cùng. Trong hộp là mấy viên ngọc trai mà Katie đã dành cả một tháng lương của cô để mua làm quà tặng cho chồng vào ngày cưới. Johnny rất tự hào vì chúng. Bất luận gia đình họ có túng thiếu đến thế nào, những viên ngọc trai này chưa bao giờ bị đem đi cầm cố cả.

Francie giúp bố đính ngọc trai lên yếm giả. Sau đó, anh cố định chiếc cổ cánh én bằng một chiếc khuy cài cổ áo mạ vàng, một món quà mà Hildy O’Dair tặng trước khi anh đính hôn với Katie. Dĩ nhiên, anh phải giữ lại món quà này. Cà vạt là một dây lụa dày màu đen, được anh khéo léo buộc thành một chiếc nơ tinh xảo. Những người phục vụ bàn khác thường đeo nơ buộc sẵn gắn vào dây chun. Nhưng Johnny Nolan không làm thế. Những người phục vụ bàn khác có thể mặc áo sơ-mi trắng ố màu hoặc áo sơ-mi sạch được là ủi qua quýt, và dùng cổ áo làm bằng nhựa celluloid. Nhưng Johnny không làm thế. Các phụ kiện của anh đều phải hoàn hảo và sạch sẽ, chỉ có điều chúng chỉ dùng được một lần.

Cuối cùng, anh cũng đã ăn mặc chỉnh tề xong xuôi. Mái tóc vàng lượn sóng sáng lên, cả người anh tỏa ra mùi thơm sạch sẽ và tươi mát sau khi đã tắm rửa và cạo râu. Anh mặc nốt chiếc áo khoác vào và vui vẻ cài cúc. Thực ra, phần ve áo bằng vải satin của chiếc tuxedo đã sờn chỉ, nhưng ai mà để ý đến cái tiểu tiết ấy chứ, khi mà bộ lễ phục này vừa vặn với người anh như thế, và phần li quần thì hoàn hảo đến vậy? Francie nhìn xuống đôi giày đen đã được đánh bóng cẩn thận và thấy hai ống quần không gấu thả xuống phía trên gót giày, vừa vặn chạm tới mu bàn chân trông thật đẹp. Quần của bố những đứa trẻ khác chưa bao giờ được như vậy. Francie cảm thấy thật tự hào về bố mình. Cô cẩn thận gói chiếc tạp dề đã được là phẳng phiu vào trong một tờ giấy sạch vốn được cất đi để dùng vào những việc này.

Cô đi cùng bố ra trạm xe điện. Những người phụ nữ mỉm cười với anh, cho đến khi họ nhìn thấy cô gái nhỏ đang nắm tay anh. Johnny trông giống như một anh chàng người Ireland điển trai, vô tư lự, hơn là chồng của một phụ nữ làm nghề lao công và bố của hai đứa trẻ lúc nào cũng đói ăn.

Khi đi ngang qua cửa hàng nhỏ bán quần áo, giày dép Gabriel, hai bố con dừng lại một lát để ngắm đôi giày patin bày ở cửa kính. Mẹ không có thời gian cho chuyện này. Bố thì nói như thể chắc chắn rằng một ngày nào đó bố sẽ mua cho Francie một đôi như vậy. Rồi họ đi về phía góc phố. Khi chiếc xe điện chạy tuyến đại lộ Graham đến nơi, Johnny nhảy lên bậc lên xuống ngay khi xe vừa chạy chậm lại. Và khi xe bắt đầu đi, anh đứng ở bậc lên xuống phía sau, một tay bám vào thanh chắn rồi nhoài người ra vẫy tay chào Francie. Không có người đàn ông nào trông anh tuấn phong nhã như bố, cô nghĩ thầm.

4

Sau khi tiễn bố đi làm, Francie đi xem Floss Gaddis chuẩn bị trang phục cho buổi khiêu vũ tối hôm đó.

Flossie làm thợ lộn ở một nhà máy sản xuất găng tay trẻ em để kiếm tiền giúp mẹ và em trai. Găng tay được khâu ngược từ bên trong, và công việc của cô là lộn chúng về mặt phải. Thường thì cô sẽ mang việc về nhà làm buổi tối. Gia đình sống rất chật vật, bởi em trai cô không lao động được. Chàng trai ấy bị lao phổi.

Francie nghe đồn Henny Gaddis sắp chết, nhưng cô không tin. Trông cậu ấy không có vẻ gì của người sắp chết cả. Ngược lại thì đúng hơn, trông cậu rất khỏe mạnh với làn da sáng sủa, hai má thậm chí còn hồng hào. Cặp mắt to đen láy lúc nào cũng phát ra thứ ánh sáng điềm đạm như ngọn đèn được chắn gió cẩn thận. Nhưng bản thân Henny biết rõ. Cậu mới 19 tuổi, còn đang thèm khát sự sống, và cậu không hiểu nổi vì sao số phận lại nghiệt ngã với mình đến thế. Bà Gaddis rất vui khi thấy Francie tới nhà chơi. Có người bầu bạn sẽ giúp Henny dứt được những ý nghĩ u ám về bản thân.

“Henny, Francie đến chơi này,” bà vui vẻ gọi con.

“Chào Francie.”

“Chào anh Henny.”

“Cháu thấy Henny trông có đẹp không nào, Francie? Hãy nói với nó rằng trông nó rất đẹp đi cháu.”

“Anh trông rất đẹp, Henny”

“Cô bé ấy nói với một người sắp chết rằng trông anh ta rất đẹp”, Henny quay sang nói với người bạn vô hình của mình.

“Em nói thật mà.”

“Không phải thể. Em chỉ nói vậy thôi.”

“Sao anh lại nói thế chứ, Henny. Nhìn em này – em gầy gò thế này nhưng chưa bao giờ nghĩ đến chuyện chết cả.”

“Em làm sao mà chết được, Francie. Em được sinh ra là để đánh bại cuộc đời mục ruỗng này.”

“Dù gì, em vẫn ước có được cặp má hồng hào đẹp đẽ như anh đấy.”

“Em sẽ hết ước ao ngay thôi nếu biết vì sao chúng lại hồng hào như thế.”.

“Henny, con nên ngồi trên mái nhà nhiều hơn,” mẹ cậu nói.

“Bà ấy khuyên một người sắp chết nên ngồi trên mái nhà nhiều hơn,” Henny tường thuật lại cho người bạn vô hình của mình.

“Con cần có không khí trong lành, và ánh nắng mặt trời nữa.”

“Để con yên đi mẹ.”

“Vì tốt cho con thôi.”

“Mẹ, mẹ, hãy để con yên! Để con yên!”

Đột nhiên, cậu đưa hai tay lên ôm đầu, vừa khóc nức nở vừa ho từng trận như xé gan ruột. Flossie và mẹ nhìn nhau, lẳng lặng đồng ý rằng nên để cho cậu yên. Họ để cậu ho và khóc trong bếp, rồi đi vào phòng khách để chỉ cho Francie xem các bộ trang phục.

Mỗi tuần, Flossie đều làm ba công việc: lộn găng tay, may trang phục cho mình, và theo đuổi Frank. Tối thứ Bảy nào cô cũng đi dự dạ tiệc hóa trang, và mỗi lần đi là một bộ trang phục mới. Các bộ trang phục này đều được thiết kế đặc biệt để che đi cánh tay phải bị sẹo. Ngày nhỏ, cô bị ngã vào nồi nấu nước giặt đang đặt hớ hênh ở sàn bếp. Cánh tay phải bị bỏng nặng, phần da xung quanh đỏ tấy lên và nhăn nhúm lại, và nó theo cô đến tận bây giờ. Vì thế, lúc nào cô cũng mặc áo dài tay.

Bởi trang phục hóa trang phải trễ vai, nên cô thiết kế một bộ đầm hở lưng, phần thân trước được cắt khéo léo để khoe khuôn ngực nở nang, và ống tay phải dài để che vết bỏng. Các vị giám khảo cho rằng một bên ống tay thuôn dài kia là hình ảnh tượng trưng cho điều gì đó, nên lần nào cũng vậy, cô luôn giành giải nhất.

Flossie đã thay bộ trang phục mà cô định mặc cho buổi tối hôm đó. Nó mô phỏng loại trang phục thịnh hành mà các cô gái nhà giàu thường mặc đến các buổi vũ hội. Bộ váy bỏ chẽn bên ngoài làm bằng vải satin màu tím, bên trong là các tầng váy lót màu anh đào bằng vải tarleton. Một con bướm bằng vải kim sa màu đen được thêu xuôi về phía dưới ngực trái. Phần ống tay dài được làm bằng vải chiffon màu vỏ đỗ. Francie trầm trồ nhìn bộ trang phục này. Mẹ của Flossie mở cửa tủ quần áo, để lộ ra một hàng quần áo đủ màu sắc rực rỡ.

Flossie có sáu bộ váy bó chẽn mặc ngoài nhiều màu khác nhau, sáu bộ váy lót bằng vải tarleton, và ít nhất 20 ống tay áo bằng vải chiffon đủ màu. Mỗi tuần, Flossie lại đem chúng ra kết hợp theo cách khác để tạo thành một bộ trang phục mới. Tuần tới có thể sẽ là bộ váy lót màu anh đào bên dưới bộ váy ngoài màu xanh da trời với chiếc ống tay áo chiffon màu đen. Và cứ như vậy. Trong tủ có khoảng hơn 20 chiếc ô lụa gấp gọn gàng chưa một lần được sử dụng; đó là những phần thưởng mà cô giành được. Flossie sưu tập chúng để trưng bày như vận động viên sưu tập cúp vô địch. Francie cảm thấy vui vẻ khi nhìn thấy những chiếc ô đó. Người nghèo thường thích cái gì cũng phải thật nhiều.

Trong lúc Francie trầm trồ chiêm ngưỡng những bộ trang phục đó, một cảm giác bồn chồn bất chợt xuất hiện và chậm rãi bao vây lấy cô. Khi nhìn vào những màu sắc rực rỡ kia, màu anh đào, màu vàng cam, màu xanh sáng, màu đỏ, rồi màu vàng, bỗng nhiên cô cảm thấy rằng có thứ gì đó đang được lén lút che giấu đằng sau những bộ trang phục lộng lẫy. Có thể đó là một chiếc đầu lâu đang nhe răng cười, và tay chân là những khúc xương, bọc bên ngoài là một chiếc áo khoác dài với màu sắc u ám. Và nó đang lẩn lút trốn đằng sau những màu sắc rực rỡ này để chờ đợi Henny.

5

Mẹ và bác Sissy về nhà lúc 6 giờ. Francie rất vui khi được gặp Sissy, bởi đây là người bác mà cô thích nhất. Ngoài tình cảm quý mến, Sissy còn có sức hấp dẫn lớn đối với Francie. Cho đến giờ, cuộc sống của Sissy vẫn luôn rất sôi động. Cô 35 tuổi, đã lập gia đình ba lần, và trải qua mười lần sinh nở, nhưng tất cả các con cô đều mất không lâu sau khi ra đời. Sissy thường nói rằng Francie là tổng hòa tất cả mười đứa con của cô.

Sissy làm việc ở một nhà máy cao su và rất phóng túng với đàn ông. Cô có cặp mắt đen đa tình, mái tóc xoăn màu đen, và làn da rất sáng. Cô thích cài chiếc nơ màu đỏ anh đào lên tóc. Hôm nay, mẹ đội chiếc mũ màu xanh ngọc, khiến làn da của cô trông giống như lớp kem hớt được từ miệng chai sữa. Những vết chai sạn trên đôi bàn tay xinh đẹp được giấu trong đôi găng tay cotton trắng. Hai chị em vừa vào nhà vừa sôi nổi chuyện trò và cùng nhau phá lên cười khi kể lại cho nhau nghe những câu chuyện hài hước mà họ vừa nghe được trong buổi biểu diễn.

Sissy mua cho Francie một món quà là một cái tẩu đồ chơi có phễu hình lõi ngô, khi thổi vào miệng tẩu, một con gà bằng cao su sẽ bật ra khỏi phễu và to dần lên. Cái tẩu này là sản phẩm của nhà máy nơi Sissy làm việc. Họ làm một ít đồ chơi bằng cao su để che mắt, còn phần lớn lợi nhuận đến từ những sản phẩm bằng cao su khác được mua bán kín đáo.

Francie hy vọng bác Sissy sẽ ở lại ăn bữa phụ. Khi Sissy có mặt, bầu không khí xung quanh liền trở nên vui vẻ và sống động. Francie cảm thấy Sissy hiểu tâm lý của những cô gái nhỏ. Những người khác coi trẻ con như những con quỷ nhỏ phiền toái nhưng đáng yêu. Sissy thì coi chúng như những người quan trọng. Tuy nhiên, mặc cho mẹ nài nỉ, Sissy vẫn không chịu ở lại. Cô nói cô phải về để xem chồng còn yêu mình hay không. Lý do này khiến mẹ phì cười. Francie cũng cười, dù rằng cô không hiểu lời Sissy nói nghĩa là gì. Sissy rời đi sau khi để lại lời hứa rằng đầu tháng cô sẽ mang vài quyển tạp chí tới. Người chồng hiện tại của Sissy làm việc cho một tờ tạp chí giải trí chuyên đăng truyện diễm tình, truyện miền tây hoang dã, truyện trinh thám, truyện siêu nhiên, và những đề tài tương tự. Mỗi tháng, anh lại tới phòng lưu trữ để mang về một chồng tạp chí đã được buộc sẵn lại với nhau bằng dây thừng màu vàng, quyển nào cũng có bìa bóng loáng với nhiều màu sắc sặc sỡ. Cứ khi nào chồng mang tạp chí về, Sissy lại mang chúng đến cho Francie. Khỏi phải nói, Francie đọc chúng rất say sưa, sau đó đem bán lại chúng với giá giảm một nửa cho cửa hàng văn phòng phẩm trong vùng và mang tiền về đút vào trong ngân hàng làm bằng lon thiếc của mẹ.

Sau khi Sissy rời đi, Francie kể cho mẹ nghe về ông lão có bàn chân ghê tởm ở cửa hàng Losher.

“Vớ vẩn,” mẹ nói. “Tuổi già không có bi thảm như vậy đâu. Nếu ông ấy là người già duy nhất trên thế giới này thì có thể đấy. Nhưng xung quanh ông ấy vẫn còn những ông lão khác bầu bạn kia mà. Người già không phải là không hạnh phúc. Chỉ là họ không mong muốn những thứ như chúng ta mong muốn thôi. Họ chỉ cần có quần áo ấm để mặc, đồ ăn mềm để ăn và cùng nhau ôn lại những kỷ niệm. Con đừng suy nghĩ ngớ ngẩn như vậy nữa. Nếu như có điều gì đó chắc chắn thì đó là rồi sẽ tới ngày tất cả chúng ta đều phải già đi. Vì thế, hãy làm quen với chuyện đó càng nhanh càng tốt.”

Francie biết mẹ nói đúng. Tuy nhiên, cô vẫn thấy mừng vì sau đó mẹ nói sang chuyện khác. Hai mẹ con lên kế hoạch cho những món ăn mà họ sẽ làm từ chỗ bánh mì ôi vừa mua cho tuần tới.

Về cơ bản, gia đình Nolan sống nhờ vào bánh mì ôi và những món ăn tuyệt vời mà Katie có thể làm ra từ nó! Cô thường lấy một ổ bánh mì ôi, đổ nước sôi vào, khuấy lên thành hỗn hợp sền sệt, sau đó thêm muối, tiêu, húng tây, hành giã nát, và một quả trứng (nếu trứng rẻ), rồi bỏ vào lò nướng lên. Khi bánh đã chín và chuyển sang màu nâu, cô lấy một nửa chén tương cà trộn với hai chén nước, thêm gia vị, một chút cà phê đen, thêm bột mì khuấy cho đặc, rồi đổ nước xốt này lên bánh. Vậy là cả nhà đã có một món ăn ngon miệng, nóng hổi và giữ được lâu. Phần bánh thừa lại sẽ được để dành sang ngày hôm sau, đem thái lát mỏng rồi đun thịt muối ra mỡ và thả bánh vào rán lên.

Katie còn biết làm món bánh pudding rất ngon từ các miếng bánh mì ôi, đường, quế và một quả táo giá 1 xu thái lát mỏng. Khi bánh nướng đã lên màu, cô thắng đường rồi rưới lên trên. Thi thoảng cô còn làm một món mà cô đặt tên là Weg Geschinissen, dịch sát nghĩa ra là một món ăn được làm từ các mẩu bánh mì vẫn thường bị người ta đem vứt đi. Cô lấy những mẩu bánh mì nhúng vào một hỗn hợp sền sệt làm từ bột mì, nước, muối và một quả trứng, sau đó đem rán ngập mỡ. Trong lúc mẹ rán bánh, Francie sẽ chạy xuống nhà, tới cửa hàng kẹo mua 1 xu kẹo mút nâu. Chỗ kẹo này sẽ được nghiền nhỏ bằng cây lăn bột, rồi trước khi ăn sẽ đem rắc lên những mẩu bánh mì đã được rán giòn. Những vụn kẹo chưa bị làm cho nóng chảy khiến món ăn trở thành mỹ vị nhân gian.

Bữa ăn phụ ngày thứ Bảy là bữa ăn cực kỳ quan trọng. Bởi nhà Nolan được ăn thịt rán! Mẹ lấy một ổ bánh mì ôi, rót nước nóng vào rồi khuấy lên thành hỗn hợp sền sệt, sau đó trộn tiếp với 1 xu thịt băm và hành giã nát, cuối cùng là thêm muối và 1 xu ngò tây xay nhuyễn để tăng hương vị. Bước tiếp theo là nặn hỗn hợp này thành các viên thịt nhỏ, đem rán lên rồi ăn kèm với tương cà nóng. Những viên thịt này cũng có tên riêng, fricadellen, và cái tên này khiến cả Francie lẫn Neeley đều cười bò vì nó rất giống từ ghép tạo thành từ tên của hai chị em.

Gia đình họ chủ yếu sống nhờ vào những món ăn làm từ bánh mì ôi như thế, ngoài ra còn có sữa đặc và cà phê, hành, khoai tây, và lúc nào cũng thêm một chút gì đó trị giá 1 xu mua vội vào phút cuối để tăng hương vị. Thi thoảng họ mua chuối. Francie vẫn luôn thích cam và dứa hơn, đặc biệt là quýt, nhưng cô chỉ được ăn thứ quả này vào dịp Giáng sinh.

Khi có dư xu lẻ, Francie cũng mua bánh quy vỡ. Với những chiếc bánh quy vỡ trong hộp, không thể đem bán như bánh nguyên vẹn, ông chủ cửa hàng thực phẩm dùng giấy cuốn lại thành hình cái kèn, rồi đổ chúng vào đó để bán. Nguyên tắc của mẹ là: Nếu có 1 xu thì không mua kẹo hay bánh. Hãy mua một quả táo. Nhưng một quả táo là gì chứ? Francie phát hiện ra rằng khoai tây sống ăn cũng ngon chẳng kém gì táo, mà khoai tây lại còn miễn phí.

Tuy nhiên, cũng có lúc, đặc biệt là thời điểm cuối mùa đông lạnh lẽo và u ám dài đằng đẵng, Francie ăn gì cũng không thấy ngon, kể cả khi rất đói. Đây chính là thời điểm thích hợp để ăn dưa chuột muối. Cô sẽ cầm 1 xu ra phố Moore và đi vào một cửa hàng chỉ bày những quả dưa chuột Do Thái múp míp, ngâm trong một loại nước muối pha đậm gia vị. Một ông lão lớn tuổi móm răng, có bộ râu trắng dài, trên đầu đội chiếc mũ chỏm màu đen, đứng đằng sau những vại dưa, trên tay là một chiếc đũa gỗ lớn có chia chạc ở đầu. Francie mua giống như những đứa trẻ khác.

“Bán cho cháu 1 xu dưa chuột muối óng ánh [8].”

Ông cụ Do Thái ngước cặp mắt nhỏ, viền đỏ sậm nhìn đứa trẻ người Ireland, không hề giấu giếm nội tâm giận dữ và đau đớn của mình. Ông nhổ một bãi nước miếng trước mặt cô rồi nói:

“Đồ ngoại đạo! Đồ ngoại đạo!” Ông không thích từ “óng ánh” kia.

Nhưng Francie không có ý xấu. Cô không biết từ đó thực sự có nghĩa là gì. Nó là từ dùng để chỉ những thứ xa lạ, nhưng đáng yêu mà. Hiển nhiên là ông lão người Do Thái không biết điều này. Francie từng nghe đồn rằng ông lão có riêng một cái vại dưa chuột muối chuyên bán cho những người không phải người Do Thái. Người ta còn nói rằng mỗi ngày ông lão lại nhổ nước miếng hoặc làm trò gì đó tệ hơn thế trong cái vại này. Đó là cách trả thù của ông lão. Nhưng chưa có bằng chứng nào chứng minh cho những lời đồn đó, và Francie là một trong những người không tin chúng.

Khi cho đũa vào khuấy trong vại, ông lão vẫn lầm bầm chửi rủa đằng sau lớp râu trắng hoen màu, nhưng rồi ông buộc phải tập trung hết sức vào công việc khi Francie bảo ông lấy cho quả dưa chuột nằm dưới đáy vại. Ông lão phải túm râu lại cho gọn và đảo mắt tới lui, mãi mới vớt được quả dưa béo mập, màu xanh ngả vàng và giòn ở hai đầu, sau đó gói nó lại trong một mảnh giấy nâu. Ông lão lại tiếp tục chửi rủa và chìa ra lòng bàn tay sạm đi vì nước giấm để nhận 1 xu của cô, rồi chậm chạp đi về phía sau cửa hàng, ngồi xuống gật gù mơ màng về những ngày còn ở cố quốc và cơn giận ban nãy cũng theo đó mà nguôi ngoai.

Quả dưa chuột muối kia dùng được cả ngày, bởi Francie không thực sự ăn nó mà chỉ mút nước và gặm từng chút một. Khi ở nhà phải ăn bánh mì và khoai tây quá nhiều, Francie liền nghĩ tới những quả dưa chuột muối chua ngậm nước. Cô không hiểu vì sao, nhưng sau một ngày ăn dưa chuột muối, bánh mì và khoai tây lại trở nên ngon miệng. Đúng vậy, ngày dưa chuột muối quả là một sự kiện đáng trông chờ.

6

Khi Neeley về đến nhà, hai chị em được sai đi mua thịt dùng cho ngày cuối tuần. Đây là một nghi lễ quan trọng và được mẹ hướng dẫn rất chi tiết.

“Mua 5 xu xương để ninh lấy nước ở cửa hàng của Hassler. Nhưng đừng mua thịt xay ở đó. Sang bên nhà Werner mua 10 xu thịt mông bò xay, nhưng đừng lấy thịt xay sẵn. Nhớ mang một củ hành theo nhé.”

Francie và em trai đứng một lúc lâu trước quầy mới được người bán thịt chú ý tới.

“Mua gì nào?” Cuối cùng anh ta cũng cất tiếng hỏi.

Francie bắt đầu cuộc thương lượng. “Mười xu thịt mông bò ạ.”

“Xay à?”

“Không ạ.”

“Vừa nãy có cô tới mua 25 xu thịt mông xay. Nhưng anh xay nhiều quá nên còn thừa chỗ này. Vừa đủ 10 xu. Thật đấy. Thịt vừa xay xong”

Đây là cái bẫy mà Francie đã được cảnh báo. Đừng mua thịt xay sẵn dù cho người bán hàng nói thế nào đi nữa.

“Không ạ. Mẹ em dặn mua 10 xu thịt mông”

Người bán hàng giận dữ cắt ra một ít thịt, cho lên bàn cân rồi đập nó thật mạnh xuống một tờ giấy. Khi anh ta chuẩn bị gói miếng thịt lại thì Francie run rẩy lên tiếng.

“Ôi, em quên mất. Mẹ em dặn mua thịt xay.”

“Đồ chết tiệt!” Anh ta băm bổ thái nhỏ miếng thịt rồi đổ nó vào máy xay. Thế mà lại bị lừa lần nữa, anh ta cay cú nghĩ. Miếng thịt được máy xay trả về theo những dải nhỏ hình xoắn ốc màu đỏ tươi. Người bán thịt dùng tay hứng thịt và khi anh ta chuẩn bị ném nó xuống tờ giấy gói thì...

“Mẹ em còn dặn nhờ anh băm củ hành này vào thịt.” Cô rụt rè đẩy ngang mặt quầy củ hành đã lột vỏ mà mình mang theo từ nhà. Neeley lặng im đứng bên cạnh. Nhiệm vụ của cậu là đi theo để hỗ trợ về mặt tinh thần cho chị.

“Chúa ơi!” Người bán thịt hét lên. Nhưng anh ta vẫn cầm hai chiếc dao phay lên rồi băm hành lẫn vào thịt. Francie đứng xem, cô thích nhịp gõ đều đều của những chiếc dao phay. Xong xuôi, người bán thịt lại gom tất cả lại, ném nó bẹp xuống tờ giấy và nhìn chằm chằm vào Francie. Cô bất giác nuốt một hơi nước miếng. Yêu cầu cuối cùng sẽ là yêu cầu gian nan nhất. Thực ra, người bán thịt đã lờ mờ biết điều gì sắp đến. Anh ta đứng yên, trong lòng thoáng run lên. Francie nói một hơi:

“Và một miếng mỡ để rán thịt.”

“Đồ con hoang khốn kiếp,” người bán thịt lầm bầm cay cú. Anh ta cắt ra một miếng mỡ trắng, cố tình để nó rơi xuống đất hòng trả thù cho bõ cơn tức, rồi nhặt nó lên ném vào đống thịt và hùng hổ gói tờ giấy lại. Sau khi giật đồng xu từ tay cô, anh ta đem đi nộp cho ông chủ, vừa đi vừa chửi rủa vì sao số phận lại đẩy anh ta làm người bán thịt.

Sau khi mua xong thịt xay, hai chị em tới cửa hàng của Hassler để mua xương về ninh. Hassler bán xương ngon, nhưng thịt xay lại không tốt bởi bác ta đóng kín cửa lại rồi mới xay nên chỉ Chúa mới biết thứ trong đó là gì. Neeley cầm gói thịt xay đứng chờ bên ngoài, bởi nếu Hassler liếc thấy khách hàng vừa mua thịt ở chỗ khác, bác ta sẽ vênh mặt lên bảo khách quay lại chỗ đó mà mua xương.

Francie nói muốn mua 5 xu xương ngon có dính thịt để về làm món xúp ngày Chủ nhật. Trước tiên, Hassler kể cho cô nghe một câu chuyện cười nhạt nhẽo mà bác ta đã kể rất nhiều lần: Một người tới mua 2 xu thịt chó, rồi Hassler hỏi có nên gói thịt lại không hay anh ta muốn ăn luôn ở đây. Francie cười bẽn lẽn, nhưng như vậy cũng đủ khiến bác ta hài lòng. Hassler đi vào chỗ thùng đá một lát rồi quay lại, trên tay giơ cao một khúc xương trắng bóng, bên trong có tủy màu trắng kem, và hai đầu xương vẫn còn dính chút thịt đỏ. Francie không khỏi trầm trồ khi trông thấy nó.

“Sau khi mẹ cháu nấu chín xương,” bác ta nói tiếp, “hãy bảo mẹ lấy tủy ra, phết nó lên một miếng bánh mì kèm với tiêu, muối, và làm cho cháu một cái bánh sandwich thật ngon.”

“Cháu sẽ bảo mẹ.”

“Ăn nó vào thì xương của cháu mới có thêm chút thịt được, ha ha.”

Sau khi gói xong khúc xương và nhận tiền, Hassler còn tiện tay cắt một miếng xúc xích gan thật dày và đưa cho cô. Francie áy náy vì cô đã đánh lừa con người tử tế ấy khi mua thịt ở chỗ khác. Thật tệ là mẹ lại không tin tưởng vào món thịt xay của bác ta.

Lúc này vẫn là đầu giờ tối nên đèn đường chưa bật. Nhưng bà lão bán cải ngựa đã tới ngồi ở trước cửa hàng của Hassler và đang nghiền củ cải. Francie chìa ra chiếc cốc mà cô mang theo từ nhà và hỏi mua 2 xu nước cải ngựa nghiền. Bà lão rót vào đó lưng lửng cốc. Hài lòng vì đã mua xong thịt, Francie mua thêm 2 xu rau củ nấu xúp từ chỗ bà bán rau và nhận được một củ cà rốt thọt chân, một lá cần tây gục đầu, một quả cà chua nhũn, và một ngọn ngò tây còn tươi. Tất cả những thứ này sẽ được ninh cùng với xương để tạo thành một nồi xúp béo ngậy với những miếng thịt dập dềnh bơi trong đó. Bước cuối cùng là thả mì sợi nhà làm vào. Món này, cùng với bánh mì phết tủy trộn gia vị, sẽ mang đến một bữa tối ngon nghẻ cho ngày Chủ nhật.

Sau khi ăn bữa phụ gồm thịt viên rán fricadellen, khoai tây, bánh nướng nát, và cà phê, Neeley ra phố chơi với đám bạn. Dẫu không có tín hiệu hay thống nhất từ trước, sau bữa phụ, lũ con trai bao giờ cũng tụ tập ở góc phố; chúng cứ loanh quanh ở đó suốt cả tối, tay đút túi, vai khom về phía trước, rồi tranh cãi với nhau, cười đùa với nhau, đẩy nhau, và vừa huýt sáo vừa nhảy nhót.

Maudie Donavan tới rủ Francie đi xưng tội. Maudie là trẻ mồ côi, cô bé sống với hai người bác không chồng làm việc ở nhà. Họ may vải liệm cho phụ nữ và bán theo từng lô 12 chiếc cho một xưởng bán quan tài. Họ làm vải liệm có dây buộc bằng vải satin: màu trắng dành cho người chưa chồng, màu tím nhạt dành cho phụ nữ trẻ mới lấy chồng, màu tím dành cho người trung tuổi, và màu đen dành cho người già. Maudie mang theo một ít vải, cô bé cho rằng Francie có thể sẽ thích nghịch ngợm chúng để làm thành thứ gì đó. Francie giả vờ vui mừng nhưng không khỏi cảm thấy rùng mình khi cất những mảnh vải vụn sáng bóng đó đi.

Nhà thờ phảng phất sương khói vì ở đó đốt hương trầm và nến. Các sơ đã thay hoa tươi trên các bàn thờ. Bàn thờ của Đức Mẹ có hoa đẹp nhất. Các cô gái thường tới chỗ Đức Mẹ nhiều hơn so với bàn thờ của Chúa Jesus hay Thánh Joseph. Mọi người đang xếp hàng bên ngoài các phòng xưng tội. Các cặp đang yêu muốn làm xong nghi lễ này rồi mới đi hẹn hò. Hàng dài nhất là hàng trước phòng xưng tội của Cha O’Flynn, một vị linh mục trẻ, tốt bụng, bao dung, và nhân từ trước những lời sám hối.

Khi tới lượt mình, Francie kéo tấm rèm nặng sang một bên và quỳ xuống trong phòng xưng tội. Bầu không khí huyền bí cổ xưa xuất hiện khi vị linh mục mở cánh cửa trượt nhỏ ngăn giữa ông với người xưng tội và làm dấu thánh giá trước ô cửa sổ mắt cáo. Ông nhắm mắt rồi cất giọng đều đều tụng nhanh một đoạn kinh bằng tiếng Latin. Francie ngửi được thứ mùi pha trộn giữa hương trầm, nến sáp, hoa, và mùi của bộ đồ màu đen cùng kem cạo râu trên người linh mục.

“Thưa Cha, xin hãy ban phước lành cho con, vì con đã phạm lỗi...”

Francie nhanh chóng trình bày những tội lỗi mà mình đã mắc, và linh mục cũng nhanh chóng xá tội cho cô. Sau đó, cô cúi đầu quay ra, hai bàn tay đan vào nhau để phía trước. Cô quỳ gối trước bàn thờ, rồi quỳ trước bàn chịu lễ, đọc lời sám hối và lần chuỗi hạt xà cừ để đếm số lần cầu nguyện. Vốn có cuộc sống ít phức tạp hơn, Maudie có ít tội lỗi cần xưng hơn nên cũng ra ngoài sớm hơn. Khi Francie ra ngoài, cô trông thấy bạn mình đang ngồi chờ ở bậc thềm.

Hai người vòng tay ôm eo nhau đi đi lại lại trong khu phố, đây là cách thể hiện sự thân mật giữa các cô bạn gái ở Brooklyn. Maudie có 1 xu. Cô bé mua một cái bánh sandwich kem và cho Francie cắn một miếng. Không lâu sau, Maudie phải về nhà, vì hai bà bác cấm cô bé lang thang ngoài phố sau 8 giờ tối. Hai cô gái nhỏ hẹn nhau lại cùng đi xưng tội vào thứ Bảy tới, rồi chia tay.

“Đừng quên,” Maudie vừa đi giật lùi vừa gọi với Francie, “lần này tớ đến gọi cậu đi, lần sau tới lượt cậu đến gọi tớ đấy nhé.”

“Tớ sẽ không quên đâu,” Francie hứa hẹn.

Khi Francie về đến nhà, trong phòng khách có người. Bác Evy và chồng, Willie Flittman, đang ghé chơi. Francie quý bác Evy. Bác trông rất giống mẹ. Bác là người vui tính, có thể nói những câu khiến người khác phải cười lăn cười bò như khi xem diễn hài, và bác còn có tài bắt chước bất kỳ ai trên thế giới này.

Bác Flittman mang theo cây đàn guitar. Bác chơi đàn, còn mọi người hát theo. Flittman có vóc người gầy, làn da sẫm màu, mái tóc đen mượt, và bộ ria mép cũng mượt như lụa. Bác chơi đàn guitar rất giỏi, nhất là khi bác còn bị cụt mất ngón tay giữa ở bàn tay phải. Khi tới chỗ cần dùng đến ngón tay đó, bác lại gõ mạnh vào thùng đàn thay cho nốt nhạc kia, vì thế mà các bản nhạc của bác có giai điệu rất kỳ cục. Lúc Francie về đến nhà, Flittman đã chơi gần xong. Cô chỉ xuất hiện vừa kịp lúc để nghe bản nhạc cuối cùng của bác.

Sau phần âm nhạc, Flittman ra ngoài lấy bia. Bác Evy mang đến một ổ bánh mì mạch nha và một miếng phô mai Limburger trị giá 1 hào, nên họ vừa ăn sandwich vừa uống bia. Sau khi uống, bác Flittman bắt đầu thổ lộ tâm tình.

“Nhìn vào anh này, Kate,” bác nói với mẹ, “em đang nhìn vào một người đàn ông thất bại đấy.” Bác Envy đảo tròn mắt một vòng và thở dài, hàm răng trên cắn cắn môi dưới. “Con cái anh không tôn trọng anh,” bác nói. “Vợ anh không cần anh, còn Drummer, con ngựa kéo xe chở sữa của anh, thì luôn tìm cách chơi khăm anh. Em có biết hôm nọ nó làm gì anh không?”

Flittman nghiêng người về phía trước, và Francie trông thấy đôi mắt bác sáng lên lấp lánh vì những giọt nước mắt chưa kịp rơi.

“Lúc ấy anh đang tắm rửa cho nó trong chuồng, tới khi anh thò tay xuống bụng nó, nó nổi khùng lên và tè ướt hết người anh.”

Katie và Evy yên lặng nhìn nhau nhưng trong mắt hai người đều ngậm ý cười. Đột nhiên, Katie nhìn sang Francie, mắt vẫn cười nhưng miệng nói rất nghiêm túc. Francie vội nhìn xuống sàn nhà và chau mày, dù rằng trong bụng cô cũng đang cười ha hả.

“Nó làm như thế đấy. Và tất cả những người có mặt trong chuồng ngựa lúc đó đều cười anh. Ai cũng cười anh.” Flittman lại uống tiếp một cốc bia nữa.

“Đừng có nói như thế, Will,” Evy nói.

“Evy không yêu anh,” bác nói với mẹ.

“Em yêu anh mà, Will,” Evy trấn an chồng bằng giọng nói nhẹ nhàng nghe như một lời âu yếm.

“Em yêu anh hồi mới cưới nhau, nhưng bây giờ em đâu còn yêu anh nữa, phải không nào?” Bác dừng lại để chờ. Evy không nói gì. “Em thấy đấy, cô ấy không còn yêu anh nữa,” bác quay sang nói với mẹ.

“Đến lúc chúng ta về nhà rồi,” Evy nói.

Trước khi đi ngủ, Francie và Neeley phải đọc một trang Kinh Thánh và một trang tác phẩm của Shakespeare. Đó là nguyên tắc. Trước đây, mỗi buổi tối, mẹ thường đọc hai trang cho hai chị em nghe tới khi cả hai đủ lớn để có thể tự đọc. Để tiết kiệm thời gian, Neeley đọc trang Kinh Thánh, còn Francie đọc Shakespeare. Hai chị em đã đọc như thế này được sáu năm, và hiện giờ đã được nửa cuốn Kinh Thánh và tới tác phẩm Macbeth trong cuốn Shakespeare toàn tập. Hai chị em đọc thật nhanh và tới 11 giờ, ngoại trừ Johnny vẫn còn đang làm việc ở ngoài, toàn bộ gia đình Nolan đều sẽ yên vị trên giường.

Vào các tối thứ Bảy, Francie được phép ngủ ở phòng khách. Cô ghép hai cái ghế lại với nhau thành một cái giường ở phía trước cửa sổ để có thể quan sát người đi lại dưới phố. Nằm ở đây, cô lắng nghe được những âm thanh buổi đêm trong tòa nhà. Mọi người về tới nhà và đi vào trong căn hộ của mình. Có người mệt mỏi đến độ chỉ có thể lê từng bước. Có người nhẹ nhàng chạy lên tầng, và khi vấp ngã, họ lầm bầm chửi lớp vải lót sàn rách nát ở hành lang. Có tiếng trẻ con khóc dai dẳng và một người đàn ông say rượu ở căn hộ tầng dưới đang lè nhè tổng kết lại cuộc đời xấu xa, tội lỗi mà ông ta quy kết cho vợ mình.

Vào lúc 2 giờ sáng, Francie nghe tiếng bố vừa lên tầng vừa hát khe khẽ. Molly Malone ngọt ngào.

Nàng đẩy chiếc xe cút kít,

Qua những đường phố rộng rồi hẹp,

Và khóc...

Mẹ mở cửa khi bố hát đến từ “khóc”. Đó là trò chơi mà bố đặt ra. Nếu người trong nhà mở cửa trước khi bố hát xong đoạn nhạc, họ thắng. Nếu bố hát xong từ ở ngoài hành lang, bố thắng.

Francie và Neeley rời khỏi giường. Bố đặt 3 đô-la lên bàn và cho mỗi đứa nhóc 1 nickel, nhưng mẹ nói hai chị em đều đã có thu nhập từ tiền bán phế liệu trong ngày hôm đó nên bắt cả hai nhét số tiền này vào ngân hàng lon thiếc. Sau đó, cả nhà cùng ngồi xuống bàn và xử lý gói đồ ăn bố mang về từ đám cưới. Vì một số khách mời không tới dự, nên cô dâu chia số đồ ăn thừa này cho những người phục vụ. Có một nửa con tôm hùm hấp lạnh ngắt, năm con hàu nướng cũng lạnh ngắt, một lọ trứng cá muối nhỏ, và một góc phô mai Roquefort. Lũ trẻ không thích tôm hùm, đám hàu lạnh ngắt cũng không có vị gì, còn trứng cá muối thì quá mặn. Nhưng vì quá đói nên chúng ăn tất cả mọi thứ có trên bàn và tiêu hóa hết, ngay trong đêm. Thực ra, nếu ăn được móng tay của mình thì chúng cũng đã nuốt luôn rồi.

Sau khi ăn uống xong xuôi, Francie mới nhận ra cô đã phạm vào giờ nhịn ăn vốn bắt đầu từ nửa đêm và kéo dài cho tới sau Thánh lễ sáng hôm sau. Như vậy cô sẽ không thể nhận lễ ban thánh thể. Đây quả thực là một tội lỗi nghiêm trọng cần phải thú nhận với linh mục vào tuần tới.

Neeley quay trở lại giường và tiếp tục giấc ngủ ngon của mình. Francie đi vào căn phòng khách tối đèn và ngồi xuống cạnh cửa sổ. Cô không cảm thấy buồn ngủ. Bố mẹ đang ngồi trong phòng bếp. Họ sẽ ngồi ở đó, trò chuyện cho tới sáng ngày. Bố kể về công việc buổi tối, về những người mà anh trông thấy ở đám cưới, họ ăn mặc ra sao và nói năng như thế nào. Gia đình Nolan rất hào hứng với cuộc sống. Họ sống hết mình với cuộc đời, nhưng như vậy vẫn chưa đủ. Họ còn phải tìm hiểu thông tin về cuộc sống của tất cả những người mà họ tiếp xúc.

Vậy là Johnny và Katie ngồi trò chuyện suốt đêm, tiếng rầm rì to nhỏ của họ trở thành một thứ âm thanh dịu dàng trong bóng tối khiến người ta yên lòng. Lúc này đã là 3 giờ sáng và đường phố rất yên tĩnh. Francie trông thấy cô gái sống ở căn hộ đối diện về nhà sau buổi khiêu vũ cùng bạn trai. Họ đứng sát vào nhau ở lối vào nhà cô gái. Họ cứ đứng im lặng như vậy cho đến khi cô gái ngả người về phía sau và vô tình nhấn vào chuông cửa. Rồi bố cô gái đi xuống tầng, trên người mặc chiếc quần ngủ dài; với giọng nhỏ nhẹ nhưng tục tĩu, ông bảo chàng trai đi chết đi. Cô gái vừa chạy lên tầng vừa cười rũ rượi, còn chàng trai vừa đi ra phố vừa huýt sáo bài hát “When I Get You Alone, Tonight” (Đêm nay, khi hai chúng mình bên nhau).

Ông Tomony, chủ cửa tiệm cầm đồ, về nhà trong chiếc xe ngựa hai bánh chở khách sau một đêm tiêu xài hoang phí ở New York. Thực ra, ông chưa một lần đặt chân vào bên trong cửa tiệm cầm đồ ấy, đó là tài sản mà ông được thừa kế cùng với một người quản lý rất có năng lực. Không ai biết vì sao một người lắm tiền như Tomony lại chọn sống ở những căn phòng phía trên cửa tiệm này. Ông sống cuộc sống của một nhà tư sản New York giữa cái tồi tàn nhếch nhác của Williamsburg. Một người thợ trát vữa từng được vào trong phòng của ông kể rằng bên trong các căn phòng đó có rất nhiều bức tượng, tranh sơn dầu và những tấm thảm lông trắng muốt. Ông Tomony là người độc thân. Cả tuần không ai trông thấy ông. Cũng không có ai trông thấy ông rời nhà vào các buổi tối thứ Bảy. Chỉ có Francie và vị cảnh sát đi tuần đêm trông thấy ông về nhà. Khi quan sát ông, Francie cảm giác như mình là một khán giả đang xem kịch từ phòng riêng trong nhà hát.

Chiếc mũ cao bằng lụa trên đầu ông đội lệch về phía một bên tai. Ánh đèn đường làm sáng lên cây gậy đầu bạc khi ông lấy nó ra kẹp dưới nách. Ông hất chiếc áo choàng không tay bằng vải satin trắng về một bên để lấy tiền. Người đánh xe nhận tiền, giơ cán roi chạm vào vành mũ rồi giật dây cương. Ông Tomony đứng nhìn người đánh xe đi khuất như thể chiếc xe đó là mối liên kết cuối cùng trong cuộc sống mà ông tìm thấy niềm vui. Sau đó, ông lên tầng, đi về phía căn hộ xa hoa của mình.

Người ta nói ông thường xuyên lui tới những địa điểm đã trở thành huyền thoại như nhà hàng Reisenweber và khách sạn Waldorf. Francie quyết tâm, một ngày nào đó cô sẽ tới thăm những nơi ấy. Một ngày nào đó, cô sẽ băng qua cây cầu Williamsburg chỉ cách đây vài khu phố, rồi tìm đường tới New York để xem những địa điểm đẹp để đó nằm ở đâu và ngắm nhìn chúng cho thỏa thích từ bên ngoài. Sau đó, cô mới có thể đánh giá ông Tomony chính xác hơn.

Một làn gió mát từ biển thổi vào Brooklyn. Từ phía xa về hướng Bắc vẳng lại tiếng gà trống gáy ở nơi người Ý sinh sống và nuôi chúng trong sân. Đáp lại là tiếng chó sủa xa xa và tiếng hí hiếu kỳ của chú ngựa Bob đang nằm thoải mái trong chuồng.

Francie vui mừng khi ngày thứ Bảy đến và miễn cưỡng kết thúc nó khi phải lên giường đi ngủ. Chưa gì cái đáng sợ của tuần tiếp theo đã ập đến khiến cô cảm thấy khó chịu. Cô cố gắng ghi nhớ thật kỹ ngày thứ Bảy này trong tâm trí mình. Nó đã diễn ra thật hoàn hảo, ngoại trừ hình ảnh ông lão ngủ gật ngồi chờ bánh mì kia.

Vào các buổi tối khác trong tuần, cô sẽ phải nằm trên chiếc giường gấp và nghe qua đường thông khí những âm thanh rầm rì của cô gái trông vẫn như trẻ con sống ở căn hộ nào đó bên cạnh, khi cô nói chuyện với anh chồng có dáng người trông như khỉ đột làm nghề lái xe tải. Giọng nói của cô gái thì nhẹ nhàng và mang ý nài nỉ, còn giọng nói của anh chồng thì khàn khàn và trịch thượng. Rồi tiếng rầm rì ngừng lại, bầu không khí yên tĩnh trong chốc lát. Rồi tiếng ngáy của anh chồng cất lên đều đều, còn người vợ sụt sùi khóc cho đến tận gần sáng.

Nghĩ đến những tiếng nức nở ấy, Francie bất giác rùng mình và vô thức đưa tay lên bịt tai lại. Rồi cô chợt nhớ ra hôm nay là thứ Bảy, mình đang nằm ở trong phòng khách, nơi mà những âm thanh lọt qua đường thông khí không thể truyền tới được. Đúng vậy, hôm nay vẫn là thứ Bảy và mọi chuyện thật tuyệt vời. Lâu lắm nữa mới đến thứ Hai. Xen giữa còn có ngày Chủ nhật yên bình để cô có thể miên man suy nghĩ về những bông sen cạn trong chiếc bình nâu, về biểu cảm của chú ngựa khi được tắm táp dưới ánh nắng, rồi đứng trong bóng râm. Nghĩ đến đây, Francie bắt đầu mơ màng ngủ. Cô lắng nghe một lát tiếng bố mẹ đang rầm rì nói chuyện trong phòng bếp. Họ đang nhớ lại chuyện xưa.

“Khi lần đầu gặp anh, em 17 tuổi,” Katie nói, “và lúc ấy em đang làm việc ở nhà máy Castle Braid.”

QUYỂN 2

7

“Lúc ấy anh 19,” Johnny nhớ lại, “và đang cặp kè với cô bạn thân của em, Hildy O'Dair.”

“Ồ, cô ta,” Katie khịt mũi.

Làn gió ấm áp mang theo mùi thơm ngọt ngào dịu dàng mơn trớn mái tóc của Francie. Cô khoanh tay đặt trên bệ cửa sổ và đặt má lên đó. Ở tư thế này, cô có thể ngẩng đầu lên ngắm những vì sao ở phía trên mái của các tòa nhà cho thuê. Một lát sau, cô chìm vào giấc ngủ.

Một mùa hè khác cũng ở Brooklyn, nhưng thời điểm lui về mười hai năm trước, năm 1900, khi Johnny Nolan lần đầu gặp Katie Rommely. Lúc đó, anh 19 tuổi, còn cô 17. Katie làm việc ở nhà máy Castle Braid cùng với cô bạn thân Hildy O’Dair. Họ rất hợp nhau dù Hildy là người Ireland, còn Katie được sinh ra ở Áo. Katie xinh xắn hơn nhưng Hildy bạo dạn hơn. Hildy có mái tóc màu vàng đồng, hay đeo một chiếc nơ bằng vải chiffon màu ngọc hồng lựu trên cổ, miệng lúc nào cũng tóp tép nhai kẹo thơm miệng, biết tất cả những bài hát mới nhất, và nhảy rất giỏi.

Hildy có một người bạn trai hay đưa cô đi nhảy vào các tối thứ Bảy. Người bạn trai ấy tên là Johnny Nolan. Thi thoảng anh còn đến tận nhà máy chờ Hildy ở bên ngoài. Lúc nào anh cũng rủ thêm vài cậu thanh niên khác đi cùng, rồi cả đám đứng thơ thẩn ở góc đường, vừa chờ vừa trêu đùa nhau.

Một hôm, Hildy bảo Johnny lần tới hãy dẫn theo một người cho cô bạn Katie của mình. Anh đồng ý. Bốn người bắt xe điện tới khu Canarsie. Các chàng trai đội mũ rơm buộc quai, một đầu gắn ở vành mũ, còn đầu kia gắn ở ve áo khoác. Một làn gió mạnh từ biển thổi vào làm bay mũ khiến họ phải luống cuống dùng dây giữ mũ lại, và cảnh tượng này khiến cả đám phá lên cười.

Johnny nhảy với bạn gái của mình, Hildy. Katie thì từ chối nhảy với cậu trai được sắp xếp cho cô, một người ngu ngốc thô lỗ với những câu nói như: “Tôi cứ tưởng cậu bị ngã ở trong ấy,” khi thấy Katie từ phòng vệ sinh đi ra. Tuy vậy, cô vẫn để cậu ta mua bia cho, và cô ngồi ở bàn, vừa nhìn Johnny nhảy với Hildy vừa nghĩ rằng trên khắp thế giới này, không có ai như Johnny cả.

Johnny có bàn chân dài và mảnh, và đôi giày anh đi nhìn sáng bóng. Khi anh nhảy, các ngón chân chụm vào nhau, và động tác trượt từ gót chân xuống ngón chân rất nhịp nhàng, đẹp mắt. Vì nhảy xong người rất nóng nên Johnny cởi áo khoác ra treo ở sau ghế, để lộ ra lưng quần vừa vặn bám quanh hông và chiếc áo sơ-mi trắng vừa chạm tới thắt lưng. Anh đeo chiếc cổ áo cao hồ cứng và chiếc nơ chấm bi (hợp với dải vải thắt quanh chiếc mũ rơm), hai cổ tay đeo hai chiếc vòng kẹp tay áo bằng vải satin màu xanh lơ đính vào dây chun – Katie ghen tị mà ngờ vực rằng Hildy đã làm đôi vòng này cho anh. Thực ra, cô ghen tới nỗi từ đó về sau cô vẫn luôn ghét màu xanh đó.

Katie nhìn như dán mắt vào Johnny. Anh trẻ trung, mảnh mai, tỏa sáng với mái tóc xoăn vàng lượn sóng và cặp mắt xanh thăm thẳm. Sống mũi thẳng, còn bờ vai rộng và vuông vức. Cô nghe loáng thoáng những cô gái ở bàn bên cạnh trầm trồ với nhau rằng anh có phong cách ăn mặc tuyệt hảo. Các chàng trai đi cùng họ phụ họa rằng anh nhảy cũng rất đẹp nữa. Dẫu anh không phải của cô, nhưng nghe vậy Katie cũng thấy tự hào vì anh.

Johnny lịch sự mời cô nhảy một điệu khi ban nhạc chơi bài “Sweet Rosie O’Grady” (Rosie O’Grady ngọt ngào). Cảm nhận được vòng tay của anh ôm quanh mình, theo bản năng cô điều chỉnh bản thân theo nhịp điệu của anh, và Katie biết rằng anh chính là người đàn ông mà cô mong muốn. Cô không đòi hỏi gì hơn ngoài việc được ngắm nhìn anh và lắng nghe giọng nói của anh trong suốt quãng đời còn lại của mình. Ngay tại lúc ấy, cô xác định rằng những đặc ân ấy xứng đáng để cô lao lực cả đời mà giành lấy.

Có lẽ quyết định đó là sai lầm lớn của cô. Lẽ ra cô nên chờ đợi cho tới khi xuất hiện một người đàn ông có ý nghĩ đó về cô. Như thế con cái cô sẽ không phải sống trong cảnh đói khát; cô cũng sẽ không phải đi cọ rửa sàn nhà để nuôi chúng và ký ức về anh sẽ mãi mãi là một đốm sáng dịu dàng. Nhưng cô muốn có Johnny Nolan chứ không muốn bất kỳ ai khác, và cô quyết tâm sẽ giành lấy anh cho bằng được.

Chiến dịch của cô bắt đầu ngay thứ Hai tuần sau đó. Khi tiếng còi tan ca vang lên, cô chạy vội ra khỏi nhà máy, đến chỗ góc phố trước Hildy và hô to:

“Xin chào, Johnny Nolan.”

“Xin chào, Katie, thân mến,” anh đáp lại.

Sau đó, mỗi ngày cô đều tìm cách nói với anh đôi lời. Johnny phát hiện ra anh thơ thẩn ở góc phố đó để chờ dăm ba câu trao đổi ngắn ngủi đó.

Một hôm, Katie đã viện đến một lý do đặc quyền của phụ nữ và nói với nữ đốc công cô đang đến tháng nên cảm thấy không khỏe, vì thế cô được phép nghỉ sớm 15 phút. Johnny đang đứng chờ ở góc phố với đám bạn của mình. Cả bọn cùng nhau huýt sáo bài “Annie Rooney” để cho qua thời gian. Johnny đội mũ lệch về một bên mắt, hai tay đút túi, và nhảy một điệu waltz giậm chân trên vỉa hè. Người qua đường dừng lại trầm trồ thán phục. Vị cảnh sát đang đi tuần cũng hô lên:

“Cậu đang lãng phí thời gian đấy, chàng trai. Lẽ ra cậu nên lên sân khấu.”

Trông thấy Katie tiến lại, Johnny dừng bài biểu diễn và cười thật tươi chào cô. Trông cô thật quyến rũ trong bộ trang phục xám ôm vừa khít người với điểm nhấn là chiếc dây buộc tóc màu đen lấy từ nhà máy. Chiếc nơ được uốn quăn rất tinh tế nhằm thu hút sự chú ý tới khuôn ngực tuy khiêm tốn nhưng đã được khéo léo hỗ trợ bởi hai hàng đăng-ten trên áo lót. Đi kèm với bộ trang phục màu xám là chiếc mũ bê-rê màu anh đào kéo lệch về một bên mắt và giày da vici-kid cài nút cao với phần gót thon ở giữa. Cặp mắt nâu của cô sáng lấp lánh và hai gò má ửng đỏ, phần vì phấn khích, phần vì xấu hổ khi cô nghĩ chắc trông mình thật trơ trẽn khi chạy theo đàn ông như vậy.

Johnny lên tiếng chào cô, và những cậu con trai khác lảng ra xa. Katie và Johnny nói với nhau những gì vào cái ngày đặc biệt ấy, họ không còn nhớ nữa. Nhưng bằng cách nào đó, trong cuộc chuyện trò không đầu không cuối mà vô cùng quan trọng ngày hôm đó, với những khoảng lặng đầy ý vị và dòng chảy ngầm của những cung bậc cảm xúc, họ nhận ra họ đã yêu nhau thật sâu đậm từ bao giờ.

Tiếng còi tan ca vang lên và các cô gái lũ lượt khỏi nhà máy Castle Braid. Hildy xuất hiện trong bộ trang phục màu nâu bùn, chiếc mũ thủy thủ màu đen đội lệch được cố định trên mái tóc vấn ngược xiêu vẹo bằng chiếc ghim xấu xí. Khi trông thấy Johnny, cô nở nụ cười chiếm hữu. Nhưng nụ cười đó biến thành cơn đau đớn, nỗi sợ hãi, và sau đó là sự ghét bỏ khi cô trông thấy Katie đang ở bên anh. Cô xồng xộc chạy về phía họ, tay rút chiếc ghim dài khỏi chiếc mũ thủy thủ.

“Anh ấy là của tôi, Katie Rommely,” cô hét lên, “cậu không thể ăn cướp anh ấy.”

“Hildy, Hildy,” Johnny nói với giọng nhẹ nhàng, từ tốn thường lệ.

“Tôi nghĩ đây là quốc gia tự do,” Katie hất đầu lên nói.

“Không tự do cho đồ ăn cướp,” Hildy hét lên rồi ném cái ghim cài tóc về phía Katie.

Johnny đứng ra ngăn giữa hai cô gái, má anh bị cây ghim xoẹt qua làm xước một đoạn. Lúc này, một đám đông các cô gái vừa từ Castle Braid đi ra đang tụ tập lại xem họ, vừa xem vừa hào hứng bình luận. Johnny mỗi tay kéo một cô lôi về phía góc phố. Anh đưa họ đến lối cửa vào rồi dùng tay chặn họ lại để nói chuyện.

“Hildy này,” anh nói, “là anh không tốt. Lẽ ra anh không nên lừa dối em, bởi bây giờ anh thấy rằng anh không thể cưới em.”

“Tất cả là lỗi của nó,” Hildy khóc.

“Lỗi của anh,” Johnny hào phóng thừa nhận. “Anh không biết tình yêu thực sự là gì cho đến khi gặp được Katie.”

“Nhưng cô ta là bạn thân của em,” Hildy nức nở như thể Johnny đang phạm tội loạn luân.

“Bây giờ cô ấy là cô gái anh yêu nhất và không cần phải nói thêm gì về chuyện này nữa.”

Hildy vẫn tiếp tục khóc và tranh luận. Cuối cùng, Johnny trấn an cô và giải thích mọi chuyện giữa anh với Katie. Kết thúc cuộc nói chuyện, anh nói Hildy hãy đi con đường của cô, còn anh sẽ đi con đường của anh. Anh thích âm thanh giọng nói của mình khi nói ra câu đó, và anh nhắc lại nó một lần nữa, đồng thời tận hưởng khoảnh khắc kịch tính của tình huống này.

“Em hãy đi con đường của em, còn anh sẽ đi con đường của anh.”

“Ý anh là, em đi con đường của em, còn anh đi con đường của cô ta,” Hildy cay đắng diễn đạt lại.

Cuối cùng, Hildy đi con đường của cô. Cô trở ra phố, hai vai thõng xuống. Johnny chạy theo, và ngay trên phố, anh vòng tay ôm lấy cô và dịu dàng hôn cô lần cuối.

“Anh ước gì mọi chuyện giữa chúng ta sẽ khác đi,” anh buồn bã nói.

“Anh không hề ước điều gì như thế,” Hildy bật lại. “Nếu quả thực là thể” – cô lại bắt đầu mếu máo khóc – “anh sẽ chia tay cô ta và tiếp tục hẹn hò với em.”

Katie cũng khóc. Dù gì, Hildy O’Dair cũng là người bạn thân nhất của cô. Cô cũng hôn tạm biệt Hildy, nhưng cô lảng nhìn ra chỗ khác khi thấy cặp mắt ướt nhòe của Hildy sát gần mắt mình và mỗi lúc một híp lại trong sự căm ghét lan tràn.

Vậy là Hildy đi con đường của cô và Johnny đi con đường của Katie.

Họ ở bên nhau một thời gian, sau đó đính hôn, và kết hôn ở nhà thờ của Katie vào ngày đầu năm mới, năm 1901. Từ lúc họ quen nhau cho đến khi cưới là gần bốn tháng.

Thomas Rommely không bao giờ tha thứ cho cô con gái của mình. Thực ra, ông không bao giờ tha thứ cho bất kỳ cô con gái nào của mình khi họ quyết định lấy chồng. Quan điểm của ông về con cái rất đơn giản và đậm mùi lợi nhuận: người sinh thành ra chúng, chỉ bỏ ra một chút tiền bạc và công sức ở mức tối thiểu để nuôi dạy chúng, rồi sau đó, ngay khi chúng bước vào độ tuổi chớm trưởng thành thì đẩy chúng ra ngoài đi làm kiếm tiền mang về cho bố. Ở độ tuổi 17, Katie mới chỉ đi làm được bốn năm thì lấy chồng. Theo tính toán của ông, như vậy là cô vẫn còn nợ ông tiền.

Rommely ghét tất cả mọi người và tất cả mọi thứ. Không ai biết nguyên nhân vì sao. . Ông có vẻ ngoài khá điển trai với mái tóc xoăn màu xám sắt phủ trên khuôn đầu như sư tử. Ông cùng người vợ mới cưới chạy khỏi Áo để tránh bị bắt đi lính. Dẫu căm ghét quê hương cũ, ông cũng cố chấp không chịu yêu mến quê hương mới. Ông nghe hiểu và có thể nói được tiếng Anh nếu muốn. Chỉ có điều, ông nhất quyết không trả lời khi người ta nói chuyện với ông bằng tiếng Anh và cấm nói tiếng Anh trong nhà. Các con gái của ông chỉ biết đôi chút tiếng Đức. (Người mẹ thì kiên quyết yêu cầu con cái chỉ được nói tiếng Anh trong nhà. Bà cho rằng nếu biết tiếng Đức càng nhiều, chúng sẽ càng phát hiện ra sự tàn nhẫn của bố mình.) Kết quả là, cả bốn cô con gái đều ít giao tiếp với bố. Hầu như ông chỉ nói với họ khi muốn chửi rủa họ. Câu Gott verdammte (chết tiệt) của ông được coi là lời ông dùng để chào hỏi và tạm biệt khi họ đi về hằng ngày. Khi giận dữ cực điểm, ông hay gọi kẻ khiến ông nổi giận là Đồ Nga! Với ông, đây là câu chửi tục tĩu ghê tởm nhất. Ông ghét nước Áo. Ông ghét nước Mỹ. Nhưng hơn hết, ông ghét nước Nga. Dù rằng, ông chưa từng đặt chân tới nước Nga và cũng chưa từng nhìn thấy người Nga. Không ai lý giải được sự căm ghét mà ông dành cho những con người xa lạ ở đất nước mà ông hầu như không biết ấy. Đó là chân dung ông ngoại của Francie. Cô ghét ông như cách các cô con gái của ông ghét ông.

Ngược lại, Mary Rommely, vợ ông và là bà ngoại của Francie, là một vị thánh. Bà không được học hành, không biết đọc hay viết tên của chính mình, nhưng trong đầu bà chứa cả nghìn câu chuyện và truyền thuyết. Một số câu chuyện do chính bà nghĩ ra để kể cho con nghe; một số khác là những câu chuyện dân gian mà bà được mẹ và bà mình kể cho nghe ngày nhỏ. Bà biết nhiều bài hát ở quê cũ và biết nhiều câu danh ngôn thông thái.

Bà là người rất sùng đạo và thuộc nằm lòng sự tích về tất cả các vị thánh trong Công giáo. Bà tin có ma quỷ, có các nàng tiên và tất cả các lực lượng siêu nhiên khác. Bà am hiểu về mọi loại thảo mộc, có thể làm ra các loại thuốc trị bệnh hoặc bùa mê từ chúng – với điều kiện bạn không được dùng bùa mê đó để làm việc xấu. Khi còn ở quê nhà, bà rất được kính trọng vì sự thông thái của mình và nhiều người tìm đến bà xin lời khuyên. Bản thân bà chưa từng phạm lỗi dù là nhỏ nhặt, nhưng bà lại luôn biết cách đồng cảm với những người phạm lỗi. Trong khi cực kỳ nghiêm khắc tuân thủ những nguyên tắc đạo đức của chính mình, bà lại rất đỗi bao dung với khuyết điểm ở người khác. Bà tôn kính Chúa và yêu Jesus, nhưng bà cũng hiểu vì sao người ta thường quay lưng lại với hai vị Chúa này.

Trước khi cưới bà vẫn là một trinh nữ, và bà quy phục trước thứ tình yêu tàn nhẫn của chồng. Sự tàn nhẫn của ông đã sớm giết chết mọi khao khát trong bà khi chúng còn chưa có cơ hội được thổ lộ. Thế nhưng, bà vẫn hiểu được cơn khát tình dữ dội – theo cách người ta vẫn gọi – có thể khiến nhiều cô gái lầm đường lạc lối. Bà hiểu một chàng thanh niên bị trục xuất khỏi địa phương vì tội cưỡng dâm vẫn có thể là một chàng trai tốt bụng. Bà hiểu vì sao người ta lại phải nói dối, ăn cắp và làm hại lẫn nhau. Bà nhìn thấu mọi điểm yếu đáng thương cũng như mọi điểm mạnh tàn ác của con người.

Thế nhưng, bà không biết chữ.

Bà có đôi mắt nâu dịu dàng, sáng sủa và trong trẻo. Mái tóc nâu bóng được rẽ ngôi giữa gọn gàng kéo về hai bên tai. Làn da trắng có phần nhợt nhạt và đôi môi mềm mại. Giọng nói của bà trầm thấp, nhẹ nhàng, ấm áp và thanh thoát, giàu ngữ điệu, khiến người nghe cũng cảm thấy lòng mình dịu lại đôi phần. Tất cả các con gái và cháu gái đều được kế thừa giọng nói đặc biệt này của bà.

Mary cho rằng vì lỗi lầm nào đó mà bà đã vô tình phạm phải nên bà mới kết hôn với ác quỷ. Bà thực lòng tin chuyện này, bởi chồng bà thường xuyên nói với bà rằng, “Tôi chính là ác quỷ đấy.”

Bà hay nhìn ông, nhìn vào hai mớ tóc dựng lên ở hai bên đầu, cặp mắt xếch màu xám lạnh lẽo, thở dài, rồi tự nói với mình, “Quả nhiên là thế, ông ấy đúng là ác quỷ.”

Ông có thói quen nhìn thẳng vào khuôn mặt thánh thiện của bà, rồi cất giọng âu yếm giả tạo để buộc tội Chúa về những điều không thể nói ra. Cách này thường dọa bà sợ hãi đến độ mỗi lần như thế, bà lại cuống quýt với lấy chiếc khăn treo trên cái đinh sau cửa, quàng vội nó lên đầu và chạy ào ra ngoài phố, rồi bà cứ thế đi, đi mãi cho đến khi nỗi lo lắng về con cái đưa bà quay trở về.

Bà tới ngôi trường công lập nơi ba cô con gái nhỏ nhất theo học và dùng thứ tiếng Anh bập bõm của mình để xin giáo viên hãy khuyến khích con bà chỉ nên nói tiếng Anh; chúng không được phép sử dụng dù chỉ một từ tiếng Đức. Bà bảo vệ con cái trước sự ảnh hưởng của người chồng bằng cách đó. Bà dằn vặt khi thấy con mình phải bỏ học khi học hết lớp sáu để đi làm. Bà đau khổ khi thấy chúng kết hôn với những người đàn ông vớ vẩn tầm phào. Bà khóc khi thấy chúng lại sinh con gái, vì bà biết rằng phụ nữ sinh ra là để chịu đựng một cuộc sống vất vả cùng cực.

Mỗi lần Francie bắt đầu cầu nguyện bằng câu Kính mừng Maria đầy ơn phúc Đức Chúa Trời ở cùng Bà, trong đầu cô lại hiện lên gương mặt thánh thiện của bà ngoại.

Sissy là con đầu của Thomas và Mary Rommely. Bố mẹ cô đến nước Mỹ được ba tháng thì cô ra đời. Cô không được đến trường. Khi con gái đến tuổi đi học, Mary không biết rằng những người như họ được miễn học phí. Có luật quy định cho trẻ em đến trường, nhưng không ai bận tâm tìm kiếm những con người thiếu hiểu biết đó để mà thi hành luật lệ trên cả. Tới khi những người con khác đến tuổi đi học, Mary mới biết đến chính sách miễn học phí. Nhưng lúc đó Sissy đã quá lớn nên không thể đi học chung với những đứa trẻ mới sáu tuổi. Vì thế, cô ở nhà và giúp mẹ làm việc.

Lên 10 tuổi, Sissy đã phát triển đầy đủ như một phụ nữ 30, các cậu bé đều theo đuổi Sissy, và Sissy cũng theo đuổi mọi cậu bé. Mười hai tuổi, cô bắt đầu giữ mối quan hệ đều đặn với một chàng trai 20 tuổi. Bố cậu bé khi biết chuyện đã đem con trai mình ra đánh bầm dập và tiện thể phá hỏng luôn câu chuyện tình lãng mạn đó. 14 tuổi, cô cặp kè với một lính cứu hỏa 25 tuổi. Vì anh ta lấy lòng bố cô, nên mối tình này đi đến hồi kết viên mãn với đám cưới của hai người.

Họ tới tòa thị chính, ở đó Sissy thề rằng cô đã 18 tuổi, và một vị thư ký đứng ra làm đám cưới cho cô. Hàng xóm rất sửng sốt khi nghe tin này, nhưng Mary biết, đám cưới là điều tốt nhất đối với cô con gái vốn ham mê thú vui thể xác của mình.

Jim, chàng lính cứu hỏa, là người tốt. Nhờ tốt nghiệp tiểu học nên anh cũng được coi là người có học vấn. Anh kiếm được nhiều tiền và không ở nhà thường xuyên. Đó là một người chồng lý tưởng và họ sống với nhau rất hạnh phúc. Sissy không đòi hỏi gì nhiều ở chồng ngoại trừ chuyện làm tình, và điều đó khiến anh hết sức vui vẻ. Thi thoảng anh có chút xấu hổ vì vợ mình không biết chữ. Nhưng cô là người thông minh, dí dỏm, và giàu tình cảm nên biết cách khiến cuộc sống trở nên vui tươi, và dần dần, anh cũng bắt đầu không còn bận tâm đến chuyện cô mù chữ nữa. Sissy đối xử rất tốt với mẹ và các em gái. Jim cho cô một khoản chi phí sinh hoạt khá tươm tất, cô chi tiêu cũng hết sức cẩn thận nên thường để dư được chút tiền mang về cho mẹ.

Một tháng sau khi kết hôn, cô có thai. Dẫu đã là phụ nữ có chồng, nhưng cô vẫn mới chỉ là một bé gái vô lo vô nghĩ 14 tuổi. Hàng xóm không khỏi hoảng sợ thay cô khi thấy cô vẫn ra phố chơi nhảy dây với những đứa trẻ khác, bất chấp cái bụng đã lùm xùm một đống và đứa con chưa ra đời.

Khi không bận nấu nướng, dọn dẹp, làm tình, nhảy dây và tìm cách tham gia trò đánh bóng chày của đám con trai, Sissy dành thời gian để lên kế hoạch cho đứa con nhỏ sắp sinh của mình. Nếu là con gái, cô sẽ đặt tên là Mary theo tên mẹ. Nếu là con trai, cô sẽ đặt tên là John. Không hiểu vì lý do nào đó, cô đặc biệt có nhiều cảm hứng với cái tên John. Thậm chí, cô còn bắt đầu gọi chồng mình bằng cái tên John này. Ban đầu, đó chỉ là một biệt danh tình thú giữa hai người, nhưng chẳng mấy chốc tất cả mọi người cũng dần dần gọi anh là John, và nhiều người còn đinh ninh rằng John mới là tên thật của anh.

Đứa trẻ ra đời. Đó là một bé gái, và quá trình sinh nở diễn ra rất thuận lợi. Bà đỡ ở cách đó vài khu phố được gọi đến. Mọi việc đều tốt đẹp. Sissy chuyển dạ chỉ trong vòng 25 phút và sinh con dễ dàng. Trục trặc duy nhất trong toàn bộ quá trình này là đứa trẻ vừa sinh đã chết. Rất trùng hợp, đứa trẻ ra đời và mất ngay vào ngày sinh nhật lần thứ 15 của Sissy.

Cô đau khổ một thời gian, và nỗi đau này đã khiến cô thay đổi. Cô làm việc nhà chăm chỉ hơn và luôn cố gắng giữ cho nhà cửa sạch sẽ, không có lấy một hạt bụi. Thậm chí, cô cũng càng ngày càng chu đáo hơn với mẹ và không hành động như một cô gái lấc cấc nữa. Cô đinh ninh rằng vì mình hay nhảy dây nên mới không giữ được đứa bé. Nhưng sau khi trấn tĩnh lại, dường như cô lại trẻ hơn và tính tình trẻ con hơn nữa.

Tới năm 20 tuổi, cô đã có bốn đứa con, tất cả đều mất ngay sau khi chào đời. Cuối cùng, cô đi đến kết luận rằng lỗi là ở chồng cô. Không phải lỗi của cô. Chẳng phải cô đã ngừng chơi nhảy dây ngay sau khi sinh đứa con đầu lòng hay sao? Cô nói với Jim rằng cô không còn quan tâm đến anh nữa, bởi kết quả của những cuộc làm tình giữa họ chỉ là cái chết mà thôi. Cô nói anh hãy rời bỏ cô. Anh phản đối một chút nhưng cuối cùng cũng rời đi. Ban đầu, thi thoảng anh vẫn gửi tiền cho cô. Đôi khi, khi Sissy thèm đàn ông, cô lại đi qua sở cứu hỏa, nơi Jim thường bắc ghế ra ngoài ngồi tựa lưng vào bức tường gạch. Cô đi thật chậm, vừa đi vừa cười và lắc lắc hông, và thế là Jim trốn làm, chạy lên căn hộ của cô, rồi hai người vui vẻ với nhau trong khoảng nửa giờ.

Cuối cùng, Sissy gặp một người đàn ông khác muốn cưới cô. Gia đình không ai biết tên thật của anh là gì, bởi dù bất luận anh tên là gì, cô cũng vẫn gọi anh là John. Đám cưới lần hai được thu xếp rất đơn giản.

Ly hôn là một quá trình rườm rà và tốn kém. Hơn nữa, cô là người Công giáo nên không tin vào chuyện ly hôn. Cô và Jim được một vị thư ký ở tòa thị chính đứng ra chủ trì hôn lễ, vì thế cô lập luận rằng đó không phải là nhà thờ, nghĩa là không phải cuộc hôn nhân thực sự, vậy thì sao phải để nó ngáng chân cô? Cô sử dụng tên từ cuộc hôn nhân trước và giấu thông tin về nó để kết hôn lần thứ hai, cũng ở tòa thị chính nhưng người chủ trì là một vị thư ký khác.

Mary, mẹ cô, rất buồn vì Sissy không kết hôn ở nhà thờ. Cuộc hôn nhân thứ hai này mang lại cho Thomas một công cụ mới để hành hạ vợ mình. Ông thường xuyên đe dọa bà rằng ông sẽ báo cảnh sát để họ bỏ tù Sissy vì tội kết hôn khi đã có gia đình hợp pháp. Nhưng trước khi ông làm điều đó thì Sissy và John Đệ nhị của cô đã kịp cưới nhau được bốn năm, cô cũng đã kịp sinh thêm bốn đứa con, tất cả đều chung số phận với bốn người con trước đó: chết ngay khi ra đời, và cô kết luận rằng John Đệ nhị cũng không phải là người đàn ông dành cho cô.

Cô giải tán cuộc hôn nhân này rất đơn giản bằng cách nói với chồng, một người theo đạo Tin Lành, rằng bởi Nhà thờ Công giáo không thừa nhận cuộc hôn nhân của cô, cô cũng không thừa nhận nó, nên bây giờ cô tuyên bố tự do.

John Đệ nhị tiếp nhận chuyện này rất điềm tĩnh. Anh thích Sissy và sống với cô tương đối hạnh phúc. Nhưng cô là người hay thay đổi, khó đoán. Dẫu tính tình cô thẳng thắn đến đáng sợ và đơn giản đến thái quá, anh thực sự không biết gì về cô cả, và anh cũng cảm thấy mệt mỏi khi phải sống với một người khó hiểu như vậy. Với anh, việc rời đi cũng không lấy gì làm quá tệ.

Vậy là ở độ tuổi 24, Sissy đã hạ sinh 8 đứa con, chỉ có điều tất cả đều không sống được. Cô kết luận rằng Chúa không đồng ý chuyện cô kết hôn. Cô xin vào làm trong một nhà máy cao su, ở đó cô nói với mọi người rằng mình là bà cô già chưa chồng (nhưng không có ai tin), và về nhà sống với mẹ. Trong giai đoạn kẹp giữa cuộc hôn nhân thứ hai và thứ ba, cô có một loạt nhân tình, tất cả đều được cô gọi với cái tên John.

Sau mỗi lần sinh đẻ không thành công, tình yêu dành cho con trẻ của cô càng thêm mãnh liệt. Cô từng trải qua những giai đoạn khủng hoảng, trong đó cô nghĩ rằng mình sẽ hóa điên nếu như không có một đứa con để mà yêu thương và chăm sóc. Cô trút khao khát làm mẹ bất thành này lên những người đàn ông mà cô ngủ cùng, lên hai người em gái Evy và Katie, và lên con cái của họ. Francie yêu quý cô. Cô nghe người ta xì xào bàn tán với nhau rằng Sissy là gái hư, nhưng bất chấp, cô vẫn một lòng yêu quý người bác của mình. Evy và Katie cố gắng nổi giận với người chị lầm đường lạc lối của mình, nhưng cô đối xử với họ quá tốt, nên họ không đành lòng đối đầu với cô.

Không lâu sau ngày sinh nhật lần thứ 11 của Francie, Sissy kết hôn lần thứ ba ở tòa thị chính. John Đệ tam chính là người làm việc trong tòa soạn; nhờ có bác ấy, Francie mới được sở hữu những quyển tạp chí mới và đẹp đẽ vô ngần. Cô hy vọng rằng cuộc hôn nhân lần thứ ba này sẽ kéo dài thật lâu vì chỗ tạp chí kia.

Eliza, người con gái thứ hai của Mary và Thomas, thiếu vẻ ngoài xinh đẹp và sự đam mê cuồng nhiệt ở ba người chị em của mình. Cô là người chất phác, có phần tẻ nhạt, và có thái độ hờ hững với cuộc sống. Mary muốn một người con gái của mình đi theo nhà thờ, và bà quyết định chọn Eliza. Eliza gia nhập một tu viện khi cô tròn 16 tuổi. Cô chọn một nhóm sơ có quy định tu rất nghiêm ngặt. Cô không được phép rời khỏi tu viện, trừ khi bố mẹ cô qua đời. Cô lấy tên là Ursula, và Sơ Ursula trở thành một huyền thoại không có thực đối với Francie.

Francie được gặp cô một lần khi cô từ tu viện về để chịu tang bố, Thomas Rommely. Năm đó, Francie lên chín tuổi. Cô vừa mới được làm lễ ban thánh thể lần đầu và hào hứng với nhà thờ tới nỗi còn định trở thành một nữ tu khi lớn lên.

Cô háo hức chờ đợi Sơ Ursula. Thử nghĩ mà xem! Cô có bác là một bà sơ! Thật vinh dự làm sao. Nhưng khi Sơ Ursula cúi người xuống để hôn cô, Francie thấy ở môi trên và cằm của người bác này có một lớp râu mỏng. Hình ảnh này dọa sợ Francie, khiến cô định ninh rằng tất cả những vị sơ vào tu viện từ khi còn rất nhỏ tuổi đều sẽ mọc râu. Thế là cô quyết định sẽ không đi tu nữa.

Evy là cô con gái thứ ba của nhà Rommely. Cô cũng lấy chồng sớm. Cô cưới Willie Flittman, một người đàn ông điển trai tóc đen với bộ ria mép óng mượt như lụa và cặp mắt long lanh nước giống người Ý. Francie cho rằng tên của bác nghe rất ngộ nghĩnh và mỗi lần nghĩ đến cái tên ấy cô lại bật cười.

Flittman không hẳn là một người chồng tốt. Anh không lười, mà chỉ là một người đàn ông yếu đuối và hay ca thán. Nhưng anh biết chơi guitar. Những người phụ nữ nhà Rommely đều dễ xiêu lòng trước những người đàn ông có khiếu sáng tạo hoặc biết biểu diễn. Trong mắt họ, bất kể tài năng gì liên quan đến âm nhạc, nghệ thuật hay kể chuyện đều tuyệt vời, và họ cho rằng mình có nghĩa vụ phải nuôi dưỡng và bảo vệ những điều đó.

Trong gia đình, Evy là một người tinh tế có văn hóa. Cô sống trong một căn hộ rẻ tiền ở tầng hầm của một tòa nhà nằm cạnh một khu thượng lưu và cô có điều kiện để quan sát những người ở tầng lớp trên mình.

Cô muốn trở thành một người có địa vị trong xã hội, muốn con cái được hưởng những lợi thế mà cô chưa từng có. Cô có ba người con; cậu con trai lớn được đặt tên theo tên bố, cô con gái tên là Blossom, và cậu con trai còn lại tên là Paul Jones. Bước đầu tiên tiến đến văn hóa của cô là đưa con ra khỏi Trường Chúa nhật [9] Công giáo và theo học Trường Chúa nhật Tin Lành, bởi cô nghe nói rằng người theo đạo Tin Lành thì có văn hóa hơn người theo Công giáo.

Evy thích những người có tài năng âm nhạc nhưng bản thân cô lại không sở hữu tài năng ấy, vì thế cô nhiệt tình tìm kiếm nó ở các con của mình. Cô hy vọng rằng Blossom sẽ thích hát, Paul Jones sẽ thích chơi violin, còn Willie nhỏ sẽ chơi piano. Chỉ có điều, trong đám con của cô có bới mãi cũng không thấy chút năng khiếu âm nhạc nào. Evy hạ quyết tâm dẫu khó vẫn làm. Chúng sẽ phải yêu âm nhạc, bất luận chúng có mong muốn như thế hay không. Nếu tài năng không tự nhiên sinh ra, cô sẽ bồi vào đó hàng giờ luyện tập. Cô mua một cây violin cũ cho Paul Jones rồi tìm thầy dạy đàn cho cậu và thương lượng được mức học phí 50 xu mỗi giờ với một người tự nhận là Giáo sư Allegretto. Vị này dạy cho Flittman nhỏ đánh những bản nhạc nghe đáng sợ như tiếng cạo xoong nồi, và cuối năm học đầu tiên, cậu đã đánh được một bản nhạc mang tên “Humoresque”. Evy gật gù cho rằng thật tuyệt vời vì cuối cùng con mình cũng biết chơi một bản nhạc cho ra hồn. Dù gì như thế cũng tốt hơn là lúc nào cũng chỉ biết đánh từng nốt nhạc... thôi được rồi, tốt hơn một chút cũng được. Thế rồi Evy càng thêm tham vọng. Cô tính toán với chồng:

“Vì chúng ta đã mua đàn violin cho Paul Jones nên Blossom bé nhỏ cũng có thể học đàn được rồi, cả hai anh em có thể cùng tập trên cùng một cây đàn.”

“Hy vọng là chúng sẽ tập vào những thời điểm khác nhau, chồng cô chua chát nói.

“Anh nghĩ cái gì vậy chứ,” cô bất mãn trả lời.

Vậy là thêm 50 xu mỗi tuần được lấy ra và nhét vào bàn tay rất không tình nguyện của Blossom, cô bé cũng bị bắt đi học đàn.

Giáo sư Allegretto có một yêu cầu khá lập dị đối với các học trò nữ của mình. Ông bảo chúng cởi giày và tất rồi đứng chân trần trên tấm thảm màu xanh trong nhà ông để kéo đàn. Thay vì đánh nhịp hay điều chỉnh cách đặt tay cho chúng, ông lại dành cả giờ chỉ để nhìn chằm chằm vào bàn chân của chúng rồi mơ màng.

Một ngày nọ, Evy ngồi nhìn Blossom chuẩn bị đi học đàn. Cô để ý thấy rằng con bé tháo giày và tất ra rồi cẩn thận rửa chân thật sạch. Evy nghĩ, dẫu đây là hành vi đáng tuyên dương nhưng có hơi kỳ lạ.

“Vì sao con lại rửa chân vào lúc này?”

“Để con còn đi học đàn.”

“Con đánh đàn bằng tay cơ mà, có phải dùng chân đâu.”

“Nhưng con xấu hổ khi để bàn chân bẩn mà đứng trước mặt giáo sư.”

“Ông ấy có thể nhìn xuyên thấu giày của con hay sao?”

“Con đoán là không bởi thầy ấy bao giờ cũng bảo con phải cởi giày và tất ra.”

Tin tức này khiến Evy giật nảy mình. Cô không biết gì về Freud [10] và mở kiến thức ít ỏi của cô về tình dục không gồm những dị thể biến tướng của nó. Tuy vậy, lý trí thông thường của cô mách bảo với cô rằng Giáo sư Allegretto không nên tính mức học phí tới 50 xu một giờ trong khi ông ta không tập trung vào nhiệm vụ của mình như vậy. Thế là con đường đào tạo âm nhạc của Blossom bị kết thúc ngay tại thời điểm đó.

Khi được hỏi, Paul Jones cho biết khi đến nhà thầy để học đàn, ngoại trừ phải cởi mũ ra thì cậu bé không bị yêu cầu phải cởi thêm bất kỳ thứ gì khác. Vì thế, cậu được phép tiếp tục học. Trong năm năm, cậu đã có thể kéo đàn violin gần giỏi bằng bố cậu chơi guitar, dù ông chưa từng đi học đàn một buổi nào.

Ngoài âm nhạc, Flittman là người khá tẻ nhạt. Ở nhà, chủ đề nói chuyện duy nhất của anh là Drummer, con ngựa kéo xe chở sữa, đối xử với anh ra sao. Flittman và Drummer đã duy trì mối quan hệ cay nghiệt này được năm năm, và Evy đang hy vọng rằng một trong hai sẽ ra quyết định chính thức sớm.

Evy thực sự rất yêu chồng, dẫu cô không thể khống chế thói quen bắt chước chồng để giễu anh. Cô hay đứng trong bếp nhà Nolan và giả vờ rằng mình là con ngựa Drummer, rồi cô lại bắt chước động tác của Flittman khi cố gắng đeo túi đựng thức ăn vào cổ con ngựa.

“Con ngựa đang đứng ở lề đường như thế này nhé,” Evy cúi người về phía trước cho tới khi đầu gần chạm vào đầu gối. “Rồi Will mang cái túi đựng thức ăn tới. Anh ấy vừa định đeo nó vào cổ thì đầu con ngựa bất ngờ hất lên một cái.” Nói tới đây, Evy hất mạnh đầu lên và bắt chước tiếng ngựa hí. “Will đứng chờ. Đầu con ngựa lại chúi xuống lần nữa. Nếu nhìn nó lúc đó, người ta sẽ phải nghĩ rằng nó không bao giờ có thể ngẩng đầu lên được. Con ngựa làm như thể nó không có xương vậy.”

Để minh họa, Evy cũng cúi đầu thật thấp đến dọa người. “Hễ Will mang cái túi thức ăn lại gần, đầu nó lại ngẩng lên.”

“Sau đó chuyện gì xảy ra ạ?” Francie hỏi.

“Bác tự mình lại gần và tròng túi thức ăn vào cổ cho nó. Chuyện là như thế đấy.”

“Nó để bác làm như vậy ạ?”

“Nó cho phép chị làm như vậy đấy,” Evy kể với Katie, rồi quay sang nói với Francie. “Nó chạy lên vỉa hè để chào bác và thậm chí còn tự đưa đầu vào cái túi thức ăn trước cả khi bác giơ nó lên. Nó cho phép bác làm như thế,” cô lầm bầm giận dữ. Rồi cô lại quay sang Katie. “Em biết không, Kate, đôi khi chị nghĩ anh nhà chị ghen với cái cách con Drummer thích chị đấy.”

Katie há hốc miệng, nhìn chằm chằm vào chị mình một lát rồi phá lên cười. Evy và Francie cũng bật cười theo. Hai cô con gái nhà Rommely và Francie, cô gái mang một nửa dòng máu nhà Rommely, cùng đứng đó mà cười ngặt nghẽo về một bí mật mà họ chia sẻ với nhau về sự yếu đuối của một người đàn ông.

Đó là những người phụ nữ nhà Rommely: Mary – người mẹ; Evy, Sissy và Katie – các cô con gái của bà; và Francie – người sẽ lớn lên thành một người phụ nữ nữa của nhà Rommely, dù rằng cô mang họ Nolan. Tất cả họ đều là những phụ nữ mảnh mai và mong manh với cặp mắt hiếu kỳ và giọng nói dịu dàng.

Nhưng họ lại được tạo nên từ một thứ thép vô hình.

8

Nếu nhà Rommely thiên về những người phụ nữ có tính cách - mạnh mẽ, thì nhà Nolan lại thiên về những người đàn ông yếu đuối và tài năng. Gia đình của Johnny đang chết dần chết mòn. Những người đàn ông của dòng họ Nolan cứ thế hệ sau lại càng đẹp trai hơn, yếu đuối hơn, và quyến rũ hơn so với thế hệ trước. Thói quen di truyền của họ là yêu đương nhưng tránh né hôn nhân. Đó là lý do chính giải thích vì sao người nhà họ càng ngày càng thưa thớt dần.

Không lâu sau khi cưới anh chồng điển trai, Ruthie Nolan cùng chồng rời quê hương Ireland và nhập cư vào Mỹ. Họ sinh được bốn người con, mỗi người cách nhau một tuổi. Rồi Mickey qua đời ở tuổi 30, Ruthie ở lại một mình chèo chống nuôi con. Cô chật vật mới cho Andy, Georgie, Frankie và Johnny theo học đến hết lớp sáu. Cứ tròn 12 tuổi, các cậu con trai đều phải nghỉ học để đi làm kiếm tiền.

Các cậu con trai lớn lên đều rất đẹp, người nào cũng biết chơi nhạc, nhảy và hát, và rất nhiều cô gái phát cuồng vì họ. Dẫu gia đình Nolan sống ở ngôi nhà tồi tàn nhất trong Khu Ireland, nhưng các chàng trai này luôn là những người biết cách ăn diện nhất trong khu. Chiếc cầu là luôn luôn được dựng sẵn ở trong bếp, bởi lúc nào cũng có người dùng đến nó. Lúc thì người này cần là quần, lúc lại người kia cần ủi phẳng nơ đeo cổ hay là áo sơ-mi. Những anh chàng điển trai nhà Nolan chính là niềm tự hào của khu ổ chuột. Họ có đôi chân khéo léo, nhanh nhẹn

trong những đôi giày luôn được giữ cho bóng loáng. Những chiếc quần mà họ mặc bao giờ cũng vừa khít người và những chiếc mũ mà họ đội trên đầu luôn mang lại cho họ vẻ sôi nổi, trẻ trung. Tiếc là, tất cả đều qua đời khi chưa đến tuổi 35 – tất cả đều qua đời, trong số bốn anh em, chỉ duy nhất Johnny có con cái.

Andy là con cả và cũng là người điển trai nhất với mái tóc xoăn màu vàng đồng và những đường nét thanh tú. Anh mắc bệnh lao phổi. Andy đính hôn với một cô gái tên là Francie Melaney. Họ cứ trì hoãn đám cưới để chờ anh khỏe lên, chỉ có điều anh không bao giờ khỏe lại.

Các cậu con trai nhà Nolan đều làm phục vụ bàn kiêm ca sĩ. Thực ra, ban đầu họ thành lập nhóm Tứ tấu Nolan, nhưng sau đó Andy đổ bệnh và không thể tiếp tục công việc được, vì thế nhóm lại đổi tên thành Tam tấu Nolan. Họ không kiếm được nhiều, và tiêu phần lớn số tiền kiếm được vào rượu cùng những màn cá cược đua ngựa.

Khi Andy phải nằm giường tĩnh dưỡng lần cuối cùng, ba người em quyết định mua cho anh một chiếc gối nhồi lông tơ thiên nga thật với giá 7 đô-la. Họ muốn anh được hưởng sự xa hoa trước khi nhắm mắt. Với Andy, đó là một chiếc gối tuyệt vời. Anh dùng nó hai ngày, rồi anh thổ huyết lần cuối cùng, một cỗ máu lớn hộc ra lênh láng trên chiếc gối mới, và Andy qua đời. Mẹ anh ngồi khóc bên linh cữu con suốt ba ngày. Francie Melaney thể rằng cả đời này cô sẽ không lấy chồng. Ba chàng trai còn lại của nhà Nolan thể rằng họ sẽ không bao giờ rời bỏ mẹ mình.

Sáu tháng sau, Johnny cưới Katie. Ruthie ghét Katie. Trước đó, bà từng hy vọng rằng sẽ giữ chân được tất cả những cậu con trai xinh đẹp của mình ở nhà với bà cho đến khi bà hoặc bọn họ qua đời. Tính cho tới thời điểm đó, tất cả đều đã tránh được hôn nhân. Nhưng cô gái đó – cô gái đó, Katie Rommely! Cô ta đã làm thế! Ruthie đinh ninh rằng Johnny đã bị lừa vào tròng trong cuộc hôn nhân này.

Georgie và Frankie đều quý mến Katie, dẫu vậy, họ cho rằng Johnny giở trò xấu khi lẩn như chạch và để mặc họ trông mẹ. Tuy nhiên, họ rất biết cách tận dụng tình huống này. Trong lúc nhìn quanh tìm quà tặng cho đám cưới, họ quyết định đem tặng cho Katie chiếc gối xa hoa mà họ đã mua cho Andy và anh mới chỉ dùng nó trong một khoảng thời gian rất ngắn ngủi. Người mẹ may một lớp áo bọc mới cho chiếc gối để che đi vết máu xấu xí từng là một phần đã qua trong cuộc đời của Andy. Chiếc gối cứ như vậy được chuyển sang cho Johnny và Katie. Vì tiếc rẻ chiếc gối đắt tiền, hai vợ chồng cũng không dám sử dụng nó thường xuyên mà chỉ đem ra dùng khi một trong hai người bị ốm. Francie gọi nó là “chiếc gối ốm”. Cả Katie và Francie đều không biết rằng nó đã từng là chiếc gối của người đã chết.

Khoảng một năm sau khi Johnny cưới, vào một buổi tối nọ, Frankie – nhiều người cho rằng anh thậm chí còn đẹp trai hơn cả Andy – loạng choạng trở về nhà sau một bữa tiệc rượu, và trên đường đi đã vấp phải một đoạn dây mà một người nông dân ở Brooklyn dùng để chăng xung quanh đám cỏ trước cửa nhà mình. Thật không may, đây là một sợi dây thép gai, và khi Frankie ngã vào đó, một chiếc gai thép đã đâm thủng dạ dày anh. Bằng cách nào đó, anh vẫn đứng dậy được và đi về nhà. Frankie qua đời ngay trong đêm đó, anh ra đi một mình, không có lời xá tội cuối cùng của linh mục cho tất cả những tội lỗi mà anh đã phạm phải. Vì biết rằng linh hồn anh còn mải lang thang ở Luyện ngục [11], nên trong phần đời còn lại của mình, mỗi tháng mẹ anh đều làm lễ misa để cầu nguyện cho linh hồn anh được yên nghỉ.

Mới sau hơn một năm, Ruthie Nolan đã để mất ba người con trai: hai người mất vào tay tử thần, và một người mất vì kết hôn. Bà đau lòng cho cả ba. Ba năm sau đó, Georgie, người vẫn luôn ở bên bà, cuối cùng cùng cũng rời bỏ bà để ra đi ở độ tuổi 28. Khi đó, Johnny, 23 tuổi, trở thành chàng trai duy nhất của nhà Nolan còn ở lại.

Đó là câu chuyện về những chàng trai nhà Nolan. Tất cả đều chết trẻ. Họ mất đột ngột hoặc mất trong đau đớn do sự bất cẩn hoặc do lối sống tệ hại của mình. Johnny là người duy nhất sống qua dịp sinh nhật lần thứ 30.

Cô bé Francie Nolan là sự tổng hòa của toàn bộ người nhà Rommely và toàn bộ người nhà Nolan. Ở cô có những điểm yếu chết người và niềm đam mê cái đẹp của những người nhà Nolan sống trong căn nhà ổ chuột tồi tàn, xiêu vẹo kia. Cô là bức tranh mosaic lấp lánh sắc màu, phản ánh chủ nghĩa thần bí mà bà ngoại cô theo đuổi, tài kể chuyện của bà, niềm tin tưởng mà bà dễ dàng dành cho tất cả mọi thứ và lòng trắc ẩn của bà đối với những người yếu đuối. Cô cũng sở hữu ý chí tàn nhẫn của ông у ngoại. Francie kế thừa một chút tài bắt chước của bác Evy, một chút tính chiếm hữu của Ruthie Nolan. Cô có tình yêu cuộc sống và tình yêu con trẻ của bác Sissy, có sự đa cảm của Johnny dù rằng cô không được kế thừa diện mạo đẹp đẽ của anh. Cô có tất cả những nét mềm mỏng dịu dàng của Katie, nhưng chỉ kế thừa được một nửa chất thép vô hình làm nên con người mẹ mình. Cô được tạo nên từ tất cả những điều đó, cả tốt lẫn xấu.

Ngoài ra, Francie còn được tạo nên từ nhiều điều khác. Cô là những cuốn sách mà mình đã đọc ở thư viện. Cô là bông hoa trong chiếc bình màu nâu. Một phần trong cuộc sống của cô được tạo nên từ cái cây mọc um tùm nơi sân nhà. Cô là những trận đấu khẩu gay gắt giữa cô và người em trai mà mình rất mực yêu thương. Cô là tiếng khóc tuyệt vọng trong bí mật của Katie, là nỗi xấu hổ của bố khi loạng choạng về nhà trong cơn say túy lúy.

Cô là tất cả những điều đó và những điều khác không đến từ gia đình Rommely hay Nolan mà đến từ những gì cô đọc, quan sát và từ cuộc sống ngày này qua ngày khác. Đó là điều được sinh ra cùng với cô và chỉ với cô mà thôi – điều khác biệt hoàn toàn với bất kỳ ai khác trong cả hai gia đình. Đó là điều mà Chúa hoặc bậc toàn năng nào đó đặt vào từng linh hồn được Ngài ban cho sự sống – điều khác biệt duy nhất khiến không có bất kỳ hai người nào trên thế giới này có dấu vân tay giống hệt nhau.

9

Johnny và Katie cưới nhau, rồi chuyển tới sống trên một con phố nhỏ tên là phố Bogart ở Williamsburg. Johnny chọn con phố này bởi tên của nó gợi lên một vẻ âm u rất kích thích. Họ sống ở đó rất hạnh phúc trong năm đầu tiên của cuộc hôn nhân.

Katie lấy Johnny bởi cô thích cách anh hát, nhảy và ăn vận. Nhưng theo bản tính phụ nữ, cô muốn thay đổi tất cả những thứ đó ở anh sau khi kết hôn. Cô thuyết phục anh bỏ nghề phục vụ bàn kiêm ca sĩ. Anh nghe lời cô, bởi anh đang yêu và muốn chiều lòng cô. Họ cùng nhau nhận công việc dọn dẹp ở một ngôi trường công, và cả hai đều yêu thích công việc này. Ngày làm việc của họ bắt đầu khi phần còn lại của thế giới lên giường đi ngủ. Sau bữa ăn nhẹ buổi tối, Katie mặc chiếc áo khoác đen với tay áo hình chân cừu, buộc tóc bằng chiếc dây rất ấn tượng – món đồ cuối cùng mà cô biển thủ từ nơi làm việc cũ – đội chiếc mũ phớt len màu anh đào lên đầu, rồi cô và Johnny cùng nhau đi làm.

Trường học là một tòa nhà đã cũ, nhỏ xinh và ấm áp. Hai người đều muốn dành buổi tối ở đó. Họ khoác tay nhau cùng đi; Johnny đi đôi giày da khiêu vũ, còn Katie đi đôi bốt buộc dây cao. Thi thoảng, khi trời sương giá và nhiều sao, họ cùng chạy một đoạn, trượt chân trên đường phố, và cười đùa rất vui vẻ. Họ cảm thấy mình cũng là nhân vật quan trọng khi cầm trong tay chiếc chìa khóa riêng để mở cửa vào trường. Ngôi trường này là thế giới riêng của họ vào ban đêm.

Vừa làm việc hai người vừa chơi đùa. Johnny ngồi ở bàn còn Katie đóng giả làm giáo viên. Họ viết tin nhắn cho nhau trên bảng. Họ kéo xuống những tấm bản đồ đang cuộn lại như những tấm mành và dùng cây gậy có đầu bịt bằng cao su chỉ vào những đất nước xa lạ, trong lòng không khỏi cảm thấy hiếu kỳ về những miền đất chưa từng nghe đến và những ngôn ngữ không thân thuộc. (Năm ấy Johnny mới 19 tuổi và Katie 17 tuổi.)

Họ thích dọn dẹp ở hội trường nhất. Johnny lau bụi cho cây đàn piano, vừa làm anh vừa lướt tay lên phím đàn. Anh gõ vài hợp âm. Katie ngồi ở hàng ghế đầu và bảo anh hát. Anh hát cho cô nghe những bài tình ca đang phổ biến thời ấy: “She May Have Seen Better Days” (Nàng từng có những ngày xưa tươi đẹp) hay “I’m Wearin’ My Heart Away For You” (Trái tim anh tan chảy vì em). Những người sống xung quanh bị giọng hát mê hoặc đó dụ dỗ ra khỏi giấc ngủ nửa đêm. Họ nằm trên chiếc giường ấm cúng trong nhà, vừa mơ màng nghe vừa lầm bầm nói với nhau:

“Anh chàng đó, bất kể là ai, đang uổng phí thời gian. Anh ta đang uổng phí thời gian. Lẽ ra chỗ của anh ta phải là trên sân khấu mới phải.”

Đôi khi, Johnny biểu diễn một vài điệu nhảy trên cái bục bé xíu mà anh vờ là sân khấu. Đứng trên đó, trông anh thật duyên dáng và điển trai, cả con người anh toát lên tình yêu cuồng nhiệt và sự vĩ đại của cuộc sống, đến nỗi khi đứng bên dưới ngắm nhìn anh, Katie cảm thấy cô có thể chết vì hạnh phúc.

Lúc 2 giờ sáng, họ vào phòng ăn của giáo viên và pha cà phê, ở đó có một chiếc bếp ga nhỏ. Họ đã để sẵn một can sữa đặc trong tủ chén. Họ rất thích thứ mùi tuyệt vời của cà phê nóng lan tỏa khắp căn phòng. Bánh mì đen và sandwich bologna mà họ mang theo cũng rất ngon. Đôi khi sau bữa phụ, họ rủ nhau vào phòng nghỉ của giáo viên và nằm ôm nhau một lát trên chiếc đi-văng bọc vải hoa.

Công việc cuối cùng là thu gom rác, Katie nhặt ra những mẩu phấn và bút chì vẫn còn dài để mang về nhà và cất vào trong hộp. Sau này khi lớn hơn, Francie cảm thấy mình thật giàu có khi sở hữu rất nhiều phấn và bút chì như thế.

Tới khi trời tang tảng sáng, họ ra về, bàn giao lại ngôi trường đã được lau dọn sạch sẽ, ấm áp và sẵn sàng mở cửa cho người lao công trực ca ngày. Trên đường đi, họ ngắm nhìn những ngôi sao ngủ muộn đang dần biến mất trên bầu trời. Họ đi qua tiệm bánh mì và ngửi thấy mùi bánh mới ra lò đang bốc lên từ phòng nướng bánh ở tầng hầm. Johnny chạy xuống mua 1 nickel bánh nóng hôi hổi. Về đến nhà, họ ăn bữa sáng với cà phê nóng và bánh mì ngọt vẫn còn nóng ấm. Rồi Johnny chạy ra ngoài mua tờ báo buổi sáng American về đọc cho cô nghe, vừa đọc vừa bình luận còn cô dọn dẹp loanh quanh trong phòng. Tới buổi trưa, họ ăn thịt hầm và mì sợi hoặc những món ngon miệng tương tự. Sau khi ăn xong, họ lại cùng nhau đi ngủ cho đến khi chuẩn bị đi làm.

Hai người được trả 50 đô-la mỗi tháng, một mức thu nhập có thể coi là tươm tất đối với những người thuộc tầng lớp của họ vào thời ấy. Họ sống thoải mái và tận hưởng một cuộc sống tốt đẹp... thật hạnh phúc với rất nhiều cuộc phiêu lưu nho nhỏ.

Họ vẫn còn rất trẻ và rất yêu nhau.

Sau vài tháng, trong sự ngạc nhiên và khiếp sợ ngây thơ của họ, Katie phát hiện ra cô đã mang thai. Cô thông báo với Johnny rằng cô “bị như thế”. Ban đầu, Johnny rất hoang mang và bối rối. Anh không muốn cô đi làm ở trường nữa. Cô nói rằng cô đã bị như thế được một thời gian mà không rõ mình bị làm sao, nhưng công việc không ảnh hưởng tới chuyện đó. Khi cô thuyết phục anh rằng làm việc là tốt cho cô, anh đành nhượng bộ. Thế là cô tiếp tục làm việc cho đến khi cái bụng đã quá lớn nên không thể cúi người xuống dưới bàn để quét dọn nữa. Không lâu sau, tất cả những gì cô có thể làm là đi cùng để bầu bạn với chồng và nằm trên chiếc đi-văng sặc sỡ hoa mà giờ đây họ cũng không thể nằm ôm nhau trên đó. Một mình Johnny làm mọi việc. Lúc 2 giờ sáng, anh làm vội bánh sandwich và pha cà phê cho cô. Họ vẫn đang sống hạnh phúc, dù rằng Johnny đang ngày càng lo lắng hơn.

Cuối ca đêm vào một ngày tháng Mười hai băng giá, Katie chuyển dạ. Cô nằm trên đi-văng, cố gắng chịu đựng cơn đau một mình để chờ Johnny xong việc. Trên đường về nhà, cơn đau trở nên dữ dội khiến cô phải rên lên, lúc này Johnny mới biết đứa trẻ sắp ra đời. Anh vội đưa cô về nhà, bế cô vẫn đang mặc nguyên quần áo lên giường, và kéo chăn ủ ấm cho cô. Rồi anh chạy đi tìm bà đỡ Gindler, nài nỉ bà hãy nhanh chóng tới, nhưng người phụ nữ tốt bụng ấy khiến anh phát điên vì sự chậm chạp lề mề của mình.

Trước tiên, bà phải gỡ cả tá lô quấn tóc trên đầu xuống. Rồi bà không tìm thấy bộ răng giả và nhất quyết không chịu đi mà không có nó. Johnny nôn nóng chạy vào giúp và cuối cùng cũng tìm thấy nó trong một cốc nước đặt ở gờ bên ngoài cửa sổ. Chỉ có điều, nước xung quanh bộ răng giả đã bị đóng băng, nên họ lại phải làm tan băng rồi bà mới đeo vào được. Sau khi xong việc đó, bà còn phải làm một lá bùa từ cành cọ được ban phước mà bà lấy về trên bàn thờ vào ngày Chúa nhật Lễ lá. Ngoài ra còn có một chiếc huy hiệu Đức Mẹ, một chiếc lông chim nhỏ màu xanh, một mảnh vỡ của con dao nhíp, và một cọng thảo mộc. Tất cả những thứ đó được buộc lại với nhau bằng một sợi dây bẩn thỉu lấy từ chiếc áo ngực của một người phụ nữ từng sinh một lúc hai đứa con chỉ trong 10 phút sau khi chuyển dạ. Bước tiếp theo là vẩy nước thánh lên tấm bùa này, nghe nói đây là nước lấy từ một cái giếng ở Jerusalem mà đích thân Jesus từng uống để giải cơn khát của Ngài. Bà giải thích cho chàng thanh niên đang cuống quýt đến hoảng loạn kia rằng tấm bùa sẽ giúp cắt cơn đau và giúp đứa trẻ ra đời suôn sẻ. Cuối cùng, bà lấy cái túi bằng da cá sấu – chiếc túi quen thuộc với tất cả mọi người ở trong vùng, và mọi đứa trẻ đều tin rằng chúng từng được đựng trong cái túi này và mang đến cho mẹ của chúng – và sẵn sàng ra khỏi nhà.

Khi họ tới nơi, Katie đang la hét trong đau đớn. Những người phụ nữ hàng xóm đã tập trung đầy đủ trong căn hộ, người thì cầu nguyện, người thì kể lại những lần sinh nở của mình.

“Khi sinh thằng Wincent, tôi...” một người nói.

“Lúc ấy tôi còn nhỏ hơn cô này,” một người khác nói, “và khi...”

“Họ không nghĩ là tôi qua khỏi được,” người thứ ba tự hào “nhưng…”

Tiếng nói chuyện ngừng lại, họ chào bà đỡ và xua Johnny ra chỗ khác. Anh ngồi trên bậc thềm ngoài hiên và mỗi lần nghe tiếng Katie hét lên, anh lại run lẩy bẩy. Cho đến lúc này, anh vẫn rất bối rối, mọi chuyện diễn ra quá đột ngột. Bây giờ là 7 giờ sáng. Những tiếng la hét của cô liên tục truyền đến tại anh dẫu cửa sổ đã đóng kín bưng. Những người đàn ông đi làm ngang qua đó, họ nhìn vào ô cửa sổ nơi phát ra tiếng la hét, rồi nhìn vào Johnny đang ngồi thu lu trên bậc thềm, và bất giác trên khuôn mặt họ xuất hiện một nét ảm đạm khó diễn tả.

Katie chuyển dạ suốt ngày hôm đó mà Johnny không thể làm gì được để giúp cô – anh không thể làm gì được cả. Tới tối, anh không thể chịu đựng được thêm nữa nên chạy về nhà mẹ cho khuây khỏa. Khi nghe con trai thông báo Katie sắp sinh em bé, bà đã la hét đến mức cả căn nhà tưởng chừng cũng phải lung lay.

“Giờ thì nó đã lừa con xong rồi,” bà than vãn. “Con sẽ không bao giờ có thể quay trở về bên mẹ nữa.” Mặc cho anh vỗ về, bà vẫn ai oán khóc than.

Johnny lại tìm đến anh trai Georgie đang làm việc ở một buổi vũ hội. Anh ngồi uống rượu chờ Georgie xong việc mà quên mất rằng lúc này lẽ ra anh phải đến trường. Khi Georgie tan làm, hai anh em rủ nhau đi tới mấy quán rượu mở cửa cả đêm, mỗi nơi dừng lại uống một, hai ly rượu và kể lể với mọi người ở đó về những gì mà Johnny đang phải trải qua. Những người bạn rượu nghiêm túc lắng nghe, rồi mời rượu anh và tri kỷ trấn an rằng bản thân họ cũng đang trải qua tình cảnh gian nan đó.

Khi trời sáng, hai anh em đưa nhau về nhà mẹ và Johnny trằn trọc mãi mới đi vào giấc ngủ nặng nề. Lúc 9 giờ, anh tỉnh dậy, trong lòng ẩn ẩn có linh tính rằng rắc rối sắp đến. Rồi anh nhớ ra Katie, và muộn màng nhớ đến ngôi trường mà mình cần phải dọn dẹp. Anh vội vàng đánh răng rửa mặt, chỉnh trang lại quần áo rồi chạy về nhà. Khi đi qua một quầy hoa quả đang bày bơ, anh dừng lại mua hai quả cho vợ.

Anh không biết rằng trong đêm đó, vợ anh vẫn phải chịu những cơn đau dữ dội, và sau gần 24 giờ chuyển dạ, cô mới hạ sinh được một bé gái ốm yếu. Điều đáng lưu ý nhất ở đây là khi sinh ra đứa trẻ có màng thóp, người ta cho rằng đây là dấu hiệu nhận biết đứa trẻ này khi lớn lên sẽ làm được những điều vĩ đại cho thế giới. Bà đỡ đã lén lút giấu đi cái màng thóp đó và về sau bán lại cho một thủy thủ ở Xưởng Đóng Tàu chiến Brooklyn với giá 2 đô-la. Nghe đồn rằng người nào mang cái màng thóp này trên người sẽ không bao giờ bị chết đuối, và người thủy thủ kia cho nó vào trong một cái túi nhỏ bằng vải flannel rồi buộc quanh cổ.

Trong lúc uống rượu suốt đêm và ngủ tới sáng, Johnny không hay biết rằng đêm đó trời trở lạnh, lò sưởi ở trường mà anh có nhiệm vụ phải canh chừng bị tắt, còn ống nước thì bị vỡ, nước lênh láng tràn ra khắp tầng hầm và tầng trệt của nhà trường.

Khi về đến nhà, anh thấy Katie đang nằm trong phòng ngủ tối om, đứa trẻ được đặt bên cạnh cô trên chiếc gối mà Andy để lại. Căn hộ sạch sẽ đến từng ngóc ngách; những người phụ nữ hàng xóm đã giúp họ dọn dẹp. Trong không khí vẫn phảng phất mùi axit carbolic trộn lẫn với mùi phấn rôm Mennen. Bà đỡ đã ra về sau khi gửi lại lời nhắn, “Tất cả là 5 đô-la, chồng cô biết nhà tôi ở đâu rồi.”

Bà rời đi, còn Katie ngoảnh mặt vào tường cố nén khóc. Suốt đêm đó, cô tự trấn an rằng có lẽ giờ này Johnny đang làm việc ở trường. Trước đó, cô từng mong anh sẽ tranh thủ chạy về nhà trong chốc lát vào giờ nghỉ để ăn bữa phụ lúc 2 giờ sáng. Bây giờ đã gần hết buổi sáng, lẽ ra anh phải có mặt ở nhà rồi mới phải. Có lẽ anh đã ghé qua nhà mẹ để ngủ một giấc sau ca làm việc mệt nhoài. Cô tự nhủ rằng bất kể Johnny đang làm gì, mọi việc ở chỗ anh đều ổn thỏa, và hy vọng rằng lời giải thích của anh sẽ giúp cô yên lòng.

Không lâu sau khi bà đỡ rời đi, Evy tới. Nhà hàng xóm bảo con trai chạy đến nhà thông báo cho cô. Evy mang theo một ít bơ ngọt, một gói bánh quy soda, và pha trà. Katie ăn rất ngon miệng. Trong lúc đó, Evy kiểm tra đứa bé một lượt và cô cho rằng đứa bé không được xinh xắn cho lắm, nhưng cô không nói gì với Katie.

Khi Johnny về đến nhà, Evy định lên tiếng giáo huấn anh. Nhưng khi trông thấy làn da nhợt nhạt và vẻ hoảng sợ trên mặt anh, cô chợt nhớ ra rằng anh mới chỉ là một chàng thanh niên 20 tuổi. Mọi lời muốn nói chợt nghẹn ứ trong cổ họng, cô lại gần hôn lên má anh, khuyên anh đừng lo lắng, rồi quay ra pha cà phê cho anh.

Johnny gần như chưa kịp nhìn mặt đứa bé. Tay anh vẫn ôm túi bơ, anh quỳ xuống bên cạnh giường của Katie và nức nở giãi bày nỗi sợ hãi cùng lo lắng trong lòng. Katie cũng khóc theo chồng. Đêm hôm đó, cô vẫn còn mong có chồng bên cạnh để cùng mình vượt cạn. Nhưng giờ đây, trong tình cảnh này, cô chỉ ước giá mà cô âm thầm mang thai rồi tạm lánh đến một nơi nào đó, và sau khi đã mẹ tròn con vuông, cô sẽ quay trở về rồi nói với anh rằng mọi chuyện đều ổn cả rồi. Cô mới là người chịu đau đớn; cảm giác đó giống như người bị chiên sống trong lớp dầu nóng nhưng không thể chết để giải thoát khỏi cơn đau. Cô là người chịu đau kia mà. Chúa ơi! Như thế còn chưa đủ hay sao? Anh có phải chịu đựng cái gì đâu? Anh sinh ra không phải để chịu đựng cơn đau đó, nhưng cô thì có. Cô vừa mới sinh ra một đứa trẻ cách đây hai giờ đồng hồ. Cơ thể cô vẫn còn yếu đến nỗi không thể nhấc đầu lên khỏi gối quá vài phân, thế nhưng cô lại phải là người vỗ về an ủi anh và trấn an rằng anh không nên lo lắng, rằng cô sẽ chăm sóc cho anh.

Johnny dần cảm thấy khá hơn. Anh nói với vợ rằng suy cho cùng chuyện cũng không có gì, rằng anh biết có rất nhiều người chồng cũng đã phải “trải qua tình cảnh gian nan” như vậy.

“Anh cũng vừa trải qua tình cảnh gian nan,” anh nói. “Và bây giờ anh đã là một người đàn ông thực thụ.”

Sau đó anh mới có tâm tình để xoắn xuýt lấy đứa bé. Theo gợi ý của anh, Katie đồng ý đặt tên con là Francie theo tên của Francie Melaney, vị hôn thê chưa kịp cưới đã thành góa phụ của anh trai anh, Andy. Họ cho rằng nếu mời cô ấy làm mẹ đỡ đầu cho con, trái tim cô ấy sẽ nguôi ngoại phần nào. Đứa trẻ có cái tên mà Francie Melaney sẽ mang nếu như Andy còn sống: Francie Nolan.

Anh trộn bơ với dầu ngọt, dưa chuột ngâm dấm và mang món salad này vào phòng cho Katie. Cô không muốn ăn vì vị nhạt quá. Nhưng Johnny nói em phải làm quen với nó, giống như quả ô-liu vậy. Để chiều lòng anh và cũng bởi cảm động khi thấy anh nghĩ cho mình, Katie ăn đĩa salad đó. Evy cũng được mời nếm thử, nhưng sau khi ăn một miếng, cô nói nên dùng cà chua thì tốt hơn.

Khi Johnny đang ngồi uống cà phê trong bếp, một cậu bé mang thư nhắn của hiệu trưởng trường học tới, trong đó thông báo rằng anh đã bị sa thải vì lơ là công việc. Hiệu trưởng bảo anh đến trường để lấy nốt tiền công, và kết thúc bằng lời nhắn rằng anh đừng nhờ ông tiến cử tới chỗ làm việc khác. Trong lúc đọc thư, khuôn mặt Johnny mỗi lúc một tái nhợt dần. Anh cho cậu bé đưa thư 1 nickel và nhờ cậu nhắn lại rằng anh sẽ đến sớm. Sau đó, anh hủy lá thư kia đi và không nói gì với Katie về nó.

Johnny tới gặp vị hiệu trưởng và cố gắng giải thích mọi chuyện. Vị hiệu trưởng nói rằng nếu biết mình sắp có con, lẽ ra anh càng nên cẩn thận hơn với công việc của mình. Sau khi suy xét đến hoàn cảnh của anh, ông tử tế nói rằng anh không cần phải bồi thường về những tổn thất do đường ống nước bị vỡ gây ra; Hội đồng Giáo dục sẽ lo việc đó. Johnny cảm ơn ông. Hiệu trưởng lấy tiền riêng trả tiền công còn lại cho Johnny rồi bảo anh ký giấy biên nhận bàn giao khoản tiền lương sắp tới cho ông. Suy cho cùng, vị hiệu trưởng đã làm tất cả những gì ông có thể theo sự nhìn nhận của ông.

Johnny mang tiền trả công cho bà đỡ và trả tiền thuê nhà tháng tới cho chủ nhà. Tới lúc này, anh bắt đầu hoảng sợ khi chợt nhận ra rằng bây giờ anh đã có con, và rằng Katie sẽ chưa đủ sức khỏe để làm việc trong thời gian sắp tới, và rằng họ đang thất nghiệp. Cuối cùng, anh tự trấn an rằng dù gì thì tiền thuê nhà cũng đã trả, nghĩa là họ sẽ được an toàn trong 30 ngày tiếp theo. Chắc chắn trong khoảng thời gian đó, anh sẽ kiếm được việc.

Buổi chiều, anh đến thông báo với Mary Rommely về đứa cháu mới sinh của bà. Trên đường đi, anh ghé lại nhà máy cao su và xin gặp đốc công của Sissy để nhờ ông nhắn tin cho cô và hỏi liệu cô có thể đến nhà sau khi tan làm không. Vị đốc công hứa sẽ chuyển lời, sau đó ông ta nháy mắt, lấy tay thọc sườn Johnny và nói, “Mừng cho cậu, Mac.” Johnny cười lại, lấy ra biếu ông ta 10 xu kèm lời hướng dẫn:

“Cầm lấy mà mua một điếu xì gà ngon và hút thay cho tôi.”

“Nhất định rồi, Mac,” vị đốc công hứa. Ông bắt tay chào Johnny và cam đoan thêm lần nữa rằng ông sẽ chuyển lời cho Sissy.

Mary Rommely khóc khi nghe được tin này. Bà than vãn, “Đứa trẻ đáng thương! Đứa nhỏ bé bỏng đáng thương! Phải ra đời trong thế giới đau khổ này; sinh ra để chịu đựng và vất vả. Chao ôi, sẽ chỉ có một chút hạnh phúc, nhưng phần nhiều là vất vả ngược xuôi. Chao ôi, chao ôi.”

Johnny định báo cho Thomas Rommely nhưng Mary nài nỉ anh đừng vội. Thomas ghét Johnny Nolan bởi anh là người Ireland. Ông ghét người Đức, ông ghét người Mỹ, ông ghét người Nga, nhưng ông cũng không thể chịu được người Ireland. Ông có tinh thần phân biệt chủng tộc rất mạnh mẽ dẫu ông cũng cực lực căm ghét chủng tộc của mình, và ông còn cho rằng việc kết hôn giữa hai chủng tộc khác nhau sẽ tạo ra những đứa con lai tạp.

“Tôi sẽ nhận được cái gì nếu phối giống một con chim hoàng yến với một con quạ chứ.” Đó là câu lập luận cửa miệng của ông.

Sau khi đưa mẹ vợ đến nhà mình, Johnny ra ngoài tìm việc làm.

Katie rất vui khi trông thấy mẹ. Ký ức về những cơn đau chuyển dạ vẫn còn rất sống động trong đầu, lúc này cô phần nào hiểu được những gì mà mẹ đã trải qua khi cô chào đời. Cô nghĩ đến mẹ đã trải qua bảy lần sinh nở, nuôi nấng từng đứa con, chứng kiến ba đứa mất đi, và biết rằng những đứa còn sống đã được số phận an bài cho một cuộc đời kham khổ và cực nhọc. Đột nhiên, cô cảm thấy rằng cái vòng tròn luẩn quẩn đó cũng đã bị chủ định trên người đứa con chưa đầy một ngày tuổi của mình. Trong lòng cô dâng lên một nỗi hoảng sợ vì lo lắng.

“Con thì biết cái gì chứ?” Katie lên tiếng hỏi mẹ. “Con không thể dạy nó những gì ngoài phạm vi hiểu biết của chính con, mà sự hiểu biết của con thì lại quá ít ỏi. Mẹ là người nghèo. Johnny và con cũng là người nghèo. Đứa trẻ này lớn lên cũng sẽ lại là người nghèo. Chúng con không thể có cuộc sống tốt hơn chút nào so với hiện tại. Đôi khi con nghĩ rằng năm vừa qua có thể là năm tốt đẹp nhất mà chúng con có được trong cuộc đời này. Bởi dần dà Johnny và con sẽ già đi, mọi chuyện sẽ không thể nào khá hơn được. Tất cả những lợi thế mà chúng con có bây giờ là chúng con vẫn còn trẻ và còn khỏe để có thể làm việc, nhưng những cái đó rồi sẽ biến mất theo thời gian.”

Nói đến đây, cô lại chợt nhận thức được một sự thật. “Ý con là, con có thể làm việc. Con không thể trông chờ gì ở Johnny được. Lúc nào con cũng phải chăm sóc anh ấy. Ôi, Chúa ơi, đừng gửi đến cho con bất kỳ đứa trẻ nào nữa, nếu không con sẽ không thể chăm sóc cho Johnny được, mà con thì nhất định phải chăm sóc cho anh ấy. Anh ấy không thể tự chăm sóc bản thân.”

Mẹ cô lên tiếng cắt ngang dòng suy nghĩ của cô. Bà nói: “Ở quê cũ chúng ta có gì? Không gì cả. Chúng ta là nông dân. Chúng ta sống đói khổ. Thế rồi chúng ta tới đây. Cuộc sống ở đây cũng không khá khẩm hơn là bao, ngoại trừ việc người ta không bắt bố con đi lính như ở nhà. Ngoại trừ điều đó ra, cuộc sống thực sự khó khăn hơn rất nhiều. Mẹ rất nhớ quê, nhớ cây cỏ và những cánh đồng rộng bao la, nhớ lối sống quen thuộc, nhớ những người bạn cũ.”

“Nếu mẹ không trông chờ điều gì tốt đẹp hơn, vậy thì vì sao mẹ lại đến nước Mỹ?”

“Vì con cái của mẹ, mẹ muốn chúng được sinh ra ở một mảnh đất tự do.”

“Cho đến giờ con cái của mẹ vẫn chưa làm được gì ra hồn cả, mẹ ạ.” Katie cười chua chát.

“Ở đây có thứ mà quê cũ không có. Dẫu cuộc sống khó khăn và có rất nhiều thứ lạ lẫm, nhưng ở đây có hy vọng. Ở đất nước chúng ta, đời con cái dẫu có cố gắng đến mấy cũng không thể vượt qua được đời cha ông. Nếu người bố là thợ mộc, người con cũng sẽ làm thợ mộc cả đời. Anh ta không thể trở thành giáo viên hay linh mục. Anh ta có thể vươn lên, nhưng chỉ tới ngưỡng của bố mình. Ở quê cũ, con người là của quá khứ. Còn ở đây, con người thuộc về tương lai. Trên mảnh đất này, người ta có thể trở thành bất kỳ điều gì như ý nguyện, nếu như họ có trái tim nhân hậu và làm những việc đúng đắn với tinh thần trung thực.”

“Không phải như vậy. Con cái của mẹ không hề làm tốt hơn mẹ.”

Mary Rommely thở dài. “Có thể đó là lỗi do mẹ. Mẹ không biết cách dạy dỗ các con gái của mình, bởi phía sau mẹ, mẹ chẳng có bối cảnh gì ngoại trừ một thực tế rằng trong suốt vài trăm năm, dòng họ của mẹ đều làm lụng trên đất đai của các vị lãnh chúa. Mẹ không cho đứa con lớn của mình đến trường bởi mẹ ngu ngốc, mẹ không biết rằng ở quốc gia này, con cái của những người như chúng ta được phép học tập miễn phí. Vì thế, Sissy không có cơ hội để làm tốt hơn mẹ. Nhưng còn ba đứa tụi con... tất cả các con đều được học hành mà.”

“Con mới học xong lớp sáu, nếu như như thế gọi là có học vấn.

“Còn Yohnny của con nữa” – bà không thể phát âm được chữ “j” – “cũng vậy. Con không thấy sao?” Giọng bà đột nhiên sôi nổi hơn. “Mọi việc đang bắt đầu tốt dần lên.” Bà bế đứa nhỏ rồi giơ cao lên trong vòng tay của mình. “Cô bé này được sinh ra trong một gia đình có bố mẹ biết đọc, biết viết,” bà nói một cách thản nhiên. “Đối với mẹ mà nói, đây đã là một điều kỳ diệu tuyệt vời rồi.”

“Mẹ à, con vẫn còn trẻ. Con mới chỉ 18 tuổi. Con vẫn còn khỏe. Con sẽ làm việc thật chăm chỉ. Nhưng con không muốn đứa trẻ này lớn lên để rồi lại đầu tắt mặt tối làm việc. Mẹ ơi, con phải làm gì, con phải làm gi để mang lại một thế giới khác cho nó? Con nên bắt đầu ra sao đây?”

“Bí quyết nằm ở việc đọc và viết. Con biết đọc chữ rồi. Con phải tìm những cuốn sách hay và mỗi ngày đọc một trang trong đó cho đứa nhỏ nghe. Con phải kiên trì làm như vậy cho đến khi con của con học chữ. Sau đó, bản thân đứa nhỏ sẽ phải tự đọc sách mỗi ngày. Mẹ biết, đây chính là bí quyết.”

“Con sẽ đọc,” Katie hứa. “Sách hay là gì hả mẹ?”

“Có hai cuốn sách vĩ đại. Cuốn thứ nhất là Shakespeare. Mẹ nghe người ta nói rằng tất cả những điều kỳ diệu của cuộc sống đều nằm trong cuốn sách đó; tất cả những gì con người biết được về vẻ đẹp, về trí tuệ, và về cuộc sống đều có ở đấy. Người ta nói rằng những câu chuyện đó thực ra là các vở kịch để biểu diễn trên sân khấu. Mẹ thì chưa gặp được người nào từng được chứng kiến điều tuyệt vời ấy. Nhưng mẹ nghe vị địa chủ ở Áo nói rằng một số trang trong đó có nhịp điệu du dương như những bài ca.”

“Shakespeare là cuốn sách viết bằng tiếng Đức hả mẹ?”

“Tiếng Anh con ạ. Mẹ nghe vị địa chủ cũ của nhà mình nói như vậy với con trai ông ta từ cách đây khá lâu, khi cậu ta đang chuẩn bị đi học ở trường Đại học Heidelberg.”

“Vậy cuốn sách vĩ đại còn lại là gì ạ?”

“Đó là cuốn Kinh Thánh mà người theo đạo Tin Lành vẫn đọc.”

“Chúng ta cũng có Kinh Thánh mà, Kinh Thánh của người Công giáo.”

Mary len lén nhìn quanh phòng rồi hạ thấp giọng. “Một con chiên ngoan đạo theo Công giáo thì không nên nói điều này, nhưng mẹ cho rằng Kinh Thánh Tin Lành chứa nhiều cái đẹp của những câu chuyện tuyệt vời nhất trên thế giới này và hơn thế nữa. Trước đây một người bạn theo đạo Tin Lành từng đọc cho mẹ nghe một vài đoạn trong Kinh Thánh của cô ấy, và mẹ thấy như vậy đấy.”

“Vậy là có Kinh Thánh và cuốn sách Shakespeare. Mỗi ngày con phải đọc một trang cho con của con nghe – kể cả khi bản thân con không hiểu người ta viết gì trong đó và không biết phát âm từ ngữ cho đúng. Con phải làm việc này để đứa nhỏ khi lớn lên sẽ biết điều gì là tuyệt vời và vĩ đại – biết rằng những khu nhà cho thuê ở Williamsburg này không phải là toàn bộ thế giới.”

“Kinh Thánh Tin Lành và Shakespeare.”

“Và con phải kể cho con của con nghe những truyền thuyết mà mẹ từng kể cho con – như bà ngoại con từng kể cho mẹ, và như cụ từng kể cho bà nghe. Con phải kể những câu chuyện cổ tích ở quê hương chúng ta. Con phải kể về những nhân vật không có mặt trên trái đất này nhưng mãi mãi sống trong trái tim của con người – những nàng tiên, những con yêu tinh, những chú lùn, và tất cả những gì tương tự thế. Con phải kể về những hồn ma đáng sợ từng ám ảnh những người xung quanh bố con, và về cặp mắt quỷ dữ của tấm bùa mê áp lên người của bác con. Con phải dạy cho đứa nhỏ biết về những dấu hiệu báo trước mà những người phụ nữ trong dòng họ chúng ta thường thấy khi sắp có rắc rối hay cái chết đang cận kề. Và đứa nhỏ này cũng phải biết tin tưởng ở Đức Chúa Trời và Jesus, người con duy nhất của Ngài.” Bà làm dấu thánh giá.

“À, mà con cũng không được quên ông già Noel đâu đấy. Con của con phải tin là có ông già Noel cho đến khi sáu tuổi.”

“Mẹ à, con biết trên đời này làm gì có ma quỷ hay nàng tiên nào. Nếu làm như mẹ nói, thành ra con lại dạy cho đứa nhỏ những điều dối trá ngu ngốc.”

Mary nghiêm giọng nói. “Con không thể biết trên thế gian này có ma hay không, hay trên thiên đàng có thiên thần hay không”

“Nhưng con biết không hề có ông già Noel.”

“Nhưng con vẫn phải dạy đứa nhỏ tin rằng có những thứ như vậy.”

“Vì sao lại phải làm như thế. Khi mà bản thân con đây cũng không tin?”

“Bởi,” Mary Rommely giải thích rất đơn giản, “đứa nhỏ cần có được một thứ vô giá gọi là trí tưởng tượng. Nó phải có một thế giới bí mật, nơi cư ngụ của những thứ chưa từng tồn tại trên đời này. Điều cần thiết ở đây là đứa nhỏ phải biết tin tưởng. Nó phải bắt đầu bằng việc tin tưởng vào những thứ không thuộc về thế giới này. Sau đó, khi thế giới này trở nên tồi tệ quá sức chịu đựng, đứa nhỏ có thể quay trở về thế giới bí mật kia và sống trong trí tưởng tượng của chính mình. Ngay bây giờ đây và ở độ tuổi này, bản thân mẹ vẫn tha thiết cần phải nhớ lại cuộc đời kỳ diệu của những vị thánh và những điều kỳ diệu phi phàm đã xuất hiện trên thế giới này. Nhờ có những điều đó trong đầu mà mẹ mới có thể sống vượt ra ngoài những gì mẹ hiện có trong tay để sống.”

“Đứa nhỏ sẽ lớn lên và tự mình tìm hiểu mọi việc. Nó sẽ biết là con đã nói dối nó. Nó sẽ thất vọng.”

“Người ta gọi đó là quá trình tìm hiểu sự thật. Tự mình tìm hiểu sự thật là tốt. Trước tiên tin tưởng bằng cả trái tim, rồi sau đó không còn tin nữa – đây cũng là điều tốt. Nó khiến các cung bậc cảm xúc lên cao rồi xuống thấp. Khi trưởng thành, nếu có người khiến nó thất vọng, thì lúc ấy nó đã được rèn luyện qua để biết thế nào là thất vọng rồi, vì thế nó sẽ tiếp nhận mọi chuyện không quá khó khăn. Khi dạy dỗ con cái, con đừng quên rằng chịu đựng cũng là một điều tốt. Nó làm giàu cho tính cách của mỗi con người.”

“Nếu đúng thế,” Katie chua chát bình luận, “vậy thì người nhà Rommely chúng ta hẳn phải rất giàu có rồi.”

“Chúng ta nghèo, đúng vậy. Chúng ta phải chịu đựng. Con đường mà chúng ta đi rất gian nan. Nhưng chúng ta trở nên tốt đẹp hơn bởi chúng ta biết đến những điều mà mẹ vừa nói với con. Mẹ không biết đọc nhưng mẹ đã kể cho con nghe tất cả những gì mẹ rút ra được trong cuộc sống. Con cũng phải kể cho con cái con những điều đó, và bổ sung thêm những điều mà con sẽ học được sau này khi con trưởng thành hơn.”

“Con phải dạy đứa nhỏ những gì nữa?”

“Đứa nhỏ phải biết tin vào thiên đàng. Thiên đàng, không phải là nơi chỉ có các thiên thần đang bay nhảy với Đức Chúa Trời ngự trên ngai vàng” – Mary chật vật trình bày những ý nghĩ của bà, nửa bằng tiếng Đức, nửa bằng tiếng Anh – “mà thiên đàng ở đây nghĩa là một nơi tuyệt vời mà con người có thể mơ tưởng đến – như mơ về một nơi mà ở đó những khao khát và ước muốn có thể trở thành hiện thực. Có lẽ đây là một loại tôn giáo khác. Mẹ cũng không biết nữa.”

“Và còn gì nữa ạ?”

“Trước khi nhắm mắt xuôi tay, con phải sở hữu được một mảnh đất – có thể là mảnh đất có một ngôi nhà trên đó để truyền lại cho con cái của con.”

Katie bật cười. “Con sở hữu đất ấy hả? Lại còn một ngôi nhà nữa. Chúng con bây giờ có đủ tiền để trả tiền trọ hằng tháng đã là may mắn lắm rồi mẹ ạ.

“Kể cả như thế.” Mary nói chắc chắn. “Con vẫn phải làm điều đó. Suốt hàng nghìn năm qua, dòng tộc chúng ta đều là nông dân làm lụng trên đất đai của người khác. Đó là chuyện xảy ra ở quê nhà. Ở đây, chúng ta sống tốt hơn khi được làm việc trong nhà máy. Mỗi ngày đều có một khoảng thời gian không thuộc về người chủ, đó là khoảng thời gian mà người lao động tự mình sở hữu. Điều đó là rất tốt. Nhưng sở hữu một mảnh đất thì còn tốt hơn nữa; một mảnh đất mà chúng ta có thể truyền lại cho con cái... một mảnh đất sẽ nâng chúng ta đứng thẳng dậy trong cuộc đời này.”

“Chúng con làm sao mới mua được đất đây? Johnny và con đều làm việc nhưng thu nhập quá ít. Có lúc, sau khi trả tiền thuê nhà và đóng bảo hiểm thì hầu như không còn đủ tiền ăn. Như vậy thì làm sao chúng con có thể tiết kiệm được tiền để mà nghĩ đến chuyện mua đất chứ?”

“Con hãy lấy một cái lon đựng sữa đặc và rửa nó thật sạch.”

“Một cái lon...”

“Cắt phần đầu ra. Với phần còn lại, từ miệng lon cắt xuống một đoạn dài bằng ngón tay và cứ cắt vài đường như vậy để chia miệng lon thành những dải rộng.” Bà dùng ngón tay áng chừng 2,5 cm. “Gập ngược các dải đó lại về phía sau. Như vậy, cái lon sẽ trông giống một ngôi sao có mấy cánh vụng về. Lấy phần đầu lon và rạch một khe nhỏ rồi úp lên. Sau đó tìm góc khuất nhất trong tủ quần áo của con để đóng cái lon xuống, mỗi dải đóng một chiếc đinh. Mỗi ngày, hãy bỏ vào đó 5 xu qua chiếc khe nhỏ. Trong vòng ba năm, con sẽ có một gia tài nho nhỏ, 50 đô-la. Hãy dùng số tiền đó để mua một mảnh đất ở vùng quê. Nhớ phải lấy được đủ các giấy tờ khẳng định mảnh đất đó là của con. Như vậy là con đã trở thành một chủ đất rồi. Một khi đã sở hữu đất đai, chúng ta sẽ không bao giờ phải quay về kiếp sống nông nô nữa.”

“Năm xu mỗi ngày. Nghe cũng chẳng đáng là bao. Nhưng lấy nó ở đâu ra bây giờ. Lúc này chúng con không có đủ tiền, hơn nữa nhà lại có thêm một miệng ăn.”

“Con phải làm như thế này: Con đến chỗ cửa hàng bán rau củ và hỏi mớ cà rốt kia bao nhiêu tiền. Người bán hàng sẽ nói 3 xu. Sau đó, con hãy nhìn xung quanh để tìm mớ cà rốt khác, không tươi bằng, và củ cũng không to bằng mớ trước. Lúc này con lại nói: Tôi có thể mua mớ cà rốt hỏng này với giá 2 xu không? Hãy nói thật cứng vào và họ sẽ bán cho con với giá 2 xu. Vậy là con tiết kiệm được 1 xu rồi, hãy nhét 1 xu đó vào ngân hàng ngôi sao trong tủ áo. Giả sử đến mùa đông, con mua hai giạ than với giá 25 xu. Trời đang rất lạnh. Con muốn đốt lửa trong bếp lò. Nhưng từ từ, hãy chờ đã! Hãy chờ thêm một giờ nữa. Hãy chịu đựng cái giá rét thêm một giờ. Hãy lấy khăn quấn quanh người và tự nhủ rằng, mình chịu lạnh bởi mình còn phải tiết kiệm tiền để mua đất. Một giờ đó sẽ tiết kiệm cho con 3 xu than. Hãy nhét 3 xu đó vào ngân hàng của con. Khi con ở nhà một mình vào buổi tối, đừng vội châm đèn. Hãy ngồi trong bóng tối và mơ mộng một lát. Hãy tính toán xem như vậy con sẽ tiết kiệm được bao nhiêu dầu rồi quy giá trị đó ra tiền xu lại nhét vào ngân hàng. Số tiền đó sẽ ngày càng nhiều lên. Đến một ngày nào đó nó sẽ trở thành 50 đô-la, và rồi con sẽ tìm thấy trên hòn đảo dài này một mảnh đất vừa khớp với số tiền đó.”

“Làm như vậy liệu có kết quả gì không ạ, chuyện tiết kiệm ấy?”

“Mẹ thề trước Đức Mẹ rằng có.”

“Vậy tại sao đến giờ mẹ vẫn chưa tiết kiệm được đủ tiền để mua đất?”

“Mẹ từng làm được rồi đấy chứ. Khi chúng ta mới chuyển đến đây, mẹ cũng có một ngân hàng ngôi sao. Mẹ mất 10 năm mới tiết kiệm được 50 đô-la đầu tiên. Mẹ cầm số tiền này đi gặp một người trong vùng mà người ta nói rằng ông ta đối xử rất tốt với những người muốn mua đất. Ông ta chỉ cho mẹ một mảnh đất đẹp và nói bằng ngôn ngữ của mẹ rằng, Đây là mảnh đất của cô. Ông ta cầm tiền rồi đưa cho mẹ một tờ giấy, nhưng mẹ không biết đọc. Về sau, mẹ thấy người khác đến xây nhà ở đó. Mẹ chìa tờ giấy ra, nhưng họ phá lên cười nhìn mẹ đầy thương hại. Hóa ra mảnh đất không phải là của người kia, ông ta không có quyền bán. Đó là... nói bằng tiếng Anh thì gọi là gì nhỉ... một kẻ nừa đảo.”

“Kẻ lừa đảo.”

“Ôi chao. Những người như chúng ta, ở quê cũ bị gọi là những kẻ non nớt, thường bị lừa như vậy bởi chúng ta không biết chữ. Nhưng con được học hành rồi. Trước tiên, hãy đọc kỹ giấy tờ khẳng định rằng mảnh đất đó là của con. Chỉ đến khi đó con hãy trả tiền.”

“Rồi sau đó mẹ không tiết kiệm nữa ạ?”

“Có chứ. Mẹ lại tiết kiệm từ đầu. Lần thứ hai này khó khăn hơn bởi còn con cái. Mẹ vẫn tiết kiệm, nhưng khi chúng ta chuyển nhà, bố con phát hiện ra ngân hàng ngôi sao và lấy hết tiền đi. Ông ấy nào có chịu dùng số tiền ấy để mua đất chứ. Ông ấy lúc nào cũng thích gà qué chim muông nên lấy tiền mua một con gà trống và nhiều con gà mái rồi đem chúng thả trong sân sau.”

“Hình như con vẫn nhớ đàn gà ấy,” Katie nói, “từ rất lâu, rất lâu rồi.”

“Ông ấy nói nuôi gà lấy trứng bán sẽ kiếm được nhiều tiền ở vùng này. Ôi, đám đàn ông thật khéo mơ mộng! Ngay đêm đầu tiên, 20 con mèo hoang tìm đến, nhảy qua hàng rào và ăn thịt rất nhiều gà. Đêm thứ hai, mấy người Ý trèo qua hàng rào và lấy trộm thêm vài con nữa. Đêm thứ ba, cảnh sát đến nói rằng nuôi gà trong sân ở Brooklyn là vi phạm pháp luật. Chúng ta lại phải chi ra 5 đô-la để ông ấy không đưa bố con vào đồn. Bố con bán nốt số gà còn lại và mua mấy con chim hoàng yến vì nuôi chim thì không sao. Thế là mẹ lại mất khoản tiết kiệm thứ hai. Nhưng bây giờ mẹ lại tiết kiệm từ đầu. Biết đâu một ngày nào đó...” Bà ngồi trầm ngâm một lúc, rồi đứng dậy choàng khăn lên người.

“Trời sắp tối rồi. Bố con chắc đang trên đường đi làm về. Cầu Đức Mẹ trông chừng cho con và đứa nhỏ.”

Sissy vội tới ngay sau khi tan làm. Cô thậm chí còn không kịp chải lại tóc cho bay đám bột cao su màu xám bám trên nơ buộc. Cô hớn hở khi trông thấy đứa bé và nói rằng đây là em bé xinh đẹp nhất thế giới. Johnny nhìn cô với ánh mắt ngờ vực. Trong mắt anh, đứa bé trông thật xanh xao với làn da nhăn nhúm, khiến anh không khỏi cảm thấy hình như đứa bé có gì đó không ổn. Sissy tắm rửa cho đứa bé. (Trong ngày đầu tiên chào đời này, có lẽ nó đã được tắm rửa đến hơn cả chục lần.) Sau đó, cô chạy tới cửa hàng bán đồ ăn sẵn và mắt qua mày lại với ông chủ để ông ta bán chịu cho tới ngày nhận lương vào hôm Chủ nhật. Cô mua 2 đô-la đồ ăn sẵn bao gồm lưỡi thái lát, cá hồi hun khói, cá tầm hun khói thái lát màu trắng sữa, và bánh cuộn giòn. Cô còn mua một túi than về để đốt lò. Cô mang một khay đồ ăn nhẹ vào phòng cho Katie, rồi cô và Johnny cùng nhau ngồi ăn trong phòng bếp. Cả căn nhà tràn ngập bầu không khí ấm áp với mùi thức ăn ngon, mùi bột phấn ngọt ngào, và một thứ mùi khác ngọt như kẹo tỏa ra từ cái vòng tròn màu trắng cẩn trong mặt dây chuyền hình trái tim giả bạc mà Sissy đeo trên cổ.

Ăn xong bữa phụ, Johnny vừa hút xì gà vừa ngẫm nghĩ về Sissy. Anh băn khoăn không hiểu người ta dùng tiêu chí nào để gắn nhãn “tử tể” và “hư hỏng” cho những người phụ nữ. Lấy Sissy làm ví dụ mà xem. Cô hư hỏng. Nhưng cô tử tế. Cô hư hỏng ở những chuyện liên quan đến đàn ông. Nhưng cô tử tế bởi bất kỳ nơi nào cô có mặt, cuộc sống sẽ xuất hiện – một cuộc sống tươi đẹp, dịu dàng, sôi nổi, vui vẻ, và luôn thoang thoảng hương thơm. Anh thầm hy vọng rằng cô con gái mới sinh sẽ có một chút giống Sissy.

Khi Sissy thông báo rằng cô sẽ ở lại qua đêm, Katie lo lắng nói rằng trong nhà chỉ có một chiếc giường mà cô và Johnny ngủ chung. Sissy nói cô sẵn sàng ngủ với Johnny nếu như anh cam đoan có thể cho cô một đứa bé đáng yêu như Francie. Katie nhíu mày. Dĩ nhiên, cô biết Sissy đang nói đùa. Nhưng tính tình Sissy vốn thẳng thắn và thật thà, vậy nên cô lên tiếng chấn chỉnh chị gái mình một trận. Johnny chấm dứt cuộc tranh luận này bằng cách nói rằng anh phải đến trường làm việc.

Anh không thể mở miệng nói với Katie rằng anh đã khiến hai người họ thất nghiệp. Anh đi tìm anh trai Georgie đang đi làm vào tối hôm đó. Thật may, người ta cũng đang cần tìm một người nữa vừa phục vụ bàn vừa hát khi khách yêu cầu. Johnny nhận công việc này và được hứa sang tuần sẽ có việc nữa. Vậy là anh quay trở lại với nghề phục vụ bàn kiêm ca sĩ, và từ đó trở đi anh không làm nghề khác nữa.

Sissy lên giường nằm với Katie rồi cả hai rì rầm nói chuyện suốt cả đêm. Katie tâm sự về những nỗi lo lắng, sợ hãi của cô về Johnny và tương lai sau này. Hai chị em cũng nói về Mary Rommely, người mẹ tốt đã nuôi dạy nên Evy, Sissy và Katie. Họ cũng nói về bố, Thomas Rommely. Khi nghe Sissy nói ông là một lão già vô tích sự, Katie nhắc cô phải biết tôn trọng ông hơn. Sissy trả lời, “Ồ, thật vớ vẩn!” và Katie bật cười.

Katie kể cho Sissy nghe về cuộc nói chuyện giữa cô với mẹ ngày hôm đó. Ý tưởng ngân hàng ngôi sao khiến Sissy phấn khích tới nỗi dẫu đang nửa đêm nhưng cô lập tức rời giường đi tìm lon sữa, đổ chỗ sữa còn lại ra bát, rồi ngay tại đó chế tác ra một ngân hàng theo lời hướng dẫn của mẹ. Làm xong, cô định bò vào trong chiếc tủ vừa hẹp vừa chen chúc quần áo để đóng cái lon, nhưng bộ váy ngủ dài rộng khiến cô hết vướng chỗ nọ lại vướng chỗ kia. Cô quyết định cởi váy ngủ ra và trần truồng bò vào trong tủ. Dẫu vậy, chiếc tủ vẫn không thể chứa vừa toàn bộ người cô, nên khi cô khom người xuống tận hai đầu gối để đóng chiếc lon xuống đáy tủ, phần lưng để trần sáng lấp loáng thò ra ngoài, làm cho Katie cười sặc sụa tới nỗi cô tưởng rằng mình có thể thổ huyết bất cứ lúc nào. Dĩ nhiên, tiếng đập búa bang bang vào lúc 3 giờ sáng không khỏi khiến những người thuê nhà xung quanh phải giật mình tỉnh giấc. Người ở tầng trên thì nện xuống sàn nhà, người ở tầng dưới thì gõ lên trên trần nhà. Sissy lại khiến Katie cười bò một trận khi cô ngồi trong tủ lầm bầm rằng những người đó thật không biết điều khi ở đây đang có người ốm mà họ lại có nhã hứng đánh quần vợt lúc nửa đêm. “Ai mà ngủ được chứ?” Cô hỏi, rồi nâng búa đập chiếc đinh cuối cùng với một tiếng bang vang dội.

Ngân hàng đã làm xong, Sissy chui ra ngoài mặc lại váy ngủ, khai trương tài khoản mua đất bằng cách bỏ 1 nickel vào trong ngân hàng, rồi quay lại giường. Cô háo hức nghe Katie kể về hai cuốn sách kỳ diệu kia và hứa sẽ tìm hai cuốn sách đó; chúng sẽ là quà mừng tặng cho đứa bé vào lễ rửa tội.

Trong buổi tối đầu tiên của cô trên thế giới này, Francie nằm ngủ ngoan giữa mẹ và Sissy.

Ngày hôm sau, Sissy quả thực đã đi tìm hai cuốn sách đó. Cô đến thư viện công cộng và hỏi người thủ thư làm thế nào để mua Shakespeare và Kinh Thánh. Vị thủ thư không thể giúp cô kiếm Kinh Thánh, nhưng cho cô biết họ đang giữ một cuốn Shakespeare đã cũ rách và sắp vứt nó đi, nếu muốn Sissy có thể mua lại. Tình trạng của cuốn sách khá thê thảm, nhưng nó giới thiệu toàn bộ các vở kịch và các bài sonnet của Shakespeare, ngoài ra còn có phần chú thích và giải thích chi tiết về dụng ý nghệ thuật của tác giả. Cuốn sách cũng có cả phần giới thiệu tiểu sử kèm ảnh chụp chân dung tác giả và ảnh khắc trên thép minh họa các cảnh trong từng vở kịch. Nội dung sách được in theo khổ chữ nhỏ, mỗi trang hai cột trên giấy mỏng. Sissy mua lại cuốn sách này với giá 25 xu.

Kinh Thánh khó tìm hơn một chút, nhưng tính ra giá lại rẻ hơn. Thực ra, Sissy đã không tốn đồng nào để mua nó cả. Ở mặt trước của cuốn sách có ghi tên Gideon.

Chuyện là thế này. Vài ngày sau khi mua Shakespeare, một buổi sáng Sissy tỉnh dậy và chợt trông thấy thứ gì đó. Cô lấy tay huých vào người tình nhân của mình, anh đang nằm bên cạnh cô trên chiếc giường của một khách sạn gia đình yên tĩnh – họ vừa cùng nhau qua đêm ở đây.

“John,” (cô gọi anh là John dẫu tên thật của anh là Charlie), “cuốn sách đặt trên tủ ngăn kéo kia là sách gì vậy?”

“Kinh Thánh.”

“Kinh Thánh Tin Lành à?”

“Đúng vậy.”

“Em sẽ lấy trộm nó.”

“Cứ tự nhiên. Đó là lý do người ta để nó ở đấy mà.”

“Không phải chứ!”

“Phải!”

“Anh đừng có đùa!”

“Người ta lấy trộm nó mang về đọc, rồi hối cải và ăn năn vì tội lỗi mà họ đã phạm phải. Thế là họ mang trả nó về chỗ cũ và mua thêm một cuốn để người khác cũng có cơ hội lấy trộm nó rồi đọc và hối cải. Làm theo cách này, phía công ty đặt cuốn sách hớ hênh như vậy cũng không thiệt gì.”

“Thế thì đây sẽ là cuốn sách mà họ đừng mong sẽ lấy lại được.” Cô gói cuốn sách vào trong chiếc khăn tắm ở khách sạn mà cô cũng định lấy trộm.

“Ôi chao!” Một nỗi sợ hãi chợt bao phủ lấy John của cô. “Nếu em đọc cuốn sách này rồi hối cải thì anh lại phải quay về với vợ mất.” Anh rùng mình một cái rồi vòng tay ôm lấy cô. “Hứa với anh đi, hứa là em sẽ không hối cải đi.”

“Em sẽ không.”

“Làm sao em biết em sẽ không?”

“Em không bao giờ nghe lời người khác và em cũng không biết chữ. Cách duy nhất để em phân biệt đúng sai là dựa vào cảm giác của mình. Nếu em cảm thấy tệ, đó là sai. Nếu em cảm thấy tốt, đó là đúng. Và em cảm thấy tốt khi ở đây bên anh.” Cô vòng tay ôm lấy ngực anh và hôn chóc một tiếng lên tai anh.

“Anh chắc chắn là chúng ta sẽ lấy nhau, Sissy ạ.”

“Em cũng vậy, John. Em biết chúng ta có thể ở bên nhau. Dù gì chúng ta cũng bên nhau được một thời gian rồi,” cô thật thà bổ sung.

“Nhưng anh là người đã kết hôn và đấy là cái dở của Công giáo. Họ không cho phép ly hôn.”

“Dù sao em cũng không tin vào ly hôn,” Sissy nói, cô vẫn luôn tái hôn mà không cần ly hôn.

“Em biết sao không, Sissy?”

“Sao?”

“Em có một trái tim bằng vàng.”

“Không đùa đấy chứ?”

“Không đùa.” Anh nhìn cô cầm chiếc nịt bít tất bằng lụa đỏ phía trên chiếc tất bằng vải sợi bông mà cô đã xỏ vào đôi chân khêu gợi. “Cho chúng ta một nụ hôn nữa đi,” đột nhiên anh nài nỉ.

“Chúng ta có thời gian không?” Cô thức thời hỏi. Nhưng cô vẫn kéo tất xuống.

Đó là cố sự về sự ra đời của thư viện Francie Nolan.

10

Francie không phải là một đứa trẻ xinh xắn. Cô rất gầy, vẻ mặt lúc nào cũng ủ dột, và chậm lớn. Katie cương quyết cho con bú, mặc kệ những người phụ nữ hàng xóm nói rằng sữa của cô không tốt cho đứa trẻ.

Nhưng rồi Francie cũng sớm phải bú bình, bởi khi cô bé được ba tháng tuổi, Katie đột nhiên bị mất sữa. Katie rất lo lắng. Cô tìm mẹ để hỏi. Mary Rommely chỉ nhìn cô thở dài nhưng không nói gì cả. Katie lại tìm đến bà đỡ để xin lời khuyên. Bà đỡ hỏi cô một câu ngớ ngẩn.

“Cô mua món cá cho ngày thứ Sáu ở đâu?” [12]

“Ở chợ cóc. Sao vậy ạ?”

“Không phải cô bị mất sữa sau khi trông thấy một mụ già ở đó mua đầu cá tuyết cho mèo ăn đấy chứ?”

“Phải. Tuần nào cháu chẳng gặp bà ấy.”

“Là mụ ta làm đấy! Mụ ta đã hút khô sữa của cô.”

“Ôi không”

“Mụ ta đã làm phép theo dõi cô.”

“Nhưng để làm gì kia?”

“Vì ghen tị chứ sao. Vì trông cô quá hạnh phúc với anh chàng điển trai người Ireland kia.”

“Ghen tị? Bà ấy đã già đến thế rồi kia mà?”

“Mụ ta là phù thủy đấy. Tôi biết mụ ta khi còn ở quê cũ. Hẳn rồi, chẳng phải mụ ta còn lên chung thuyền với tôi sao? Ngày còn con gái, mụ ta yêu một gã phóng túng ở Hạt Kerry [13]. Gã làm cho mụ ta to bụng nhưng khi bố mụ ta đến tìm thì lại không chịu cưới. Nửa đêm, gã trốn lên thuyền sang Mỹ. Đứa bé kia thì vừa ra đời đã chết. Sau đó, mụ ta bán linh hồn cho quỷ dữ, và con quỷ trao cho mụ phép thuật có thể hút khô sữa của bò cái, dê cái, và những cô gái kết hôn với những chàng trai trẻ. “

“Nhưng cháu nhớ là bà ấy còn nhìn cháu rất vui vẻ mà.”

“Chính lúc ấy là lúc mụ ta làm phép theo dõi cô đấy.”

“Làm thế nào để cháu lấy lại sữa bây giờ?”

“Để tôi nói cho cô biết cần phải làm gì. Hãy đợi đến đêm trăng tròn. Sau đó, cắt một lọn tóc xoăn và một mẩu móng tay của cô, rồi lấy một mảnh vải tẩm nước thánh, dùng ba thứ đó kết hợp lại làm thành một hình nhân. Đặt tên cho nó là Nelly Grogan, đấy là tên của mụ phù thủy kia, rồi cắm ba cái ghim rỉ này vào người nó. Làm như vậy sẽ phá được phép thuật của mụ trên người cô và chắc chắn sau đó sữa của cô sẽ về ào ạt như sông Shannon. Tất cả 25 xu.”

Katie lấy tiền trả cho bà. Khi đến đêm trăng tròn, cô làm một con búp bê nhỏ rồi dùng ghim đâm vào nó. Nhưng sữa vẫn không về. Francie thì ốm yếu vì uống sữa bình. Tuyệt vọng, Katie lại đi tìm Sissy để xin lời khuyên. Sissy kiên nhẫn ngồi nghe cô kể câu chuyện về mụ phù thủy.

“Có quỷ mới tin chuyện phù thủy,” cô khinh khỉnh kết luận. “Nghe này, thủ phạm chính là Johnny và cậu ta không cần phải làm phép theo dõi gì em đâu.”

Nghe đến đây, Katie mới biết rằng cô lại có thai. Cô về kể với Johnny và anh lại bắt đầu lo lắng. Lúc này, anh đang khá hạnh phúc khi được quay về với nghề phục vụ bàn kiêm ca sĩ và công việc cũng tương đối đều; anh không uống rượu quá nhiều và mang về nhà phần lớn số tiền kiếm được. Tin tức về đứa con thứ hai sắp sửa ra đời khiến anh cảm thấy mình bị dồn vào đường cùng. Anh mới 20 tuổi còn Katie mới 18 tuổi. Anh cảm thấy cả hai đều còn rất trẻ, vậy mà lại bị cuộc đời vùi dập thê thảm như vậy. Sau khi nghe tin, anh bỏ đi uống rượu.

Sau đó, bà đỡ tìm đến để hỏi xem bùa hình nhân có hiệu quả không. Katie thông báo rằng chiếc bùa đó hỏng rồi bởi cô đang có thai, và lỗi không phải do mụ phù thủy. Bà kéo váy lên rồi thò tay vào chiếc túi rộng của chiếc váy lót dài bên trong, lấy ra một cái lọ đựng một thứ chất lỏng màu nâu tối trông rất ma quái.

“Thế thì cũng không có gì phải lo lắng đâu,” bà nói. “Chịu khó uống cái này sáng và tối trong ba ngày, rồi cô sẽ trở lại như bình thường.” Katie lắc đầu từ chối. “Không phải cô đang sợ linh mục sẽ nói gì với mình nếu cô làm việc này đấy chứ?”

“Không phải. Chỉ là tôi không thể giết chết bất kỳ thứ gì.”

“Như thế sao gọi là giết chết được. Phải đến khi cô cảm nhận được sự sống trong bụng thì mới tính. Cô đâu có giết chết nó sau khi cảm nhận được nó động đậy, đúng không nào?”

“Đúng”

“Đấy, thấy chưa!” Bà đấm mạnh tay xuống bàn đầy đắc thắng. “Tôi sẽ chỉ tính rẻ cho cô 1 đô-la để lấy cái lọ này.”

“Cảm ơn, nhưng tôi không muốn.”

“Đừng có ngu ngốc nữa. Nhìn cô kìa, cô mới chỉ là một cô gái trẻ, có một đứa con cũng đã đủ rắc rối cho cô rồi. Mà chồng cô chỉ được mã bề ngoài chứ đâu có đáng trông cậy.”

“Chồng cháu như thế nào là chuyện của cháu, và con cháu không phải là rắc rối.”

“Tôi chỉ đang muốn giúp cô thôi.”

“Cảm ơn và tạm biệt.”

Bà đỡ đút cái lọ vào túi ở váy lót rồi đứng lên ra về. “Khi chuyển dạ, cô biết nhà tôi ở đâu rồi đấy.” Lúc ra đến cửa, bà đưa ra lời khuyên lạc quan cuối cùng. “Nếu cứ chạy lên chạy xuống cầu thang, cô sẽ bị sảy thai đấy.”

Mùa thu năm ấy, tiết trời Brooklyn đột nhiên nóng như mùa hè, Katie, lúc này bụng đã to, ngồi trên bậc thềm bế đứa con ốm yếu. Những người hàng xóm đi ngang qua đều dừng lại và ái ngại thay cho cô.

“Cô sẽ không nuôi nó lớn được đâu,” họ nói với cô như vậy. “Màu da nó rất xấu. Nếu Chúa nhân từ mang nó đi, đó sẽ là điều tốt nhất. Một đứa trẻ ốm yếu sống trong một gia đình nghèo thì có ích gì chứ? Trên thế giới này đã có quá nhiều trẻ con rồi và không có chỗ cho những đứa yếu ớt, còi cọc đâu.”

“Đừng nói như thế,” Katie ôm chặt con trong tay. “Không chết mới là tốt nhất. Ai mà muốn chết chứ? Tất cả mọi thứ đều vật lộn để được sống. Nhìn cái cây mọc từ cái lưới sắt kia mà xem kìa. Chỗ đó đâu có nắng, và nước chỉ có khi trời mưa. Nó mọc lên từ đất bạc màu. Vậy mà nó vẫn khỏe mạnh bởi cuộc vật lộn khó khăn để sinh tồn làm cho nó trở nên mạnh mẽ. Con cái tôi cũng sẽ mạnh mẽ theo cách đó.”

“Ôi chao, cái cây xấu xí đó, phải có người chặt nó đi cho rồi.”

“Nếu như trên thế giới này chỉ có một cái cây như vậy, người ta sẽ nghĩ rằng nó đẹp,” Katie nói. “Nhưng bởi có quá nhiều, nên người ta không thể thấy nó thực sự đẹp như thế nào. Hãy nhìn vào những đứa trẻ kia mà xem.” Cô chỉ tay vào một đám trẻ bẩn thỉu đang chơi đùa ở rãnh nước. “Chị có thể lấy bất kỳ đứa trẻ nào trong số đó, đem về tắm rửa cho sạch sẽ và mặc quần áo cho tử tế rồi đặt nó vào trong một ngôi nhà khang trang, và lúc ấy chị sẽ thấy nó đẹp ngay thôi.”

“Cô có những ý nghĩ rất hay nhưng con cô ốm yếu quá, Katie,” họ nói. “Đứa trẻ này sẽ sống, Katie gằn giọng trả lời. “Tôi sẽ làm cho nó sống” Và Francie đã sống qua năm đầu tiên, dù suốt ngày ho sặc và khóc quấy. Một tuần sau sinh nhật đầu tiên của Francie, em trai cô ra đời.

Lần sinh này, Katie không chuyển dạ khi đang làm việc. Lần này, cô không la hét mà cắn răng nhịn đau. Dẫu một mình đau đớn, cô vẫn chuẩn bị sẵn sàng để xoay xở và chịu đựng.

Khi người ta đặt một cậu bé khỏe mạnh đang ra sức gào thét bất mãn trước sự nhơ nhớp của quá trình sinh nở vào ngực cô, từ đáy lòng cô dâng lên một tình cảm rất đỗi dịu dàng dành cho nó. Lúc này, đứa con lớn Francie đang nằm trong chiếc cũi cạnh giường của mẹ, bắt đầu nỉ non cất tiếng khóc. Bất giác Katie nảy ra ý nghĩ so sánh giữa đứa con trai xinh xắn vừa ra đời với đứa con gái mà cô mới sinh cách đây một năm, và trong đầu cô thoáng vụt qua một tia khinh thường. Nhưng ngay lập tức, cô cảm thấy xấu hổ vì sự khinh thường này của mình. Cô biết đứa trẻ không có lỗi. Cô tự nhủ, “Mình phải để ý bản thân thật cẩn thận mới được. Mình sẽ yêu đứa con trai này hơn nhưng mình không thể để đứa con gái biết được điều đó. Con trọng con khinh là điều sai trái, nhưng mình không thể kiểm soát được chuyện này.”

Sissy nài nỉ cô lấy tên của Johnny đặt cho đứa bé, nhưng Katie kiên quyết khẳng định rằng đứa bé có quyền có tên riêng. Sissy rất tức giận và nặng lời với Katie. Cuối cùng, vì tức giận, Katie buộc tội Sissy yêu Johnny, Sissy đã trả lời, “Có lẽ thế đấy,” và Katie không nói gì nữa. Cô sợ rằng nếu họ tiếp tục cãi nhau, cô sẽ phát hiện ra rằng đúng là Sissy yêu Johnny thật.

Katie gọi đứa con trai là Cornelius theo tên của một nhân vật quý tộc do một diễn viên điển trai thủ vai mà cô từng thấy trên sân khấu. Khi đứa bé lớn lên, tên nó được đổi thành Brooklynese và tên gọi ở nhà là Neeley.

Không phải trải qua quá trình lập luận vòng vèo hay sự biến đổi phức tạp về cảm xúc nào, một cách rất tự nhiên, cậu bé trở thành toàn bộ thế giới của Katie. Johnny chiếm vị trí thứ hai, còn Francie chiếm vị trí cuối cùng trong trái tim người mẹ. Katie yêu cậu bé bởi khác với Johnny hay Francie, cậu hoàn toàn là của cô. Neeley trông giống hệt Johnny. Katie sẽ khiến cậu trở thành con người mà lẽ ra Johnny nên trở thành. Cậu sẽ có tất cả những điều tốt đẹp của Johnny, cô sẽ khuyến khích điều đó. Và cô cũng sẽ loại bỏ tất cả những tật xấu của Johnny nếu như chúng xuất hiện ở Neeley. Cậu bé sẽ lớn lên và cô sẽ tự hào về đứa con trai của mình, và cậu sẽ chăm sóc cho cô. Cậu là người duy nhất mà cô phải chăm sóc tới nơi tới chốn. Francie và Johnny kiểu gì cũng có thể sống được qua ngày, nhưng cô sẽ không làm bất kỳ điều gì rủi ro đối với con trai. Cô không muốn cậu chỉ sống qua ngày.

Dần dần, khi lũ trẻ lớn lên, Katie cũng tiêu tán hết sự dịu dàng mẫn cảm của mình, nhưng trong cô lại dày thêm một tầng nghị lực. Cô trở nên tháo vát, cứng rắn, và biết nhìn xa. Cô vẫn yêu Johnny thắm thiết, nhưng sự tôn thờ cuồng nhiệt ngày xưa đã phai nhạt dần. Cô yêu đứa con gái bé bỏng của mình bởi cô cảm thấy thương hại nó. Thứ mà cô cảm nhận được về đứa con không hẳn là tình yêu, mà thiên về sự thương hại và tinh thần trách nhiệm hơn.

Johnny và Francie cảm nhận được sự thay đổi ngày một nhiều ở Katie. Trong khi cậu con trai ngày một khỏe mạnh hơn và đẹp trai hơn, Johnny lại ngày một yếu ớt hơn và từ từ trượt dốc. Cảm nhận của Francie về mẹ cũng giống cảm nhận của Katie về con gái. Cô ngày càng cứng cỏi hơn trước mẹ mình, và dẫu thật ngược đời, chính sự cứng cỏi này lại khiến họ xích lại gần nhau hơn một chút bởi nó khiến họ trở nên giống nhau hơn.

Khi Neeley lên một tuổi, Katie không còn phụ thuộc vào Johnny nữa. Lúc này anh đã nghiện rượu nặng và chỉ làm công nhật. Anh mang tiền công về nhà nhưng giữ lại tiền boa để mua rượu uống. Cuộc sống đang trôi qua quá nhanh đối với Johnny. Khi còn chưa đủ tuổi bầu cử, anh đã kịp có một vợ và hai con. Cuộc đời anh kết thúc trước khi nó có cơ hội được bắt đầu. Anh không còn hy vọng nào nữa, và không ai biết rõ điều đó hơn Johnny Nolan.

Katie cũng gặp phải những khó khăn như Johnny khi cô 19 tuổi, kém Johnny hai tuổi. Có thể nói rằng cô cũng không còn hy vọng nào nữa. Cuộc đời cô cũng kết thúc trước khi kịp bắt đầu. Nhưng sự tương đồng chỉ dừng lại ở đó. Johnny biết anh đã hết hy vọng và chấp nhận như vậy. Katie thì không. Cô bắt đầu một cuộc đời mới ở nơi cuộc đời cũ bỏ cuộc.

Cô đánh đổi sự dịu dàng mẫn cảm lấy năng lực gánh vác. Cô từ bỏ những ước mơ và xông vào thực tế khó khăn để chinh phục nó.

Katie có khát vọng sinh tồn mãnh liệt, điều đó khiến cô trở thành một chiến binh. Johnny khao khát danh tiếng và nó biến anh trở thành một kẻ mơ mộng hão huyền vô dụng. Và đó là sự khác biệt lớn giữa hai người yêu nhau rất thắm thiết này.

11

Johnny mừng sinh nhật đánh dấu tuổi bầu cử của mình bằng cách uống rượu say suốt ba ngày. Khi anh tỉnh dậy, Katie đã khóa anh lại trong phòng ngủ để anh không có cơ hội uống rượu nữa. Nhưng thay vì tỉnh rượu, anh lại rơi vào cơn sảng rượu mê man. Anh khóc lóc và liên tục năn nỉ cầu xin cô cho anh uống. Anh nói anh đang phải chịu đựng rất thống khổ. Katie nói như thế là tốt, rằng sự chịu đựng sẽ làm anh cứng cỏi lên, sẽ dạy cho anh một bài học để anh cai rượu. Nhưng Johnny đáng thương không chịu cứng cỏi lên. Anh trở nên yếu đuối hơn và gào khóc ầm ĩ.

Hàng xóm chạy sang đập cửa nhắc cô hãy làm gì đó giúp chồng. Katie mím miệng lại, cả người cô toát ra sự cứng rắn và lạnh lùng, rồi cô hét lên với hàng xóm, bảo họ hãy đi mà lo việc của mình, đừng quản chuyện của người khác. Nhưng dẫu thách thức hàng xóm như vậy, trong thâm tâm cô biết rằng hết tháng này, gia đình họ sẽ phải chuyển nhà đi nơi khác. Sau khi Johnny đã làm mất mặt họ như vậy, họ không thể tiếp tục sống ở đây được nữa.

Tới chiều muộn, tiếng khóc khổ sở của Johnny khiến Katie không thể tiếp tục chống đỡ. Cô nhét hai đứa con nhỏ vào trong xe đẩy rồi đi đến nhà máy, nhờ đốc công gọi Sissy ra gặp và kể về những gì đang xảy ra. Sissy nói ngay khi tan làm cô sẽ đến để giúp Katie thu xếp chuyện của Johnny.

Sissy hỏi xin lời khuyên của một người bạn về chuyện của Johnny và được người này hướng dẫn cụ thể. Dựa theo đó, cô mua nửa chai whiskey ngon rồi giấu vào ngực, sau đó cài dây áo lót và cài khuy ngực để che nó đi.

Cô đến nhà Katie và nói rằng nếu để cô một mình với Johnny, cô sẽ đưa Johnny thoát khỏi tình trạng này. Katie khóa Sissy trong phòng ngủ cùng với Johnny. Cô quay trở vào phòng bếp, nằm gối đầu tay trên bàn cả đêm để chờ họ.

Khi Johnny trông thấy Sissy, đầu óc mờ mịt hỗn độn của anh thanh tỉnh lại trong chốc lát và anh nắm lấy tay cô. “Chị là bạn của em, Sissy. Chị là chị gái của em. Vì Chúa, hãy cho em một ly rượu đi chị.”

“Từ từ nào, Johnny,” cô nói bằng giọng vỗ về dịu dàng. “Chị có mang rượu tới cho em đây.”

Cô cởi khuy áo chẽn, làm bung ra những diềm đăng-ten trắng thêu hoa và một dải ruy-băng màu hồng đậm nơi ngực. Căn phòng sực nức mùi thơm ngọt ngào tỏa ra từ chiếc túi thơm mà cô mang bên người. Johnny trừng mắt nhìn cô gỡ chiếc nơ buộc tóc tinh xảo trên đầu và nới lỏng chiếc áo ngực. Anh chàng đáng thương sực nhớ ra danh tiếng không mấy vẻ vang của cô và hiểu nhầm.

“Đừng, đừng, Sissy. Xin chị đấy!” Anh rên rỉ.

“Đừng ngớ ngẩn thế, Johnny. Việc gì cũng có thời điểm và địa điểm riêng của nó, và đây không phải là thời điểm ấy đâu.” Rồi cô rút chai rượu ra khỏi ngực.

Johnny chộp lấy nó, chai rượu vẫn còn ấm vì được ủ trong người cô. Cô để anh uống một hơi dài, sau đó lôi nó ra khỏi những ngón tay giữ chặt của anh. Sau khi uống, anh yên tĩnh lại một chút, rồi dần trở nên buồn ngủ và nài nỉ cô đừng đi. Cô hứa sẽ ở lại với anh. Rồi cô nằm lên giường bên cạnh anh, mặc kệ ruy-băng chưa buộc và áo chẽn chưa cài nút. Cô luồn cánh tay dưới vai anh, và anh áp má lên khuôn ngực trần thơm mùi hương của cô. Anh nhắm mắt lại ngủ, nhưng những giọt nước mắt vẫn chảy xuống qua hàng mi đã khép, những giọt nước mắt còn nóng hơn cả nơi chúng rơi xuống trên làn da cô.

Cô cứ nằm ôm anh ngủ như vậy, hai mắt nhìn không thôi vào bóng tối. Cô dành cho anh thứ tình cảm mà có lẽ cô sẽ dành cho con cái của mình, nếu như chúng còn sống và biết được tình yêu ấm áp của cô. Cô đưa tay vuốt mái tóc xoăn và nhẹ nhàng xoa xoa má anh. Khi anh rên rỉ trong giấc ngủ, cô lại vỗ về anh bằng những lời mà hẳn là cô sẽ dùng để vỗ về những đứa con của mình. Tay cô bị chuột rút và cô cố gắng cử động nó. Động tĩnh này khiến anh tỉnh giấc trong giây lát, rồi anh ôm chặt cô và cầu xin cô đừng bỏ đi. Khi nói với cô, anh gọi cô là mẹ.

Cứ khi nào anh tỉnh giấc và hoảng sợ, cô lại cho anh uống một ngụm whiskey. Nửa đêm về sáng, anh tỉnh giấc. Lúc này, thần trí anh đã tỉnh táo hơn nhưng anh nói đầu rất đau. Anh giật mình lùi khỏi cô và rên rỉ.

“Quay lại đây với mẹ nào,” cô nói bằng giọng du dương dịu dàng.

Cô mở rộng hai tay, và anh lại bò vào trong đó, áp má lên bờ ngực bao dung của cô. Anh lặng lẽ khóc, vừa thổn thức vừa như ấm ức kể cho cô nghe về những nỗi sợ hãi, những mối lo lắng, và nỗi hoang mang của anh trước những diễn biến của cuộc sống. Cô để anh tiếp tục nói, và tiếp tục khóc. Cô ôm anh như cách một người mẹ ôm con mình (dù cô chưa hề có con). Thi thoảng cô cũng khóc cùng với anh. Sau khi anh đã giãi bày hết những điều chất chứa trong lòng, cô đưa phần rượu cuối cùng cho anh uống nốt, và cuối cùng anh rơi vào một giấc ngủ sâu đầy mệt mỏi.

Cô vẫn nằm im một lúc lâu để anh không cảm thấy cô đang dần rời khỏi mình. Khi trời tang tảng sáng, bàn tay nắm chặt lấy tay cô thả lỏng bớt; sự bình yên xuất hiện trên khuôn mặt anh, khiến những đường nét trên ấy quay trở về với dáng vẻ của một cậu trai trẻ. Sissy khẽ đặt đầu anh lên gối, thuần thục cởi quần áo cho anh và đắp chăn lên. Cô ném chai whiskey rỗng xuống đường thông khí. Cô nghĩ rằng những gì Katie không biết sẽ không thể khiến cô phiền lòng. Cô qua loa buộc dây ruy-băng hồng và điều chỉnh lại áo chẽn. Rồi cô ra khỏi phòng ngủ, nhẹ nhàng đóng cửa lại.

Sissy có hai khuyết điểm lớn. Cô là một người yêu tuyệt vời và một người mẹ tuyệt vời. Trong cô có quá nhiều sự dịu dàng mẫn cảm, quá nhiều khao khát muốn trao những gì cô có cho bất kỳ ai cần đến chúng, bất luận chúng là gì – là tiền bạc, thời gian, là quần áo lột khỏi người cô, lòng thương xót của cô, sự thấu hiểu của cô, tình bạn, sự đồng hành, hay tình yêu của cô. Cô là người mẹ đối với tất cả những gì tìm đến với cô. Cô yêu đàn ông, đúng vậy. Nhưng cô cũng yêu cả phụ nữ, người già, và nhất là trẻ nhỏ. Chà, cô mới yêu lũ trẻ làm sao! Cô yêu những con người cùng khổ. Cô muốn làm cho tất cả mọi người đều được hạnh phúc. Cô từng có lần cố hấp dẫn một vị linh mục tốt bụng, người vẫn kiên nhẫn lắng nghe cô trong những lần xưng tội thấp thoáng của cô, bởi cô cảm thấy thương hại ông. Cô cho rằng khi theo đuổi cuộc sống độc thân như vậy, nghĩa là ông đang bỏ lỡ niềm vui sướng nhất trên đời này.

Cô yêu tất cả những con chó hoang trên phố, khắp người loang lổ vết thương từ những cuộc ẩu đả, và khóc thương cho những con mèo hoang gầy gò lôi chiếc bụng to đùng sục sạo ở mọi ngóc ngách của Brooklyn, mong tìm được một cái khe nào đó để sinh con. Cô yêu những con chim sẻ lông đen bóng và nghĩ rằng những đám cỏ mọc ở xung quanh thật là đẹp. Cô nhặt những nhánh cỏ ba lá hoa trắng mọc trong vùng và xếp chúng lại thành bó rồi trầm trồ rằng chúng là những bông hoa đẹp nhất mà Chúa từng tạo ra. Một lần, cô trông thấy một con chuột trong phòng. Tối hôm sau, cô lấy vụn phô mai bỏ vào trong một cái hộp nhỏ, rồi đem ra đặt bên ngoài phòng cho nó. Đúng vậy đấy, cô lắng nghe rắc rối của tất cả mọi người, nhưng không ai lắng nghe cô cả. Nhưng như vậy cũng đúng, bởi Sissy là người cho đi, không phải người nhận lại.

Khi Sissy bước vào phòng bếp, Katie nhìn trang phục lộn xộn trên người cô bằng cặp mắt sưng húp và ngờ vực.

“Em không có quên,” Katie nói với lòng tự tôn đáng thương hại, “rằng em là em gái của chị. Và em hy vọng là chị cũng nhớ điều đó.”

“Đừng có ngớ ngẩn thế,” Sissy nói, cô biết Katie đang muốn ám chỉ điều gì. Nhưng cô cười và nhìn thật sâu vào mắt Katie. Nỗi lo lắng vừa dâng lên trong lòng Katie bỗng nhiên tan biến.

“Johnny thế nào rồi?”

“Khi tỉnh dậy Johnny sẽ ổn thôi. Nhưng vì Chúa, đừng có đay nghiến chì chiết nó khi nó tỉnh lại. Đừng đay nghiến nó, Katie.”

“Nhưng anh ấy cần phải biết...”

“Nếu chị biết em đay nghiến nó, chị sẽ cướp nó khỏi tay em. Chị thề đấy. Dù chị có là chị gái của em đi chăng nữa.”

Katie biết cô không nói chơi, và cô hơi hoảng sợ một chút. “Thế thì thôi vậy,” cô lầm bầm. “Lần này thì thôi vậy.”

“Vậy là giờ đây em đang trưởng thành để trở thành một người phụ nữ thực thụ,” Sissy thừa nhận khi cô hôn má Katie. Cô thấy thương cho cả Katie và Johnny.

Khi nghe cô nói vậy, bức tường thành chống đỡ cho Katie sụp đổ và cô òa khóc. Cô gào lên những tiếng chói tai bởi cô ghét bỏ bản thân khi mình khóc như vậy, nhưng cô không tài nào ngừng lại được. Sissy lại phải lắng nghe, lại trải qua một lần nữa những gì cô vừa trải qua cùng với Johnny, chỉ có điều lần này là từ góc độ của Katie. Sissy đối xử với Katie khác với cách cô dùng để đối xử với Johnny. Vừa nãy cô dịu dàng và đối xử với Johnny như cách một người mẹ đối với con mình bởi anh cần điều đó. Nhưng cô biết trong con người Katie có chất thép. Khi Katie trải lòng xong, cô càng chắc chắn hơn về sự tồn tại của chất thép ấy.

“Và bây giờ thì chị biết hết rồi đấy, Sissy. Johnny nghiện rượu.”

“Chà, ai cũng là một thứ gì đó. Mỗi chúng ta ai cũng đeo một cái đuôi nào đó. Nhìn chị mà xem nhé: Chị chưa từng uống một giọt rượu nào trong đời. Nhưng em biết sao không,” cô nói với sự chất phác và hoàn toàn không hiểu vấn đề, “một vài người lại nói xấu sau lưng chị rồi gọi chị là đồ phụ nữ hư hỏng. Em có hình dung nổi không? Chị thừa nhận là thi thoảng chị có hút một điếu Sweet Caporal. Nhưng hư hỏng…”

“Ôi, Sissy, không phải rượu hay thuốc lá. Cách chị đối xử với đàn ông mới khiến người ta...”

“Katie! Không được đay nghiến! Tất cả chúng ta đều là người mà chúng ta phải trở thành, và mọi người đều sống cuộc sống đã tồn tại sẵn trong họ. Em có một người đàn ông tốt đấy, Katie.”

“Nhưng anh ấy uống rượu.”

“Và nó sẽ còn uống rượu cho tới lúc chết. Thế đấy. Nó uống rượu. Em phải chấp nhận điều đó cùng với tất cả những thứ còn lại.”

“Những thứ còn lại nào? Ý chị là thêm cả việc anh ấy không chịu làm việc, ở bên ngoài suốt đêm, những kẻ lười biếng vô dụng mà anh ấy kết bạn?”

“Em đã cưới nó. Vậy thì chắc chắn ở nó có điều gì đó thu hút được trái tim em. Hãy bám vào điều đó và quên những thứ còn lại đi.”

“Đôi khi em không biết vì sao mình lại cưới anh ấy nữa.”

“Em nói dối! Em biết vì sao em lại cưới nó. Em cưới nó bởi em muốn nó ngủ với em, nhưng em lại sùng đạo thái quá nên không dám ngủ với nó khi chưa làm lễ cưới ở nhà thờ.”

“Xem chị nói gì kìa. Đầu đuôi câu chuyện là em muốn cướp anh ấy từ tay người khác.”

“Vẫn là chuyện giường chiếu thôi. Bao giờ chả thế. Nếu chuyện giường chiếu suôn sẻ, cuộc hôn nhân sẽ tốt đẹp. Nếu nó không ra sao, cuộc hôn nhân sẽ trở nên tồi tệ.”

“Không phải thế. Còn có những thứ khác nữa chứ.”

“Những thứ khác nào? Thôi được rồi, có thể là có,” Sissy nhượng bộ. “Nếu còn có những thứ tốt đẹp khác, thế thì tốt quá rồi.”

“Chị sai rồi. Điều đó có thể là quan trọng với chị, nhưng…”

“Nó quan trọng với tất cả mọi người, hoặc nên như thế. Có vậy thì tất cả các cuộc hôn nhân mới hạnh phúc được.”

“Ôi, em thừa nhận rằng em thích cách anh ấy nhảy, cách anh ấy hát... vẻ đẹp của anh ấy.”

“Đấy, em chỉ đang nói lại những gì chị vừa nói nhưng bằng ngôn ngữ riêng của em mà thôi.”

“Làm sao mà cãi thắng được một người như Sissy chứ”, Katie nghĩ thầm. “Chị ấy giải quyết mọi chuyện theo cách riêng của mình. Có lẽ cách của chị ấy là cách hiệu quả để giải quyết vấn đề. Mình không biết nữa. Chị ấy là chị gái mình nhưng người ta xầm xì bàn tán sau lưng chị ấy. Chị ấy là một cô gái hư hỏng – đó là điều phải thừa nhận. Khi chết đi, linh hồn của chị ấy sẽ vĩnh viễn bị đày ở Luyện ngục. Mình vẫn luôn nhắc chị ấy như vậy, nhưng lần nào chị ấy cũng đáp lại rằng linh hồn của chị sẽ không phải lang thang một mình ở đó. Nếu Sissy qua đời trước mình, mình phải làm lễ misa để cầu nguyện cho linh hồn chị ấy được yên nghỉ. Có thể sau một thời gian chị ấy sẽ thoát khỏi Luyện ngục bởi dù rằng ai cũng nói chị ấy hư hỏng, nhưng chị ấy đối xử tử tế với tất cả mọi người trên thế giới nếu như họ đủ may mắn để gặp được chị ấy. Chúa sẽ phải cân nhắc đến điều đó chứ.”

Nghĩ xong, đột nhiên Katie nghiêng người hôn lên má Sissy. Sissy sửng sốt bởi cô không theo kịp ý nghĩ của Katie.

“Sissy, có thể chị nói đúng, có thể chị nói sai. Với em, điều mấu chốt là như thế này: Ngoại trừ thói nghiện rượu, em yêu tất cả mọi thứ ở Johnny và em sẽ cố gắng đối xử thật tốt với anh ấy. Em sẽ cố gắng bỏ qua...” Cô không nói thêm gì nữa. Trong thâm tâm, Katie biết rằng cô không phải người có thể dễ dàng bỏ qua.

Francie nằm thức trong chiếc giỏ đựng đồ giặt đặt ở gần bếp lò. Cô bé im lặng mút ngón tay và lắng nghe cuộc trò chuyện giữa mẹ và Sissy. Chỉ có điều, cô không rút ra được điều gì từ đó cả, bởi lúc này cô mới hai tuổi.

12

Sau trận say rượu đáng xấu hổ của Johnny, Katie quyết định không thể tiếp tục ở khu đó được nữa. Dĩ nhiên, những đức ông chồng của rất nhiều nhà hàng xóm xung quanh cũng không khá khẩm hơn Johnny là bao, nhưng Katie không lấy họ làm chuẩn. Cô muốn người nhà Nolan phải tốt hơn chứ không thể làng nhàng như bất kỳ ai mà họ gặp. Thực ra, bên cạnh đó còn là vấn đề tiền nong nữa. Dù rằng, tiền nong thực sự không phải là vấn đề bởi vốn họ cũng không có nhiều tiền, hơn nữa giờ đây họ còn có hai đứa con nhỏ. Katie muốn tìm một nơi mà họ có thể làm việc để trả tiền thuê nhà. Ít ra, họ cũng sẽ có chỗ che nắng mưa.

Cô tìm được một tòa nhà, ở đó họ đồng ý miễn phí tiền thuê nhà cho cô với điều kiện cô phải dọn dẹp và giữ cho nó sạch sẽ. Johnny thề rằng anh sẽ không đời nào để vợ đi làm lao công. Katie dùng giọng cứng rắn mà cô mới luyện được để nói với anh rằng nếu không làm lao công thì không có nhà mà ở, bởi càng ngày càng khó kiếm đủ tiền để thuê nhà. Cuối cùng, Johnny đành nhượng bộ sau khi hứa rằng anh sẽ đảm nhận toàn bộ công việc lao công này cho đến khi anh kiếm được một việc làm ổn định, khi đó họ sẽ chuyển nhà lần nữa.

Katie đóng gói số đồ đạc ít ỏi của gia đình: một cái giường đôi, một cái cũi, một cái xe đẩy chở trẻ con đã rách bươm, một bộ bàn ghế bọc vải nhung xanh dùng cho phòng khách, một tấm thảm thêu hoa hồng, một cặp rèm ren phòng khách, một cái cây và một cành hoa phong lữ hồng bằng cao su, một con chim hoàng yến trong một cái lồng mạ vàng, một album ảnh bọc nhung, một cái bàn và mấy cái ghế dùng cho phòng ăn, một thùng đựng bát đĩa và xoong nồi, một hộp nhạc bên trên gắn hình chữ thập có thể chơi bài “Ave Maria” khi được lên dây cót, một hình chữ thập giản dị bằng gỗ mà mẹ cô đưa cho cô, một cái giỏ đựng đồ giặt chất đầy quần áo, một bộ ga trải giường, một chồng giấy chép nhạc của Johnny và hai cuốn sách, Kinh Thánh và Shakespeare Toàn tập.

Đồ đạc của họ ít ỏi đến mức người đánh xe chở đá có thể chất tất cả lên một chuyến xe và con ngựa gầy còm của anh ta có thể kéo dễ dàng. Bốn người nhà Nolan ngồi trong chiếc xe chở đá để tới nơi ở mới của mình.

Việc cuối cùng mà Katie làm ở căn hộ cũ sau khi nó đã được dọn dẹp đến trống trơn và mang dáng vẻ của một người cận khi tháo kính, là lôi cái ngân hàng bằng lon thiếc ra. Bên trong có 3 đô-la và 80 xu. Dẫu tiếc nuối, nhưng cô biết mình sẽ phải trích ra 1 đô-la trong số này để trả tiền vận chuyển cho người đánh xe.

Việc đầu tiên cô làm ở nhà mới, trong lúc Johnny đang giúp người đánh xe mang đồ đạc vào, là đóng cái ngân hàng vào trong tủ quần áo. Cô bỏ lại 2 đô-la và 80 xu vào trong đó, cộng thêm 1 hào đựng trong chiếc ví cũ. Đó là 1 hào mà cô sẽ không đưa cho người đánh xe.

Ở Williamsburg, người ta có lệ là sau khi xong việc, họ sẽ đãi những người giúp họ chuyển nhà một chầu bia. Nhưng Katie lý luận: “Chúng ta không bao giờ gặp lại anh ta nữa. Ngoài ra, 1 đô-la là đủ rồi. Thử nghĩ mà xem, anh ta phải bán bao nhiêu đá mới kiếm nổi 1 đô-la chứ.”

Trong lúc Katie đang treo rèm, Mary Rommely đến và vẩy nước thánh khắp các phòng để xua đuổi ma quỷ ẩn nấp trong các ngóc ngách. Ai mà biết được chứ. Biết đâu trước đó những người Tin Lành đã ở đây. Biết đâu một người Công giáo nào đó chết trong một căn phòng ở đây mà không nhận được lễ xá tội của nhà thờ. Nước thánh sẽ thanh lọc ngôi nhà một lần nữa để Chúa có thể ghé thăm bất kỳ lúc nào Ngài muốn.

Cô bé Francie reo lên vui sướng khi thấy bà ngoại giơ bình nước thánh lên và ánh mặt trời chiếu qua nó, tạo thành một chiếc cầu vồng mập mạp nho nhỏ trên bức tường đối diện. Mary mỉm cười với cô gái nhỏ và nhảy điệu cầu vồng.

“Schoen! Schoen!” Bà nói. [14]

“Xấu hổ! Xấu hổ!” [15] Francie nhắc lại lời bà và giơ hai bàn tay nhỏ ra.

Mary để cô bé cầm bình nước thánh đã vơi một nửa rồi quay ra giúp Katie. Francie thất vọng bởi chiếc cầu vồng đã biến mất không còn bóng dáng. Cô nghĩ chắc nó trốn trong bình. Cô đổ nước thánh vào lòng và mong rằng cầu vồng sẽ chui từ trong bình ra. Khi Katie thấy người con mình ướt sũng, cô khẽ đánh vào mông Francie và mắng con đã lớn rồi mà còn làm ướt quần. Mary vội vàng giải thích chuyện bình nước thánh.

“Ôi chao, cháu tôi vừa mới tự ban phước cho mình, thế mà phước lành đâu chẳng thấy, lại thấy bị tét mông rồi.”

Nghe thấy thế, Katie bật cười. Francie cũng cười theo bởi mẹ không còn tức giận nữa. Neeley không biết gì cũng ngây ngô cười, để lộ ba chiếc răng mới mọc. Mary mỉm cười nhìn cả ba mẹ con và nói bắt đầu cuộc sống ở nhà mới bằng tiếng cười sẽ mang lại may mắn.

Tới giờ ăn nhẹ thì mọi việc đã thu xếp ổn thỏa. Johnny ở nhà trông con, còn Katie chạy tới cửa hàng thực phẩm để ghi sổ nợ. Cô nói với chủ tiệm rằng mình vừa chuyển đến trong khu, và hỏi liệu ông có thể bán chịu cho cô một ít đồ cho đến ngày trả lương vào thứ Bảy không. Người bán hàng đồng ý. Ông đưa cho cô một túi thực phẩm cùng với một cuốn sổ nhỏ ghi số tiền cô nợ, và nhắc cô mỗi lần tới hãy mang theo cuốn sổ này để tạo “sự tin tưởng”. Với nghi lễ nho nhỏ ấy, gia đình của Katie đã có thể yên tâm về đồ ăn cho đến khi có tiền.

Sau bữa ăn, Katie đọc sách cho hai con ngủ. Cô đọc một trang giới thiệu về Shakespeare và một trang gia phả trong Kinh Thánh. Cho tới nay, cô mới đọc được tới chừng đó. Cả hai đứa trẻ và Katie đều không hiểu các trang sách đó viết cái gì. Đọc được một lúc, Katie bắt đầu buồn ngủ rũ rượi, nhưng cô vẫn kiên quyết hoàn thành hai trang. Cô cẩn thận dém chăn cho con, rồi cô và Johnny cũng lên giường. Lúc này mới 8 giờ tối, nhưng họ đã quá mệt mỏi vì chuyển nhà.

Gia đình Nolan ngủ trong căn hộ mới ở phố Lorimer, vẫn trong phạm vi Williamsburg nhưng giáp ranh với Greenpoint.

13

Phố Lorimer văn minh hơn phố Bogart. Sinh sống ở đây là những người đưa thư, lính cứu hỏa, và các chủ tiệm đủ dư dả để không phải sống trong những căn phòng tối tăm phía sau cửa hàng.

Căn hộ này có một phòng tắm. Bồn tắm là một chiếc hộp gỗ hình chữ nhật viền kẽm. Francie mê mẩn khi nó được đổ đầy nước. Đây là thùng đựng nước lớn nhất mà cô từng trông thấy cho tới nay. Trong con mắt trẻ thơ, nó rộng lớn như mặt biển vậy.

Họ rất thích chỗ ở mới. Katie và Johnny lau dọn tầng hầm, các dãy hành lang, mái nhà, và vỉa hè trước nhà để đổi lấy tiền thuê. Không có đường thông khí. Ở mỗi phòng ngủ đều có một cửa sổ, còn phòng bếp và phòng khách thì có ba. Mùa thu đầu tiên ở đó thật dễ chịu. Ánh mặt trời chiếu sáng cả ngày. Mùa đông đầu tiên cũng rất ấm áp. Johnny làm việc khá đều đặn, không uống rượu nhiều, và họ có đủ tiền để mua than.

Khi mùa hè đến, lũ trẻ dành phần lớn thời gian trong ngày chơi ở ngoài bậc thềm. Tòa nhà này chỉ có chúng là trẻ con, nên phần bậc thềm chỗ mái hiên lúc nào cũng có chỗ chơi. Francie sắp lên bốn trông chừng Neeley sắp lên ba. Cô cứ ngồi như vậy hàng giờ liền chỗ bậc thềm, hai cánh tay gầy guộc ôm lấy đôi chân khẳng khiu, mái tóc nâu thẳng khẽ bay trong làn gió nhẹ chầm chậm lướt tới mang theo vị mặn mòi của biển, biển rất gần nhưng cô chưa từng được thấy. Thi thoảng cô lại để mắt trông chừng cậu em Neeley đang lồm cồm leo lên leo xuống bậc thềm. Cô khẽ đung đưa người, trong đầu hiện lên vô số thắc mắc về rất nhiều thứ: vì sao gió lại thổi, cỏ là gì, và vì sao Neeley là con trai mà không phải là con gái như cô.

Cũng có lúc hai chị em ngồi nhìn nhau chăm chú. Mắt của Neeley và Francie giống nhau về hình dáng và độ sâu, nhưng mắt của Neeley có màu xanh trong sáng, còn mắt của Francie là màu xám đậm sáng sủa. Hai đứa trẻ thường xuyên nói chuyện với nhau. Thực ra, Neeley nói rất ít, chủ yếu là Francie. Có những khi Francie nói liên miên không ngừng cho đến lúc cậu em trai hoạt bát của cô ngủ gật ngay trên bậc thềm, đầu gác lên thanh sắt.

Mùa hè năm đó, Francie bắt đầu học thêu. Katie bỏ ra 1 xu để mua cho con một mảnh vải vuông có kích thước tương đương với chiếc khăn tay của phụ nữ, trên mặt vải đã phác sẵn hình vẽ là một chú chó Newfoundland đang ngồi thè lưỡi. Cô bỏ thêm 1 xu nữa để mua một cuộn chỉ thêu nhỏ màu đỏ, và 2 xu để mua một cặp khung thêu. Bà ngoại dạy Francie cách cầm kim, và rất nhanh cô đã biết thêu thuần thục. Những người phụ nữ đi ngang qua thường dừng lại rồi chặc lưỡi, vừa ngưỡng mộ vừa thương hại cho cô gái nhỏ gầy gò đang ngồi thêu bên thềm, chăm chú đến mức phần trán chỗ lông mày bên phải nhăn lại thành một vết sâu, tay thoăn thoắt đưa kim lên xuống tấm vải căng trong khung. Neeley loanh quanh bên cạnh để xem thanh sắt lấp lánh biến mất như có phép lạ rồi lại trồi lên từ dưới mặt vải. Sissy cho cô một quả dâu nhồi vải để cắm kim. Khi Neeley nghịch ngợm, Francie sẽ giao cho cậu bé nhiệm vụ xỏ kim vào quả dâu để cậu ngồi im trong chốc lát. Phải thêu khoảng 100 mảnh vải vuông như thế này rồi khâu chúng lại với nhau để làm thành khăn trải giường. Francie nghe nói một số người thực sự đã làm khăn trải giường theo cách này, và đó cũng là tham vọng lớn của cô. Nhưng dẫu cô vẫn đều đặn thêu trong suốt mùa hè, tới mùa thu công việc mới chỉ hoàn thành được một nửa. Vậy là chiếc khăn trải giường đành phải chờ thêm một thời gian nữa.

Mùa thu lại đến, rồi mùa đông, mùa xuân và mùa hè. Francie và Neeley mỗi ngày một lớn, Katie làm việc ngày càng nhiều hơn, còn Johnny cứ mỗi mùa lại làm việc ít đi một chút và uống rượu nhiều hơn một chút. Việc đọc sách vẫn tiếp tục diễn ra. Cũng có hôm Katie bỏ không đọc vì tới buổi tối cũng là lúc cô rất mệt mỏi, nhưng phần lớn thời gian cô vẫn duy trì thói quen này. Bây giờ, họ đã đọc đến vở Julius Caesar, và phần hướng dẫn dàn cảnh trên sân khấu. “Tiếng chuông báo động vang lên” khiến Katie bối rối. Sau đó, cô nghĩ nó na ná như tiếng xe cứu hỏa, vậy nên mỗi lần gặp từ này, cô lại hét to lên “clang-clang”. Lũ trẻ nghĩ âm thanh đó thật tuyệt vời.

Những đồng xu vẫn được nhét vào ngân hàng lon thiếc. Có một lần Katie phải cậy nó ra để lấy 2 đô-la trả tiền thuốc Francie bị ngã trong lúc chạy và đầu gối đâm phải một cái đinh rỉ. Rất nhiều lần một góc miệng lon bị cậy lên, rồi một con dao thò vào bên trong để lôi ra 5 xu – đấy là tiền cho Johnny bắt xe đi làm. Nhưng nguyên tắc đặt ra là sau đó anh sẽ phải trích 10 xu từ tiền boa để trả lại. Như vậy, nhìn chung ngân hàng làm ăn vẫn có lãi.

Vào những ngày nắng ấm, Francie thường chơi một mình trên phố hoặc ở bậc thềm. Dĩ nhiên, cô rất muốn có bạn chơi cùng, chỉ là không biết làm sao để kết bạn với những bé gái khác. Những đứa trẻ khác trông thấy cô là tránh đi bởi cô nói chuyện rất buồn cười. Đúng ra là thế này, nhờ vào chương trình đọc sách hằng đêm của Katie nên Francie có cách nói chuyện tương đối kỳ quặc. Một lần, khi bị một đứa trẻ khác chế nhạo, cô đã đáp lại thế này, “À, cậu không biết mình đang nói cái gì đâu. Cậu chỉ đầy âm thanh và giận dữ, không có gì biểu thị.”[16]

Một lần, khi muốn kết bạn với một cô bé, Francie đã nói:

“Cậu hãy chờ ở đây để tôi vào trong nhà sinh ra sợi dây, rồi chúng ta sẽ cùng chơi nhảy dây nhé.”

“Cậu phải nói là cậu sẽ lấy sợi dây chứ,” cô bé kia đính chính lại.

“Không phải. Tôi sẽ sinh ra sợi dây. Cậu không lấy thứ gì cả, mà là sinh ra chúng”

“Sinh ra là cái gì cơ?” Cô bé mới 5 tuổi kia ngơ ngác hỏi.

“Sinh ra. Như Eve sinh ra Cain vậy đó.”

“Cậu điên rồi. Phụ nữ không lấy gậy [17]. Chỉ đàn ông mới lấy gậy khi họ không thể đi lại được thôi.”

“Eve sinh ra. Bà ấy cũng sinh ra Abel nữa.”

“Bà ấy lấy hoặc không lấy. Cậu biết sao không?”

“Sao?”

“Cậu nói chuyện cứ như đồ dở người ấy.”

“Tôi không nói chuyện như đồ dở người,” Francie hét lên. “Tôi nói như... như... Chúa nói.”

“Cậu nói như thế mà không sợ bị xe đâm chết à.”

“Tôi mới không sợ.”

“Trong đầu cậu đúng là không có não.” Cô bé kia vỗ vỗ trán nói.

“Có chứ sao không.”

“Thế thì vì sao cậu lại nói chuyện như thế?”

“Mẹ tôi đọc cho tôi nghe những điều ấy.”

“Thế thì trong đầu mẹ cậu không có não rồi,” cô bé kia sửa lại.

“À, dù sao mẹ tôi cũng không phải là đồ quê mùa bẩn thỉu như mẹ cậu.” Đó là câu đáp trả duy nhất mà Francie có thể nghĩ ra.

Cô bé kia đã nghe câu này rất nhiều lần nên đủ khôn ngoan để không tranh cãi đúng sai. Cô nói, “À, tôi thà có một người mẹ quê mùa bẩn thỉu còn hơn có một người mẹ bị điên. Và tôi thà không có bố còn hơn có bố là đồ nghiện rượu.”

“Quê mùa! Quê mùa! Quê mùa!” Francie hét lên giận dữ.

“Đồ điên, đồ điên, đồ điên,” cô bé kia cũng đều giọng đáp trả.

“Quê mùa! Quê mùa bẩn thỉu,” Francie vừa hét vừa nức nở trong sự bất lực.

Cô bé kia bỏ đi, những lọn tóc xoăn nảy lên nảy xuống dưới ánh mặt trời, và cô vừa đi vừa hát bằng giọng cao vút trong trẻo: “Gậy gộc và những viên đá có thể làm gãy xương tôi nhưng những lời nhục mạ sẽ không bao giờ gây tổn thương tôi được. Khi tôi chết, các người sẽ phải khóc vì tất cả những cái tên nhục mạ mà các người dùng để gọi tôi.”

Và Francie quả thật đã khóc. Không phải vì những lời nhục mạ mà bởi cô rất cô đơn, không ai muốn chơi với cô cả. Những đứa trẻ nghịch ngợm hơn cho rằng Francie quá trầm tính, còn những đứa ngoan ngoãn hơn dường như chỉ muốn tránh né cô. Francie mơ hồ cảm thấy tất cả không hoàn toàn là lỗi của mình. Nó còn liên quan đến việc bác Sissy thường xuyên tới nhà chơi, đến vẻ ngoài của bác, và đến việc những người đàn ông trong khu chằm chằm nhìn vào Sissy mỗi khi bác đi ngang qua. Nó liên quan đến việc thi thoảng bố không thể đi thẳng và đi chệch xuống đường lúc về nhà. Nó liên quan đến việc những người hàng xóm liên tục tìm cách hỏi dò cô về bố, mẹ và Sissy. Nhưng những câu thăm hỏi bóng gió ấy không qua mắt được Francie. Chẳng phải mẹ đã cảnh báo cô rồi đấy thôi: “Đừng để hàng xóm bắt nạt con.”

Vì thế, vào những ngày hè ấm áp, cô gái nhỏ đơn độc ngồi một mình trên bậc thềm và giả vờ khinh khỉnh nhóm trẻ đang chơi đùa trên vỉa hè. Francie chơi với những người bạn trong tưởng tượng, và tự nhủ rằng họ còn tốt hơn những đứa trẻ thực sự ngoài đời. Nhưng dẫu vậy, trái tim bé nhỏ vẫn đập theo nhịp điệu buồn bã của bài hát mà lũ trẻ nắm tay nhau đi thành vòng tròn và hát.

Walter, đóa hoa dại Walter

Lớn lên thật là nhanh.

Tất cả chúng ta đều là những cô gái trẻ

Và chắc chắn sẽ chết.

Ngoại trừ Lizzie Webner

Đóa hoa xinh đẹp nhất.

Trốn đi, trốn đi, trốn đi, để che giấu nỗi xấu hổ.

Hãy quay lưng lại và

Hãy nói ra tên của chàng trai mà em yêu.

Chúng dừng lại một lát và vây xung quanh cô gái được chọn, dụ dỗ nài nỉ cô, và cuối cùng cô bé thì thào nói ra tên của cậu bé mà cô thầm mến. Francie băn khoăn không biết cô sẽ nói ra cái tên nào nếu như đám trẻ đó rủ cô chơi trò này. Liệu chúng có phá lên cười khi cô thì thào nói Johnny Nolan không?

Những cô bé gái hò reo khi Lizzie thì thào nói ra một cái tên. Rồi chúng lại nắm tay nhau đi vòng tròn và vui vẻ quảng cáo về cậu bé kia.

Hermy Bachmeier

Là một chàng trai tốt.

Anh đến trước cửa nhà

Cầm mũ trên tay

Rồi cô đi xuống

Mặc váy lụa trên người.

Ngày mai, ngày mai thôi

Đám cưới sẽ bắt đầu.

Đám trẻ dừng lại và vui vẻ vỗ tay. Rồi rất đột ngột, bầu không khí xung quanh chúng thay đổi. Các cô gái nhỏ vẫn nắm tay nhau đi vòng tròn, nhưng nhịp điệu chậm lại, và đầu chúng cúi xuống thấp.

Mẹ, mẹ ơi, con ốm.

Hãy gọi bác sĩ tới đi,

Nhanh, nhanh, thật nhanh nào!

Bác sĩ, bác sĩ ơi, cháu có chết không?

Có, cháu thân mến,

Sau này cháu sẽ chết.

Cháu sẽ có bao nhiêu cái xe?

Đủ cho cháu và

Gia đình cháu nữa.

Trẻ con ở những khu khác nhau sẽ hát những lời khác nhau, nhưng về cơ bản trò chơi vẫn giữ nguyên. Không ai biết những ca từ này xuất phát từ đâu. Các cô bé học lẫn nhau, và đây là trò chơi phổ biến nhất ở Brooklyn.

Còn có các trò chơi khác nữa. Có trò đánh chắt mà hai bé gái có thể ngồi chơi với nhau trên bậc thềm. Francie tự chơi trò này, một mình cô đóng hai vai: Francie và đối thủ. “Tôi ba lượt, còn cậu hai lượt,” cô thường nói như vậy với bạn chơi tưởng tượng của mình.

Nhảy lò cò là trò chơi mà người bắt đầu là các cậu bé và người kết thúc là các cô bé. Mấy cậu bé đặt một lon thiếc lên mặt đường, nơi có xe ô tô qua lại, rồi ngồi dọc vỉa hè và chăm chú nhìn bằng cặp mắt chuyên nghiệp để quan sát những bánh xe lăn qua đè bẹp chiếc lon. Chúng sẽ chạy ra lấy về, gập cái lon bẹp lại rồi lại để ra mặt đường. Xe đi qua cán lên làm bẹp nó, chúng lại gập nó lại rồi cứ tiếp tục như vậy. Không lâu sau, chiếc lon sẽ trở thành một miếng kim loại hình vuông dẹt và nặng. Chúng bắt đầu vẽ trên vỉa hè hình các ô vuông có đánh số. Lúc này, trò chơi được chuyển sang cho các bé gái, và nhiệm vụ của chúng là vừa nhảy lò cò một chân qua các ô vuông vừa đẩy miếng kim loại đi theo. Người nào đi hết các ô vuông đó với số bước nhảy ít nhất sẽ giành chiến thắng.

Francie cũng chơi trò nhảy lò cò. Cô đặt một lon thiếc lên mặt đường, rồi dùng cặp mắt chuyên nghiệp quan sát khi chiếc xe ô tô cán qua nó. Cô rùng mình trong niềm sung sướng và nỗi hoảng sợ khi nghe tiếng lạo xạo phát ra từ vụ va chạm đó. Cô băn khoăn, liệu người lái xe có biết rằng mình đang lợi dụng xe của ông ta để làm trò chơi cho mình không nhỉ? Cô cũng vẽ những ô vuông nhưng chỉ viết được số 1 và số 7. Francie vừa nhảy lò cò vừa thầm mong có người tới chơi cùng bởi cô chắc chắn rằng mình sẽ giành chiến thắng với số bước nhảy ít hơn bất cứ cô bé nào trên thế giới này.

Thi thoảng cũng có âm nhạc trình diễn trên đường phố. Đây là thứ mà Francie có thể vui thú một mình mà không cần bạn đồng hành. Một nhóm nhạc ba người cứ mỗi tuần lại xuống phố một lần. Họ mặc trang phục bình thường, duy chỉ có những chiếc mũ là ngộ nghĩnh, giống như mũ của người lái ô tô, phần chóp mũ bị nén lại. Khi nghe thấy tiếng những đứa trẻ khác hò hét, “Nhóm Bettelbubbers đến rồi,” Francie sẽ chạy ra phố, đôi khi còn kéo cả Neeley đi cùng.

Nhóm nhạc gồm một nhạc công chơi violin, một tay trống, và một nhạc công thổi kèn cornet. Họ thường chơi những giai điệu cổ xưa của Vienne, và nếu có ai đó nhận xét họ chơi không hay, thì ít nhất họ cũng chơi rất to. Những cô bé kết thành từng đôi rồi nhảy cùng nhau, chúng xoay tròn, xoay tròn trên những vỉa hè ấm áp ngày hè. Lúc nào cũng sẽ có hai cậu bé ôm nhau nhảy thật kỳ cục, cố tình bắt chước các cô bé và thô lỗ đâm vào chúng. Khi các cô bé tức giận, các cậu bé sẽ cúi người xin lỗi với tư thế phóng đại rất kiểu cách (trong lúc cúi xuống, chúng sẽ cố tình chọc mông vào một cặp đang nhảy khác), và dùng thứ ngôn từ hoa mỹ để xin lỗi.

Francie thầm ước giá mình có thể là một trong những đứa trẻ bạo dạn không tham gia vào đám nhảy mà đứng gần người thổi kèn, rồi mút những quả dưa chuột muối đang nhỏ nước tong tỏng thành tiếng thật to. Hình ảnh và âm thanh đó khiến người thổi kèn cornet nhỏ nước miếng, và anh ta rất giận dữ. Nếu bị chọc tức quá, anh ta sẽ chửi một tràng bằng tiếng Đức, mà kết thúc là một câu nói nghe như Gott verdammte Ehrlandiger Jude. Phần lớn những người gốc Đức ở Brooklyn đều có thói quen gọi những người chọc tức họ là đồ Do Thái.

Francie tò mò về khía cạnh tiền bạc. Sau khi biểu diễn hai bài, nhạc công kéo violin và thổi kèn vẫn tiếp tục chơi, còn tay trống sẽ cầm mũ đi xung quanh xin tiền với thái độ không mấy nhã nhặn. Sau khi đi một vòng khắp phố, anh ta sẽ đứng ở rìa đường và nhìn lên khung cửa sổ ở các ngôi nhà. Những người phụ nữ bọc 2 xu vào trong một mẩu giấy báo rồi ném chúng xuống từ cửa sổ. Mảnh giấy báo đóng vai trò rất quan trọng ở đây. Những đồng xu nào bị bung ra khỏi mảnh giấy báo sẽ bị các cậu bé nhắm mục tiêu, chúng sẽ chạy ra vồ lấy những đồng xu đó rồi chạy đi, mặc cho những nhạc sĩ bực tức đuổi theo để đòi lại. Vì lý do nào đó, các cậu bé không động vào những đồng xu vẫn được bọc kín trong giấy báo. Đôi khi chúng còn tử tế nhặt chúng lên rồi giao cho nhóm nhạc. Mảnh giấy báo giống như một thứ mật mã để hai bên thống nhất với nhau về việc đồng xu nào là của ai.

Nếu nhóm nhạc xin được đủ tiền, họ sẽ chơi một bản nhạc nữa. Nếu số tiền xin được không đáng kể, họ sẽ đi sang phố khác, hy vọng sẽ kiếm được nhiều hơn. Francie thường kéo Neeley đi theo nhóm nhạc từ điểm dừng này tới điểm dừng khác, từ phố này sang phố khác, cho đến khi trời tối và nhóm nhạc cũng đến lúc phải giải tán. Thực ra, Francie chỉ là một trong số nhiều đứa trẻ lẽo đẽo đi theo nhóm nhạc như bị thôi miên. Nhiều bé gái cũng kéo cả những đứa em nhỏ mà chúng được giao nhiệm vụ trông chừng, có đứa dùng xe tự chế, có đứa dùng xe đẩy trẻ em đã cũ rách. Âm nhạc mê hoặc chúng tới nỗi chúng quên cả về nhà và ăn uống. Và những đứa em bé mà chúng mang theo khóc lên, tè ra quần, rồi ngủ thiếp đi, rồi tỉnh giấc và lại khóc, rồi lại tè ra quần lần nữa, và lại ngủ thiếp đi. Trong khi đó, những giai điệu thánh thót của bài “The Beautiful Blue Danube” (Dòng sông Danube xanh xinh đẹp) vẫn tiếp tục vang lên.

Francie đoán rằng những nhạc sĩ đó có cuộc sống tươm tất. Cô âm thầm vạch kế hoạch. Khi Neeley lớn hơn chút nữa, cậu bé sẽ chơi hot-bot (từ mà cậu bé dùng để chỉ cây đàn phong cầm), còn Francie sẽ gõ trống lục lạc trên phố, và rồi người ta sẽ ném tiền cho hai chị em, và chúng sẽ trở nên giàu có để mẹ không phải đi làm vất vả nữa.

Dẫu đi theo nhóm nhạc trên như vậy, nhưng Francie lại thích người đánh đàn organ hơn. Thi thoảng một người đàn ông xuất hiện trên phố, vừa đi vừa kéo theo một chiếc đàn organ nhỏ, ngồi bên trên là một chú khỉ mặc áo khoác đỏ gắn tua rua vàng, đầu đội một chiếc mũ tròn nhỏ màu đỏ buộc dây dưới cằm, chiếc quần đỏ có khoét một cái lỗ đằng sau để chú khỉ có thể thoải mái thò đuôi ra ngoài. Francie rất yêu chú khỉ đó. Cô sẵn sàng đưa cho nó đồng xu quý giá mà mình giữ để mua kẹo chỉ để đổi lấy niềm hạnh phúc khi nhìn thấy chú chìa cái mũ xin tiền về phía mình. Nếu mẹ có mặt ở đó, cô cũng sẽ lấy ra 1 xu vốn lẽ ra phải được nhét vào ngân hàng lon thiếc và đưa nó cho người đàn ông kia kèm với những lời căn dặn sắc bén rằng ông ta không được đối xử tệ với chú khỉ; nếu ông ta làm thế mà cô phát hiện ra, cô sẽ báo cảnh sát. Người đàn ông người Ý đó không hiểu lời cô nói và bao giờ cũng đưa ra một câu trả lời duy nhất. Ông ta bỏ mũ xuống, cúi gập người một cách khiêm nhường, chân khẽ khuỵu xuống và nói hào hứng, “Si, Si” [18]

Chiếc đàn organ lớn thì khác. Khi nó xuất hiện, bầu không khí bỗng rạo rực giống như đang ở trong một dịp lễ hội vậy. Đánh đàn là một người đàn ông tóc xoăn, da sẫm màu với hàm răng rất trắng. Anh ta mặc chiếc quần nhung xanh, áo khoác nhung kẻ màu nâu có treo một chiếc khăn tay hoa văn đỏ sặc sỡ, và một bên tai đeo một chiếc khuyên tai tròn. Người phụ nữ giúp anh ta kéo chiếc đàn mặc chiếc chân váy xòe màu đỏ, chiếc áo màu vàng, và đeo cặp khuyên tai tròn cỡ lớn.

Tiếng nhạc phát ra rền rĩ, thường là các bài hát trong hai vở opera Carmen và Il Trovatore. Người phụ nữ lắc một chiếc lục lạc quấn ruy-băng nhìn bẩn thỉu và dùng khuỷu tay gõ vào nó theo tiếng nhạc một cách mệt mỏi như vô lực. Hết bài hát, cô lại đột ngột xoay người làm chiếc váy xòe tung lên, để lộ cặp chân mập mạp trong đôi tất bông trắng bẩn thỉu và mấy lớp váy lót nhiều màu.

Francie không để ý đến những vết bẩn và sự mệt mỏi đó. Cô nghe tiếng nhạc, nhìn những màu sắc sặc sỡ thoáng qua, và cảm nhận được sức hấp dẫn của một dân tộc sinh động như tranh vẽ. Katie cảnh báo cô không nên đi theo người đánh đàn organ lớn đó, bởi những người đánh đàn organ ăn mặc như vậy là dân gốc Sicilia. Và cả thế giới đều biết rằng người Sicilia đều thuộc các băng đảng xã hội đen chuyên bắt cóc trẻ em đòi tiền chuộc. Chúng bắt đứa trẻ đi và để lại một tờ giấy nhắn người nhà mang 100 đô-la ra nghĩa địa, trên tờ giấy đó còn in hẳn dấu bàn tay của đứa trẻ bằng mực đen. Đó là những gì mà mẹ nói về những người đánh đàn organ đó.

Nhiều ngày sau khi người đánh đàn organ xuất hiện trên phố, Francie vẫn háo hức chơi trò đóng giả làm người chơi đàn. Cô ngân nga những giai điệu còn nhớ được trong các vở opera của Verdi và đập khuỷu tay vào một lon thiếc cũ, giả vờ đó là cái lục lạc. Kết thúc trò chơi, cô đặt tay lên một tờ giấy, lấy bút vẽ lại hình bàn tay rồi dùng bút chì màu đen tô kín.

Đôi khi, Francie thấy dao động trong lòng. Cô không biết khi lớn lên mình nên thành lập ban nhạc hay trở thành người đánh đàn organ sẽ tốt hơn. Sẽ thật tuyệt nếu như cô và Neeley có thể có được một cây đàn organ nhỏ cùng một chú khỉ đáng yêu. Nếu vậy, có lẽ cả ngày hai chị em sẽ chơi đùa với chú khỉ rồi đi khắp nơi biểu diễn và xem chú ta ngả mũ xuống xin tiền. Và mọi người sẽ cho họ rất nhiều đồng xu, còn chú khỉ có thể ăn cùng hai chị em, thậm chí có thể ngủ chung giường với cô vào buổi tối nữa. Đây quả là một nghề đáng mơ ước, và Francie không đừng được đã háo hức thông báo những ý định của mình với mẹ, nhưng Katie dội một gáo nước lạnh vào kế hoạch đó bằng cách nói rằng cô đừng có ngu ngốc như thế; khỉ sẽ có rận, và Katie sẽ không đời nào cho phép một con khỉ nằm trên những chiếc giường sạch sẽ của họ cả.

Francie nghĩ đến ý tưởng trở thành người lắc lục lạc. Nhưng như thế cô sẽ phải trở thành người Sicilia rồi bắt cóc trẻ em, mà cô thì không muốn làm như thế, dù rằng vẽ bàn tay rồi tô đen cũng rất vui.

Luôn luôn có âm nhạc. Luôn luôn có những bài hát cùng những điệu nhảy trên những con phố ở Brooklyn vào những mùa hè từ rất xa xưa ấy, và lẽ ra đó phải là những ngày tháng vui vẻ. Nhưng vẫn có điều gì đó thật buồn bã ẩn trong những mùa hè ấy; có điều gì đó thật buồn bã về hình ảnh những đứa trẻ gầy gò với những đường nét trẻ thơ còn vương trên khuôn mặt nắm tay nhau đi vòng tròn và hát những bài hát đơn điệu và buồn bã. Cái đáng buồn nằm ở chỗ, chúng mới chỉ là những đứa trẻ 4-5 tuổi nhưng đã đủ tinh ranh để biết tự chăm lo cho bản thân. Bài hát “Dòng sông Danube xanh xinh đẹp” mà nhóm nhạc đó chơi vừa buồn bã vừa rất dở. Chú khỉ đó mang cặp mắt u buồn bên dưới chiếc mũ màu đỏ tươi rực rỡ. Bên dưới âm thanh réo rắt du dương của người đánh đàn là một giai điệu buồn bã.

Ngay cả những người hát rong đi tới sân sau của các khu nhà và đứng hát

Nếu anh được làm theo ý của mình,

Em sẽ không bao giờ phải già đi

cũng rất buồn bã. Họ là những con người nghèo khổ, đói khát, và họ không có khả năng viết bài hát. Tất cả những gì họ có trên thế giới này là sự can đảm để có thể cầm mũ xin tiền, đứng ở sân sau nhà người khác và hát thật to. Cái đáng buồn là khi biết rằng sự can đảm ấy sẽ không đưa họ đi tới đâu cả trên thế giới này, và rằng họ đang lạc đường như tất cả mọi người ở Brooklyn này khi mà ngày gần tàn và mặt trời vẫn sáng, nhưng đó là thứ ánh sáng mỏng manh, không đủ sưởi ấm cho họ.

14

Cuộc sống ở phố Lorimer diễn ra tương đối dễ chịu, và gia đình Nolan có lẽ vẫn còn tiếp tục ở lại nếu như không vì bác Sissy và trái tim bao dung nhưng đầy sai lầm của bác. Chuyện về Sissy với chiếc xe đạp ba bánh và những bao cao su đã làm hại và làm hỏng thanh danh của nhà Nolan.

Một hôm, Sissy được cho nghỉ việc nên cô quyết định tới nhà trông Francie và Neeley cho Katie đi làm. Khi gần đến nhà họ, cô bị chói mắt vì ánh mặt trời phản chiếu trên thanh ghi đông bằng đồng của một chiếc xe đạp ba bánh rất đẹp. Đó là loại xe mà bây giờ rất hiếm gặp. Nó có một ghế ngồi rộng bằng da, đủ để chở hai đứa trẻ nhỏ, đằng sau có ván dựa, và có thanh điều khiển bằng sắt nối với bánh xe nhỏ phía trước. Đằng sau có hai bánh xe khác lớn hơn. Ở phía trên cần lái là một thanh ghi đông bằng đồng nguyên khối. Bàn đạp gắn ở phía trước ghế ngồi; một đứa trẻ có thể thoải mái ngồi vào đó, tựa lưng vào ván dựa, và đạp xe rồi điều chỉnh đường đi bằng thanh ghi đông phía trước ngực.

Sissy trông thấy chiếc xe dựng ở trước một bậc thềm và không có ai quanh đó cả. Cô không chần chừ mà lấy luôn chiếc xe đạp, dắt nó về nhà Nolan, gọi hai đứa cháu ra và cho chúng đi một vòng.

Francie cảm thấy thật tuyệt vời! Hai chị em cô ngồi trong ghế và Sissy đưa chúng đi xung quanh khu phố. Chiếc ghế da được mặt trời sưởi ấm và nó tỏa ra một thứ mùi của sự giàu có và đắt đỏ. Ánh mặt trời nóng bỏng nhảy nhót trên thanh ghi đông bằng đồng và nó trông như một ngọn lửa đang bùng cháy. Francie nghĩ rằng nếu cô chạm tay vào nó, chắc chắn cô sẽ bị bỏng. Rồi chuyện xảy ra.

Một đám đông nhỏ ở đâu chạy tới chỗ họ, đi đầu là một người phụ nữ vẻ mặt sừng sộ và một cậu bé đang gào khóc. Người phụ nữ lao vào Sissy và hét, “Đồ ăn trộm!” rồi giằng lấy thanh ghi đông và ra sức kéo về phía mình. Sissy vẫn giữ chặt lấy nó. Francie suýt bị văng ra ngoài. Vị cảnh sát đang đi tuần hớt hải chạy đến.

“Chuyện gì vậy? Chuyện gì vậy?” Và ông đứng ra phân xử.

“Cô gái này là đồ ăn trộm,” người phụ nữ nói. “Cô ta lấy cắp chiếc xe đạp ba bánh của con trai tôi.”

“Tôi không có lấy cắp, thưa ngài sĩ quan,” Sissy nói bằng giọng dịu dàng đầy quyến rũ. “Nó dựng ở đó nên tôi mượn tạm để cho lũ trẻ lái chơi một lát. Chúng chưa bao giờ được ngồi trên một chiếc xe đạp nào đẹp như thế cả. Anh biết với lũ trẻ, một chuyến xe đạp có ý nghĩa như thế nào rồi đấy. Nó giống như đang ở trên thiên đường vậy.” Vị cảnh sát nhìn vào hai đứa trẻ đang im lặng ngồi trong ghế. Francie đành nở nụ cười chào ông nhưng người vẫn run bần bật vì hoảng sợ. “Tôi chỉ định cho chúng đi một vòng quanh khu phố rồi đem trả nó lại thôi. Tôi nói thật đấy, thưa ngài sĩ quan.”

Vị cảnh sát dừng ánh mắt trên khuôn ngực đẹp không hề bị những chiếc áo chẽn chật căng mà cô thích mặc làm cho biến dạng của Sissy. Rồi ông ta quay về phía người mẹ đang làm ầm ĩ kia.

“Sao bà phải keo kiệt như thế để làm gì, thưa bà?” Ông nói. “Hãy để cô ấy cho lũ trẻ đi một vòng quanh khu phố. Làm thế có mất gì của bà đâu.” (Thực ra, ông không nói hết câu, bởi lũ trẻ con xung quanh đang reo hò vui vẻ.) “Hãy để cho cô ấy đưa chúng đi một vòng, và tôi sẽ giám sát để bảo đảm rằng chiếc xe sẽ trở về với bà an toàn.”

Ông ta chính là luật pháp. Người phụ nữ kia còn có thể làm gì? Viên cảnh sát đưa cho cậu bé đang gào khóc 1 nickel và bảo cậu ngậm miệng lại. Ông giải tán đám đông rất đơn giản bằng cách nói rằng nếu họ không biến nhanh, ông sẽ gọi xe cảnh sát đến và hốt tất cả về đồn.

Đám đông tản ra. Viên cảnh sát vung vẩy cây gậy và lịch thiệp hộ tống Sissy cùng hai đứa trẻ đi quanh khu phố. Sissy ngước nhìn ông và mỉm cười. Ông vội giắt cây gậy vào thắt lưng và kiên quyết đòi dắt xe kéo lũ trẻ giúp cô. Sissy nhanh chân đi bên cạnh ông trên đôi giày cao gót nhỏ nhắn và mê hoặc ông bằng giọng nói du dương dịu dàng. Rốt cuộc họ đi ba vòng quanh khu phố, viên cảnh sát vờ như không để ý đến những người xung quanh đang giơ tay lên khéo che lại nụ cười khi họ trông thấy cảnh một vị cảnh sát mặc đồng phục nghiêm chỉnh đang bị hớp hồn như thế nào. Ông nói chuyện với Sissy bằng giọng chân thành và hồn hậu, chủ yếu là về vợ ông, một người phụ nữ tốt bụng, nhưng ốm yếu.

Sissy nói cô hiểu.

Sau sự cố chiếc xe đạp, mọi người lại xì xào bàn tán. Vốn họ đã có đủ thứ chuyện để nói về việc Johnny thỉnh thoảng lại về nhà trong tình trạng say khướt và về việc đám đàn ông hau háu nhìn Sissy. Bây giờ họ lại có thêm chuyện để nói. Katie nghĩ đến chuyện chuyển nhà. Cuộc sống lại quay trở về giống những ngày ở phố Bogart, nơi những người hàng xóm biết quá nhiều về gia đình Nolan. Trong lúc Katie vẫn đang nghiên cứu chuyện tìm nơi ở mới thì một sự cố khác lại xảy đến, buộc họ phải chuyển nhà ngay lập tức. Điều cuối cùng khiến họ phải rời khỏi phố Lorimer có liên quan đến vấn đề tình dục. Chỉ có điều, đó là một câu chuyện hết sức trong sáng, nếu nhìn nhận đúng vấn đề.

Một buổi chiều thứ Bảy nọ, Katie đi làm thêm ở Gorling’s, một cửa hàng bách hóa lớn tại Williamsburg. Sếp của cô mời nhân viên ăn tối thay cho tiền công ngoài giờ, và cô đã chọn cà phê và sandwich. Johnny thì tới trụ sở của công đoàn ngồi chờ công việc tìm đến mình. Sissy không làm việc vào hôm đó. Vì biết khi bố mẹ đi làm, lũ trẻ sẽ bị khóa cửa trong phòng, cô quyết định tới chơi với chúng.

Cô gõ cửa nhà và hô to lên rằng cô là bác Sissy. Francie cẩn thận hé cửa nhìn để xác nhận rồi mới mở chốt khóa cho cô vào nhà. Lũ trẻ vây lấy cô mà ôm ấp, bởi chúng rất yêu quý cô. Trong mắt chúng, cô là một phụ nữ đẹp, trên người lúc nào cũng tỏa ra mùi thơm thật ngọt ngào, luôn mặc những trang phục đẹp mắt, và thường mang tới cho chúng những món quà tuyệt vời.

Hôm nay, cô mang theo một hộp đựng xì gà bằng gỗ tuyết tùng mùi rất thơm, vài tờ giấy vệ sinh màu trắng và đỏ đẹp mắt, và một lọ hồ dán. Cả ba ngồi bên bàn ăn và hí hoáy trang trí cái hộp. Sissy dùng một đồng 25 xu để vẽ hình tròn trên mặt giấy, còn Francie phụ trách cắt chúng ra. Sissy hướng dẫn cô cách làm cốc uống nước bằng cách gấp những hình tròn đó xung quanh đầu một chiếc bút chì. Sau khi làm được rất nhiều cốc, Sissy vẽ hình trái tim lên nắp hộp. Họ phết một lớp hồ vào đáy của những chiếc cốc giấy màu đỏ và dán cốc lên hình trái tim đó. Chẳng mấy chốc, phần trái tim đã chứa đầy những chiếc cốc màu đỏ. Phần còn lại của nắp hộp thì chứa đầy những chiếc cốc màu trắng. Khi trang trí xong, chiếc nắp hộp trông như một lớp hoa cẩm chướng màu trắng xếp khít lại với nhau với một trái tim màu đỏ. Các cạnh của nắp hộp cũng được dán kín bằng những chiếc cốc trắng, còn phần bên trong được viền bằng giấy đỏ. Nó đẹp tới nỗi không ai có thể nghĩ trước đó nó từng là một hộp đựng xì gà. Việc trang trí này chiếm gần hết thời gian buổi chiều.

Sissy có hẹn đi ăn món xào thập cẩm vào lúc 5 giờ, và cô chuẩn bị rời đi. Francie bám riết lấy cô và xin cô ở lại. Thực ra, Sissy không muốn rời lũ trẻ, nhưng cô cũng không muốn bỏ lỡ cuộc hẹn của mình. Cô đành lục tìm trong túi xách xem có thứ gì để chúng chơi khi không có cô không. Lũ trẻ cũng chen nhau đứng trên đầu gối của Sissy để giúp cô tìm. Francie trông thấy một hộp thuốc lá và lấy nó ra. Bìa hộp là ảnh minh họa một người đàn ông đang nằm trên đi-văng hút thuốc, hai chân bắt tréo nhau, một bàn chân đu đưa trong không khí, và khói thuốc tạo thành một vòng tròn lớn lơ lửng trên đầu anh ta. Bên trong vòng tròn là hình ảnh một cô gái để tóc che mắt, bầu ngực căng phồng như muốn nảy ra khỏi chiếc váy cô đang mặc. Dòng chữ in trên vỏ hộp là Giấc mơ Mỹ. Đây là một sản phẩm ở nhà máy của Sissy.

Lũ trẻ ríu rít đòi cái hộp. Sissy đành miễn cưỡng đưa cho chúng, nhưng giải thích rõ ràng rằng đây là cái hộp đựng thuốc lá, chỉ được cầm và nhìn bên ngoài, và trong bất kỳ trường hợp nào chúng cũng không được phép mở nó ra. Cô ra lệnh cho chúng không được chạm vào chỗ niêm phong.

Sau khi Sissy rời đi, lũ trẻ tự chơi với cái hộp bằng cách nhìn vào hình ảnh ở bìa. Sau đó chúng giơ hộp lên lắc lắc, bên trong phát ra âm thanh sột soạt rất bí ẩn.

“Trong này có rắn chứ không phải zuốc lá,” Neeley kết luận.

“Không đúng,” Francie phản bác. “Trong này có sâu đấy. Sâu còn sống cơ đấy.”

Rồi chúng tranh cãi nhau. Francie khẳng định rằng cái hộp này quá nhỏ nên không thể chứa nổi rắn, còn Neeley cho rằng rắn trong đó đã bị cuộn lại và xếp chật như người ta xếp cá trích trong lọ thủy tinh. Sự tò mò tăng dần và chúng bỏ mệnh lệnh của Sissy ra sau đầu. Chỗ niêm phong chỉ được dán lại sơ sài, nên lũ trẻ dễ dàng tháo nó ra. Francie mở hộp. Một tấm giấy thiếc mờ phủ bên trên. Francie cẩn thận nhấc tấm thiếc ra. Neeley chuẩn bị sẵn sàng để có thể bò xuống gầm bàn bất cứ lúc nào nếu lũ rắn trong đó thức giấc. Nhưng không hề có rắn, sâu, hay thuốc lá trong hộp, và thứ bên trong đó thực sự rất không thú vị. Sau khi thử mày mò vài trò chơi đơn giản, cuối cùng Francie và Neeley cũng mất hứng thú với chúng. Hai chị em quyết định lấy những thứ trong đó ra rồi buộc vào một sợi dây, ròng sợi dây ra ngoài cửa sổ, rồi cố định nó bằng cách đóng cửa sổ chèn qua sợi dây. Rồi chúng thay nhau nhảy lên cái hộp không và xé nó ra thành những mảnh nhỏ, hoàn toàn quên mất sợi dây đang treo toòng teng những thứ không thể nói bên ngoài.

Kết quả là, một sự ngạc nhiên lớn chờ đợi Johnny khi anh về nhà lấy yếm giả và cổ áo mới để chuẩn bị đi làm buổi tối. Anh chỉ nhìn sợi dây một lần và mặt đỏ bừng lên vì xấu hổ. Khi Katie về đến nhà, Johnny kể lại chuyện này cho vợ nghe.

Katie hỏi Francie cặn kẽ và rốt cuộc cũng hiểu đầu cua tại nheo. Sissy thật đáng chết. Tối hôm đó, sau khi lũ trẻ đã lên giường đi ngủ và Johnny đi làm, Katie ngồi lặng yên trong căn phòng bếp tối tăm mà mặt mũi vẫn đỏ lên từng trận. Johnny đi làm với linh cảm u ám rằng thế giới đã kết thúc.

Buổi tối muộn, Evy ghé qua, và hai chị em ngồi nói chuyện với nhau về Sissy.

“Thế này là cực hạn rồi, Katie,” Evy nói, “cực hạn quá mức rồi. Sissy làm gì là chuyện riêng của chị ấy, nhưng không thể để chuyện riêng của chị ấy làm ra những chuyện như thế này. Chị có một đứa con gái đang tuổi lớn, em cũng vậy, chúng ta không thể để Sissy tới nhà mình nữa. Chị ấy thật hư hỏng, đây là sự thật không thể trốn tránh.”

“Chị ấy tốt ở nhiều mặt,” Katie phân trần.

“Em vẫn còn nói được như thế sau những gì chị ấy làm với em hôm nay hả?”

“À thì... Có lẽ chị nói đúng. Nhưng đừng nói gì với mẹ nhé. Bà ấy không biết Sissy sống như thế nào đâu, mà Sissy thì lại là con cưng của bà ấy.”

Khi Johnny về đến nhà, Katie thông báo với anh rằng Sissy sẽ không bao giờ được phép bước chân vào nhà của họ nữa. Johnny thở dài và nói rằng có lẽ cũng phải làm như vậy. Johnny và Katie rì rầm trò chuyện suốt đêm, và tới buổi sáng họ đã bàn xong kế hoạch chuyển nhà vào cuối tháng.

Katie tìm được một nơi tuyển lao công ở phố Grand cũng trong Williamsburg. Khi họ chuyển nhà, cô lại gỡ ngân hàng lon thiếc ra khỏi tủ quần áo, bên trong có hơn 80 đô-la. Hai đô-la trong đó được dùng để trả công cho những người chuyển nhà, phần còn lại tiếp tục được nhét trở về ngân hàng khi chiếc lon lại được đóng xuống ở căn hộ mới. Mary Rommely lại đến vẩy nước thánh khắp các phòng. Quá trình dọn dẹp và ghi sổ nợ ở các cửa hàng trong vùng cũng được lặp lại một lần nữa.

Có một chút tiếc nuối âm thầm bởi căn hộ mới không được đẹp bằng căn hộ cũ ở phố Lorimer. Họ sống ở tầng thượng thay vì tầng trệt như trước. Không có bậc thềm bởi một cửa hàng đã chiếm tầng trệt của tòa nhà. Bên trong căn hộ không có phòng tắm riêng, còn nhà vệ sinh ở ngoài hành lang cho hai gia đình sử dụng chung.

Điểm sáng duy nhất là phần mái nhà thuộc về họ. Theo một thỏa thuận bất thành văn, phần mái nhà thuộc về những người sống ở tầng thượng, cũng như phần sân thuộc về những người sống ở tầng trệt. Một điểm cộng khác là không có ai sống ở bên trên để tạo ra những tiếng động trên trần nhà và làm cho cái đèn măng-sông rơi vỡ.

Trong lúc Katie đang tranh cãi với những người chuyển nhà, Johnny đưa Francie lên mái nhà. Cô được trông thấy cả một thế giới mới đang mở ra trước mắt mình. Cách đó không xa là cây cầu Williamsburg xinh đẹp. Phía bên kia sông Đông, những tòa nhà chọc trời hiện ra thật rõ nét, giống như một thành phố thần tiên được làm từ hộp các-tông màu bạc vậy. Ở xa hơn nữa là cầu Brooklyn như một tiếng vọng lại của cầu Williamsburg bên này.

“Đẹp quá,” Francie thốt lên. “Trông đẹp như những bức ảnh vậy.”

“Thi thoảng trên đường đi làm bố cũng đi qua cây cầu kia,” Johnny nói.

Francie nhìn anh đầy kinh ngạc. Bố đã đi qua cây cầu kỳ diệu đó mà vẫn nói chuyện và làm mặt tỉnh bơ như bình thường sao? Cô không thể tin điều đó. Cô đưa tay ra chạm vào tay bố. Bố đã từng đi qua cây cầu đó, nên chắc chắn cảm giác trên người bố sẽ phải khác so với người thường. Nhưng cô thất vọng bởi cảm giác khi chạm vào tay bố vẫn như cũ.

Khi thấy con chạm vào mình, Johnny vòng tay ôm lấy con và mỉm cười cúi xuống. “Con bao nhiêu tuổi rồi, nữ ca sĩ?”

“Con sáu tuổi, sắp lên bảy.”

“Ái chà, tháng Chín này là con bắt đầu đi học rồi.”

“Không. Mẹ nói con phải đợi tới sang năm đến khi Neeley cũng đủ tuổi đến trường, như thế chúng con có thể bắt đầu cùng nhau.”

“Vì sao lại thế?”

“Như thế chúng con có thể giúp nhau chống lại những đứa trẻ lớn hơn, bởi chúng có thể bắt nạt chúng con nếu chỉ thấy một người.”

“Mẹ con đúng là suy nghĩ chu toàn.”

Francie quay người lại và nhìn ra những mái nhà khác. Gần đó là một mái nhà có treo một chuồng chim bồ câu. Những con bồ câu đã được nhốt lại an toàn trong chuồng. Nhưng người chủ của đám bồ câu ấy, một cậu bé khoảng 17 tuổi, lại đang đứng ở gờ mái nhà, trên tay cầm một cây gậy tre dài, một đầu bọc giẻ rách, và vẫy cây gậy theo vòng tròn. Lúc này đang có một đàn chim bồ câu đang bay vòng vòng ở bên trên. Một con chim tách đàn và bay theo cây gậy bọc giẻ rách kia. Cậu bé cẩn thận hạ cây gậy xuống thấp dần trong khi con chim ngu ngốc vẫn mải miết bay theo nó. Rồi cậu bé chộp lấy con chim và nhét nó vào trong chiếc chuồng của mình. Francie buồn rầu khi chứng kiến cảnh đó.

“Anh ấy ăn trộm một con chim bồ câu rồi.”

“Và sáng mai lại có người khác ăn trộm một con của cậu ấy thôi,” Johnny nói.

“Nhưng con chim kia đáng thương quá, nó bị tách ra khỏi người thân. Biết đâu nó có con nhỏ thì sao.” Cô bắt đầu khóc.

“Nếu là bố, bố sẽ không khóc đâu,” Johnny nói. “Có thể chính con chim ấy muốn thoát ra khỏi người thân. Nếu không thích cái chuồng mới, khi nào bay ra ngoài nó sẽ quay về chuồng cũ thôi mà.” Nghe vậy, Francie yên lòng hơn.

Hai người im lặng một lúc lâu, tay trong tay và cùng nhìn qua con sông hướng về phía New York. Cuối cùng, Johnny lên tiếng, như thể nói cho chính mình nghe. “Bảy năm.”

“Sao hả bố?”

“Bố mẹ lấy nhau đã được bảy năm rồi.”

“Lúc bố mẹ cưới con có mặt không?”

“Không.”

“Nhưng khi Neeley đến đây thì con có mặt.”

“Đúng vậy.” Johnny lại chìm vào dòng suy tư riêng của mình. “Cưới nhau bảy năm và chúng ta đã ở ba ngôi nhà. Đây sẽ là ngôi nhà cuối cùng của bố.”

Francie không để ý thấy rằng anh nói ngôi nhà cuối cùng của bố, chứ không phải ngôi nhà cuối cùng của chúng ta.

QUYỂN 3

15

Căn hộ mới có bốn phòng xếp nối nhau liên tiếp, gọi là căn hộ toa tàu. Phòng bếp hẹp và cao ngoảnh mặt ra sân là một lối đi lát đá xung quanh một vuông đất bạc màu trông như xi-măng, có lẽ không loại cây nào có thể mọc lên từ thứ đất này.

Thế nhưng trong sân vẫn có một cái cây.

Khi Francie trông thấy nó lần đầu tiên, nó mới chỉ cao tới tầng hai của tòa nhà. Từ cửa sổ nhà mình, cô có thể nhìn xuống để ngắm nó. Trông nó giống như một đám đông người với đủ mọi kích thước đang chen chúc đứng cạnh nhau trong cơn mưa, dưới sự che chở của một cái ô lớn.

Ở cuối sân có một cái giá đỡ dây phơi quần áo trông mỏng manh, trên giá là sáu chiếc dây phơi gắn ròng rọc nối với sáu cửa sổ ở phòng bếp. Các cậu con trai trong vùng thường kiếm tiền tiêu vặt bằng cách khi dây phơi của nhà nào bị trượt khỏi ròng rọc, chúng sẽ trèo lên giá đỡ để đặt dây lại đúng chỗ. Người ta đồn rằng lũ trẻ này thường chờ tới đêm rồi lẻn vào trong sân và trèo lên giá đỡ để đẩy dây phơi chệch khỏi ròng rọc, như vậy hôm sau người ta sẽ lại thuê chúng làm việc.

Vào một ngày vừa có nắng vừa có gió, thật tuyệt khi ngắm nhìn những dây phơi giăng kín quần áo, những vuông vải trắng no gió tung bay như cánh buồm, và những bộ quần áo đủ màu sắc căng mình giãy khỏi những chiếc kẹp gỗ như thể chúng là những sinh vật sống vậy.

Chiếc giá đỡ đứng dựa vào bức tường gạch là phía không có cửa sổ của ngôi trường trong vùng. Francie phát hiện ra rằng không có hai viên gạch nào giống hệt nhau nếu cô nhìn thật gần. Nhưng khi xếp cạnh nhau với những hàng vữa mỏng manh dễ rơi màu trắng, chúng tạo thành một nét nhịp nhàng đến yên ả. Chúng sáng lên khi được ánh mặt trời chiếu xuống. Chúng ấm áp và nghe xôm xốp khi Francie áp má vào. Chúng là thứ đầu tiên đón nhận những cơn mưa, và ở chúng toát ra mùi đất sét ẩm, giống như mùi của bản thân cuộc sống. Vào mùa đông, khi những bông tuyết đầu mùa vẫn còn quá yếu ớt nên không thể tồn tại lâu trên những vỉa hè, thì chúng lại bám được vào bề mặt gồ ghề của viên gạch và bức tường bỗng trở thành một chiếc rèm đăng-ten lớn trong cổ tích.

Một mét sân trường đối diện với sân sau tòa nhà của Francie và được ngăn cách bằng một hàng rào lưới sắt. Trong những lần ít ỏi Francie được chơi trong sân (khoảnh sân này bị cậu bé sống ở tầng trệt chiếm dụng, và hễ khi nào có mặt ở đó, cậu ta sẽ không chịu cho bất cứ ai vào), cô cố gắng chọn thời điểm trùng với giờ ra chơi của trường, rồi đứng nhìn đám trẻ nô đùa trên sân. Ra chơi nghĩa là dồn vài trăm đứa trẻ vào cái sân nhỏ lát đá bị quây lại, rồi sau đó lại thả chúng ra. Khi chúng ra sân, không gian trở nên chật chội tới mức không còn chừa chỗ để chơi trò chơi. Lũ trẻ chỉ biết đi loanh quanh đầy giận dữ, những tiếng la hét chói tai vang lên không dứt trong năm phút. Rồi những âm thanh ấy đột ngột tắt đi, như thể bị người dùng một con dao sắc bén chém đứt đoạn, khi tiếng chuông báo hết giờ ra chơi vang lên. Khoảnh khắc ngắn ngủi sau tiếng chuông, bầu không khí trên sân đột ngột rơi vào im lặng và lũ trẻ đứng im như hóa đá. Rất nhanh sau đó, cảnh đi lại lòng vòng không mục đích trở thành cảnh tượng chen lấn xô đẩy. Dường như lũ trẻ nôn nóng muốn vào lớp hệt như khi chúng nôn nóng muốn ra chơi. Những tiếng la hét yếu ớt dần theo tốc độ chúng chen nhau trở lại lớp.

Giữa buổi chiều một ngày nọ, Francie đang đứng ở sân nhà mình trông sang thì thấy một cô gái nhỏ một mình bước ra sân trường và nghiêm túc đập hai miếng lau bảng để giũ bụi phấn. Trong mắt Francie đang áp mặt vào tấm lưới sắt để nhìn, dường như đây là nghề nghiệp thú vị nhất mà cô từng biết. Mẹ từng nói đó là nhiệm vụ dành riêng cho đám thú cưng của các giáo viên. Với Francie, thú cưng nghĩa là chó, mèo và chim chóc, vì thế cô thề rằng khi mình đủ tuổi đến trường, cô sẽ kêu meo meo, sủa gâu gâu, và kêu chiêm chiếp hết sức mình để có thể trở thành một “thú cưng”, rồi được giao nhiệm vụ đập bụi kia.

Vào buổi chiều hôm đó, cô đứng nhìn với lòng ngưỡng mộ không hề giấu giếm trong ánh mắt. Nhận thức được sự ngưỡng mộ của Francie, cô bé kia càng ra sức thể hiện. Cô đập miếng lau bảng lên bức tường gạch, lên lối đi lát đá, và cuối cùng là đằng sau lưng mình. Rồi cô hỏi Francie.

“Muốn xem gần hơn không?”

Francie bẽn lẽn gật đầu. Cô bé kia đưa một miếng lau bảng lại gần tấm lưới sắt. Francie chọc một ngón tay qua để chạm vào những lớp nỉ nhiều màu quyện vào một lớp bụi phấn. Khi Francie sắp sửa chạm tay vào thứ xinh đẹp mềm mại kia, cô bé học sinh giật nó lại và nhổ nước miếng vào mặt Francie. Francie nhắm chặt mắt lại để kìm những giọt nước mắt cay đắng. Cô bé học sinh tò mò đứng chờ Francie khóc. Nhưng khi chờ một lúc mà không thấy gì, cô lên tiếng chế nhạo:

“Sao mày không khóc đi, đồ đần độn? Có muốn tao nhổ nước miếng tiếp vào mặt mày không?”

Francie quay về, xuống tầng hầm và ngồi một mình trong bóng tối thật lâu cho đến khi những cơn đau nhức nhối không còn ào ạt xô vào lòng nữa. Đó là sự thất vọng đầu tiên trong số rất nhiều lần thất vọng mà cô sẽ gặp phải sau này, khi năng lực cảm nhận cuộc sống của cô phát triển dần. Sau sự cố đó, cô không bao giờ còn thích những miếng lau bảng nữa.

Phòng bếp chính là phòng khách, phòng ăn và phòng nấu nướng. Có một bức tường trổ ra hai cửa sổ dài và hẹp. Có một bức tường khác hở ra một cái hốc để đặt bếp lò than bằng sắt. Phần hốc phía trên bếp lò được làm bằng gạch màu đỏ san hô và trát vữa trắng. Nó có bệ bếp và tấm lát nền bếp bằng đá, Francie có thể lấy phấn vẽ tranh vào đây. Bên cạnh bếp là một thùng đun nước, khi đốt lò, nước trong thùng sẽ nóng lên. Vào những ngày trời lạnh, Francie thường tới đây, vòng tay ôm lấy thùng nước rồi áp cặp má lạnh cóng của mình vào lớp ngoài mạ bạc ấm áp của chiếc thùng.

Bên cạnh thùng đun nước là một cặp bồn rửa bằng đá hoạt thạch với nắp đậy bằng gỗ có khớp bản lề bên trên. Phần vách ngăn giữa hai bồn có thể tháo ra để làm thành bồn tắm. Tuy nhiên, chiếc bồn tắm này không được tốt cho lắm. Thi thoảng, khi Francie ngồi vào trong đó, tấm nắp đậy lại sập xuống đầu cô. Phần đáy bồn lại lát sỏi, nên sau khi tắm xong, thay vì cảm thấy mát mẻ sảng khoái, cô lại đau người vì phải ngồi trên nền sỏi gồ ghề như vậy. Và có tới bốn vòi nước để hành hạ cô. Dẫu đã cố gắng nhớ rằng những vòi nước được gắn cố định ở đó và chúng sẽ không chịu đi đâu cả, Francie vẫn thường xuyên quên mất điều đó, cô vẫn hay đột ngột đứng lên khỏi bồn tắm đầy bọt xà phòng và đập lưng vào vòi nước. Hậu quả là, trên lưng cô có một vệt hằn vĩnh viễn do những phen chật vật với vòi nước gây ra.

Tiếp theo phòng bếp là hai phòng ngủ liền nhau. Mỗi phòng ngủ đều được nối với đường thông khí có hình dáng và chiều kích như một cỗ quan tài. Các ô cửa sổ đều bé với màu xám xịt bẩn thỉu. Có thể dùng búa và thanh bẩy để mở cửa sổ ở đường thông khí, nhưng khi mở ra sẽ chỉ gặp một luồng không khí lạnh và ẩm ướt. Đường thông khí có mái lấy sáng nhỏ nằm nghiêng lắp một tấm kính nhăn nặng, mờ và được bảo vệ bằng một lớp lưới sắt nặng. Hai bên là các tấm sắt hình gợn sóng. Về lý thuyết, cách bố trí này là để đưa không khí và ánh sáng từ bên ngoài vào phòng ngủ. Nhưng tấm kính nặng nề, lớp hàng rào bằng sắt cũng nặng nề không kém, và tầng tầng lớp lớp bụi tích tụ qua năm tháng khiến ánh sáng không có cách nào lọt qua được. Những lỗ hở ở hai bên chất đầy bụi, bồ hóng và mạng nhện. Căn bản là không có chút không khí nào lọt qua, nhưng, một cách rất cố chấp, mưa và tuyết vẫn lọt vào được. Vào những ngày mưa bão, phần đáy bằng gỗ của đường thông khí bị ẩm, mốc trắng và phả ra thứ mùi khó chịu như nhà mồ.

Thực ra, đường thông khí là một phát minh kinh khủng. Ngay cả khi các cửa sổ ở đó bị đóng chặt, nó vẫn có chức năng như một tăng âm, và bạn có thể nghe rõ tiếng người nói chuyện. Chuột chạy rung rúc ở đáy. Và nguy cơ hỏa hoạn lúc nào cũng rình rập. Nếu một người đánh xe say rượu vô tình ném một que diêm vào trong đường thông khí vì tưởng rằng anh ta đang ném xuống sân hay đường phố bên dưới, cả tòa nhà có thể bùng cháy trong chốc lát. Đáy đường thông khí chất đống những thứ bẩn thỉu và ghê tởm. Bởi con người không thể đáp xuống phần đáy này (các ô cửa sổ quá nhỏ, người không thể đi qua), nên nó trở thành mồ chôn của những thứ mà người ta muốn loại bỏ khỏi cuộc sống của mình, trong đó lưỡi dao cạo han rỉ và vải lót vệ sinh dùng cho phụ nữ là những món nhẹ nhàng và trong sáng nhất. Có một lần Francie nhìn xuống đường thông khí. Cô chợt liên tưởng đến những mô tả của linh mục về Luyện ngục, và cô cho rằng cảnh tượng ở Luyện ngục chắc cũng giống cảnh tượng ở đáy đường thông khí, chỉ là quy mô lớn hơn mà thôi. Khi Francie đi vào phòng khách, cô nhắm mắt rùng mình đi qua hai phòng ngủ.

Phòng khách hay phòng trước là căn phòng đích thực. Nó có hai cửa sổ cao và hẹp hướng ra phía đường phố náo nhiệt. Tầng ba vốn ở trên cao nên những âm thanh sôi động của đường phố khi lên đến đó trở thành một thứ âm thanh dễ chịu. Đây là căn phòng trang trọng nhất. Nó có cửa riêng dẫn ra hành lang. Khách đến nhà có thể đi vào từ cửa này mà không cần phải từ bếp đi qua hai phòng ngủ. Những bức tường cao trong phòng được phủ một lớp giấy dán tường u ám màu nâu sẫm có sọc vàng. Cửa sổ có mành gỗ có thể kéo sang hai bên. Francie đã chơi vui vẻ hàng giờ liền bằng cách kéo mành gỗ ra rồi thu chúng lại. Tấm mành là cả một phép màu kỳ diệu khi nó có thể che lại toàn bộ cửa sổ và chặn ánh sáng cùng không khí ở bên ngoài, sau đó nó vẫn có thể tự ép mình lại và mở ra một khung cảnh tuyệt vời trước mắt.

Ở chỗ lò sưởi làm bằng đá cẩm thạch đen có kê một bếp lò thấp dùng cho phòng khách. Chỉ quan sát được mặt trước của bếp lò này. Trông nó giống như nửa quả dưa hấu khổng lồ quay mặt tròn ra ngoài. Cửa bếp được tạo thành từ nhiều ô kính nhỏ với khung là những thanh thép mỏng. Vào dịp Giáng sinh, thời điểm duy nhất mà Katie có thể dư dả chút tiền bạc để đốt lửa trong phòng khách, tất cả các ô kính nhỏ ấy đều sáng lên, và Francie rất thích ngồi ở đó, cảm nhận sự ấm áp và quan sát những ô kính chuyển dần từ màu đỏ hồng sang màu vàng khi màn đêm dần trôi. Và khi Katie đi vào phòng để bật đèn, xua đi bóng tối, và khiến ánh sáng trong các ô kính nhỏ ở bếp lò nhạt đi, dường như hành động đó là một tội lỗi lớn mà cô phạm phải.

Điều tuyệt vời nhất ở phòng khách là chiếc đàn piano. Phải nói đây là một phép màu bởi bạn có thể cầu nguyện cả đời mà có khi còn không có cơ hội được chạm vào nó. Thế mà nó lại xuất hiện ở ngay trong phòng khách của nhà Nolan, một phép màu thực sự đã xảy ra mà không hề cần đến một điều ước hay một lời cầu nguyện. Cây đàn piano này bị bỏ lại bởi những người thuê nhà trước đó không đủ tiền để chuyển nó đi.

Ngày ấy, di chuyển piano là cả một đại dự án. Không thể đưa cây đàn cồng kềnh này qua lối cầu thang nhỏ hẹp. Người ta phải đóng gói cây đàn lại, buộc dây thừng rồi đưa ra ngoài cửa sổ bằng một cái ròng rọc lớn lắp trên mái nhà – và quá trình này không thể thực hiện được mà thiếu tiếng la hét và sự chỉ đạo của người phụ trách nhóm vận chuyển. Không những thế, đường phố còn phải chăng dây thừng, cảnh sát phải có mặt để ngăn đám đông hiếu kỳ, và lũ trẻ nhất định phải trốn học mỗi khi sự kiện di chuyển đàn piano diễn ra. Thời điểm trọng đại là khi cây đàn được bọc kín đó rời khỏi cửa sổ và xoay tít trên không trung một lát rồi mới ổn định được trạng thái. Sau đó là quá trình hạ xuống từ từ đầy nguy hiểm của nó trong tiếng hò reo của lũ trẻ.

Toàn bộ công việc này ngốn hết 15 đô-la, gấp ba lần so với chi phí vận chuyển tất cả các đồ đạc còn lại trong nhà. Vì thế, chủ nhân của cây đàn ái ngại hỏi Katie rằng liệu bà có thể để nó lại không, và liệu Katie có để mắt đến nó giúp bà được không? Dĩ nhiên, Katie rất vui vẻ cho bà lời hứa. Rồi bà dặn Katie đừng để nó ẩm ướt hoặc tiếp xúc với khí lạnh, hãy mở cửa phòng ngủ vào mùa đông để một chút nhiệt độ ấm áp từ phòng bếp có thể truyền vào phòng khách và tránh cho cây đàn bị cong.

“Chị có biết chơi đàn không?” Katie hỏi.

“Không,” người phụ nữ nói với vẻ buồn rầu. “Không ai trong gia đình tôi biết chơi cả. Tôi ước giá mà mình biết.”

“Vậy chị mua nó để làm gì?”

“Nó là đàn của một nhà giàu. Người ta bán lại nó với giá rẻ. Tôi rất muốn có nó. Không, tôi không biết chơi. Nhưng nó đẹp quá... Nó tô điểm cho cả căn phòng”.

Katie hứa sẽ chăm sóc nó thật tốt cho đến khi người phụ nữ kia có đủ tiền để tới chuyển nó đi, nhưng về sau, bà không tới chuyển nó đi và thế là nó ở lại luôn với gia đình Nolan.

Cây đàn có kích thước tương đối nhỏ và được làm từ gỗ sơn màu đen bóng loáng. Lớp véc-ni mỏng ở phần mặt trước được cắt ra để khắc thành một hình tinh tế, phía sau phủ một lớp lụa màu hồng xám. Nắp đàn không gập lại thành các phần như các loại đàn piano dạng tủ khác mà ngả ra đằng sau, dựa vào phần điêu khắc gỗ, trông giống như một vỏ bọc xinh xắn và bóng bẩy sẫm màu. Ở hai bên đàn đều có chân đựng nến. Có thể đặt nến trắng vào đó rồi chơi đàn dưới ánh nến và tạo ra những hình ảnh chập chờn, mơ màng trên những phím đàn trắng ngà, và gặp lại hình ảnh những phím đàn được phản chiếu trên lớp vỏ tối màu.

Khi gia đình Nolan bước vào căn phòng khách trong lần thị sát đầu tiên trên cương vị chủ nhân mới của căn hộ, cây đàn piano là thứ duy nhất mà Francie nhìn thấy. Cô định dang tay ôm xung quanh cây đàn nhưng nó quá lớn, nên đành phải ôm chiếc ghế thêu kim tuyến màu hồng đã nhạt.

Katie nhìn cây đàn với cặp mắt sáng lấp lánh như muốn nhảy múa. Trước đó, ở cửa sổ của căn hộ dưới tầng, cô đã thoáng trông thấy một tấm biển màu trắng ghi “Dạy đàn piano”. Trong đầu cô nảy ra một ý tưởng.

Johnny ngồi trên chiếc ghế kỳ diệu, có thể xoay tròn, lên hoặc xuống tùy theo trọng lượng của người ngồi, và chơi đàn. Dĩ nhiên, anh không biết chơi đàn. Anh thậm chí còn không biết đọc nốt nhạc, nhưng anh biết một vài hợp âm. Anh có thể hát rồi thi thoảng gõ một đoạn hợp âm, nghe ra như thể anh đang hát theo nhạc vậy. Anh đánh một hợp âm trong âm giai thứ, nhìn vào đứa con lớn của mình và nở một nụ cười láu lỉnh. Francie mỉm cười lại với bố, trong lòng háo hức chờ đợi điều kỳ diệu tiếp theo. Anh lại đánh âm giai thứ và giữ nguyên phím đàn. Rồi trong tiếng ngân nga dịu dàng đó của cây đàn, anh cất giọng hát bằng thanh âm trong trẻo chân thực của mình:

Những sườn đồi ở Maxwellton thật trơ trọi

Sớm đón hạt sương rơi

(Hợp âm – hợp âm.)

Có nàng Annie Laurie

Trao cho tôi lời hứa chân thành

(Hợp âm – hợp âm – hợp âm – hợp âm.)

Francie nhìn ra chỗ khác vì không muốn bố trông thấy những giọt nước mắt của mình. Cô sợ rằng bố sẽ hỏi vì sao con khóc, lúc ấy cô sẽ không biết phải trả lời như thế nào. Cô yêu bố và yêu cây đàn piano đó. Francie không thể tìm được lý do nào để biện hộ cho những giọt nước mắt mau mắn kia.

Katie lên tiếng. Trong giọng nói của cô mang theo chút dịu dàng ngày xưa mà suốt một năm nay Johnny vẫn nhớ mong. “Đó có phải là một bài hát Ireland không, Johnny?”

“Scotland.”

“Em chưa nghe anh hát bài này bao giờ.”

“Chắc là chưa. Anh biết bài này nhưng chưa bao giờ hát vì người ở những tiệc khiêu vũ nơi anh làm việc không thích nghe dạng bài hát này. Họ thích nghe “Call Me Up Some Rainy Afternoon” (Hãy gọi tôi dậy một chiều mưa). Trừ lúc họ uống say. Khi đó họ chỉ chịu nghe bài “Sweet Adeline” (Adeline ngọt ngào) thôi.”

Họ nhanh chóng thu xếp ổn định ở căn hộ mới. Những món đồ vốn quen thuộc bỗng trở nên lạ lẫm. Francie ngồi lên một chiếc ghế và ngạc nhiên phát hiện ra rằng nó vẫn giống như khi còn ở phố Lorimer. Cô cảm thấy khác. Vì sao nó không cảm thấy khác?

Sau khi được bố mẹ thu xếp, căn phòng khách đã mang dáng vẻ xinh đẹp. Có một cái thảm lớn màu xanh lá cây tươi in hình những đóa hồng lớn. Các cửa sổ được treo rèm đăng-ten màu kem phết hồ cứng, giữa phòng là một cái bàn mặt đá, và bộ bàn ghế ba chiếc bọc nhung màu xanh lá cây. Ở góc phòng dựng một cái kệ bằng tre. Trên kệ là cuốn album bọc bìa nhung, bên trong lưu giữ ảnh ngày nhỏ của các chị em nhà Rommely, khi họ còn là những đứa trẻ đang nằm bò trên một tấm thảm lông, bên cạnh là gương mặt hiền từ của những bà bác đang đứng bên những người chồng có bộ ria mép thật lớn. Trên kệ nhỏ cũng bày những chiếc cốc kỷ niệm màu xanh và hồng in hình hoa thạch thảo tím và hoa hồng American Beauty nạm vàng. Trên cốc còn in những dòng chữ sơn vàng như Hãy nhớ tới tôi và Tình bạn đích thực. Những chiếc cốc và đĩa nho nhỏ này là quà kỷ niệm của các bạn gái cũ của Katie, và Francie không được phép lấy chúng để chơi đồ hàng.

Ở tầng kệ dưới cùng đặt một vỏ ốc màu trắng, bên trong là màu hồng rất tinh tế. Lũ trẻ rất thích nó, đến mức còn đặt cho nó một cái tên rất âu yếm: Tootsy. Khi Francie áp nó lên tai, nó hát cho cô nghe về biển cả vĩ đại. Thi thoảng, để làm lũ trẻ vui, Johnny cũng áp vỏ sò lên tai, rồi làm động tác bế nó trên tay, nhìn nó bằng cặp mắt trìu mến, và hát:

Trên bờ biển tôi nhặt được một vỏ ốc

Tôi đưa nó áp lên tại

Tôi vui mừng lắng nghe nó hát

Bài hát về biển ngọt ngào và sáng trong

Sau này, Francie được lần đầu trông thấy biển khi Johnny đưa lũ trẻ tới Canarsie. Trong ký ức trẻ thơ của cô, biển chỉ nổi bật ở chỗ âm thanh của nó nghe giống với tiếng gầm gừ ngọt ngào của Tootsy.

16

Các cửa hàng trong vùng là một phần quan trọng trong cuộc sống của những đứa trẻ thành thị. Cửa hàng là mối dây liên hệ giữa chúng với những món hàng hóa thiết yếu của cuộc sống; chúng sở hữu vẻ đẹp mà tâm hồn thơ trẻ hằng khao khát; chúng nắm giữ những thứ không thể với tới được mà đám con nít chỉ có thể mơ ước và mong mỏi.

Trong số các cửa hàng, Francie thích tiệm cầm đồ gần như nhất – không phải bởi những món đồ trân quý được mang đến đó; không phải bởi chuyến phiêu lưu bí ẩn của những người phụ nữ quấn khăn che kín mặt rồi lẻn vào đó qua lối cửa bên, mà bởi ba quả bóng vàng rất lớn treo phía trên cửa tiệm, chúng sáng lên lấp lánh dưới ánh mặt trời hoặc lười biếng đung đưa như những quả táo bằng vàng khi có gió thổi qua.

Ở một bên của tiệm cầm đồ là tiệm bánh, nơi có những chiếc bánh Charlotte Russe đẹp mắt với những quả cherry ngâm đường đỏ mọng xếp trên lớp kem phủ dành cho những người đủ giàu có để có tiền mua chúng.

Ở bên kia là cửa hàng sơn Gollender. Ngoài mặt tiền cửa hàng đặt một cái kệ, trên kệ treo một cái đĩa có một vết nứt ngang được gắn lại một cách rất khoa trương và ở phần đáy có khoan một cái lỗ, từ miệng lỗ ròng ra một sợi xích buộc một viên đá nặng. Đây là để chứng minh xi-măng Major mạnh cỡ nào. Có người nói cái đĩa đó thực ra làm bằng sắt và đã được sơn để cho giống cái đĩa sứ bị vỡ. Nhưng Francie thích tin rằng đó là một cái đĩa thật bị vỡ, và sau đó được lành lặn trở lại nhờ vào phép màu của xi-măng.

Cửa hàng thú vị nhất nằm trong một khu ổ chuột có từ khi những người da đỏ kéo nhau đến Williamsburg. Lọt thỏm giữa những tòa nhà cho thuê, cửa hàng này mang một dáng vẻ kỳ quặc với những cửa sổ nhỏ chia ô cũng nhỏ, ván gỗ, và mái nghiêng rất dốc. Cửa hàng này có một chiếc cửa sổ lồi chia ô nhỏ rất đẹp, phía sau nó là một người đàn ông với phong thái trang nghiêm ngồi bên cạnh một chiếc bàn và chăm chỉ quấn xì gà – những điếu xì gà dài và mỏng màu nâu sẫm được bán với giá 1 nickel bốn điếu. Ông cẩn thận chọn ra chiếc lá bọc ngoài từ một nắm lá thuốc, rồi thuần thục đặt vào đó những sợi thuốc lá rối màu nâu và quấn tất cả lại thành một điếu xì gà đẹp mắt, mảnh mai, chắc chắn, với hai đầu vuông vức. Vốn là một nghệ nhân trung thành với truyền thống, ông khinh thường sự tiến bộ. Ông không chấp nhận sự xuất hiện của đèn dầu trong cửa hàng của mình. Khi trời tối sớm mà vẫn còn nhiều điếu xì gà cần phải quấn, ông sẽ thắp nến lên để làm việc. Ở bên ngoài cửa hàng, ông đặt một bức tượng người da đỏ trong tư thế dọa người đứng trên một khối gỗ, một tay cầm một cái rìu tomahawk [19], tay kia cầm một nắm lá thuốc. Người gỗ đi đôi sandal kiểu La Mã buộc dây tới đầu gối, mặc khố ngắn kết từ lông vũ, và đội mũ lông chim sơn các màu đỏ tươi, xanh da trời, và vàng. Mỗi năm, ông chủ tiệm lại thay lớp sơn mới cho người gỗ bốn lần, và khi trời mưa, ông sẽ đem người gỗ vào trong nhà. Lũ trẻ trong khu gọi người gỗ là “Dì Maimie”.

Một trong những cửa hàng mà Francie yêu thích là cửa hàng chuyên bán trà, cà phê, và gia vị. Đó là một nơi kỳ thú với những hàng lọ được sơn màu, tỏa ra những thứ mùi kỳ lạ, lãng mạn, và ngoại lai. Có hơn mười lọ đựng cà phê màu đỏ tươi, mặt ngoài ghi những chữ viết theo lối phóng khoáng táo bạo bằng mực tàu như Brazil! Argentina! Thổ Nhĩ Kỳ! Java! Phối trộn! Trà được đựng trong những lọ nhỏ hơn có nắp nghiêng trông rất đẹp, mặt ngoài ghi Ô Long! Formosa! Orange Pekoe! Trà đen Trung Hoa! Trà hạnh nhân! Trà nhài! Trà Ireland! Các loại gia vị được đựng trong những lọ nhỏ phía sau quầy, tên của từng loại xếp thẳng hàng tăm tắp dọc các kệ bày hàng: quế – đinh hương – gừng – tiêu Jamaica – nhục đậu khấu – cà ri – tiêu đen – xô thơm – xạ hương – kinh giới ngọt. Hạt tiêu khi có người mua sẽ được nghiền bằng một chiếc cối xay tiêu nhỏ xíu.

Có một máy xay cà phê bằng tay cỡ lớn. Hạt cà phê được đưa vào một cái phễu bằng đồng sáng loáng, sau đó người xay sẽ dùng hai tay để quay một cái bánh xe lớn. Những hạt cà phê được xay mịn tỏa hương thơm ngát rơi xuống một cái hộp màu đỏ tươi có hình như cái muỗng ở phía sau.

(Nhà Nolan xay cà phê ở nhà. Francie thích ngắm cảnh mẹ ngồi thoải mái trong bếp, hai đầu gối kẹp chặt chiếc cối xay cà phê, cổ tay trái không ngừng xoay tay cầm của cối, và trò chuyện rôm rả với bố trong khi căn phòng dần dần tràn ngập thứ mùi dễ chịu của cà phê mới xay.)

Ông chủ cửa hàng có một cặp cân rất đẹp là hai chiếc đĩa bằng đồng sáng lấp lánh. Trong suốt 25 năm qua, ngày nào chúng cũng được lau chùi và chà bóng đến nỗi bây giờ cả hai đều mỏng đi rất nhiều và chuyển sang màu vàng cam. Khi Francie tới mua cà phê hoặc hạt tiêu, cô sẽ đứng quan sát ông chủ tiệm đem một khối bạc bóng loáng có dấu chỉ trọng lượng đặt trên một đĩa cân và dùng thìa mạ bạc nhẹ nhàng xúc đồ vào chiếc đĩa cân còn lại. Francie nín thở khi chiếc thìa thả thêm một vài hạt hay nhẹ nhàng lấy ra vài hạt. Khoảnh khắc bình yên đẹp đẽ xuất hiện khi hai chiếc đĩa cân vàng đều đứng yên ở trạng thái cân bằng hoàn hảo, như thể không gì sai sót có thể xảy ra ở một thế giới nơi mọi thứ đều cân bằng một cách yên lặng như vậy.

Với Francie, bí ẩn nhất là cửa hàng chỉ có một cửa sổ của một người đàn ông Trung Quốc. Người này thường tết tóc đuôi sam và quấn nó quanh đầu. Mẹ bảo ông ta làm thế là để có thể trở về Trung Quốc bất kỳ khi nào ông ta muốn. Nếu cắt cái đuôi sam đi, người ta sẽ không bao giờ cho ông ta quay lại. Ông ta đi lại nhẹ nhàng trong đôi dép nỉ đen và kiên nhẫn lắng nghe những yêu cầu của khách hàng về áo sơ-mi. Khi Francie nói với ông, ông đưa hai tay giấu trong ống rộng của chiếc áo chúc bâu, hai mắt nhìn xuống dưới đất. Cô cứ tưởng đó là tác phong của một người thông thái đang suy tư và lắng nghe bằng cả trái tim mình. Nhưng thực ra ông không hiểu cô đang nói gì, bởi vốn tiếng Anh của ông ít ỏi đến thảm hại – tất cả những từ ông biết là vé và áo.

Khi Francie mang cái áo sơ-mi đã ố màu của bố tới đó, ông cầm lấy rồi đút nhanh nó xuống dưới mặt quầy, sau đó lấy ra một tờ giấy hình vuông có hoa văn bí ẩn, nhúng cây bút lông mảnh khảnh vào một lọ mực Ấn Độ, đưa tay quệt vài nét lên tờ giấy rồi đưa nó cho cô để đổi lấy chiếc áo bẩn kia. Dường như đây là một cuộc trao đổi rất hời.

Phía bên trong cửa hàng phảng phất một mùi hương sạch sẽ, ấm áp, giống như hoa không mùi để trong một căn phòng ấm. Công việc giặt giũ được thực hiện ở một nơi bí mật nào đó và chắc hẳn phải là vào buổi khuya bởi suốt ngày, từ 7 giờ sáng đến tận 10 giờ tối, ông vẫn luôn đứng trong cửa hàng, bên cạnh chiếc cầu là sạch sẽ và đẩy tới đẩy lui cái bàn là nặng nề bằng sắt màu đen. Có lẽ bên trong chiếc bàn là có cơ cấu sử dụng dầu đốt để giữ nóng cho nó. Nhưng Francie không biết điều này. Cô cho rằng sự bí ẩn về chủng tộc của ông đã giúp ông có thể là quần áo mà không cần phải hơ bàn là trên bếp lò. Cô mơ hồ đoán rằng hơi nóng đến từ một chất nào đó mà ông sử dụng thay thế cho hồ phết lên thân áo và cổ áo.

Khi Francie mang theo tấm vé kia và 1 hào quay lại cửa hàng rồi đẩy chúng ngang qua quầy, ông chủ cửa hàng sẽ đưa lại cho cô chiếc áo đã được bọc lại cẩn thận cùng hai quả vải khô. Francie rất thích những quả vải khô này. Chúng có lớp vỏ ngoài giòn tan dễ vỡ và phần thịt quả mềm ngọt bên trong. Sau lớp thịt quả là một cái hạt rất cứng mà chưa có đứa trẻ nào đập vỡ được. Người ta nói rằng bên trong cái hạt này chứa một cái hạt nhỏ hơn, và cái hạt nhỏ hơn đó lại chứa một cái hạt nhỏ hơn nữa, và cứ như thế cho đến khi phải dùng đến kính lúp mới nhìn thấy được chúng, nhưng bên trong những hạt tí hon ấy lại tiếp tục chứa những hạt tí hon khác cho đến khi không thể dùng bất kỳ công cụ nào để quan sát được, nhưng chúng luôn luôn tồn tại và không ngừng xuất hiện. Đó là trải nghiệm đầu tiên của Francie về sự vô cùng.

Thú vị nhất là khi ông phải tính tiền thừa để trả lại cho khách. Những lúc ấy, ông lấy ra một cái hộp gỗ nhỏ gắn những sợi dây đồng mỏng xỏ các viên bị tròn màu xanh da trời, đỏ, vàng và xanh lá cây. Ông đẩy các viên bị trượt trên những sợi dây đồng, tính toán nhanh chóng, đẩy chúng trở về vị trí cũ, rồi thông báo, “39 xu.” Những viên bi nhỏ xíu ấy cho ông biết cần tính bao nhiêu tiền và tiền thừa phải trả lại là bao nhiêu.

Francie thầm ước, giá mà mình được là người Trung Quốc và sở hữu một món đồ chơi xinh xắn như vậy để tính toán; được ăn hết tất cả những quả vải khô kia; được nắm giữ điều bí ẩn về chiếc bàn là luôn có thể giữ nóng mà không cần phải hơ trên bếp lò; được cầm một chiếc bút lông và khéo léo đưa tay phác ra những biểu tượng kia rồi tạo thành một dấu hiệu màu đen mảnh mai như cánh bướm! Đó là sự bí ẩn của phương Đông ở Brooklyn.

17

Dạy đàn piano! Câu thần chú diệu kỳ! Ngay khi gia đình Nolan ổn định với chỗ ở mới, Katie vội sang ngay nhà người phụ nữ treo tấm bảng dạy đàn piano. Có hai cô giáo cùng mang họ Tynmore. Cô Lizzie Tynmore dạy piano, còn cô Maggie Tynmore dạy thanh nhạc. Học phí là 25 xu mỗi buổi. Katie đưa ra đề nghị trao đổi: mỗi tuần, cô sẽ đến dọn dẹp nhà cửa một giờ cho chị em nhà Tynmore để đổi lấy một buổi học. Lizzie chần chừ, nói rằng thời gian của cô giá trị hơn thời gian của Katie. Katie lập luận rằng thời gian là thời gian. Cuối cùng, cô cũng thuyết phục được Lizzie đồng ý rằng thời gian là thời gian, và thỏa thuận được thống nhất.

Ngày trọng đại trong lịch sử, buổi học đầu tiên, cuối cùng cũng đã đến. Francie và Neeley được dặn phải ngồi ở phòng khách trong suốt buổi học và nhớ tập trung quan sát. Ở một phía của cây đàn là ghế dành cho giáo viên. Hai đứa trẻ ngồi cạnh nhau ở phía bên kia. Katie hồi hộp nhấp nhổm điều chỉnh ghế ngồi mấy lần, rồi ba mẹ con cùng ngồi đợi.

Cô Tynmore xuất hiện vào đúng 5 giờ. Dẫu cô chỉ đi từ tầng dưới lên nhưng vẫn mặc trang phục dạo phố nghiêm chỉnh. Cô dùng mạng che mặt chấm bi, chiếc mũ trông giống ngực và cánh của một con chim đang bị hai chiếc ghim ghìm lại trong đau đớn. Francie không khách khí nhìn chằm chằm vào chiếc mũ tàn bạo đó, khiến mẹ phải kéo cô vào phòng ngủ, thì thầm rằng con chim đó thực ra không phải là chim thật, mà chỉ là vài chiếc lông chim gắn lại với nhau thôi, và cô không được nhìn chằm chằm như thế. Francie tin lời mẹ nói, nhưng vẫn không thể kìm lòng liếc mắt nhìn cái hình nộm đau đớn ấy.

Cô Tynmore mang theo tất cả mọi thứ cần thiết ngoại trừ cây đàn, bao gồm một cái đồng hồ báo thức mạ kền và một cái máy đánh nhịp đã cũ. Đồng hồ đang chỉ 5 giờ. Cô đặt giờ hẹn là 6 giờ rồi đặt nó lên trên cây đàn piano. Cô tranh thủ tiêu tốn một chút thời gian của một giờ quý giá này. Trước tiên, cô tháo đôi găng tay bó bằng da mềm màu xám ngọc trai, hà hơi thổi vào từng ngón tay, vuốt lại cho phẳng rồi gấp gọn lại và đặt chúng lên cây đàn. Cô gỡ mạng che mặt và nhét nó vào trong mũ. Tiếp đến, cô vận động các khớp ngón tay một chút, liếc mắt nhìn đồng hồ và hài lòng về số phút mình đã sử dụng, sau đó cô bật máy đánh nhịp, ngồi xuống ghế và buổi học bắt đầu.

Francie bị chiếc máy đánh nhịp thu hút sự chú ý nên không tập trung nghe được những gì cô Tynmore nói và cũng không quan sát được cách cô cầm tay mẹ đặt lên các phím đàn. Cô thả hồn mơ mộng theo âm thanh đều đều bình yên của máy đánh nhịp. Về phần Neeley, đôi mắt xanh tròn xoe của cậu bé đảo qua đảo lại theo sự di chuyển của sợi dây đánh nhịp cho đến khi cậu tự thôi miên mình vào giấc ngủ. Cái đầu nho nhỏ với mái tóc vàng ngoẹo hẳn về một bên vai, miệng trễ xuống và một quả bong bóng nhỏ phập phồng ra vào nơi lỗ mũi theo nhịp thở của cậu. Katie liếc thấy cảnh tượng này nhưng không dám gọi con dậy vì sợ cô Tynmore sẽ phát hiện ra cô đang dạy học cho ba người với mức phí dành cho một người.

Trong khi máy đánh nhịp phát ra thứ âm thanh mơ màng thì đồng hồ lại tích tắc điểm giờ một cách cáu kỉnh. Cô Tynmore, như thể không tin vào máy đánh nhịp, tự mình đếm một, hai, ba; một, hai, ba. Những ngón tay thô ráp vì lao động của Katie chật vật và bướng bỉnh gõ những nốt nhạc đầu tiên. Thời gian dần trôi và căn phòng tối dần. Đột nhiên, chiếc đồng hồ báo thức kêu lên inh ỏi. Lồng ngực Francie nổi trống thình thịch còn Neeley giật mình ngã khỏi ghế. Bài học đầu tiên kết thúc. Katie líu ríu nói lời cảm ơn.

“Cho dù sau này tôi không học đàn nữa, nhưng tôi vẫn có thể tiếp tục tự mày mò nhờ những gì cô đã dạy ngày hôm nay. Cô quả thực là một giáo viên giỏi.”

Dẫu hài lòng với những lời tán dương này, cô Tynmore vẫn không quên chính sự. “Tôi sẽ không tính thêm phí cho lũ trẻ. Tôi chỉ muốn nói để cô biết rằng cô làm thế không qua mắt được tôi đâu.” Mặt Katie đỏ bừng còn lũ trẻ dán mắt nhìn xuống sàn nhà, xấu hổ vì đã bị phát hiện. “Tôi sẽ cho phép lũ trẻ ở lại trong phòng.”

Katie cảm ơn cô. Cô Tynmore đứng yên lặng như chờ đợi. Katie thông báo thời gian cô sẽ đến lau dọn nhà cửa. Cô vẫn đứng yên chờ. Katie cảm thấy hình như cô đang chờ đợi điều gì đó ở mình. Cuối cùng, Katie lên tiếng hỏi:

“Còn gì nữa không ạ?”

Mặt cô Tynmore khẽ ửng hồng, rồi cô ngẩng đầu lên nói với giọng tự hào. “Những quý cô... nơi tôi đến dạy đàn... à thì... sau khi hết buổi học, họ thường mời tôi một tách trà.” Cô đặt một tay lên ngực rồi yếu ớt giải thích, “Những bậc cầu thang đó...”

“Cô có muốn uống cà phê không?” Katie hỏi. “Nhà chúng tôi không có trà.”

“Rất vui lòng!” Cô Tynmore nhẹ nhõm ngồi xuống.

Katie chạy vội vào trong bếp để hâm nóng cà phê vốn luôn đặt trên bếp lò. Trong lúc chờ, cô lấy ra một chiếc bánh bọc đường và một cái thìa, rồi đặt lên một cái khay thiếc tròn.

Trong lúc đó, Neeley đã nằm lên ghế sô-pha và tiếp tục ngủ. Cô Tynmore và Francie ngồi trừng mắt nhìn nhau. Cuối cùng, cô Tynmore lên tiếng hỏi:

“Cháu đang nghĩ gì vậy, cô gái nhỏ?”

“Cháu chỉ đang nghĩ thôi,” Francie đáp.

“Thi thoảng cô trông thấy cháu ngồi ở vỉa hè cạnh rãnh nước hàng giờ liền. Những lúc ấy cháu nghĩ cái gì?”

“Không gì cả. Cháu chỉ tự kể chuyện cho mình nghe thôi.”

Cô Tynmore chỉ tay vào Francie và nghiêm nghị nói. “Cô gái nhỏ, khi lớn lên cháu sẽ trở thành một người viết truyện.” Lời nói này phát ra nghe giống một mệnh lệnh hơn là câu trần thuật.

“Vâng, thưa cô,” Francie đồng tình theo phép lịch sự.

Katie bưng khay đồ uống vào và áy náy nói, “Có lẽ không được ngon như những thứ cô vẫn quen ăn, nhưng đây là tất cả những gì chúng tôi có trong nhà.”

“Rất ngon,” cô Tynmore lịch duyệt nói. Rồi cô vừa ăn vừa khắc chế bản thân để không ăn quá nhanh.

Sự thực là, hai cô giáo nhà Tynmore sống nhờ vào món “trà” mà họ nhận được từ học sinh. Mỗi ngày dạy vài buổi với mức học phí 25 xu/ buổi không đủ để mang lại cho họ một cuộc sống dư dả. Sau khi trả tiền thuê nhà, họ hầu như không còn lại nhiều để mua đồ ăn. Phần lớn những phụ nữ nhờ họ dạy đàn đều mời họ uống trà nhạt và vài chiếc bánh quy mặn giòn. Những người phụ nữ này biết phép lịch sự và họ sẵn sàng mời cô giáo một tách trà, nhưng họ hoàn toàn không có ý định vừa cung cấp một bữa ăn lại vừa trả 25 xu học phí. Vì thế, cô Tynmore dần trở nên trông ngóng giờ dạy ở nhà Nolan. Cà phê ở đó luôn rất ngon và bao giờ cũng có kèm một chiếc bánh bọc đường hoặc sandwich bologna để cô đỡ được một bữa ăn.

Sau mỗi buổi học, Katie sẽ dạy lại cho hai con những gì cô học được. Cô yêu cầu lũ trẻ phải tập đàn mỗi ngày nửa giờ. Dần dần, cả ba mẹ con đều học được cách chơi đàn piano.

Khi Johnny biết tin cô Maggie Tynmore dạy thanh nhạc, anh ngẫm nghĩ và thấy mình có thể làm tốt như Katie. Anh đề nghị sửa dây kéo cửa sổ bị đứt ở nhà hai cô giáo để đổi lấy hai buổi học thanh nhạc cho Francie. Johnny, người thậm chí chưa từng trông thấy dây kéo cửa sổ bao giờ, hăm hở mang một cây búa và một chiếc tua vít tới để tháo toàn bộ khung cửa sổ ra. Rồi anh đứng nhìn cái dây kéo cửa sổ bị đứt và không biết phải làm gì tiếp theo. Sau một hồi mày mò, tình hình vẫn không thể khá hơn. Anh rất có lòng, nhưng rất tiếc kỹ năng lại bằng không. Trong lúc vội vàng loay hoay lắp cửa sổ lại để ngăn những giọt mưa mùa đông lạnh cóng hắt vào phòng và trong đầu vẫn mải bận suy nghĩ cách xử trí sợi dây kéo cửa sổ kia, anh sơ ý làm vỡ một ô kính. Thỏa thuận bị phá sản. Hai chị em nhà Tynmore đành phải mời thợ chuyên sửa cửa sổ tới để chữa cháy. Katie phải dọn dẹp hai buổi miễn phí để bồi thường phí tổn, và buổi học thanh nhạc của Francie chết yểu ngay từ trong trứng nước.

18

Francie hết sức ngóng trông ngày được đến trường. Cô háo hức về tất cả những gì mà cô nghĩ trường học sẽ mang lại. Là một đứa trẻ cô độc, cô vẫn luôn khao khát được kết bạn với những đứa trẻ khác. Cô muốn được uống nước từ các vòi nước ở sân trường. Những vòi nước được uốn gập xuống và cô cho rằng chúng chứa nước soda chứ không phải nước lọc thông thường. Cô đã từng được nghe bố mẹ kể về phòng học. Cô muốn được nhìn thấy tấm bản đồ mà khi kéo xuống trông như tấm mành cửa sổ. Nhưng hơn hết, cô muốn có “đồ dùng học tập”: vở viết, bảng con, hộp bút nắp trượt bên trong đựng nhiều chiếc bút mới, tẩy, gọt chì nhỏ bằng thiếc có hình giống một khẩu đại bác, khăn lau bút, và thước kẻ vàng bằng gỗ mềm dài 15cm.

Nhưng trước khi đến trường, lũ trẻ phải được tiêm vaccine. Đây là quy định của pháp luật. Điều này quả thực khiến người ta hoang mang sợ hãi. Khi các viên chức y tế giải thích với những người nghèo và mù chữ rằng tiêm vaccine nghĩa là đưa vào người loại virus đậu mùa đã suy yếu để phát triển cơ chế miễn dịch trước loại virus mạnh hơn có thể làm chết người, các bậc phụ huynh không tin điều đó. Tất cả những gì họ rút ra được từ những lời giải thích trên là người ta sẽ vô duyên vô cớ đưa vi khuẩn độc hại vào cơ thể của những đứa trẻ đang khỏe mạnh. Một số bậc phụ huynh nhập cư từ nước ngoài kiên quyết từ chối cho phép con cái họ tiêm vaccine. Những đứa trẻ này không được phép đến trường. Rồi sau đó lại có luật trừng phạt các bậc phụ huynh vì để con cái thất học. Quốc gia tự do mà như thế à? Họ chất vấn. Có quỷ mới tin! Tự do ở đâu ra, họ lý luận, khi mà luật pháp buộc người ta phải cho con đi học, rồi sau đó lại làm ra hành vi đe dọa đến sinh mạng của chúng khi đưa chúng tới trường. Nhưng mặc kệ lập luận ấy, những bà mẹ vẫn phải nước mắt lưng tròng mang con đến trung tâm y tế để tiêm phòng, cho dù chúng có la hét cỡ nào. Họ đưa con đi tiêm như thể đưa những linh hồn vô tội bé bỏng ấy tới lò mổ vậy. Khi vừa trông thấy mũi tiêm, lũ trẻ đã thét toáng lên như cuồng dại, trong khi ở phòng đợi, những người mẹ quấn chặt khăn trên đầu và khóc than như đang đưa người về nơi chín suối.

Francie lên bảy và Neeley lên sáu. Katie đã giữ Francie học chậm một năm để hai chị em cùng đến trường, như vậy chúng sẽ có thể bảo vệ nhau trước những đứa trẻ khác. Vào một ngày thứ Bảy đáng sợ trong tháng Tám, trước khi đi làm, Katie đã vào phòng ngủ chung của hai chị em, đánh thức chúng và dặn dò.

“Nghe này, sau khi thức dậy, hai đứa hãy rửa ráy cho sạch sẽ, và khi tới 11 giờ, hãy đi tới góc phố chỗ có trung tâm y tế công cộng, rồi bảo người ta tiêm vaccine cho bởi tháng Chín này các con sẽ đi học.”

Francie bắt đầu run rẩy. Neeley thì òa lên khóc.

“Mẹ đi với chúng con đi mà mẹ?” Francie nài nỉ.

“Mẹ phải đi làm. Nếu mẹ không làm việc thì ai làm thay đây?” Katie hỏi, cố gắng dùng sự bất mãn để che giấu nỗi áy náy trong lòng.

Francie không nói gì nữa. Katie biết cô đang khiến chúng thất vọng. Nhưng cô không thể làm khác được. Đúng vậy, lẽ ra cô nên đi cùng con để chúng cảm thấy thoải mái và yên tâm khi có sự hiện diện của mẹ, nhưng cô biết mình không thể. Thế nhưng, mặc kệ cô cảm thấy thế nào, lũ trẻ vẫn phải tiêm phòng. Việc cô đi cùng con hay ở nơi khác cũng không thay đổi được thực tế đó. Vậy thì vì sao không thể giải phóng cho một trong ba người chứ? Hơn nữa, cô tự trấn an lương tâm mình, thế giới này vốn vô cùng khó khăn và nhiều cay đắng. Chúng sẽ phải sống trong thế giới này. Tốt hơn hết, hãy rèn giũa chúng từ nhỏ, để khi lớn lên chúng biết tự chăm sóc bản thân.

“Thế thì để bố đi cùng chúng con vậy,” Francie vẫn chưa từ bỏ hy vọng.

“Bố đang ở trụ sở công đoàn để chờ việc. Cả ngày hôm nay bố không về nhà đâu. Các con lớn rồi, tự đi đi. Mà tiêm có đau đâu.”

Neeley nghe đến tiêm thì càng khóc to hơn. Katie khó lòng chịu được cảnh này. Cô rất yêu con trai mình. Một phần lý do khiến cô quyết định không đi cùng con là cô không chịu nổi khi phải trông thấy cảnh thằng bé đau đớn... kể cả là cái đau do một mũi kim tiêm gây ra. Trong thoáng chốc, cô suýt nữa đã đồng ý đi cùng với chúng. Nhưng không. Nếu đi, cô sẽ mất nửa ngày công và phải làm bù vào sáng Chủ nhật. Không những thế, sau đó chắc chắn cô sẽ bị ốm. Và rồi bằng cách nào đó, người ta sẽ tìm cách xoay xở mà không cần đến cô. Nghĩ đến đây, cô vội vã đi làm.

Francie cố gắng trấn an Neeley đang sợ hãi. Một vài cậu bé lớn hơn đã nói với cậu rằng người ta lừa trẻ con đến trung tâm y tế rồi cắt cụt tay. Để em phân tâm khỏi những câu chuyện rùng rợn ấy, Francie rủ cậu xuống sân chơi trò nặn bánh bằng đất. Chúng quên mất việc rửa ráy mà mẹ đã dặn.

Trò nặn bánh rất vui, nên chúng cũng quên luôn cả chuyện phải đi tiêm lúc 11 giờ. Mải vầy bùn đất nên bàn tay và cánh tay cả hai đều lấm lem. Lúc 11 giờ kém 10 phút, bà Gaddis thò đầu ra khỏi cửa sổ và hét xuống rằng Katie đã nhờ bà nhắc chúng khi gần tới 11 giờ. Neeley vừa nặn xong chiếc bánh cuối cùng thì những giọt nước mắt lã chã rơi lại làm ướt nó. Francie nắm tay em rồi hai đứa trẻ chậm chạp lê từng bước tới trung tâm y tế ở góc phố.

Hai chị em ngồi xuống một cái ghế băng. Bên cạnh chúng là một người mẹ Do Thái đang ôm chặt cậu con trai 6 tuổi trong tay, vừa khóc vừa thi thoảng âu yếm hôn lên trán con. Những người mẹ khác cũng ngồi ở đó với nét thống khổ chịu đựng hằn trên mặt. Phía sau cánh cửa bằng kính mờ, chuyện đáng sợ kia đang diễn ra, một tiếng khóc đều đều vang lên, sau đó bị một tiếng thét thất thanh rất thê thảm cắt ngang, rồi tiếng khóc đều đều lại tiếp tục, rồi một đứa trẻ với gương mặt xanh mét đi ra, trên cánh tay trái quấn một miếng gạc trắng. Mẹ cậu bé chạy lại ôm chầm lấy con, rồi văng ra một câu chửi thề bằng tiếng ngoại quốc, một tay giơ lên thành nắm đấm run run hướng về phía chiếc cửa gương mờ, rồi vội vàng dắt con ra khỏi căn phòng tra tấn đó.

Francie run rẩy bước vào. Cô chưa từng trông thấy bác sĩ hay y tá. Màu trắng của bộ đồng phục mà họ đang mặc, những công cụ tàn ác bóng loáng đang nằm trên một chiếc khay lót giấy, mùi thuốc sát trùng, và nhất là thiết bị tiệt trùng đục màu in hình chữ thập đỏ rực như máu – tất cả những điều này khiến cô sợ đến líu lưỡi.

Người y tá xắn tay áo của Francie lên, rồi lấy một miếng bông lau sạch một vị trí trên cánh tay trái của cô. Francie nhìn vị bác sĩ người da trắng tiến lại phía cô với mũi tiêm đang giương lên ác độc. Càng tiến lại gần, vóc dáng anh ta trông càng to lớn hơn, cho đến khi anh ta dường như đã hòa làm một với chiếc kim tiêm khủng bố kia. Cô nhắm mắt lại chờ chết. Nhưng không có gì diễn ra cả, cô không cảm thấy gì cả. Cô từ từ mở mắt, trong lòng vẫn chưa dám tin rằng mọi chuyện đã kết thúc. Francie khổ sở nhận ra rằng vị bác sĩ vẫn đứng đó, trên tay vẫn giương chiếc kim tiêm trong tư thế sẵn sàng. Anh ta đang nhìn chằm chằm vào cánh tay của cô với vẻ ghê tởm. Francie bất giác cũng nhìn xuống. Cô trông thấy một điểm trắng nhỏ trên cánh tay màu nâu sẫm bẩn thỉu. Rồi cô nghe tiếng vị bác sĩ nói với y tá.

“Bẩn thỉu, bẩn thỉu, bẩn thỉu, suốt từ sáng tới tối. Tôi biết là họ nghèo nhưng ít ra họ vẫn có thể rửa ráy kia mà. Nước dùng thì miễn phí mà xà phòng thì rẻ. Chị y tá, chị nhìn cánh tay con bé này mà xem.”

Người y tá quay ra nhìn và kêu lên hốt hoảng. Francie đứng yên như trời trồng với gương mặt đỏ bừng vì xấu hổ. Vị bác sĩ là sinh viên của Đại học Harvard đang thực tập ở bệnh viện trong vùng. Mỗi tuần một lần, anh ta phải làm việc vài giờ ở các trung tâm y tế miễn phí. Sau kỳ thực tập, anh ta sẽ đến làm ở một bệnh viện hiện đại ở Boston. Khi viết thư cho vị hôn thê có xuất thân danh giá của mình ở đó, anh ta đã vận dụng cách nói trong vùng để ví kỳ thực tập của mình ở Brooklyn như một chuyến đi đày ở Luyện ngục.

Y tá là một cô gái lớn lên ở Williamsburg. Chuyện này không khó đoán, dựa vào giọng nói của cô là biết. Sinh ra trong một gia đình nhập cư nghèo người Ba Lan, từ nhỏ cô đã mang theo nhiều hoài bão, ban ngày làm việc ở một xưởng bóc lột sức lao động và buổi tối đi học. Bằng cách nào đó, cô được tham gia chương trình đào tạo y tá. Cô hy vọng rằng một ngày nào đó mình có thể cưới một vị bác sĩ làm chồng. Cô không muốn người khác biết xuất thân nghèo hèn của mình.

Sau cơn tức giận của vị bác sĩ, Francie im lặng đứng cúi đầu. Cô là một đứa trẻ bẩn thỉu. Ý của vị bác sĩ này là như vậy. Lúc này, anh ta tiếp tục nói chuyện với cô y tá nhưng hạ thấp giọng xuống. Anh ta thắc mắc vì sao loại người như vậy lại có thể tồn tại được, và cảm thán rằng thế giới sẽ tốt đẹp hơn bao nhiêu nếu như tất cả bọn họ đều bị đem đi triệt sản và không thể sinh sản được nữa. Như thế có nghĩa là anh ta muốn cô phải chết? Liệu anh ta có sẵn sàng làm việc gì đó để khiến cô chết bởi bàn tay và cánh tay cô bị bẩn do chơi nặn bánh bằng đất không?

Francie nhìn vị y tá. Trong mắt cô, tất cả những người phụ nữ đều là mẹ, giống như mẹ cô, hay bác Sissy và Evy. Cô những tưởng người y tá sẽ nói những câu đại loại như:

“Có thể mẹ của đứa trẻ này bận công việc nên không có thời gian rửa ráy cẩn thận cho con vào sáng nay,” hay, “Ồ thưa bác sĩ, thế thì anh không biết rồi, trẻ con ấy mà, chúng lúc nào chẳng thích lăn lộn trong bùn đất.” Nhưng không, trên thực tế người y tá ấy lại nói, “Tôi biết. Thật kinh khủng, phải không? Tôi thông cảm với anh, thưa bác sĩ. Quả thực không có gì để biện hộ cho việc những con người này cứ sống bẩn thỉu mãi như vậy.”

Một người từ môi trường thấp kém vật lộn vươn lên bằng chính đôi chân của mình thường có hai sự lựa chọn. Sau khi vươn lên khỏi môi trường sống của mình, anh ta có thể lãng quên nó đi; hoặc, anh ta có thể ghi nhớ nó và giữ trong tim lòng trắc ẩn cùng sự thấu hiểu đối với những người mà anh ta đã bỏ lại đằng sau trong hành trình vươn lên đầy khắc nghiệt ấy. Vị y tá kia đã lựa chọn cách lãng quên. Nhưng ngay tại lúc đó, chính bản thân cô cũng nhận thức được rằng nhiều năm sau, cô vẫn sẽ bị ám ảnh bởi vẻ khổ sở hiện lên trên gương mặt của đứa bé nghèo đói kia, và cô sẽ day dứt ước ao rằng giá mà khi ấy cô nói đôi lời an ủi và làm điều gì đó để cứu vớt linh hồn non nớt của đứa trẻ. Cô biết địa vị bé nhỏ của mình nhưng cô không có đủ dũng khí để làm khác đi.

Khi kim tiêm cắm vào, Francie không cảm nhận được sự đau đớn nào. Những lời nói của vị bác sĩ đang từng trận từng trận giày vò tâm hồn cô và đẩy đi mọi thứ cảm giác khác. Trong lúc vị y tá đang thuần thục quấn gạc quanh cánh tay cô và vị bác sĩ đang đặt kim tiêm vừa sử dụng vào hộp khử trùng và lấy ra một chiếc kim tiêm mới, Francie đã lên tiếng.

“Tiếp theo đến lượt em cháu tiêm. Tay nó cũng bẩn như tay cháu, nên mọi người đừng ngạc nhiên. Mà cô chú cũng không phải nói cho nó biết chuyện này. Cô chú vừa nói với cháu rồi.” Họ kinh ngạc nhìn chằm chằm vào đứa trẻ gầy gò vốn từ lúc bước vào vẫn rất im lặng mà giờ đây lại trở nên hoạt ngôn một cách kỳ lạ. Francie khẽ nức nở nhưng trong giọng nói của cô lại pha thêm một chút mỉa mai giễu cợt. “Cô chú không phải nói với nó. Hơn nữa có nói cũng vô ích. Nó là con trai nên nó không bận tâm chuyện nó có bẩn thỉu hay không đâu.” Rồi cô loạng choạng quay người và đi ra khỏi căn phòng. Khi cánh cửa khép lại, cô nghe loáng thoáng giọng nói có phần sửng sốt của vị bác sĩ.

“Không ngờ con bé lại hiểu những điều tôi nói.” Cô cũng nghe thấy tiếng thở dài đáp lại của vị y tá, “Ôi chao!”

Khi hai chị em trở về, Katie đã ở nhà chuẩn bị bữa trưa. Cô nhìn cánh tay quấn băng của lũ trẻ với ánh mắt khổ sở. Francie trìu mến lên tiếng hỏi.

“Vì sao hả mẹ, vì sao lại như thế? Vì sao họ phải... phải... nói này nọ rồi cắm kim tiêm vào tay?”

“Tiêm chủng,” mẹ nói chắc chắn, sau khi mọi chuyện đã qua, “là tốt. Nó giúp con biết phân biệt đâu là tay trái và đâu là tay phải. Khi đi học, con sẽ phải tập viết bằng tay phải, và nếu con vô tình cầm bút bằng tay trái, khi đó vết đau vì tiêm ở tay trái sẽ lên tiếng và nói, sai rồi, không phải tay này. Hãy dùng tay kia.”

Lời giải thích này làm Francie hài lòng bởi cô vốn chưa biết phân biệt tay trái với tay phải. Cô vẫn ăn uống và vẽ tranh bằng tay trái. Katie luôn phải nhắc nhở và chuyển phấn hay kim thêu từ tay trái sang tay phải cho cô. Sau khi nghe mẹ giải thích về tiêm chủng, Francie bắt đầu gật gù cho rằng có lẽ đó cũng là một điều tuyệt vời. Sự cố kia chỉ là một cái giá không đáng kể phải trả nếu như nó đơn giản hóa được một vấn đề lớn như vậy và giúp bạn biết phân biệt tay trái với tay phải. Sau lần tiêm vaccine, Francie bắt đầu sử dụng tay phải thay vì tay trái và từ đó về sau không bao giờ gặp rắc rối về vấn đề này nữa.

Đêm hôm đó, Francie lên cơn sốt, và chỗ tiêm vừa đau vừa ngứa. Cô báo với mẹ, khiến mẹ cũng cuống lên dặn dò:

“Dù ngứa thế nào con cũng không được phép gãi.”

“Vì sao con không được gãi?”

“Bởi nếu con làm như thế, cả cánh tay của con sẽ sưng lên, biến thành màu đen rồi rụng ra. Vì thế đừng có gãi.”

Katie không có ý định làm con hoảng sợ. Bản thân cô cũng rất sợ hãi. Cô thực lòng tin rằng nếu con bé chạm vào cánh tay, nó sẽ bị nhiễm độc máu. Cô muốn dọa con để nó biết sợ mà không gãi vào chỗ tiêm.

Francie phải cố nhắc đi nhắc lại bản thân không được gãi vào chỗ ngứa đang khiến cô bứt rứt không yên. Ngày hôm sau, cánh tay vẫn không ngừng đau nhức. Khi chuẩn bị đi ngủ, cô hé mắt nhìn vào vết tiêm dưới lớp băng gạc và hoảng hốt phát hiện ra chỗ đó đã sưng vù lên, chuyển sang màu xanh sẫm và chảy mủ vàng. Mà Francie không hề gãi vào đó! Cô biết chắc chắn rằng mình không hề gãi vào đó. Nhưng khoan đã! Biết đâu trong lúc ngủ tối hôm trước cô đã vô tình gãi nó. Phải rồi, hẳn là cô đã làm như vậy trong lúc ngủ. Cô sợ phải thông báo việc này với mẹ, bởi mẹ sẽ nói, “Mẹ đã bảo rồi cơ mà, mẹ đã dặn đi dặn lại vậy mà con vẫn không chịu nghe lời. Giờ thì xem đi.”

Hôm đó là một tối Chủ nhật. Bố đang đi làm chưa về. Francie không ngủ được. Cô rời khỏi chiếc giường gấp của mình, đi ra ngoài phòng khách, rồi ngồi bên cửa sổ. Cô tựa đầu lên hai cánh tay và chờ cái chết đến.

Vào lúc 3 giờ sáng, cô nghe thấy tiếng xe điện chạy tuyến đại lộ Graham dừng lại ở góc phố. Vậy tức là có người đang xuống xe. Cô nhoài người ra khỏi cửa sổ. Đúng là bố rồi. Johnny khẽ nhún nhảy, vừa đi vừa huýt sáo bài “My Sweetheart’s the Man in the Moon” (Người yêu tôi là chàng trai trên mặt trăng). Trong mắt Francie, hình ảnh cái bóng đang mặc bộ tuxedo và đội chiếc mũ tròn, dưới nách cắp chiếc tạp dề phục vụ được gấp gọn lại trong một chiếc túi, dường như cũng sống động hệt như bản thân cuộc sống. Khi Johnny về đến cửa nhà, cô bé reo lên gọi bố. Anh ngước nhìn lên rồi khẽ nghiêng mũ chào rất lịch thiệp. Rồi cô mở cửa phòng bếp ra để đón bố.

“Con làm gì mà thức khuya vậy, nữ ca sĩ.” Anh hỏi. “Hôm nay có phải là tối thứ Bảy đâu, con biết mà.”

“Con đang ngồi ở bên cửa sổ,” cô thì thào, “chờ tới lúc cánh tay của con rụng ra.”

Anh cố gắng nhịn cười và nghe con gái giải thích về cánh tay. Anh đóng cánh cửa dẫn vào hai phòng ngủ rồi bật đèn lên. Anh tháo chiếc băng gạc ra và dạ dày chợt quặn lên khi nhìn thấy cánh tay bị mưng mủ sưng vù. Nhưng anh không bao giờ nói cho con bé biết điều này. Anh không bao giờ nói cho con bé biết.

“Chà, con yêu, không có gì cả đâu. Hoàn toàn không sao hết. Con phải trông thấy cánh tay của bố lúc bố tiêm vaccine mới sợ. Nó sưng to gấp đôi thế này cơ, rồi lại có màu đỏ, trắng và xanh chứ không bị xanh và vàng như con thế này. Thế mà con xem, bây giờ chỗ đó cực kỳ khỏe mạnh.” Anh bạo miệng nói dối bởi thực ra anh chưa hề tiêm vaccine.

Anh đổ nước ấm vào một cái chậu, nhỏ vào đó mấy giọt axit carbolic, rồi tỉ mẩn rửa chỗ đau cho con nhiều lần. Mỗi khi vết đau nhói lên, Francie lại co rúm người lại, nhưng Johnny nói đau có nghĩa là đang sắp lành. Vừa rửa vết đau, anh vừa thì thầm hát một bài ngớ ngẩn.

Cậu ấy không bao giờ dám đi xa khỏi nhà.

Cậu ấy không dám đi lang thang.

Anh nhìn quanh tìm một miếng vải sạch để làm băng gạc nhưng không tìm thấy. Anh cởi áo khoác và yếm giả, kéo chiếc áo lót ra khỏi đầu rồi xé mạnh một miếng vải ở đó ra.

“Cái áo lót còn tốt của bố mà,” cô phản đối.

“À, dù sao thì nó cũng thủng lỗ chỗ khắp nơi rồi.”

Anh băng bó lại cánh tay. Mảnh vải vẫn còn phảng phất mùi của Johnny, ấm áp và có mùi thuốc lá. Nhưng với Francie, nó có tác dụng trấn an mạnh mẽ. Nó là mùi của sự bảo vệ và tình yêu.

“Xong rồi! Chỗ đau của con đã được xử lý đâu vào đấy rồi, nữ ca sĩ. Điều gì khiến con nghĩ rằng cánh tay của mình sắp bị rụng ra vậy?”

“Mẹ nói nếu con gãi nó sẽ rụng ra. Con không cố tình gãi nhưng con đoán là con đã làm thế trong lúc ngủ.”

“Có thể là vậy.” Anh nhẹ nhàng hôn lên gò má gầy guộc. “Giờ thì đi ngủ thôi.” Cô lên giường và bình yên chìm vào giấc ngủ. Sáng hôm sau, cơn đau đã ngừng lại từ lúc nào và vài ngày sau, cánh tay bình thường trở lại.

Sau khi Francie đi ngủ, Johnny hút một điếu xì gà khác. Rồi anh từ từ cởi quần áo và nằm lên giường với Katie. Cô mơ màng nhận ra chồng đã về và trong một khoảnh khắc chủ động âu yếm hiếm hoi, cô đưa tay vòng qua ngực anh. Anh nhẹ nhàng gỡ tay cô ra và dịch người cách cô thật xa. Anh nằm sát vào tường, đưa hai tay ra sau đầu và lặng yên nhìn vào bóng tối suốt đêm hôm ấy.

19

Francie đặt rất nhiều kỳ vọng lớn lao vào trường học. Bởi chỉ riêng buổi tiêm vaccine đã ngay lập tức dạy cho cô nhớ kỹ sự khác biệt giữa tay trái và tay phải, nên cô cho rằng trường học chắc chắn sẽ mang lại nhiều điều kỳ diệu còn tuyệt vời hơn nữa. Cô đã nghĩ sau ngày đầu tiên đi học, khi trở về nhà, cô sẽ trở thành người biết đọc và viết. Nhưng rốt cuộc, cô đã về nhà với cái mũi bị chảy máu vì một đứa trẻ lớn hơn đập đầu cô xuống mép đá của chiếc máng nước khi cô đang định uống nước từ những chiếc vòi không hề chảy ra nước soda như cô tưởng tượng trước đây.

Francie cũng thất vọng vì cô phải ngồi chung bàn với một cô bé khác, trong khi thiết kế của bộ bàn ghế đó chỉ dành cho một người. Cô muốn được ngồi bàn riêng. Cô hãnh diện nhận chiếc bút chì mà lớp trưởng đưa cho vào buổi sáng và miễn cưỡng khi phải giao nó lại cho lớp trưởng khác vào lúc 3 giờ chiều.

Vừa mới đi học được nửa ngày, cô đã biết rằng mình sẽ không bao giờ trở thành thú cưng của giáo viên. Đặc quyền đó dành cho một nhóm nhỏ nữ sinh khác... những cô bé có mái tóc mới uốn xoăn, chiếc áo choàng không tay sạch sẽ, và những chiếc nơ buộc tóc mới bằng lụa. Đó là con cái của những chủ cửa hàng giàu có trong vùng. Francie để ý thấy cô Briggs cười thật tươi với chúng và dành cho chúng những chỗ ngồi tốt nhất ở hàng đầu. Những học sinh yêu quý này không phải ngồi chung bàn với ai. Khi nói chuyện với số ít được thiên vị này, cô Briggs sẽ nói với giọng rất nhẹ nhàng, và chuyển sang giọng nạt nộ với đám đông học sinh bình thường khác.

Vào ngày đầu tiên đi học, khi ở chung với những đứa trẻ khác giống như mình, Francie học được nhiều điều hơn cô nghĩ. Cô học được về hệ thống giai cấp của một nền dân chủ lớn. Cô bối rối và bị tổn thương trước thái độ của cô giáo. Rõ ràng, cô giáo ghét bỏ cô và những đứa trẻ khác giống như cô không phải vì bất kỳ lý do nào khác ngoài xuất thân của chúng. Cô giáo hành xử như thể chúng không có quyền đến trường nhưng cô vẫn bị ép buộc phải chấp nhận chúng, và cô làm như thế với thái độ vô cùng sỗ sàng. Cô miễn cưỡng bố thí cho chúng một chút kiến thức. Giống như vị bác sĩ ở trung tâm y tế kia, cô cũng hành xử như thể chúng không có quyền được sống.

Theo lẽ thường, lẽ ra những đứa trẻ không được chào đón đó sẽ đoàn kết lại thành một khối để chống lại những thế lực đang chống lại chúng. Nhưng không phải thế. Những đứa trẻ này ghét bỏ nhau, hệt như cách cô giáo ghét bỏ chúng. Khi nói chuyện với nhau, chúng cũng bắt chước thái độ nạt nộ của cô giáo.

Bao giờ cũng có một đứa trẻ kém may mắn nhất bị cô giáo chọn ra làm vật tế thần. Đây sẽ là đứa trẻ bị chì chiết, bị hành hạ, là đối tượng để cô phát tiết những nỗi bất mãn của một phụ nữ không chồng. Ngay khi một đứa trẻ nhận được cái hân hạnh đáng ngờ này, những đứa trẻ khác bắt đầu nhắm mục tiêu vào nó và bắt chước những trò hành hạ của cô giáo. Và thường thì lũ trẻ sẽ xun xoe nịnh nọt nhóm học sinh cưng của cô giáo. Có lẽ chúng cho rằng làm như thế sẽ giúp chúng ở gần ngai vàng hơn.

Ba nghìn đứa trẻ chen chúc trong ngôi trường xấu xí được trang bị cơ sở vật chất vừa đủ cho 1.000 học sinh. Những câu chuyện bẩn thỉu được lũ trẻ truyền tai nhau. Chẳng hạn, chuyện cô Pfieffer, một giáo viên tóc nhuộm vàng với nụ cười ré lên the thé, hay giao cho lớp trưởng quản lớp với lý do rằng cô phải “đi về văn phòng” nhưng thực chất là chui xuống tầng hầm để ngủ với người phụ tá bảo vệ. Một chuyện khác, được đám con trai từng là nạn nhân kể lại, là về bà hiệu trưởng, một phụ nữ trung niên phốp pháp, tính tình cứng rắn và tàn nhẫn, thường mặc những chiếc váy trang trí lấp lánh và người lúc nào cũng có mùi rượu gin ủ thô. Chúng kể rằng những cậu bé ngỗ nghịch thường bị bà gọi vào văn phòng và bắt tụt quần xuống, sau đó bà sẽ dùng một cây roi mây để quất vào những bờ mông trần truồng của chúng. (Với con gái, bà không bắt cởi váy mà đánh qua lớp váy.)

Dĩ nhiên, luật pháp cấm thi hành các hình phạt thể xác ở trường học. Nhưng người bên ngoài nào biết chứ? Người bên trong thì ai sẽ nói đây? Chắc chắn không phải là những đứa trẻ bị đánh rồi. Truyền thống trong vùng là nếu một đứa trẻ về nhà mách bố mẹ rằng nó bị giáo viên cho ăn roi ở trường, nó sẽ nhận thêm một chầu roi ở nhà nữa vì tội ngỗ nghịch. Vì thế, để bảo vệ cho cái mạng nhỏ của mình, đứa trẻ thà giữ im lặng còn hơn.

Cái tệ nhất ở những câu chuyện này là tất cả đều đúng với thực tế bẩn thỉu.

Tàn bạo là tính từ mô tả duy nhất dành cho các trường công ở khu vực đó trong khoảng năm 1908 và 1909. Hồi đó ở Williamsburg, người ta vẫn chưa biết đến khái niệm tâm lý học trẻ em. Yêu cầu đối với giáo viên rất dễ: tốt nghiệp trung học và hoàn thành hai năm ở Trường Đào tạo Giáo viên. Rất ít giáo viên có thiên hướng thực sự để làm công việc này. Họ dạy học bởi đó là một trong số ít ỏi các công việc mà họ có thể xin được; bởi nó trả lương cao hơn so với công việc ở nhà máy; bởi giáo viên sẽ có kỳ nghỉ hè dài; bởi sau này họ sẽ có lương hưu. Họ dạy học bởi không ai muốn cưới họ cả. Thời ấy, phụ nữ có chồng không được phép dạy học, vì thế hầu hết giáo viên đều là những phụ nữ dễ bị kích động do bản năng yêu thương của họ bị bỏ đói lâu ngày. Những cô gái độc không con này trút nỗi bực dọc của mình lên con cái của những người phụ nữ khác bằng một phong thái quyền uy méo mó.

Những giáo viên tàn nhẫn nhất là những người xuất thân từ những gia đình tương tự như gia đình của lũ trẻ đáng thương. Dường như thông qua thái độ cay nghiệt mà họ dành cho những đứa trẻ kém may mắn kia, bằng cách nào đó họ cảm thấy rằng mình đang xóa đi nền tảng xuất thân đáng sợ của chính mình.

Dĩ nhiên, không phải tất cả các giáo viên đều tệ hại xấu xa. Thi thoảng cũng có những cô giáo tốt bụng, bao dung với lũ trẻ và cố gắng giúp đỡ chúng. Nhưng những người phụ nữ như vậy không gắn bó lâu dài với nghề giáo. Hoặc là họ nhanh chóng kết hôn và bỏ nghề, hoặc là họ bị các đồng nghiệp bức phải ra khỏi ngành này.

Vấn đề được gọi một cách tế nhị là “ra ngoài đi vệ sinh” thực ra lại mang đến những trải nghiệm hãi hùng. Lũ trẻ được dặn phải đi vệ sinh ở nhà trước khi đến trường vào buổi sáng, sau đó chúng phải chờ cho đến giờ nghỉ trưa. Có giờ ra chơi, nhưng rất ít đứa trẻ có khả năng tận dụng được thời điểm đó. Thông thường, giờ ra chơi đông nghẹt người nên đứa trẻ nào buồn tiểu cũng khó có cơ hội đến gần nhà vệ sinh. Nếu may mắn đến được nơi đó (cả trường chỉ có 10 nhà vệ sinh phục vụ 500 đứa trẻ), thì cả 10 phòng đều bị canh giữ bởi 10 đứa trẻ tàn bạo nhất trường. Chúng đứng ngay ở cửa và chặn tất cả những ai muốn vào, làm ngơ trước tiếng nài nỉ cầu xin thảm thiết của những đứa trẻ đang trong tình trạng bức bách vây quanh. Chỉ một số ít đứa mới có thể trả được khoản phí 1 xu. Những vị lãnh chúa tự phong của khu vực vệ sinh kiên quyết canh chặt cửa cho đến khi tiếng chuông vang lên báo hiệu giờ ra chơi kết thúc. Không ai trong số chúng xác thực được trò chơi kinh khủng này mang lại cho bản thân chúng niềm vui thích gì. Dù sao, chúng cũng chưa bao giờ bị phạt bởi không có giáo viên nào bước vào khu vực vệ sinh của học sinh cả. Cũng không có đứa trẻ nào rỗi hơi chạy đi ton hót với giáo viên. Từ đứa nhỏ nhất cũng biết rằng khôn hồn thì không nên hé răng. Nếu nó dám nhiều lời, chắc chắn kẻ bị nó mách lẻo sẽ hành hạ nó sống không bằng chết. Vì thế trò chơi ma quỷ này cứ tiếp tục kéo dài.

Về mặt lý thuyết mà nói, học sinh có thể ra ngoài đi vệ sinh nếu xin phép giáo viên. Thực ra, có cả quy định về cách xin phép. Học sinh giơ một ngón tay có nghĩa là muốn xin phép ra ngoài một thời gian ngắn. Hai ngón tay nghĩa là muốn xin phép ra ngoài lâu hơn. Tuy nhiên, những giáo viên vô cảm khẳng định với nhau rằng đây chỉ là mánh khóe bịp bợm của lũ trẻ để được ra khỏi lớp học một lát. Họ biết rằng lũ trẻ có vô số cơ hội đi vệ sinh vào giờ ra chơi và giờ nghỉ trưa, vì thế họ thống nhất phớt lờ chúng.

Dĩ nhiên, Francie để ý thấy rằng nhóm học sinh cưng, những đứa trẻ sạch sẽ, xinh xắn và được quan tâm chu đáo ngồi ở dãy bàn đầu, được phép ra khỏi lớp bất kỳ lúc nào. Nhưng đó là chuyện khác.

Đối với những đứa trẻ còn lại, một nửa học cách điều chỉnh chức năng bài tiết của cơ thể theo suy nghĩ của giáo viên và nửa còn lại trở thành những kẻ đái dầm mãn tính.

Bác Sissy là người đã giải quyết vấn đề xin ra ngoài cho Francie. Sissy đã không gặp lũ trẻ kể từ sau khi Katie và Johnny thông báo rằng họ sẽ không cho phép cô tới nhà nữa, vì thế cô rất nhớ chúng. Cô biết chúng đã bắt đầu đi học nên rất nóng lòng muốn biết tình hình của chúng ra sao.

Hôm ấy là tháng Mười một. Nhà máy ít việc nên Sissy được cho nghỉ. Cô thả bộ xuống con phố nơi có trường học đúng vào giờ tan trường, trong bụng nhẩm tính nếu lũ trẻ về kể với bố mẹ chúng chuyện gặp cô, tất cả họ đều sẽ nghĩ đó chỉ là chuyện tình cờ mà thôi. Trong đám đông nhốn nháo, cô trông thấy Neeley trước tiên. Một thằng bé lớn hơn giật cái mũ lưỡi trai của Neeley vứt xuống đất rồi lấy châm giẫm lên và chạy biến đi. Neeley quay sang một thằng bé nhỏ hơn và cũng làm như vậy với nó. Sissy chộp lấy tay của Neeley, nhưng thằng bé kêu lên bằng giọng khàn khàn, xoay cánh tay thoát khỏi bàn tay của cô và chạy xuống phố. Sissy buồn bã nhận ra rằng thằng bé đang dần trưởng thành.

Khi trông thấy Sissy, Francie chạy lại ôm chầm lấy cô và thơm má cô ngay trên phố. Sissy đưa cô bé vào một cửa hàng bán kẹo nhỏ và mua cho cô bé chai nước soda sô-cô-la giá 1 xu. Sau đó, hai bác cháu tìm một bậc thềm, ngồi lại và nghe Francie kể về tình hình ở trường. Francie khoe cuốn sách vỡ lòng và cuốn vở bài tập về nhà với những chữ in hoa bên trong. Sissy rất ấn tượng. Cô nhìn thật lâu vào gương mặt gầy gò của Francie và phát hiện ra cô bé đang run lập cập. Trong cái lạnh thấu xương của tháng Mười một, Francie chỉ mặc chiếc váy cotton đã sờn chỉ, quàng chiếc khăn nhỏ rách rưới và đi đội tất cotton mỏng manh. Sissy vòng tay ôm lấy cô bé và bao bọc cô bé trong hơi ấm của mình.

“Francie, con yêu, cháu đang run lẩy bẩy như một chiếc lá ấy.”

Francie chưa từng nghe thấy cách so sánh như vậy bao giờ nên ngẫm nghĩ một lát. Cô nhìn cái cây nhỏ mọc lên từ khe bê tông ở bên cạnh ngôi nhà nơi hai bác cháu đang ngồi. Lá đã rụng gần hết, nhưng vẫn còn vài chiếc lá khô lay lắt bám trên cành, một chiếc sột soạt kêu lên khô khốc khi gió thổi qua. Run lẩy bẩy như một chiếc lá. Cô lặng lẽ ghi nhớ trong đầu cụm từ này. Run lẩy bẩy...

“Có chuyện gì vậy?” Sissy hỏi. “Người cháu lạnh như đá vậy.”

Ban đầu Francie không chịu nói. Nhưng sau vài lời dỗ ngọt, cô chôn gương mặt đỏ bừng vì xấu hổ vào cổ Sissy và thì thào nói.

“Ôi chao,” Sissy nói. “Chẳng trách cháu lạnh thế. Sao cháu không xin phép...”

“Cô giáo không bao giờ liếc mắt nhìn tụi cháu khi tụi cháu giơ tay.”

“Ôi chao! Đừng quá lo lắng. Bất kỳ ai cũng có thể gặp chuyện này. Nữ hoàng Anh cũng bị như thế khi còn nhỏ.”

Nhưng Nữ hoàng có cảm thấy xấu hổ và nhạy cảm như vậy về chuyện đó không? Francie đau đớn khóc thầm, những giọt nước mắt của nỗi xấu hổ và sự sợ hãi. Cô sợ phải về nhà, sợ rằng mẹ sẽ buông lời khinh miệt và dè bỉu mình.

“Mẹ sẽ không mắng cháu đâu... một tai nạn như thế có thể xảy ra với bất kỳ cô bé nào. Đừng về bảo với mẹ là bác tiết lộ chuyện này, nhưng mẹ cháu ngày nhỏ cũng tè dầm, và bà ngoại cũng thế đấy. Chuyện này đâu có gì mới, và cháu cũng không phải là người đầu tiên.”

“Nhưng cháu lớn quá rồi. Chỉ trẻ con mới tè dầm. Mẹ sẽ dè bỉu cháu trước mặt Neeley.”

“Vậy cháu hãy kể ngay cho mẹ nghe trước khi mẹ tự phát hiện ra và hứa sẽ không bao giờ tè dầm nữa. Như thế mẹ sẽ không dè bỉu cháu.”

“Cháu không hứa được bởi chuyện này có thể lại tiếp diễn, cô giáo không cho phép tụi cháu ra ngoài.”

“Từ giờ trở đi, cô giáo sẽ cho phép cháu ra ngoài vào bất kỳ lúc nào cháu cần phải đi vệ sinh. Cháu tin bác Sissy mà, đúng không?”

“Có ạ. Nhưng làm sao bác biết chắc được?”

“Bác sẽ thắp nến cầu nguyện ở nhà thờ về chuyện này.”

Francie như trút được gánh nặng khi nghe lời cam đoan của Sissy. Khi Francie về đến nhà, Katie có mắng cô một chút theo thói quen nhưng Francie đã trở nên vững dạ hơn khi nghe Sissy kể về truyền thống tè dầm trong gia đình.

Buổi sáng hôm sau, 10 phút trước khi giờ học bắt đầu, Sissy bước vào trong lớp, đứng đối diện với cô giáo.

“Trong lớp của chị có một cô bé tên là Francie Nolan,” cô lên tiếng.

“Frances Nolan,” cô Briggs đính chính.

“Con bé có thông minh không?”

“Có”

“Nó có ngoan không?”

“Tốt nhất là nó nên ngoan ngoãn.”

Sissy đưa mặt mình lại gần cô Briggs. Cô hạ thấp giọng và nói còn nhẹ nhàng hơn so với câu trước, nhưng vì lý do nào đó, cô Briggs bất giác đứng lùi lại đằng sau. “Tôi vừa mới hỏi chị là con bé có ngoan không?”

“Có, có ngoan,” cô giáo vội vàng nói.

“Tình cờ tôi lại là mẹ của con bé,” Sissy nói dối.

“Không phải!”

“Phải!”

“Chị muốn biết điều gì về việc học hành của cô bé, chị Nolan...”

“Chị có bao giờ nhận ra,” Sissy tiếp tục nói dối, “rằng Francie gặp vấn đề về thận không?”

“Thận cái gì cơ?”

“Bác sĩ nói nếu con bé buồn tè mà người ta ngăn không cho nó đi, nó có thể đột tử vì thận quá tải.”

“Chắc chắn là chị đang phóng đại.”

“Chị có muốn con bé đột tử trong căn phòng này không?”

“Dĩ nhiên là không rồi, nhưng.”

“Và chị có muốn ngồi trong xe cảnh sát tới đồn tạm giam rồi sau đó đứng trước mặt bác sĩ và thẩm phán mà thú nhận rằng nguyên nhân con bé chết là do chị đã không chịu cho nó ra ngoài đi vệ sinh?”

Có phải Sissy đang nói dối không? Cô Briggs không thể khẳng định chắc chắn. Câu chuyện này thật khó tin. Thế nhưng, người phụ nữ này lại nói về những chuyện đáng sợ như thế bằng một giọng điệu điềm tĩnh và dịu dàng nhất mà cô từng nghe. Lúc này, Sissy vô tình nhìn ra ngoài cửa sổ và trông thấy một vị cảnh sát với vóc người lực lưỡng đang lững thững đi. Cô liền trỏ tay về phía ông ta.

“Chị thấy anh cảnh sát kia không?” Cô Briggs gật đầu. “Đó là chồng tôi.” “Bố của Frances ư?”

“Còn ai vào đây nữa?” Sissy chạy ra mở cửa sổ và hét, “Này, này, Johnny.”

Vị cảnh sát giật mình nhìn lên. Cô tặng cho ông một cái hôn gió. Thoạt tiên, ông cho rằng chắc cô giáo già thiếu thốn tình yêu nào đó đang phát điên. Nhưng sau đó, bản tính tự phụ của đàn ông lên tiếng trấn an ông với giả thiết rằng đó là một cô giáo trẻ từ lâu đã phải lòng ông, và cuối cùng cũng có đủ dũng khí để thực hiện màn chào hỏi thắm thiết như vậy. Ông vụng về đưa tay hôn trả, khẽ nghiêng mũ rất lịch thiệp và tiếp tục bước đi, miệng vui vẻ huýt sáo bài “At the Devil’s Ball” (Ở tiệc khiêu vũ của quỷ). “Mình hẳn là quỷ trong mắt các quý bà quý cô,” ông nghĩ. “Mình đúng là thế đấy. Mà nhìn xem, mình có sáu đứa con ở nhà rồi đấy chứ.”

Cô Briggs trố mắt nhìn cảnh này. Đó là một cảnh sát điển trai và khỏe mạnh. Lúc này, một cô bé thuộc nhóm học sinh cưng mang tới một hộp kẹo buộc ruy-băng cho cô giáo. Cô Briggs mỉm cười hài lòng và hôn lên gò má màu hồng mịn như satin của đứa trẻ. Vốn là người có đầu óc sắc bén, Sissy biết ngay gió thổi chiều nào; cô cũng thấy gió thổi ngược chiều với những đứa trẻ như Francie.

“Nghe này,” cô nói. “Tôi đoán chị không cho rằng nhà chúng tôi có nhiều tiền.”

“Tôi chưa hề..”

“Chúng tôi không phải những người ưa kiểu cách. Giáng sinh sắp tới rồi,” cô hứa hẹn.

“Có lẽ là vậy,” cô Briggs nhượng bộ, “không phải lúc nào tôi cũng trông thấy Frances lúc cô bé giơ tay.”

“Con bé ngồi ở đâu mà khiến chị khó nhìn như thế?” Cô giáo giơ tay chỉ vào chỗ góc tối tăm ở cuối lớp. “Có lẽ nếu nó ngồi lên trên một chút, chị có thể trông thấy nó rõ hơn.”

“Vị trí ngồi đều được cố định rồi.”

“Giáng sinh sắp tới rồi,” Sissy nhẹ nhàng cảnh báo.

“Để tôi xem tôi có thể làm gì.”

“Vậy chị hãy xem nhé. Và nhớ là xem cho tốt.” Sissy đi về phía cửa rồi quay người lại. “Bởi không chỉ Giáng sinh tới đâu, mà ông chồng cảnh sát của tôi cũng sẽ tới để dần chị một trận ra trò nếu chị không đối xử tử tế với con bé.”

Sau cuộc họp kín giữa phụ huynh và giáo viên ấy, Francie không gặp thêm rắc rối nào nữa. Dù cô giơ tay rụt rè tới đâu, cô Briggs vẫn nhìn thấy. Thậm chí cô còn chuyển Francie lên bàn đầu, ngay chỗ ngồi đầu tiên. Nhưng khi Giáng sinh đến và không có món quà đắt giá nào xuất hiện, Francie lại bị chuyển về góc tối tăm trong lớp.

Cả Francie và Katie đều không hay biết gì về chuyến thăm trường của Sissy. Nhưng Francie không còn cảm thấy xấu hổ như trước nữa, và nếu cô Briggs không đối xử tốt với cô, ít ra cô cũng không bị nạt nộ nữa. Dĩ nhiên, cô Briggs biết những điều mà người phụ nữ đó nói đều là vớ vẩn và lố bịch. Nhưng mạo hiểm để làm gì kia chứ. Cô không thích trẻ con nhưng cô cũng đâu phải là quái vật. Cô không muốn trông thấy một đứa trẻ đột tử ngay trước mắt mình.

Vài tuần sau, Sissy nhờ một cô bé trong cửa hàng viết giúp cô một tấm bưu thiếp để gửi cho Katie. Cô nài nỉ em gái mình gác lại chuyện quá khứ và cho phép cô tới nhà ít nhất là để thi thoảng thăm lũ trẻ. Katie phớt lờ tấm bưu thiếp đó.

Mary Rommely đích thân tới cầu tình cho Sissy. “Con với chị con có chuyện gì mà căng thẳng thế?” Bà hỏi Katie.

“Con không thể nói cho mẹ biết được,” Katie trả lời.

“Sự tha thứ,” Mary Rommely nói, “là một món quà có giá trị cao. Nhưng nó không tốn gì cả.”

“Con có cách của mình,” Katie nói.

“Ôi chao,” mẹ cô đồng ý với cô. Bà chỉ thở dài và không nói gì nữa.

Katie sẽ không thừa nhận điều này, nhưng cô thực sự nhớ Sissy. Cô nhớ cái tính bộp chộp thiếu suy xét và cách giải quyết vấn đề rõ ràng của Sissy. Mỗi khi Evy đến thăm Katie, cô không bao giờ đả động đến Sissy, và sau cố gắng hòa giải duy nhất đó, Mary Rommely cũng không bao giờ nhắc đến tên Sissy nữa.

Katie nhận tin tức về chị gái mình thông qua phóng viên gia đình được cấp giấy chứng nhận chính thức, hay nhân viên bảo hiểm y tế. Tất cả người nhà Rommely đều mua bảo hiểm ở cùng một công ty, và người ta cử một nhân viên chuyên trách, mỗi tuần người này lại tới thu tiền bảo hiểm của cả ba chị em. Ngoài nhiệm vụ chính, nhân viên này còn mang theo tin tức, những câu chuyện ngồi lê đôi mách, và là sứ giả truyền tin của gia đình. Một hôm, anh ta mang đến thông tin rằng Sissy vừa sinh một đứa con nhưng anh ta không thể đăng ký bảo hiểm cho nó vì nó chỉ sống được hai giờ đồng hồ. Cuối cùng, Katie cũng cảm thấy xấu hổ về bản thân khi đối xử hà khắc với Sissy tội nghiệp như thế.

“Lần tới anh gặp chị gái tôi,” cô nói với nhân viên thu tiền bảo hiểm, “hãy bảo cô ấy đừng làm người xa lạ như vậy nữa.” Nhân viên kia truyền đạt lại thông điệp về sự tha thứ của Katie, và từ đó Sissy lại quay trở lại gia đình Nolan.

20

Chiến dịch phòng chống chấy rận và dịch bệnh của Katie bắt đầu ngay từ ngày đầu lũ trẻ đến trường. Đây là một cuộc chiến dữ dội, nhanh gọn, và thành công.

Vì ở gần nhau nên các học sinh vô tình nuôi chấy rận và lây cho nhau. Dẫu đây không phải là lỗi của chúng, nhưng chúng vẫn phải trải qua một quy trình nhục nhã nhất mà một đứa trẻ phải chịu.

Mỗi tuần một lần, cô y tá ở trường lại tới lớp và đứng quay lưng về phía cửa sổ. Các cô gái nhỏ đứng xếp hàng và khi đi tới chỗ y tá, chúng xoay người lại, nhấc những bím tóc nặng trĩu lên rồi khom lưng xuống. Người y tá dùng một cây gậy dài và mỏng để kiểm tra tóc của chúng. Nếu phát hiện có chấy hay trứng chấy, y tá sẽ bảo đứa trẻ đứng sang một bên. Cuối buổi kiểm tra, những đứa trẻ đó sẽ bị bắt đứng trước lớp trong khi cô y tá giảng giải cho cả lớp biết những cô bé này bẩn thỉu như thế nào và nên cách xa chúng. Sau đó, những kẻ không-thể-đụng-vào kia bị đuổi về với yêu cầu mua “thuốc mỡ xanh” ở cửa hàng thuốc Knipe’s rồi nhờ mẹ thoa vào đầu cho. Khi quay trở lại trường, chúng còn bị bạn bè hành hạ đủ trò. Có hẳn một đám trẻ hộ tống từng đứa có chấy về đến tận nhà, vừa đi chúng vừa ê a la ó:

“Đồ chấy rận, mày là đồ chấy rận! Cô giáo bảo mày là đồ chấy rận. Phải về nhà, phải về nhà, phải về nhà bởi mày là đồ chấy rận.”

Có thể đứa trẻ có chấy sẽ được cho qua trong kỳ kiểm tra y tế tiếp theo. Trong trường hợp này, nó sẽ quay sang hành hạ những đứa bị phát hiện có chấy mà quên đi những tổn thương mà mình đã phải chịu khi bị hành hạ và trêu đùa trước đó. Chúng không học được lòng trắc ẩn từ chính nỗi khổ sở của bản thân. Vì thế sự chịu đựng của chúng đã bị phí hoài.

Trong cuộc sống vốn đã bộn bề của Katie không có chỗ cho bất kỳ rắc rối và sự lo lắng nào nữa. Cô sẽ không chấp nhận điều đó. Ngày đầu tiên Francie đi học về và thông báo rằng cô ngồi bên cạnh một đứa trẻ có chấy bò lổm ngổm trên tóc, Katie đã bắt tay vào hành động ngay lập tức. Cô dùng một bánh xà phòng thô ráp màu vàng có khả năng tẩy rửa cực cao mà những người lao công hay dùng khi cọ rửa để chà đầu cho Francie đến khi da đầu cô bé nhói đau vì trầy xước. Sáng hôm sau, cô nhúng lược vào một bát dầu hỏa rồi chải tóc thật kỹ cho Francie, sau đó bện tóc thành hai bím thật chặt tới nỗi mạch máu ở hai bên thái dương cô bé phồng lên. Xong xuôi đâu đấy, cô dặn con phải tránh xa chỗ có lửa rồi cho con đi học.

Đầu của Francie bốc mùi khắp lớp. Bạn ngồi cùng bàn với cô phải dịch sát tận mép bàn bên kia. Cô giáo gửi thông báo về nhà cấm Katie bôi dầu hỏa lên đầu Francie. Katie nói rằng đây là đất nước tự do và phớt lờ tờ thông báo đó. Mỗi tuần một lần, cô vẫn đều đặn gội đầu cho Francie bằng loại xà bông màu vàng kia. Và mỗi ngày, cô vẫn thoa dầu hỏa lên tóc con.

Khi dịch quai bị bùng phát trong trường, Katie cũng nhanh chóng hành động chống lại những căn bệnh truyền nhiễm. Cô làm hai cái túi bằng vải flannel, bỏ vào mỗi túi một củ tỏi, dùng dây áo ngực sạch làm thành vòng và cho con đeo quanh cổ dưới lớp áo ngoài.

Vậy là Francie đến trường với thứ mùi hỗn hợp từ tỏi và dầu hỏa. Tất cả mọi người đều tránh xa cô. Ở sân trường đông đúc, bao giờ cũng có một khoảng trống xung quanh Francie. Trên những chuyến xe điện chật chội, hành khách cũng tìm cách tránh xa những đứa trẻ nhà Nolan.

Và những biện pháp đó đã phát huy tác dụng! Không ai biết nguyên nhân thực sự nằm ở đâu: do trong tỏi có bùa chú của phù thủy, do hai thứ mùi mạnh mẽ đó đã giết chết vi khuẩn, do Francie tránh được lây nhiễm bởi những đứa trẻ bị bệnh đều tránh xa cô, hay do cô và Neeley có thể chất khỏe mạnh tự nhiên. Dẫu sao, có một thực tế không thể phủ nhận là trong suốt những năm học, hai con của Katie chưa bao giờ bị ốm. Chúng thậm chí còn không bị cảm lạnh. Và chúng cũng chưa bao giờ có chấy rận.

Dĩ nhiên, Francie trở thành kẻ bị tất cả mọi người xua đuổi bởi trên người cô lúc nào cũng toát ra thứ mùi nồng nặc đó. Chỉ có điều, cô sớm đã quen với cuộc sống cô độc, quen với việc đi về một mình, và quen với việc bị coi là “kẻ lập dị”. Nên rốt cuộc, cô cũng không lấy gì làm khổ sở cho lắm.

21

Bất chấp tất cả những sự xấu xa, tàn nhẫn và khốn khổ ấy, Francie vẫn thích trường học. Nề nếp kỷ luật của nhiều đứa trẻ mang lại cho cô cảm giác an toàn. Cô cảm thấy mình là một phần chắc chắn của một điều gì đó, một phần trong một cộng đồng được tập hợp lại dưới sự chỉ huy của một nhà lãnh đạo để cùng hướng tới một mục tiêu duy nhất. Gia đình Nolan theo chủ nghĩa cá nhân. Họ chỉ tuân thủ những gì có vai trò thiết yếu đối với cuộc sống của mình trong thế giới này. Họ sống theo những tiêu chuẩn sống của chính mình. Họ không thuộc về nhóm xã hội cố định nào. Điều này là bình thường đối với những người theo chủ nghĩa cá nhân nhưng đôi khi, nó lại khiến một đứa trẻ cảm thấy mất phương hướng. Vì thế, khi ở trường, Francie cảm nhận được sự an toàn và chắc chắn nhất định nào đó. Dù rằng đó là một thứ nề nếp tàn nhẫn và xấu xa, nhưng nó có mục đích và sự tiến bộ.

Trường học không phải hoàn toàn chỉ có màu sắc u ám. Mỗi tuần đều có một vầng hào quang màu vàng rực rỡ xuất hiện và kéo dài nửa giờ, khi thầy Morton tới lớp của Francie để dạy nhạc. Thầy là giáo viên phụ trách âm nhạc cho tất cả các trường trong khu vực đó. Mỗi lần thầy xuất hiện, bầu không khí lại trở nên rộn ràng như kỳ nghỉ lễ. Thầy hay mặc áo khoác đuôi nhạn và đeo một chiếc nơ rất ấn tượng. Cả người thầy toát lên sự sôi nổi, rạng rỡ, và vui vẻ – đầy tràn sức sống – và vầng hào quang ấy khiến thầy giống như một vị thần giáng thế. Thầy gần gũi và thân thiện nhưng vẫn giữ được nét lịch duyệt quý phái. Thầy hiểu và yêu mến lũ trẻ, và chúng tôn sùng thầy. Các cô giáo cũng rất ngưỡng mộ thầy. Vào ngày thầy tới dạy, bầu không khí trong lớp lại rộn ràng như lễ hội. Cô Briggs sẽ chọn ra bộ váy đẹp nhất để mặc và không xấu tính như mọi hôm. Có khi cô còn uốn tóc và xịt nước hoa. Đó là sức ảnh hưởng của thầy Morton đối với những người phụ nữ ấy.

Thầy xuất hiện như một cơn lốc. Cánh cửa lớp đột ngột mở toang và thầy đi như lướt vào lớp, hai chiếc đuôi áo bay theo đằng sau. Thầy nhẹ nhàng nhảy lên bục giảng, đưa mắt nhìn khắp lớp một lượt với nụ cười tỏa nắng và cất giọng vui vẻ, “Chà, chà.” Lũ trẻ ngồi phía dưới cũng cười vang đầy phấn chấn.

Thầy vẽ các nốt nhạc lên bảng, rồi vẽ thêm những cái chân nhỏ xíu cho chúng, khiến chúng trông như đang chạy khỏi thang nhạc. Thầy vẽ dấu giáng trông như một gã béo bụng phục phịch, và dấu thăng vừa đủ cho một cái mũi mỏng hình dáng giống củ cải đường xuyên qua. Vừa vẽ nốt nhạc, thầy vừa hát đầy ngẫu hứng như một chú chim. Đôi khi niềm hạnh phúc trong thầy căng tràn tới nỗi dường như chính thầy cũng không kiềm chế được và thầy phải nhảy một điệu để giải phóng bớt.

Thầy dạy cho học sinh thứ âm nhạc cao cấp mà không cho chúng biết điều đó, để âm nhạc đến với chúng một cách tự nhiên nhất có thể. Thầy dùng ngôn ngữ riêng của mình để nói về những tác phẩm kinh điển nổi tiếng và đặt cho chúng những cái tên giản dị như “Lullaby” (Bài hát ru), “Seranade” (Khúc nhạc chiều), “Street Song” (Bài hát trên đường phố), và “Song for a Sunshine Day” (Bài hát cho một ngày nắng đẹp). Những giọng nói non nớt cất giọng thanh thanh hát bài “Largo” của Handel, nhưng chúng chỉ biết tên của bài hát là “Tụng ca”. Những cậu bé vừa lê la chơi bắn bị vừa thì thầm hát một phần trong bài “New World Symphony” (Bản giao hưởng Thế giới mới) của Dvorak. Khi có người hỏi chúng đang hát bài gì, chúng sẽ nói, “Ồ, là bài Going Home (Về nhà) đấy.” Chúng vừa chơi nhảy lò cò vừa hát bài “The Soldiers’ Chorus” (Hợp xướng của những người lính) trong vở kịch Faust nhưng chúng gọi nó là bài “Niềm vinh quang”.

Không được yêu quý bằng thầy Morton nhưng cũng được ngưỡng mộ không kém là cô Bernstone, giáo viên dạy vẽ đặc biệt cũng đến lớp dạy mỗi tuần một lần. À, cô đến từ một thế giới khác, một thế giới của những bộ váy đẹp đẽ với những gam màu lặng xanh và ngọc hồng lựu. Cô có khuôn mặt dễ mến và dịu dàng, và, cũng giống như thầy Morton, cô yêu quý đám đông lũ trẻ không sạch sẽ, bị mọi người ruồng rẫy hơn những đứa trẻ được cưng chiều chăm sóc. Các giáo viên trong trường không thích cô Bernstone. Dĩ nhiên, họ vẫn giả lả cười với cô khi cô nói chuyện với họ, nhưng khi cô vừa quay lưng, họ lại trừng mắt nhìn cô. Họ ghen tị với sự quyến rũ, nét ngọt ngào cũng như sức hấp dẫn của cô trước cánh đàn ông. Ở cô toát ra sự ấm áp gần gũi, sự rạng rỡ, và cô rất giàu nữ tính. Họ biết cô không phải trải qua những đêm cô đơn trằn trọc trên giường như cuộc sống của họ buộc họ phải chịu cảnh chăn đơn gối chiếc.

Giọng nói của cô dịu dàng và du dương như tiếng hát. Cô có đôi bàn tay rất đẹp và rất thuần thục khi điều khiển mẩu phấn hay chiếc bút chì than. Chỉ cần cô xoay cổ tay, phép màu sẽ hiện ra. Xoay một lần, một quả táo sẽ xuất hiện. Xoay thêm hai lần nữa, sẽ có bàn tay nhỏ xinh của một đứa trẻ đưa ra để hứng lấy quả táo. Vào những ngày mưa, cô sẽ không dạy học mà lấy ra một tờ giấy và một chiếc bút chì than, rồi phác họa đứa trẻ trông nghèo khổ nhất trong lớp. Và khi bức tranh hoàn thiện, người ta sẽ không trông thấy sự bẩn thỉu hay khổ sở, mà chỉ thấy nét ngây thơ, thuần phác lặng lẽ tỏa rạng và phảng phất một chút buồn rầu nuối tiếc về tuổi thơ vùn vụt trôi nhanh của một đứa trẻ. Ôi, cô Bernstone quả thực là tuyệt vời.

Hai người giáo viên thỉnh giảng này chính là ánh sáng vàng và ánh sáng bạc của mặt trời chiếu trên dòng sông đục ngầu của những ngày đi học, những ngày tháng lặng lẽ mà cô giáo bắt học sinh ngồi cứng ngắc trên ghế, hai tay gập lại sau lưng trong khi cô cúi đầu vụng trộm đọc một cuốn tiểu thuyết giấu ở trên đùi. Nếu như tất cả các giáo viên đều giống như cô Bernstone và thầy Morton, hẳn là Francie sẽ biết thiên đường là như thế nào. Nhưng không phải thế cũng tốt. Phải có những vùng nước tăm tối và đục ngầu để làm nền cho ánh dương tỏa rạng.

22

Ôi chao, khoảnh khắc mà một đứa trẻ lần đầu biết rằng nó có thể đọc được những chữ người ta in trên giấy thật thần kỳ biết bao!

Francie kiên trì tập đánh vần từng chữ cái, tập cách phát âm chúng, và sau đó ghép những âm đó lại để tạo thành từ có nghĩa. Nhưng một ngày nọ, cô nhìn vào một trang giấy và chữ “con chuột” đột nhiên có ý nghĩa thật rõ ràng. Cô nhìn vào chữ đó, và hình ảnh một con chuột lông xám vụt hiện lên trong đầu. Cô nhìn tiếp và khi trông thấy chữ “con ngựa”, cô đã cảm thấy như mình đang nghe được tiếng ngựa gõ móng xuống nền đất và thấy ánh mặt trời lấp lánh phủ trên lớp lông bóng mượt của nó. Chữ “chạy” đột ngột xuất hiện khiến cô thở gấp như thể chính mình đang chạy. Lớp rào cản giữa âm thanh đơn lẻ của từng chữ cái và ý nghĩa toàn vẹn của một từ đã bị gỡ bỏ, và chỉ cần liếc mắt, cô cũng hiểu được ý nghĩa của từng chữ in trên mặt giấy. Francie đọc thật nhanh vài trang giấy và suýt bị cơn phấn khích làm cho choáng váng. Cô muốn hét lên thật to rằng mình đã biết đọc rồi! Francie đã biết đọc rồi!

Từ hôm đó trở đi, thế giới trở thành thế giới để Francie đọc. Cô sẽ không bao giờ phải sống trong cô độc nữa, không bao giờ phải cảm thấy trống trải vì thiếu vắng những người bạn thân thiết. Những cuốn sách trở thành bạn bè tốt của cô bé, và có mọi cuốn sách phù hợp với mọi tâm trạng của Francie. Cô có thơ ca làm người bạn đồng hành lặng lẽ. Có những chuyến phiêu lưu khi cô đã cảm thấy chán những khoảng thời gian yên lặng. Sẽ có những câu chuyện tình lãng mạn chào đón cô khi cô bước vào tuổi dậy thì, và khi cô muốn được cảm thấy gần gũi hơn với ai đó, cô có thể đọc tiểu sử của họ. Chính vào cái ngày khi cô lần đầu tiên nhận thức được mình đã biết đọc, cô đã hạ quyết tâm mỗi ngày sẽ đọc một cuốn sách cho đến suốt đời.

Francie thích các con số và những phép tính. Cô tự nghĩ ra một trò chơi trong đó mỗi con số là một thành viên trong gia đình, và “đáp án” của phép tính chính là câu chuyện về các thành viên trong gia đình khi ở bên nhau. Số 0 là một em bé còn đang ẵm ngửa. Cậu ta không gây ra bất kỳ rắc rối nào. Khi cậu ta xuất hiện, bạn chỉ cần “bế” cậu ta lên. Số 1 là một bé gái xinh xắn mới đang ở tuổi tập đi, và rất dễ xử lý; số 2 là một bé trai đã biết đi lẫm chẫm và biết nói ê a. Cậu bé bước vào cuộc sống gia đình (tức là tiến vào các phép tính...) mà hầu như không tạo ra vấn đề gì lớn. Số 3 là một cậu bé lớn tuổi hơn một chút, đang học mẫu giáo – cậu bé này cần phải trông chừng một chút. Số 4 là một cô bé bằng tuổi Francie. Cô bé này cũng dễ “để mắt” như số 2. Mẹ là số 5, dịu dàng và tốt bụng. Trong những phép tính lớn, mẹ xuất hiện và làm cho mọi thứ trở nên dễ dàng hệt như cách làm của những bà mẹ. Số 6 là bố, khó tính hơn những số khác nhưng rất công bằng. Số 7 thì xấu tính. Đó là ông ngoại già nua lập dị và không thể giải thích được sự xuất hiện của ông. Bà ngoại là số 8, cũng khó đối phó, nhưng dễ hiểu hơn số 7. Khó khăn nhất trong tất cả là số 9. Đó là một vị khách, và quả thực rất khó để đưa anh ta vào đời sống gia đình!

Khi làm phép tính cộng, Francie sẽ nghĩ ra một câu chuyện nho nhỏ đi kèm với đáp án. Nếu đáp án là 924, điều đó có nghĩa là vị khách đang ở nhà trông cậu bé và cô bé, còn cả nhà đang đi vắng. Khi đáp án là 1024, điều đó có nghĩa là toàn bộ lũ trẻ nhỏ đều đang chơi đùa với nhau ở ngoài sân. Số 62 có nghĩa là bố đang đưa cậu bé con ra ngoài đi dạo; 50 có nghĩa là mẹ đang đẩy xe đưa đứa em bé nhất nhà đi hít thở bầu không khí trong lành và số 78 có nghĩa là ông ngoại và bà ngoại đang ngồi ở nhà bên lò sưởi vào một buổi tối mùa đông. Mỗi tổ hợp số là một bối cảnh mới cho gia đình, và không có câu chuyện nào giống hệt câu chuyện nào cả.

Francie mang trò chơi này theo đến tận môn đại số. X là người yêu của cậu bé, người này xuất hiện trong gia đình và làm cho cuộc sống trở nên phức tạp hơn. Y là cậu bạn trai gây ra rắc rối. Cứ như vậy, số học trở thành một điều gần gũi và mang đậm màu sắc nhân sinh đối với Francie, và nó đã bầu bạn cùng cô trong rất nhiều khoảng thời gian cô độc.

23

Những ngày đi học cứ thế tiếp diễn. Có ngày đầy ắp sự xấu xa, tàn bạo, và tổn thương; có ngày lại rạng rỡ và đẹp để nhờ sự xuất hiện của cô Bernstone và thầy Morton. Nhưng ngày nào phép màu cũng xuất hiện vì Francie luôn không ngừng học được những điều mới mẻ.

Một ngày thứ Bảy của tháng Mười, khi đi ra ngoài chơi, Francie tình cờ đi lạc vào một khu xa lạ. Ở đây không có những tòa nhà cho thuê hay những cửa hàng xiêu vẹo và lộn xộn. Có những ngôi nhà cổ tồn tại từ hồi Washington điều khiển quân đội băng qua đảo Long Island. Đó là những ngôi nhà rêu phong đổ nát nhưng xung quanh chúng là những hàng rào gai nhọn với những cánh cổng mà Francie rất muốn đu lên. Ở khoảnh sân trước nhà đang nở rộ những bông hoa rực rỡ của mùa thu và ở lề đường trồng những cây phong lá đỏ và vàng. Khu vực này hiện ra trầm mặc, cổ kính và thanh bình dưới ánh mặt trời của ngày thứ Bảy. Bao trùm nơi đây là bầu không khí u buồn, một sự bình yên sâu lắng và hoang tàn mà thời gian không chạm tới được. Giống như Alice [20], Francie cũng hân hoan như thể cô vừa bước chân qua một chiếc gương thần kỳ và tới được xứ sở thần tiên.

Francie đi thêm một chút nữa và bắt gặp một ngôi trường cũ nhỏ bé. Những viên gạch cũ ánh lên màu đỏ sẫm dưới ánh chiều tà. Xung quanh sân trường không có hàng rào, và nền sân không lát xi-măng mà để cỏ mọc. Đối diện trường là khung cảnh miền quê bát ngát – một đồng cỏ điểm sắc vàng của hoa cúc hoàng anh, sắc tím của thạch thảo, và những cụm cỏ ba lá xanh mơn mởn.

Trái tim Francie như đập lỡ một nhịp. Đúng là nơi này! Đây chính là ngôi trường mà cô muốn theo học. Nhưng làm thế nào để được nhận vào đó? Chính quyền ra quy định rất nghiêm ngặt yêu cầu học sinh phải theo học tại trường thuộc khu vực họ cư trú. Nếu Francie muốn học ở đây, bố mẹ cô sẽ phải chuyển tới khu vực này. Francie biết mẹ sẽ không đời nào chuyển nhà chỉ bởi cô thích học ở một ngôi trường khác. Trên đường về nhà, Francie chậm rãi vừa đi vừa suy nghĩ.

Tối hôm đó, cô thức chờ bố đi làm về. Sau khi Johnny vừa lên tầng vừa huýt sáo bài “Molly Malone”, sau khi cả nhà đã giải quyết xong món tôm hùm, trứng cá muối, và xúc xích gan mà bố mang về, mẹ và Neeley lên giường đi ngủ. Francie loanh quanh bên bố trong lúc anh hút điếu xì gà cuối cùng trong ngày. Cô thì thào bên tai bố tất cả những gì mà cô đã nhìn thấy ở ngôi trường kia. Johnny nhìn con, gật đầu, và nói, “Ngày mai chúng ta sẽ đi xem thế nào.”

“Ý bố là chúng ta có thể chuyển nhà đến gần ngôi trường đó sao?”

“Không, nhưng chắc chắn phải có cách khác chứ. Ngày mai, bố sẽ đi cùng con đến đó rồi chúng ta sẽ cân nhắc xem có thể làm gì.”

Francie háo hức đến mức cả đêm đó không ngủ được. Lúc 7 giờ, cô đã dậy nhưng Johnny vẫn đang ngủ say. Cô đành nhấp nhổm chờ ngoài cửa phòng. Mỗi lần nghe tiếng bố thở dài trong giấc ngủ, cô lại chạy vào nhìn xem bố đã dậy chưa.

Rốt cuộc bố cũng thức dậy vào buổi trưa và cả nhà ngồi xuống cùng dùng bữa trưa. Francie nôn nóng tới mức ăn không vào. Cô liên tục liếc mắt nhìn về phía bố nhưng anh không đưa ra bất kỳ dấu hiệu gì. Bố đã quên sao? Bố đã quên sao? Không, bởi khi Katie đang đứng lên rót cà phê, anh thủng thẳng nói:

“Lát nữa nữ ca sĩ và anh sẽ đi dạo một lát.”

Tim Francie đập thình thịch. Bố không quên. Bố không quên. Cô lặng im chờ đợi. Mẹ sẽ phải trả lời. Mẹ có thể phản đối. Mẹ có thể gặng hỏi lý do. Mẹ có thể muốn đi cùng. Nhưng tất cả những gì mẹ nói là, “Cũng được.”

Francie rửa bát đĩa. Sau đó, cô còn phải đi xuống cửa hàng bán kẹo để mua tờ báo Chủ nhật, rồi tới cửa hàng thuốc lá để mua cho bố điếu xì gà Corona giá 1 nickel. Johnny còn phải đọc báo. Anh có thói quen đọc tất cả mọi mục trong báo, kể cả mục xã hội mà anh vốn chẳng thể nào nhấc nổi sự quan tâm. Tệ hơn nữa, anh còn phải vừa đọc vừa bình luận với Katie. Mỗi lần Johnny đặt tờ báo sang bên cạnh rồi quay người sang nói với Katie, “Bây giờ trên báo chí lắm chuyện buồn cười quá. Ví dụ như chuyện này,” Francie lại sốt ruột tưởng chừng có thể phát khóc ngay được.

Bốn giờ chiều. Điếu xì-gà đã được hút xong từ lâu, tờ báo nằm phơi bụng dưới sàn nhà, Katie đã chán nghe phân tích và bình luận tin tức nên đưa Neeley qua nhà bà ngoại chơi.

Francie và bố dắt tay nhau đi ra ngoài. Anh mặc bộ trang phục trịnh trọng nhất của mình, chiếc áo tuxedo cùng chiếc mũ tròn, trông anh thật quý phái. Hôm đó là một ngày tháng Mười rạng rỡ. Mặt trời tỏa nắng ấm áp và những làn gió tươi mát mang hương vị biển cả tới từng góc phố. Hai bố con đi qua vài dãy phố, quẹo vào một góc và tới được khu vực đó. Chỉ có ở một nơi rộng lớn như Brooklyn mới tồn tại một sự phân cách rõ rệt như vậy. Đây là nơi cư trú của người Mỹ thế hệ thứ năm và sáu, trong khi ở khu vực của gia đình Nolan, nếu bạn có thể chứng minh rằng bạn được sinh ra ở Mỹ, bạn sẽ có vị thế tương đương với những bậc khai quốc công thần.

Thực ra, Francie là đứa trẻ duy nhất trong lớp có bố mẹ được sinh ra ở Mỹ. Hồi đầu học kỳ, cô giáo lần lượt hỏi về quê quán của từng học sinh, và các câu trả lời thường khá giống nhau.

“Em là người Mỹ gốc Ba Lan. Bố em sinh ra ở Warsaw.”

“Người Mỹ gốc Ireland. Cả bố và mẹ em đều sinh ra ở Hạt Cork.”

Khi cô giáo gọi đến tên Nolan, Francie tự hào trả lời: “Em là người Mỹ.” “Cô biết em là người Mỹ rồi,” cô giáo vốn rất dễ bực mình nói. “Nhưng quốc tịch của em là gì?”

“Mỹ a!” Francie khẳng định với giọng điệu càng tự hào hơn nữa.

“Em có chịu cho cô biết bố mẹ em là người nước nào không, hay cô phải đưa em tới gặp cô hiệu trưởng?”

“Bố mẹ em là người Mỹ. Họ sinh ra ở Brooklyn.”

Tất cả lũ trẻ đều quay sang trố mắt nhìn vào cô bé duy nhất có bố mẹ không đến từ một quốc gia khác. Và khi cô giáo hỏi, “Brooklyn à? Hừm. Như vậy chắc em là người Mỹ rồi, thôi được,” Francie không khỏi phổng mũi và vui vẻ. Brooklyn mới tuyệt vời làm sao chứ, cô nghĩ thầm, khi mà chỉ cần được sinh ra ở đó là bạn có thể nghiễm nhiên trở thành người Mỹ!

Bố nói cho Francie biết về khu vực kỳ lạ này: các gia đình sống ở đây đều là người Mỹ từ hơn 100 năm trước; phần lớn họ có gốc gác từ Scotland, Anh và xứ Wales. Nam giới thường là thợ đóng tủ và là những thợ mộc tài ba. Họ làm việc với nhiều loại kim loại như vàng, bạc và đồng.

Anh hứa một hôm nào đó sẽ dẫn Francie tới khu vực của người Tây Ban Nha ở Brooklyn. Ở đó, nam giới quấn xì gà và mỗi người bỏ ra một vài xu mỗi ngày để góp chung với nhau và thuê người tới đọc sách báo cho họ trong lúc họ làm việc. Những người này thường đọc những tác phẩm văn học xuất sắc.

Hai bố con đi dọc con phố vắng ngày Chủ nhật. Francie trông thấy một chiếc lá run rẩy rời cành, và cô chạy lên phía trước để nhặt nó. Chiếc lá có màu đỏ sẫm và viền xung quanh màu vàng. Cô nhìn chiếc lá hồi lâu, trong lòng không khỏi thắc mắc liệu có bao giờ cô được trông thấy một thứ gì xinh đẹp như vậy nữa hay không. Một người phụ nữ trang điểm lòe loẹt, vai quàng một chiếc khăn lông vũ từ phía góc phố đi tới. Cô ta mỉm cười chào Johnny và hỏi:

“Cô đơn phải không, anh trai?”

Johnny nhìn người phụ nữ một lát rồi nhẹ nhàng trả lời:

“Không, chị gái.”

“Có chắc không?” Cô láu lỉnh hỏi.

“Chắc,” anh thấp giọng trả lời.

Người phụ nữ rời đi. Francie chạy lại gần nắm lấy tay bố.

“Đó có phải là người phụ nữ hư hỏng không hả bố?” Cô háo hức hỏi.

“Không phải.”

“Nhưng trông cô ta thật hư hỏng”

“Có rất ít người hư hỏng. Chỉ là, có rất nhiều người kém may mắn.”

“Nhưng cô ta tô son trát phấn khắp mặt và...”

“Cô ấy là người đã từng có những ngày tháng tươi đẹp hơn.” Anh rất thích cách nói này. “Đúng vậy đấy, có thể là cô ấy đã từng có những ngày tháng tươi đẹp hơn.” Johnny rơi vào trầm tư. Francie tiếp tục đi lên trước để nhặt lá.

Cuối cùng, họ cũng tới được ngôi trường đó và Francie tự hào chỉ nó cho bố xem. Ánh nắng buổi chiều tà làm ấm những viên gạch có màu sắc nhẹ nhàng và những khung cửa sổ chia ô nhỏ trông như đang khiêu vũ dưới ánh mặt trời. Johnny lặng yên đứng nhìn ngôi trường một lúc lâu, sau đó nói:

“Đúng rồi, đây đúng là ngôi trường nên theo học. Đúng là nó rồi.”

Rồi, theo lệ thường mỗi khi cảm thấy xúc động, anh lại cất tiếng hát. Anh cầm chiếc mũ tròn cũ kỹ áp lên trái tim, đứng thẳng, mắt nhìn vào ngôi trường và hát:

Những tháng ngày dưới mái trường, những tháng ngày dưới mái trường,

Những ngày xưa thân mến

Đọc và viết và những bài toán...

Trong mắt một người qua đường xa lạ, cảnh tượng này trông có phần ngốc nghếch – Johnny đứng đó, trên người mặc bộ tuxedo màu xanh, nắm tay một đứa trẻ gầy gò rách rưới và hát một bài hát vô vị giữa đường phố, hoàn toàn không bận tâm đến thứ gì xung quanh. Nhưng đối với Francie, hành vi này không có gì bất thường cả và đó là một cảnh tượng đẹp mắt.

Họ băng qua đường và đi dạo ở đồng cỏ mà người dân trong vùng vẫn gọi là bãi đất trống. Francie ngắt một bó cúc hoàng anh và thạch thảo để mang về nhà. Johnny kể rằng nơi đây từng là nghĩa địa của người da đỏ và ngày nhỏ, anh thường tới đây để tìm đầu mũi tên còn lưu lại. Francie hứng chí rủ bố đi tìm. Hai bố con tìm kiếm nửa giờ đồng hồ nhưng không thấy gì cả. Lúc này, Johnny chợt nhớ lại rằng ngày nhỏ, anh cũng chưa từng tìm được mũi tên nào. Francie thấy chuyện này hài hước liền phá lên cười. Anh thừa nhận rằng có khi đây không phải là nghĩa địa của người da đỏ; có lẽ ai đó đã bịa ra câu chuyện đó. Suy đoán của Johnny còn hơn cả chính xác bởi chính anh là tác giả của câu chuyện này mà.

Chẳng mấy chốc đã đến lúc phải về nhà và những giọt nước mắt ở đâu bất chợt trào ra trên hai khóe mắt Francie bởi bố vẫn chưa hề nói gì về việc cho cô tới học ở ngôi trường mới. Trông thấy con gái khóc, Johnny lập tức nghĩ ra một kế hoạch.

“Để bố nói cho con biết chúng ta sẽ làm gì nhé, con gái cưng. Chúng ta sẽ đi loanh quanh ở đây một lát rồi chọn ra một ngôi nhà xinh xắn và ghi lại số nhà đó. Bố sẽ về viết thư gửi cho hiệu trưởng và nói rằng con sắp chuyển tới ngôi nhà kia nên muốn chuyển tới học trường này.”

Họ tìm được một ngôi nhà một tầng sơn trắng có mái nghiêng và ở sân trồng hoa cúc. Johnny cẩn thận ghi lại địa chỉ ngôi nhà.

“Con có biết việc mà chúng ta đang làm là sai trái không?”

“Thật hả bố?”

“Nhưng đó là sự sai trái nhằm đạt được một điều tốt đẹp hơn.”

“Giống như là lời nói dối vô hại ấy ạ?”

“Giống như một lời nói dối giúp người ta ra khỏi cảnh khốn cùng. Vì thế, con phải đền bù cho điều sai trái ấy bằng cách cư xử ngoan ngoãn gấp đôi. Con không được hư, nghỉ học, hay đi muộn. Con không được làm bất kỳ điều gì khiến người ta phải gửi thư về nhà qua đường bưu điện.”

“Nếu có thể đi học ở ngôi trường đó, con sẽ luôn luôn ngoan ngoãn, bố ạ.”

“Được rồi. Giờ bố sẽ chỉ cho con đường tới trường đi tắt qua một công viên nhỏ. Bố biết nó ở đâu. Đúng rồi, bố biết nó ở đâu rồi.”

Anh chỉ cho con công viên và nói cô bé có thể đi chéo qua nơi đó để tới trường.

“Đi đường này sẽ khiến con cảm thấy rất vui vẻ và hạnh phúc đấy, bởi mỗi lần qua lại, con có thể thấy bốn mùa thay đổi ra sao. Con nghĩ sao nào?”

Francie chợt nhớ đến một câu mà mẹ từng đọc cho cô nghe và trả lời, “Cốc của con đã đầy.” [21] Đó quả thực là những gì cô suy nghĩ.

Khi hay tin về kế hoạch này, Katie nói: “Anh muốn làm gì thì làm. Nhưng em nói trước là em không dính dáng gì tới chuyện này đâu đấy. Nếu cảnh sát tới bắt anh vì tội khai báo địa chỉ giả mạo, em sẽ thật thà mà nói với họ rằng em không liên quan. Trường nào chẳng như trường nào. Em thật không hiểu vì sao con bé lại muốn đổi trường. Dù đi học ở đâu thì vẫn phải làm bài tập về nhà kia mà.”

“Vậy là chốt rồi nhé,” Johnny nói. “Francie, con hãy cầm lấy 1 xu này, chạy xuống cửa hàng bán kẹo, mua một tờ giấy viết và một cái phong bì nhé.”

Francie chạy vụt đi rồi vụt về. Johnny viết một tờ đơn nói rằng Francie sắp tới sống cùng người thân ở địa chỉ như vậy, như vậy, và muốn xin chuyển trường. Anh cũng viết thêm rằng Neeley sẽ tiếp tục sống ở nhà nên không có nhu cầu chuyển. Cuối đơn, anh ký tên để xác nhận thông tin.

Sáng hôm sau, Francie run rẩy nộp tờ đơn cho bà hiệu trưởng. Bà ta đọc tờ đơn, miệng lầm bầm, hoàn thành thủ tục chuyển trường, đưa cho cô học bạ và bảo cô mang về; dù sao trường của bà cũng đông quá rồi.

Francie mang giấy tờ tới nộp cho thầy hiệu trưởng của ngôi trường mới. Ông bắt tay cô và nói ông hy vọng cô sẽ vui vẻ khi học ở đây. Một lớp trưởng dẫn cô về lớp. Cô giáo tạm dừng việc để giới thiệu Francie với toàn thể học sinh. Francie đưa mắt nhìn khắp lượt các bàn học sinh nữ. Tất cả đều mặc đồ sờn cũ nhưng nhìn chung đều sạch sẽ. Cô có chỗ ngồi riêng và vui vẻ hòa nhập với cuộc sống ở ngôi trường mới.

Các giáo viên và học sinh ở đây không hành xử tàn bạo như ở trường cũ. Dĩ nhiên, cũng có một vài đứa trẻ xấu tính, nhưng dường như đó là nét xấu tính tự nhiên của trẻ con chứ không phải là hành vi cố tình của cả một tập thể. Thường thì giáo viên cũng thiếu kiên nhẫn và hay nổi nóng, nhưng họ không tàn nhẫn và ít mắng nhiếc học sinh. Ở đây cũng không tồn tại những hình phạt về thể xác. Các bậc phụ huynh đều thấm nhuần tinh thần của người Mỹ, họ đã nhận thức được rõ ràng về các quyền lợi của mình do Hiến pháp quy định nên không dễ dàng chấp nhận những sự bất công. Họ không bị bắt nạt và bóc lột như người mới nhập cư và người Mỹ thế hệ thứ hai.

Francie phát hiện ra cảm giác khác biệt ở ngôi trường này chủ yếu đến từ người bảo vệ. Đó là một ông lão tóc bạc với làn da hồng hào khỏe mạnh, người mà ngay cả thầy hiệu trưởng cũng phải kính trọng gọi một tiếng Ông Jenson. Ông Jenson khá đông con cháu, và người nào cũng được ông yêu thương hết mực. Không những thế, ông còn là người rất yêu quý trẻ nhỏ. Vào những ngày mưa gió, khi đến được trường, quần áo của lũ trẻ thường sẽ bị ướt sũng, nên ông kiên quyết đòi giáo viên phải cho chúng xuống phòng sưởi để hong khô người. Ông bảo chúng cởi giày rồi phơi những đôi tất ướt lên dây. Những đôi giày rách rưới nho nhỏ thì xếp thành hàng trước lò sưởi.

Bầu không khí ở trong phòng sưởi rất dễ chịu. Các bức tường được sơn trắng và chiếc lò sưởi thật lớn sơn màu đỏ chỉ nhìn đã khiến người ta cảm thấy thoải mái. Những ô cửa sổ được trổ ở tận trên cao những bức tường. Francie thích ngồi trong phòng này để tận hưởng hơi ấm và quan sát những ngọn lửa màu cam và xanh nhảy múa phía trên nền lò sưởi đang chất đống những cục than nhỏ màu đen. (Ông Jenson hay để cửa mở khi lũ trẻ tới hong người). Vào những hôm trời mưa, Francie sẽ rời nhà sớm hơn và cố tình đi thật chậm, như vậy khi đến trường người cô sẽ ướt nhẹp và đủ điều kiện để tới phòng sưởi hong khô.

Thực ra, việc ông Jenson đưa lũ trẻ ra khỏi lớp để hong khô người là không phù hợp với quy định, nhưng bởi tất cả mọi người đều yêu quý và kính trọng ông nên không ai phản đối cả. Francie được nghe nhiều câu chuyện mà mọi người trong trường truyền tai nhau về ông Jenson. Chẳng hạn, cô nghe nói ông từng học đại học và có kiến thức rộng hơn thầy hiệu trưởng. Họ nói sau khi lập gia đình và sinh con, ông nhận thấy làm người trông nom trường học có thu nhập cao hơn so với làm giáo viên. Bất luận đó là những thông tin gì, ông vẫn là nhân vật được yêu quý và kính trọng. Một lần, Francie trông thấy ông ở văn phòng thầy hiệu trưởng. Ông mặc bộ áo liền quần kẻ sọc sạch sẽ, ung dung ngồi vắt chéo chân và bàn chuyện chính trị. Francie nghe mọi người kể rằng thầy hiệu trưởng thường xuyên ghé vào phòng sưởi của ông, rồi vừa tranh thủ hút thuốc lá vừa nói chuyện phiếm với ông.

Khi một đứa trẻ có hành vi ngỗ ngược, người ta không bắt nó tới phòng hiệu trưởng để nhận hình phạt mà gửi nó xuống phòng của ông Jenson để nghe lời giáo huấn. Ông Jenson không bao giờ mắng trẻ hư. Ông chỉ kể cho chúng nghe về anh con trai út của ông đang là cầu thủ ném bóng cho đội tuyển bóng chày Brooklyn. Ông nói về nền dân chủ, về tinh thần công dân tốt, và về một thế giới tốt đẹp, nơi mà tất cả mọi người đều làm hết sức mình vì lợi ích chung của tất cả. Sau cuộc nói chuyện với ông Jenson, người ta tin chắc rằng những đứa trẻ ngỗ nghịch sẽ không gây ra thêm bất kỳ rắc rối nào nữa.

Lúc tốt nghiệp, lũ trẻ mang sổ lưu bút đến xin chữ ký của thầy hiệu trưởng chủ yếu vì sự kính trọng đối với vị trí mà ông nắm giữ, nhưng thực lòng chúng coi trọng chữ ký của ông Jenson hơn, và chúng luôn dành trang thứ hai để ông ký tên. Thầy hiệu trưởng cầm sổ và nhanh chóng đưa bút hạ xuống một chữ ký ngoằn ngoèo. Nhưng ông Jenson thì không làm thế. Với ông, ký tên vào sổ lưu bút của học sinh là cả một nghi lễ trang trọng. Ông cầm cuốn sổ tới chiếc bàn nắp cuộn lớn của mình rồi thắp đèn lên. Ông ngồi xuống ghế, cẩn thận lau chùi mắt kính rồi chọn ra một cái bút, nhúng nó vào lọ mực, giơ lên nheo mắt nhìn, lấy vải lau sạch ngòi rồi lại nhúng xuống mực. Sau đó, ông mới bắt đầu ký tên theo lối chữ khắc trên thép và thấm mực cẩn thận. Chữ ký của ông bao giờ cũng là chữ ký đẹp nhất trong sổ lưu bút. Nếu ai có dũng khí mở lời, ông sẵn sàng mang sổ về nhà và nhờ con trai ông, cầu thủ của đội bóng chày Dodgers, ký tặng. Đây là một món quà tuyệt vời đối với lũ con trai. Nhưng các cô gái thì không quan tâm lắm.

Thực ra, chữ của ông Jenson rất đẹp, tới nỗi ông được nhà trường nhờ viết tất cả các chứng chỉ cấp cho học sinh.

Thầy Morton và cô Bernstone cũng tới dạy ở trường đó. Vào giờ dạy của hai người này, ông Jenson cũng hay chen vào lớp, ngồi nhờ ở bàn cuối để cùng nghe giảng. Vào ngày trời lạnh, ông thường mời thầy Morton và cô Bernstone xuống phòng sưởi rồi mời họ uống cà phê nóng trước khi họ chuyển sang trường tiếp theo. Ông có một cái bếp gas và có đầy đủ dụng cụ pha cà phê đặt trên một cái bàn nhỏ. Ông pha cà phê đen đặc rồi rót vào những chiếc cốc dày để mời khách, và những giáo viên thỉnh giảng này luôn miệng cảm ơn lòng tốt của ông.

Francie rất vui vẻ khi học ở trường này. Cô luôn cố gắng để làm một đứa trẻ ngoan. Mỗi ngày, khi đi qua ngôi nhà mà cô nhận là của mình, cô đều nhìn nó với lòng biết ơn và sự trìu mến. Vào những ngày có gió mạnh, khi giấy vụn bị thổi bay tới trước cửa nhà, cô lại chăm chỉ nhặt từng mẩu giấy rồi cẩn thận đặt chúng vào rãnh nước cạnh đó. Những buổi sáng sau khi người quét rác tới lấy rác rồi bất cẩn ném túi đựng rác lên lề đường thay vì để vào trong sân, Francie lại nhặt nó lên treo ở hàng rào. Những người sống trong ngôi nhà đó dần dần coi cô là một đứa trẻ trầm tính ưa sạch sẽ đến kỳ quặc.

Francie yêu ngôi trường mà mình theo học. Đi học ở đó đồng nghĩa với việc mỗi ngày cô phải đi qua 48 dãy phố, nhưng cô cũng rất thích quãng đường đó. Buổi sáng, cô phải rời nhà sớm hơn Neeley và buổi chiều cũng về muộn hơn rất nhiều. Chuyện đó cũng không khiến cô bận tâm, chỉ trừ một chút khó khăn vào giờ ăn trưa. Trong một giờ nghỉ trưa, cô đã phải đi hết 12 dãy phố để về nhà và 12 dãy phố từ nhà trở lại trường. Thời gian còn lại để ăn là rất ít. Mẹ không đồng ý để cô mang bữa trưa tới trường vì:

“Con bé ngày một lớn, chẳng bao lâu nữa nó sẽ đủ lông đủ cánh để bay đi và xa rời gia đình. Nhưng khi vẫn còn là trẻ con thì nó phải hành xử như một đứa trẻ và phải về nhà ăn giống như mọi đứa trẻ khác. Nó phải đi học xa như thế là do em à? Chẳng phải chính nó đã chọn trường ấy hay sao?”

“Nhưng mà Katie,” bố cố gắng thuyết phục, “đó là một ngôi trường tốt.”

“Vậy thì cứ để nó chấp nhận cả cái tốt lẫn cái xấu đi.”

Vậy là vấn đề ăn trưa đã được quyết định như thế. Francie có khoảng năm phút để ăn, thực ra là chỉ kịp về nhà lấy bánh sandwich rồi mang đi ăn trên đường quay lại trường. Nhưng cô không lấy đó làm phiền. Cô cảm thấy sung sướng khi được học ở chỗ mới nên sẵn sàng trả giá để đổi lấy niềm vui này.

Việc cô quyết tâm vào được ngôi trường khác là một điều tốt. Nó cho cô thấy rằng còn có những thế giới khác ngoài thế giới nơi cô được sinh ra, và rằng những thế giới khác này không phải là không thể với tới.

24

Francie không đếm thời gian bằng ngày hay tháng mà bằng những ngày lễ trong năm. Một năm của cô bắt đầu vào ngày 4 tháng Bảy [22] bởi đó là ngày lễ đầu tiên sau khi nghỉ hè. Cô bắt đầu chiến dịch mua pháo đốt từ một tuần trước đó. Mỗi xu cô có được đều được dùng để mua những hộp pháo nhỏ mà cô đem cất trong một chiếc hộp ở dưới gầm giường. Mỗi ngày, cô lôi chiếc hộp đó ra không dưới mười lần, hí hoáy sắp xếp lại đống pháo, và ngắm nghía thật lâu lớp giấy đỏ nhạt màu và thân pháo quấn dây trắng, rồi tự hỏi không biết người ta làm ra chúng như thế nào. Cô hít hà ngửi mẩu gỗ vụn dày được tặng kèm mỗi lần mua pháo; khi châm lửa, mẩu gỗ này sẽ âm ỉ cháy tới vài giờ và nó được dùng để đốt pháo.

Thế nhưng khi ngày lễ tới, cô lại tiếc rẻ không muốn lấy pháo ra đốt. Dù sao, cầm pháo trong tay vẫn tốt hơn là phung phí chúng. Có một năm, tình hình khó khăn nên Francie và Neeley tích trữ túi giấy rồi tới ngày lễ, hai chị em hì hục lấy túi ra đổ nước vào, sau đó xoắn miệng túi vài vòng rồi thả chúng từ trên mái nhà xuống đường phố bên dưới. Túi nước rơi tạo thành âm thanh gần giống như pháo nổ. Người qua đường rất bực mình, và khi một túi nước xoẹt qua xém rơi trúng người họ, họ lại giận dữ ngẩng nhìn lên nhưng họ cũng không làm gì cả, đành tặc lưỡi chấp nhận một sự thật rằng đó là cách mừng ngày Quốc khánh của trẻ con nhà nghèo.

Ngày lễ tiếp theo là Halloween. Neeley dùng nhọ nồi bôi đen mặt, kéo mũ lưỡi trai ngược ra sau đầu và mặc áo trái. Cậu lấy đôi tất dài màu đen của mẹ, nhồi tro vào trong đó rồi mang ra phố vung vẩy cùng đám bạn, vừa đi vừa la hét inh ỏi.

Francie cùng các cô bé khác cầm phấn trắng đi dọc các phố để vẽ hình chữ thập thật to lên lưng của những người mặc đồ hóa trang đi qua. Lũ trẻ chơi trò này rất đỗi tự nhiên, không hề mang chút dụng ý nào. Người ta vẫn nhớ biểu tượng hình chữ thập nhưng mục đích vẽ nó thì đã từ lâu không còn ai nhớ nữa. Có lẽ nó xuất hiện từ thời trung cổ, khi mà người ta đánh dấu biểu tượng đó ở các ngôi nhà hoặc các cá nhân bị nhiễm dịch bệnh. Có lẽ những kẻ vô lại thời đó muốn trêu đùa ác ý nên cũng đánh dấu như vậy lên những người không nhiễm bệnh và hành vi này truyền qua nhiều thế kỷ rồi biến tướng thành một trò đùa vô nghĩa ngày Halloween.

Nhưng trong tất cả, ngày bầu cử có vẻ là ngày lễ lớn nhất đối với Francie. Hơn bất kỳ thời điểm nào khác, đây là ngày thuộc về toàn bộ khu dân cư này. Cô cho rằng có lẽ mọi người cũng bầu cử ở những khu vực khác trên nước Mỹ, nhưng không ở đâu giống như ở Brooklyn.

Johnny chỉ cho Francie thấy một nhà hàng phục vụ các món sò trên phố Scholes. Nhà hàng này nằm trong một tòa nhà có niên đại từ hơn 100 năm trước, khi tù trưởng Tammany còn đưa các chiến binh da đỏ của mình luồn lách nơi nơi. Món sò chiên của họ nổi tiếng khắp tiểu bang. Nhưng còn một điều nữa làm nên tên tuổi của nó: đây là địa điểm gặp gỡ bí mật của những vị chính khách tầm cỡ của chính quyền thành phố. Những nhân vật lớn trong đảng tổ chức những cuộc họp bí mật ở đây, trong một căn phòng ăn riêng tư và bên những món sò béo ngậy, họ quyết định xem người nào sẽ được bầu và người nào sẽ bị loại bỏ.

Francie thường xuyên đi qua nhà hàng này, và mỗi lần như vậy, cô đều háo hức nhìn vào đó. Nhà hàng không treo biển tên trên cửa, cửa sổ không có gì ngoài một chậu cây dương xỉ và phía sau chậu cây là một nửa tấm rèm vải linen màu nâu treo trên một thanh ngang bằng đồng.

Một lần, Francie trông thấy cánh cửa mở ra để đón người vào, cô thoảng thấy bên trong là một căn phòng trần thấp với ánh sáng lờ mờ của những chiếc đèn màu đỏ và ngập tràn khói thuốc.

Francie và những đứa trẻ khác trong khu thực hiện những thông tục trong ngày bầu cử, dù rằng bản thân chúng không hiểu ý nghĩa hoặc lý do của những thông tục đó. Vào đêm bầu cử, lũ trẻ xếp thành hàng, đứa ở phía sau đưa hai tay đặt lên vai của đứa ở trước, rồi cả đoàn rồng rắn vừa đi khắp các ngả đường phố vừa hát:

Tammany, Tammany,

Tù trưởng Lớn ngồi trong lều

Cổ vũ các chiến binh giành chiến thắng

Tamma-nee, Tamma-nee.

Francie rất thích lắng nghe những cuộc tranh luận của bố mẹ về các ưu và nhược điểm của đảng. Bố là người ủng hộ nhiệt tình của Đảng Dân chủ [23], nhưng mẹ thì không quan tâm. Mẹ chỉ trích đảng này và nói với Johnny rằng anh đang lãng phí tấm phiếu bầu của mình.

“Đừng nói như thế, Katie,” anh phản đối. “Nhìn vào đại thể, đảng này đã làm được rất nhiều điều có lợi cho người dân.”

“Em có thể hình dung được chuyện đó,” mẹ khinh khỉnh nói.

“Tất cả những gì họ mong muốn chỉ là lá phiếu bầu từ người đàn ông trụ cột trong gia đình và em xem họ mang lại cái gì cho chúng ta để làm vật trao đổi?”

“Anh thử kể tên một điều mà họ làm cho chúng ta đi.”

“Khi em cần lời khuyên về một vấn đề pháp lý, em không cần phải tìm đến luật sư mà chỉ cần hỏi vị dân biểu.”

“Kẻ mù dẫn dắt kẻ mù.”

“Sao em lại không có lòng tin như vậy? Có thể họ ngu ngốc ở nhiều mặt nhưng họ nắm rõ các quy định và luật lệ của thành phố.”

“Anh thử kiện thành phố vì một chuyện gì đó đi, rồi xem đảng sẽ giúp anh như thế nào.”

“Lấy Sở Dịch vụ Dân sự làm ví dụ,” Johnny chuyển sang góc độ khác. “Họ biết khi nào sắp diễn ra kỳ thi sát hạch để tuyển dụng cảnh sát, lính cứu hỏa, hay nhân viên bưu chính. Họ luôn sẵn lòng thông báo trước cho cử tri biết điều đó nếu họ quan tâm.”

“Chồng của chị Lavey tham gia kỳ thi sát hạch dành cho nhân viên bưu chính từ ba năm trước. Thế mà giờ đây anh ta vẫn đang phải chạy xe tải đấy thôi.”

“À! Đó là bởi anh ấy là người theo Đảng Cộng hòa. Nếu anh ấy là người của Đảng Dân chủ, họ sẽ lấy tên anh ấy đặt lên đầu danh sách. Anh từng nghe chuyện về một cô giáo muốn được chuyển sang trường khác. Đảng Dân chủ đã xử lý mong muốn ấy ngon ơ.”

“Vì sao kia? Trừ khi cô ta có ngoại hình hấp dẫn.”

“Đấy không phải là trọng điểm. Đó là một nước đi khôn ngoan. Giáo viên là người dạy dỗ cho những cử tri tương lai. Ví dụ, người giáo viên mà chúng ta vừa nói đến chắc chắn sẽ luôn nói tốt cho Đảng Dân chủ bất kỳ khi nào có cơ hội. Cậu bé nào khi lớn lên chẳng phải đi bầu cử chứ, em biết mà.”

“Vì sao?”

“Bởi đó là một đặc quyền đặc lợi.”

“Đặc quyền đặc lợi kia đấy! Hứ!” Katie khịt mũi.

“Nào, ví dụ nhé, nếu em có một con chó poodle và nó không may bị chết, khi đó em sẽ làm gì?”

“Em nuôi chó poodle để làm gì đã chứ”

“Em không thể giả vờ rằng em có một con chó poodle bị chết để chúng ta có thể tiếp tục thảo luận à?”

“Được rồi. Con chó poodle của em bị chết. Giờ sao nào?”

“Em đi tới tòa trụ sở của đảng và những người ở đó sẽ mang con chó đi chôn giúp em. Giả dụ Francie muốn có giấy phép làm việc nhưng con bé còn quá nhỏ.”

“Họ sẽ làm giấy tờ cho nó, đúng không?”

“Dĩ nhiên rồi.”

“Thế anh có nghĩ rằng cần phải điều chỉnh lại quy định để trẻ em cũng có thể làm việc ở nhà máy không?”

“Giả sử em có một đứa con trai ngỗ ngược, hay trốn học, và lớn lên sẽ trở thành đứa lêu lổng lang thang nhưng pháp luật không cho phép nó đi làm. Chẳng phải sẽ tốt hơn hay sao nếu như nó có giấy phép làm việc giả?”

“Trong trường hợp đó thì đúng vậy,” Katie nhượng bộ.

“Hãy nhìn vào tất cả những công ăn việc làm mà họ mang đến cho các cử tri.”

“Anh cũng biết họ kiếm công ăn việc làm kiểu gì mà, đúng không? Họ tới thanh tra các nhà máy rồi bỏ qua việc các nhà máy này vi phạm quy định sản xuất. Dĩ nhiên, chủ nhà máy phải lại quả cho họ bằng cách thông báo trước với họ khi nào có đợt tuyển dụng, và thế là Đảng Dân chủ tự vơ hết công trạng về mình.”

“Đây là một trường hợp khác. Một người có thân nhân sống ở đất nước cũ nhưng anh ta không thể đưa họ tới đây bởi có quá nhiều thủ tục quan liêu hành chính. Đảng Dân chủ có thể giải quyết được vụ việc này.”

“Chắc chắn rồi, họ đưa người nước ngoài tới đây, làm thủ tục cấp quyền công dân cho những người đó, rồi bảo họ rằng họ phải bỏ phiếu bầu cho Đảng Dân chủ, nếu không hãy cuốn xéo về nước.”

“Dù em nói gì đi chăng nữa, Đảng Dân chủ vẫn đối xử tốt với dân nghèo. Giả dụ một người bị ốm và không trả nổi tiền thuê nhà. Em có nghĩ là đảng sẽ để yên cho chủ nhà đuổi anh ta ra ngoài đường không? Không đâu. Nếu là người theo Đảng Dân chủ, anh ta sẽ không phải chịu cảnh đó.”

“Thế thì chắc tất cả các chủ nhà đều theo phe Cộng hòa,” Katie nói.

“Không đâu. Hệ thống này vận hành theo cả hai chiều. Giả sử một chủ nhà gặp phải một người thuê vô lại, khi bị đòi tiền thì sừng sộ đánh cả chủ nhà. Khi đó chuyện gì sẽ xảy ra? Đảng sẽ ra mặt trục xuất kẻ vô lại đó giúp chủ nhà.”

“Đảng Dân chủ giúp người dân cái gì thì họ sẽ lấy lại gấp đôi. Anh cứ chờ cho đến khi phụ nữ chúng em đi bỏ phiếu mà xem.” Johnny bật cười chen ngang lời cô nói. “Anh không tin là chúng em rồi cũng sẽ được bỏ phiếu à? Rồi sẽ đến ngày ấy thôi. Cứ nhớ lấy lời em hôm nay. Chúng em sẽ đưa tất cả đám chính khách xấu xa ấy vào nơi dành cho họ – phía sau song sắt của các nhà tù.”

“Nếu bao giờ tới ngày phụ nữ được đi bỏ phiếu, em sẽ ôm tay anh cùng đi tới địa điểm bầu cử và bỏ phiếu giống như anh.” Anh vòng tay qua khẽ ôm cô trong chốc lát.

Katie mỉm cười nhìn anh. Francie không thể không để ý thấy mẹ chỉ đang cười nửa miệng, giống như quý bà trong bức tranh treo ở hội trường của nhà trường, bức tranh mà người ta gọi là Mona Lisa.

Phần lớn quyền lực của Đảng Dân chủ dựa vào việc họ tiếp cận trẻ nhỏ và giáo dục chúng theo đường lối của đảng. Từ người vận động bầu cử ở cấp cơ sở cũng đủ thông minh để biết rằng dần dà, những cậu bé đang còn ngồi trên ghế nhà trường ngày hôm nay sẽ trở thành cử tri trong tương lai. Họ thu phục các cậu bé và cả các cô bé về phe mình. Ngày ấy, phụ nữ chưa có quyền bầu cử, nhưng giới chính khách biết rằng phụ nữ ở Brooklyn có sức ảnh hưởng lớn đối với những người đàn ông của họ. Họ chỉ việc giáo dục các bé gái theo đường lối của đảng, và tới khi lập gia đình, các cô gái này sẽ tác động để chồng họ bỏ phiếu bầu cho Đảng Dân chủ. Để lôi kéo trẻ nhỏ, mùa hè nào Hiệp hội Mattie Mahony cũng tổ chức một chuyến đi dã ngoại cho chúng và bố mẹ của chúng. Dẫu đối với tổ chức này, Katie chỉ có sự khinh bỉ, nhưng cô cho rằng dù sao cũng không nên lãng phí cơ hội có được một khoảng thời gian vui vẻ như vậy. Khi biết tin gia đình họ sắp đi chơi, Francie hào hứng và háo hức hết mức, hệt như bất kỳ đứa trẻ 10 tuổi nào chưa từng được ngồi thuyền.

Johnny từ chối đi và anh không hiểu vì sao Katie lại muốn đi.

“Em đi là bởi em yêu mến cuộc sống,” đó là lý do kỳ quặc của cô.

“Nếu sự ồn ào ấy là cuộc sống, anh sẽ không dùng phiếu giảm giá để nhận nó,” anh nói.

Nhưng cuối cùng anh vẫn đi. Anh cho rằng chuyến đi thuyền đó có thể là một dịp để giáo dục cho con trẻ, và anh muốn trực tiếp có mặt để dạy con mình. Hôm đó là một ngày nắng nóng. Các khoang thuyền chật ních trẻ nhỏ đang phấn khích tới phát cuồng, chạy đuổi nhau khắp chốn và cố thử ngã xuống sông Hudson. Francie nhìn chăm chú vào dòng nước dập dềnh cho tới khi cô bị đau đầu lần đầu tiên trong đời. Johnny kể cho hai con nghe chuyện nhà thám hiểm Hendrick Hudson đã đi thuyền tới con sông này từ rất lâu về trước. Francie thắc mắc không biết ngài Hudson có bị nôn nao khó chịu giống mình hay không. Mẹ ngồi trên khoang thuyền trông thật xinh đẹp với chiếc mũ rơm màu xanh ngọc bích và bộ váy chấm bi màu vàng mượn của bác Evy. Mọi người xung quanh Katie đều cười nói vui vẻ bởi cô là người nói chuyện rất cuốn hút và ai cũng thích nghe cô nói chuyện.

Quá trưa một lát, chiếc thuyền ghé vào một thung lũng có cây cối bao quanh ở phía bắc, mọi người xuống thuyền và nhanh chóng tản ra chiếm lĩnh khu vực này. Lũ trẻ chạy khắp nơi tìm chỗ sử dụng vé. Tuần trước đó, mỗi đứa trẻ được phát một dây vé gồm mười chiếc, trên mỗi vé lại ghi những nội dung khác nhau như “xúc xích”, “nước soda”, hay “đu quay”. Francie và Neeley cũng có vé, nhưng cuối cùng cô lại bị mấy đứa con trai ranh mãnh lừa rủ chơi bi đặt cược bằng vé. Chúng dụ dỗ cô có thể giành được 50 dây vé và sẽ có một ngày tiêu xài xả láng khi đi chơi. Chỉ có điều, Francie chơi bi không giỏi nên cô nhanh chóng mất sạch số vé của mình. Ngược lại, Neeley may mắn giành được ba dây. Francie nhờ mẹ xin vé của Neeley giúp mình. Mẹ nhân cơ hội này giáo huấn cho cô một bài về thói cờ bạc.

“Con có vé trong tay nhưng con cứ tưởng rằng mình thông minh hơn người và sẽ giành được thứ vốn không phải của mình. Khi người ta chơi cờ bạc, trong đầu họ chỉ nghĩ đến việc làm thế nào để thắng. Họ không bao giờ nghĩ đến chuyện thua cuộc cả. Hãy nhớ cho kỹ này: Đã có người thắng thì phải có người thua, và người đó có thể là con hay bất kỳ ai khác. Nếu con rút ra được bài học này mà chỉ phải mất một dây vé, thế thì mức học phí ấy là rẻ lắm rồi.”

Mẹ nói đúng. Francie biết mẹ nói đúng. Nhưng điều đó không hề khiến cô cảm thấy vui vẻ chút nào. Cô cũng muốn chơi đu quay như những đứa trẻ khác. Cô cũng muốn uống một chai soda. Lúc Francie đang đứng bên cạnh quầy xúc xích buồn thiu nhìn những đứa trẻ khác đang mồm miệng nhồm nhoàm thì một người đàn ông mặc đồng phục cảnh sát nhưng trên áo đeo nhiều vật trang trí màu vàng hơn dừng lại bắt chuyện với cô.

“Cô bé không có vé sao?” Ông hỏi.

“Cháu quên mang theo,” Francie nói dối.

“Chắc chắn rồi, và ngày nhỏ bác cũng không giỏi chơi bắn bi cho lắm.” Ông lấy từ trong túi ra ba dây vé. “Năm nào lũ con trai cũng bị thua cược vài lần. Nhưng các cô bé hiếm khi bị thua. Họ luôn giữ chặt những gì họ có, dù ít ỏi đến đâu.” Francie nhận lấy vé, cảm ơn người đàn ông xa lạ và lúc cô định quay đi thì ông hỏi, “Có phải mẹ cháu là người đội chiếc mũ màu xanh đang ngồi ở đăng kia không?”

“Đúng ạ.” Cô trả lời rồi chờ ông nói tiếp. Nhưng ông không nói gì cả. Cuối cùng cô lên tiếng, “Có chuyện gì ạ?”

“Mỗi tối cháu có cầu nguyện nàng tiên hoa và xin nàng ban cho cháu khi lớn lên sẽ xinh đẹp bằng một nửa mẹ mình không? Nếu chưa thì từ bây giờ nhớ làm đi nhé.”

“Bố cháu đang ở cạnh mẹ cháu đấy.” Francie muốn nghe ông lên tiếng khen ngợi rằng bố cháu cũng rất đẹp trai. Nhưng ông chỉ nhìn chằm chằm vào Johnny và không nói gì. Francie chạy đi chơi.

Trước khi đi, Francie đã được dặn rằng cứ sau mỗi 30 phút cô sẽ phải quay về tìm mẹ để điểm danh. Trong lần điểm danh tiếp theo, Johnny đang đứng ở chỗ thùng bia miễn phí. Mẹ chế giễu Francie.

“Con giống hệt bác Sissy – chỉ thích nói chuyện với những người đàn ông mặc đồng phục.”

“Ông ấy cho con thêm vé.”

“Mẹ trông thấy rồi.” Katie nói tiếp bằng giọng điềm tĩnh. “Ông ấy hỏi gì con vậy?”

“Ông ấy hỏi mẹ có phải là mẹ con không” Francie giấu việc ông ấy khen mẹ xinh đẹp.

“Ừ, mẹ cũng nghĩ ông ấy hỏi như thế.” Katie nhìn chăm chú vào đôi bàn tay của mình. Đôi bàn tay chai sạn và nứt nẻ vì hóa chất cọ rửa. Cô mở túi lấy ra một đôi găng tay cotton và dẫu trời nóng nhưng cô vẫn cố đeo vào. Cô thở dài, “Mẹ làm việc vất vả quá, đôi khi mẹ quên mất mình là phụ nữ.”

Francie giật mình. Đó là câu nói gần với lời than phiền nhất mà cô từng nghe mẹ nói. Đột nhiên cô băn khoăn không hiểu vì sao mẹ lại xấu hổ vì đôi bàn tay của mình. Trong lúc chạy đi chơi, cô loáng thoáng nghe mẹ quay sang hỏi người phụ nữ ngồi bên cạnh:

“Người đàn ông ở đằng kia là ai vậy – cái người mặc đồng phục đang nhìn về hướng này ấy?”

“Đó là Hạ sĩ Michael McShane. Thật kỳ lạ là cô lại không biết ông ấy là ai, nhìn qua cũng biết ông ấy phụ trách khu vực nhà cô đấy.”

Ngày vui vẫn tiếp diễn. Ở đầu mỗi chiếc bàn dài đều có một thùng bia miễn phí dành cho tất cả những người theo Đảng Dân chủ. Francie hào hứng chạy khắp nơi, vừa chạy vừa la hét và tranh giành như những đứa trẻ khác. Bia rót tràn trề như rãnh nước ở đường phố Brooklyn sau trận mưa rào. Một ban nhạc kèn đồng vẫn cần mẫn chơi hết bản nhạc này tới bản nhạc khác, từ bài “The Kerry Dancers” (Những vũ công Kerry), “When Irish Eyes Are Smiling” (Khi những đôi mắt Ireland cười), “Harrigan, That’s Me” (Harrigan, đó là tôi) cho đến “The River Shannon” (Dòng sông Shannon) và bài dân ca của New York, “The Sidewalks of New York” (Những vỉa hè à New York).

Trước khi bắt đầu mỗi bản nhạc mới, người chỉ huy ban nhạc lại giới thiệu: “Bây giờ ban nhạc của Mattie Mahony sẽ trình bày bài...” Và khi kết thúc mỗi bản nhạc, các thành viên ban nhạc lại đồng thanh hô lên, “Hoan hô Mattie Mahony.” Mỗi khi lấy bia cho khách, những người phục vụ lại nói, “Hãy dành những lời khen tặng cho Mattie Mahony.” Mỗi sự kiện được tổ chức ở đó đều được đặt tên kiểu như “Thi chạy Mattie Mahony”, “Đua lạc Mahony”,v.v. Khi buổi dã ngoại còn chưa kịp kết thúc, Francie đã tin chắc rằng Mattie Mahony quả thật là một con người vĩ đại.

Xế chiều, Francie chợt nảy ra ý tưởng phải đi tìm ngài Mahony để trực tiếp nói lời cảm ơn ông ấy về khoảng thời gian vô cùng thú vị này. Cô đi tìm khắp nơi và hỏi thăm rất nhiều người, nhưng có một điều kỳ lạ là: Không một ai biết Mattie Mahony là ai cả; cũng chưa có ai từng trông thấy ông ấy. Hiển nhiên là ông ấy không có mặt ở buổi dã ngoại này. Sự hiện diện của ông bao trùm khắp nơi nhưng bản thân ông lại dường như là người tàng hình. Một ông lão nói với cô rằng có lẽ chẳng có Mattie Mahony nào cả; đó chỉ là cái tên người ta dùng để gọi bất kỳ người nào đang đứng đầu Đảng Dân chủ mà thôi.

“Suốt 40 năm nay, ông chỉ bầu cho người của Đảng Dân chủ,” ông nói. “Có vẻ như ứng cử viên bao giờ cũng là một người đó, tên là Mattie Mahony; cũng có thể đó là người khác nhưng trùng tên họ. Ông không biết ông ấy là ai, cô bé ạ. Tất cả những gì ông biết là ông luôn luôn bầu cho phe Dân chủ.”

Trên chặng đường về xuôi dòng sông Hudson phủ ánh trăng, chỉ có những trận xô xát giữa những người đàn ông là đáng nhớ. Hầu hết lũ trẻ con đều đã mệt lử, cháy nắng, và quấy khóc. Neeley ngủ gật trong lòng mẹ. Francie ngồi trên khoang thuyền, lắng nghe tiếng bố mẹ trò chuyện.

“Anh có biết Hạ sĩ McShane không?” Katie hỏi.

“Anh biết. Người ta gọi ông ấy là Cảnh sát Trung thực. Đảng Dân chủ đang muốn bồi dưỡng ông ấy. Có lẽ ông ấy sẽ được sắp xếp làm dân biểu.”

Một người đàn ông ngồi bên cạnh rướn người về phía trước, với tay chạm vào tay Johnny rồi nói:

“Khả năng cao là cảnh sát trưởng chứ, Mac.”

“Đời tư của ông ấy thì sao?” Katie hỏi.

“Đó là một tấm gương vượt khó vươn lên. Ông ấy là người gốc Ireland, nhập cư vào Mỹ từ 25 năm trước, mang theo một chiếc hòm nhỏ vừa đủ để vác trên lưng. Ban đầu ông ấy xin làm công nhân bốc vác ở bến tàu, buổi tối thì học và thi đỗ vào lực lượng cảnh sát. Sau đó, ông ấy vẫn tiếp tục học và tích cực tham gia các kỳ thi sát hạch, rồi cuối cùng vươn lên làm Hạ sĩ,” Johnny nói.

“Chắc là ông ấy cưới một phụ nữ có học thức rồi cô ấy giúp đỡ chồng nhỉ?”

“Thực ra là không. Khi ông ấy mới sang Mỹ, một gia đình người Ireland đã cho ông ấy tá túc và hỗ trợ cho tới khi ông ấy vững chân ở đây. Người con gái của gia đình đó cưới một gã vô lại, gã này bỏ rơi cô ta ngay sau tuần trăng mật, rồi bị giết trong một vụ ẩu đả. Lúc này cô gái đang có thai và gia đình họ không thể làm gì để thuyết phục hàng xóm tin là cô đã cưới chồng. Gia đình này suýt phải chịu tai tiếng thì McShane đứng ra cưới cô gái và cho đứa bé mang họ của ông ấy để trả ơn sự cưu mang của họ. Chính xác thì đó không phải là cuộc hôn nhân xuất phát từ tình yêu, nhưng nghe nói ông ấy đối xử với vợ rất tốt.”

“Rồi họ có con với nhau không”

“Nghe đồn là 14 đứa.”

“Mười bốn đứa!”

“Nhưng ông ấy chỉ nuôi có bốn đứa thôi. Hình như tất cả đều chết từ nhỏ. Chúng nó đều bị lao phổi từ khi mới sinh do di truyền từ mẹ, mà người mẹ nhiễm lao từ một cô gái khác.”

“Ông ấy đã phải chịu quá nhiều tổn thương,” Johnny nghiền ngẫm nói. “Nhưng ông ấy là người tử tế.”

“Chắc là vợ ông ấy vẫn còn sống chứ”

“Ữ, nhưng ốm yếu lắm. Nghe đồn bà ấy không còn sống được bao lâu nữa.”

“Ồ, những người như thế sống dai lắm đấy”

“Katie!” Johnny không khỏi giật mình vì lời nhận xét của vợ.

“Em không quan tâm! Em không chỉ trích bà ta vì đã cưới một gã vô lại rồi có con với gã. Đó là quyền của bà ta. Nhưng em trách bà ta sao lại không uống thuốc khi cần uống? Vì sao bà ta lại đổ tất cả những rắc rối của mình lên đầu một người đàn ông tốt như vậy chứ?”

“Không ai nói như thế cả.”

“Em mong là bà ta chết đi và hãy chết cho thật sớm.”

“Trật tự đi, Katie”

“Vâng, em hy vọng thế đấy. Để ông ấy có thể tái giá – có thể cưới một người phụ nữ khỏe mạnh và xinh đẹp, người sẽ sinh cho ông ấy những đứa con có thể sống khỏe mạnh. Đó là quyền lợi mà tất cả những người đàn ông tốt xứng đáng được hưởng.”

Johnny không nói gì cả. Lúc nghe mẹ nói, một nỗi sợ không tên không biết từ đâu chợt dâng lên trong lòng Francie. Bất giác, cô đứng dậy đi về phía bố, cầm lấy tay anh và nắm thật chặt. Dưới ánh trăng, Johnny chợt mở to mắt sửng sốt. Anh kéo con lại gần và ôm thật chặt vào lòng. Nhưng rồi anh chỉ nói:

“Con trông ánh trăng đi dạo trên mặt nước kìa.”

Không lâu sau chuyến dã ngoại, Đảng Dân chủ bắt tay vào chuẩn bị cho ngày bầu cử. Họ phân phát cho lũ trẻ trong vùng những cái khuy áo sáng bóng màu trắng có in hình mặt của ngài Mattie. Francie cũng nhận vài chiếc và hay nhìn chằm chằm vào khuôn mặt đó. Với cô, Mattie đã trở thành một nhân vật bí ẩn tới mức chiếm vị trí của một người không khác gì Đức Chúa Trời – người mà không ai nhìn thấy nhưng ai cũng cảm nhận được sự hiện diện của ông. Người trong ảnh có gương mặt vô biểu tình, kiểu tóc tù trưởng, và bộ ria mép uốn cong, giống như bất kỳ một vị chính khách có vị trí khiêm tốn nào. Francie ước ao giá cô được một lần trông thấy ông bằng xương bằng thịt.

Những chiếc khuy áo này đã tạo nên một bầu không khí sôi nổi. Lũ trẻ dùng chúng làm vật trao đổi, chơi các trò chơi, và chúng còn là loại tiền tệ được lưu hành trong vùng. Neeley bán cái mũ của mình cho một cậu con trai khác với giá 10 khuy áo. Gimpy, ông lão ở cửa hàng bán kẹo, đổi 1 xu kẹo lấy 15 chiếc khuy áo của Francie. (Ông ta đã có thỏa thuận với Đảng Dân chủ, theo đó ông ta sẽ thu gom khuy áo rồi nhận tiền của họ.) Francie đi khắp nơi để tìm kiếm Mattie và ở chỗ nào cô cũng gặp ông. Cô thấy đám con trai chơi đánh bài với những lá bài in khuôn mặt ông. Cô trông thấy ông bị đè bẹp trên đường xe chạy, khiến chiếc khuy áo biến thành miếng ném mà lũ trẻ vẫn dùng trong trò nhảy lò cò nhưng với kích thước thu nhỏ hơn. Ông nằm lẫn trong mớ rác hổ lốn ở túi áo của Neeley. Khi nhìn xuống cống thoát nước, cô trông thấy ông đang bơi ngửa mặt lên trời. Cô còn tìm thấy ông nằm trên mảnh đất cằn dưới chân những hàng rào sắt. Cô chứng kiến cảnh cậu bé Punky Perkins đứng xếp hàng trước mình ở nhà thờ thả vào đĩa hai chiếc khuy áo thay cho 2 xu mà mẹ cậu ta đưa cho, rồi sau buổi lễ cậu ta chạy tới cửa hàng bán kẹo và dùng 2 xu kia để mua bốn điếu thuốc lá hiệu Sweet Caporal. Cô trông thấy hình ảnh khuôn mặt của Mattie ở khắp mọi nơi, nhưng chưa từng được tận mắt trông thấy ông.

Tuần trước ngày bầu cử, Francie cùng với Neeley và tụi con trai đi thu thập gỗ để đốt lửa trong đêm bầu cử. Cô giúp gom gỗ mang vào cất trong tầng hầm.

Vào ngày bầu cử, Francie thức dậy từ rất sớm và thấy một người đàn ông tới gõ cửa nhà mình. Khi Johnny lên tiếng đáp, ông nói:

“Nolan phải không?”

“Phải,” Johnny trả lời.

“Tới điểm bỏ phiếu, 11 giờ.” Ông gạch tên của Johnny trên danh sách, đưa cho anh một điếu xì gà rồi nói, “Hãy dành những lời khen tặng cho Mattie Mahony.” Rồi ông tiếp tục đi gõ cửa của người theo Đảng Dân chủ tiếp theo.

“Chẳng phải người ta không bảo thì bố vẫn đi hay sao?” Francie thắc mắc.

“Ừ, nhưng họ phân bố thời gian cho từng người để cuộc bỏ phiếu diễn ra đều đặn... con biết đấy, không nên để cho tất cả mọi người cùng đến một lúc.”

“Vì sao ạ?” Francie vẫn chưa hết thắc mắc.

“Bởi thế là thế thôi,” Johnny lảng tránh câu trả lời.

“Để mẹ cho con biết lý do,” mẹ nói xen vào. “Họ muốn theo dõi xem những người nào đi bỏ phiếu và họ bỏ phiếu như thế nào. Họ biết người nào phải đến địa điểm bỏ phiếu vào lúc nào và cầu Chúa phù hộ anh ta nếu như anh ta không đến để bầu cho Mattie.”

“Phụ nữ không biết gì về chính trị cả,” Johnny vừa nói vừa bật lửa châm điếu xì gà mà Mattie phát cho.

Vào đêm bầu cử, Francie giúp Neeley kéo gỗ ra khỏi tầng hầm để góp chung vào đống lửa lớn nhất trong khu. Francie đứng vào hàng cùng những đứa trẻ khác, chúng vừa nhảy xung quanh đống lửa theo kiểu của người Ấn Độ vừa hát “Tammany”. Khi gỗ đã cháy thành những cục than hồng, đám con trai nhắm vào những chiếc xe đẩy của những người bán hàng Do Thái để tìm cách ăn trộm khoai tây đem về vùi xuống lớp than. Không có đủ khoai để chia cho tất cả mọi người và Francie không được củ nào.

Francie đứng trên phố xem thông tin tường thuật kết quả kiểm phiếu được hiển thị trên một tấm ga giường chăng từ cửa sổ này sang cửa sổ khác của một ngôi nhà ở góc phố. Một ngọn đèn kỳ diệu ở phía bên kia đường chiếu số liệu kiểm phiếu lên tấm ga. Mỗi lần kết quả mới được cập nhật, Francie lại hô to lên cùng những đứa trẻ khác:

“Một tiếng nói nữa vừa cất lên!”

Thi thoảng trên tấm ga giường xuất hiện bức ảnh chụp Mattie, và mỗi lúc như thế, đám đông lại hò reo đến lạc giọng. Năm đó, tổng thống được bầu là người của Đảng Dân chủ, và vị thống đốc tiểu bang New York thuộc Đảng Dân chủ cũng tái đắc cử, nhưng tất cả những gì Francie biết là Mattie Mahony lại được bầu tiếp.

Sau kỳ bầu cử, các vị chính khách quên mất những lời hứa hẹn của mình và thoải mái tận hưởng thời gian nghỉ ngơi sau bao ngày cố gắng cho tới năm mới, và tới lúc đó công việc chính của họ là bắt tay vào chuẩn bị cho kỳ bầu cử tiếp theo. Ngày 2 tháng Một là Ngày Phụ nữ ở trụ sở Đảng Dân chủ. Chỉ duy nhất vào ngày này, phụ nữ mới được mời tới khu vực vốn chỉ dành riêng cho nam giới này và được phục vụ rượu vang sherry cùng những miếng bánh nhỏ rắc hạt thơm. Các quý bà, quý cô nhộn nhịp ra vào nơi đây suốt ngày, và họ được tiếp đón rất lịch thiệp bởi đội ngũ cấp dưới của Mattie. Bản thân Mattie chưa bao giờ xuất hiện. Khi ra về, họ để lại những tấm thiệp báo danh nho nhỏ được trang trí tinh xảo trên chiếc đĩa thủy tinh khắc hoa văn đặt trên bàn ở đại sảnh.

Sự khinh miệt của Katie đối với giới chính khách không ngăn cản cô thực hiện chuyến thăm này hằng năm. Cô mặc bộ trang phục màu xám gắn dải viền đã được là và chải phẳng, đội chiếc mũ nhung màu xanh ngọc lệch về phía mắt phải. Thậm chí cô còn đưa 10 xu cho người viết chữ đang dựng quầy tạm bán hàng bên ngoài trụ sở để thuê ông làm thiệp báo danh cho mình. Ông viết chữ Bà John Nolan rồi vẽ hoa và những thiên thần bay lượn xung quanh những chữ cái. Đây là 10 xu lẽ ra phải được đưa vào ngân hàng lon thiếc, nhưng Katie cho rằng cô có thể lãng phí một lần trong năm.

Cả nhà ngồi chờ cô trở về để kể về chuyến thăm đó.

“Năm nay ở đó thế nào?” Johnny hỏi.

“Vẫn như mọi năm. Vẫn những người cũ. Rất nhiều phụ nữ mặc quần áo mới, em cá là họ mua để mặc trong dịp này. Dĩ nhiên, đám gái gọi ăn mặc đẹp nhất,” Katie nói theo phong cách thẳng thắn của cô, “và cũng giống như mọi lần, số gái gọi nhiều gấp đôi số phụ nữ tử tế.”

25

Johnny là người hay nghĩ. Anh thấy cuộc sống thật quá sức chịu đựng của mình và bắt đầu uống rượu ngày càng nhiều hơn để quên đi điều đó. Francie biết khi nào bố uống nhiều rượu hơn thường lệ. Những lúc ấy, anh đi thẳng người hơn, thận trọng hơn, và hơi nép về một bên. Khi say rượu, anh trở nên lầm lì ít nói. Anh không la lối, không hát hò, và cũng không trở nên dễ xúc động. Anh rơi vào trầm tư. Người không biết anh thường nghĩ là anh say rượu trong khi anh tỉnh táo, bởi lúc tỉnh táo, anh hay hát và phấn khích. Khi anh say rượu, người ngoài lại thấy anh là người trầm tư, ít nói, chỉ tập trung vào việc của mình.

Francie sợ những lần bố uống rượu – không phải vì vấn đề đạo đức, mà bởi những khi đó bố không phải là người mà cô vẫn biết. Anh không chịu nói chuyện với cô hay với bất kỳ ai. Anh nhìn cô bằng ánh mắt của người xa lạ. Khi Katie nói chuyện với anh, anh ngoảnh đầu đi chỗ khác.

Khi tỉnh rượu, anh nghĩ mình phải trở thành một người bố tốt hơn đối với con cái. Anh cảm thấy mình phải dạy dỗ cho con biết nhiều điều. Sau đó, anh sẽ ngừng uống rượu một thời gian, cố gắng làm việc chăm chỉ và dành toàn bộ thời gian rảnh rỗi cho Francie và Neeley. Anh có chung quan điểm về giáo dục với mẹ của Katie, bà Mary Rommely. Anh muốn dạy cho con tất cả những gì mình biết, để khi chúng 14 hoặc 15 tuổi, chúng sẽ có kiến thức giống như anh ở tuổi 30. Từ đó, chúng sẽ tiếp tục tích lũy kiến thức của riêng mình và, theo tính toán của anh, tới năm 30 tuổi, chúng sẽ thông tuệ gấp đôi anh khi ở tuổi này.

Với tất cả những gì mà anh có thể nghĩ đến, anh cho rằng chúng cần được học về địa lý, giáo dục công dân và xã hội học. Vì thế, anh đưa con tới đại lộ Bushwick.

Đại lộ Bushwick là khu vực thượng lưu của Brooklyn cổ kính. Đó là một đại lộ rộng rợp bóng cây, những ngôi nhà ở đây đều thuộc về giới nhà giàu với lối kiến trúc ấn tượng gồm những phiến đá granite lớn và những bậc thềm dài bằng đá. Sinh sống ở đây là những vị chính khách tầm cỡ, những gia đình giàu có sở hữu những xưởng nấu bia, những người nhập cư rủng rỉnh tiền bạc đến Mỹ trên những khoang tàu hạng nhất. Họ mang theo tiền bạc, những bức tượng, và những bức tranh sơn dầu ảm đạm tới Mỹ và định cư ở Brooklyn.

Thời điểm này, xe ô tô đã bắt đầu được lưu hành, nhưng những gia đình này vẫn trung thành với những chú ngựa lực lưỡng và những cỗ xe ngựa kéo sang trọng. Bố chỉ và mô tả về các bộ phận khác nhau trên xe cho Francie. Cô nhìn những cỗ xe đi qua đi lại bằng cặp mắt ngưỡng mộ.

Có những cỗ xe nhỏ hoa mỹ phủ sơn bóng lót vải satin trắng nhồi bông, bên trên là một chiếc ô lớn có diềm trang trí cho các quý bà, quý cô thanh lịch sử dụng. Có những cỗ xe trông sinh động và đáng yêu hơn với hai chiếc ghế băng dài đối diện nhau, những đứa trẻ may mắn ngồi trên đó để chú ngựa lùn Shetland kéo đi. Cô nhìn chằm chằm vào những bà hầu gái trông rất tháo vát đi theo những đứa trẻ này – đó là những người phụ nữ đến từ một thế giới khác, mặc áo choàng không tay và đội mũ bonnet [24] buộc dây phết hồ cứng, ngồi ở một bên ghế ngồi để đánh xe.

Francie trông thấy những cổ xe hai chỗ ngồi màu đen trông rất thực dụng do một con ngựa đi bước cao kéo, ngồi ở vị trí điều khiển là những thanh niên trẻ ăn vận lịch lãm đeo găng tay bằng da dê non, cổ tay gập ngược lại trông giống cổ tay áo bẻ ngược.

Cô cũng trông thấy những cỗ xe gia đình nghiêm trang do những đội ngựa trông có vẻ đáng tin cậy kéo. Những cỗ xe kiểu này không gây nhiều ấn tượng với Francie bởi cửa hàng tang lễ nào ở Williamsburg chẳng có một đống.

Francie thích những chiếc xe ngựa hai bánh chở khách nhất. Trông chúng thật kỳ diệu khi chỉ có hai bánh xe và cánh cửa kỳ lạ có thể tự đóng lại khi hành khách ngồi vào vị trí! (Trong suy nghĩ ngây thơ của mình, Francie cho rằng cánh cửa đó là để chắn phân ngựa bắn vào người hành khách.) Cô thầm nghĩ, nếu mình là đàn ông, công việc mà mình muốn làm sẽ là lái những cỗ xe như thế này. Ôi chao, thật tuyệt khi được ngồi ở chỗ thật cao phía sau xe với một chiếc roi ngựa tinh xảo luôn nằm sẵn sàng trong một hốc ở gần tầm tay với. Ôi chao, thật tuyệt khi được mặc chiếc áo khoác đẹp như thế với hàng cúc to và cổ áo nhung cùng với chiếc mũ cao gắn dải ruy-băng trang trí! Ôi chao, thật tuyệt khi có một tấm chăn trông đắt đỏ nhường kia gấp ngay ngắn trên đầu gối mình! Francie thì thầm bắt chước tiếng hô mời khách của những người đánh xe.

“Đi không, thưa ngài? Đi không?”

Johnny thì đang mải đắm chìm trong giấc mơ của mình về nền dân chủ. Anh nói:

“Bất kỳ ai cũng có thể bước lên những chiếc xe hai bánh chở khách đó, miễn là họ có tiền. Như vậy, con có thể thấy, đây là một quốc gia tự do.”

“Nếu như chúng ta phải trả tiền mới được đi thì như thế đâu được gọi là tự do [25]?” Francie thắc mắc.

“Nó tự do theo nghĩa này: Nếu con có tiền, con được phép lên những chiếc xe đó bất luận con là ai đi chăng nữa. Ở quê hương cũ, một số người không được tự do ngồi vào đó, kể cả khi họ có tiền.”

“Chẳng phải đây sẽ là một quốc gia tự do hơn nữa nếu như chúng ta có thể ngồi lên đó miễn phí sao?” Francie vẫn chưa chịu thôi.

“Không.”

“Vì sao ạ?”

“Bởi như thế sẽ thành Chủ nghĩa xã hội mất,” Johnny kết luận một cách đắc thắng, “mà chúng ta ở đây lại không muốn có thứ đó.”

“Vì sao ạ?”

“Bởi chúng ta đã có nền dân chủ và đó là điều tốt nhất rồi,” Johnny đưa ra câu trả lời cuối cùng.

Có tin đồn rằng vị Thị trưởng tiếp theo của thành phố New York là người sống ở đại lộ Bushwick, Brooklyn. Thông tin này khiến Johnny rất phấn khích. “Francie, con thử nhìn quanh khu này rồi chỉ cho bố biết vị Thị trưởng tương lai của chúng ta sống ở đâu đi.”

Francie nhìn, rồi sau đó đành xấu hổ mà thừa nhận, “Con không biết, bố ạ.”

“Kia kìa!” Johnny nói như thể anh đang thực hiện một màn biểu diễn kèn trumpet. “Một ngày nào đó, ngôi nhà đằng kia sẽ có hai cây cột đèn dựng ở dưới bậc thềm. Và dù con có đi đâu trong thành phố rộng lớn này” anh trịnh trọng nói, “thì khi đi qua một ngôi nhà có hai cây cột đèn, con sẽ biết rằng ngài Thị trưởng của Thành phố vĩ đại nhất trên thế giới đang sống ở trong đó.”

“Ông ấy cần hai cây cột đèn làm gì ạ?” Francie thắc mắc.

“Bởi đây là nước Mỹ và ở một quốc gia diễn ra những việc như thế này,” Johnny kết luận mơ hồ nhưng với tinh thần hết sức yêu nước, “con sẽ biết rằng chính quyền nơi đó là của dân, do dân, vì dân và sẽ không đột ngột bốc hơi khỏi mặt đất như ở các quốc gia khác.” Anh bắt đầu ngân nga khe khẽ. Rồi rất nhanh sau đó, anh bị dòng cảm xúc cuốn đi và bắt đầu hát to hơn. Francie cũng phụ họa theo. Johnny hát:

Người là lá cờ cổ xưa vĩ đại,

Người là lá cờ bay cao,

Và nguyện cho người mãi mãi bay trong hòa bình...

Mọi người hiếu kỳ nhìn Johnny, một quý bà tốt bụng còn ném cho anh đồng 1 xu nữa.

Francie còn có một kỷ niệm khác về đại lộ Bushwick. Kỷ niệm ấy gắn liền với mùi hương của hoa hồng. Trên khắp đại lộ Bushwick chỗ nào cũng có hoa hồng… thật nhiều hoa hồng. Các đường phố vắng bóng xe cộ. Những đám đồng tụ tập trên vỉa hè, có cảnh sát đi theo để giữ gìn trật tự. Và chỗ nào cũng tràn ngập mùi hoa hồng. Rồi sau đó, một đoàn diễu hành xuất hiện: những người cảnh sát cưỡi ngựa hộ tống một chiếc xe ô tô mui trần rất lớn, ngồi bên trong là một người đàn ông với gương mặt thân thiện và tử tế, trên cổ đeo một vòng hoa hồng. Khi trông thấy ông, có người bật khóc vì sung sướng. Francie nắm chặt lấy tay bố. Cô nghe mọi người xung quanh nói chuyện với nhau:

“Thử nghĩ mà xem! Ông ấy cũng từng là người Brooklyn đấy.”

“Cũng từng là sao cơ? Đồ ngu ngốc, ông ấy vẫn đang sống ở Brooklyn.” \ “Thế à?”

“Ừ. Ông ấy sống ở ngay trên đại lộ Bushwick này chứ đâu.”

“Nhìn ông ấy kìa! Nhìn ông ấy kìa!” Một phụ nữ hô lên. “Ông ấy đã làm được một kỳ tích vậy mà ông ấy vẫn là một con người bình thường giống như chồng tôi nhưng ưa nhìn hơn.”

“Ở trên đó chắc phải lạnh lắm,” một người đàn ông nói. “Không biết cái của quý của ông ấy có bị đông cứng lại không,” một chàng trai tục tĩu bình luận.

Một người đàn ông có làn da nhợt nhạt như xác chết tiến lại vỗ tay lên vai Johnny rồi hỏi, “Mac này, anh có thực sự tin là có một cái cọc [26] cắm ở trên đỉnh của thế giới không vậy?”

“Dĩ nhiên rồi,” Johnny trả lời. “Chẳng phải ông ta đã lên trên đó cắm quốc kỳ Mỹ rồi quay trở về đấy thôi?”

Lúc này, một cậu bé chợt hô to lên, “Ông ấy đến rồi!”

“Á á á!”

Francie không khỏi phấn khích trước những âm thanh ngưỡng mộ đang vang lên trong đám đông khi chiếc xe ô tô đi qua nơi họ đứng. Say sưa với bầu không khí sôi động này, cô cũng cất giọng hét lớn:

“Hoan hô Bác sĩ Cook [27]! Hoan hô Brooklyn!”

26

Hầu hết những đứa trẻ lớn lên ở Brooklyn trước Thế chiến I đều nhớ về ngày Lễ Tạ ơn ở đó với sự trìu mến rất đặc biệt. Vào ngày đó, lũ trẻ con đeo những chiếc mặt nạ giả 1 xu và mặc những bộ hóa trang rách rưới, rồi tụ tập nhau đi “ăn xin” hoặc đi “đập cửa”.

Francie lựa chọn mặt nạ rất kỹ lưỡng. Cô mua một chiếc mặt nạ vẽ mặt người đàn ông Trung Quốc màu vàng với cặp ria mép kiểu Trung Quốc làm bằng hai sợi dây rẻ tiền. Neeley mua chiếc mặt nạ vẽ hình đầu lâu màu trắng với hàm răng đen đang nhe ra cười. Bố xuất hiện vào phút chót và cho mỗi đứa một cái còi bằng thiếc giá 1 xu, cái màu đỏ cho Francie, còn cái màu xanh lá cây cho Neeley.

Francie thật vất vả mới giúp Neeley mặc trang phục hóa trang vào được! Cậu bé mặc một bộ váy mà mẹ bỏ đi, vạt trước cắt tới mắt cá chân để tiện đi lại. Vạt váy sau không cắt quết đất dài lê thê nên chẳng mấy chốc đã trở nên bẩn thỉu. Cậu vo tròn giấy báo lại rồi nhét ở đằng trước để làm thành một bầu ngực đồ sộ. Đôi giày mũi đồng rách rưới của cậu thò ra phía trước vạt váy. Sợ mình bị lạnh, cậu còn cẩn thận khoác thêm một cái khăn choàng thủng lỗ chỗ. Xong phần trang phục, cậu bé đeo chiếc mặt nạ đầu lâu và mượn một chiếc mũ tròn của bố đội lệch trên đầu. Chỉ có điều, chiếc mũ lớn quá nên không chịu nghiêng mà kéo sụp xuống tai cậu.

Francie mặc một chiếc áo chẽn màu vàng của mẹ, chân váy màu xanh nước biển tươi và khoác một chiếc khăn quàng vai màu đỏ. Cô lấy một chiếc khăn tay lớn màu đỏ trùm qua đầu và buộc thắt nút dưới cằm để giữ chiếc mặt nạ người Trung Quốc. Mẹ bắt cô đội bên ngoài một chiếc mũ đuôi dài (từ dùng của Katie để chỉ loại mũ len hình nón) bởi hôm đó trời lạnh. Francie lấy ra chiếc giỏ dùng trong Lễ Phục Sinh năm ngoái, thả vào đó hai quả óc chó làm mồi, rồi hai chị em đưa nhau ra ngoài phố.

Đường phố chật kín trẻ con đeo mặt nạ, mặc đồ hóa trang và ra sức thổi còi inh ỏi. Một số đứa nhà nghèo quá không có 1 xu để mua mặt nạ. Chúng lấy nút bấc đốt cháy rồi bôi đen mặt. Những đứa nhà giàu mặc đồ hóa trang mua ngoài cửa hàng những trang phục thổ dân làm bằng vải kém chất lượng, những bộ quần áo cao bồi và những bộ váy bằng vải thưa mô phỏng loại váy mà các cô gái Hà Lan hay mặc. Cũng có vài đứa không quá cầu kỳ chỉ lấy một tấm chăn bẩn choàng lên người rồi gọi là trang phục hóa trang.

Francie bị kéo vào một đám trẻ rất đông và đi cùng với chúng. Một số chủ cửa hàng đóng cửa không cho chúng vào nhưng hầu hết đều có đồ tặng. Ông chủ cửa hàng bán kẹo đã tích trữ những mẩu kẹo vụn từ nhiều tuần nay và chia vào những túi nhỏ để phát cho tất cả những đứa trẻ tới ăn xin. Thực ra, ông ta phải làm như vậy bởi ông ta sống nhờ vào những đồng xu của lũ trẻ nên không thể để mình bị tẩy chay được. Các cửa hàng bánh ngọt nướng sẵn những mẻ bánh quy mềm dành cho lũ trẻ. Trẻ con vốn là những chuyên gia tiếp thị nghiệp dư trong vùng, và chúng chỉ chịu đến những cửa hàng nào đối xử tốt với chúng – và những người ở cửa hàng bánh ngọt hiểu rõ được điểm này. Cửa hàng thực phẩm thì tặng cho chúng những quả chuối và táo đã hư hỏng một phần. Một số cửa hàng không được lợi gì từ lũ trẻ sẽ đóng cửa không tiếp hoặc giả nếu có thì là những bài giáo huấn chứa đầy những ngôn từ tục tĩu về cái xấu xa của thói ăn xin. Đổi lại, lũ trẻ sẽ tặng cho những người này những tràng đập liên hồi vào cánh cửa, vì thế mới có cách nói “đi đập cửa” là vậy.

Tới buổi trưa, màn diễu hành kết thúc. Francie đã thấm mệt vì bộ đồ hóa trang cồng kềnh. Chiếc mặt nạ cũng trở nên rúm ró. (Nó được làm từ loại vải gạc rẻ tiền, sau đó được phết đẫm hồ cho cứng rồi đưa vào trong khuôn để đợi khô.) Một thằng bé đã cướp cái còi thiếc của Francie rồi đặt lên đầu gối và bẻ làm đôi. Cô trông thấy Neeley đi lại với chiếc mũi chảy máu. Một đứa con trai khác định cướp cái giỏ của cậu em trai nên cả hai xông vào đánh nhau. Neeley không chịu tiết lộ cuối cùng ai thắng nhưng ngoài chiếc giỏ của mình, cậu bé còn mang theo cả chiếc giỏ của thằng bé kia. Hai chị em đi về nhà để tận hưởng bữa ăn ngày Lễ Tạ ơn ngon miệng với thịt om, mì nhà làm, và dành cả buổi chiều ngồi nghe bố kể chuyện xưa về ngày Lễ Tạ ơn khi bố còn nhỏ.

Cũng vào một dịp Lễ Tạ ơn như vậy, Francie đã nói lời nói dối có sắp xếp đầu tiên trong đời, bị phát hiện, và sau đó đặt quyết tâm trở thành nhà văn.

Vào một ngày trước Lễ Tạ ơn năm ấy, lớp của Francie có bài tập. Cô giáo chọn ra bốn nữ sinh, mỗi người đứng lên đọc một bài thơ viết cho ngày Lễ Tạ ơn và cầm trên tay một biểu tượng của ngày này. Một người cầm một bắp ngô đã phơi khô, người thứ hai cầm một chiếc chân gà tây tượng trưng cho toàn bộ con gà. Người thứ ba cầm một giỏ táo và người thứ tư cầm một cái bánh bí ngô 5 xu có kích thước tương đương một chiếc đĩa nhỏ.

Sau phần bài tập này, chân gà và bắp ngô bị ném vào thùng rác. Cô giáo đặt giỏ táo sang một bên để mang về nhà rồi hỏi có ai muốn ăn chiếc bánh bí ngô nho nhỏ kia không. Ba mươi cái miệng đều muốn chảy nước dãi; ba mươi cánh tay rục rịch muốn giơ lên nhưng rốt cuộc tất cả đều ngồi im. Một số đứa là con nhà nghèo, nhiều đứa đói bụng, nhưng không ai muốn nhận đồ ăn từ thiện cả. Vì không ai trả lời nên cô giáo bảo vứt cái bánh đó đi.

Francie không chấp nhận nổi chuyện này; chiếc bánh đẹp mắt đó bị vứt đi trong khi bản thân cô chưa một lần được nếm vị bánh bí ngô bao giờ. Đối với cô, đó là món ăn của những người ngồi trong những chiếc xe phủ kín, của những chiến binh da đỏ. Cô rất muốn được nếm thử nó. Rất nhanh, trong đầu Francie đã chuẩn bị sẵn sàng một lời nói dối và cô giơ tay lên.

“Cô rất vui vì cuối cùng cũng có bạn muốn ăn,” cô giáo nói.

“Em không xin để cho em ăn,” Francie dõng dạc nói dối. “Em biết có một gia đình vô cùng nghèo đói và em muốn mang nó tới cho họ.”

“Tốt lắm,” cô giáo nói. “Đó chính là tinh thần Tạ ơn thực sự.”

Francie ăn chiếc bánh trên đường tan học về nhà buổi chiều hôm đó. Không rõ vì lương tâm lên tiếng hay vì không quen miệng mà cô cảm thấy nó không ngon. Vị của nó giống như xà phòng vậy. Thứ Hai tuần sau đó, cô giáo trông thấy Francie ở hành lang trước giờ vào lớp nên thuận miệng hỏi cô xem gia đình nghèo kia có thích chiếc bánh không.

“Họ rất thích nó,” Francie báo cáo lại. Sau đó, vì thấy cô giáo có vẻ rất hứng thú, cô lại nghĩ thêm chi tiết cho câu chuyện của mình. “Gia đình này có hai cô con gái nhỏ với mái tóc xoăn màu vàng và cặp mắt thật to màu xanh.”

“Và?” Cô giáo gợi ý tiếp.

“Và... và... họ là chị em sinh đôi ạ.”

“Thật thú vị.”

Francie như được truyền thêm cảm hứng. “Một người tên là Pamela, còn người kia tên là Camilla.” (Đây là những cái tên mà Francie từng dùng để đặt cho những con búp bê không tồn tại của mình.)

“Và họ rất, rất nghèo khổ,” cô giáo gợi ý.

“Ồ, rất nghèo thưa cô. Họ không có gì để ăn trong suốt ba ngày và bác sĩ nói rằng nếu em không mang chiếc bánh ấy đến, có lẽ họ đã chết rồi.”

“Chiếc bánh đó rất nhỏ,” cô giáo nhẹ nhàng bình luận, “thật khó mà cứu sống nổi hai mạng người.”

Đến lúc này, Francie biết rằng mình đã đi quá xa. Cô không biết điều gì trong con người mình đã thôi thúc cô bịa ra những lời nói dối trắng trợn như thế, nhưng bất luận nó là gì, cô đều cảm thấy thực căm ghét nó. Cô giáo cúi xuống và dang tay ra ôm lấy Francie. Khi trông thấy những giọt nước mắt trên má cô giáo, mọi cảm xúc trong Francie chợt sụp đổ, một nỗi hối hận dâng lên trong lòng cô như nước lũ đổ về.

“Tất cả là một lời nói dối,” cô thú nhận. “Chính em đã ăn chiếc bánh đó.”

“Cô biết em đã ăn.”

“Cô đừng gửi thư về nhà em,” Francie năn nỉ, trong đầu không khỏi nghĩ đến địa chỉ không phải nhà của mình. “Mỗi ngày sau giờ tan học em đều sẽ ở lại trường để...”

“Cô sẽ không phạt em vì em có một trí tưởng tượng phong phú như vậy đâu.”

Rồi cô giáo nhẹ nhàng giải thích về sự khác nhau giữa lời nói dối và câu chuyện. Lời nói dối là điều em nói ra bởi em xấu tính hoặc hèn nhát. Câu chuyện là thứ mà em tạo ra dựa trên những điều có thể đã xảy ra. Chỉ là em không kể nó như thực tế nó vốn thế; em kể nó theo hướng em nghĩ rằng nó nên diễn ra như vậy.

Khi nghe cô giáo nói, Francie trút bỏ được một nỗi phiền muộn lớn. Gần đây, cô thường thích phóng đại mọi việc. Cô không tường thuật lại sự việc một cách trung thực mà bổ sung thêm những chi tiết khiến chúng trở nên sinh động và phong phú hơn, rồi còn tạo ra những tình tiết kịch tính. Katie rất bực mình về thói quen mới này của cô và liên tục cảnh cáo cô hãy nói đúng sự thật, đừng có tưởng tượng mơ mộng như vậy nữa. Nhưng Francie không thể nói ra sự thật trần trụi và mộc mạc. Cô nhất định phải thêm thắt thứ gì đó cho nó.

Dẫu Katie cũng có tài kể chuyện sinh động và bản thân Johnny luôn sống trong một thế giới nửa mơ màng, nhưng chính họ lại muốn dập tắt những xu hướng đó trong đứa con của mình. Có thể họ có lý do riêng để làm như vậy. Có thể họ biết thiên phú tưởng tượng của chính mình đã tô hồng quá mức cái nghèo khổ và sự khắc nghiệt trong cuộc sống của họ và khiến họ có thể chịu đựng được nó. Có thể Katie nghĩ rằng nếu họ không có cái năng lực này, biết đâu họ sẽ suy nghĩ được rõ ràng hơn; sẽ nhìn nhận mọi việc theo đúng như thực tế, và nhìn ra rằng họ ghét những thực tế ấy, rồi tìm cách cải thiện tình hình.

Francie ghi nhớ mãi những điều mà người giáo viên tử tế đó đã nói với mình vào hôm ấy. “Em biết không, Francie, rất nhiều người sẽ nghĩ rằng những câu chuyện mà em thường xuyên tạo ra là những lời nói dối kinh khủng bởi chúng không phải là sự thật như cách người ta nhìn nhận sự thật. Sau này, khi có việc gì đó xảy ra, em hãy kể lại chính xác diễn biến của sự việc nhưng viết ra cho riêng bản thân mình diễn biến mà em cho là nên xảy ra. Hãy kể lại sự thật và viết ra câu chuyện. Như vậy, em sẽ không bị nhầm lẫn.”

Đó là lời khuyên tốt nhất mà Francie từng nhận được. Sự thật và tưởng tượng luôn hỗn độn trong đầu cô – thực ra chuyện này xảy ra với tất cả những đứa trẻ sống cô độc – tới nỗi cô không phân biệt được đâu là sự thật và đâu là tưởng tượng. Nhưng cô giáo đã vén đám mây mờ giúp Francie. Từ đó trở đi, cô viết những câu chuyện nhỏ về những gì mà cô đã làm, đã nhìn thấy và cảm nhận được. Dần dần, cô trở nên thuần thục tới nỗi có thể nói sự thật nhưng pha thêm một chút sắc màu rất tự nhiên cho các sự việc.

Khi tìm thấy con đường giải phóng bản thân thông qua việc viết lách, Francie mới chỉ là một cô bé 10 tuổi. Cô viết gì không quan trọng. Điều quan trọng là, nỗ lực viết những câu chuyện đã giúp cô giữ được thăng bằng trên lằn ranh giữa hai địa hạt sự thật và hư cấu.

Nếu không tìm được con đường giải phóng bản thân thông qua việc viết lách, hẳn là khi lớn lên, cô sẽ trở thành một kẻ ưa nói dối.

27

Giáng sinh là khoảng thời gian có khả năng mê hoặc lòng người ở Brooklyn. Trước đó rất lâu, bầu không khí rộn ràng thế đã lan tỏa khắp nơi nơi. Dấu hiệu đầu tiên là thầy Morton đều dạy học sinh ở các trường những bài hát mừng Giáng sinh, nhưng dấu hiệu chắc chắn phải là ô cửa sổ ở các cửa hàng.

Bạn phải là trẻ con thì mới hiểu được sự kỳ diệu của ô cửa sổ trưng bày những con búp bê, xe trượt tuyết và vô số những loại đồ chơi khác. Và điều kỳ diệu này đến với Francie theo con đường miễn phí. Được phép ngắm nhìn đồ chơi qua ô cửa kính cũng mang lại cảm giác mãn nguyện gần giống như thực sự sở hữu những món đồ chơi ấy.

Mỗi lần rẽ vào một góc phố và chợt trông thấy thêm một cửa hàng nữa đã trang hoàng đâu vào đấy để đón Giáng sinh, Francie lại cảm thấy phấn khích không thôi. Ô cửa kính đã được lau chùi đến sáng bóng và thảm chùi chân là tấm bông ép trên bề mặt rải những hạt nhỏ sáng lấp lánh như bụi sao. Có những con búp bê với bộ tóc màu nâu vàng nhạt, nhưng Francie thích nhất là búp bê có tóc màu giống như màu cà phê ngon pha thêm rất nhiều kem. Làn da của chúng đẹp đến hoàn hảo, và những bộ trang phục mà chúng mặc trên người là những thứ mà Francie chưa từng trông thấy trên đời. Những con búp bê này đứng thẳng người trong những hộp các-tông mỏng manh nhờ sự trợ giúp của những đoạn dây vòng qua cổ và mắt cá chân và xuyên qua những lỗ hổng ở mặt sau hộp. Ôi chao, cặp mắt xanh biêng biếc và sâu thăm thẳm bên dưới hàng mi dày thật dày tựa như đang nhìn thẳng vào tâm hồn cô gái nhỏ và hai bàn tay bé xíu chìa ra như muốn hỏi, “Mẹ ơi, hãy nhận nuôi con đi nào?” Nhưng Francie chưa bao giờ được sở hữu một con búp bê, ngoại trừ một con búp bê bé xíu chỉ cao chừng 5 xăng-ti-mét có giá 1 nickel.

Và những cỗ xe trượt tuyết! Đó là khi giấc mơ về thiên đường của một đứa trẻ trở thành hiện thực! Một cỗ xe trượt tuyết mới có vẽ bông hoa từ trong trí tưởng tượng của ai đó – một bông hoa màu xanh đậm với những chiếc lá xanh tươi tắn – với bánh xe sơn màu đen, ghi-đông điều khiển mượt mà làm từ loại gỗ cứng và trên khắp xe đều phủ một lớp véc-ni bóng loáng! Trên mỗi chiếc xe đều có viết tên riêng nữa chứ. “Nụ hồng!” “Hoa mộc lan!” “Vua tuyết!” “Cỗ xe bay!” Francie tự nhủ, “Giá mà mình có một cỗ xe như thế này, thì chừng nào còn sống mình sẽ không bao giờ xin Chúa ban thêm cho bất kỳ thứ gì nữa.”

Có những đôi giày trượt patin mạ kền sáng loáng và gắn những sợi dây da màu nâu rất đẹp. Những chiếc bánh xe mạ bạc được xếp chéo lên nhau đặt trên một lớp đệm bông bồng bềnh như mây và rải rác xung quanh là những bông tuyết giả bằng nhựa mica, nhưng không vì thế mà chúng thôi nôn nóng, lúc nào cũng háo hức được lăn trên mặt đường, tưởng như chỉ cần một hơi thở cũng có thể khiến chúng động đậy.

Còn có nhiều thứ tuyệt vời khác, nhiều tới nỗi Francie không thể thu hết vào trong tầm mắt. Đầu óc cô quay cuồng và nhất thời bị choáng váng trước tất cả những gì mình đang nhìn thấy, trong khi trong đầu không ngừng nghĩ ra những câu chuyện về các món đồ chơi được trưng bày trước khung cửa sổ của các cửa hàng.

Những cây linh sam đã bắt đầu được chuyển tới trong vùng từ tuần trước Giáng sinh. Cành cây được buộc lại bằng dây để kìm giữ vẻ đẹp của chúng khi tán cây bung ra và có lẽ cũng là để việc vận chuyển dễ dàng hơn. Những người bán cây thuê chỗ vỉa hè trước các cửa hàng, sau đó đóng cọc quây lại rồi lấy dây chăng từ cọc nọ sang cọc kia và đặt cây tựa vào dây. Suốt cả ngày, công việc của họ chỉ là đi đi lại lại quanh những hàng cây thơm ngát này, thi thoảng đưa đôi bàn tay lạnh cóng vì không đeo găng lên miệng rồi hà hơi thổi và nhìn những người dừng chân lại bằng cặp mắt ánh lên tia hy vọng ảm đạm. Một vài người dặn để riêng ra một cây chờ họ quay lại lấy trong ngày; những người khác dừng lại hỏi giá, kiểm tra cây và suy nghĩ đắn đo. Nhưng hầu hết chỉ đến để sờ mó vào cành cây rồi nhân lúc người bán cây không để ý lén lút bứt mấy chiếc lá để cây tỏa ra mùi thơm. Phủ khắp không gian là một bầu không khí lạnh lẽo và lặng lẽ, tràn ngập mùi thơm của nhựa cây cùng mùi thơm của những quả quýt vốn chỉ xuất hiện trong các cửa hàng vào dịp Giáng sinh. Những con phố tồi tàn trở nên đẹp đẽ trong một khoảng thời gian ngắn ngủi.

Trong vùng này có một tục lệ tàn nhẫn liên quan đến những cây linh sam chưa bán được khi đêm Giáng sinh đã cận kề. Người ta nói rằng nếu chờ được tới lúc đó, bạn sẽ không cần phải bỏ tiền ra mua cây, bởi “họ sẽ ném chúng vào bạn”. Điều này là hoàn toàn chính xác theo nghĩa đen.

Vào nửa đêm trước ngày Đấng Cứu thế ra đời, lũ trẻ tụ tập ở nơi còn trưng bày những cây linh sam chưa bán được. Người bán cây sẽ lần lượt ném từng cây đi, bắt đầu từ những cây to nhất. Lũ trẻ tình nguyện đứng làm bia đỡ. Nếu bị cây ném trúng người mà đứa trẻ không ngã xuống, cái cây đó sẽ là của nó. Nếu ngã, nó sẽ để mất cơ hội có được cái cây. Chỉ những cậu bé khỏe mạnh nhất trong đám và một số thanh niên trai tráng mới được bầu chọn đứng ra đón những cây to. Những đứa khác ranh mãnh đứng chờ một bên, đợi tới lượt những cây mà chúng ước lượng vừa sức mình. Những đứa nhỏ hơn nữa thì chờ những cây tí hon, chỉ cao chừng 30 xăng-ti-mét và hét lên sung sướng khi chúng giành được một cây như vậy.

Vào đêm Giáng sinh năm Francie lên 10 và Neeley lên 9, mẹ đồng ý để hai chị em ra phố thử sức lấy cây lần đầu tiên. Trước đó trong ngày, Francie đã chọn ra được một cây cho mình. Cô cứ đứng bên cạnh nó suốt từ buổi trưa tới buổi tối, trong lòng thầm cầu nguyện đừng có ai mua mất nó. Cô sung sướng khi thấy nó vẫn ở đấy lúc nửa đêm. Đó là cây linh sam lớn nhất trong vùng và giá của nó cũng cao tới nỗi không ai có đủ tiền để mua cả. Cái cây cao tới 3 mét. Các cành cây được buộc lại bằng một sợi dây mới màu trắng và thon dần tới đỉnh là một đầu nhọn hoàn hảo.

Người bán cây lấy ra cái cây này trước tiên. Nhưng Francie còn chưa kịp lên tiếng thì gã côn đồ nổi danh trong vùng, một thanh niên 18 tuổi được mọi người gọi là Punky Perkins, bước lên và ra lệnh cho người bán hàng ném cái cây về phía mình. Vì mất thiện cảm trước thái độ kiêu căng của Punky, người bán cây nhìn quanh một lượt và hỏi:

“Còn ai khác muốn thử vận may với nó không?”

Francie bước lên. “Cháu, thưa chú”

Người bán cây bật ra một tràng cười chế nhạo. Lũ trẻ xung quanh cười khẩy, mấy người lớn tụ tập xem trò vui thì cười đến nghiêng ngả.

“Thôi nào. Cô bé còn nhỏ quá,” người bán cây phản đối.

“Cháu với em trai cháu – cả hai cùng hợp sức lại thì không phải là nhỏ quá đâu ạ.”

Cô kéo Neeley lên phía trước. Người bán cây nhìn vào cô chị – một cô bé 10 tuổi gầy còm, gò má hõm lại vì đói ăn nhưng khuôn cằm vẫn giữ được nét tròn trĩnh của trẻ con. Rồi anh nhìn sang cậu bé bên cạnh với mái tóc màu vàng nhạt và cặp mắt xanh to tròn – Neeley Nolan, toàn bộ con người cậu bé toát lên một vẻ thuần túy ngây thơ và tin tưởng.

“Hai người thì không công bằng,” Punky thô lỗ hô lên.

“Ngậm cái mõm xấu xí của mày lại,” người bán cây, người nắm giữ quyền năng cao nhất vào giờ đó, nói. “Những đứa trẻ này rất dũng cảm. Những người còn lại đứng lùi ra nào. Chúng sẽ có màn trình diễn với cái cây này.”

Những người đứng xem tạo thành một đường dích dắc. Francie và Neeley đứng ở một đầu, còn người bán cây cao to với cây linh sam lớn đứng ở đầu kia. Nói đúng hơn thì đó là một chiếc phễu do người tạo thành, trong đó Francie và Neeley là đầu nhỏ của phễu. Người đàn ông vận động đôi cánh tay hộ pháp của mình để chuẩn bị ném cái cây lớn. Anh thoáng để ý thấy ở đầu bên kia của khoảng cách ngắn ngủi này, hai đứa trẻ trông thật nhỏ bé. Trong giây lát, anh cảm thấy như mình đang phải đi qua khu vườn Gethsemane.[28]

“Ôi, lạy Chúa Jesus,” tâm hồn anh rên rỉ vì nỗi thống khổ, “vì sao mình không cho tụi trẻ cái cây này, nói lời chúc Giáng sinh vui vẻ rồi để cho chúng đi chứ. Cái cây này đâu có ý nghĩa gì với mình? Đằng nào năm nay mình cũng không bán được nó nữa, mà nó cũng không thể sống tới năm sau.” Hai đứa trẻ nghiêm trang đứng nhìn anh trong lúc anh đang chìm trong dòng suy nghĩ miên man. “Nhưng mà,” anh lập luận, “nếu mình làm như thế, tất cả những người khác sẽ lại mong mình cũng cho họ cây. Và sang năm, sẽ không có ai chịu mua cây của mình. Tất cả đều sẽ chầu chực chờ mình hai tay dâng cây biếu không cho họ. Mình đâu có phải là nhân vật vĩ đại gì để mà có thể cho không cái cây này như thế chứ. Không, mình không phải là vĩ nhân. Mình chưa đủ tử tế để làm một việc như vậy. Mình phải nghĩ đến bản thân và con cái của mình trước tiên.” Cuối cùng, anh đưa ra kết luận. “Ồ, có cái quái gì mà phải day dứt chứ! Hai đứa trẻ kia sẽ phải sống trong thế giới này. Chúng phải làm quen với nó. Chúng phải học cách trừng phạt và nhận trừng phạt. Jesus ơi, làm gì có cái gì gọi là cho đi trong cái thế giới bị Chúa nguyền rủa này, ai cũng chỉ thích lấy đi, lấy đi, lấy đi mà thôi.” Khi anh dùng toàn bộ sức lực của mình để ném cái cây đi, con tim anh như hét lên, “Đây là một thế giới mục nát, đồi bại, bị Chúa nguyền rủa.”

Francie trông thấy cái cây rời khỏi tay người bán hàng. Có một khoảnh khắc trong cuộc sống, thời gian và không gian không hàm chứa bất kỳ ý nghĩa gì. Toàn bộ thế giới nhất thời câm lặng khi có một vật gì đó to lớn và tối tăm lao vụt qua không khí. Cái cây lao thẳng về phía cô, xóa sạch toàn bộ những ký ức mà cô từng trải qua. Không có gì cả – không gì cả ngoại trừ màn đêm đậm đặc và một thứ gì đó ngày càng to lớn hơn đang lao nhanh về phía cô. Cô hơi loạng choạng khi cái cây đâm vào mình. Neeley lảo đảo khuỵu chân nhưng cô đã dùng hết sức bình sinh để kéo em mình lên trước khi cậu bé ngã xuống. Một âm thanh va chạm mạnh mẽ vang lên khi cái cây đáp xuống đất. Lúc này, xung quanh vẫn một màu tăm tối, có thêm màu xanh của lá cây, và cảm giác nhoi nhói. Rồi cô cảm thấy một mé đầu của mình đau đến nhức nhối, đó là nơi thân cây đập vào. Cô cảm thấy bên cạnh mình, Neeley đang run rẩy từng chập.

Khi một vài cậu bé lớn hơn kéo cái cây ra, chúng thấy Francie và em trai vẫn nắm tay nhau đứng thẳng. Máu đang chảy ra từ những vết xước trên mặt Neeley. Trông cậu bé càng giống như một đứa bé với cặp mắt xanh mơ hồ bối rối và làn da vốn trắng nay càng thêm nổi bật hơn bởi những vệt máu màu đỏ chảy trên mặt. Nhưng cả hai đều đang cười. Chẳng phải chúng vừa giành được cái cây lớn nhất trong vùng hay sao? Một vài cậu bé đứng xem hô to, “Hoan hô!” Mấy người lớn cũng lục tục vỗ tay tán thưởng. Người bán cây khen ngợi chúng bằng cách hét lên:

“Và giờ thì mang cái cây cuốn xéo đi, lũ con hoang xấu xa.”

Francie đã nghe quen những câu chửi thề từ khi tai cô biết phân biệt âm thanh. Đối với những người này, những từ ngữ tục tĩu và mang tính xúc phạm trên thực tế lại không hề mang mặt ý nghĩa ấy. Chúng chỉ đơn giản là sự biểu thị cảm xúc của những người không giỏi ăn nói có vốn từ vựng nghèo nàn; chúng tạo thành một dạng phương ngữ. Những câu chửi này có thể mang nhiều sắc thái ý nghĩa khác nhau tùy thuộc vào cách nói và giọng điệu của người nói. Vì thế, lúc này, khi nghe thấy hai chị em mình bị gọi là lũ con hoang xấu xa, Francie lại cười toét miệng cảm ơn người đàn ông tử tế kia. Cô biết, điều mà anh thực sự muốn nói là, “Chào tạm biệt – cầu Chúa phù hộ cho hai đứa.”

Chặng đường kéo cái cây đó về nhà cũng không phải dễ dàng. Hai chị em phải chật vật kéo lê từng chút. Chúng còn bị quấy rối khi một cậu bé khác vừa chạy bên cạnh vừa la to, “Chở xe miễn phí đây! Tất cả lên tàu!”, rồi cậu ta không ngần ngại mà nhảy lên bám vào cái cây để hai chị em kéo cùng đi. Nhưng sau khi đi một đoạn, cậu bé kia rốt cuộc cũng chán trò chơi do mình tự nghĩ ra nên rời đi chỗ khác.

Nhìn từ góc độ nào đó, chặng đường về nhà bị kéo dài càng khiến chiến thắng của chúng trở nên vang dội hơn. Francie đỏ mặt khi nghe thấy một cô nói, “Tôi chưa bao giờ trông thấy cái cây nào lớn như thế!” Một người đàn ông gọi với theo họ, “Hai đứa chắc phải đi cướp ngân hàng mới đủ tiền mua cái cây lớn như thế chứ.” Vị cảnh sát đứng ở góc phố gần nhà họ tiến lên bảo hai chị em dừng lại, rồi ông kiểm tra cái cây một lượt và sau đó trịnh trọng đề nghị mua lại nó với giá 10 xu – nếu chúng kéo cây về tận nhà cho ông thì giá sẽ là 15 xu. Francie phổng mũi vì tự hào dù rằng cô biết ông chỉ đang nói đùa. Cô nói sẽ không bán cái cây này, kể cả 1 đô-la cũng không. Vị cảnh sát lắc đầu và nói cô thật ngu ngốc khi không chớp lấy cơ hội này. Rồi ông nâng giá lên thành 25 xu, nhưng Francie vẫn vừa cười vừa lắc đầu, “Không bán đâu ạ.”

Chuyện diễn ra giống như họ đang tham gia đóng một vở kịch Giáng sinh vậy – bối cảnh là một góc phố, thời gian là đêm Giáng sinh lạnh giá, còn các nhân vật bao gồm một vị cảnh sát tốt bụng, em trai cô, và bản thân Francie. Francie biết tất cả mọi lời thoại. Vị cảnh sát đã đọc đúng lời thoại của mình, còn Francie vui vẻ nhận được lời nhắc vở và những chỉ dẫn trên sân khấu chính là những nụ cười xen giữa những lời thoại.

Khi về tới nhà, chúng phải gọi bố xuống giúp mang cái cây lên chiếc cầu thang hẹp. Nghe tiếng con gọi, Johnny vội chạy xuống. Francie thở phào khi thấy bố chạy theo đường thẳng chứ không lệch về một bên lối đi – điều này chứng tỏ anh vẫn đang tỉnh táo.

Sự sững sờ của bố trước kích thước của cái cây chính là lời tán dương tuyệt vời. Anh thậm chí còn giả vờ tỏ ra không tin rằng đó là cây của họ. Francie vui vẻ ríu rít thuyết phục bố dẫu bản thân cô cũng đã rõ mười mươi đây chỉ là một màn diễn kịch giữa hai bố con. Bố kéo đằng trước, Francie và Neeley đẩy đằng sau và cả ba bắt đầu đưa cái cây khổng lồ đi lên chiếc cầu thang nhỏ hẹp. Johnny phấn khích đến nỗi cất tiếng hát, không thèm bận tâm rằng lúc này đã là khá khuya. Anh hát bài “Holy Night” (Đêm Thánh). Những bức tường hẹp hút âm thanh ngọt ngào trong trẻo của anh lại, giữ nó một lát rồi trả lại với sự ngọt ngào gấp đôi. Những cánh cửa lục tục mở ra và các gia đình trong tòa nhà tập trung nhau lại ở chỗ chiếu nghỉ cầu thang để cùng ngắm nghía và thưởng thức một điều bất ngờ được thêm vào khoảnh khắc đó trong cuộc đời họ.

Francie thấy hai cô giáo nhà Tynmore đứng cạnh nhau ở ngưỡng cửa nhà mình, mái tóc muối tiêu của họ nằm trong những chiếc lỗ uốn tóc, bộ váy ngủ phết hồ cứng xộc xệch thấp thoáng hiện ra sau tấm áo choàng rộng thùng thình. Họ cất tiếng hát bằng chất giọng mỏng manh đượm buồn của mình hòa cùng với Johnny. Floss Gaddis, mẹ và em trai cô, Henny, chàng trai đang sắp chết vì bệnh lao phổi, cũng ra đứng trước cửa nhà. Henny đang khóc và khi trông thấy cậu, Johnny nhỏ giọng dần rồi ngừng hát; anh nghĩ có lẽ bài hát đã khiến Henny cảm thấy buồn.

Flossie đã mặc sẵn đồ và đang chờ bạn trai tới đưa cô đi dự buổi khiêu vũ sắp bắt đầu sau nửa đêm. Cô đứng đó trong bộ trang phục lộng lẫy như của các quý cô nhà giàu với đôi tất lụa màu đen tuyền, đôi guốc gót thon ở giữa, một chiếc nịt tất màu đỏ đang quấn quanh một bên phía dưới đầu gối, còn trên tay đang đung đưa chiếc mặt nạ màu đen. Cô mỉm cười nhìn thẳng vào mắt Johnny rồi đặt một tay lên hông và tựa người vào khung cửa với dáng vẻ quyến rũ – hoặc giả đó là cô nghĩ như vậy. Johnny bắt chuyện, nhưng chủ yếu là muốn để Henny cười lên một chút:

“Floss, chúng tôi đang thiếu thiên thần để gắn lên đỉnh cây Giáng sinh này. Cô có nhận làm không?”

Floss đã chuẩn bị sẵn tinh thần để đưa ra một lời đáp tục tĩu rằng nếu để cô đứng trên cao chót vót như thế, e là quần lót của cô sẽ bị gió thổi bay mất. Nhưng rồi cô thay đổi ý định. Có điều gì đó ở cái cây to lớn đầy kiêu hãnh này, nhưng giờ lại phải khiêm tốn nghiêng mình, tùy ý người kéo đi; có điều gì đó ở những đứa trẻ đang cười đến rạng rỡ kia nữa; điều gì đó về thiện chí hiếm hoi của những người hàng xóm và về những ngọn đèn dường như vừa được hạ bớt ánh sáng ở các hành lang, khiến cô bất giác cảm thấy xấu hổ về lời đáp tục tĩu chưa thốt ra khỏi miệng. Và rồi cô chỉ nói:

“Chao ơi, anh cũng thật rõ khéo đùa, Johnny Nolan ạ.

Katie đứng ở dãy bậc cầu thang trên cùng của tòa nhà, hai tay nắm vào nhau ở phía trước. Cô đã nghe thấy tiếng họ hát. Cô nhìn xuống và theo dõi họ nhích từng bước chậm chạp để di chuyển cái cây lên cầu thang. Cô đang chìm đắm trong dòng suy tư riêng.

“Họ nghĩ như thế này thật là hay,” cô nghĩ. “Họ nghĩ thế là tốt đấy – cái cây không mất tiền mua, bố lũ trẻ còn vào hùa mà tâng bốc chúng lên, rồi hát hò, rồi những người hàng xóm hớn hở ngó ra xem. Họ nghĩ mình cực kỳ may mắn khi họ vẫn còn sống và Giáng sinh lại đến. Họ không nhìn ra được là chúng ta đang phải sống trên một con phố bẩn thỉu, trong một tòa nhà bẩn thỉu, giữa những người không lấy gì làm tốt đẹp. Johnny và lũ trẻ không nhận thức được cái đáng thương hại khi những người hàng xóm phải tìm kiếm niềm vui từ tất cả những thứ bẩn thỉu hổ lốn này. Con cái mình phải thoát ra khỏi nơi này. Chúng phải sống tốt hơn Johnny hay mình hay tất cả những người xung quanh đây. Nhưng làm thế nào để thực hiện được điều này? Mỗi ngày đọc một trang trong hai cuốn sách kia và tằn tiện tiết kiệm từng xu bỏ vào ngân hàng lon thiếc căn bản là không đủ. Tiền! Liệu tiền có khiến cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn với chúng không? Có, nó sẽ làm cho cuộc sống trở nên dễ dàng hơn. Nhưng không, tiền thì chưa đủ. McGarrity sở hữu một cửa hàng rượu ở góc phố và ông ấy có rất nhiều tiền. Vợ ông ấy thường xuyên đeo khuyên tại bằng kim cương, nhưng con của bà ấy không ngoan ngoãn và thông minh như con mình. Chúng đối xử với người khác thật xấu tính và tham lam bởi chúng có những thứ để có thể chửi mắng đám trẻ con nhà nghèo. Mình từng trông thấy cảnh một đứa con gái nhà McGarrity thản nhiên đứng ăn một túi đầy kẹo giữa phố trong khi một đám trẻ con rách rưới đang vây xung quanh nhìn nó bằng cặp mắt hau háu thèm thuồng. Nhìn ánh mắt của những đứa ấy, mình biết chúng đang thầm khóc trong lòng. Ấy vậy mà, khi đứa con gái kia không ăn nổi nữa, nó nhẫn tâm ném chỗ kẹo còn lại xuống rãnh nước chứ không thèm chia cho tụi trẻ. Ôi chao, không, chỉ tiền thôi thì không giải quyết được vấn đề. Đứa con gái kia của nhà McGarrity mỗi ngày lại thay một chiếc nơ buộc tóc mới, mà mỗi chiếc có giá đến 50 xu, đủ để nuôi sống bốn miệng ăn nhà mình trong một ngày. Mà tóc của nó thì có đẹp gì cho cam, vừa mỏng vừa đỏ nhợt nhạt. Neeley nhà mình phải đội cái mũ đuôi dài bị thủng một lỗ lớn và méo mó xộc xệch nhưng dù sao thằng bé cũng có bộ tóc dày dặn màu vàng sẫm mà lại còn xoăn nữa chứ. Francie nhà mình thì đến nơ buộc tóc cũng chẳng có, nhưng bộ tóc của con bé vẫn vừa dài vừa sáng bóng. Liệu tiền bạc có mua được những thứ đó không? Không. Như thế có nghĩa là hẳn phải có điều gì đó lớn lao hơn cả tiền bạc nữa. Cô Jackson dạy học ở Sở An cư vốn là người không có tiền bởi cô ấy làm từ thiện. Cô ấy sống trong một căn phòng nhỏ ở tầng thượng của tòa nhà trụ sở. Cô ấy chỉ có một chiếc váy duy nhất nhưng luôn giữ gìn nó thật sạch sẽ và phẳng phiu. Mỗi khi nói chuyện với người khác, cô ấy đều có thói quen nhìn thẳng vào mắt họ. Và khi lắng nghe cô ấy nói chuyện, nghe giọng nói của cô ấy, người ta không khỏi có cảm giác như người bị ốm lâu ngày chợt nhận được một liều thuốc thần kỳ và phút chốc bệnh tình bay biến. Cô ấy am hiểu mọi thứ. Cô ấy có thể sống giữa một khu dân cư bẩn thỉu, nhưng vẫn giữ cho mình sạch sẽ, tốt đẹp và sống như thể một nữ diễn viên đang đóng vai trong một vở kịch vậy; đó là người mà chúng ta có thể nhìn nhưng vì quá tốt đẹp nên chúng ta không thể chạm tới. Cô ấy khác với bà McGrarrity, người có rất nhiều tiền nhưng quá béo và lúc nào cũng làm trò tán tỉnh bẩn thỉu với những người lái xe tải chở bia tới cho chồng bà ta. Vậy sự khác biệt giữa cô Jackson không tiền và bà McGrarrity lắm tiền là gì đây?”

Một câu trả lời bỗng nảy ra. Câu trả lời ấy đơn giản đến mức một tia sửng sốt giống như một cơn đau chợt xoẹt qua trong đầu Katie. Học vấn! Chính là nó! Chính học vấn là điều đã tạo nên sự khác biệt kia! Học vấn sẽ kéo lũ trẻ thoát ra khỏi cái nghèo khổ và bẩn thỉu. Bằng chứng ư? Cô Jackson có học vấn, bà McGarrity thì không. Ái chà! Đó chẳng phải là những gì mà Mary Rommely, mẹ của cô, vẫn nói với cô suốt những năm tháng qua hay sao? Chỉ có điều, mẹ cô không tìm ra được một khái niệm rõ ràng súc tích cho nó: học vấn.

Trong lúc đứng quan sát lũ trẻ chật vật mang cái cây lên nhà, lắng nghe giọng nói vẫn chưa thoát hết nét trẻ con của chúng, cô chợt nảy ra những ý nghĩ này về học vấn.

“Francie là đứa thông minh,” cô nghĩ. “Nó phải học lên trung học và có thể là cao hơn nữa. Nó là đứa học được và một ngày nào đó nó sẽ thành đạt. Nhưng nếu nó có học vấn, nó sẽ rời xa mình. Ôi chao, bây giờ nó cũng bắt đầu rời xa mình dần rồi còn gì. Nó không yêu quý mình giống cách Neeley yêu quý mình. Mình có thể cảm nhận được nó đang quay lưng lại với mình. Con bé không hiểu mình. Mà tất cả những gì nó hiểu cũng chỉ là mẹ không hiểu nó. Có thể khi nó có học vấn rồi, nó sẽ xấu hổ vì mình – vì cách mình nói chuyện. Nhưng vì danh dự, nó sẽ không thể hiện điều đó ra mà tìm cách khiến mình thay đổi. Nó sẽ tới gặp mình và khiến mình sống một cách đường hoàng, tử tế hơn còn mình sẽ trở nên hẹp hòi và nhỏ nhen với nó bởi mình biết nó đã ở trên mình một bậc. Càng trưởng thành, nó sẽ càng phát hiện ra nhiều điều hơn; nó sẽ biết quá nhiều và trở nên khổ sở vì những hiểu biết ấy. Nó sẽ phát hiện ra mình không yêu nó bằng Neeley. Mình không thể thay đổi được chuyện này bởi thực tế đúng là như thế. Nhưng con bé sẽ không chịu hiểu. Ngay bây giờ, thi thoảng mình cũng đã ẩn ẩn nhận ra nó đã biết. Ngay bây giờ, nó cũng đang dần rời xa mình; nó sẽ tìm cách đấu tranh để rời đi sớm. Việc nó chuyển tới ngôi trường ở tận xa đó là bước đầu tiên rời xa mình. Nhưng Neeley sẽ không bao giờ rời bỏ mình, đó là lý do vì sao mình lại yêu thằng bé nhất. Thằng bé sẽ luôn ở bên và thấu hiểu mình. Mình muốn nó trở thành bác sĩ. Nó nhất định phải làm bác sĩ. Có thể nó sẽ chơi violin, bởi nó có năng khiếu âm nhạc được thừa hưởng từ bố. Bây giờ nó đã chơi piano vượt xa mình và Francie rồi. Đúng vậy, bố nó có năng khiếu âm nhạc nhưng thứ thiên phú ấy chẳng làm ra được tác dụng gì cho anh ấy. Nó còn đang hủy hoại cuộc đời anh ấy nữa là đằng khác. Nếu anh ấy không thể hát, những người vẫn mời rượu anh ấy lập tức sẽ không muốn gặp anh ấy nữa. Có gì tốt đẹp khi anh ấy biết hát nhưng sự ca hát ấy không khiến bản thân anh ấy hay mẹ con chúng mình có cuộc sống tốt đẹp hơn? Với Neeley, mọi chuyện sẽ khác. Thằng bé sẽ được giáo dục, nó sẽ có học vấn. Mình phải nghĩ cách. Chúng mình sẽ không có Johnny ở bên mãi. Chúa ơi, mình đã từng yêu anh ấy biết bao nhiêu – và bây giờ thi thoảng mình vẫn còn yêu anh ấy. Nhưng anh ấy thật vô dụng... vô dụng. Xin Chúa tha thứ cho con vì đã phát hiện ra điều này.”

Vậy là trong lúc ba bố con hì hục leo cầu thang, Katie đã nghĩ xong xuôi mọi việc. Mọi người ngẩng lên nhìn cô – nhìn vào khuôn mặt sôi nổi xinh xắn của cô – mà không hề biết đến những quyết tâm đang đau đớn hình thành trong đầu cô.

Họ dựng cây linh sam trong phòng khách và lấy giấy trải lên mặt tấm thảm hoa hồng đỏ để tránh lá cây rơi xuống làm bẩn thảm. Cây được đựng trong một chiếc xô thiếc lớn, xung quanh chèn những viên gạch vỡ để giữ cây đứng thẳng. Khi chiếc dây buộc được cắt ra, những cành lá xòe bung như muốn lấp đầy toàn bộ căn phòng. Chúng lòa xòa phủ bên trên chiếc đàn piano, khiến vài chiếc ghế như đang đứng giữa những cành cây. Không có tiền để mua đồ trang trí hay đèn treo cho cây. Nhưng nội việc cái cây tuyệt vời đứng ở đó là đủ rồi. Căn phòng lạnh lẽo. Đó là một năm đói kém, họ không đủ tiền để mua thêm than cho chiếc bếp sưởi ở phòng khách. Cả căn phòng toát ra bầu không khí lạnh lẽo nhưng sạch sẽ và tràn ngập mùi hương. Mỗi ngày trong suốt tuần Giáng sinh, cái cây đều đứng yên ở đó. Francie thường mặc áo len, đội mũ đuôi dài rồi bước vào phòng khách và ngồi dưới tán cây. Cô ngồi đó tận hưởng mùi thơm và ngắm nghía màu xanh thẫm của nó.

Chao ôi, điều bí ẩn của một cái cây lớn, tù nhân bị giam cầm trong một chiếc xô thiếc giặt quần áo trong căn phòng khách của một tòa nhà cho thuê!

Dẫu năm đó họ rất nghèo, nhưng Giáng sinh vẫn yên ổn trôi qua và lũ trẻ cũng không thiếu quà. Mẹ tặng cho mỗi đứa một chiếc quần lót len dài, loại có dây kéo đằng sau, và một cái áo len dài tay khi mặc vào thì hơi ngứa. Bác Evy tặng quà chung cho cả hai chị em là một hộp cờ domino và chúng được bố dạy chơi. Neeley không thích trò này lắm nên bố và Francie cùng nhau chơi và Johnny còn giả vờ tỏ ra bất mãn khi bị thua.

Bà ngoại Mary Rommely mang đến cho mỗi chị em một cái áo dòng [29] rất đẹp do bà tự tay làm. Bà lấy một mảnh vải len màu đỏ tươi rồi cắt ra hai mảnh nhỏ hình bầu dục. Ở một mảnh, bà thêu hình cây thập giá bằng chỉ màu xanh tươi và ở mảnh kia thêu hình trái tim bằng vàng, bên trên có những chiếc gai nhọn. Một con dao găm chọc xuyên qua hình trái tim, từ đầu mũi dao chảy ra hai giọt máu màu đỏ sẫm. Hình thập giá và hình trái tim có kích thước rất nhỏ do những mũi khâu tí hon tạo thành. Sau đó, bà khâu ráp hai mảnh hình bầu dục lại với nhau, rồi khâu thêm một sợi dây lấy từ áo nịt ngực. Sau khi làm xong, Mary Rommely mang hai chiếc áo dòng này tới nhà thờ để nhờ linh mục làm phép ban phước cho chúng rồi mới mang đi tặng các cháu. Khi xỏ chiếc áo qua đầu Francie, bà nói, “Heiliges Weihnachten,” rồi nói thêm, “Cầu cho các thiên thần luôn luôn đi cùng cháu.”

Bác Sissy tặng cho Francie một gói quà nhỏ. Cô mở nó ra và thấy một hộp diêm bé xíu mỏng manh được bọc trong giấy nhăn, mặt trên vẽ một chùm hoa đậu tía nho nhỏ. Francie đẩy mở hộp diêm ra, bên trong chứa 10 miếng nhỏ hình tròn, mỗi miếng lại được bọc trong giấy lụa hồng. Hóa ra những miếng tròn nhỏ đó là những đồng xu mạ vàng. Sissy giải thích rằng cô mua một ít bột sơn màu vàng, trộn với vài giọt dầu chuối rồi phết sơn lên từng đồng xu. Francie thích món quà của bác Sissy nhất trong tất cả. Chỉ trong vòng một giờ đồng hồ sau khi nhận quà, cô đã mở ra, đóng vào cái hộp đó hàng chục lần. Cô mở thật chậm để hưởng thụ niềm vui sướng khi được cầm chiếc hộp trên tay mà ngắm nghía và xem lớp giấy màu xanh cobalt cùng lớp gỗ sạch sẽ mỏng tang như giấy ở bên trong chiếc hộp từ từ xuất hiện. Những đồng xu mạ vàng bọc trong lớp giấy lụa mơ màng là cả một sự kỳ diệu vô cùng tận. Tất cả mọi người đều nhất trí rằng những đồng xu đó thật đẹp và không nên tiêu. Nhưng ngay trong ngày hôm ấy, Francice đã sơ ý đánh rơi mất hai đồng. Mẹ nói rằng chúng sẽ được an toàn nhất khi ở trong ngân hàng lon thiếc. Cô cam đoan rằng Francie có thể lấy lại chúng khi nào mở ngân hàng. Francie cũng đồng ý với mẹ rằng để tiền trong ngân hàng là an toàn nhất, nhưng dù sao cũng thật đau lòng khi phải thả những đồng xu vàng ấy vào một nơi tối tăm như vậy.

Bố có một món quà đặc biệt dành cho Francie. Đó là một tấm thiệp vẽ hình nhà thờ, phần mái dán bột mica trắng khiến nó sáng lóng lánh còn hơn cả tuyết thật. Ô cửa sổ nhà thờ là những ô giấy nhỏ hình vuông màu cam bóng. Điều kỳ diệu trong tấm thiệp này nằm ở chỗ, khi Francie giơ nó lên, ánh sáng chiếu xuyên qua những ô cửa sổ bằng giấy và hắt bóng màu vàng lên nền tuyết sáng lấp lánh. Đó là một quang cảnh rất đẹp mắt. Mẹ nói rằng bởi tấm thiệp vẫn chưa được viết lời đề tặng, nên Francie có thể để dành nó cho năm tới rồi gửi tặng nó cho người khác.

“Ôi không” Francie nói. Cô đặt tấm thiệp lên ngực và dùng cả hai bàn tay nhỏ che nó lại.

Mẹ bật cười. “Con phải học cách nói đùa chứ, Francie, nếu không cuộc sống sẽ khắc nghiệt với con lắm đấy.”

“Giáng sinh không phải là dịp để dạy dỗ,” bố nói.

“Nhưng lại là ngày để say rượu, đúng không,” cô vặc lại.

“Anh chỉ uống có hai ly thôi mà, Katie,” Johnny nói như nài nỉ. “Người ta mời anh uống nhân dịp Giáng sinh.”

Francie đi vào phòng ngủ và đóng cửa lại. Cô không thể chịu nổi khi nghe mẹ mắng bố.

Trước bữa ăn phụ, Francie đem quà tặng cho từng người trong nhà. Cô tặng mẹ một cái lọ đựng ghim cài mũ tự làm từ một ống nghiệm mà cô mua với giá 1 xu ở cửa hàng thuốc Knipe. Cô bọc ống nghiệm bằng một mảnh ruy-băng satin màu xanh lơ xếp nếp ở các cạnh, bên trên khâu một dải ruy-băng nhỏ nữa. Cô làm chiếc lọ này để mẹ treo ở mặt bên của tủ quần áo và đựng ghim cài mũ.

Cô tặng bố một sợi dây treo đồng hồ. Để làm ra nó, cô đã lấy một cuộn chỉ, đóng bốn chiếc đinh lên phần đầu, rồi lấy hai chiếc dây giày bện xung quanh và bên trên những chiếc đinh; dần dần, theo nhịp tay thoăn thoắt của cô, một sợi dây treo đồng hồ được bện thật dày đã thành hình. Johnny không có đồng hồ nhưng anh tháo một cái gioăng bằng sắt ở bồn giặt rồi buộc sợi dây vào đó, thả cái gioăng vào trong túi áo vest cả ngày và giả vờ như nó là đồng hồ. Francie chuẩn bị một món quà rất tuyệt cho Neeley: một viên bi bằng cẩm thạch trị giá 5 xu trông giống một viên ngọc mắt mèo cỡ lớn hơn là một viên bi đá. Thực ra, Neeley đã có một hộp đầy những viên bi đốm xanh và nâu làm từ đất sét được bán với giá 1 xu 20 viên. Nhưng cậu bé không có viên bị nào tử tế nên không được tham gia vào những ván đánh bi quan trọng. Francie nhìn em trai gập ngón tay trỏ lại, tạo thành thế ôm lấy viên bi và đưa ngón cái đỡ ở phía sau. Động tác của cậu bé trông thật thuần thục và tự nhiên, khiến Francie cảm thấy mừng vì cô đã chọn viên bi này thay vì khẩu súng hơi cũng có giá 5 xu mà ban đầu cô định mua tặng.

Neeley bỏ viên bi vào túi rồi tuyên bố rằng cậu bé cũng có quà. Cậu bé chạy vào trong phòng ngủ, bò xuống gầm giường và lôi ra một cái túi hơi nhớp. Cậu dúi nó vào tay mẹ và nói, “Mẹ chia cho mọi người đi.” Cậu bé đứng ở góc nhà nhìn mẹ mở túi. Bên trong là bốn chiếc kẹo gậy có sọc màu, vừa đủ mỗi người một chiếc. Katie phấn khích tột độ, cô chạy lại thơm Necley ba lần và nói đó là món quà đẹp nhất mà cô từng có. Francie cố kìm lòng ghen tị bởi mẹ tỏ ra hồ hởi với món quà của Neeley hơn là quà của mình.

Cũng trong tuần đó, Francie lại có một lời nói dối nghiêm trọng nữa. Bác Evy mang đến hai chiếc vé. Một tổ chức nào đó của đạo Tin Lành đang chuẩn bị tổ chức tiệc Giáng sinh cho người nghèo thuộc mọi tôn giáo. Trên sân khấu sẽ có một cây thông Noel được trang trí đẹp mắt, có một vở kịch Giáng sinh, màn hát mừng Giáng sinh, cùng quà tặng cho từng đứa trẻ tham dự. Katie không thể chấp nhận cảnh trẻ con Công giáo có mặt trong một bữa tiệc của người Tin Lành. Nhưng trước sự nài nỉ và thúc giục của Evy, cuối cùng cô cũng đành nhượng bộ, thế là Francie và Neeley được phép đi dự tiệc.

Buổi tiệc được tổ chức trong một thính phòng lớn, con trai ngồi một bên và con gái ngồi một bên. Mọi chuyện đều tốt đẹp ngoại trừ vở kịch có thiên hướng tôn giáo và khá tẻ nhạt. Sau khi vở kịch kết thúc, những người phụ nữ là thành viên của nhà thờ đi xuống lối đi ở giữa hai dãy bàn và trao cho mỗi đứa trẻ một món quà. Con gái được nhận bàn cờ vua, còn con trai nhận bàn trò chơi lotto. Sau vài màn ca hát nữa, một người phụ nữ bước ra sân khấu và thông báo có một bất ngờ đặc biệt.

Điều bất ngờ này là một cô bé xinh xắn ăn mặc trang nhã, bước ra sân khấu từ phía cánh gà, trên tay ôm một con búp bê rất xinh đẹp. Con búp bê cao 30cm, có mái tóc vàng làm từ tóc thật và cặp mắt xanh biết đóng mở với hàng lông mi làm từ lông mi thật. Người phụ nữ dẫn cô bé kia tiến lên phía trước và tiếp tục giới thiệu.

“Cô bạn bé nhỏ này tên là Mary.” Mary bé nhỏ mỉm cười và cúi chào khán giả. Ở phía dưới, những cô bé cũng mỉm cười chào lại và một số cậu bé đang bước vào tuổi dậy thì huýt sáo inh ỏi. “Mẹ của Mary đã mua con búp bê này và đặt may trang phục cho nó giống như trang phục mà Mary đang mặc đây.”

Mary bước lên phía trước và giơ con búp bê lên cao. Sau đó, cô đưa búp bê cho người phụ nữ cầm, còn mình xòe váy ra và làm động tác khẽ nhún chân. Francie thấy quả đúng như vậy. Chiếc váy lụa xanh viền đăng-ten, chiếc nơ buộc tóc màu hồng, đôi giày bệt bằng da thuộc màu đen và đôi tất lụa trắng – tất cả đều là bản sao mô phỏng chính xác những gì mà cô bé Mary xinh đẹp kia đang mang trên người.

“Bây giờ,” người phụ nữ nói tiếp, “con búp bê này cũng được gọi là Mary, theo tên của cô gái bé nhỏ tốt bụng có nhã ý muốn tặng nó cho chúng ta.” Cô bé trên sân khấu lại nở một nụ cười hào phóng. “Mary muốn tặng con búp bê này cho một bé gái nhà nghèo trong chúng ta cũng có tên là Mary.” Một trận rầm rì nổi lên như gió lướt qua ruộng ngô giữa những bé gái ngồi bên dưới sân khấu. “Có cô bé nhà nghèo nào trong số khán giả cũng tên là Mary không?”

Cả hội trường chợt im phăng phắc. Ở đây có ít nhất 100 Mary. Chỉ có điều, tính từ “nghèo” đi kèm khiến chúng sững sờ không thốt nên lời. Dù chúng rất muốn có được con búp bê đó, nhưng không có cô bé Mary nào đứng lên để làm biểu tượng đại diện cho toàn bộ các cô bé nghèo trong hàng ngũ khán giả cả. Chúng bắt đầu thì thào khoe với nhau rằng nhà chúng không hề nghèo chút nào, rằng ở nhà chúng có rất nhiều búp bê còn xinh đẹp hơn và chúng cũng có nhiều bộ váy đẹp hơn váy của cô bé trên sân khấu kia, chỉ là chúng không thích mặc mà thôi. Francie ngồi im không nhúc nhích, nhưng trong lòng cô thì đang muốn con búp bê kia đến sắp phát điên lên rồi.”

“Sao vậy?” người phụ nữ trên sân khấu hỏi. “Không có ai tên là Mary ư?” Cô chờ đợi một lát rồi hỏi tiếp. Vẫn không có tiếng trả lời. Cô nói bằng giọng tiếc nuối. “Tiếc quá, không có ai tên là Mary cả. Mary bé nhỏ sẽ phải mang con búp bé này về nhà rồi.” Cô bé trên sân khấu mỉm cười cúi chào khán giả và quay lưng đi, chuẩn bị mang búp bê rời khỏi sân khấu.

Francie không thể chịu được điều đó, cô không thể chịu được điều đó. Chuyện này cũng giống như lần cô giáo ở lớp chuẩn bị ném cái bánh bí ngô vào thùng rác vậy. Cô đứng lên và giơ tay thật cao. Người phụ nữ trên sân khấu trông thấy cô và vội bảo Mary dừng bước.

“À! Chúng ta có một cô bé tên là Mary đây rồi, một cô bé Mary rất nhút nhát nhưng dù sao vẫn là Mary. Lên sân khấu đi nào, Mary.”

Francie đỏ bừng mặt vì xấu hổ, nhưng cô vẫn đi qua lối đi dài để lên sân khấu. Vì hồi hộp nên cô bị vấp chỗ bậc cầu thang, khiến các cô bé khác khúc khích cười còn những cậu bé trai thì không kiêng nể gì mà phá ra cười một trận.

“Tên cháu là gì?” Người phụ nữ hỏi.

“Mary Frances Nolan ạ,” Francie thì thầm.

“Nói to lên chút nữa nào. Và hãy nhìn thẳng vào khán giả đi.”

Francie khổ sở ngẩng mặt đối diện với khán giả và nói to, “Mary Frances Nolan.” Tất cả những khuôn mặt phía dưới chợt trông giống như những quả bóng bay phình to bị buộc vào những sợi dây thật dày. Cô cảm giác như nếu mình cứ nhìn lâu thêm một lúc nữa, những khuôn mặt đó sẽ dần bay lơ lửng lên tận trần nhà.

Cô bé xinh đẹp bước lên phía trước và đặt con búp bê vào tay Francie. Rất tự nhiên, hai cánh tay Francie làm thành một đường cong ôm lấy con búp bê ấy. Dường như cánh tay cô đã chờ đợi và phát triển vừa đủ chỉ để tới thời khắc ôm được nó vậy, Cô bé Mary xinh đẹp chìa tay ra để Francie bắt. Thay vì xấu hổ và bối rối, Francie lại bình tĩnh nhìn bàn tay trắng tinh xảo với những mạch máu màu xanh nhạt và những móng tay được cắt tỉa thon gọn đang phát sáng như những vỏ sò màu hồng đẹp đẽ.

Người phụ nữ trên sân khấu tiếp tục nói trong lúc Francie ngượng ngùng trở về chỗ ngồi. Cô nói: “Như vậy, chúng ta ở đây vừa được chứng kiến một ví dụ có thật về tinh thần Giáng sinh đích thực. Mary là một cô bé rất giàu có và được tặng rất nhiều búp bê xinh đẹp vào dịp Giáng sinh. Nhưng cô bé không hề ích kỷ. Cô muốn mang đến niềm vui cho một cô bé Mary nghèo khổ không được may mắn như mình. Vì thế, cô đã tặng con búp bê của mình cho một cô bé nghèo cũng tên là Mary.”

Những giọt nước mắt nóng bỏng trào ra trên khóe mắt Francie. Cô cay đắng nghĩ thầm, “Vì sao họ không thể cứ thế cho con búp bê đi mà không cần phải một hai nói rằng mình nghèo còn cô ấy giàu? Vì sao họ không thể cứ thế cho con búp bê đi mà không cần phải nói mãi về nó như thế”.

Nhưng đó chưa phải là toàn bộ nỗi xấu hổ của Francie. Khi cô đi xuống lối đi để về chỗ của mình, những cô bé khác rướn người về phía Francie và bắt đầu xì xào đồng thanh lên tiếng, “Đồ ăn xin, đồ ăn xin, đồ ăn xin.”

Suốt dọc đường đi đều là những tiếng “đồ ăn xin” như thế. Những cô bé kia cảm thấy chúng giàu có hơn Francie. Thực ra, chúng cũng nghèo như cô mà thôi, chỉ có điều chúng có thứ mà cô thiếu – lòng kiêu hãnh. Và Francie nhận thức rõ được điều ấy. Cô không cảm thấy áy náy về lời nói dối kia và về việc mình đã giành lấy con búp bê bằng sự giả mạo. Cô từ bỏ lòng kiêu hãnh của mình, và như thế có nghĩa là cô đang trả giá cho lời nói dối và cho con búp bê kia.

Cô nhớ lời cô giáo từng khuyên rằng hãy viết ra những lời nói dối nhưng đừng nói dối. Lẽ ra cô không nên lên sân khấu nhận con búp bê mà thay vào đó về nhà viết một câu chuyện về nó. Nhưng không! Không! Có búp bê trong tay là cảm giác tốt đẹp hơn nhiều so với bất kỳ câu chuyện nào viết về việc có búp bê. Khi tất cả cùng đứng lên hát bài quốc ca “Lá cờ lấp lánh ánh sao” lúc kết thúc buổi tiệc, Francie cúi áp sát xuống mặt con búp bê. Có mùi thoang thoảng của đồ sứ mới sơn, mùi thơm khó quên trên mái tóc, và cảm giác mê mẩn khi sờ tay vào bộ váy may bằng loại vải mới của nó. Cặp lông mi dài làm bằng lông mi thật của búp bê khẽ chạm vào má Francie và cô khẽ run người lên vì sung sướng. Lũ trẻ vẫn đang hát:

Trên mảnh đất của những con người tự do,

Và ngôi nhà của những kẻ dũng cảm

Francie nắm chặt một bàn tay bé xíu của con búp bê. Một dây thần kinh nơi ngón tay cái của cô khẽ đập khiến cô tưởng rằng bàn tay của búp bê vừa cử động. Cô suýt đã tin rằng con búp bê đó là người thật.

Francie về kể với mẹ rằng con búp bê là phần thưởng mà cô giành được. Cô không dám nói thật, bởi mẹ căm ghét tất cả những thứ có mùi của sự bố thí và nếu biết chuyện, mẹ chắc chắn sẽ vứt ngay con búp bê đi. Neeley không mách lẻo với mẹ. Vậy là giờ đây, Francie đã sở hữu con búp bê nhưng linh hồn cô lại phải gánh thêm một lời nói dối nữa. Buổi chiều hôm đó, Francie đã viết một câu chuyện kể về một cô bé rất khao khát có được một con búp bê, đến nỗi cô sẵn sàng trao linh hồn bất tử của mình cho Luyện ngục vĩnh viễn để đổi lấy cơ hội có được nó. Đó là một câu chuyện với tình tiết mạnh mẽ nhưng khi đọc lại nó, Francie nghĩ, “Kết thúc như vậy với cô gái trong truyện là được rồi, nhưng điều đó cũng không khiến mình cảm thấy dễ chịu hơn là bao.”

Rồi cô nghĩ đến buổi xưng tội vào thứ Bảy sắp tới và thề rằng bất luận linh mục áp dụng hình phạt nào cho mình, cô cũng đều sẽ tình nguyện gia tăng nó gấp ba lần. Nhưng cô vẫn không cảm thấy dễ chịu hơn.

Rồi cô nhớ ra một điều! Cô có thể biến lời nói dối đó trở thành hiện thực! Cô biết rằng khi trẻ con Công giáo nhận lễ Thêm sức, chúng sẽ được nhận tên đệm là tên của một vị thánh. Quả là một giải pháp đơn giản! Khi nhận lễ Thêm sức, cô sẽ lấy tên đệm là Mary.

Tối hôm đó, sau khi đọc xong một trang Kinh Thánh và một trang Shakespeare, Francie hỏi ý kiến của mẹ.

“Mẹ ơi, khi nhận lễ Thêm sức, con có thể lấy tên Mary làm tên đệm được không?”

“Không.”

Trái tim Francie đánh hụt một nhịp. “Vì sao thế ạ?”

“Bởi khi làm lễ rửa tội cho con, chúng ta đã lấy tên Francie là tên bạn gái của bác Andy để đặt cho con rồi.”

“Con biết.”

“Nhưng con cũng được đặt tên là Mary theo tên bà ngoại. Tên thật của con là Mary Frances Nolan.”

Francie mang con búp bê lên giường đi ngủ. Cô nằm rất nghiêm túc để khỏi làm kinh động đến búp bê. Trong đêm, thi thoảng cô tỉnh giấc và thì thầm gọi “Mary”, rồi lấy ngón tay khẽ chạm vào đôi giày bệt nhỏ xíu của búp bê, người khẽ run lên khi cảm nhận được mảnh da mềm mại ở đó.

Đó là con búp bê đầu tiên và cũng là con búp bê cuối cùng của cô.

28

Với Katie, tương lai là một điều rất gần. Cô hay nói, “Giáng sinh sẽ đến lúc nào không hay đâu.” Hoặc, khi kỳ nghỉ lễ vừa mới bắt đầu, cô sẽ nói, “Trường học sẽ mở cửa trở lại lúc nào không hay đâu.” Vào mùa xuân, khi Francie sung sướng cởi chiếc quần lót dài ra và tung hê nó đi, mẹ đã bắt cô phải nhặt nó lên và nói, “Chẳng bao lâu nữa con sẽ lại cần đến nó. Mùa đông sẽ đến lúc nào không hay đâu.” Mẹ đang nói gì vậy chứ? Mùa xuân chỉ vừa mới bắt đầu thôi mà. Rõ ràng mùa đông còn lâu mới quay lại.

Trẻ nhỏ hầu như không có khái niệm gì về tương lai. Tương lai trong mắt chúng là tuần tới, còn quãng thời gian từ dịp Giáng sinh năm nay tới Giáng sinh năm sau chính là sự vĩnh hằng. Đó cũng là thời gian trong mắt Francie từ nhỏ cho đến khi cô 11 tuổi.

Trong giai đoạn tính từ sinh nhật 11 tuổi tới sinh nhật 12 tuổi, mọi thứ bỗng nhiên thay đổi. Tương lai đến nhanh hơn; ngày dường như ngắn hơn và tuần dường như có số ngày ít hơn. Henny Gaddis qua đời và chuyện này phần nào liên quan đến điều đó. Từ lâu cô vẫn nghe nói rằng Henny sắp chết, nghe nhiều đến nỗi cuối cùng cô cũng phải tin rằng anh sắp chết. Nhưng thời điểm đó còn lâu, lâu lắm mới đến. Giờ đây cái thời điểm xa lơ xa lắc ấy rốt cuộc đã xuất hiện. Chuyện vốn từng là tương lai giờ đây đã là hiện tại và rất nhanh sẽ trở thành quá khứ.

Francie thắc mắc, phải chăng người nào đó phải chết đi thì một đứa trẻ mới hiểu được điều đó một cách rõ ràng. Nhưng không phải thế, ông ngoại Rommely mất năm cô lên 9 tuổi, một tuần sau khi cô nhận lễ ban thánh thể đầu tiên và theo những gì cô nhớ được, khi đó đối với cô, Giáng sinh vẫn là một tương lai còn lâu nữa mới đến.

Giờ đây mọi chuyện đang thay đổi quá nhanh chóng đối với Francie, khiến cô cảm thấy hoang mang. Neeley vốn nhỏ hơn có một tuổi, vậy mà đột nhiên cậu bé lại lớn hẳn và thậm chí còn cao hơn Francie một cái đầu. Maudie Donavan chuyển nhà đi nơi khác. Ba tháng sau, trong một lần cô quay lại khu cũ chơi, Francie thấy bạn mình khác hẳn. Trong ba tháng ngắn ngủi ấy, Maudie đã ra dáng thiếu nữ hơn nhiều.

Lâu nay Francie vẫn đinh ninh rằng mẹ lúc nào cũng đúng, nhưng bây giờ cô phát hiện ra thi thoảng mẹ cũng sai. Cô phát hiện ra rằng một số điều mà cô rất yêu thích ở bố lại bị người khác coi là đáng buồn cười. Những đĩa cân ở cửa hàng bán trà không còn sáng bóng nữa, những hộp đựng trà đã nứt nẻ và trông thật tồi tàn.

Cô không còn quan sát ngài Tomony về nhà vào những đêm thứ Bảy, sau những chuyến du hí tới New York của ông ấy nữa. Đột nhiên, cô cảm thấy ông ấy thật ngốc nghếch khi sống như vậy, đến New York rồi về nhà nhớ nhung nơi đó. Ông ấy có tiền kia mà. Vì sao không chuyển tới sống ở New York nếu như ông ấy thích nó đến vậy?

Tất cả mọi thứ đều thay đổi. Francie chợt hoảng hốt. Thế giới quen thuộc của cô đang dần dần tuột khỏi tay và điều gì sẽ thế chỗ nó đây? Nhưng, suy cho cùng thì điều khác biệt là gì? Mỗi tối, cô vẫn đều đặn đọc một trang Kinh Thánh và một trang Shakespeare như cũ. Mỗi ngày, cô vẫn luyện đàn piano một tiếng. Cô vẫn thường xuyên nhét tiền vào ngân hàng lon thiếc. Cửa hàng phế liệu vẫn ở đó; tất cả các cửa hàng khác vẫn như vậy. Không có gì thay đổi cả. Chính cô mới là người đang thay đổi.

Cô kể với bố về chuyện này. Anh bảo cô thè lưỡi ra rồi cầm tay bắt mạch cho con gái. Rồi anh lắc đầu buồn bã và nói:

“Con đang lâm vào một tình trạng trầm trọng, hết sức trầm trọng.”

“Tình trạng về cái gì ạ?”

“Trưởng thành.”

Sự trưởng thành đã phá hủy rất nhiều thứ. Nó phá hủy trò chơi vui vẻ mà họ vẫn chơi khi trong nhà không còn gì để ăn. Khi nhà hết tiền và đồ ăn không còn, Katie và lũ trẻ giả vờ làm các nhà thám hiểm đang trên đường khám phá Bắc Cực và gặp phải một cơn bão tuyết lớn rồi mắc kẹt trong một hang động với một chút xíu lương thực ít ỏi. Nhiệm vụ của họ là phải sử dụng lương thực thật tiết kiệm để chờ tới khi viện trợ tới. Mẹ gom góp số đồ ăn còn lại trong tủ rồi chia chúng thành nhiều phần nhỏ để ăn trong nhiều bữa. Nếu sau khi ăn xong mà lũ trẻ vẫn còn đói, cô sẽ nói, “Dũng cảm lên nào, các chàng trai, viện trợ sắp tới rồi.” Khi nhận được một khoản tiền, Katie đi mua rất nhiều thực phẩm, thậm chí còn mua thêm một chiếc bánh ngọt nhỏ để liên hoan. Cô cắm lá cờ mua với giá 1 xu lên chiếc bánh rồi nói, “Chúng ta đã làm được rồi, các chàng trai. Chúng ta đã tới Bắc Cực rồi.”

Một hôm, sau khi được “giải cứu” thành công, Francie hỏi mẹ, “Khi các nhà thám hiểm phải chịu đói như vậy, họ có lý do cho điều đó. Họ sẽ đạt được một thành tựu lớn. Họ khám phá được Bắc Cực. Thế còn chúng ta cũng phải chịu đói như thế là vì cái gì?”

Đột nhiên trên mặt Katie hiện lên vẻ mệt mỏi. Cô nói một câu mà khi đó Francie chưa hiểu, “Con đã phát hiện ra cái bẫy ở đây rồi.”

Sự trưởng thành phá hủy nhà hát trong lòng Francie – thực ra không phải là nhà hát, mà là các vở kịch. Cô phát hiện ra mình ngày càng trở nên bất mãn trước việc mọi tình tiết trong các vở kịch đều diễn ra rất đúng lúc và kịp thời.

Francie yêu nhà hát đến say mê. Ngày nhỏ, cô từng muốn trở thành người chơi đàn hộp quay tay, rồi sau đó lại muốn trở thành giáo viên. Sau lễ ban thánh thể đầu tiên, cô muốn trở thành nữ tu sĩ. Năm 11 tuổi, cô lại muốn làm diễn viên.

Lũ trẻ con ở Williamsburg có thể cái gì cũng không biết, nhưng chúng hiểu rõ nhà hát ở đây như lòng bàn tay. Vào thời ấy, trong vùng có rất nhiều công ty biểu diễn nghệ thuật như Blaney's, Corse Payton’s và Phillip’s Lyceum. Nhà hát của Lyceum nằm ở ngay góc phố gần nhà Francie. Người dân trong vùng vẫn gọi nó là “Rạp Lyce”, rồi sau đó đổi thành “Rạp Louse”. Cứ khi nào tích cóp được 10 xu, Francie lại tới rạp này vào buổi chiều thứ Bảy (trừ khi rạp đóng cửa vào mùa hè). Cô sẽ ngồi ở khu dành cho hạng vé rẻ nhất và để chiếm được vị trí ở hàng ghế đầu, cô thường phải xếp hàng một tiếng đồng hồ trước khi chương trình mở cửa đón khán giả vào xem.

Cô rất yêu quý Harold Clarence, nam diễn viên chính. Sau buổi biểu diễn chiều thứ Bảy, cô thường đứng chờ ở cửa sân khấu và đi theo anh tới khu nhà tồi tàn làm bằng đá nâu, nơi anh sống một cuộc sống xa lạ với ánh đèn nhà hát trong một căn phòng khiêm tốn và ít đồ đạc. Ngay cả khi đi trên phố, anh vẫn giữ kiểu đi cứng chân [30] của các nam diễn viên thời xưa và khuôn mặt vẫn phấn hồng như chưa tẩy trang. Anh vẫn biểu diễn động tác đi cứng chân với tư thái thong dong, không quay sang trái hay sang phải và trên miệng ngậm một điếu xì gà trông rất ấn tượng, nhưng trước khi vào nhà, anh sẽ vứt nó đi bởi bà chủ nhà không cho phép người đàn ông vĩ đại này hút thuốc trong nhà mình. Francie đứng trên vỉa hè cung kính nhìn xuống mẩu xì gà vừa bị vứt bỏ. Cô nhặt nó lên, rút cái vòng giấy quấn quanh mẩu xì gà ra và đeo nó trên tay suốt một tuần liền, giả vờ đó là chiếc nhẫn đính hôn mà anh tặng cho mình.

Một thứ Bảy nọ, Harold và công ty của anh biểu diễn vở “The Minister’s Sweetheart” (Người tình của mục sư). Trong vở kịch này, vị mục sư đẹp trai trong làng đem lòng yêu Gerry Morehouse, nhân vật nữ chính. Vì lý do nào đó, nhân vật nữ chính này phải tới làm việc trong một cửa hàng thực phẩm. Nhân vật nữ phản diện cũng yêu vị mục sư trẻ tuổi kia nên tìm cách hãm hại cô. Cô ta mặc áo khoác lông và đeo đầy trang sức kim cương trên người, những thứ vốn xa lạ với dân làng, rồi kênh kiệu bước vào cửa hàng kia, vênh váo gọi một pound [31] cà phê. Khoảnh khắc đáng sợ là khi cô ta nói ra những lời tàn nhẫn, “Xay nó ra!” Khán giả ngồi dưới rên rỉ. Tình tiết được sắp xếp trước là nhân vật nữ chính xinh đẹp, mỏng manh kia không đủ sức để quay cỗ bánh xe lớn trong khi để giữ được công việc này, cô nhất định phải xay được cà phê. Cô chật vật xoay xở nhưng vẫn không thể khiến cỗ bánh xe kia quay dù chỉ một vòng. Trong nỗi tuyệt vọng, cô lên tiếng cầu xin nhân vật nữ phản diện, nói rằng cô đang rất cần công việc này. Đáp lại lời khẩn cầu của cô, nhân vật nữ phản diện lạnh lùng lặp lại mệnh lệnh, “Xay nó ra!” Khi mọi hy vọng dường như đều đã bị dập tắt, Harold điển trai bước ra sân khấu với khuôn mặt phấn hồng và bộ áo choàng tu sĩ. Sau khi tìm hiểu tình hình, anh ném chiếc mũ tu sĩ rộng vành của mình ngang qua sân khấu bằng một động tác cường điệu nhưng không hợp cảnh lắm, rồi chuyển sang kiểu đi cứng chân và bước về phía cỗ bánh xe để xay cà phê, nhờ đó giải vây được cho nữ chính. Khán phòng chợt lặng im trong giây lát khi mùi cà phê mới xay tỏa ra khắp nơi. Sau đó là một trận ồn ào. Có cà phê thật! Người ta biểu diễn chủ nghĩa hiện thực ngay trong nhà hát! Ai cũng đã từng trông thấy cảnh xay cà phê tới cả nghìn lần, nhưng khi đưa nó lên sân khấu, điều này lại mang tính cách mạng. Nhân vật nữ phản diện nghiến răng nói, “Lại thất bại!” Harold ôm Gerry, đưa mặt cô quay ngược lại hướng khán giả, và màn hạ xuống.

Trong giờ tạm nghỉ, Francie không tham gia vào trò tiêu khiển của những đứa trẻ khác là nhổ nước miếng xuống những khán giả giàu có ngồi ở hàng ghế gần dàn nhạc có giá 30 xu. Thay vào đó, cô ngồi nghiền ngẫm về tình huống trên sân khấu. Thật may vì nhân vật nam chính đã xuất hiện đúng lúc để xay cà phê. Nếu anh không tình cờ ghé vào cửa hàng đó, chuyện gì sẽ xảy ra? Nữ chính chắc chắn sẽ bị đuổi việc. Được rồi, thế thì sao nữa? Sau khi ở nhà chịu đói khát đủ rồi, cô sẽ ra ngoài kiếm một công việc khác. Cô có thể đi cọ rửa sàn nhà như mẹ hay để những người bạn trai mời đi nhà hàng ăn những món ăn ngon như Floss Gaddis. Sở dĩ công việc ở cửa hàng thực phẩm có ý nghĩa quan trọng như thế là bởi nội dung vở kịch nói như thế thôi.

Cô cũng không cảm thấy thỏa mãn với vở kịch mà cô xem vào hôm thứ Bảy tuần sau đó. Được rồi. Người yêu xa cách đã lâu tình cờ về nhà kịp lúc để thanh toán cho khoản tiền thuê nhà của cô gái. Chuyện gì sẽ xảy ra nếu như có sự cố gì đó giữ chân anh ta lại và không thể về nhà kịp? Người chủ nhà sẽ cho họ 30 ngày để dọn ra ngoài – ít nhất thì đây là thông lệ ở Brooklyn. Trong một tháng ấy có thể sẽ có chuyện gì đó xảy ra. Nếu nó không xảy ra và họ buộc phải dọn đi, họ sẽ phải tự tìm lấy đường đi cho mình. Nhân vật nữ chính xinh đẹp sẽ phải tới một nhà máy và xin một công việc trả lương theo sản phẩm; cậu em trai tính tình nhạy cảm của cô sẽ phải ra ngoài bán báo. Người mẹ sẽ phải đi dọn dẹp rồi nhận thù lao theo ngày. Tuy vất vả nhưng họ sẽ sống được. Chắc chắn họ sẽ sống được thôi, Francie ủ dột nghĩ. Để chết được cũng khó lắm.

Francie không hiểu vì sao nhân vật nữ chính lại không kết hôn với nhân vật nam phản diện. Giải pháp này sẽ giải quyết được vấn đề tiền thuê nhà và chắc chắn rằng một người đàn ông yêu cô tha thiết đến mức sẵn sàng xông vào đủ mọi khó khăn để có được cô không phải là người nên bỏ qua một cách chấp nhất như vậy. Ít ra anh ta cũng có mặt bên cạnh nữ chính trong khi nam chính mải mê theo đuổi những ảo tưởng xa vời.

Cô viết hồi ba cho vở kịch đó – về những chuyện sẽ xảy ra nếu... Cô viết theo dạng hội thoại và phát hiện ra rằng đây là một cách viết dễ dàng đến kinh ngạc. Trong một câu chuyện bạn phải giải thích vì sao các nhân vật lại làm như vậy, nhưng khi viết truyện theo dạng hội thoại, bạn không phải làm điều đó bởi những điều người ta nói đã giải thích cho họ rồi. Francie thành công trong việc tự thuyết phục mình viết hội thoại. Cô lại tiếp tục đổi ý về nghề nghiệp tương lai của mình. Cô quyết định sẽ không làm diễn viên nữa, mà trở thành nhà biên kịch.

29

Cũng vào mùa hè năm đó, Johnny nhận ra các con mình đang lớn lên mà lại chưa hề biết gì về đại dương tuyệt vời bao quanh Brooklyn. Anh nghĩ mấy bố con nên ra biển bằng thuyền. Vì thế, anh quyết định sẽ đưa chúng đi chèo thuyền ở Canarsie và tiện thể câu cá. Anh chưa bao giờ câu cá và cũng chưa từng ngồi thuyền có mái chèo. Nhưng đó là ý tưởng mà anh nghĩ ra.

Nhưng theo một cách thức kỳ quặc nào đó, và theo một quá trình tư duy mà chỉ bản thân Johnny mới biết, ý tưởng trên còn đi kèm với một ý tưởng nữa là đưa bé Tilly đi cùng họ trong chuyến đi ấy. Tilly là đứa bé bốn tuổi, con của cặp vợ chồng hàng xóm mà Johnny chưa từng chạm mặt. Thực ra, anh cũng chưa biết mặt ngang mũi dọc của Tilly là như thế nào, chỉ là anh đột nhiên nảy ra ý tưởng muốn bù đắp cho cô bé vì chuyện của anh trai nó, Gussie. Tất cả đều gắn liền với ý tưởng đi Canarsie.

Thằng bé Gussie sáu tuổi là một huyền thoại buồn trong vùng, một đứa trẻ ngỗ ngược với cánh môi dưới quá khổ. Nó được sinh ra giống như những đứa trẻ khác và cũng lớn lên nhờ sữa mẹ. Nhưng đó là tất cả những điểm giống nhau giữa nó với tất cả những đứa trẻ khác, dù còn sống hay đã chết. Khi thằng bé được chín tháng tuổi, mẹ nó muốn cai sữa nhưng nó một hai không chịu. Khi không được mẹ cho bú sữa, nó không chịu ăn bất kỳ thứ gì khác, dù là sữa bình, đồ ăn dặm, hay nước uống. Nó chỉ nằm trong nôi mà khóc ư ử. Vì sợ nó sẽ chết đói nên rốt cuộc mẹ nó đầu hàng và đành tiếp tục cho nó bú sữa. Dĩ nhiên, nó mút sữa đến là thỏa mãn, từ chối tất cả các loại thức ăn khác và hoàn toàn chỉ sống nhờ nguồn sữa mẹ cho đến khi nó được gần hai tuổi. Lúc này, mẹ nó đã hết sữa bởi cô ấy lại mang thai. Gussie hậm hực chờ đợi suốt chín tháng ròng rã. Nó nhất quyết không chịu uống sữa bò và chuyển sang uống cà phê đen.

Cô bé Tilly ra đời và người mẹ lại tràn trề sữa. Gussie phát cuồng lên khi trông thấy em gái nó bú sữa mẹ. Nó nằm lăn ra đất, la hét inh ỏi và giọng đầu thình thịch xuống nền nhà. Nó không ăn uống gì suốt bốn ngày và cũng không chịu đi vệ sinh. Thấy con trai trở nên hốc hác bơ phờ, người mẹ lại hoảng sợ. Cô nghĩ cứ cho thằng bé bú sữa một lần chắc cũng không gây hại gì. Nhưng đó là sai lầm chết người của chị. Nó giống như một con nghiện bị đói thuốc lâu ngày rồi bất chợt thấy miếng ngon dâng tận miệng. Nó không chịu nhả ra.

Kể từ sau lần ấy, nó tham lam giành hết sữa của mẹ và đứa trẻ ốm yếu Tilly phải chuyển sang uống sữa bình.

Lúc này Gussie đã ba tuổi và khá lớn so với tuổi. Giống như những cậu bé khác, nó mặc quần soóc dài tới đầu gối và đi đôi giày to nặng có gắn đồng ở mũi. Khi vừa trống thấy mẹ cởi khuy áo váy, nó liền chạy một mạch lao về phía mẹ. Nó cứ đứng như vậy mà bú sữa, một khuỷu tay đặt lên đầu gối mẹ, hai chân bắt tréo nhau vui vẻ và cặp mắt đảo loạn khắp phòng. Thực ra đứng bú sữa cũng không phải là một thành tích gì đáng nể bởi mẹ có bộ ngực rất đồ sộ và khi thả ra thì ngực có thể chảy xệ xuống tận đùi. Nhưng cảnh thằng bé Gussie đứng bú sữa lại vô cùng đáng sợ bởi trông nó giống hệt một người đàn ông trưởng thành, một chân gác lên thanh nẹp ở quầy bar, miệng phì phèo hút một điếu xì gà to bự và nhợt nhạt.

Hàng xóm phát hiện ra chuyện này và xì xào bàn tán, họ đồ rằng thằng bé này mắc bệnh. Bố của Gussie cũng sợ tới mức không chịu ngủ với vợ; anh ta nói cô đang nuôi dưỡng một bầy quái vật. Người phụ nữ đáng thương phải lao tâm khổ tứ tìm cách cai sữa cho Gussie. Cô quả quyết cho rằng thằng bé đã quá tuổi bú sữa mẹ. Lúc này nó đã sắp lên bốn. Cô sợ rằng đợt thay răng tới, răng thằng bé sẽ không mọc thẳng được.

Một hôm, cô cầm một can xi đánh bóng bếp lò và cây chổi quét xi vào trong phòng ngủ rồi đóng cửa lại. Ở trong đó, cô dùng xi bôi đen lên khắp phần ngực trái của mình, lấy một thỏi son môi rồi vẽ hình một cái miệng rộng xấu xí với hàm răng đáng sợ ở xung quanh núm vú. Cô cởi khuy áo váy rồi đi vào phòng bếp, ngồi xuống chiếc ghế bập bênh mà cô vẫn ngồi để cho con bú sữa ở gần cửa sổ. Khi trông thấy mẹ, thằng bé Gussie vội ném mấy viên xúc xắc mà nó đang chơi vào bồn rửa và chạy phăm phăm về phía mẹ đòi ăn. Như thường lệ, nó bắt tréo chân, chống một khuỷu tay lên đầu gối mẹ và chờ đợi.

“Gussie muốn bú sữa phải không?” Mẹ nó dỗ dành hỏi.

“Phải!”

“Được rồi. Gussie sẽ được bú sữa no nê.”

Cô đột ngột mở banh áo ra và chĩa bên ngực đã được hóa trang khủng khiếp thẳng vào mặt thằng bé. Gussie đứng im vì sợ hãi trong giây lát, rồi nó la hét chạy đi và trốn dưới gầm giường suốt cả ngày trời. Mãi nó mới chịu run rẩy bò ra. Từ đó, nó quay trở lại uống cà phê đen và vẫn không thôi rùng mình mỗi lần lướt mắt qua bộ ngực của mẹ. Vậy là rốt cuộc cô cũng cai sữa được cho Gussie.

Người mẹ hớn hở thông báo thành công của mình khắp vùng và từ đó ra đời một trào lưu cai sữa mới gọi là “Đưa Gussie cho đứa trẻ”.

Johnny nghe được chuyện này và rất khinh bỉ thằng Gussie. Anh không bận tâm nhiều đến nó, nhưng lại lo lắng cho cô bé Tilly. Anh cho rằng cô bé đã bị lừa cướp đi một thứ vô cùng quan trọng và khi lớn lên có thể sẽ gặp phải trở ngại. Anh chợt nảy ra ý nghĩ rằng một chuyến đi chơi thuyền xa bờ ở Canarsie có lẽ sẽ xóa bỏ được phần nào những sự sai trái mà người anh trai tàn nhẫn đã làm với cô bé. Anh bảo Francie tới nhà họ xin cho Tilly đi cùng với họ. Dĩ nhiên, người mẹ khốn khổ đã vui vẻ đồng ý.

Thế là Chủ nhật tuần sau đó, Johnny cùng ba đứa trẻ khởi hành đi Canarsie. Năm ấy Francie 11 tuổi, Neeley lên 10 và cô bé Tilly hơn 3 tuổi một chút. Johnny mặc bộ tuxedo duy nhất của mình, đội chiếc mũ tròn, đeo cổ áo và yếm giả mới. Francie và Neeley vẫn ăn mặc như thường ngày. Cô bé Tilly được mẹ diện cho bộ váy đăng-ten rẻ tiền nhưng diêm dúa với viền ruy-băng màu hồng thẫm.

Khi lên xe điện, họ ngồi ở ghế trước và Johnny bắt chuyện với người lái xe, rồi họ bắt đầu nói chuyện chính trị. Cả đoàn xuống xe ở trạm cuối và cũng là đích đến của họ, Canarsie. Cả đoàn tìm đường đến một cầu tàu nhỏ bên trên dựng một túp lều nhỏ; mấy chiếc thuyền ngập nước đang bập bềnh lên xuống, mũi thuyền buộc dây thừng nối với cầu tàu, Trên túp lều có treo một tấm biển ghi dòng chữ:

“Cho thuê đồ câu và thuyền.”

Phía dưới là một tấm biển khác to hơn ghi:

Ở ĐÂY BÁN CÁ TƯƠI MANG VỀ.

Johnny thương lượng với người đàn ông ở đó và, như thường lệ, kết bạn với người này. Người đàn ông mời anh vào trong lều để uống chút rượu cho tỉnh táo và nói bản thân ông ta cũng chỉ uống rượu buổi tối cho dễ ngủ mà thôi.

Trong lúc Johnny ở bên trong lều để uống rượu cho tỉnh táo, Neeley và Francie ở ngoài băn khoăn vì sao rượu uống để dễ ngủ cũng có thể là rượu uống để tỉnh táo. Cô bé Tilly thì chỉ im lặng đứng đó trong bộ váy đăng-ten và không nói gì cả.

Johnny ra khỏi lều, trên tay cầm một chiếc cần câu và một lon thiếc han rỉ, bên trong đựng giun và bùn. Người đàn ông thân thiện kia chọn ra chiếc thuyền trông ít thảm hại nhất, tháo dây buộc đặt vào tay Johnny, chúc anh may mắn và quay trở về lều của mình.

Johnny đặt đồ câu vào cuối thuyền rồi đỡ lũ trẻ lên. Sau đó, anh cúi người xuống cầu tàu, trên tay cầm sợi dây thừng và bắt đầu dạy lũ trẻ về chuyện tàu thuyền.

“Bao giờ cũng có một cách đúng và một cách sai để lên thuyền”, Johnny, người chưa bao giờ bước lên thuyền ngoại trừ một lần đi thuyền duy nhất. “Cách đúng là đẩy thuyền đi rồi nhảy lên trước khi nó trôi ra biển. Giống như thế này này.”

Rồi anh đứng thẳng người, đẩy chiếc thuyền ra xa, nhảy... và rơi tùm xuống nước. Lũ trẻ bị dọa chỉ biết ngồi im nhìn anh chằm chằm. Mới một giây trước đó, bố vẫn còn đang đứng trên cầu tàu phía trên chúng. Vậy mà lúc này, anh đã rơi xuống nước và ở phía dưới chúng. Nước ngập đến cổ anh nên bộ ria mép mỏng vuốt sáp và chiếc mũ tròn vẫn bình an vô sự. Chiếc mũ vẫn nằm thẳng thớm trên đầu anh. Johnny, vốn cũng kinh ngạc không thua gì lũ trẻ, nhìn bọn chúng chằm chằm trong giây lát rồi nói:

“Lũ trẻ ranh, đừng đứa nào cười đấy!”

Rồi anh leo lên thuyền và suýt làm lật nó. Lũ trẻ dĩ nhiên không dám cười ra tiếng nhưng Francie cười thầm trong bụng mãnh liệt đến mức xương sườn nhói đau. Neeley không dám nhìn về phía chị vì sợ rằng nếu mắt hai chị em gặp nhau, cậu bé sẽ không kìm lòng được mà phá lên cười mất. Cô bé Tilly vẫn im lặng. Cổ áo và yếm giả của Johnny trở thành một đống giấy ướt sũng. Anh tháo chúng ra và ném xuống nước. Anh chèo thuyền ra biển, tuy hơi chuệch choạc song anh vẫn duy trì tác phong trầm mặc, nghiêm túc. Khi chèo tới điểm ưng ý, anh dừng chèo và tuyên bố mình sẽ “thả neo”. Lũ trẻ thất vọng khi phát hiện ra từ “thả neo” nghe rất lãng mạn nhưng thực tế chỉ có nghĩa là ném một mẩu sắt gắn vào một sợi dây xuống nước.

Chúng sợ hãi quan sát bố chật vật kìm nén cơn buồn nôn để móc con giun nhơ nhớp bùn đất vào lưỡi câu. Hoạt động câu cá bắt đầu. Tóm tắt lại, trò này bao gồm mấy thao tác: gắn con mồi vào lưỡi câu, ném nó thật mạnh xuống nước, ngồi chờ một lát, kéo cần câu không lên, rồi lặp lại một loạt các thao tác ban đầu.

Ánh mặt trời càng lúc càng chói chang và nóng nực. Bộ tuxedo của Johnny đã khô cong thành bộ quần áo nhăn nhúm màu xanh. Lũ trẻ bắt đầu bị cháy nắng khắp người. Sau một khoảng thời gian tưởng chừng rất dài, anh tuyên bố đã tới giờ ăn và thông tin này khiến lũ trẻ thở phào nhẹ nhõm trong vui sướng. Anh thu dọn đồ câu rồi cất đi, nhổ neo lên và chèo thuyền trở về cầu tàu. Con thuyền không chịu đi theo đường thẳng mà cứ xoay vòng tròn khiến cầu tàu càng trở nên xa cách. Cuối cùng họ cũng cập bờ ở cách chỗ cũ vài trăm mét. Johnny buộc thuyền, dặn lũ trẻ cứ ngồi đợi trên đó rồi bước lên bờ. Trước khi đi, anh còn hứa sẽ đãi chúng một bữa trưa ra trò.

Một lúc sau, anh men theo một mé đường trở về, mang theo xúc xích, bánh việt quất và nước ngọt vị dâu. Họ ngồi trên chiếc thuyền dập dềnh, một đầu buộc vào cầu tàu cũ nát, nhìn xuống dòng nước xanh nhớt nhát phả lên mùi cá chết, và cùng nhau ăn uống. Lúc lên bờ, Johnny có uống vài ly rượu, và điều này khiến anh cảm thấy hối hận vì lúc sáng trót to tiếng với lũ trẻ. Anh nói nếu thích, chúng có thể cười anh chuyện anh bị rơi xuống nước. Nhưng lúc này chúng lại không thể cười nổi nữa. Thời điểm để cười đã qua lâu rồi. Bố thật hài hước, Francie nghĩ thầm.

“Đây mới là cuộc sống thật sự,” anh nói. “Cách xa đám đông điên rồ kia. Chao ôi, thật đúng là không có gì ví được với việc ngồi thuyền đi ra biển. Chúng ta lánh thật xa khỏi tất cả những thứ đó,” anh nói câu cuối cùng với giọng điệu thần bí.

Sau bữa trưa tuyệt vời, Johnny lại tiếp tục chèo thuyền đưa lũ trẻ ra biển. Từ bên trong chiếc mũ, những giọt mồ hôi túa ra thi nhau chảy xuống, khiến lớp sáp ở hai bên ria mép tan ra và bộ ria đang gọn gàng trở nên biến dạng và xộc xệch. Nhưng anh vẫn cảm thấy thư thái. Vừa chèo thuyền, anh vừa sảng khoái cất tiếng hát vang:

Chèo thuyền, chèo thuyền, trên đại dương.

Anh ra sức chèo nhưng chiếc thuyền cứ xoay vòng tròn và không ra được tới biển. Cuối cùng, hai bàn tay anh phồng rộp lên tới nỗi anh không muốn chèo tiếp nữa. Anh trịnh trọng lên tiếng tuyên bố cả đoàn sẽ quay về bờ. Anh lại ra sức chèo, nhưng lần này cố gắng thu nhỏ vòng xoay của con thuyền, rồi thuyền cứ xoay vòng vòng như vậy mà về gần đến cầu tàu. Anh không để ý thấy rằng cả ba đứa trẻ, những chỗ da không bị cháy nắng đã chuyển màu xanh mét. Anh không biết rằng tất cả những việc vừa qua, chỗ xúc xích, bánh việt quất, nước ngọt vị dâu và những con giun quằn quại trên miệng lưỡi câu, đều không có tác dụng gì với chúng cả.

Tới cầu tàu, anh nhảy lên bờ, và lũ trẻ nối đuôi nhau làm theo. Tất cả đều thành công ngoại trừ Tilly bị rơi xuống nước. Johnny vội nằm rạp xuống mặt cầu, đưa tay xuống nước rồi nhấc đứa trẻ lên. Tilly đứng im trên mặt cầu, chiếc váy đăng-ten đã ướt sũng và xộc xệch, nhưng cô bé không nói gì cả. Dẫu hôm đó trời rất nóng, nhưng Johnny vẫn cởi chiếc áo ngoài ra, quỳ chân xuống đất và lấy áo bọc quanh người cô bé. Tay áo lê thê quét trên mặt đất. Sau đó, Johnny bế cô bé lên và đi đi lại lại dọc cầu tàu, vừa đi vừa nhẹ nhàng đưa tay vỗ vỗ vào lưng và khe khẽ hát ru. Cô bé Tilly không hiểu chút gì về những việc xảy ra trong ngày hôm ấy. Cô bé không hiểu tại sao mình bị đưa lên thuyền, tại sao mình lại ngã xuống nước hay vì sao người đàn ông kia lại cuống quýt vì mình như thế. Thế nên, cô bé vẫn luôn im lặng.

Khi cảm thấy Tilly đã bình tĩnh trở lại, Johnny đặt cô bé xuống đất, rồi đi vào trong lều để uống một ly rượu cho tỉnh táo hoặc một ly rượu cho dễ ngủ. Anh mua ba con cá bơn của người đàn ông nọ với giá 25 xu. Khi mang mớ cá được bọc cẩn thận trong giấy báo ra ngoài, anh nói với lũ trẻ rằng anh đã hứa sẽ mang cá tươi mới bắt về cho mẹ chúng.

“Điều quan trọng ở đây,” anh nói, “là bố sẽ mang về nhà mấy con cá bắt được ở Canarsie. Ai bắt cũng vậy thôi. Mấu chốt là chúng ta đã đi câu cá và mang cá về nhà.”

Hai đứa con anh biết trong bụng rằng bố chúng muốn mẹ nghĩ rằng chính anh đã bắt được chỗ cá đó. Nhưng bố không dặn chúng nói dối, mà chỉ dặn chúng không nên quá sốt sắng nói ra toàn bộ sự thật. Chúng hiểu.

Cả đoàn bắt chuyến xe điện có hai băng ghế dài quay mặt vào nhau. Họ tạo thành một hàng kỳ quặc. Ngồi ở một đầu là Johnny mặc chiếc quần màu xanh nhăn nhúm, vải đã cứng lại vì ướp muối, chiếc áo lót đầy những lỗ thủng to, chiếc mũ tròn và hàng ria mép xộc xệch. Xếp thứ hai là cô bé Tilly lọt thỏm trong chiếc áo khoác ướt sũng nước muối, nước còn nhỏ giọt tong tong tạo thành một vũng nước muối trên sàn xe. Francie và Neeley xếp phía sau, khuôn mặt đỏ bừng vì cháy nắng và chúng phải quy củ ngồi cứng người để không bị nôn ra ngoài.

Các hành khách khác lên xe, ngồi ở băng ghế đối diện và không kìm được nỗi hiếu kỳ mà nhìn họ chằm chằm. Johnny ngồi thẳng lưng, trên đùi đặt mớ cá, trong đầu cố gắng không nghĩ đến những lỗ thủng chướng mắt trên chiếc áo lót lộ thiên. Anh đưa mắt nhìn phía trên đầu những hành khách đối diện, giả vờ đang nghiên cứu tấm biển quảng cáo sô-cô-la của hãng Ex-Lax.

Mỗi lúc hành khách lên xe một đông, nhưng không có bất kỳ ai nguyện ý tới ngồi cạnh họ cả. Cuối cùng, một con cá tuột khỏi tờ giấy báo sũng nước và rơi xuống sàn nhà, nhây nhớp nằm trong lớp bụi. Cảnh tượng này đã vượt quá sức chịu đựng của Tilly. Cô bé nhìn vào con mắt trợn trắng của con cá, vẫn không nói gì nhưng âm thầm nôn sạch sẽ ra chiếc áo khoác tuxedo của Johnny. Như thể chỉ chờ bắt được tín hiệu đó, Francie và Neeley cũng bắt đầu nôn. Johnny vẫn ngồi trừng mắt nhìn vào tấm biển quảng cáo đối diện, trên đùi anh là hai con cá với lớp giấy bọc đã rách tả tơi, dưới chân là một con cá nữa. Anh không biết phải làm gì cả.

Khi chuyến đi chơi kinh hoàng kết thúc, Johnny đưa Tilly về nhà, cảm thấy rằng anh có trách nhiệm phải giải thích mọi chuyện. Nhưng người mẹ không cho anh cơ hội giải thích. Cô hét lên khi trông thấy đứa bé nhem nhuốc và ướt sũng. Cô giật chiếc áo khoác ra ném vào mặt Johnny và gọi anh là kẻ giết người. Johnny cố gắng giải thích nhưng cô không chịu nghe. Cô bé Tilly vẫn không nói gì cả. Cuối cùng, giữa tràng lời phẫn nộ của người mẹ, Johnny cũng cố chen vào được một câu.

“Chị ơi, tôi nghĩ con gái chị bị mất tiếng”

Nghe thấy vậy, người mẹ càng gào lên dữ tợn hơn. “Chính anh làm nó ra như thế, chính là anh,” cô hét vào mặt Johnny.

“Chị không thể khiến nó nói lời nào sao?”

Người mẹ ôm lấy con rồi lắc tới lắc lui. “Nói đi xem nào!” Cô hét lên. “Nói gì đó đi.” Cuối cùng, cô bé Tilly cũng chịu mở miệng, cô bé mỉm cười hạnh phúc và nói:

“Cảm ơn chú.”

Katie mắng Johnny một tràng xối xả và nói anh không xứng đáng có con. Lũ trẻ do phơi nắng cả ngày nên lúc này hết sốt nóng lại sốt lạnh từng chặp luân phiên. Katie suýt bật khóc khi trông thấy bộ trang phục mặc đi làm duy nhất của Johnny. Phải tốn 1 đô-la để đem nó đi giặt, là hơi nước, rồi là phẳng, hơn nữa cô biết nó sẽ không bao giờ được như trước nữa. Về phần lũ cá, họ phát hiện ra chúng đã bị ươn sắp thối rất kinh khủng nên đành vứt chúng vào thùng rác.

Lũ trẻ lên giường nằm. Xen giữa những đợt sốt nóng, sốt lạnh và những cơn buồn nôn, chúng trùm chăn kín đầu và rinh rích cười đến rung cả giường khi nhớ lại cảnh bố rơi xuống nước.

Johnny ngồi bên cửa sổ ở phòng bếp cho đến tận khuya, cố lý giải xem vì sao mọi việc lại chệch hướng đi như vậy. Anh từng hát rất nhiều bài hát về những con thuyền, về những chuyến đi biển với những lời hò dô. Anh không hiểu vì sao thực tế lại không giống như những gì người ta nói trong các bài hát. Lẽ ra lũ trẻ phải về nhà trong tâm trạng phấn khởi với một tình yêu sâu sắc và lâu bền dành cho biển cả, và lẽ ra anh phải về nhà với một mẻ cá tươi ngon trên tay. Vì sao, Chúa ơi, vì sao mọi chuyện không diễn ra như những lời mô tả trong các bài hát? Vì sao bàn tay anh lại phồng rộp, bộ quần áo của anh bị hỏng, lũ trẻ bị cháy nắng, lũ cá bị ôi thiu, và cả những trận nôn kia là thế nào nữa? Vì sao mẹ của Tilly không hiểu cho ý định tốt đẹp của anh mà bỏ qua cái kết cục kia đi? Anh không thể lý giải được – anh không thể lý giải được.

Những bài hát về biển cả đã phản bội anh.

30

Hôm nay, mình đã là phụ nữ,” Francie viết trong nhật ký vào mùa hè năm cô 13 tuổi. Cô nhìn lại câu mình vừa viết và lơ đãng đưa tay gãi vết muỗi cắn ở chân. Bất chợt, cô nhìn xuống đôi chân dài khẳng khiu nhưng vẫn chưa trông ra hình dáng cụ thể của mình. Cô gạch câu đó đi và viết lại. “Không lâu nữa, mình sẽ trở thành phụ nữ.” Cô nhìn xuống khuôn ngực phẳng lì như ván giặt và xé trang giấy đang viết đi, rồi bắt đầu viết trang mới.

“Sự thiếu khoan dung,” cô ấn mạnh đầu bút chì xuống và viết, “là nguyên nhân gây ra các cuộc chiến tranh, tàn sát, hành hình, tư hình [32] và khiến người ta đối xử tàn nhẫn với trẻ nhỏ và với nhau. Nó chịu trách nhiệm cho phần lớn những xấu xa, bạo lực, khủng bố và hủy hoại của thế giới này.”

Cô đọc to lên một lần. Nghe như những lời này đến từ một chiếc lon đựng đồ ăn chế biến sẵn vậy; sự mới mẻ đã bị đun đến bốc hơi mất rồi. Cô gập vở lại rồi cất đi.

Có lẽ cô nên ghi vào trong nhật ký rằng ngày thứ Bảy mùa hè năm ấy là một trong những ngày hạnh phúc nhất cuộc đời mình. Đó là lần đầu tiên cô được trông thấy tên mình in trên giấy. Cuối năm học, nhà trường xuất bản một cuốn tạp chí trong đó chọn đăng những câu chuyện hay nhất trong lớp văn của từng khối. Câu chuyện mang tựa đề “Thời gian mùa đông” của Francie được chọn làm bài đại diện cho khối bảy. Tạp chí này có giá 10 xu và Francie phải đợi tới thứ Bảy mới mua được nó. Nhưng ngày thứ Sáu trước đó, trường học đã đóng cửa nghỉ hè và Francie sợ rằng cô sẽ không lấy được tạp chí. Nhưng ông Jenson nói rằng ông sẽ làm việc vào thứ Bảy và nếu Francie mang tiền đến, ông sẽ đưa nó cho cô.

Lúc này là đầu giờ chiều, cô đứng trước cửa tòa nhà của mình, trên tay là cuốn tạp chí đang mở tới trang đăng truyện. Cô hy vọng sẽ có ai đó xuất hiện để khoe điều này.

Cô đã khoe với mẹ vào giờ ăn trưa, nhưng mẹ phải quay trở lại làm việc nên không có thời gian đọc. Trong bữa ăn, Francie đã nhắc đến việc câu chuyện của cô được nhà trường chọn xuất bản ít nhất năm lần. Cuối cùng, mẹ nói:

“Được rồi, được rồi. Mẹ biết. Mẹ biết sau này sẽ thế nào rồi. Con sẽ có thêm nhiều câu chuyện nữa được đăng, rồi con sẽ thấy quen thuộc với chuyện này. Còn bây giờ, đừng nghĩ mãi về nó nữa. Còn cả đống bát đĩa phải rửa kia kìa.”

Bố thì đang ở trụ sở công đoàn. Phải tới Chủ nhật anh mới có thời gian xem tạp chí, nhưng Francie biết bố sẽ rất hài lòng. Vì thế, cô cầm niềm vinh quang của mình ra phố đứng. Cô không thể để cuốn tạp chí rời khỏi tay dù chỉ một phút. Thi thoảng, cô lại liếc nhìn tên mình in trên đó và càng lúc càng cảm thấy phấn khích hơn.

Cô trông thấy một cô gái tên là Joanna ở cách đó mấy nhà vừa đẩy xe đưa con ra ngoài đi dạo. Khi trông thấy cô, mấy bà nội trợ đang đi qua đi lại trên đường để mua sắm cũng dừng lại bên lề đường rồi chụm đầu vào xì xào bàn tán. Chuyện là Joanna không có chồng. Đứa con của cô là con ngoài giá thú – trong vùng, người ta gọi là đồ con hoang – và những người phụ nữ đứng đắn kia cho rằng Joanna không có quyền hành xử như một bà mẹ đầy tự hào khi ung dung đưa con mình ra giữa thanh thiên bạch nhật như thế này. Họ cho rằng cô nên giấu đứa con ở một góc tối tăm nào đó mới phải.

Francie từng nghe bố mẹ nói chuyện với nhau về Joanna và đứa bé nên cô khá tò mò và chăm chú nhìn khi chiếc xe đẩy đi tới chỗ mình. Bên trong là một đứa bé rất xinh xắn đang ngồi chơi vui vẻ. Có thể trước đây Joanna là một cô gái hư hỏng nhưng rõ ràng cô chăm sóc con mình tốt hơn so với những người phụ nữ đứng đắn kia. Đứa bé đội một chiếc mũ xếp nếp đáng yêu, mặc bộ váy màu trắng sạch sẽ và cổ đeo yếm. Phần mái che của xe cũng sạch sẽ với họa tiết thêu tỉ mẩn cho thấy sự dụng công và tình yêu thương được đặt vào trong đó.

Joanna làm việc ở nhà máy, còn mẹ cô trông đứa bé. Mẹ cô vô cùng xấu hổ nên không bao giờ đưa cháu ra ngoài chơi, vì thế đứa bé chỉ có thể ra ngoài hít thở bầu không khí trong lành vào những dịp cuối tuần, khi Joanna không phải làm việc.

Đúng vậy, Francie xác nhận đó là một đứa trẻ xinh xắn. Nó trông giống hệt Joanna. Francie vẫn nhớ bố tả về Joanna vào ngày bố mẹ nói chuyện với nhau về cô gái ấy.

“Cô ấy có làn da như cánh hoa mộc lan.” (Johnny chưa từng trông thấy hoa mộc lan.) “Tóc cô ấy đen như lông quạ.” (Anh chưa từng trông thấy loài chim nào như vậy,) “Còn đôi mắt của cô ấy sâu và đen láy như hồ nước ở trong rừng” (Anh cũng chưa từng đi vào rừng và hồ nước duy nhất mà anh biết là cái hồ mà người ta thả một đồng xu xuống đó rồi đoán xem đội Dodgers sẽ ghi được bao nhiêu điểm, và ai đoán trúng sẽ được lấy toàn bộ số tiền trong đó.) Nhưng anh đã mô tả chính xác về Joanna. Cô ấy quả thực là một cô gái xinh đẹp.

“Có thể là như vậy,” lúc ấy Katie nói với Johnny như vậy. “Nhưng sắc đẹp thì có ích gì chứ? Nó là lời nguyền đối với cô ta. Em nghe nói mẹ cô ta cũng không chồng mà có hai con. Và giờ thì đứa con trai đang ngồi tù, còn đứa con gái thì chửa hoang rồi sinh ra đứa con kia. Hẳn là nhà đó có máu xấu di truyền và thương vay khóc mướn cho họ cũng vô ích mà thôi. Dĩ nhiên,” cô nói thêm với vẻ thờ ơ đôi khi xuất hiện ở cô một cách lạnh lùng đến khó tin, “đây cũng không phải là việc của em. Em không cần phải phản ứng gì về chuyện đó cả. Em không cần phải ra ngoài phố nhổ nước miếng vào cô gái đó bởi cô ta làm sai. Em cũng không cần phải mở cửa mời cô ta vào nhà mình rồi nhận nuôi cô ta bởi cô ta làm sai. Để đứa trẻ kia chào đời, cô ta cũng đã phải chịu đựng vô vàn nỗi thống khổ như thể người đã lấy chồng vậy. Nếu bản chất cô ta là người tốt, cô ta sẽ rút ra được kinh nghiệm từ nỗi đau đớn và nhục nhã đó và sẽ không bao giờ làm như vậy nữa. Nếu bản chất là người xấu, thì cô ta chẳng hề bận tâm đến chuyện người khác đối xử với mình như thế nào. Nên là, Johnny ạ, nếu em là anh, em sẽ không cảm thấy thương xót gì cho cô ta cả.” Rồi đột nhiên cô quay sang Francie và nói, “Hãy lấy Joanna làm bài học cho con.”

Vào buổi chiều thứ Bảy hôm đó, Francie đứng nhìn Joanna đi dạo trên phố mà trong lòng không khỏi băn khoăn cô là bài học cho mình xét ở phương diện nào. Joanna trông vô cùng tự hào về đứa con của mình. Phải chăng bài học nằm ở đó. Joanna mới chỉ 17 tuổi, cô rất thân thiện và muốn tất cả mọi người cũng cư xử thân thiện với mình. Cô mỉm cười chào những người phụ nữ đứng đắn với vẻ mặt u ám nhưng nụ cười ấy chợt vụt tắt khi cô trông thấy họ đáp lời mình bằng những cái nhíu mày nhăn trán. Cô mỉm cười với lũ trẻ đang chơi trên phố, có một số đứa trong số chúng mỉm cười đáp lại. Cô cũng mỉm cười với Francie nữa. Francie muốn hồi đáp nhưng lại không thể làm thế. Phải chăng bài học là cô không được tỏ ra thân thiện với những cô gái như Joanna?

Những bà nội trợ đứng đắn, trên tay bộn bề những túi đựng rau và những gói giấy nâu bọc thịt, dường như không có nhiều việc để làm vào buổi chiều hôm ấy. Họ cứ túm năm tụm ba lại rồi thì thào nói chuyện với nhau. Những âm thanh thì thào ấy ngừng bặt khi Joanna đi qua, rồi lại nổi lên khi cô vừa đi khỏi.

Mỗi lần Joanna đi qua họ, đôi má cô như càng hồng hơn, đầu cô ngẩng cao hơn, và vạt váy phía sau tung lên ngang ngược, táo bạo hơn. Càng bước đi, cô trông dường như càng xinh đẹp và tự hào hơn. Cô dừng lại nhiều hơn để chỉnh lại tấm chăn xung quanh đứa bé. Cô đưa tay vuốt ve má con và mỉm cười đầy trìu mến, và hành động này khiến những người phụ nữ đứng đắn kia tức điên lên. Làm sao cô ta dám làm như thế chứ! Sao cô ta dám hành xử như thể cô ta có quyền làm tất cả những việc đó chứ.

Nhiều người phụ nữ đứng đắn nuôi dạy con lớn lên bằng những tiếng la hét và những cái bạt tai. Nhiều người ghét cay ghét đắng người chồng hằng đêm vẫn nằm bên cạnh mình. Chuyện ân ái từ lâu đã không còn mang lại cho họ sự hân hoan. Họ nằm trên giường, cứng ngắc chịu đựng sự âu yếm của người chồng như một nỗi giày vò, trong lòng chỉ cầu nguyện sao cho lần này đừng có thêm đứa bé nào nữa. Sự quy phục đầy vẻ xót xa này của họ khiến người đàn ông trở nên khó chịu và tàn nhẫn. Đối với hầu hết bọn họ, chuyện ân ái từ lâu đã trở thành trò tra tấn tàn bạo ở cả hai phía, nên nó càng kết thúc sớm càng tốt. Họ hằn học cô gái này là bởi họ cảm giấy giữa cô với bố của đứa bé kia không xảy ra những chuyện như vậy.

Joanna nhận thức được sự ghét bỏ của họ nhưng cô không vì thế mà sợ hãi. Cô không chịu lùi bước và giữ đứa bé lại trong nhà. Dĩ nhiên, cứng không thể đối cứng mãi, cuối cùng cũng phải có một bên phá vỡ bầu không khí này. Và những người phụ nữ kia lên tiếng trước vì không thể chịu đựng thêm. Họ nhất định phải làm chuyện gì đó. Thế là vào lần tiếp theo, khi Joanna đi ra ngoài, một người phụ nữ gầy gò đã gọi với theo.

“Cô không cảm thấy xấu hổ vì bản thân à?”

“Vì cái gì?” Joanna thắc mắc.

Điều này khiến người phụ nữ kia nổi giận. “Cô ta hỏi vì cái gì cơ đấy,” bà ta thông báo với những người phụ nữ khác. “Để tôi nói cho cô biết vì cái gì nhé. Bởi cô là một nỗi nhục nhã và là đứa lẳng lơ. Cô không có quyền mang đứa con hoang của mình đi diễu phố bởi những đứa trẻ ngây thơ có thể nhìn thấy cô.”

“Tôi đoán đây là một quốc gia tự do chứ”, Joanna nói.

“Không tự do cho những loại người như cô. Hãy cút khỏi đường phố, cút khỏi đường phố đi.”

“Bà cứ thử bắt tôi làm thế xem!”

“Hãy cút khỏi đường phố, đồ con điếm,” người phụ nữ gầy gò ra lệnh.

“Hãy ăn nói cho cẩn thận,” giọng cô gái trẻ run lên khi đáp lời người phụ nữ kia.

“Chúng ta không cần phải ăn nói cẩn thận với đồ gái điếm đi dạo khắp nơi để câu khách,” một người phụ nữ khác nói xen vào.

Một người đàn ông đi qua dừng lại một lát để nghe ngóng tình hình. Sau đó, anh ta đưa tay giữ cánh tay Joanna và nói, “Nghe này, cô gái, sao cô không về nhà chờ cho tới khi những bà già cay nghiệt này hạ hỏa? Cô không thể cãi thắng họ đâu.”

Joanna giật mạnh tay ra. “Anh lo việc của anh đi!”

“Tôi chỉ có ý tốt thôi, cô gái. Xin lỗi.” Rồi anh tiếp tục đi.

“Vì sao cô không đi với anh ta đi kìa,” người phụ nữ gầy gò lên tiếng mỉa mai. “Ngủ với anh ta chắc là được 25 xu đấy.” Những người khác cười ré lên hùa theo.

“Tất cả các người chỉ đang ghen tị mà thôi,” Joanna điềm tĩnh nói.

“Cô ta nói chúng ta ghen tị kìa,” người phụ nữ kia quay lại thông báo với những người khác. “Ghen tị vì cái gì, hả cô?” (Bà nói từ “cô” như thể đó là tên của Joanna.)

“Ghen tị vì đàn ông thích tôi. Vậy đấy. Thật may vì bà đã có chồng.” cô nói với người phụ nữ gầy gò. “Bởi nếu không bà sẽ chẳng bao giờ có lấy nổi một người đàn ông. Mà tôi dám cá là chồng bà thường xuyên phỉ nhổ bà. Tôi cá là ông ta làm như vậy đấy.”

“Đồ chó cái! Mày là đồ chó cái!” Người phụ nữ gầy gò rống lên như phát điên. Thế rồi, theo một thứ bản năng còn gay gắt hơn so với thời Chúa còn tại thế, bà ta nhặt một viên đá trong rãnh nước lên và ném về phía Joanna.

Đó là dấu hiệu để những người phụ nữ khác cũng bắt đầu ném đá. Một người phụ nữ trông kỳ cục hơn tất cả những người còn lại bốc cả một nắm phân ngựa để ném cô. Vài viên đá trúng vào người Joanna nhưng một viên đá nhọn chệch hướng và đụng vào trán của con cô. Một dòng máu mỏng đỏ tươi lăn dài xuống mặt đứa bé, thấm bẩn cả chiếc yếm sạch sẽ trên cổ. Con bé khóc nấc lên rồi vươn tay ra đòi mẹ bế lên.

Mấy người phụ nữ đang hăng say chuẩn bị ném đá tiếp trông thấy cảnh này vội lặng lẽ thả đá xuống rãnh nước. Trò tra tấn cứ thế mà kết thúc. Đột nhiên, những người phụ nữ kia cảm thấy xấu hổ. Họ vốn không muốn làm đau đứa bé mà chỉ muốn xua đuổi Joanna khỏi đường phố. Rồi họ giải tán và lặng lẽ về nhà. Một vài đứa trẻ đang đứng xung quanh nghe ngóng lại tiếp tục cuộc chơi.

Lúc này, Joanna đang vừa khóc vừa bế con ra khỏi xe. Mà đứa bé vẫn tiếp tục khóc thút thít, âm thanh cố ý đè nén như thể nó biết mình không có quyền khóc to. Joanna kề má mình sát gương mặt của con và những giọt nước mắt của cô hòa lẫn với vết máu của con bé. Những người phụ nữ kia đã chiến thắng. Joanna bế con vào nhà, bỏ lại chiếc xe đẩy đứng chỏng chơ bên lề đường.

Và Francie đã trông thấy tất cả; trông thấy tất cả. Cô cũng đã nghe rõ ràng từng từ một. Cô mường tượng lại lúc Joanna mỉm cười với mình nhưng cô lại ngoảnh đầu đi mà không cười đáp lại. Vì sao cô không cười đáp lại? Vì sao cô không cười đáp lại? Để rồi giờ đây phải chịu đựng nỗi khổ sở này – trong suốt phần đời sau này của mình, Francie đều cảm thấy đau lòng mỗi khi nhớ lại việc cô đã không đáp lại nụ cười kia.

Một vài cậu bé bày trò chơi đuổi bắt xung quanh chiếc xe đẩy, chúng bám vào thành xe rồi khi bị đứa khác đuổi thì đẩy chiếc xe đi. Francie xua lũ trẻ đó đi rồi đẩy chiếc xe tới trước cửa nhà Joanna và chèn bánh xe lại. Có một luật lệ bất thành văn ở đây là không ai được phép động chạm vào đồ vật để bên ngoài cửa nhà chủ nhân.

Francie vẫn đang cầm quyển tạp chí đăng câu chuyện của mình. Cô đứng bên cạnh chiếc xe đẩy và nhìn xuống tên của mình một lần nữa. “Thời gian mùa đông, Frances Nolan viết.” Cô muốn làm điều gì đó, hy sinh thứ gì đó để trả giá cho việc mình đã không đáp lại nụ cười của Joanna. Cô nghĩ đến câu chuyện của mình; cô đã rất tự hào về nó, rất nôn nóng muốn khoe với bố và bác Evy và Sissy. Cô muốn giữ quyển tạp chí mãi bên cạnh mình để lúc nào cũng có thể nhìn vào nó và trong lòng lại khẽ dâng lên một cảm giác ấm áp dịu dàng. Nếu cho nó đi, chắc chắn cô sẽ không thể nào lấy được một quyển khác. Nhưng cô vẫn khẽ luồn quyển tạp chí vào dưới gối của đứa bé trong chiếc xe đẩy, để mở ở trang in câu chuyện của mình.

Francie trông thấy vài giọt máu nhỏ thấm trên chiếc gối trắng như tuyết. Trong đầu cô lại hiện lên hình ảnh đứa bé, dòng máu mỏng manh lăn dài trên khuôn mặt nó, đôi tay vươn ra đòi mẹ bế lên. Một cơn đau cuộn lên trong lòng Francie, vỡ òa ra rồi nhanh chóng biến mất, khiến cô như người bị rút cạn sinh lực. Một đợt khác xuất hiện, vỡ òa và tan biến. Cô chầm chậm quay về, vô tri vô giác đi xuống tầng hầm của tòa nhà và ngồi vào góc tối nhất trên chồng bao vải, lặng lẽ chờ những cơn đau dồn dập đến rồi dồn dập đi. Trong khoảnh khắc giữa lúc mỗi cơn đau cũ tiêu tán và cơn đau mới hình thành, người cô lại run lên. Cô căng thẳng ngồi đó chờ chúng lắng xuống. Nếu chúng không ngừng lại, cô sẽ chết mất – sẽ chết mất.

Một lúc sau, những cơn đau suy yếu dần và thời gian giữa từng đợt cũng bắt đầu kéo dài hơn. Lúc này, Francie mới đủ tỉnh táo để suy nghĩ. Vậy là cô đã rút ra bài học cho mình từ Joanna, chỉ có điều đó không phải là bài học như mẹ mong muốn.

Cô vẫn nhớ đến Joanna. Trước đây, vào buổi tối khi trên đường từ thư viện trở về, cô đi qua nhà Joanna và thường trông thấy cô cùng một chàng trai đứng sát vào nhau ở lối cổng vào nhà chật hẹp. Cô trông thấy anh ta dịu dàng ve vuốt mái tóc mượt mà của Joanna, còn Joanna đưa tay chạm vào má anh. Dưới ánh đèn đường, gương mặt của Joanna trông thật bình yên và mơ mộng. Vậy mà từ sự khởi đầu đẹp đẽ ấy lại dẫn đến nỗi hổ nhục và đứa bé. Vì sao lại thế? Vì sao lại thế? Sự khởi đầu dường như vô cùng dịu dàng và chẳng có gì sai trái cả. Vì sao?

Cô biết một trong những người phụ nữ ném đá kia cũng có thai trước khi kết hôn và ba tháng sau ngày cưới đã sinh con. Francie từng có mặt trong đám trẻ đứng ở vỉa hè xem họ đưa nhau tới nhà thờ. Chiếc bụng to lùm lùm nhô rõ ra dưới lớp voan che mặt của cô dâu khi cô bước lên chiếc xe ngựa thuê. Cô cũng trông thấy bố cô dâu nắm chặt cánh tay của chú rể và kéo đi. Còn chú rể không giấu được sự mệt mỏi nơi quầng mắt thâm đen và trông anh rất buồn.

Joanna không có bố, cũng không có họ hàng thân thích là nam giới. Không có ai kéo chàng trai của cô tới trước bàn thờ cả. Đó là cái sai của Joanna, Francie kết luận – không phải Joanna hư hỏng, mà là cô đã không đủ thông minh để có thể đưa chàng trai kia tới nhà thờ.

Francie không biết toàn bộ câu chuyện này. Thực ra, chàng trai kia cũng yêu Joanna và sẵn sàng cưới cô sau khi đẩy cô vào rắc rối (theo cách nói của mọi người là như vậy). Chàng trai này có mẹ và ba chị gái. Sau khi anh thông báo ý định cưới Joanna, họ đã thuyết phục anh đừng làm như vậy.

Đừng có ngu ngốc, họ nói. Cô ta không có gì tốt đẹp cả đâu. Cả gia đình cô ta cũng chẳng ra gì. Hơn nữa, làm sao con biết con chính là bố của đứa bé trong bụng nó? Nếu như nó ngủ được với con, thì nó cũng ngủ được với những người khác. Ôi chao, phụ nữ ấy mà, họ gian manh quỷ quyệt lắm. Chúng ta biết lắm chứ, vì chúng ta cũng là phụ nữ. Con là một chàng trai tốt bụng và dịu dàng. Con cứ thành thật tin lời nó rằng con chính là bố đứa bé. Nó nói dối đấy. Đừng để bị dắt mũi, đừng để bị lừa. Nếu con muốn cưới vợ, hãy cưới một cô gái đứng đắn, một cô gái không chịu lên giường với con khi vị linh mục chưa lên tiếng công nhận và cho phép chuyện đó. Nếu con cứ một hai đòi lấy cô ta, chúng ta sẽ từ mặt con, không còn mẹ con hay chị em gì nữa cả. Con sẽ không bao giờ có thể biết chắc đứa bé kia là con mình. Khi làm việc đầu óc con cũng phải lo ngay ngáy, không biết liệu sau khi mình ra khỏi cửa có gã nào lẻn vào trong nhà rồi leo lên giường mà làm trò chim chuột với cô ta hay không. Ổ đúng vậy đấy, phụ nữ vẫn làm như vậy đấy. Chúng ta biết thế bởi chúng ta cũng là phụ nữ. Chúng ta đi guốc trong bụng họ.

Và cứ thế, chàng trai kia bị thuyết phục. Mẹ và các chị gái của anh cho tiền để anh chuyển tới Jersey thuê một căn phòng và tìm một công việc mới ở đó. Họ không chịu cho Joanna biết địa chỉ của anh. Anh không bao giờ gặp lại cô nữa. Joanna thì không lấy chồng và tự sinh con.

Khi những cơn đau gần như ngừng hẳn, Francie lại hốt hoảng phát hiện ra có điều gì đó không ổn đang xảy ra với mình. Cô đưa tay ấn lên ngực, cố gắng cảm nhận xem có cơn đau nhói nào xuất hiện bên dưới lớp da mình hay không. Cô đã từng nghe bố hát rất nhiều bài nói về con tim; con tim tan vỡ – con tim đau đớn – con tim nhảy múa – con tim trĩu nặng – con tim nhảy lên vì sung sướng – con tim nặng trĩu đau buồn – con tim trăn trở – con tim chết lặng. Cô thực lòng tin rằng con tim có thể làm được những việc đó, vì vậy cô không khỏi hoảng hốt khi trong đầu chợt xuất hiện ý tưởng con tim trong lồng ngực mình đã bị vỡ khi chứng kiến câu chuyện vừa nãy của mẹ con Joanna và giờ đây máu ở tim đang chảy ra ngoài.

Francie chạy vội lên căn hộ nhà mình và nhìn vào trong gương. Cô thấy mắt mình thâm quầng và đầu ẩn ẩn đau. Rồi cô thất thểu nằm trên chiếc đi-văng bọc da đã sờn cũ trong phòng bếp và chờ mẹ về.

Cô giấu chuyện về Joanna nhưng kể cho mẹ nghe những gì đã xảy ra với mình trong tầng hầm. Nghe xong, Katie thở dài và nói, “Sớm thế à? Con mới có 13 tuổi thôi mà. Mẹ cứ tưởng phải thêm một năm nữa. Mẹ thấy kinh lần đầu hồi năm 15 tuổi.”

“Thế... thế... chuyện này là không sao hả mẹ?”

“Đó là chuyện tự nhiên xảy ra với mọi phụ nữ.”

“Nhưng con không phải là phụ nữ.”

“Điều đó có nghĩa là con đang thay đổi từ con gái thành phụ nữ.”

“Liệu nó có hết không mẹ?”

“Vài ngày nữa sẽ hết. Nhưng một tháng sau nó sẽ quay trở lại.”

“Trong bao lâu ạ”

“Rất lâu. Cho đến khi con 40 hay thậm chí là 50 tuổi.” Cô trầm ngâm một lát rồi bổ sung, “Bà ngoại 50 tuổi mới sinh mẹ.”

“Ồ, ra là nó có liên quan đến chuyện sinh em bé.”

“Đúng rồi. Lúc nào cũng phải nhớ mà hành xử cho đứng đắn bởi bây giờ con đã có thể có em bé rồi đấy.” Hình ảnh Joanna và đứa con chợt thoáng xuất hiện trong đấu Francie. “Con không được để cho đám con trai hôn mình, hiểu không?” Mẹ nói.

“Như thế là có em bé hả mẹ?”

“Không. Nhưng điều khiến con có em bé thường bắt đầu bằng một nụ hôn.” Rồi cô nói thêm, “Hãy nhớ Joanna đấy.”

Katie không biết chuyện đã xảy ra trên phố. Chỉ là hình ảnh Joanna chợt vụt thoáng qua trong đầu cô. Nhưng Francie nghĩ mẹ có năng lực thấu cảm tuyệt vời. Cô nhìn mẹ với ánh mắt tôn sùng mới.

Hãy nhớ Joanna. Hãy nhớ Joanna. Francie không bao giờ có thể quên được cô. Kể từ sau lần đó, mỗi khi nhớ đến những người phụ nữ ném đá nọ, cô lại cảm thấy ghét phụ nữ. Cô sợ họ vì những thủ đoạn quỷ quyệt ranh ma, cô hoài nghi trực giác của họ. Rồi cô bắt đầu ghét họ vì họ không có lòng trung thành và đối xử tàn nhẫn với nhau. Trong số tất cả những người ném đá ngày hôm ấy, không có lấy một người dám lên tiếng bảo vệ cho Joanna bởi họ sợ sẽ bị quy về cùng một giuộc với cô. Người đàn ông qua đường là người duy nhất nói chuyện tử tế.

Hầu hết phụ nữ đều có một điểm chung: họ đều phải trải qua những cơn đau dữ dội khi sinh con. Lẽ ra điểm chung này phải là sợi dây gắn kết họ lại với nhau; lẽ ra nó phải khiến họ biết yêu thương và bảo vệ nhau khi sống trong một thế giới của đàn ông như thế này. Nhưng thực tế lại không phải như vậy. Dường như cơn đau vượt cạn kia đã thu nhỏ cả con tim lẫn linh hồn của họ. Họ tụ tập nhau lại chỉ vì một mục đích duy nhất: cùng chà đạp lên người phụ nữ nào đó khác... mà sự chà đạp này có thể được biểu hiện thông qua hành vi ném đá hay ngồi lê đôi mách. Dường như đó là hình thức trung thành duy nhất mà họ có.

Đàn ông thì khác. Có thể họ cũng ghét nhau nhưng họ vẫn sát cánh bên nhau chống lại thế giới và chống lại bất kỳ người phụ nữ nào dám cài bẫy một người trong số họ.

Francie mở cuốn vở tập viết mà cô dùng làm sổ nhật ký. Cô bỏ cách một dòng bên dưới đoạn viết về sự thiếu khoan dung, rồi viết:

“Chừng nào mình còn sống, mình sẽ không bao giờ kết bạn với một người phụ nữ. Mình sẽ không bao giờ tin tưởng vào bất kỳ người phụ nữ nào nữa, có lẽ ngoại trừ mẹ và đôi khi là bác Evy và bác Sissy.”

31

Có hai sự kiện rất quan trọng xảy ra vào năm Francie 13 tuổi. Chiến tranh nổ ra ở châu Âu và một con ngựa phải lòng bác Evy.

Chồng của Evy và con ngựa Drummer của anh là kẻ thù không đội trời chung với nhau suốt tám năm. Anh rất xấu tính với nó, thường xuyên đấm đá, chửi bởi và moi móc khuyết điểm của nó. Ngược lại, con ngựa cũng không tử tế gì với Willie Flittman. Con ngựa thuộc đường và mỗi lần chở sữa đi giao nó đều tự động dừng lại khi đến nơi, Thói quen lâu nay của nó là ngay khi Flittman vừa lên xe, nó liền tiếp tục đi. Nhưng gần đây, nó lại đâm ra đổ đốn, hễ khi nào anh vừa xuống xe để giao sữa là nó chạy té đi. Thường thì Flittman phải chạy hộc tốc cả nửa dãy phố mới bắt kịp nó.

Công việc giao sữa hoàn tất vào buổi trưa. Sau khi xong việc, anh thường về nhà ăn trưa, sau đó đưa ngựa và xe trở về chuồng để tắm cho ngựa và rửa xe. Con ngựa có một trò xấu. Thường thì khi Flittman cọ rửa bụng dưới của nó, nó sẽ tè vào người anh. Những người đánh xe khác thường đứng vây xung quanh để chờ màn này diễn ra và họ sẽ có một trận cười nghiêng ngả. Dĩ nhiên, Flittman không chịu nổi chuyện này nên anh chuyển sang tắm cho ngựa ở trước cửa nhà. Vào mùa hè thì điều này không có vấn đề gì, nhưng sẽ hơi khó khăn một chút cho con Drummer vào mùa đông. Vì thế, vào những ngày tiết trời quá lạnh, Evy hay xuống dưới nhà và nhắc Willie rằng anh thật tàn nhẫn khi tắm cho con ngựa trong trời lạnh và dùng cả nước lạnh nữa. Dường như Drummer cũng hiểu rằng Evy đang đứng về phe nó, nên trong lúc cô tranh cãi với chồng, nó khẽ hí lên rất đáng thương và cọ đầu vào vai cô.

Một hôm trời lạnh, chuyện tàn nhẫn kia vẫn diễn ra, nhưng lần này Drummer tự tay mình làm chủ mọi việc – hay theo cách nói của bác Evy thì, tự chân làm chủ. Francie say sưa lắng nghe trong lúc bác Evy tường thuật lại đầu cua tai nheo cho gia đình Nolan nghe. Evy có lối kể chuyện không giống bất cứ ai. Một mình cô đóng tất cả các vai trong câu chuyện – kể cả con ngựa, và cô còn hài hước thuyết minh suy nghĩ kín đảo của từng nhân vật trong từng tình huống. Sự tình diễn ra như sau, theo lời kể của Evy:

Willie đứng trước cửa nhà dội nước lạnh tắm cho con ngựa đang run như cầy sấy bằng cục xà bông cứng ngắc màu vàng. Evy đang đứng quan sát từ cửa sổ. Anh cúi người xuống để rửa phần bụng con ngựa và điều này khiến con ngựa cảm thấy căng thẳng. Flittman nghĩ chắc nó lại định tè vào người anh như những lần trước và ý nghĩ này khiến người đàn ông nhỏ bé ngốc nghếch liên tục bị con ngựa của mình khi dễ không thể chịu đựng được. Anh đột ngột đấm mạnh vào bụng con ngựa. Drummer nhấc một chân lên rồi đá một cú dứt khoát vào đầu anh. Flittman ngã lăn xuống đất và nằm bất tỉnh.

Evy vội vàng chạy xuống nhà. Con ngựa hí lên vui vẻ khi trông thấy cô nhưng cô không để ý gì tới nó. Khi ngoảnh nhìn sau vai và thấy Evy đang chật vật kéo Flittman từ dưới đất lên, con ngựa dợm chân bước đi. Có thể nó muốn giúp đỡ Evy bằng cách kéo chiếc xe ra khỏi gã đàn ông đang nằm bất tỉnh kia, hoặc cũng có thể nó muốn hoàn tất nốt phần việc bằng cách kéo chiếc xe lăn qua người Flittman. Evy vội kêu lên, “Dừng lại ở đó, cậu bé,” và Drummer dừng lại rất kịp thời.

Trước đó, một cậu bé đã chạy đi gọi cảnh sát và người cảnh sát gọi xe cứu thương. Vị bác sĩ cứu thương không thể xác định được Flittman bị gãy xương hay bị chấn động não, ông đưa anh tới bệnh viện Greenpoint.

Nhưng không thể để mặc con ngựa và chiếc xe đang chất đầy những chai sữa đã dùng hết ở lại đó, cần phải đưa cả hai trở về dãy chuồng ngựa. Evy trước nay chưa từng điều khiển ngựa nhưng đó không phải là lý do để cô từ chối xông pha. Cô mặc vội một chiếc áo khoác cũ của chồng, quấn khăn quanh đầu rồi trèo lên ghế, cầm lấy dây cương và hét, “Đi về nhà thôi, Drummer.” Con ngựa hất đầu về đằng sau và nhìn cô đầy trìu mến, sau đó bắt đầu bước đi, nhịp chân tung tẩy không giấu được sự vui vẻ đầy hưng phấn của nó.

Thật may là Drummer thuộc đường bởi Evy hoàn toàn không biết dãy chuồng ngựa ở đâu. Drummer vô cùng thông minh, cứ tới ngã tư là nó dừng lại, chờ Evy quan sát trái phải một hồi. Nếu đường vắng, cô sẽ nói, “Đi nhanh lên, cậu bé.” Nếu có xe khác sắp tới, cô sẽ nói, “Chờ một phút đã, cậu bé.” Cứ như vậy, họ yên ổn một đường thẳng tiến đến dãy chuồng ngựa mà không gặp sự cố gì và Drummer tự hào chạy về chỗ của nó trong hàng. Những người đánh xe khác đang rửa xe thì không khỏi ngạc nhiên khi trông thấy một người phụ nữ đánh xe. Họ làm huyên náo một hồi khiến ông chủ đàn ngựa phải chạy tới và Evy trình bày lại sự việc.

“Tôi biết thể nào cũng có ngày này mà,” ông chủ nói. “Flittman chưa bao giờ thích con ngựa đó, mà nó cũng chưa bao giờ thích anh ta. Ái chà, chắc phải tìm người khác thôi.”

Lo sợ chồng có nguy cơ mất việc, Evy vội xin đánh xe thay chồng trong thời gian anh nằm viện. Cô nói rằng vì giao sữa vào buổi tối nên sẽ chẳng ai biết việc này. Ông chủ phá lên cười trước ý tưởng ngộ nghĩnh của cô. Nhưng cô kiên trì giải thích cho ông hiểu rằng gia đình họ cần khoản tiền lương hằng tuần kia đến thế nào. Cô ra sức nài nỉ, trông cô nhỏ bé, xinh đẹp và hăng hái tới nỗi cuối cùng ông chủ đành nhượng bộ. Ông đưa cho cô danh sách khách hàng cần giao sữa, không quên nói rằng đám thanh niên kia sẽ chất sữa lên xe giúp cô. Ông nói, con ngựa thuộc đường nên mọi việc có lẽ sẽ không quá khó khăn. Một người đánh xe trong bọn còn tử tế gợi ý cô mang con chó trông chuồng ngựa theo để nó vừa làm bạn đồng hành vừa giúp cô trông chừng những kẻ có ý định lấy trộm sữa. Ông chủ cũng tán thành ý kiến này. Sau khi thu xếp xong xuôi mọi việc, ông dặn cô hằng ngày phải đến dãy chuồng ngựa báo danh vào lúc 2 giờ sáng. Và cứ như vậy, Evy trở thành nữ giao sữa đầu tiên trên tuyến đường của họ.

Cô bắt nhịp công việc rất tốt. Những người đánh xe khác trong đội rất thích cô, họ còn nói cô làm việc giỏi hơn Flittman. Tuy thuộc tuýp người thực tế nhưng ở cô vẫn có nét mềm mại và nữ tính, hơn nữa cánh đàn ông cũng thích cách nói chuyện nhỏ nhẹ nhưng lúc nào cũng hào hứng của cô. Drummer thì khỏi phải nói. Nó vô cùng sung sướng và tận lực hợp tác với cô. Bao giờ nó cũng tự động dừng trước cửa nhà khách hàng cần giao sữa và cẩn thận đợi tới khi cô đã ngồi vững trên ghế rồi mới tiếp tục đi.

Giống như Flittman, sau khi xong việc, cô cũng đưa nó về nhà rồi ăn trưa. Bởi trời rất lạnh nên cô mang tấm chăn cũ trên giường ra đắp cho con ngựa để nó không bị cảm lạnh trong lúc chờ cô ăn xong. Cô còn cẩn thận mang yến mạch của nó lên nhà để hâm nóng vài phút trong bếp lò rồi mới mang xuống cho nó ăn. Cô nghĩ yến mạch lạnh có lẽ cũng không lấy gì làm ngon miệng. Quả thực, Drummer rất thích món yến mạch hâm nóng này. Không những thế, sau khi nó ăn xong, cô còn đãi nó nửa quả táo hay một viên đường để tráng miệng.

Evy cho rằng trời rất lạnh, không thể bắt nó đứng trên phố mà tắm rửa được, vì thế cô mang nó về dãy chuồng của ông chủ để tắm cho nó. Bánh xà phòng màu vàng kia cũng rất ăn da, nên cô mang theo từ nhà một bánh xà phòng hiệu Sweetheart Soap và một chiếc khăn tắm lớn đã cũ để tắm xong thì lau khô người cho nó. Những người đánh xe trong đội ngỏ ý tắm rửa cho ngựa và xe giúp cô, nhưng cô nhất định phải tự tay tắm cho ngựa. Chiếc xe thì bị hai người đàn ông tranh nhau. Evy giải quyết tranh chấp thỏa đáng bằng cách nói họ có thể luân phiên nhau rửa xe mỗi ngày.

Cô đun nước tắm cho Drummer trên bếp gas trong văn phòng ông chủ. Trong đầu cô chưa bao giờ xuất hiện ý nghĩ sẽ tắm cho nó bằng nước lạnh cả. Vậy là cô tắm cho con ngựa bằng nước ấm và bánh xà phòng có mùi thơm ngọt ngào, sau đó cô còn cẩn thận dùng khăn lau khô từng chỗ trên người nó. Drummer không hề làm trò gì quá đáng với cô trong lúc cô tắm cho nó; thực ra ngược lại là đằng khác, nó còn khịt khịt mũi và hí lên vui vẻ. Da nó run lên và nhăn lại trong niềm thỏa mãn thích chỉ khi được Evy lau khô người. Khi cô lau rửa xung quanh phần ngực nó, nó đặt cái đầu to lớn của mình dựa lên đôi vai bé nhỏ của cô. Không có gì phải nghi ngờ, hiển nhiên là con ngựa yêu cô đến phát cuồng rồi.

Khi Flittman khỏi bệnh và quay trở lại làm việc, Drummer kiên quyết không ra khỏi cửa chuồng cùng anh. Người ta đành phải giao cho Flittman phụ trách tuyến khác với con ngựa khác. Nhưng Drummer cũng không chịu hợp tác với bất kỳ người đánh xe nào khác. Ông chủ vừa định bán nó đi thì chợt nảy ra một ý tưởng. Chẳng là trong đội có một chàng trai trẻ dáng vẻ yếu ớt như phụ nữ và hay nói ngọng. Họ giao cho anh ta phụ trách chiếc xe của Flittman. Quả nhiên, Drummer cuối cùng cũng tỏ ra hài lòng và chịu ra ngoài cùng với người đánh xe có dáng vẻ nữ tính kia.

Vậy là Drummer lại tiếp tục các công việc thường ngày của mình. Chỉ có điều, ngày nào cũng vậy, khi tới buổi trưa là nó đều quay trở về con phố nơi Evy sống và kiên nhẫn đứng trước cửa nhà chờ cô. Nó nhất định không chịu quay về dãy chuồng ngựa cho đến khi Evy xuống nhà, đưa cho nó một mẩu táo hay chút đường, dịu dàng xoa mũi nó và gọi nó là cậu bé ngoan.

“Nó đúng là một con ngựa hài hước,” Francie kết luận sau khi nghe hết câu chuyện.

“Có thể đúng là nó hài hước thật đấy,” Evy nói, “nhưng chắc chắn là nó biết mình muốn gì.”

32

Fancie mở đầu trang nhật ký mới vào sinh nhật lần thứ 13 của mình bằng bài viết:

15 tháng Mười hai. Hôm nay mình bước sang tuổi vị thành niên. Liệu năm này sẽ mang tới điều gì? Thật băn khoăn quá.

Theo những trang viết ngày càng thưa thớt dần thì năm đó không mang lại điều gì đáng kể. Cô nảy ra ý định viết nhật ký là bởi nhân vật nữ chính trong các câu chuyện đều viết nhật ký và gửi gắm vào đó vô vàn suy nghĩ phong phú. Francie đinh ninh rằng cuốn nhật ký của mình cũng sẽ như vậy, nhưng ngoại trừ vài đoạn mô tả khá lãng mạn về chàng diễn viên Harold Clarence, hầu hết các đầu mục trong nhật ký đều khá vô vị và tẻ nhạt. Tới cuối năm, cô đọc lướt các trang một lượt, dừng lại ngẫu nhiên ở trang nào đó, rồi đọc lại những gì mình đã viết.

8 tháng Một. Bà ngoại Mary Rommely có một chiếc hộp khắc rất đẹp mà bà cố nội đã làm ở Áo từ hơn 100 năm trước. Bên trong hộp là một bộ váy đen, một bộ váy lót màu trắng, một đôi giày và một đôi tất. Đó là trang phục mà bà để dành mặc khi hạ táng, bởi bà không muốn được chôn cất trong tấm vải liệm. Bắc Willie Flittman thì nói bác muốn được hỏa táng và tro của bác được rải xuống dưới từ trên tượng Nữ thần Tự do. Bác cho rằng kiếp sau mình sẽ sống kiếp chim nên điều đó sẽ là một khởi đầu tốt. Bác Evy thì nói vốn bác Flittman đã là chim rồi đấy thôi, một con chim cu cu [33]. Mẹ mắng mình vì lỡ bật cười. Không biết liệu hỏa táng có tốt hơn là chôn cất dưới đất không nhỉ?

10 tháng Một. Hôm nay bố bị ốm.

21 tháng Một. Neeley ăn trộm mấy bông liễu đuôi sóc ở công viên McCarren để đem tặng cho Gretchen Habn. Mẹ nói nó còn quá nhỏ, chưa nên nghĩ đến mấy chuyện trai gái. Rồi sẽ đến lúc thôi, mẹ nói.

2 tháng Tư. Bố không đi làm suốt ba tuần rồi. Tay của bố bị làm sao ấy, cứ run rẩy không ngừng khiến bố không cầm được thứ gì.

20 tháng Tư. Bác Sissy nói bác ấy sắp có em bé. Mình không tin bởi bụng trước của bác ấy vẫn phẳng lì. Mình nghe mẹ nói là bác ấy mang thai ở sau lưng. Thật đáng ngờ.

8 tháng Năm. Hôm nay bố bị ốm.

9 tháng Năm. Tối nay bố đi làm nhưng rồi lại về nhà. Bố nói người ta không cần bố.

10 tháng Năm. Bố bị ốm. Ban ngày gặp ác mộng và la hét. Mình phải đi gọi bác Sissy.

12 tháng Năm. Bố không đi làm đã hơn một tháng rồi. Neeley muốn lấy giấy phép làm việc và nghỉ học. Mẹ nói không.

15 tháng Năm. Tối nay bố đi làm. Bố nói từ nay trở về sau bố sẽ phụ trách mọi việc. Bố mắng Neeley về chuyện giấy phép làm việc.

17 tháng Năm. Bố về nhà trong tình trạng bị ốm. Mấy đứa trẻ con bám đuôi theo bố trên phố và cười nhạo bố. Mình ghét trẻ con.

20 tháng Năm. Bây giờ Neeley đã được giao phụ trách một tuyến giao báo. Nó không chịu để mình giúp nó bán báo.

28 tháng Năm. Hôm nay lão Carney không véo má mình. Ông ta véo chỗ khác. Có lẽ mình đã quá tuổi bán phế liệu rồi.

30 tháng Năm. Cô Garnder nói họ sẽ đăng câu chuyện Thời gian Mùa đông của mình trên tạp chí.

2 tháng Sáu. Hôm nay bố về nhà trong tình trạng bị ốm. Neeley và mình phải giúp mẹ đưa bố lên nhà. Bố bật khóc.

4 tháng Sáu. Hôm nay mình được điểm A môn Ngữ văn. Cả lớp phải viết bài về Tham vọng của Tôi. Mình chỉ sai một lỗi. Mình viết là người viết kịch nhưng cô Garnder nói từ đúng phải là nhà soạn kịch.

7 tháng Sáu. Hôm nay có hai người đàn ông đưa bố về nhà. Bố bị ốm. Mẹ không có nhà. Mình đưa bố lên giường và mang cà phê đen cho bố. Khi về nhà, mẹ nói mình đã làm đúng.

12 tháng Sáu. Hôm nay cô Tynmore dạy mình bản Dạ khúc của Schubert. Mẹ đang vượt trước mình. Mẹ tập bản Sao hôm trong vở nhạc kịch Tannhauser. Neeley nói nó đang vượt trước cả hai. Nó có thể chơi bài Ban nhạc Ragtime của Alexander mà không cần xem nhạc phổ.

20 tháng Sáu. Đi xem kịch. Vở Cô gái của Miền Tây Vàng. Đó là chương trình biểu diễn hay nhất mình từng xem, cảnh máu chảy từ trên trần nhà xuống thật ấn tượng.

21 tháng Sáu. Bố đi vắng hai đêm. Cả nhà không ai biết bố ở đâu. Khi về nhà bố bị ốm.

22 tháng Sáu. Hôm nay mẹ lật đệm giường của mình lên và thấy cuốn sổ nhật ký này nên đã đọc nó. Cứ chỗ nào mình viết hai từ “say rượu là mẹ bắt mình gạch đi rồi viết từ “bị ốm” thay vào đó. Thật may là mình không viết điều gì xấu về mẹ. Nếu sau này có con, nhất định mình sẽ không đọc nhật ký của chúng bởi mình nghĩ là ngay cả trẻ con cũng phải có quyền riêng tư nhất định. Nếu mẹ lại tìm ra cuốn sổ này và đọc nó, hy vọng mẹ sẽ hiểu được ngụ ý của mình.

23 tháng Sáu. Neeley thông báo nó đã có bạn gái. Mẹ nói nó còn quá nhỏ. Thật băn khoăn.

25 tháng Sáu. Tối nay vợ chồng bác Willie và Evy, bác Sissy và John của bác ấy đến nhà chơi. Bắc Willie uống rất nhiều bia và khóc lóc. Bác ấy kể rằng con ngựa mới mà người ta giao cho bác ấy, tên là Bessie, còn làm nhiều việc quá đáng hơn là tè vào người bác ấy. Mình không nhịn được bật cười rồi bị mẹ mắng.

27 tháng Sáu. Hôm nay hai chị em đã đọc xong Kinh Thánh. Bây giờ cả hai lại phải đọc lại từ đầu. Chúng mình đã đọc cuốn Shakespeare bốn lần rồi.

1 tháng Bảy. Sự thiếu khoan dung...

Francie đặt tay lên mục này để che những từ mình đã viết. Trong giây lát, cô sợ rằng những cơn đau sẽ lại kéo đến hành hạ mình. Nhưng cảm giác đó nhanh chóng trôi qua. Cô lật trang sách và tiếp tục đọc các mục khác.

4 tháng Bảy. Hôm nay Hạ sĩ Michael McShane đưa bố về nhà. Ban đầu cả nhà cứ tưởng bố bị cảnh sát bắt nhưng không phải thế. Bố bị ốm. Ngài McShane cho hai chị em một đồng 25 xu nhưng mẹ bắt tụi mình trả lại.

5 tháng Bảy. Bố vẫn ốm. Liệu sau này bố còn đi làm nữa không?

6 tháng Bảy. Hôm nay tụi mình lại chơi trò thám hiểm Bắc Cực.

7 tháng Bảy. Thám hiểm Bắc Cực.

8 tháng Bảy. Thám hiểm Bắc Cực.

9 tháng Bảy. Thám hiểm Bắc Cực. Chuyến giải cứu như kỳ vọng đã không đến.

10 tháng Bảy. Hôm nay cả nhà phải mở ngân hàng lon thiếc. Bên trong có 8 đô-la và 20 xu. Những đồng xu mạ vàng của mình đã biến thành màu đen.

20 tháng Bảy. Toàn bộ số tiền lấy từ ngân hàng lon thiếc đều đã hết. Mẹ nhận giặt quần áo thuê cho bà McGarrity. Mình giúp mẹ là quần áo nhưng rồi sơ ý làm chảy một lỗ trên quần lót của bà McGarrity. Mẹ sẽ không cho mình là nữa.

23 tháng Bảy. Mình xin được việc làm trong mùa hè ở nhà hàng Hendler's. Công việc là rửa bát đĩa trong giờ ăn tối và ăn nhẹ. Xà phòng rửa bát là loại xà phòng mềm đựng trong một cái thùng. Vào thứ Hai hằng tuần, một người đàn ông đến để lấy ba thùng mỡ thừa và thứ Tư thì mang trả lại một thùng xà phòng mềm. Trên đời này quả là người ta không phung phí thứ gì cả. Mỗi tuần mình được trả 2 đô-la và bao ăn. Công việc không vất vả nhưng mình không thích loại xà phòng kia cho lắm.

24 tháng Bảy. Mẹ nói mình sẽ trở thành phụ nữ lúc nào không biết. Thật băn khoăn.

28 tháng Bảy. Floss Gaddis và Frank chuẩn bị cưới ngay sau khi anh được tăng lương. Frank nói cứ cái cách Tổng thống Wilson điều hành đất nước như hiện nay thì chẳng mấy nữa chúng ta sẽ rơi vào cảnh chiến tranh thôi. Anh nói sở dĩ anh quyết định cưới là vì anh muốn sớm có vợ và sinh con, như thế khi chiến tranh nổ ra, anh sẽ không phải đi lính. Flossie nói như vậy không đúng; chuyện của họ xuất phát từ tình yêu đích thực. Mình hơi nghi ngờ. Mình vẫn nhớ nhiều năm trước Flossie vẫn hay theo đuổi tán tỉnh Frank khi anh đang tắm cho ngựa.

29 tháng Bảy. Hôm nay bố không bị ốm. Bố sắp có việc làm. Bố nói mẹ không được giặt thuê cho bà McGarrity nữa và mình phải bỏ công việc ở nhà hàng kia. Bố nói chúng ta sẽ phát tài và cả nhà sẽ chuyển về vùng quê để sinh sống. Thật băn khoăn.

10 tháng Tám. Sissy nói bác ấy sắp có em bé. Nghi ngờ quá. Bụng bác ấy vẫn phẳng lì thế kia.

17 tháng Tám. Bố đi làm được ba tuần rồi. Cả nhà được hưởng những bữa ăn nhẹ thật tuyệt vời.

18 tháng Tám. Bố bị ốm.

19 tháng Tám. Bố bị ốm bởi bố mất việc rồi. Ông Hendler thì không chịu cho mình quay trở lại làm việc nữa. Ông ấy nói mình không đáng tin cậy.

1 tháng Chín. Tối nay bác Evy và Willie tới nhà chơi. Willie hát bài Frankie và Johnny nhưng vừa hát vừa chèn vào mấy lời tục tĩu. Bác Evy đứng lên ghế rồi đấm vào mũi bác ấy. Mình bật cười và bị mẹ mắng.

10 tháng Chín. Mình bắt đầu năm học cuối cấp. Cô Gamnder nói nếu mình tiếp tục giữ phong độ và được điểm A môn Ngữ văn, có thể cô sẽ cho mình viết một vở kịch để biểu diễn trong buổi lễ tốt nghiệp. Mình đang có một ý tưởng rất hay ho. Trong vở kịch đó sẽ có một cô gái mặc váy trắng, để tóc xõa trên lưng và tên cô ấy là Số phận. Những cô gái khác sẽ lần lượt xuất hiện trên sân khấu để nói họ “mong muốn” điều gì từ cuộc sống và Số phận sẽ cho họ biết họ sẽ “nhận được” gì. Cuối vở kịch, một cô gái mặc váy màu xanh sẽ dang hai tay ra và hỏi, “Như vậy cuộc sống này có đáng sống hay không?” Và một dàn đồng ca sẽ đáp lời cô rằng, “Có.” Nhưng tất cả những lời thoại này sẽ được biểu diễn bằng vần điệu du dương. Mình kể với bố về ý tưởng này nhưng bố ốm quá nên nghe không hiểu. Thật tội nghiệp bố.

18 tháng Chín. Mình xin mẹ cho cắt tóc ngắn kiểu Castle [34] nhưng mẹ nói không được, vì tóc là vẻ đẹp tối thượng của người phụ nữ. Phải chăng như thế có nghĩa là mẹ cho rằng mình sắp sửa trở thành phụ nữ. Mình cũng mong là thế bởi mình muốn được tự làm chủ bản thân và có thể cắt tóc nếu thấy thích.

24 tháng Chín. Tối nay khi đang tắm, mình phát hiện ra mình đang biến đổi thành một người phụ nữ. Cũng đến lúc rồi.

25 tháng Mười. Mình sẽ rất vui khi cuốn sổ này được viết hết bởi mình đã chán việc viết nhật ký rồi. Chẳng có sự kiện quan trọng nào xảy ra cả.

Francie đi tới mục cuối cùng. Chỉ còn lại một trang giấy trắng nữa thôi. Càng viết kín chỗ sớm, công việc viết nhật ký càng sớm có cơ hội chấm dứt và như thế, cô sẽ không còn phải bận tâm về nó nữa. Cô nhúng bút chì vào nước và viết.

2 tháng Mười một. Tình dục là điều chắc chắn sẽ xuất hiện trong cuộc đời của tất cả mọi người. Nhiều người viết những tác phẩm phê phán nó. Các vị linh mục giảng đạo chống lại nó. Nhưng nó vẫn tồn tại như cũ. Tất cả các cô gái trong trường đều chỉ bàn luận xoay quanh một chủ đề tình dục và các cậu con trai. Họ rất tò mò về chuyện đó. Mình có tò mò về tình dục không?

Cô ngừng lại ngẫm nghĩ ở câu cuối một lát, mắt phải nhíu lại khiến đường rãnh phía dưới lông mày hằn sâu thành một vệt. Cô gạch câu cuối đi rồi viết lại và đọc lên: “Mình cũng tò mò về tình dục.”

33

Đúng là lũ trẻ đang tuổi dậy thì ở Williamsburg vô cùng hiếu kỳ về chuyện tình dục. Chúng nói rất nhiều về chủ đề này. Những đứa nhỏ tuổi hơn thì chơi trò cho nhau xem những bộ phận nhạy cảm trên cơ thể. Vài đứa có thói đạo đức giả thì nghĩ ra những trò chơi với những tên gọi hòng qua mắt người khác như “chơi trò trong nhà” hay “khám bác sĩ”. Một số ít đứa không bị gia đình cấm cản còn làm những trò mà chúng gọi là “chơi trò bẩn thỉu”.

Thế nhưng chuyện tình dục lại là vấn đề được đặc biệt giữ bí mật trong vùng. Khi con trẻ thắc mắc, các ông bố bà mẹ loay hoay không biết phải trả lời ra sao bởi bản thân họ không biết nên dùng từ ngữ gì cho đúng. Mỗi cặp vợ chồng đều có mật ngữ riêng để ám chỉ những điều mà họ thì thầm với nhau trên giường trong sự tĩnh lặng của màn đêm. Nhưng rất ít bà mẹ có đủ can đảm để nói những lời này ra vào ban ngày và nói về chúng với con mình. Khi lũ trẻ lớn lên, đến lượt chúng lại sáng tạo ra những từ ngữ mới mà chúng không thể nói trước mặt con cái mình.

Katie Nolan thì khác, cô không phải là kẻ yếu đuối về thể chất hay nhu nhược về tinh thần. Cô xử lý mọi vấn đề một cách tài tình. Bản thân cô không chủ động nói với con về vấn đề tình dục, nhưng hễ khi nào Francie đặt câu hỏi, cô đều tận tình trả lời theo những gì mà mình biết. Một lần, khi Francie và Neeley còn nhỏ, hai chị em thống nhất sẽ đi tìm mẹ để hỏi một số điều. Khi đến trước mặt mẹ, Francie đảm nhiệm vai trò phát ngôn viên.

“Mẹ ơi, chúng con từ đâu đến ạ?”

“Chúa đã trao các con cho mẹ.”

Trẻ con Công giáo vẫn luôn sẵn sàng chấp nhận lời giải thích đó, nhưng câu hỏi tiếp theo có phần hóc búa hơn. “Chúa làm thế nào để trao chúng con cho mẹ.”

“Mẹ không thể giải thích được chuyện này bởi mẹ sẽ phải sử dụng rất nhiều từ ngữ khó mà các con không hiểu được.”

“Thế mẹ cứ nói những từ ngữ khó ấy đi rồi xem chúng con có hiểu không”

“Nếu các con hiểu thì mẹ đã không phải nói cho các con rồi.”

“Thế mẹ thử dùng từ ngữ khác xem sao. Hãy cho chúng con biết trẻ con làm thế nào mà tới được đây.”

“Thôi, các con vẫn còn bé quá. Nếu mẹ nói với các con, các con lại đi nói với tất cả những đứa trẻ khác, mẹ chúng lại tìm đến đây rồi nói mẹ là đồ phụ nữ tục tĩu và thế là xảy ra đánh nhau.”

“Thế mẹ hãy cho chúng con biết vì sao con gái lại khác con trai đi.”

Mẹ yên lặng suy nghĩ một lát. “Điểm khác biệt chính ở đây là khi vào phòng tắm đi vệ sinh, con gái sẽ ngồi xuống còn con trai thì đứng lên.”

“Nhưng mà mẹ,” Francie nói. “khi vào phòng tắm tối quá thì con cũng đứng lên.”

“Còn con,” cậu bé Neeley cũng thú nhận, “con ngồi xuống khi…”

Mẹ vội vàng ngăn cơn sám hối của chúng lại. “À thì, trong mỗi người phụ nữ đều có một chút đàn ông và trong mỗi người đàn ông đều có một chút phụ nữ.”

Nhận xét này chấm dứt cuộc trao đổi giữa ba mẹ con bởi những lời giải thích này quả thực quá khó hiểu đối với lũ trẻ, nên chúng quyết định sẽ không đi sâu tìm hiểu vấn đề hơn nữa.

Khi Francie bắt đầu thay đổi thành một người phụ nữ như cô viết trong nhật ký, cô tìm mẹ để bày tỏ sự hiếu kỳ của mình về vấn đề tình dục. Và Katie đơn giản và thẳng thắn nói cho Francie biết tất cả những gì mà bản thân mình biết. Trong lúc trò chuyện, đôi khi Katie buộc lòng phải sử dụng những từ ngữ vốn bị coi là tục tĩu nhưng cô vẫn sử dụng chúng một cách dũng cảm và không hề do dự bởi cô không biết dùng từ nào thay thế. Chưa có ai từng nói cho cô về những điều mà cô nói với con gái mình. Mà vào thời ấy, không có cuốn sách nào dành cho những người như Katie để cô có thể tìm hiểu về tình dục một cách đúng đắn. Dẫu có những từ ngữ trần trụi và thẳng thắn, nhưng không có điều gì khó chịu hay phản cảm trong những lời giải thích của Katie cả.

Francie may mắn hơn so với hầu hết đám trẻ con trong vùng. Cô tìm hiểu được tất cả những gì mà mình cần biết vào đúng thời điểm cô phải biết về chúng. Cô chưa bao giờ phải lén lút đi vào những hành lang tối tăm cùng những cô bé khác để trao đổi cho nhau những điều bí mật tội lỗi. Cô không cần phải học hỏi kiến thức một cách méo mó.

Nếu tình dục bình thường là đề tài bí ẩn bậc nhất trong vùng, thì tội phạm tình dục lại là điều mà ai ai cũng biết. Ở tất cả những khu vực nghèo nàn và đông đúc nơi thành thị, hình ảnh kẻ tội phạm tình dục đi rình mò khắp nơi là một cảnh tượng kinh hoàng ám ảnh tâm trí của rất nhiều bậc phụ huynh. Có vẻ như khu nào cũng có một kẻ như vậy. Vào năm Francie 14 tuổi, ở Williamsburg cũng xuất hiện một tên tội phạm tình dục. Gã săn tìm và tấn công những cô gái nhỏ suốt một thời gian dài, dù cho cảnh sát luôn ráo riết lùng sục, gã vẫn không hề sa lưới. Một trong những lý do ở đây là mỗi khi một cô bé bị tấn công, bố mẹ cô bé đó lại giấu nhẹm chuyện này đi, bởi nếu chuyện này bị lộ, chính con gái họ sẽ bị mọi người xung quanh kỳ thị, xa lánh và cô bé sẽ không thể tiếp tục có một tuổi thơ bình thường cùng với bạn bè đồng lứa.

Một hôm, một cô bé sống cùng khu phố với Francie bị sát hại và chuyện này cần phải được loan báo rộng rãi. Cô bé đó mới 7 tuổi, ngày thường rất ít nói, hiền lành và ngoan ngoãn. Khi không thấy con đi học về đúng giờ như mọi hôm, ban đầu mẹ của cô cũng không thấy lo lắng; chị nghĩ chắc con mình la cà ở đâu đó. Sau bữa ăn nhẹ buổi tối, họ bắt đầu đi tìm con và đến hỏi bạn bè của cô bé, nhưng không ai trông thấy cô kể từ lúc tan học.

Một nỗi sợ hãi bao trùm cả vùng. Bố mẹ những đứa trẻ khác vội vàng ra phố nháo nhác gọi con về và khóa chúng ở trong nhà. McShane dẫn khoảng sáu cảnh sát đi tìm kiếm trên các mái nhà và dưới các căn tầng hầm.

Cuối cùng cô bé cũng được tìm thấy, người phát hiện ra cô bé chính là cậu anh trai 17 tuổi nhưng hơi ngớ ngẩn. Thi thể nhỏ bé nằm trong một chiếc xe đẩy búp bê rách nát trong tầng hầm của một tòa nhà gần đó. Cả váy ngoài, quần áo lót, giầy và đôi tất đỏ của cô bé đều bị xé rách và vứt lên một đống rác. Khi được hỏi, người anh trai tuy nói lắp nhưng trả lời rất hào hứng. Họ bắt giữ cậu ta vì tình nghi cậu ta chính là hung thủ. Dĩ nhiên, McShane không phải người ngu ngốc. Vụ bắt giữ này chỉ là màn che mắt kẻ giết người thực sự mà thôi. McShane biết khi nghe tin này gã sẽ cảm thấy mình được an toàn rồi và lại tiếp tục lên đường tìm kiếm những nạn nhân mới; và lần này, cảnh sát sẽ lặng lẽ giăng lưới chờ gã.

Các bậc phụ huynh bắt tay vào hành động. Họ mặc kệ chuyện phải tìm từ ngữ chính xác và đúng đắn khi nói chuyện với con trẻ, không kiêng kỵ gì mà kể hết cho chúng nghe về tên tội phạm kia và những chuyện khủng khiếp mà gã đã làm. Những cô bé được cảnh báo là không được nhận kẹo từ người lạ và không nói chuyện với những người đàn ông lạ mặt. Tới giờ tan học, các bà mẹ sốt ruột ra cửa đứng chờ con. Đường phố vắng lặng như thể người thổi sáo thành Hamelin [35] đã lùa tất cả lũ trẻ trong vùng tới một vùng rừng hoang vắng nào đó. Cả vùng chìm trong bầu không khí hoảng sợ bất an. Johnny lo lắng về Francie tới nỗi anh đã mượn sẵn cả một khẩu súng.

Johnny có một người bạn tên Burt làm bảo vệ trực ca đêm cho ngân hàng ở góc phố gần nhà. Burt đã 40 tuổi, anh cưới một cô gái chỉ bằng nửa tuổi mình và ghen tuông nhiều tới độ mất cả lý trí. Lúc nào anh cũng nghĩ rằng vào những buổi đêm khi anh phải đi trực ở ngân hàng, vợ anh lại dẫn tình nhân về nhà để hú hí với nhau. Nỗi nghi ngờ này dằn vặt anh không yên, cuối cùng anh ta kết luận rằng mình sẽ nhẹ lòng hơn khi biết chắc chắn rằng đó là sự thật. Anh sẵn sàng đánh đổi nỗi nghi ngờ đang giày vò linh hồn mình với thực tế đầy đau đớn đó. Sau khi hạ quyết tâm, trong ca trực đêm thi thoảng anh lại lén chạy về nhà và nhờ bạn mình là Johnny Nolan ở gần đó tới ngân hàng trực thay. Hai người đã thống nhất tín hiệu riêng với nhau. Vào ban đêm, khi Burt đáng thương bị nỗi nghi ngờ hành hạ quá mức buộc anh phải về nhà, anh sẽ nhờ vị cảnh sát đi tuần đêm tới nhà Nolan nhấn chuông cửa ba lần. Nếu Johnny đang ở nhà và nghe thấy tín hiệu này, anh sẽ nhảy khỏi giường, tác phong khẩn trương hệt như một người lính cứu hỏa, vội vàng mặc quần áo và chạy một mạch tới ngân hàng như thể sinh mạng của anh phụ thuộc vào nó vậy.

Sau khi Burt rời đi, Johnny nằm trên chiếc giường gấp chật hẹp của bạn mình, qua chiếc gối đầu mỏng, anh cảm nhận được khẩu súng lục đang cộm lên ở bên dưới. Anh cứ mong có ai đó nhảy ra cướp ngân hàng, thế là anh sẽ có cơ hội cứu vớt đống tiền khổng lồ ở đây và trở thành một vị anh hùng. Nhưng quãng thời gian trực thay bạn của anh trôi qua êm đềm không một gợn sóng. Người bảo vệ chân chính lén về nhà bắt gian vợ mình cũng không thu được thành quả gì. Lần nào anh lẻn vào trong căn hộ nhà mình cũng thấy vợ đang nằm ngủ ngon lành, dĩ nhiên là không ngủ cùng ai cả.

Khi tin tức về vụ hiếp dâm sau đó sát hại nạn nhân lan ra, Johnny đến ngân hàng tìm Burt để hỏi xem liệu anh có khẩu súng nào khác không.

“Có chứ. Sao vậy?”

“Cho tôi mượn nó đi, Burt.”

“Cậu định mượn làm gì, Johnny?”

“Kẻ sát hại đứa bé gái trong khu phố nhà chúng tôi vẫn đang nhởn nhơ ngoài kia.”

“Hy vọng là họ sẽ bắt được gã, Johnny. Tôi thực sự rất mong họ sẽ bắt được gã con hoang đó.”

“Tôi cũng có con gái.”

“Phải, phải, tôi hiểu, Johnny ạ.”

“Vì thế mà tôi muốn mượn anh khẩu súng.”

“Nhưng như thế là vi phạm đạo luật kiểm soát súng.”

“Nếu nói như thế thì việc anh bỏ ca trực rồi để tôi ở lại đây trông chừng cũng là vi phạm một đạo luật nào đó khác. Làm sao anh có thể chắc chắn tôi không nhân cơ hội này mà trộm tiền của ngân hàng chứ?”

“Ầy, thôi nào, Johnny.”

“Nếu chúng ta đằng nào cũng vi phạm một đạo luật rồi, thì vi phạm thêm một đạo luật nữa cũng đâu có sao.”

“Thôi được rồi. Thôi được rồi. Tôi cho mượn.” Anh mở ngăn kéo bàn và lấy ra một khẩu súng lục. “Nào để tôi dạy cho anh. Khi muốn giết người, anh chĩa súng về họ như thế này này,” anh chĩa khẩu súng vào Johnny, “rồi kéo cái này”.

“Tôi hiểu rồi. Để tôi làm thử.” Đến lượt mình, Johnny nhắm súng vào Burt.

“Được,” Burt nói. “Tôi chưa bao giờ bị cái thứ quỷ tha ma bắt này bắn cả.”

“Đây là lần đầu tiên tôi cầm súng trên tay,” Johnny giải thích.

“Thế thì phải cẩn thận,” Burt trầm giọng nói. “Súng có đạn đấy!”

Johnny run bắn và thận trọng đặt khẩu súng xuống. “Tôi nào có biết, Burt. Suýt chút nữa thì chúng ta giết nhau rồi.”

“Chúa ơi, cậu nói đúng.” Burt cũng rùng mình.

“Chỉ cần cử động một ngón tay là có một người chết,” Johnny trầm ngâm.

“Này Johnny, không phải cậu đang nghĩ chuyện tự sát đấy chứ?”

“Ồ không, tôi để rượu làm việc đó.” Johnny phá lên cười rồi đột ngột ngừng lại. Khi anh mang khẩu súng rời đi, Burt nói với theo:

“Nếu bắt được thằng khốn đó thì nhớ báo cho tôi biết đấy nhé.”

“Tôi sẽ báo,” Johnny hứa hẹn.

“Ừ. Tạm biệt.”

“Tạm biệt, Burt.”

Johnny về nhà gọi mọi người ngồi lại xung quanh mình để nghe anh hướng dẫn về khẩu súng. Anh cảnh báo Francie và Neeley không được động vào nó. “Cái trụ này chứa cái chết cho năm người đấy,” anh giảng giải có phần khoa trương

Francie hình dung khẩu súng đó giống như một ngón tay có phép triệu hồi những điều kinh khủng, một ngón tay triệu hồi cái chết và hối thúc nó đến thật nhanh. Cô thở phào nhẹ nhõm khi cuối cùng bố cũng đặt nó dưới gối, khuất khỏi tầm mắt mọi người.

Khẩu súng nằm dưới gối của Johnny suốt một tháng và chưa từng một lần bị động qua. Trong vùng không có thêm vụ án động trời nào nữa. Có vẻ như tên tội phạm đã chuyển đi. Các bà mẹ đã có thể bắt đầu thả lỏng tâm tình. Tuy vậy, vẫn có một số người, chẳng hạn Katie, tiếp tục để mắt canh chừng chỗ cánh cửa hay hành lang khi tới giờ lũ trẻ chuẩn bị tan học về nhà. Sát nhân có thói quen trốn trong những hành lang tối tăm để rình mò tìm nạn nhân. Katie cho rằng dù sao cẩn thận một chút cũng không mất gì cả.

Khi hầu hết mọi người đã quay trở về trạng thái yên tâm, kẻ thủ ác lại tiếp tục ra tay.

Một buổi chiều, Katie tới lau dọn ở các hành lang của tòa nhà khác cách nhà cô hai tòa. Khi nghe tiếng lũ trẻ í ới gọi nhau trên phố và biết rằng đã đến giờ tan học, cô băn khoăn không biết có nên về nhà, đứng ở hành lang chờ Francie như thói quen của cô từ sau khi vụ án mạng kia xảy ra hay không. Bây giờ Francie đã 14 tuổi, đủ lớn để có thể tự bảo vệ bản thân. Hơn nữa, kẻ sát nhân thường chỉ tấn công những bé gái khoảng sáu hoặc bảy tuổi mà thôi. Có lẽ khi tới vùng khác hoạt động, gã đã bị bắt và giờ đang ở trong tù. Nhưng ngộ nhỡ... Cô chần chừ một lát rồi vẫn quyết định quay về nhà. Đằng nào nội trong một giờ nữa cô cũng phải về nhà lấy một bánh xà phòng mới, nên nếu cô đi bây giờ thì cũng là một công đôi việc.

Katie dáo dác nhìn khắp phố nhưng không trông thấy Francie trong đám trẻ, cô càng lúc càng cảm thấy nóng ruột hơn. Rồi cô chợt nhớ ra Francie đi học ở ngôi trường xa kia nên sẽ về nhà muộn hơn một chút. Khi vào trong nhà, Katie quyết định đi hâm nóng cà phê và uống một cốc đầy. Tới lúc đó, Francie hẳn là đã về đến nhà và tâm trí cô sẽ được thảnh thơi. Cô vào phòng ngủ kiểm tra xem liệu khẩu súng có còn ở dưới gối không. Dĩ nhiên, nó vẫn nằm đó và cô chợt cảm thấy mình thật ngớ ngẩn khi tự dưng lại đi tìm nó. Uống xong cà phê, cô lấy bánh xà phòng màu vàng rồi quay trở lại làm việc tiếp.

Francie về nhà đúng giờ như thường lệ. Cô mở cánh cửa hành lang, nhìn chằm chằm một lượt trước sau dãy hành lang dài và hẹp; khi không thấy gì khả nghi, cô đóng cánh cửa bằng gỗ phiến sau lưng mình. Lúc này hành lang tối lại. Cô đi một quãng ngắn về phía cầu thang. Khi vừa đặt chân lên bậc cầu thang thứ nhất, cô đã trông thấy gã.

Gã bước ra từ trong hốc nhỏ phía dưới cầu thang có cửa thông xuống tầng hầm. Gã đi nhẹ nhưng rất nhanh. Đó là một người đàn ông gầy gò, thấp bé, trên người mặc một bộ âu phục rách rưới cùng chiếc áo sơ-mi không cổ và không thắt nơ. Mớ tóc bù xù rậm rạp rủ qua trán tới tận lông mày. Gã có chiếc mũi khoằm và cặp môi cong mỏng. Dù trong bóng tối chập choạng, Francie vẫn không thể không chú ý đến cặp mắt ướt át của gã. Cô bước thêm một bước nữa, rồi khi trông thấy gã rõ ràng hơn, đôi chân cô bất giác như hóa đá. Francie không thể nhấc chân lên để đi thêm bước nào nữa! Hai tay cô nắm lấy hai bên đầu tay vịn cầu thang và bám chặt vào đó. Thứ thôi miên Francie, khiến cô không thể di chuyển được là cảnh tượng gã đàn ông đó cởi khóa quần mà lao về phía mình. Francie trừng mắt nhìn vào bộ phận cơ thể bị phơi bày của gã trong nỗi kinh hoàng đến tê liệt. Nó mềm oặt như một con sâu màu trắng đối lập với thứ màu tái xám bẩn thỉu, xấu xí ở mặt và tay gã. Trong lòng cô dậy lên cảm giác buồn nôn mà mình từng trải qua khi một lần trông thấy đám giòi múp míp trắng ởn chen chúc bò trên thân thể đang bị phân hủy của một con chuột. Cô muốn hét to lên gọi mẹ nhưng cổ họng như bị tắc lại, chỉ thoát ra chút không khí. Giống như bạn đang giãy giụa trong cơn ác mộng, cố gắng hét lên nhưng không thể phát ra bất kỳ âm thanh nào. Cô không thể di chuyển! Cô không thể di chuyển! Hai bàn tay đã phát đau vì bám chặt vào đầu thanh vịn cầu thang. Một ý nghĩ không liên quan chợt vụt qua trong đầu Francie, cô băn khoăn không hiểu vì sao chúng chưa bị gãy khi bị mình nắm chặt đến thế. Lúc này, gã đồi bại kia đang lao về phía Francie mà cô không thể chạy! Cô không thể chạy! Cô cầu Chúa, xin Ngài hãy để ai đó đi ngang qua.

Đúng lúc này, Katie đang nhẹ nhàng cầm bánh xà phòng đi xuống cầu thang. Khi đi tới chiếu nghỉ ở đoạn cầu thang cuối cùng, cô nhìn xuống và trông thấy cảnh gã đàn ông kia đang lao về phía Francie, còn Francie đang cứng ngắc người bám vào hai đầu thanh vịn. Katie yên lặng. Cả hai người phía dưới đều không phát hiện ra cô. Cô lặng lẽ quay người rồi chạy một mạch hai tầng lầu về căn hộ nhà mình, rồi bình tĩnh lấy chìa khóa đặt dưới tấm thảm và mở cửa đi vào. Không nhận thức được mình đang làm gì, dẫu thời gian gấp gáp nhưng cô vẫn vào phòng bếp đặt bánh xà phòng lên trên nắp bồn rửa. Sau đó, cô vào phòng ngủ lấy khẩu súng đang nằm dưới gối, cầm nó bằng động tác chuẩn bị bắn, rồi cứ giữ nguyên tư thế đó và giấu nó đằng sau tạp dề mà cô đang đeo. Bây giờ tay cô đang run lên bần bật. Cô đành đưa nốt cả bàn tay thứ hai vào sau chiếc tạp dề, dùng cả hai tay để ổn định khẩu súng. Rồi cô cứ theo tư thế này mà chạy xuống tầng.

Kẻ sát nhân đã tới chân cầu thang, gã nhảy lên hai bậc rồi nhanh nhẹn đưa một tay vòng qua cổ của Francie, tiện đà nhấn cánh tay vào miệng cô để cô không thể la hét được. Cánh tay kia của gã tóm lấy eo, rồi bắt đầu kéo cô đi. Gã trượt chân và bộ phận bị phơi ra bên ngoài của gã chạm vào đôi chân trần của Francie, khiến chân cô co giật như thể vừa chạm vào ngọn lửa nóng. Đến lúc này, đôi chân cô mới thoát khỏi tình trạng tê liệt, cô bắt đầu đá và giằng co với gã. Thấy vậy, gã ấn người sát vào người Francie, đẩy cô về phía thanh vịn cầu thang và gỡ từng ngón tay của cô đang bám chặt ở đó. Sau khi gỡ được một bàn tay, gã bẻ nó ra đằng sau lưng Francie, tiếp tục ấn chặt người lên người cô rồi bắt đầu chuyển sang tay bên kia.

Chợt một tiếng động vang lên. Francie trông lên và thấy mẹ đang chạy xuống đoạn cầu thang cuối cùng. Dáng chạy của Katie khá kỳ cục, hơi mất cân bằng bởi cả hai tay cô đều đang bận nắm chặt thứ đang giấu dưới lớp tạp dề. Gã đàn ông trông thấy cô nhưng không biết cô có súng. Gã miễn cưỡng nới lỏng tay với Francie, lùi lại hai bước nhưng vẫn dán chặt đôi mắt ướt át vào Katie. Francie đứng đó, một tay vẫn bám chặt vào đầu thanh vịn cầu thang. Cô không thể mở tay ra được. Gã xấu xa rời khỏi bậc cầu thang, dựa lưng vào tường và bắt đầu nhích dần về phía cánh cửa mở xuống tầng hầm. Katie dừng lại, quỳ xuống một bậc thang, khiến cái tạp dề phồng lên ở giữa hai đầu thanh vịn cầu thang, cô nhìn chằm chằm vào phần cơ thể lộ ra bên ngoài phía dưới quần gã và kéo cò.

Một tiếng nổ lớn vang lên, sau đó là mùi vải cháy khi viên đạn xuyên qua tạo thành một lỗ thủng trên chiếc tạp dề của Katie. Gã khốn kiếp cong môi lại, để lộ ra hàm răng lởm chởm bẩn thỉu. Gã đưa hai tay ôm lấy bụng rồi ngã khuỵu xuống. Nhưng khi cơ thể gã chạm đất, hai tay gã rời ra và máu chảy lênh láng phủ khắp cái phần trắng ởn gớm ghiếc như con sâu ban nãy. Khu hành lang hẹp tràn ngập mùi thuốc súng.

Tiếng phụ nữ la hét vang lên. Những cánh cửa mở ra. Tiếng chân chạy thình thịch dọc các dãy hành lang. Người đi trên phố bắt đầu kéo nhau vào bên trong. Chỉ trong tích tắc, chỗ cửa ra vào đã chật cứng người.

Katie nắm lấy tay Francie và cố gắng kéo cô lên tầng, nhưng bàn tay cô như đã đông cứng và dính lấy đầu thanh vịn cầu thang. Cô không thể duỗi ngón tay ra. Tuyệt vọng, Katie dùng chuôi súng đập vào cổ tay Francie; đến lúc đó, những ngón tay tê dại mới được thả lỏng. Katie kéo con gái lên cầu thang và chạy xuyên qua các dãy hành lang. Trên đường đi, cô gặp rất nhiều phụ nữ đang lục tục đi ra khỏi căn hộ của mình.

“Có chuyện gì thế? Có chuyện gì thế?” Họ vừa la hét vừa hỏi.

“Bây giờ thì ổn cả rồi. Bây giờ thì ổn cả rồi,” Katie nói với họ.

Francie thì liên tục vấp ngã và có lúc phải bò. Katie phải kéo cô trong lúc cô khuỵu hai đầu gối xuống đất và cứ thế hai mẹ con lê lết đi hết dãy hành lang cuối cùng. Cô đưa con vào trong nhà rồi nằm lên chiếc đi-văng trong phòng bếp. Sau đó, cô cài chốt xích cửa lại. Trong lúc thận trọng đặt khẩu súng xuống bên cạnh bánh xà phòng, bàn tay cô vô tình chạm vào nòng súng. Cô hoảng sợ khi phát hiện ra chỗ đó vẫn còn ấm. Katie không biết gì về súng cả; trước đây cô cũng chưa từng bắn súng. Lúc này cô chợt nghĩ rằng biết đâu sức nóng sẽ làm khẩu súng nổ đạn lần nữa. Cô mở nắp bồn giặt đang ngâm quần áo bẩn và ném khẩu súng vào trong đó. Bởi bánh xà phòng cũng có liên quan tới toàn bộ vụ việc nên sau đó cô cũng ném luôn nó xuống bồn. Xong việc, cô quay lại chỗ Francie.

“Gã có làm đau con không, Francie?”

“Không, mẹ ạ,” cô rên rỉ trả lời. “Nhưng mà gã... cái đó của gã... ý con là cái đó... nó chạm vào chân con.”

“Ở đâu?”

Francie chỉ vào một chỗ phía trên chiếc tất màu xanh mà cô đang đi. Làn da chỗ đó vẫn trắng và không bị tổn hại gì. Francie ngạc nhiên nhìn vào nó. Vậy mà cô cứ tưởng da mình ở chỗ đó đã bị ăn mòn rồi.

“Chỗ đó không bị làm sao cả,” mẹ nói.

“Nhưng con vẫn cảm nhận được nơi bị nó chạm vào.” Cô rên rỉ và bật khóc nức nở, “Con muốn cắt cái chân này đi.”

Lúc này, những người khác đã vây xung quanh cửa nhà cô và ra sức đấm vào cửa để hỏi xem rốt cuộc chuyện gì đã xảy ra. Katie mặc kệ họ và không chịu mở cửa. Cô bắt Francie uống một cốc cà phê đen thật nóng.

Sau đó, cô đi đi lại lại trong phòng. Bây giờ cô mới bắt đầu run rẩy. Cô hoang mang không biết phải làm gì tiếp theo.

Neeley đang mải la cà trên phố thì nghe thấy tiếng súng. Khi thấy mọi người ùn ùn kéo nhau vào đại sảnh, cậu bé cũng tìm cách chen chân vào. Cậu bé đi lên cầu thang và nhìn xuống qua thanh vịn cầu thang. Kẻ đồi bại nằm co cụm lại thành một đống ở nơi gã ngã xuống. Đám đông phụ nữ đã lột quần hắn ra và tất cả những ai có thể chen lại gần gã đều dùng gót giày chà đạp lên da thịt gã cho hả giận. Những người khác thì đá và nhổ nước miếng vào gã. Những tiếng chửi tục tĩu vang lên không ngừng nhằm vào gã. Neeley loáng thoáng nghe thấy có người nhắc đến tên chị gái mình.

“Francie Nolan à?”

“Ừ. Francie Nolan.”

“Chị có chắc không đấy? Francie Nolan sao?”

“Tôi đã nói là tôi tận mắt trông thấy mà.”

“Mẹ con bé đến và rồi...”

“Francie Nolan!”

Cậu bé nghe thấy tiếng còi xe cứu thương và giật mình chợt nghĩ Francie đã bị giết. Cậu bé vừa nức nở khóc vừa chạy vọt lên tầng. Tới trước cửa nhà, cậu bé đấm cửa thình thình và hét lên, “Cho con vào đi mẹ! Cho con vào đi!”

Katie mở cửa đón con. Khi trông thấy Francie nằm trên đi-văng, cậu bé càng khóc to hơn. Lúc này Francie mới bắt đầu òa khóc. “Dừng lại! Thôi ngay!” Katie hét lên. Cô lắc lắc người Neeley cho đến khi cậu bé không còn nức nở nữa.

“Chạy ra ngoài gọi bố về đây. Nhớ phải tìm cho bằng được bố về.”

Neeley thấy bố trong quán rượu của McGarrity, đang chuẩn bị cho một chầu rượu lai rai ban chiều. Sau khi nghe Neeley thông báo tình hình, anh làm rơi cái ly, rồi vội vàng cùng con chạy ra khỏi cửa. Họ không thể chen được vào bên trong. Trước cửa tòa nhà có một chiếc xe cứu thương và bốn người cảnh sát đang chật vật rẽ đám đông để đưa bác sĩ tiến vào.

Johnny và Neeley chạy sang tòa nhà bên cạnh, đi qua tầng hầm vào sân sau rồi đỡ nhau trèo qua hàng rào để nhảy vào sân tòa nhà của mình, sau đó trèo lên trên qua cầu thang thoát hiểm. Khi trông thấy chiếc mũ tròn của Johnny lấp ló bên ngoài cửa sổ, Katie hét lên rồi luống cuống chạy đi tìm khẩu súng. May đời cho Johnny, cô đã quên mất mình để khẩu súng ở đâu.

Johnny chạy tới chỗ Francie và dẫu con gái đã rất cao lớn rồi, anh vẫn bế con lên như thể cô là một đứa trẻ. Anh vỗ về con và bảo cô nhắm mắt ngủ đi. Francie vẫn kiên quyết đòi cắt chân.

“Gã có làm gì con bé không?” Johnny hỏi.

“Không, nhưng em đã hạ gục gã,” Katie nói dứt khoát.

“Em dùng khẩu súng đó bắn gã à?”

“Chứ bằng cái gì nữa?” Cô chỉ cho anh thấy lỗ thủng trên tạp dề của mình.

“Em có bắn trúng gã không?”

“Em đã cố hết sức. Nhưng con bé cứ liên tục nói về cái chân. Cái đó của gã...” cô liếc mắt nhìn sang phía Neeley, “... anh biết đấy, nó chạm vào chân con bé.” Cô chỉ tay vào vị trí mà Francie nói, Johnny nhìn nhưng không thấy có gì bất thường cả. “Thật tệ là chuyện này lại xảy ra với con bé,” Katie nói. “Nó là đứa nhớ dai. Con bé sẽ không bao giờ lấy chồng mất.”

“Chúng ta sẽ giải quyết chuyện cái chân đó,” bố hứa hẹn.

Anh đặt Francie trở về đi-văng rồi đi lấy lọ acid carbolic, dùng miếng gạc thấm dung dịch này, chà lên chỗ chân của con. Francie nhẹ nhõm hoan nghênh vết đau bỏng rát do acid gây ra. Nó khiến cô cảm thấy cái xấu xa trong sự đụng chạm của gã đàn ông kia đang dần dần bị cuốn đi.

Có người đấm cửa. Họ vẫn lặng yên không trả lời. Họ không muốn có người ngoài xuất hiện trong nhà mình vào lúc này. Một giọng nói mang đậm âm sắc Ireland vang lên.

“Mở cửa ra. Cảnh sát đây, mở cửa.”

Katie ra mở cửa. Một cảnh sát bước vào bên trong, theo sau là một thực tập sinh cứu thương mang theo một chiếc túi. Vị cảnh sát chỉ tay về phía Francie.

“Có phải đây là đứa trẻ mà gã định tấn công không?”

“Phải.”

“Bác sĩ, tới đây, phải kiểm tra xem.”

“Tôi không cho phép,” Katie phản đối.

“Đây là quy định của pháp luật,” anh nhẹ nhàng trả lời.

Vì thế, Katie và thực tập sinh đưa Francie vào phòng ngủ, đứa trẻ đáng thương đang hoảng sợ đành phải bỏ qua lòng tự tôn của mình để chịu kiểm tra. Thực tập sinh hoạt bát thực hiện các thao tác kiểm tra rất nhanh chóng nhưng vô cùng cẩn thận. Sau đó, anh đứng thẳng người lên và bắt đầu thu dọn dụng cụ cho vào túi. Anh nói:

“Cô bé không sao. Gã kia chưa chạm được vào cô bé.” Anh cầm lấy cổ tay sưng phồng của Francie và hỏi, “Chuyện này diễn ra như thế nào?”

“Tôi phải dùng súng đánh vào tay nó để nó buông thanh vịn cầu thang ra,” Katie giải thích. Rồi anh lại chú ý tới đầu gối đang sưng tím của Francie.

“Cái gì đây?”

“Đó là do tôi phải kéo con bé đi dọc hành lang.” Rồi anh chỉ vào vết bỏng đỏ tấy phía trên mắt cá chân của cô. “Còn lạy Chúa đây lại là cái gì nữa?”

“Đó là chỗ gã kia chạm vào con bé, bố nó vừa dùng acid carbolic để rửa.”

“Lạy Chúa tôi!” Thực tập sinh không giữ được bình tĩnh kêu lên. “Các vị định làm cho con bé bị bỏng cấp độ ba đấy à?” Nói rồi anh lại mở túi ra, thoa thuốc mỡ mát lạnh lên vết bỏng rồi lấy gạc băng lại gọn gàng. “Lạy Chúa tôi!” anh lại kêu than, “hai người các vị còn làm con bé thảm hơn cả gã tội phạm kia.” Anh vuốt thẳng chiếc váy cho Francie, đưa tay lên xoa xoa má cô rồi nói, “Em sẽ ổn thôi, cô bé. Anh sẽ cho thuốc để em dễ ngủ. Khi tỉnh dậy, chỉ cần nhớ rằng em vừa có một giấc mơ xấu là được. Tất cả chỉ có vậy thôi; một giấc mơ xấu. Nghe chưa?”

“Vâng, thưa anh,” Francie cảm kích nói. Cô lại trông thấy kim tiêm một lần nữa. Cô chợt nhớ lại một chuyện xảy ra đã rất lâu và bất giác chột dạ. Tay của mình có sạch không? Liệu anh ấy có nhận xét...

“Cô bé rất dũng cảm,” anh vừa nói vừa đưa mũi kim vào tay cô.

“Thật kỳ lạ, anh ấy lại nói tốt cho mình,” Francie mơ hồ nghĩ. Sau mũi tiêm, cô nhanh chóng chìm vào giấc ngủ.

Katie cùng bác sĩ thực tập rời khỏi phòng ngủ và bước vào phòng bếp. Johnny và vị cảnh sát đang ngồi bên bàn. Trên bàn tay hộ pháp của vị cảnh sát đang cầm một mẩu bút chì, anh chật vật viết những dòng chữ nhỏ xíu vào cuốn sổ tay cũng nhỏ xíu.

“Đứa bé ổn chứ?” Cảnh sát hỏi.

“Ổn cả,” thực tập sinh nói, “chỉ bị sốc và bị bố mẹ ngộ thương thôi.” Anh vừa trả lời vừa nháy mắt với vị cảnh sát. “Khi cô bé tỉnh dậy,” anh quay sang nói với Katie, “chị hãy nhớ là phải thường xuyên nói với cô bé rằng chẳng qua cô bé vừa gặp một giấc mơ xấu mà thôi. Và đừng nói gì khác về chuyện đó nữa.”

“Tôi cần trả anh bao nhiêu, thưa bác sĩ?” Johnny lên tiếng hỏi.

“Không phải trả gì đâu, Mac. Mọi chi phí đều do thành phố chịu.”

“Cảm ơn,” Johnny thầm thì.

Thực tập sinh để ý thấy hai tay Johnny đang run bần bật. Anh lấy một chai rượu bé đựng trong túi quần ra và nhét vào tay Johnny. “Này!” Johnny ngước mắt lên nhìn anh. “Anh uống chút đi, Mac,” thực tập sinh nói. Johnny cảm kích uống một hơi dài. Sau đó, thực tập sinh chuyển chai rượu sang cho Katie. “Cả chị nữa. Có vẻ như chị cũng đang cần đến thứ này” Katie cũng uống một ngụm lớn. Thấy vậy, vị cảnh sát cũng không chịu thiệt mà lên tiếng.

“Cậu coi tôi là gì thế? Trẻ mồ côi à?”

Khi thực tập sinh lấy lại chai rượu từ tay vị cảnh sát, bên trong cũng chỉ còn lại một chút xíu. Anh thở dài rồi đưa chai lên miệng uống nốt. Vị cảnh sát cũng thở dài, rồi quay sang hỏi Johnny:

“Nào, anh để khẩu súng ở đâu?”

“Dưới gối nằm của tôi.”

“Hãy lấy nó ra đây. Tôi phải mang nó về đồn.”

Katie đã quên mất chuyện cô để khẩu súng ở đâu nên tự động đi vào phòng ngủ và tìm kiếm phía dưới gối. Lát sau, cô quay lại, trên mặt không giấu nổi vẻ lo lắng.

“Sao lại thế được nhỉ, nó không có ở đó!”

Vị cảnh sát phì cười. “Dĩ nhiên là thế rồi. Bởi cô đã lấy nó ra để bắn gã đồi bại kia.”

Katie phải mất một lúc lâu mới nhớ ra cô đã ném nó vào trong bồn giặt. Cô chạy vào mò nó ra. Vị cảnh sát lau nước trên súng và lấy đạn ra. Rồi vừa làm anh vừa hỏi Johnny.

“Anh có giấy phép sử dụng khẩu súng này không, Mac?”

“Không”

“Căng đấy.”

“Đó không phải là súng của tôi.”

“Ai đưa nó cho anh?”

“Không... Không ai cả.” Johnny không muốn bạn mình gặp rắc rối.

“Vậy làm sao mà anh có được nó?”

“Tôi nhặt được. Đúng rồi, tôi nhặt được nó ở rãnh nước.”

“Súng đã được bôi dầu và nạp đạn đầy đủ?”

“Đúng vậy.”

“Và đó là lời khai của anh?”

“Đó là lời khai của tôi.”

“Với tôi thì không sao, Mac. Hãy nhớ là phải khai cho nhất quán đấy.”

Từ phía dưới sảnh tầng một, người lái xe cứu thương hô to lên thông báo rằng anh đã chở gã đàn ông kia đi bệnh viện và hỏi xem bác sĩ đã chuẩn bị ra về chưa.

“Bệnh viện?” Katie hỏi. “Thế tức là tôi chưa giết chết gã ta.”

“Chưa,” thực tập sinh trả lời. “Chúng tôi sẽ cứu chữa để gã có thể tự đi đến ghế điện.”

“Tôi rất tiếc,” Katie nói. “Tôi đã định giết chết gã.”

“Tôi đã kịp lấy lời khai của gã trước khi gã ngất đi,” vị cảnh sát nói. “Đứa bé ở khu phố này là do gã giết. Gã còn là thủ phạm của hai vụ án khác nữa. Tôi đã lấy lời khai, bắt gã ký tên và nhờ người làm chứng ký tên xác nhận.” Anh vỗ vỗ vào túi mình. “Chắc chắn khi ngài Ủy viên nghe được tin này, tôi sẽ được thăng chức.”

“Hy vọng là thế,” Katie buồn bã nói. “Tôi cũng mong là có ai đó được hưởng chút lợi ích từ vụ này.”

Sáng hôm sau, khi Francie tỉnh dậy, bố đã ngồi chờ bên giường cô từ lúc nào và nói cho cô biết rằng tất cả chỉ là một giấc mơ. Sau này, khi thời gian trôi qua, mọi việc quả thực giống như một giấc mơ đối với Francie. Biến cố đó không để lại ấn tượng xấu trong ký ức của cô. Sự chấn động về thể chất đã phần nào lấn át và làm suy yếu những ấn tượng về cảm xúc. Cơn chấn động trên cầu thang diễn ra rất chóng vánh – tất cả chỉ kéo dài ba phút – và nó đóng vai trò như một liều thuốc gây mê. Những sự kiện sau đó tái hiện khá mơ hồ và lộn xộn trong đầu cô do tác dụng của liều thuốc ngủ mà vị bác sĩ thực tập tiêm cho cô. Ngay cả trong phiên điều trần ở tòa án, khi Francie phải đứng lên tường thuật lại diễn biến vụ việc, dường như cũng chỉ là một phần trong một vở kịch siêu thực và nhân vật mà cô đảm nhận có rất ít lời thoại.

Quả thực đã có một phiên điều trần diễn ra, nhưng Katie đã được thông báo trước rằng đó chỉ là thủ tục mà thôi. Francie hầu như không nhớ gì nhiều về phiên điều trần này, cô chỉ nhớ rằng khi tới đó, cô đã kể câu chuyện xảy ra với mình, còn Katie kể câu chuyện của mẹ. Họ không cần phải nói gì nhiều.

“Lúc ấy cháu vừa đi học về,” Francie tường trình, “và khi cháu tới sảnh hành lang, người đàn ông đó chợt nhảy ra rồi túm lấy cháu trước khi cháu kịp kêu lên. Trong lúc gã kéo cháu khỏi cầu thang thì mẹ cháu từ trên tầng đi xuống.”

Katie nói: “Tôi đi xuống tầng và trông thấy gã ở đó đang kéo con gái mình. Tôi chạy lên nhà để lấy khẩu súng (việc này không diễn ra quá lâu), rồi chạy xuống và bắn vào gã trong lúc gã đang định kéo con bé xuống tầng hầm.”

Francie băn khoăn không biết mẹ có bị bắt vì đã bắn kẻ kia không. Nhưng không, phiên điều trần kết thúc bằng việc vị thẩm phán đi tới chỗ họ và bắt tay với cả hai mẹ con.

Một điều may mắn đã xảy ra trên phương diện báo chí. Một phóng viên có nhiệm vụ mỗi tối đều phải gọi điện tới các đồn cảnh sát để lấy tin tức, hôm đó đã say rượu và đầu óc không tỉnh táo; thế nên, anh ta đã lấy được thông tin về vụ nổ súng kia, nhưng lại nhầm tên Katie với tên của vị cảnh sát có mặt tại hiện trường. Vậy là trên một tờ báo Brooklyn xuất hiện một mục tin dài nửa cột nói rằng bà O’Leary ở Williamsburg đã bắn một gã rình mò tại sảnh hành lang trong tòa nhà nơi bà đang ở. Ngày hôm sau, hai tờ báo khác của New York cũng đăng vài dòng tin tức nói rằng bà O’Leary ở Williamsburg đã bị một kẻ rình mò bắn tại sảnh hành lang trong tòa nhà nơi bà đang ở.

Cuối cùng, toàn bộ vụ việc này dần dần chìm vào quên lãng. Katie được là nữ anh hùng trong khu một thời gian nhưng sau đó, mọi người cũng sớm quên đi câu chuyện về kẻ sát nhân đồi bại kia. Họ chỉ còn nhớ được rằng Katie Nolan đã bắn một gã đàn ông. Và mỗi khi nói về cô, họ lại rỉ tai nhau rằng cô là người không nên động vào. Vì sao à, vì cô vừa liếc mắt trông thấy người là đã giơ súng lên bắn người ta rồi.

Vết bỏng acid carbolic trở thành vết sẹo vĩnh viễn trên chân Francie nhưng nó dần co nhỏ lại chỉ bằng một đồng xu. Dần dà, Francie cũng quen với sự xuất hiện của nó và sau này khi lớn lên, cô cũng ít khi chú ý tới nó nữa.

Về phần Johnny, họ phạt anh 5 đô-la tội vi phạm đạo luật sử dụng súng, vì sở hữu súng trái phép. À, đúng rồi! Rốt cuộc, như để thỏa nỗi hoài nghi của người bảo vệ kia, cô vợ trẻ của anh đã cao chạy xa bay cùng một anh chàng người Ý trạc tuổi cô.

Vài ngày sau khi vụ nổ súng diễn ra, Hạ sĩ McShane đã tới nhà tìm gặp Katie. Khi trông thấy cô đang chật vật kéo một thùng rác ra lề đường, con tim ông trào lên một nỗi thương xót. Ông chạy lại giúp cô kéo thùng rác. Katie cảm ơn và ngước lên nhìn ông. Cô đã trông thấy ông một lần trong chuyến dã ngoại do Mattie Mahony đài thọ, ngày đó ông đã hỏi Francie rằng Katie có phải là mẹ của con bé không. Lần thứ hai gặp ông là khi ông đưa Johnny về nhà, lần đó Johnny say rượu nên không thể tự đi về. Katie đã nghe kể rằng bây giờ bà McShane phải vào viện điều dưỡng dành cho những bệnh nhân mắc bệnh lao không thể chữa khỏi. Người ta đồn rằng bà không sống được bao lâu nữa. “Liệu sau đó ông ấy có tái giá không nhỉ?” Katie thắc mắc. “Dĩ nhiên là có rồi,” cô tự trả lời cho câu hỏi của chính “Ông ấy là người đàn ông điển trai, trung thực, lại có công ăn việc làm tử tế. Chắc chắn một người phụ nữ nào đó sẽ nhanh tay cướp lấy ông ấy cho mà xem.” Ông nhấc mũ ra để nói chuyện với cô.

“Thưa cô Nolan, các cảnh sát viên ở đồn và cả tôi nữa đều rất cảm kích vì cô đã giúp chúng tôi bắt giữ kẻ giết người.”

“Không có gì cả đâu,” Katie trả lời theo phép lịch sự thông thường.

“Và để bày tỏ lòng cảm kích của mình, họ còn có thể làm gì khác ngoài việc góp tiền lại để tặng cô!” Ông chìa ra một chiếc phong bì.

“Tiền à?” Cô hỏi.

“Đúng vậy.”

“Hãy giữ lấy nó đi!”

“Chắc chắn là cô sẽ cần đến nó rồi, vì chồng cô không có việc làm ổn định, còn lũ trẻ chắc phải cần cái nọ cái kia chứ.”

“Đó không phải là việc của ông, thưa Hạ sĩ McShane. Ông có thể thấy là tôi đang làm việc rất chăm chỉ và chúng tôi không cần đến bất kỳ cái gì của bất kỳ ai.”

“Thôi thì chiều theo ý của cô vậy.”

Ông nhét phong bì trở lại túi, nhưng mắt vẫn chăm chú nhìn cô. “Đây là một người phụ nữ,” ông nghĩ thầm trong bụng, “với dáng vóc gọn gàng, làn da trắng xinh đẹp và mái tóc xoăn đen nhánh. Vậy mà cô ấy lại sở hữu sự gan dạ và lòng tự tôn đủ dùng cho cả sáu người như cô ấy. Giờ đây mình đã là một gã đàn ông trung niên 45 tuổi đời,” những dòng suy nghĩ miên man vẫn tiếp tục chạy trong đầu ông, “mà cô ấy vẫn còn là một cô gái nhỏ nhắn.” (Thực ra, năm đó Katie đã 31 tuổi nhưng trông cô trẻ hơn tuổi thực rất nhiều.) “Cả hai chúng ta đều gặp bất hạnh trong hôn nhân. Đúng vậy đấy.” McShane cũng biết toàn bộ chuyện về Johnny và biết rằng nếu cứ tiếp tục lối sống như thế này, hẳn anh cũng không còn trụ được bao lâu nữa. Với Johnny, ông không có gì ngoài sự thương hại; với Molly, vợ mình, ông cũng không có gì ngoài sự thương hại. Dĩ nhiên, ông sẽ không làm gì tổn hại đến hai người bọn họ. Ông thậm chí còn chưa một lần nghĩ đến chuyện phản bội người vợ ốm yếu của mình. “Nhưng liệu việc mình âm thầm gieo hy vọng trong lòng thì có làm hại gì đến họ không?” Ông tự hỏi bản thân. “Dĩ nhiên, mình sẽ phải chờ đợi thôi. Bao nhiêu năm nữa đây? Hai năm? Hay năm năm? Dù gì, mình cũng đã mòn mỏi chờ đợi suốt bấy lâu nay mà không có lấy một tia hy vọng gì về hạnh phúc. Chắc chắn là giờ đây mình hoàn toàn có thể chờ thêm chút nữa.”

Ông cảm ơn cô một lần nữa và chào tạm biệt cô bằng nghi thức trịnh trọng. Lúc bắt tay cô, ông thầm nghĩ, “Cô ấy sẽ làm vợ mình, một ngày nào đó, theo sự nguyện ý của Chúa và cô ấy.”

Katie không biết những suy nghĩ của ông. (Hay cô có biết chăng?) Có lẽ là cô biết. Bởi khi ông vừa quay đi, cô như sực nhớ ra điều gì và gọi với theo.

“Tôi hy vọng rằng một ngày nào đó ông sẽ được hạnh phúc như ông xứng đáng được như vậy, thưa Hạ sĩ McShane.”

34

Khi nghe bác Sissy nói với mẹ rằng bác ấy chuẩn bị đón một em bé, Francie không khỏi thắc mắc vì sao Sissy không nói có em bé như cách nói thông thường của những người phụ nữ khác. Rồi cô phát hiện ra rằng sở dĩ Sissy nói đón em bé thay vì có em bé là có nguyên nhân sâu xa.

Sissy đã trải qua ba đời chồng. Trong nghĩa trang Thánh John ở đồi Cypress có 10 tấm bia mộ nhỏ xíu nằm trong một khoảnh đất nhỏ thuộc về Sissy. Trên mỗi tấm bia đó, ngày mất luôn trùng với ngày sinh. Bây giờ Sissy đã 35 tuổi, và cô vô cùng tuyệt vọng vì đến giờ vẫn chưa có con cái gì cả. Katie và Johnny vẫn thường xuyên khuyên nhủ cô và Katie thậm chí còn sợ rằng một ngày nào đó Sissy sẽ kìm lòng không được mà chạy đi bắt cóc trẻ con đem về nhà nuôi.

Sissy muốn nhận nuôi một đứa bé, nhưng John của cô một mực không nghe.

“Anh sẽ không bỏ tiền ra nuôi đứa con hoang của một gã đàn ông khác, em hiểu chưa?” Đó là cách anh lý luận.

“Chẳng lẽ anh không thích trẻ con sao, tình nhân ơi?” Cô nũng nịu hỏi lại.

“Dĩ nhiên là anh thích trẻ con rồi. Nhưng chúng phải là con của anh chứ không phải là con của gã ngớ ngẩn nào khác,” anh trả lời, vô tình lại sỉ nhục chính mình.

Trong hầu hết mọi chuyện, John của Sissy đều như bột nhão mặc cho cô nhào nặn. Nhưng riêng chuyện này, anh cương quyết không cho phép bản thân chiều theo ý cô. Anh khăng khăng nói, nếu họ phải nuôi con, thì đứa con đó phải là con của anh chứ không thể là con của gã đàn ông khác. Sissy biết anh nói nghiêm túc. Thậm chí cô còn có phần nể trọng thái độ ấy ở anh. Nhưng dù gì cô cũng nhất định phải có một đứa con còn sống.

Tình cờ, Sissy biết chuyện về một cô bé rất xinh đẹp mới 16 tuổi tên là Lucia ở Maspeth, vì dan díu với một người đàn ông đã có vợ mà sắp sửa sinh con. Gia đình cô gái là người gốc Sicily [36] mới nhập cư vào Mỹ. Bố mẹ cô đã nhốt cô trong một căn phòng tối để hàng xóm không trông thấy nỗi hổ nhục đang ngày một lớn dần lên trong bụng cô. Bố cô chỉ cho cô ăn bánh mì và uống nước trắng vì ông đinh ninh rằng chế độ ăn hà khắc này sẽ khiến cô suy yếu và đứa trẻ sẽ chết ngay khi ra đời. Vì sợ rằng vợ mình sẽ mềm lòng mà cho con gái ăn uống tử tế trong lúc mình không có ở nhà, mỗi sáng trước khi đi làm ông đều mang hết tiền trong nhà đi. Buổi chiều khi trở về, ông lại mua một túi đầy đồ ăn, giám sát chặt chẽ để bảo đảm rằng không có ai dám lén lút giấu bớt đồ ăn đi để mang cho Lucia. Sau khi cả nhà đã ăn xong, đích thân ông mang cho con gái khẩu phần hằng ngày bao gồm nửa ổ bánh mì và một bình nước.

Sissy rất sốc khi nghe câu chuyện bỏ đói thương tâm và tàn nhẫn này. Cô vạch ra một kế hoạch. Cô đặt mình vào vị trí của họ và cho rằng có lẽ gia đình này sẽ rất vui vẻ nếu như có người xin đứa bé ngay khi nó vừa ra đời. Cô quyết định sẽ tới gặp họ một chuyến. Nếu họ là những người bình thường và khỏe mạnh, cô sẽ ngỏ lời nhận nuôi đứa bé.

Khi Sissy tìm đến, người mẹ nhất quyết không để cô vào nhà. Ngày hôm sau, Sissy gắn một chiếc phù hiệu lên áo khoác ngoài rồi quay lại nhà họ. Cô gõ cửa. Khi cánh cửa chỉ hé mở một chút để người bên trong đủ nhìn ra ngoài, cô lấy tay chỉ chỉ vào chiếc phù hiệu, rồi nghiêm giọng ra lệnh cho họ phải mở cửa. Người mẹ hoảng sợ cho rằng Sissy là người của sở nhập cư nên vội vàng mở cửa. Đáng tiếc là bà không biết chữ, bởi nếu biết thì có lẽ bà đã nhận ra dòng chữ trên tấm phù hiệu đó là “Thanh tra gà.”

Khi vào đến trong nhà, Sissy nhanh chóng nắm thế chủ động. Cô gái trẻ sợ hãi, bướng bỉnh và rất gầy do chế độ ăn khắc khổ. Sissy dọa mẹ cô rằng bà sẽ bị tống giam nếu không biết đường đối xử với cô cho tử tế hơn. Với thứ tiếng Anh bập bõm và ngọng nghịu, bà vừa khóc lóc vừa kể về kế hoạch tàn độc bỏ đói con gái và đứa cháu chưa sinh của ông chồng. Sissy dành cả ngày hôm đó để trò chuyện với hai mẹ con cô, thực ra họ chủ yếu trao đổi với nhau bằng ký hiệu như thể đang diễn một vở kịch câm thì đúng hơn. Cuối cùng, sau rất nhiều chật vật, Sissy cũng thành công khiến họ hiểu rằng cô sẵn sàng mang đứa bé đi ngay khi nó chào đời. Sau khi đã hiểu ra ý tốt của Sissy, người mẹ trân trọng cầm tay cô và hôn thật nhiều lần để cảm ơn. Từ hôm đó trở đi, Sissy trở thành một người bạn đáng tin cậy và đáng quý của gia đình họ.

Mỗi buổi sáng, sau khi John của cô rời nhà đi làm, Sissy lại dọn dẹp nhà cửa, nấu một nồi đầy thức ăn cho Lucia rồi mang đến ngôi nhà của gia đình người Ý nọ. Cô cho Lucia ăn cả đồ ăn kiểu Ireland và kiểu Đức, vì cô tin rằng nếu đứa bé hấp thụ những món ăn đó trước khi ra đời, nó sẽ không còn quá giống người Ý nữa.

Sissy chăm sóc Lucia rất tốt. Vào những ngày đẹp trời, cô đưa cô gái ra ngoài công viên để tắm nắng. Trong khoảng thời gian diễn ra mối quan hệ bất thường này của họ, Sissy là một người bạn tận tụy và một người đồng hành sôi nổi của cô gái trẻ. Lucia rất yêu quý và ngưỡng mộ Sissy bởi Sissy là người duy nhất ở đất nước mới này đối xử tử tế với cô. Cả gia đình họ (ngoại trừ người bố, ông ta vẫn không biết đến sự hiện diện của Sissy) đều yêu quý Sissy. Người mẹ và những đứa con khác đều vui vẻ tham gia vào kế hoạch che giấu người bố. Hễ khi nào nghe thấy tiếng bố bước chân lên cầu thang, họ lại đưa Lucia vào trong căn phòng tối và khóa cửa lại.

Gia đình này không biết nói tiếng Anh nhiều lắm, còn Sissy hoàn toàn không biết chút tiếng Ý nào, nhưng sau vài tháng qua lại với nhau, họ đã học được thêm một chút tiếng Anh từ cô và bản thân cô cũng học được một chút tiếng Ý từ họ, như vậy họ có thể trao đổi với nhau dễ dàng hơn. Sissy không nói cho họ biết tên của cô, vì thế họ gọi cô là “Nữ thần Tự do” theo tên của bức tượng người phụ nữ cầm bó đuốc – thứ đầu tiên họ trông thấy khi đặt chân đến nước Mỹ.

Sissy lo cho cả Lucia, đứa bé trong bụng cô và gia đình của họ. Sau khi hai bên đã thu xếp và thống nhất xong mọi chuyện, Sissy thông báo với bạn bè và gia đình của mình rằng cô sắp có một em bé nữa. Không ai buồn để ý tới cô. Sissy thì lúc nào mà chẳng sắp có em bé.

Cô tìm được một bà đỡ kín tiếng và trả tiền trước cho bà để nhờ bà đỡ đẻ cho Lucia. Cô đưa cho bà một tờ giấy, trên đó cô đã nhờ Katie viết sẵn tên của cô, tên của chồng cô, và tên thời con gái của cô. Cô hướng dẫn bà đỡ rằng bà cần phải nộp tờ giấy này lên Hội đồng Y tế ngay sau khi đứa bé kia ra đời. Bà đỡ ngờ nghệch kia không biết tiếng Y (Sissy đã tìm hiểu kỹ thông tin này trước khi chọn bà) và đinh ninh rằng những cái tên được liệt kê trên tờ giấy đó là tên của bố và mẹ đứa bé. Sissy muốn làm giấy khai sinh thật chính xác và theo đúng pháp luật.

Sissy cũng rất nghiêm túc diễn cho tròn vai một người phụ nữ đang mang thai. Cô giả vờ nôn khan trong những tuần đầu của thai kỳ. Khi Lucia cho biết cô đã cảm nhận được sự sống của đứa bé trong bụng, Sissy cũng về khoe với chồng rằng cô cảm thấy được sự sống của con mình.

Vào buổi chiều khi Lucia bắt đầu đau chuyển dạ, Sissy cũng về nhà và nằm lên giường. Khi chồng cô đi làm về, cô bảo anh rằng đứa bé sắp ra đời. Anh mờ mịt nhìn cô. Trông cô gầy gò như một vũ công ballet. Anh định nói lý, nhưng cô cương quyết quá nên anh đành chạy đi gọi mẹ vợ. Mary Rommely đến nhìn vào Sissy rồi khẳng định cô không thể nào có thai. Đáp lại câu kết luận ấy, Sissy hét lên một tiếng và nói cơn đau đang hành hạ cô đến chết. Mary trầm ngâm nhìn con gái. Bà không biết Sissy đang định làm gì nhưng bà biết, tranh luận với cô là vô ích. Nếu Sissy đã khẳng định rằng cô sắp sửa có em bé, tức là cô sắp sửa có em bé – tất cả chỉ có vậy. Nhưng John của cô vẫn tiếp tục phản bác.

“Nhưng mẹ nhìn cô ấy gầy gò thế kia cơ mà. Không có đứa trẻ nào trong cái bụng phẳng lì ấy cả, mẹ thấy không”.

“Biết đâu đứa bé sẽ chui ra từ đằng đầu. Nếu để ý, con sẽ thấy đầu con bé cũng to đấy chứ,” Mary Rommely nói.

“Ôi chao, thôi nào, mẹ đừng nói những điều như vậy chứ,” John nói.

“Anh có tư cách gì mà nói chứ?” Sissy chất vấn. “Chẳng phải Đức Mẹ Đồng Trinh cũng sinh con mà không cần có đàn ông đấy thôi? Nếu như bà ấy có thể làm như vậy, thì chắc chắn em càng có thể làm tốt hơn, bởi em đã kết hôn và có đàn ông để cùng làm việc đó.”

“Ai mà biết được chứ?” Mary nói. Bà quay sang người chồng đang bị đả kích kia và dịu dàng trấn an. “Có rất nhiều điều mà đàn ông không hiểu.” Bà khuyên anh hãy quên toàn bộ chuyện này đi, rồi bà đi nấu cho anh một bữa ăn nhẹ ngon miệng, bảo anh ăn rồi lên giường đi ngủ một giấc thật ngon.

Người đàn ông tội nghiệp ôm nỗi hoang mang của mình nằm bên cạnh vợ cả đêm. Dĩ nhiên, anh chẳng thể nào có được một giấc ngủ thật ngon. Thi thoảng, anh trở mình, rướn người lên rồi nhìn chăm chú vào vợ. Thi thoảng, anh lại đưa tay sờ lên chiếc bụng phẳng lì của cô. Còn Sissy thì ngủ say sưa suốt đêm.

Sáng hôm sau, khi anh chuẩn bị đi làm, Sissy tuyên bố rằng buổi chiều khi trở về nhà, anh sẽ được làm bố.

“Anh bỏ cuộc!” Người đàn ông bị hành hạ suốt đêm không kiềm chế được hét lên thật to rồi đi làm ở tòa báo.

Sissy vội vàng lao đến nhà của Lucia. Đứa bé vừa ra đời sau khi người bố rời đi một giờ đồng hồ. Đó là một bé gái khỏe mạnh xinh đẹp. Sissy vô cùng phấn khích. Cô nói Lucia sẽ phải cho đứa bé bú sữa trong mười ngày để lấy sức ban đầu, sau đó cô sẽ đưa nó về nhà. Cô ra ngoài mua một con gà và một chiếc bánh ngọt. Người mẹ nấu món gà theo kiểu Ý. Sissy lại mua chịu một chai rượu Chianti ở cửa hàng thực phẩm Ý trong khu phố và tất cả cùng ngồi ăn một bữa thịnh soạn. Bầu không khí trong nhà như lễ hội. Mọi người đều vui vẻ. Bụng của Lucia gần như lại phẳng như cũ. Không còn biểu tượng nào cho nỗi hổ nhục của cô. Giờ đây mọi chuyện lại trở về như xưa... thực ra phải đợi tới khi Sissy mang đứa bé đi.

Mỗi giờ Sissy lại tắm rửa cho đứa bé một lần. Cô thay áo và mũ đội đầu cho nó ba lần một ngày. Bỉm thì cứ năm phút lại thay bất kể có cần thiết hay không. Không những thế, cô còn tắm rửa cho Lucia để người cô gái luôn sạch sẽ và thơm tho. Cô chải tóc cho Lucia thật kỹ cho đến khi mái tóc sáng bóng lên như lụa satin mới thôi. Cô tận tụy chăm sóc cho cả Lucia và đứa bé suốt ngày, tới tận khi người bố đi làm về cô mới miễn cưỡng rời đi.

Người bố về nhà và đi vào căn phòng tối để đưa khẩu phần ăn tồi tàn hằng ngày cho cô. Khi bật đèn lên, ông không khỏi sửng sốt khi thấy con gái mình trông thật rạng rỡ và bên cạnh cô là một đứa bé khỏe mạnh đang nằm ngủ đến là mãn nguyện. Ông không thể tin nổi. Có thể có được điều đó chỉ nhờ bánh mì và nước trắng thôi sao? Rồi một nỗi sợ hãi chợt ập đến. Đó chính là phép màu! Hiển nhiên là Đức Mẹ Mary đã ra tay can thiệp. Ở Ý, người ta biết Người vẫn làm ra những phép màu kỳ diệu. Có lẽ rồi ông sẽ bị trừng phạt vì đã đối xử với máu mủ ruột rà của mình thiếu nhân tính đến như vậy. Ông hối hận mang đến cho cô con gái một đĩa mì spaghetti đầy tới ngọn. Lucia từ chối rồi nói cô đã quen ăn bánh mì và uống nước trắng. Người mẹ đứng về phe Lucia, bà giải thích rằng chính bánh mì và nước trắng đã tạo nên một đứa bé hoàn hảo như thế kia. Người bố càng thêm đinh ninh rằng nhất định phép màu đã xảy ra. Dĩ nhiên, ông hoảng sợ và cố gắng đối xử tốt với Lucia, nhưng cả gia đình lúc này quay sang trừng phạt ông. Họ không để ông thể hiện bất kỳ sự tử tế nào với con gái của mình.

Tối hôm đó, Sissy đang nằm thảnh thơi trên giường thì John của cô đi làm về. Anh hỏi đùa:

“Hôm nay em có em bé chưa?”

“Có rồi,” cô nói bằng giọng thều thào.

“Ôi chao, thôi nào!”

“Nó ra đời sáng nay, sau khi anh rời nhà một tiếng.”

“Không có chuyện đó!”

“Em thề!”

Anh nhìn dáo dác quanh phòng. “Thế nó đâu rồi?”

“Trong lồng ấp ở đảo Coney.”

“Ở đâu cơ”.

“Nó sinh non, mới có bảy tháng, anh biết mà. Chỉ nặng có 1,3kg thôi. Đấy là lý do vì sao em không lộ bụng”

“Em nói dối, thấy không?”

“Ngay khi em khỏe lại, em sẽ đưa anh tới tận chỗ lồng ấp của con ở đảo Coney.”

“Em định làm gì đây? Muốn làm cho anh phát điên lên phải không?”

“Mười ngày nữa em sẽ mang con về. Ngay khi nó mọc móng tay.” Cô đột nhiên bổ sung thêm chi tiết này.

“Em bị cái gì nhập vào người vậy, hả Sissy? Em biết rõ là sáng nay em không hề sinh con mà.”

“Em có. Nó nặng 1,3kg. Người ta đã đưa nó đi nằm lồng ấp để nó không chết và em sẽ mang nó về sau mười ngày nữa.”

“Anh chịu thua! Anh chịu thua,” anh hét lên rồi đi ra ngoài uống rượu.

Mười ngày sau, Sissy mang đứa bé về nhà. Đó là một đứa bé bụ bẫm và nặng gần 5kg. John của cô khẳng định quan điểm của mình lần cuối cùng.

“Nó trông quá to khỏe so với một đứa bé mới có 10 ngày tuổi.”

“Anh cũng là một người đàn ông to khỏe còn gì, tình nhân của em,” cô thì thầm. Trên gương mặt anh thoáng hiện lên vẻ hài lòng. Cô đưa tay ôm lấy anh và thủ thỉ vào tai anh, “Bây giờ em ổn rồi, nếu như anh muốn ngủ với em.”

Cuối cùng anh nói, “Em biết không, quả là nó trông có hơi giống anh một chút thật.”

“Nhất là ở chỗ gần tai này,” Sissy thì thầm trong cơn mơ màng.

Vài tháng sau, gia đình người Ý kia quay trở về nước. Họ rời đi trong tâm trạng vui vẻ bởi thế giới mới không mang lại cho họ điều gì ngoài nổi đau khổ, sự nghèo đói và nỗi hổ nhục. Kể từ đó, Sissy không bao giờ nghe được tin tức gì từ họ nữa.

Tất cả mọi người đều biết đứa bé không phải là con của Sissy – nó không có khả năng là con của Sissy. Nhưng cô một mực bám lấy câu chuyện của mình và bởi không còn cách giải thích nào khác, rốt cuộc mọi người đành phải chấp nhận nó. Suy cho cùng, những chuyện kỳ lạ vẫn diễn ra trên thế giới này đấy thôi. Cô đặt tên thánh cho đứa bé là Sarah, nhưng dần dà mọi người chuyển sang gọi nó là Sissy Bé.

Katie là người duy nhất được Sissy kể thật về nguồn gốc của đứa bé khi cô nhờ Katie viết tên của mấy người để làm giấy khai sinh. À, nhưng Francie cũng biết. Vào ban đêm, cô hay bị tiếng nói chuyện rầm rì đánh thức nên nghe được tiếng mẹ và bác Sissy trò chuyện với nhau về đứa bé trong phòng bếp. Francie tự thề sẽ không bao giờ tiết lộ bí mật của Sissy.

Johnny là người khác duy nhất (ngoại trừ gia đình người Ý kia) biết chuyện. Bởi Katie kể cho anh nghe. Francie nghe tiếng bố mẹ nói chuyện với nhau khi họ nghĩ cô đã ngủ say. Johnny thương cảm cho người chồng của Sissy.

“Lừa một người đàn ông như thế thì thật là xấu xa. Phải có người nói cho anh ấy biết. Anh sẽ nói.”

“Đừng!” Katie nói giật giọng. “Anh ấy đang hạnh phúc. Hãy cứ để anh ấy như thế.”

“Hạnh phúc? Khi bị lừa nhận con của người đàn ông khác làm con mình? Anh không nghĩ vậy đâu.”

“Anh ấy rất yêu Sissy; lúc nào anh ấy cũng sợ chị ấy bỏ rơi mình và nếu điều đó xảy ra, chắc chắn anh ấy sẽ chết. Mà anh biết tính Sissy rồi đấy. Chị ấy hết cặp với người này lại tới người khác, hết chồng này lại tới chồng khác – tất cả chỉ vì mong muốn có một đứa con. Thực ra, chị ấy chuẩn bị bỏ người chồng hiện tại thì đứa bé xuất hiện. Từ bây giờ, Sissy sẽ là một người phụ nữ khác hẳn. Anh cứ nhớ lấy lời em nói. Cuối cùng chị ấy cũng đã yên phận và sẽ trở thành một người vợ tuyệt vời hơn nhiều so với những gì anh ấy xứng đáng nhận được. Dù sao thì anh chàng John này có gì khác những anh chàng John trước đó của chị ấy đâu chứ? Sissy sẽ là một người mẹ tốt. Đứa bé sẽ là toàn bộ thế giới của chị ấy và chị ấy sẽ không cần phải chạy theo đám đàn ông nữa. Vì thế đừng làm trò vô ích, Johnny”

“Phụ nữ nhà Rommely các em quá sâu sắc đối với đàn ông tụi anh,” Johnny kết luận. Rồi một ý nghĩ chợt thoáng vụt qua trong đầu anh. “Em nói đi! Em không làm thế với anh đấy chứ?”

Để trả lời câu hỏi này, Katie gọi các con rời giường và để chúng đứng trước mặt anh trong bộ áo ngủ dài màu trắng. “Anh nhìn chúng xem, cô ra lệnh. Johnny nhìn vào con trai mình và cảm thấy như thể anh đang nhìn vào một chiếc gương ảo thuật, anh trông thấy chính bản thân mình, hoàn hảo đến từng chi tiết, chỉ là ở một kích thước nhỏ hơn mà thôi. Rồi anh nhìn vào Francie. Toàn bộ đều là những đường nét trên khuôn mặt của Katie (nhưng với thần thái nghiêm nghị hơn), ngoại trừ đôi mắt. Đó là đôi mắt của Johnny. Trong một phút ngẫu hứng, Francie cầm một chiếc đĩa lên và áp nó vào ngực mình như cách Johnny cầm mũ khi anh hát. Cô cũng hát một bài mà bố mình vẫn hay hát:

Họ gọi cô là Sal ngốc nghếch

Một cô gái rất kỳ lạ...

Cô có cách biểu cảm và tác phong giống hệt bố mình.

“Bố biết rồi, bố biết rồi,” anh thì thầm rồi hôn các con, vỗ nhẹ lên vai hai chị em và bảo chúng trở về giường. Sau khi chúng đi, Katie kéo đầu Johnny xuống và thì thầm điều gì đó vào tai anh.

“Không!” Anh nói với giọng sửng sốt.

“Phải đấy, Johnny” cô nhẹ nhàng nói. Anh với lấy chiếc mũ đội lên đầu. “Anh định đi đâu, Johnny?”

“Ra ngoài.”

“Johnny, xin anh đừng có về nhà mà...” cô nhìn ra hướng cửa phòng ngủ.

“Anh sẽ không đâu, Katie,” anh hứa. Rồi anh dịu dàng hôn cô và ra ngoài.

Francie tỉnh giấc giữa đêm và thắc mắc không biết điều gì đã đánh thức mình. À, thì ra là bố chưa về. Ra là vậy. Cô không thể ngủ say khi chưa yên tâm rằng bố đã về nhà. Và khi tỉnh giấc nửa chừng như vậy, cô lại bắt đầu suy nghĩ miên man. Cô nghĩ đến đứa con của Sissy, nghĩ về sự ra đời. Và dòng suy tưởng dẫn cô đến kết quả của sự ra đời: cái chết. Thực ra, cô không muốn nghĩ đến cái chết, đến việc tất cả mọi người được sinh ra chỉ để rồi lại chết đi. Trong lúc đang chống cự lại những ý nghĩ về cái chết, cô nghe tiếng bố đi lên cầu thang, vừa đi vừa hát khe khẽ. Francie hơi run người khi nghe thấy bố hát khổ cuối của bài “Molly Malone.” Anh chưa từng hát khổ đó. Chưa từng! Vậy vì sao bây giờ....

Nàng qua đời vì một cơn sốt,

Và không ai có thể cứu nàng,

Và cứ như vậy tôi để mất

Molly Malone yêu quý...

Francie vẫn nằm im trên giường. Thông lệ trong nhà là khi bố về muộn, mẹ sẽ là người ra mở cửa. Katie không muốn lũ trẻ mất giấc ngủ.

Nhưng lần này, bài hát đã gần kết thúc mà mẹ vẫn không nghe thấy – mẹ không tỉnh dậy. Francie vội nhảy ra khỏi giường. Bài hát kết thúc trước khi cô kịp ra đến cửa. Khi mở cửa, cô thấy bố đang trầm tư đứng ở đó, trên tay cầm chiếc mũ. Anh nhìn thẳng về phía trước mặt, xuyên qua vai của Francie.

“Bố thắng rồi,” cô nói.

“Thế à?” Anh hỏi. Anh đi vào phòng nhưng không nhìn con.

“Bố đã hát xong bài hát.”

“Ừ, bố đã hát xong, chắc vậy.” Anh ngồi xuống chiếc ghế bên cạnh cửa sổ.

“Bố...”

“Con tắt đèn rồi quay trở lại ngủ đi.” (Đèn vẫn được vặn nhỏ để chờ anh về.) Cô nghe lời tắt đèn đi.

“Bố, có phải... có phải bố bị ốm không”

“Không. Bố không say rượu đâu,” tiếng anh vang lên rõ ràng trong bóng tối. Và Francie biết bố nói thật.

Cô quay trở về giường vùi mặt xuống gối. Francie không biết tại sao, nhưng cô đã lặng lẽ khóc.

35

Thấm thoắt lại đến thời điểm một tuần trước Giáng sinh. Francie vừa trải qua sinh nhật lần thứ 14. Neeley, theo cách nói của chính cậu bé, đang chờ đợi để có thể bước vào tuổi 13 bất kỳ lúc nào. Có vẻ như dịp Giáng sinh năm nay sẽ không được tốt lắm. Có điều gì đó không ổn với Johnny. Anh không uống rượu. Dĩ nhiên, có những thời điểm Johnny ngừng uống rượu, nhưng đó là khi anh làm việc. Còn bây giờ, anh hoàn toàn không uống rượu mà cũng không hề làm việc, và cái không ổn ở Johnny là dẫu không uống rượu nhưng anh lại hành động như thể anh đang uống rượu.

Anh đã không nói chuyện gì với người nhà suốt hơn hai tuần nay. Francie nhớ lần cuối cùng bố nói chuyện với mình là vào đêm hôm đó, khi anh trở về nhà trong trạng thái tỉnh táo và hát khổ cuối của bài “Molly Malone”. Mà nói về chuyện hát, cũng kể từ tối hôm đó trở đi, anh không hát nữa. Anh lặng lẽ đi đi về về mà không nói năng gì cả. Anh ở bên ngoài rất muộn và lúc về luôn trong trạng thái tỉnh táo nhưng không ai biết anh đã đi đâu. Chứng run tay của anh ngày một trầm trọng hơn. Khi ăn, anh thậm chí còn không cầm nổi dĩa. Và đột nhiên, trông anh như già hơn rất nhiều.

Ngày hôm qua, , anh về nhà khi mọi người đang ăn bữa nhẹ. Anh nhìn họ như thể định nói gì đó. Nhưng rồi anh chỉ nhắm mắt lại giây lát và đi vào phòng ngủ. Anh không có giờ giấc cố định cho bất kỳ việc gì, đi về thất thường bất kể đêm hay ngày. Còn khi ở nhà, anh chỉ nằm trên giường nhắm mắt, dù rằng quần áo đều đã mặc chỉnh tề.

Katie thì càng lúc càng nhợt nhạt và trầm lặng. Cả người cô toát ra một thứ điềm gở nào đó, như thể cô đang mang trong mình một bi kịch. Gương mặt cô mỏng đi, dưới hai gò má đã xuất hiện vết lõm, nhưng cơ thể cô ngày một tròn trịa hơn.

Vào tuần trước Giáng sinh này, cô đã nhận thêm một công việc nữa. Buổi sáng cô dậy sớm hơn, tất bật lau dọn các tòa nhà nhanh hơn và xong việc từ đầu giờ chiều. Sau đó, cô lại vội vàng chạy tới cửa hàng bách hóa Gorling’s ở khu dành cho người Ba Lan trên phố Grand và làm ở đó từ 4 giờ chiều tới 7 giờ tối, công việc là phục vụ cà phê và sandwich cho các nhân viên bán hàng – họ không được phép ra bên ngoài ăn vì phải phục vụ khách hàng trong đợt cao điểm mùa Giáng sinh. Mỗi ngày, cô kiếm thêm được 75 xu từ công việc này, và đó là số tiền mà gia đình cô đang rất cần đến.

Gần 7 giờ tối. Neeley đã đi giao báo xong còn Francie cũng đã từ thư viện trở về. Trong nhà không có ánh lửa. Họ phải chờ mẹ mang tiền về để mua củi. Hai chị em ở trong nhà nhưng vẫn phải mặc áo khoác và đội mũ bởi trời rất lạnh. Francie trông thấy quần áo mẹ phơi ngoài dây nên ra lấy vào. Quần áo đã đông cứng lại thành những hình thù kỳ dị và không chịu vào nhà qua cửa sổ.

“Để em lấy nó cho,” Neeley chỉ vào chiếc quần lót đã đông cứng. Hai ống quần cứng ngắc ở tư thế xoải ra và Neeley loay hoay mãi vẫn không cách nào lấy chúng vào được.

“Chị sẽ bẻ gãy ống của cái thứ chết tiệt ấy,” Francie nói rồi hung hăng cật lực đập vào cái quần, khiến nó vỡ ra và gục xuống. Cô thô bạo kéo nó vào trong. Lúc này, trông cô rất giống Katie.

“Chị Francie?”

“Hả.”

“Chị... chị vừa chửi thề.”

“Chị biết.”

“Chúa đã nghe thấy lời chị nói.”

“Ôi dào!”

“Đúng thế đấy. Chúa trông thấy và nghe thấy tất cả mọi thứ.”

“Neeley, em có tin là Ngài nhìn thẳng vào cái căn phòng cũ kỹ bé nhỏ này không?”

“Chắc chắn là Ngài có làm thế.”

“Em đừng có mà tin như thế, Neeley. Ngài còn mải bận theo dõi những con chim sẻ con chẳng may bị rơi xuống đất và lo lắng xem liệu những nụ bé xíu kia có nở thành hoa hay không, Ngài không có thời gian đi điều tra chúng ta đâu.”

“Chị đừng nói kiểu ấy, Francie.”

“Chị cứ thế đấy. Nếu đúng là Chúa đi nhìn vào cửa sổ từng nhà như em nói, Ngài sẽ biết tình cảnh nhà mình như thế nào chứ. Ngài sẽ thấy rằng ở đây rất lạnh và trong nhà không có thức ăn; Ngài sẽ thấy mẹ không đủ khỏe mạnh để mà làm việc cực nhọc như vậy. Và Ngài cũng sẽ thấy tình trạng của bố và khi ấy Ngài sẽ phải ra tay cứu giúp bố. Đúng thế, Ngài sẽ làm như vậy đấy!”

“Francie...” Neeley lo lắng nhìn quanh phòng. Francie cũng biết em trai đang lo lắng.

“Mình trêu chọc nó hơi quá rồi,” cô nghĩ thầm. Rồi cô quay sang nói với em trai, “Thôi được rồi, Neeley.” Hai chị em nói về những chuyện khác cho đến khi mẹ về.

Katie vội vàng về nhà, mang theo một bó củi mà cô vừa mua với giá 2 xu, một hộp sữa đặc và ba quả chuối trong túi. Cô xếp củi và nhét giấy vào bếp lò, rồi một ngọn lửa nhanh chóng bùng lên.

“Các con, có lẽ tối nay chúng ta sẽ ăn bột yến mạch cho bữa nhẹ.”

“Lại nữa sao?” Francie rên rỉ.

“Không tệ lắm đâu,” mẹ nói. “Chúng ta có sữa đặc và mẹ còn mua cả chuối để cắt thành khoanh rải lên trên nữa.”

“Mẹ,” Neeley ra lệnh, “đừng trộn sữa với bột yến mạch. Mẹ cứ rải sữa lên trên là được rồi.”

“Thái khoanh chuối rồi nấu chung với bột yến mạch,” Francie gợi ý.

“Em muốn ăn nguyên quả chuối,” Neeley phản đối.

Mẹ đứng ra dàn xếp cuộc tranh luận. “Mẹ sẽ cho mỗi đứa một quả chuối rồi ai thích ăn kiểu gì thì làm kiểu ấy.”

Sau khi nấu xong bột yến mạch, Katie đổ ra hai đĩa đầy rồi đặt chúng lên bàn, sau đó đục thủng hai lỗ ở hộp sữa đặc và đặt bên cạnh mỗi đĩa một quả chuối.

“Mẹ không định ăn à?” Neeley hỏi.

“Mẹ ăn sau. Bây giờ mẹ không đói.” Katie thở dài.

Francie ra chủ ý, “Mẹ ơi, nếu không thích ăn, hay là mẹ ngồi chơi piano trong lúc chúng con ăn, như thế sẽ giống như chúng ta đang được ăn ở nhà hàng ấy”

“Phòng khách lạnh lắm.”

“Hãy bật bếp dầu lên,” lũ trẻ đồng thanh.

“Thôi được rồi.” Katie mở tủ chén lấy ra một chiếc bếp dầu di động. “Nhưng các con phải nhớ là mẹ chơi đàn không tốt lắm đâu nhé.”

“Mẹ chơi tuyệt đỉnh,” Francie chân thành nói.

Katie rất hài lòng. Cô khuỵu gối xuống để châm bếp dầu. “Các con muốn mẹ chơi bài gì nào?”

“Hãy đến đây, hỡi những chiếc lá nhỏ,” Francie hô lên.

“Xin chào, mùa xuân ngọt ngào,” Neeley hét to.

“Mẹ sẽ chơi bài Những chiếc lá nhỏ trước,” mẹ quyết định, “bởi mẹ còn chưa tặng quà sinh nhật cho Francie.” Nói rồi, cô đi vào trong phòng khách lạnh lẽo.

“Chị sẽ thái khoanh chuối rồi rải lên trên đĩa bột yến mạch. Chị sẽ thái thật là mỏng để chuối thật là nhiều,” Francie nói.

“Em sẽ ăn cả quả,” Neeley quyết định, “và ăn thật chậm, như thế còn lâu mới hết.”

Lúc này mẹ đang chơi bài hát mà Francie yêu cầu. Đó là bài hát mà thầy Morton từng dạy cho lũ trẻ. Cô hát theo tiếng nhạc:

Hãy đến đây, bởi những chiếc lá nhỏ, một hôm gió nói.

Hãy cùng tôi đi tới đồng cỏ và chơi đùa

Hãy mặc những chiếc váy đỏ và vàng.

“Chao ôi, đó là bài hát dành cho thiếu nhi mà,” Neeley nói xen vào. Francie lập tức ngừng hát. Khi đàn xong bài hát của Francie, Katie chuyển sang chơi bài “Giai điệu FA trưởng” của Rubinstein. Thầy Morton cũng đã dạy bọn trẻ bài hát này, gọi là “Xin chào, mùa xuân ngọt ngào”. Neeley bắt đầu cất tiếng hát theo:

Xin chào, mùa xuân ngọt ngào, chúng tôi chào đón người bằng bài hát.

Giọng của cậu bé thay đổi đột ngột từ giọng nam cao thành nam trầm ở chỗ nốt cao khi đến từ “bài hát”. Francie bật cười khúc khích và không lâu sau, Neeley cũng bật cười nghiêng ngả khiến cậu bé không thể hát tiếp được.

“Em có biết mẹ sẽ nói gì nếu bây giờ mẹ đang ngồi đây không?” Francie hỏi.

“Nói gì cơ?”

“Mẹ sẽ nói, mùa xuân sẽ đến đây lúc nào không hay đâu.” Hai chị em lại phá lên cười.

“Giáng sinh sắp tới rồi,” Necley nói.

“Em còn nhớ ngày chúng ta còn nhỏ,” Francie, người vừa bước qua tuổi 13 nói, “chúng ta thường dùng mũi ngửi để xem có phải Giáng sinh sắp đến hay không?”

“Để xem bây giờ chúng ta còn ngửi được nó không nhé,” Neeley chợt nảy ra ý tưởng đó. Cậu bé chạy ra mở hé cửa sổ và thò mũi qua đó hít hà. “Phải rồi.”

“Nó có mùi gì vậy?”

“Em ngửi thấy mùi tuyết. Ngày nhỏ chúng ta vẫn thường nhìn lên bầu trời và hét, Cậu bé lông vũ, cậu bé lông vũ, hãy lắc người để thả một chút lông vũ xuống đây đi.”

“Và khi trời đổ tuyết, chúng ta lại tưởng rằng ở trên trời có một cậu bé lông vũ. Để chị ngửi xem nào,” Francie đột nhiên nói. Cô cũng ghé mũi thò ra khe cửa. “Phải rồi, chị có thể ngửi thấy. Nó có mùi giống như mùi của vỏ cam trộn với cây Giáng sinh.” Hai chị em đóng cửa sổ lại.

“Em chưa bao giờ vạch tội chị cái lần chị nói dối tên mình là Mary để lấy được con búp bê đó.”

“Ừ, em đã không làm như thế,” Francie cảm kích nói. “Và chị cũng không mách lẻo em cái lần em lấy bã cà phê làm thuốc lá rồi khi em hút, giấy bắt lửa và rơi xuống áo em làm thủng một lỗ thật to. Chị đã giúp em giấu vụ ấy.”

“Chị biết không,” Neeley trầm tư nói, “mẹ đã tìm ra cái áo ấy và vá lỗ thủng kia cho em, nhưng mẹ không bao giờ hỏi em về chuyện đó cả.”

“Mẹ thật buồn cười,” Francie nói. Hai chị em cùng rơi vào trầm mặc một lát khi suy nghĩ về những cách làm khó hiểu của mẹ. Lúc này lửa đang tắt dần nhưng phòng bếp vẫn còn ấm. Neeley ngồi trên bếp lò ở vị trí xa ngọn lửa nên mặt bếp lò không quá nóng. Mẹ từng cảnh báo cậu rằng nếu cứ ngồi trên bếp lò như thế sẽ có ngày bị trĩ. Nhưng Neeley không để tâm. Cậu bé thích sưởi ấm mông của mình.

Lũ trẻ khá vui vẻ. Phòng bếp ấm áp, chúng có đồ ăn và tiếng mẹ chơi đàn khiến chúng cảm thấy an toàn và thoải mái. Chúng nhớ lại những Giáng sinh trước, hay theo cách nói của Francie thì, chúng nói về những ngày xưa.

Trong lúc chúng đang nói chuyện, có tiếng người đập cửa. “Bố về đấy,” Francie nói.

“Không phải. Bao giờ về bố chẳng vừa lên tầng vừa hát để chúng ta biết là bố về.”

“Neeley, từ sau đêm hôm ấy, lúc về nhà bố không còn hát nữa rồi...”

“Cho anh vào!” Johnny vừa hét vừa đập cửa như thể anh sẽ phá vỡ nó. Katie từ phòng khách chạy ra, đôi mắt cô tối sẫm trên gương mặt trắng nhợt nhạt. Cô mở cửa, Johnny lao vào phòng. Tất cả đều nhìn anh chằm chằm. Họ chưa bao giờ trông thấy anh như vậy. Anh vẫn luôn ăn mặc chỉnh tề nhưng giờ đây chiếc áo tuxedo trông thật nhếch nhác, như thể anh vừa nằm trong rãnh nước còn chiếc mũ tròn như vừa trải qua một trận giày vò. Anh không mặc áo khoác hay đeo găng tay. Đôi bàn tay đỏ lên vì rét lạnh đang run lập cập. Anh nhào vào bàn.

“Không, anh không say,” anh nói.

“Không ai nói gì…..” Katie lên tiếng.

“Cuối cùng anh cũng xong rồi. Anh ghét nó, anh ghét nó, anh ghét nó!” Anh vừa nói vừa liên tục đập tay xuống bàn. Họ biết anh đang nói thật. “Anh đã không động vào một giọt rượu nào từ đêm hôm đó...” đột nhiên anh suy sụp. “Nhưng không còn ai muốn tin anh nữa. Không ai cả.”

“Thôi nào, Johnny,” Katie trấn an.

“Có chuyện gì thế hả bố?” Francie hỏi.

“Suỵt! Đừng quấy rầy bố,” Katie nói. Rồi cô quay sang nói với Johnny. “Cà phê từ sáng vẫn còn đấy, Johnny. Rất ngon và ấm và tối nay chúng ta có cả sữa nữa. Em đang chờ anh về để cùng ăn với anh.” Cô rót cà phê vào cốc.

“Chúng con thì ăn xong rồi,” Neeley nói.

“Suỵt!” Katie nói với cậu con trai. Cô đổ sữa vào cà phê và ngồi xuống đối diện với anh. “Anh uống đi, Johnny, uống đi kẻo nguội.”

Johnny nhìn chằm chằm vào cốc cà phê. Đột nhiên, anh đẩy nó ra và Katie hít một hơi mạnh khi chiếc cốc rơi xuống nền nhà vỡ toang. Johnny vùi đầu vào cánh tay và run rẩy khóc. Katie đi đến chỗ anh.

“Có chuyện gì vậy, Johnny, có chuyện gì chứ?” Cô nhẹ nhàng hỏi. Cuối cùng, anh thổn thức kể ra:

“Hôm nay họ đá anh khỏi Công đoàn Phục vụ bàn. Họ nói anh là thằng ngốc và là một kẻ nghiện rượu. Họ nói họ sẽ không bao giờ giới thiệu việc làm cho anh chừng nào anh còn sống.” Anh cố gắng kiểm soát cơn nức nở một lát và giọng anh trở nên thật đáng sợ khi nói “chừng nào anh còn sống!” Rồi anh lại khóc rưng rức như không đành lòng. “Họ bắt anh phải nộp lại huy hiệu Công đoàn.” Anh đưa tay sờ lên chiếc huy hiệu nhỏ màu xanh và trắng đang cài trên ve áo. Cổ họng Francie nghẹn ứ khi cô nhớ bố vẫn thường nói bố đeo chiếc huy hiệu ấy như một món trang trí, một bông hồng. Anh đã rất tự hào vì được làm người của Công đoàn. “Nhưng anh sẽ không chịu bỏ nó đâu,” anh nức nở.

“Chuyện không có gì đâu, Johnny. Anh hãy nghỉ ngơi cho thật tốt, khỏe lại như bình thường và họ sẽ vui vẻ đón nhận anh. Anh là người phục vụ bàn rất giỏi và là ca sĩ tốt nhất mà họ từng có.”

“Anh không còn tốt nữa. Anh không hát được nữa. Katie, bây giờ mỗi khi anh hát họ lại cười ồ lên. Mấy công việc cuối cùng mà anh nhận, sở dĩ họ thuê anh là để gây cười cho người ta. Giờ đây mọi chuyện đã đến mức ấy rồi. Anh xong rồi.” Johnny càng nức nở hơn nữa, như thể anh không bao giờ có thể dừng lại được.

Francie muốn chạy về phòng ngủ để vùi đầu vào gối. Cô len lén đi về phía cửa nhưng bị mẹ nhìn thấy.

“Ở lại đây!” Cô nói bằng giọng sắc lạnh. Rồi cô lại quay sang nói với chồng. “Đi nào, Johnny. Hãy nghỉ ngơi một lát rồi anh sẽ thấy khá hơn. Bếp dầu vẫn đang bật, em sẽ mang nó vào trong phòng ngủ để làm ấm phòng. Em sẽ ngồi với anh cho đến khi anh ngủ.” Cô vòng tay qua ôm lấy anh. Anh nhẹ nhàng đẩy tay cô ra và đi vào phòng ngủ một mình, tiếng nức nở yếu ớt dần. Katie ra lệnh cho các con. “Mẹ sẽ ở với bố một lát. Hai đứa cứ tiếp tục nói hay làm việc mà các con đang làm.” Lũ trẻ mờ mịt nhìn cô. “Các con nhìn mẹ như thế làm cái gì?” Giọng cô găng lên. “Không có chuyện gì cả.” Chúng nhìn đi chỗ khác. Cô vào phòng khách lấy bếp dầu.

Francie và Neeley cũng tránh nhìn nhau một lúc lâu. Cuối cùng, Neeley nói, “Chị có muốn nói về chuyện ngày xưa nữa không?”

“Không” Francie trả lời.

36

Ba ngày sau, Johnny qua đời.

Tối hôm đó, anh lên giường nằm và Katie ngồi bên cạnh cho đến khi anh ngủ. Sau đó, cô ra ngủ với Francie để không quấy rầy anh. Trong đêm, anh tỉnh dậy, lặng lẽ mặc quần áo rồi mở cửa đi ra ngoài. Tối hôm sau anh vẫn chưa về nhà. Sang ngày thứ hai, mọi người bắt đầu lo lắng đi tìm anh. Họ tìm kiếm khắp nơi nhưng ở những nơi anh thường lui tới, người ta đều nói rằng đã một tuần nay không thấy anh đến.

Tối hôm thứ hai, McShane tới nhà để đưa Katie tới một bệnh viện Công giáo gần đó. Trên đường đi, ông vận dụng hết sự dịu dàng của mình để kể cho cô nghe về Johnny. Sáng sớm hôm đó, một viên cảnh sát đã trông thấy Johnny bất tỉnh nằm co quắp ở lối cửa vào của một tòa nhà. Chiếc áo tuxedo được cài kín nút, bên trong là chiếc áo lót và người cảnh sát nhìn thấy trên cổ anh có đeo huy hiệu Thánh Anthony nên đã gọi xe cứu thương của bệnh viện Công giáo. Trên người anh không có giấy tờ tùy thân để nhận dạng. Về sau, người cảnh sát báo cáo vụ việc về đồn và mô tả về người đàn ông bất tỉnh kia. Khi kiểm tra các báo cáo như thường lệ, McShane đọc được báo cáo của viên cảnh sát này. Giác quan thứ sáu mách bảo cho ông biết người đàn ông đó là ai. Ông đi tới bệnh viện và thấy đó quả thực là Johnny Nolan.

Khi Katie đến nơi, Johnny vẫn còn sống. Bác sĩ thông báo anh bị viêm phổi và không có khả năng sống sót, có lẽ chỉ còn trụ được trong vài giờ đồng hồ nữa thôi. Anh vẫn đang hôn mê. Người ta dẫn Katie đến chỗ anh, một căn phòng dài như hành lang. Trong phòng có tất cả 50 giường. Katie cảm ơn McShane và chào tạm biệt ông. Ông lui ra vì biết rằng có lẽ lúc này Katie muốn được ở một mình với Johnny.

Quanh giường Johnny có một màn hình thể hiện trạng thái bệnh nhân. Họ mang tới một chiếc ghế cho Katie và cô ngồi đó cả ngày để nhìn anh. Anh thở rất nặng nhọc, trên khuôn mặt vẫn còn vết của những giọt nước mắt đã khô. Katie ở đó cho đến khi anh trút hơi thở cuối cùng. Anh không mở mắt một lần nào. Cũng không nói lời cuối với vợ mình.

Katie về nhà thì đã khuya rồi. Cô quyết định sáng hôm sau mới thông báo với các con. “Cứ để chúng ngủ một giấc cho tròn đi,” cô nghĩ, “thêm một đêm không đau khổ.” Cô chỉ nói với các con là bố đang rất ốm, phải nằm viện và không nói gì thêm nữa. Trên gương mặt cô toát ra vẻ gì đó khiến lũ trẻ không dám hỏi thêm.

Khi trời vừa sáng, Francie đã tỉnh dậy. Cô ngoảnh nhìn sang phía bên kia trong căn phòng ngủ chật hẹp của hai chị em và thấy mẹ đang lặng lẽ ngồi bên cạnh giường của Neeley, chăm chú nhìn xuống gương mặt em trai mình. Cặp mắt cô tối đen và trông cô như thể cô đã ngồi ở đó cả đêm. Khi thấy Francie đã tỉnh, cô bảo con hãy nhanh chóng rời giường và mặc quần áo. Rồi cô nhẹ nhàng lay người Neeley để gọi con dậy và cũng dặn cậu bé như dặn Francie. Sau đó, cô ra ngoài phòng bếp.

Phòng ngủ lạnh lẽo trong ánh sáng lờ mờ, Francie vừa mặc quần áo vừa run rẩy. Xong xuôi, cô đứng chờ Neeley vì không muốn một mình đi ra ngoài gặp mẹ. Katie đang ngồi gần cửa sổ. Hai đứa trẻ đến trước mặt cô và đứng chờ mẹ nói.

“Bố các con mất rồi,” cô thông báo.

Francie lặng người. Cô không cảm thấy ngạc nhiên hay đau khổ. Cô không có bất kỳ cảm xúc nào cả. Điều mẹ vừa nói không có ý nghĩa gì với Francie.

“Các con không được khóc bố,” mẹ ra lệnh. Những lời nói sau đó của mẹ cũng hoàn toàn không có ý nghĩa. “Bố đã được giải thoát rồi và có lẽ giờ đây bố là người may mắn hơn chúng ta.”

Một nhân viên tạp vụ ở bệnh viện nhận tiền của chủ một cửa tiệm dịch vụ tang lễ để thông báo cho ông ta ngay khi có người mất trong bệnh viện. Vị doanh nhân nhạy bén này đoạt được lợi thế hơn so với các đối thủ cạnh tranh bởi ông ta chủ động đi tìm việc trong khi những người khác ngồi chờ việc tìm đến cửa. Vậy là vào buổi sáng sớm, người đàn ông xông xáo kia đã tìm đến Katie.

“Thưa bà Nolan,” ông ta vừa nói vừa lén liếc nhìn vào mẩu giấy viết tên và địa chỉ của Katie mà nhân viên tạp vụ đưa, “tôi rất thông cảm với bà về mất mát lớn lao này. Tôi mong bà biết rằng: Điều vừa xảy ra với bà cũng xảy ra với tất cả chúng ta.”

“Ông muốn gì?” Katie hỏi thẳng.

“Muốn làm bạn với bà,” ông ta vội vã nói để tránh bị cô hiểu nhầm. “Có những công việc chi tiết liên quan đến... à thì... hậu sự, ý tôi là...” ông ta lại liếc nhanh xuống mẩu giấy, “ý tôi là ông Nolan. Tôi mong bà hãy coi tôi như một người bạn có thể mang đến sự an ủi khi mà... ai sẽ... à thì, tôi muốn bà hãy cứ để mọi việc cho tôi lo.”

Katie hiểu ý của ông ta. “Ông tính giá bao nhiêu cho một tang lễ đơn giản”

“Đừng, xin bà đừng lo lắng về chuyện phí tổn,” ông ta lảng đi. “Tôi sẽ lo cho ông nhà một tang lễ thật tử tế. Không có người nào khiến tôi kính trọng như ông Nolan đây cả.” (Ông ta không hề biết đến người gọi là ông Nolan.) “Tôi sẽ coi như đây là việc của chính mình và làm những điều tốt nhất cho ông ấy. Bà đừng lo nghĩ đến chuyện tiền nong.”

“Tôi sẽ không đâu. Bởi không có tiền để mà lo nghĩ.”

Ông ta liếm môi. “Ngoài khoản tiền bảo hiểm ra, dĩ nhiên rồi.” Đây là một câu hỏi thì đúng hơn là một câu trần thuật.

“Có bảo hiểm. Một chút.”

“À!” Ông ta không kìm được tâm tình mà xoa xoa hai bàn tay vào nhau rất vui vẻ. “Tôi có thể giúp bà được việc này. Đòi tiền bảo hiểm nhiêu khê lắm, bà phải chờ mòn mỏi mới lấy được tiền ấy chứ. Bây giờ bà cứ để tôi lo chuyện đó, và xin bà hiểu cho là tôi sẽ không tính tiền công đâu. Bà chỉ việc ký tên vào đây,” ông ta lôi từ trong túi ra một tờ giấy, “chuyển giao chương trình bảo hiểm sang cho tôi. Tôi sẽ ứng tiền trước rồi đòi tiền bảo hiểm sau.”

Cửa tiệm dịch vụ tang lễ nào cũng kiêm thêm cả “dịch vụ” này. Đó là một mẹo để giúp họ biết người nhà sẽ nhận được bao nhiêu tiền bảo hiểm. Một khi đã biết rõ con số, họ sẽ ấn định phí tổn tang lễ bằng 80% số tiền đó. Họ phải chừa lại chút tiền dư cho gia đình mua quần áo tang để họ cảm thấy hài lòng mà đồng ý.

Katie đi lấy giấy tờ bảo hiểm. Khi cô đặt nó lên bàn, con mắt tinh tường của ông chủ tiệm nhanh chóng liếc qua và bắt ngay lấy một con số: 200 đô-la. Ông ta làm ra vẻ mình chưa hề nhìn vào tờ giấy đó. Sau khi Katie ký tên vào tờ giấy mà ông ta đưa, ông ta kề cà nói về những chuyện khác một lúc. Cuối cùng, như thể đã nghĩ xong phương án, ông ta nói:

“Bây giờ tôi sẽ trình bày cho bà biết những việc tôi định làm, thưa bà Nolan. Tôi sẽ tổ chức cho người quá cố một tang lễ hạng nhất với xe bốn ngựa kéo và quan tài có tay cầm mạ kền với phí tổn là 175 đô-la. Thường thì tang lễ kiểu này sẽ phải tốn tới 250 đô-la và xin bà nhớ cho, tôi hoàn toàn không kiếm được một xu nào từ công việc này.”

“Nếu vậy thì ông còn làm làm gì?” Katie hỏi.

Ông chủ tiệm không hề tỏ ra nao núng chút nào. “Sở dĩ tôi làm là bởi tôi rất có thiện cảm với ông nhà. Ông ấy quả là một người đàn ông tuyệt vời, một người làm việc chăm chỉ.” Ông ta chợt để ý thấy ánh mắt sửng sốt mà Katie nhìn mình.

“Tôi không biết nữa,” cô lưỡng lự. “175...”

“Số tiền đó bao gồm cả chi phí cho lễ misa nữa,” ông ta vội vàng bổ sung.

“Thôi được rồi,” Katie buồn bã nói. Cô không muốn nói thêm về chuyện này.

Lúc này, ông chủ tiệm mới cầm giấy tờ bảo hiểm lên và giả vờ như lần đầu tiên trông thấy số tiền ghi trên đó. “Quả là vừa vặn! Tiền bảo hiểm là 200 đô-la,” ông ta nói với vẻ sửng sốt giả tạo. “Như thế có nghĩa là sau khi lo xong tang lễ, bà vẫn còn lại 25 đô-la.” Ông ta duỗi thẳng chân ra rồi thò tay vào trong túi quần. “Chà, tôi vẫn luôn nói rằng có trong tay một chút tiền mặt sẽ rất hữu ích vào những lúc như thế này... vào bất kỳ lúc nào, nếu bà hỏi tôi.” Ông ta khùng khục cười ra vẻ thấu hiểu. “Vì thế, tôi sẽ lấy tiền túi của mình ra để ứng trước số tiền bảo hiểm còn lại của bà.” Nói rồi, ông ta đặt 25 đô-la lên tập giấy tờ mới ký trên bàn.

Katie cảm ơn ông ta. Thực ra, trò vặt vãnh của ông ta không qua mắt được cô nhưng cô không phản kháng gì. Cô biết đó là cách thức mọi việc vận hành. Ông ta chỉ đang làm công việc của mình mà thôi. Ông ta bảo cô lấy giấy chứng tử từ bác sĩ.

“Và bà hãy thông báo với họ rằng tôi sẽ liên hệ để làm... ý tôi là về phần người đã khuất... à, tôi sẽ đến để đưa thi hài ông Nolan đi.”

Khi Katie tới bệnh viện lần nữa, người ta đã dưa cô vào văn phòng của bác sĩ. Vị linh mục của giáo xứ cũng đang có mặt ở đó, ông muốn cung cấp thông tin để làm giấy chứng tử. Khi trông thấy Katie, ông làm dấu cầu phúc cho cô rồi bắt tay cô.

“Bà Nolan đây có thể cho ông biết nhiều thông tin hơn là tôi,” vị linh mục nói.

Vị bác sĩ đặt ra những câu hỏi cần thiết, như họ tên đầy đủ, nơi sinh và ngày sinh. Cuối cùng, Katie hỏi ông một câu.

“Ông viết xuống giấy như thế nào – ý tôi là, anh ấy qua đời vì nguyên nhân gì.”

“Ngộ độc rượu cấp tính và viêm phổi.”

“Họ nói anh ấy mất vì viêm phổi.”

“Đó là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tử vong. Nhưng ngộ độc rượu cấp tính là yếu tố có sự đóng góp lớn; nếu bà muốn biết sự thật thì đó mới là nguyên nhân tử vong chính.”

“Tôi không muốn ông viết,” Katie nói chậm rãi và bình tĩnh, “rằng anh ấy mất vì uống rượu quá nhiều. Chỉ cần viết rằng anh ấy mất vì viêm phổi thôi.”

“Thưa bà, tôi phải trình bày toàn bộ sự thật.”

“Anh ấy đã chết rồi. Việc anh ấy chết vì cái gì thì can hệ gì đến ông?”

“Pháp luật quy định...”

“Nghe này,” Katie nói. “Tôi có hai đứa con rất ngoan. Chúng sẽ lớn lên thành những con người thành đạt. Chúng không có lỗi vì bố của chúng... anh ấy mất vì những lý do như anh nói. Tôi muốn nói cho chúng biết rằng bố của chúng chỉ mất vì viêm phổi thôi, điều này vô cùng có ý nghĩa với tôi.”

Vị linh mục quyết định giúp một tay. Ông nói, “Bác sĩ, anh có thể làm được điều đó mà không ảnh hưởng đến bản thân trong khi mang lại lợi ích cho người khác. Đừng đối xử tệ bạc với một anh chàng đáng thương đã chết rồi như thế. Hãy cứ viết viêm phổi thôi, như thế cũng không phải là lời nói dối, và người phụ nữ này sẽ nhớ đến anh trong những lời cầu nguyện của mình rất lâu về sau này. Hơn nữa,” ông bổ sung thêm một lý do rất thực tế, “việc này cũng đâu có làm khó gì cho anh.”

Đột nhiên, vị bác sĩ nhớ ra hai việc; thứ nhất, vị linh mục này chính là thành viên trong hội đồng quản trị của bệnh viện và thứ hai, ông muốn trở thành bác sĩ trưởng ở bệnh viện này.

“Thôi được rồi,” ông nhượng bộ. “Tôi sẽ làm. Nhưng đừng để tin này lan truyền ra ngoài. Tôi làm thế này là vì nể mặt Cha, thưa Cha.” Rồi ông viết chữ “viêm phổi” ở phần để trống sau dòng “Nguyên nhân tử vong”.

Và trong hồ sơ không có chỗ nào ghi rằng John Nolan qua đời vì nghiện rượu.

Katie dùng 25 đô-la tiền bảo hiểm còn lại để mua quần áo tang. Cô mua cho Neeley một bộ comple đen có quần dài. Đó là bộ trang phục trang trọng đầu tiên của cậu bé, và niềm hãnh diện, sự vui sướng cùng nỗi đau khổ giằng xé lẫn nhau trong lòng Neeley. Katie mua cho mình một chiếc mũ đen mới và một tấm mạng che mặt dài 90cm dành cho góa phụ theo tục lệ ở Brooklyn. Francie được mua một đôi giày mới vốn dù sao cũng là thứ mà cô cần từ rất lâu rồi. Mẹ quyết định không mua áo khoác đen cho Francie bởi cô đang lớn rất nhanh, sợ rằng tới mùa đông sang năm sẽ không vừa nữa. Katie nói cô chỉ cần mặc chiếc áo khoác cũ màu xanh rồi đeo một băng vải màu đen quanh cánh tay là được. Francie mừng thầm trong bụng bởi cô vốn ghét màu đen và trước đó cô vẫn sợ rằng mẹ sẽ bắt mình mặc toàn đồ màu đen. Số tiền ít ỏi còn lại sau khi mua sắm được nhét vào trong ngân hàng lon thiếc.

Ông chủ tiệm tang lễ lại đến để báo cáo rằng Johnny đang ở phòng tang lễ của ông ta, đang được chuẩn bị chu đáo và sẽ được đưa về nhà vào tối hôm đó. Katie nghiêm giọng cảnh báo ông ta không được cung cấp thông tin chi tiết cho họ.

Rồi tin không hay xảy ra.

“Thưa bà Nolan, tôi cần có chứng thư sở hữu mảnh đất của bà.”

“Mảnh đất nào kia?”

“Mảnh đất ở nghĩa trang. Tôi cần chứng thư để khai huyệt.”

“Tôi tưởng tất cả đều nằm trong số 175 đô-la kia rồi chứ.”

“Không, không, không! Đó là tôi đã hạ giá cho bà rồi đấy ạ. Chỉ tính riêng cái quan tài đã tốn của tôi...”

“Tôi không thích ông,” Katie nói theo phong cách thẳng thừng xưa nay của cô. “Tôi không thích ngành nghề mà ông đang kinh doanh. Nhưng dù sao,” cô nói thêm với thái độ thờ ơ đáng ngạc nhiên, “tôi nghĩ cũng phải có người chôn người chết. Mảnh đất giá bao nhiêu?”

“20 đô-la.”

“Tôi đào đâu ra.” Cô chợt dừng lại. “Francie, mang cái tua vít lại đây.” Họ cậy ngân hàng lon thiếc ra. Bên trong có 18 đô-la và 62 xu.

“Như thế chưa đủ,” ông chủ tiệm tang lễ nói, “nhưng tôi sẽ bù vào phần còn lại.” Ông ta chìa tay ra để nhận tiền.

“Tôi sẽ kiếm đủ số tiền cần thiết,” Katie nói với ông ta. “Nhưng tôi chỉ giao tiền khi đã cầm chứng thư trong tay.”

Ông ta nổi giận và tranh qua nói lại với cô một lúc, cuối cùng đành phải ra về với lời hứa hẹn sẽ mang chứng thư đến. Mẹ bảo Francie qua nhà Sissy để vay 2 đô-la. Khi ông chủ tiệm mang chứng thư quay lại, Katie chợt nhớ ra câu chuyện mà mẹ cô kể 14 năm trước nên cô cầm chứng thư và đọc nó thật kỹ một lượt. Cô cũng yêu cầu Francie và Neeley cùng đọc. Ông chủ tiệm sốt ruột đứng đổi hết chân nọ sang chân kia. Sau khi cả ba người nhà Nolan đều đã yên tâm về nội dung viết trên chứng thư, Katie đưa tiền cho ông ta.

“Tôi lừa bà làm gì chứ, thưa bà Nolan?” Ông ta vừa cẩn thận cất tiền đi vừa ai oán nói.

“Ai muốn lừa ai làm gì chứ?” Cô hỏi lại. “Nhưng họ vẫn lừa nhau đấy thôi.”

Ngân hàng lon thiếc nằm chơ vơ giữa bàn. Nó đã 14 tuổi và những dải bị cắt ban đầu để đóng nó lại lúc này trông đã tả tơi.

“Mẹ có muốn con đóng nó về chỗ cũ không?” Francie hỏi.

“Không,” Katie trả lời từ tốn. “Chúng ta không cần đến nó nữa. Con thấy đấy, bây giờ chúng ta đã sở hữu một mảnh đất rồi.” Cô đặt tờ chứng thư đã được gập lại lên trên ngân hàng ngôi sao méo mó.

Trong suốt toàn bộ thời gian quan tài đặt ở phòng khách, Francie và Neeley chỉ quanh quẩn ở trong phòng bếp. Chúng thậm chí còn ngủ luôn ở đó. Chúng không muốn trông thấy bố mình nằm trong quan tài.

Katie dường như hiểu được mong muốn đó và cô không bắt con phải vào nhìn mặt bố lần cuối.

Căn hộ nhà họ tràn ngập hoa. Công đoàn Phục vụ bàn dẫu chưa đến một tuần trước đó đã trục xuất Johnny khỏi tổ chức nhưng cũng gửi đến một vòng hoa cẩm chướng trắng rất to với băng-rôn màu tím vắt ngang giăng hàng chữ màu vàng: Người anh em của chúng ta. Những vị cảnh sát trong phân khu vì nhớ đến sự hỗ trợ của gia đình Nolan trong vụ bắt kẻ sát nhân cũng gửi đến một cây thánh giá tết hoa hồng đỏ. Hạ sĩ McShane gửi đến một bó hoa loa kèn. Mẹ của Johnny, gia đình Rommely và một vài người hàng xóm cũng tới đưa hoa. Ngoài ra còn có hoa do hàng chục người bạn của Johnny mang đến, những người mà Katie chưa bao giờ nghe tên. McGarrity, ông chủ cửa hàng rượu, gửi đến một vòng lá nguyệt quế giả.

“Là chị thì chị sẽ ném nó vào thùng rác,” Evy phẫn nộ nói khi cô đọc tấm thiệp.

“Không cần,” Katie nhẹ nhàng đáp. “Em không thể trách McGarrity được. Ông ấy không ép Johnny phải đến đó.”

(Thực ra, trước khi mất, Johnny còn nợ McGarrity hơn 38 đô-la. Nhưng vì lý do nào đó, ông chủ tiệm rượu không cho Katie biết chuyện này mà lặng lẽ hủy món nợ.)

Bầu không khí trong căn hộ trở nên ngột ngạt và khó chịu vì thứ mùi kết hợp của hoa hồng, hoa loa kèn và hoa cẩm chướng. Từ thời điểm đó cho đến mãi về sau này, Francie không bao giờ thích nổi ba thứ hoa ấy, nhưng Katie vui mừng khi biết có nhiều người nghĩ đến Johnny như vậy.

Trước khi họ đậy nắp quan tài, Katie vào phòng bếp với lũ trẻ. Cô đặt tay lên vai Francie và nói nhỏ.

“Mẹ nghe mấy người hàng xóm thì thầm với nhau rằng các con không chịu nhìn mặt bố lần cuối bởi bố không phải là người bố tốt.”

“Bố là người bố tốt,” Francie giận dữ nói.

“Đúng thế,” Katie đồng ý. Rồi cô chờ đợi lũ trẻ tự đưa ra quyết định của mình.

“Đi nào, Neeley,” Francie nói. Hai chị em dắt tay nhau đi gặp bố. Neeley nhìn thật nhanh rồi chạy ra khỏi phòng vì cậu bé sợ mình sẽ bật khóc mất. Francie thì đứng yên một chỗ, hai mắt dán chặt xuống sàn nhà, không dám nhìn. Cuối cùng, cô ngước mắt lên. Cô không thể tin được rằng bố không còn sống nữa. Anh mặc bộ tuxedo quen thuộc đã được giặt sạch sẽ và là phẳng phiu. Anh cũng được đeo một chiếc yếm giả và cổ áo mới, còn có chiếc nơ được thắt cẩn thận trên cổ. Ở ve áo cài một bông cẩm chướng và bên trên đó là chiếc huy hiệu Công đoàn của anh. Mái tóc màu vàng sáng bóng và vẫn xoăn như thế. Một lọn tóc lạc chỗ rơi xuống một bên trán. Hai mắt anh nhắm lại như thể chủ nhân của chúng đang ở trong một giấc ngủ nhẹ nhàng. Trông anh thật trẻ, thật điển trai và được chăm sóc chu đáo. Lần đầu tiên Francie để ý thấy bố có cặp lông mày cong rất đẹp. Bộ ria mép mỏng được tỉa gọn gàng và trông tao nhã như xưa. Tất cả những nỗi đau đớn, dằn vặt, khổ sở và lo lắng đều đã biến mất khỏi khuôn mặt anh, chỉ còn lại nét mềm mại trẻ trai. Johnny mất khi 34 tuổi. Nhưng lúc này trong anh thật trẻ, giống như một chàng thanh niên chỉ vừa chớm bước qua tuổi 20. Francie nhìn vào đôi bàn tay đang yên bình bắt chéo nhau đặt trên một cây thánh giá. Ở ngón tay giữa có một vệt da màu trắng hơn, đó là nơi anh vẫn đeo chiếc nhẫn khắc chữ mà Katie tặng cho anh khi họ cưới nhau. (Katie đã tháo chiếc nhẫn đó ra để sau này tặng lại cho Neeley khi cậu bé trưởng thành.) Nhìn đôi bàn tay yên tĩnh đó, trong lòng Francie không khỏi dâng lên một cảm giác kỳ lạ bởi trong trí nhớ của cô, chúng luôn luôn run rẩy. Bây giờ cô mới để ý thấy đôi bàn tay ấy trông thật đẹp và nhạy cảm mong manh với những ngón tay thon dài. Cô nhìn chúng chăm chú và chợt có cảm giác chúng vừa cử động. Một nỗi hoảng sợ cuộn trào trong lồng ngực khiến cô bất giác có ý định bỏ chạy. Nhưng căn phòng lúc này đang đông nghịt người chăm chú nhìn Francie. Họ sẽ nói cô chạy đi là bởi... Johnny là người bố tốt. Anh là người bố tốt! Anh là người bố tốt! Cô đưa tay sờ lên mái tóc của bố và đặt lọn tóc lạc chỗ trở về vị trí cũ. Bác Sissy lại gần vòng tay ôm lấy cô và thì thầm, “Đến giờ rồi.” Francie đứng lùi lại về chỗ mẹ trong lúc người ta đậy nắp quan tài.

Tại buổi lễ misa, Francie và Neeley quỳ gối ở hai bên mẹ. Francie vẫn luôn nhìn xuống sàn nhà để không phải nhìn vào chiếc quan tài phủ hoa đang nằm trên giá đỡ trước bàn thờ. Có lúc cô trộm liếc nhìn sang mẹ. Katie đang quỳ gối, mắt nhìn thẳng về phía trước, khuôn mặt trắng nhợt nhạt và yên tĩnh dưới tấm mạng che mặt góa phụ.

Khi vị linh mục bước xuống và đi vòng quanh quan tài để vẩy nước thánh vào bốn góc, một người phụ nữ ngồi ở dãy ghế đối diện nức nở khóc. Katie, với sự ghen tuông và tính sở hữu cực mạnh ngay cả trước cái chết, quay ngoắt người lại để nhìn người phụ nữ dám khóc lóc vì Johnny. Cô nhìn chăm chú vào người đó một lát rồi quay đầu đi. Những ý nghĩ trong đầu cô rối loạn như hàng vạn mẩu giấy vụn đang bay.

“Hildy O’Dair trông thật già so với tuổi,” cô thầm nghĩ. “Cứ như mái tóc vàng của cô ấy bị phun bột trắng lên vậy. Nhưng cô ấy đâu có lớn hơn mình nhiều tuổi... 32 hay 33 gì đó. Năm cô ấy 18 tuổi thì mình 17 tuổi. Em hãy đi con đường của em, còn anh sẽ đi con đường của anh. Ý anh là anh sẽ đi con đường của cô ta. Hildy, Hildy... anh ấy là chàng trai của tôi, Katie Rommely... Hildy, Hildy... nhưng cô ấy là người bạn thân nhất của mình... Là tôi không tốt, Hildy... Lẽ ra tôi không nên lừa dối cô... cô hãy đi con đường của... Hildy, Hildy. Hãy để cô ấy khóc, hãy để cô ấy khóc đi thôi,” Katie nghĩ. “Người yêu Johnny nên được khóc cho anh ấy mà mình thì không thể khóc được. Hãy để cô ấy...”

Katie, mẹ của Johnny, Francie và Neeley đi ra nghĩa trang trên chiếc xe ngựa đầu tiên sau chiếc xe tang. Lũ trẻ ngồi quay lưng về phía người đánh xe. Francie thầm thở phào bởi ngồi như thế này, cô sẽ không trông thấy chiếc xe tang đang dẫn đầu đoàn người. Cô nhìn thấy chiếc xe ngựa theo sau họ, trong đó chỉ có hai bác Evy và Sissy. Chồng của cả hai đều không đi được vì họ phải làm việc, còn bà ngoại Mary Rommely thì đang phải ở nhà trông con cho Sissy. Francie thầm ước giá mà cô được ngồi ở chiếc xe thứ hai cùng hai bác gái của mình. Bà nội Ruthie Nolan than khóc ầm ĩ suốt dọc đường. Katie ngồi lặng yên như hóa đá. Trên xe chật hẹp và bốc mùi cỏ khô ẩm mốc cùng mùi phân ngựa hoi hoi. Những thứ mùi khó tả đó, sự chật hẹp, hình ảnh chuyển động lùi, và bầu không khí căng thẳng mang đến cho Francie một cảm giác khó chịu xa lạ.

Ở nghĩa trang, người ta đã đặt sẵn một chiếc hộp gỗ giản đơn bên cạnh một hố sâu. Họ khiêng chiếc quan tài phủ vải với tay cầm sáng loáng vào trong hộp gỗ đó. Francie ngoảnh nhìn ra chỗ khác khi họ hạ nó xuống huyệt.

Ngày hôm ấy bầu trời xám xịt gió lạnh rít từng cơn. Những vòng bụi nhỏ bị thổi bốc lên từng đợt xung quanh chân của Francie. Cách đó một đoạn gần, tại một ngôi mộ mới được đắp một tuần trước, mấy người đàn ông đang lặng lẽ gỡ những bông hoa đã héo khỏi khung sắt của những vòng hoa đặt bên trên ngôi mộ. Động tác của họ rất thuần thục, hoa gỡ ra được chất thành một đống gọn gàng bên cạnh và những khung sắt cũng được xếp lại cẩn thận. Đây là công việc hợp pháp. Họ trả tiền cho ban quản lý nghĩa trang để được vào đây làm công việc này, họ sẽ bán khung sắt lại cho các chủ tiệm hoa để tái sử dụng. Không ai than phiền gì bởi những người đàn ông này hành xử hết mực cẩn trọng, họ đợi tới khi hoa đã héo úa mới đến gỡ.

Có người dúi một cục đất ẩm lạnh lẽo vào tay Francie. Cô trông thấy mẹ và Neeley đang đứng ở rìa huyệt và thả nắm đất xuống đó. Francie chậm rãi bước tới rìa huyệt, nhắm mắt lại rồi từ từ mở lòng bàn tay ra. Giây lát sau, cô nghe thấy tiếng trái tim mình đập thình thịch nhẹ nhàng, rồi cảm giác khó chịu đó lại xuất hiện.

Sau khi nghi lễ chôn cất diễn ra xong xuôi, những chiếc xe ngựa lộc cộc tỏa đi các hướng, chở từng người đi đưa đám về nhà. Ruthie Nolan xuống xe cùng mấy người sống gần nhà bà. Bà thậm chí còn không chào tạm biệt. Trong suốt buổi tang lễ, bà không một lần nói chuyện với Katie và lũ trẻ. Hai bác Sissy và Evy ngồi vào trong xe cùng với ba mẹ con Katie. Vì không có đủ chỗ cho năm người nên Francie phải ngồi trên đùi bác Evy. Tất cả đều yên lặng dọc đường về nhà. Bác Evy cố gắng khuấy động bầu không khí bằng cách kể vài câu chuyện mới về Willie và con ngựa mới của anh. Nhưng không có ai cười cả, bởi không ai có tâm trạng để nghe.

Mẹ bảo người đánh xe dừng lại trước cửa tiệm cắt tóc ở góc phố gần nhà.

“Con vào trong đó,” cô nói với Francie, “rồi bảo người ta lấy cho cái cốc của bố.”

Francie không hiểu ý mẹ. “Cái cốc nào ạ?” Cô hỏi.

“Cứ hỏi xin cái cốc của bố.”

Francie đi vào. Trong tiệm có hai người thợ cắt tóc nhưng không có khách. Một người đang ôm cây đàn mandolin ngồi trên một chiếc ghế ở dãy ghế kê sát vào tường, mắt cá chân trái đặt trên đầu gối chân phải. Anh đang chơi bài “O, Sole Mio”. Francie biết bài hát này. Thầy Morton từng dạy học sinh bài này nhưng thầy nói tên của nó phải là “Vầng ánh dương”. Người thợ còn lại đang ngồi trên chiếc ghế dành cho khách và chăm chú nhìn vào hình ảnh của mình trong chiếc gương dài. Khi trông thấy Francie bước vào, anh đứng dậy và hỏi:

“Có chuyện gì vậy?”

“Em muốn lấy chiếc cốc của bố.”

“Tên là gì nào?”

“John Nolan.”

“À, phải rồi. Thật không may.” Anh thở dài rồi lấy ra một chiếc cốc trong dãy cốc đặt trên một cái kệ. Đó là chiếc cốc dày màu trắng, trên thân cốc viết chữ “John Nolan” màu vàng in hoa kiểu cách. Bên trong cốc đựng một chiếc bàn chải trông tàn tạ như mỏi mệt và ở đáy cốc là một mẩu xà phòng màu trắng đã khô quắt. Người thợ lấy mẩu xà phòng và chiếc bàn chải ra rồi đặt chúng vào một chiếc cốc khác lớn hơn không ghi chữ, sau đó đem chiếc cốc của Johnny đi rửa.

Trong lúc đứng chờ, Francie nhìn xung quanh. Cô chưa từng bước chân vào tiệm cắt tóc bao giờ. Trong phòng thoang thoảng mùi xà phòng, mùi dầu thơm và mùi khăn lau đầu đã được giặt sạch sẽ. Có một chiếc bếp lò dùng gas đang phát ra tiếng kêu xì xì thân thiết như mời gọi. Người thợ ôm cây đàn đã chơi xong bản nhạc và bắt đầu chơi lại từ đầu. Âm thanh leng keng mỏng manh của cây đàn vang lên buồn bã trong cửa tiệm ấm áp. Trong đầu Francie vang lên ca từ của bài hát mà thầy Morton đã dạy.

Ôi, em thân yêu, có gì tươi đẹp hơn

Một ngày ngập tràn ánh nắng

Bão tố cuối cùng đã qua

Bầu trời trong xanh trở lại.

Ai cũng có một cuộc sống bí mật, Francie ngẫm nghĩ. Dẫu chưa bao giờ nói về cửa tiệm cắt tóc nhưng bố vẫn đến đây ba lần mỗi tuần để cạo râu. Bắt chước những người đàn ông có hoàn cảnh khá giả hơn, Johnny tỉ mỉ và tinh tế mang theo chiếc cốc riêng của mình. Anh không chịu cạo râu bằng xà phòng lấy ở chiếc cốc dùng chung. Johnny không bao giờ làm vậy. Anh tới đây ba lần mỗi tuần – khi nào anh có tiền – ngồi vào một trong những chiếc ghế kia, nhìn vào gương và trò chuyện với người thợ cắt tóc, lúc thì là chuyện liệu đội bóng của Brooklyn năm đó chơi có tốt không, lúc thì là chuyện liệu người của Đảng Dân chủ có đắc cử như thường lệ không. Cũng có khi anh ngồi hát trong lúc người thợ kia chơi đàn mandolin. Đúng, cô chắc chắn bố mình từng hát ở đây. Với anh, từ lâu hát đã trở thành một việc còn dễ dàng hơn cả hít thở. Cô băn khoăn không biết trong lúc ngồi chờ tới lượt mình, liệu bố có đọc tờ Tạp chí Cảnh sát đang đặt trên băng ghế dài kia không?

Người thợ rửa sạch, lau khô cốc rồi đưa cho Francie. “Johnny Nolan là một người tuyệt vời,” anh nói. “Hãy về nói với mẹ rằng chú, người thợ cắt tóc đã nói như vậy.”

“Cảm ơn,” Francie cảm kích thì thầm. Cô ra ngoài đóng cửa lại trong âm thanh buồn bã của cây đàn mandolin.

Quay trở về xe, cô đưa chiếc cốc cho mẹ. “Cái đó cho con giữ,” Katie nói. “Neeley sẽ lấy chiếc nhẫn khắc chữ của bố.”

Francie nhìn tên bố màu vàng và cảm kích thầm thì nói câu “Cảm ơn” lần thứ hai liên tiếp trong năm phút đồng hồ.

Johnny có mặt trên cõi đời này được 34 năm. Chưa đầy một tuần trước đó, anh vẫn còn bước đi trên những con phố này. Vậy mà giờ đây, chỉ có chiếc cốc, chiếc nhẫn và hai chiếc tạp dề phục vụ chưa là ở nhà là những vật thể hữu hình duy nhất còn lại để nhắc nhở về sự tồn tại của một người. Không còn thứ hữu hình nào khác để gợi nhớ về Johnny, bởi anh đã được chôn cùng với bộ quần áo duy nhất mà anh có cùng với những viên ngọc trai và chiếc khuy cài cổ áo mạ vàng 14 carat đã trở thành những người bạn thân thuộc với anh.

Khi họ trở về nhà, hàng xóm đã giúp dọn dẹp căn hộ xong xuôi. Đồ đạc đã được đặt trở về chỗ cũ trong phòng khách, những cánh hoa rơi đã được quét dọn sạch. Các cửa sổ đã được mở ra cho thoáng khí. Họ cũng mang than đến để làm một đống lửa lớn trong bếp lò ở phòng bếp và trải mảnh khăn trắng mới lên bàn. Hai cô giáo nhà Tynmore mang đến một chiếc bánh tự nướng, lúc này chiếc bánh đã được cắt miếng gọn gàng và đang nằm trên một chiếc đĩa. Hai mẹ con Floss Gaddis mang đến rất nhiều xúc xích bologna đã thái lát, phải san ra hai chiếc đĩa mới vừa. Có một giỏ bánh mỳ đen mới cắt khoanh và vài cốc cà phê đã được bày biện sẵn trên bàn. Một ấm đựng cà phê mới pha đang được hâm nóng trên bếp lò và có người còn chu đáo đặt một bình kem sữa ở giữa bàn. Họ đã làm tất cả những việc này trong khi gia đình Nolan ở ngoài nghĩa trang. Sau đó họ rời đi, khóa cửa lại rồi đặt chìa khóa dưới tấm thảm chùi chân ở trước cửa.

Bác Sissy, Evy, mẹ, Francie, và Neeley ngồi xuống bàn. Bác Evy rót cà phê ra cốc. Katie ngồi nhìn chằm chằm vào cốc của mình rất lâu. Cô nhớ lại lần cuối cùng Johnny ngồi ở chiếc bàn này. Rồi cô làm những động tác mà Johnny đã làm ngày hôm đó; cô dùng cánh tay đẩy chiếc cốc ra, gục đầu xuống bàn và bắt đầu nức nở khóc. Sissy vòng tay ôm lấy cô và dịu dàng vỗ về.

“Katie, Katie, đừng khóc như thế. Đừng khóc như thế, nếu không đứa bé mà em sắp sinh khi lớn lên trở thành một đứa trẻ lúc nào cũng ủ rũ.”

37

Sau tang lễ, Katie nằm trên giường cả ngày, còn Francie và Neeley thơ thẩn quanh nhà trong tâm trạng bàng hoàng và bối rối. Tới buổi tối, Katie dậy làm bữa ăn nhẹ cho chúng. Sau khi ăn xong, cô giục các con ra ngoài đi dạo, cô nói chúng cần hít thở không khí trong lành.

Francie và Neeley đi dọc đại lộ Graham về hướng Broadway. Trời rét căm căm và màn đêm yên tĩnh, nhưng không có tuyết. Các con phố xung quanh vắng lặng. Giáng sinh đã qua được ba ngày và lúc này lũ trẻ hẳn đang ở trong nhà mải mê với những món đồ chơi mới. Những ngọn đèn đường sáng rực và trống trải. Một ngọn gió lạnh mang theo hơi thở băng giá từ biển thổi vào là là lướt dưới mặt đất, cuốn lên những mẫu giấy bẩn đang nằm im dọc các rãnh nước.

Tuổi thơ của hai chị em đã kết thúc trong những ngày vừa qua. Giáng sinh như Giáng sinh trước đây đã lặng lẽ trôi qua không lời từ biệt kể từ khi bố chúng qua đời vào ngày Giáng sinh. Dịp sinh nhật 13 tuổi của Neeley cũng vô tức vô thanh mà biến mất trong những ngày qua.

Hai chị em đi tới trước mặt tiền sáng rực rỡ của một nhà hát lớn. Bởi cả hai đều có thói quen đọc mọi thứ trong tầm mắt, nên chúng dừng lại và vô thức đọc danh sách các vở kịch đang được biểu diễn trong tuần đó. Phía dưới vở kịch thứ sáu là một thông báo viết chữ to.

“Tuần tới ở đây! Chauncy Osborne, nam ca sĩ ngọt ngào của những bài hát ngọt ngào. Đừng bỏ lỡ anh ấy!”

Nam ca sĩ ngọt ngào... Nam ca sĩ ngọt ngào...

Từ khi bố qua đời, Francie chưa hề rơi một giọt nước mắt nào. Cả Neeley cũng vậy. Lúc này, Francie cảm thấy dường như toàn bộ những giọt nước mắt trong cô đã bị đông cứng lại thành một khối rắn chắc nơi cổ họng, và cái khối rắn chắc ấy đang ngày càng căng phồng lên, khiến cô tưởng rằng nếu nó không sớm tan ra và biến trở về thành nước mắt, chính cô rồi cũng sẽ chết. Cô nhìn sang Neeley và thấy em trai đang khóc. Rồi nước mắt cũng lã chã rơi xuống trên gương mặt.

Hai chị em dắt nhau sang một con phố ngang tối tăm và ngồi xuống trên mép lề đường, hai chân thả xuống rãnh nước. Dẫu đang khóc, Neeley vẫn nhớ trải chiếc khăn mùi soa xuống đất trước khi ngồi để không làm bẩn chiếc quần dài mới của mình. Chúng ngồi sát cạnh nhau, phần vì trời lạnh, phần vì cô đơn. Chúng cứ ngồi lặng lẽ khóc bên nhau như vậy một lúc lâu, bên đường phố lạnh lẽo. Cuối cùng, khi không thể tiếp tục khóc được nữa, chúng bắt đầu nói chuyện với nhau.

“Neeley, vì sao bố lại phải chết?”

“Em đoán là Chúa muốn bố chết.”

“Vì sao?”

“Có thể là để trừng phạt bố.”

“Trừng phạt bố vì cái gì?”

“Em không biết nữa,” Neeley khổ sở nói.

“Em có tin rằng Chúa đã đưa bố đến với thế giới này không?”

“Có”

“Như vậy tức là Ngài muốn bố sống, có phải không?”

“Em đoán là phải.”

“Thế thì vì sao Ngài lại khiến bố ra đi nhanh chóng như vậy?”

“Có thể là để trừng phạt bố,” Neeley nhắc lại câu trả lời ban nãy bởi cậu bé không biết phải trả lời ra sao.

“Nếu đúng thế, vậy điều đó có ích gì? Bố đã chết và bố không biết mình vừa bị trừng phạt. Chúa đã tạo ra bố như vậy rồi lại nói Ta thách người dám thay đổi điều đó. Chị cá rằng Ngài đã nói như vậy đấy.”

“Có lẽ chị không nên nói về Chúa như vậy,” Neeley lo lắng nói.

“Người ta nói Chúa thật vĩ đại,” Francie khinh bỉ nói, “và rằng Chúa biết tất cả mọi thứ và có thể làm được tất cả mọi việc. Nếu như Chúa vĩ đại như vậy, vì sao Ngài không giúp đỡ bố mà lại trừng phạt bố như em nói?”

“Em chỉ nói là có thể thôi mà”

“Nếu Chúa cai quản toàn bộ thế giới này,” Francie nói, “cùng với mặt trời, mặt trăng, các vì sao, tất cả các loài chim, cây cối, hoa lá và tất cả các loài động vật cùng con người, hẳn là Ngài sẽ quá bận rộn và quá quan trọng để dành quá nhiều thời gian như vậy cho việc trừng phạt một con người – một con người như bố.”

“Em nghĩ chị không nên nói về Chúa như vậy,” Neeley không thoải mái nói. “Người có thể giáng đòn xuống chị khiến chị chết đấy.”

“Vậy cứ để Ngài làm như vậy đi,” Francie giận dữ hét lên. “Hãy cứ để Chúa đánh chị chết ngay ở đây, ở cái rãnh nước này đi!”

Rồi chúng sợ sệt ngồi chờ. Không có gì xảy ra cả. Khi Francie lên tiếng lần nữa, cô đã bình tĩnh hơn.

“Chị tin tưởng vào Chúa, Jesus Christ, và mẹ của Ngài, Đức Mẹ Mary. Jesus cũng từng là một đứa trẻ. Người cũng đã từng đi chân trần như chúng ta đi chân trần vào ngày hè. Có lần chị thấy một bức tranh vẽ Ngài ngày nhỏ, chân không đi giày. Và khi lớn lên, Ngài cũng từng đi câu cá, giống như bố đã từng. Và người ta cũng có thể làm hại Ngài, như họ không thể làm hại Chúa. Jesus sẽ không đi tìm người để trừng phạt, bởi Ngài hiểu con người. Vì thế, chị vẫn sẽ luôn luôn tin tưởng ở Jesus Christ.”

Chúng làm dấu thánh giá theo thói quen của người Công giáo khi nhắc đến tên Chúa. Sau đó, Francie đặt tay lên đầu gối Neeley và thì thầm nói.

“Neeley, chị sẽ không nói chuyện này với bất kỳ ai ngoài em, nhưng chị không còn tin tưởng vào Chúa nữa.”

“Em muốn về nhà,” Neeley run rẩy nói.

Khi mở cửa cho con vào, Katie thấy rằng khuôn mặt của chúng tuy mệt mỏi nhưng đã trấn tĩnh hơn. “Vậy là chúng đã khóc ra cho nhẹ lòng,” cô thầm nghĩ.

Francie liếc nhìn mẹ thật nhanh rồi quay đi. “Trong lúc Neeley và mình ra ngoài,” cô thầm nghĩ, “mẹ đã khóc thật nhiều, tới khi không thể khóc nổi nữa. Không có ai lên tiếng về chuyện khóc cả.

“Mẹ nghĩ khi ở ngoài về các con sẽ rất lạnh,” mẹ nói, “nên mẹ đã chuẩn bị một điều ngạc nhiên ấm áp cho các con.”

“Cái gì vậy ạ?” Neeley hỏi.

“Rồi con sẽ biết.”

Điều ngạc nhiên này chính là “sô-cô-la nóng”, tức là ca cao trộn với sữa đặc thành dạng sệt, sau đó thêm nước nóng vào khuấy đều. Katie rót thử nước uống đặc sánh đậm đà đó vào các cốc. “Còn chưa hết đâu,” cô nói thêm. Cô lấy ra ba viên kẹo xốp đựng trong một chiếc túi giấy từ túi tạp dề và thả một viên vào mỗi cốc.

“Mẹ ơi!” Lũ trẻ đồng thanh hô lên đầy sung sướng. “Sô-cô-la nóng” là thứ xa xỉ, thường thì phải đợi tới dịp sinh nhật chúng mới được uống.

“Mẹ thực sự là người rất đặc biệt,” Francie thầm nghĩ trong lúc đang dùng thìa ấn viên kẹo xốp xuống và quan sát bọt trắng nổi lên trong cốc sô-cô-la đen. “Mẹ biết hai chị em mình vừa khóc nhưng không hề hỏi về chuyện đó. Mẹ không bao giờ...” Đột nhiên, một từ mô tả chính xác về mẹ vụt xuất hiện trong đầu Francie. “Mẹ không bao giờ lóng ngóng.”

Đúng vậy, Katie không bao giờ lóng ngóng. Khi sử dụng đôi bàn tay có hình dáng đẹp đẽ nhưng đã bị sự lao lực làm cho sần sùi chai sạn của mình, cô điều khiển chúng với sự chắc chắn, bất kể là khi cô thả một bông hoa gãy cánh vào cốc nước hay khi cô dùng một động tác dứt khoát để vắt khô nước chiếc giẻ lau – bàn tay phải xoáy vào bên trong và bàn tay trái xoáy ra ngoài, hai tay phối hợp đồng thời và nhịp nhàng. Khi nói chuyện, cô sử dụng ngôn từ chính xác và giản dị. Và những suy nghĩ của cô luôn đi theo một đường thẳng rõ ràng, khúc chiết.

Katie nói: “Neeley đã lớn rồi, không thể ngủ chung phòng với chị nữa. Vì thế mẹ đã sửa lại căn phòng mà...” cô ngập ngừng khi nhắc đến từ tiếp theo, “. . bố các con và mẹ từng ở. Bây giờ đó sẽ là phòng ngủ của Neeley.”

Mắt Neeley sáng lên nhìn thẳng vào mắt mẹ. Cậu bé có phòng riêng: Vậy là một ước mơ của cậu bé đã trở thành sự thật; không phải, hai ước mơ đã trở thành sự thật, quần dài và phòng riêng... Tuy nhiên, rất nhanh sau đó, đôi mắt cậu bé lại hiện lên vẻ buồn bã khi cậu chợt nghĩ đến việc những thứ tốt đẹp đó vì sao lại đến với mình.

“Còn mẹ sẽ ở chung phòng của con, Francie.” Sự khéo léo của trực giác đã khiến Katie nói như vậy thay vì nói, “Con sẽ ở chung phòng với mẹ.”

“Giá mà mình cũng có phòng riêng,” Francie thầm nghĩ với một chút ghen tị. “Nhưng mình nghĩ Neeley nên có căn phòng đó. Nhà mình chỉ có hai phòng ngủ mà em thì không thể ngủ chung với mẹ được rồi.”

Như thể đọc được ý nghĩ của Francie, Katie nói tiếp, “Và khi trời ấm trở lại, Francie có thể dùng phòng khách. Mẹ sẽ mang giường gấp của con ra đó, ban ngày phủ một tấm vải đẹp lên trên và nó sẽ giống như một căn phòng khách riêng tư. Như thế có được không, Francie?”

“Được mẹ ạ.”

Sau một lát, mẹ nói tiếp: “Mấy tối nay chúng ta quên đọc sách, từ hôm nay bắt đầu lại nhé.”

“Vậy là mọi việc sẽ tiếp tục diễn ra như cũ,” Francie ngạc nhiên nghĩ trong lúc lấy Kinh Thánh trên bệ lò sưởi xuống.

Mẹ nói, “Bởi năm nay chúng ta đã mất Giáng sinh nên hãy bỏ qua phần cần đọc và chuyển sang phần nói về sự ra đời của Chúa Jesus. Chúng ta sẽ luân phiên nhau đọc nhé. Con bắt đầu trước đi, Francie.”

Francie vâng lời đọc.

... và như vậy, trong lúc họ ở đó, ngày tháng trôi qua cho đến ngày bà mãn nguyệt khai hoa. Và bà cho ra đời người con trai đầu lòng của mình, quấn đứa bé trong bọc tã rồi đặt vào trong máng cỏ; bởi trong quán rượu không có chỗ cho họ.

Katie bất giác thở dài một tiếng nặng nề. Francie ngừng đọc và ngước mắt nhìn mẹ với vẻ khó hiểu. “Không có gì cả,” mẹ nói. “Con cứ đọc tiếp đi.”

“Không, không có gì cả,” Katie nghĩ thầm. “Đã đến lúc mình cảm nhận được thai nhi. Một lần nữa, sinh mạng trong bụng cô run lên khe khẽ. “Có phải vì biết rằng sắp có thêm đứa con này mà cuối cùng anh ấy cũng ngừng uống rượu không?” Cố âm thầm băn khoăn. Trước đó, cô đã nói thầm với anh rằng họ sắp có đứa con thứ ba. Phải chăng khi biết tin này, anh đã cố gắng thay đổi bản thân? Có phải anh qua đời trong lúc cố gắng trở thành một người đàn ông tốt hơn không? “Johnny... Johnny...” cô lại buông một tiếng thở dài.

Và họ luân phiên nhau đọc phần nói về sự ra đời của Jesus; trong lúc đọc, mỗi người đều đau đáu nghĩ đến sự ra đi của Johnny. Nhưng họ quyết định giữ kín những ý nghĩ ấy.

Khi lũ trẻ chuẩn bị lên giường đi ngủ, Katie đã làm một điều rất bất thường. Gọi là bất thường bởi cô không phải tuýp phụ nữ hay thể hiện cảm xúc ra bên ngoài. Cô ôm các con thật chặt và hôn chúc chúng ngủ ngon.

“Kể từ nay,” cô nói, “mẹ sẽ vừa làm mẹ vừa làm bố của các con.”

38

Trước khi kỳ nghỉ Giáng sinh kết thúc, Francie nói với mẹ rằng cô sẽ không quay trở lại trường học nữa. “Con không thích đi học à?” Mẹ hỏi.

“Con có. Nhưng bây giờ con đã 14 tuổi rồi và có thể dễ dàng xin được giấy phép làm việc.”

“Vì sao con lại muốn đi làm?”

“Để giúp mẹ.”

“Không được, Francie. Mẹ muốn con quay lại trường và tốt nghiệp. Chỉ còn vài tháng nữa thôi. Tháng Sáu sẽ tới lúc nào không hay đâu. Con có thể xin giấy phép làm việc vào mùa hè này. Có thể cả Neeley nữa. Nhưng sang mùa thu, cả hai đứa đều sẽ phải vào trường trung học. Vì thế, hãy quên chuyện giấy phép làm việc đi và quay về trường cho mẹ.”

“Nhưng mà mẹ, chúng ta làm thế nào để sống tới mùa hè đây?”

“Chúng ta sẽ xoay xở được.”

Thực lòng, Katie không tự tin như cô nói. Cô nhớ Johnny vì nhiều lẽ. Anh chưa bao giờ có công việc ổn định nhưng thi thoảng vẫn kiếm được một công việc bất ngờ vào thứ Bảy hay Chủ nhật và mang về 3 đô-la. Rồi trong những lúc cùng cực lao đao, Johnny vẫn có cách riêng của anh để xoay mình và đưa cả nhà vượt qua. Nhưng bây giờ thì không còn Johnny nữa.

Katie nhẩm tính đánh giá tình hình. Chừng nào cô còn duy trì được công việc dọn dẹp cho ba tòa nhà kia thì tiền thuê nhà sẽ không thành vấn đề. Mỗi tuần Neeley đi giao báo kiếm được 1 đô-la rưỡi, đủ để mua than nếu như họ chỉ đốt lửa vào buổi tối. Nhưng khoan đã! Phải trích ra 20 xu trong khoản tiền đó để đóng bảo hiểm mỗi tuần (Mỗi tuần, Katie sẽ phải đóng 10 xu tiền bảo hiểm và hai đứa trẻ mỗi đứa 5 xu.) Thôi, vậy thì dùng ít than lại và lên giường đi ngủ sớm hơn một chút là được. Còn quần áo? Không phải là chuyện có thể nghĩ đến. Thật may là Francie đã có giày mới và Neeley đã có bộ quần áo mới. Như vậy, vấn đề lớn cần lo ở đây là thức ăn. Có lẽ bà McGarrity sẽ thuê cô giặt giũ tiếp. Công việc này sẽ giúp cô kiếm thêm 1 đô-la mỗi tuần. Rồi cô sẽ nhận thêm vài công việc dọn dẹp khác. Đúng vậy, bằng cách nào đó họ sẽ xoay xở được thôi.

Ba mẹ con cầm cự được tới cuối tháng Ba. Lúc này, Katie đã khá nặng nề. (Đứa bé sẽ được sinh ra vào tháng Năm.) Những người phụ nữ thuê cô làm việc giật mình ái ngại quay đi khi trông thấy cảnh cô một bụng lùm xùm đứng bên cầu là quần áo trong bếp nhà họ, hoặc khi trông thấy cô quỳ xuống lau nhà trong tư thế cồng kềnh kỳ quặc. Rồi vì lòng thương xót, họ đành phải ra tay làm giúp cô. Không lâu sau, họ chợt nhận ra mình bỏ tiền thuê người lau dọn nhà cửa nhưng rồi chính bản thân họ lại làm phần lớn công việc cho người đó. Vậy là lần lượt từng người nói với cô rằng họ không cần đến cô nữa.

Rồi cũng đến ngày Katie không có đủ 20 xu để nộp cho người thu phí bảo hiểm. Ông là một người bạn lâu năm của gia đình Rommely và hiểu rõ hoàn cảnh của Katie.

“Tôi thực sự rất tiếc khi thấy các chương trình bảo hiểm của cô phải chấm dứt, cô Nolan. Nhất là khi cô đã cố gắng duy trì trong suốt những năm qua.”

“Không phải ông sẽ chấm dứt hợp đồng bảo hiểm chỉ vì tôi thanh toán phí chậm một chút thôi đấy chứ?”

“Tôi thì không. Nhưng công ty thì có. Nghe này, sao cô không bán chương trình bảo hiểm của lũ trẻ đi?”

“Tôi không biết là có thể làm được điều đó.”

“Rất ít người biết. Người ta ngừng đóng phí bảo hiểm còn công ty thì giữ kín miệng. Thời gian trôi qua và công ty cứ giữ lại số tiền mà người ta đã đóng. Tôi sẽ mất việc nếu họ biết tôi nói cho cô biết chuyện này. Nhưng quan điểm của tôi là thế này: Tôi đã làm thủ tục bảo hiểm cho bố mẹ cô, các chị cô, rồi chồng con cô và, tôi cũng không biết nữa, nhưng từ lâu tôi đã kiêm thêm vai trò người đưa tin cho những người trong gia đình cô khi trong nhà có trẻ con mới sinh, có người bị ốm hay qua đời. Vì thế, tôi có cảm giác rằng mình cũng là một phần trong đó.”

“Chúng tôi sẽ không thể làm gì được nếu không có ông,” Katie nói.

“Bây giờ việc cô nên làm là thế này, cô Nolan ạ. Hãy bán các chương trình bảo hiểm của lũ trẻ đi nhưng giữ lại chương trình của cô. Tôi nói gở, nhưng nếu một trong hai đứa trẻ xảy ra chuyện gì bất trắc, thì cô vẫn có thể xoay xở để mai táng cho nó. Trong khi đó, tôi lại nói gở miệng lần nữa, nếu có chuyện gì xảy ra với cô, chẳng phải là chúng chỉ có thể dựa vào tiền bảo hiểm mới có thể lo hậu sự được cho cô hay sao?”

“Đúng vậy. Tôi phải duy trì chương trình bảo hiểm của mình. Tôi không muốn bị người ta coi là kẻ nghèo khổ cùng cực mà đem đi mai táng ở nghĩa trang công cộng dành cho người nghèo. Một khi đã chịu cái danh đó, họ sẽ không bao giờ ngóc đầu lên được; họ không làm được, con cái họ không làm được, cháu chắt của họ cũng không thể. Tôi sẽ giữ lại chương trình bảo hiểm của mình và nghe theo lời khuyên của ông về chương trình của lũ trẻ. Hãy nói cho tôi biết tôi cần làm gì nào.”

Số tiền 25 đô-la mà Katie nhận được khi bán hai chương trình bảo hiểm của lũ trẻ giúp cả nhà cầm cự được tới cuối tháng Tư. Năm tuần nữa, Katie sẽ sinh. Tám tuần nữa, Francie và Neeley sẽ tốt nghiệp tiểu học. Vậy là bằng cách nào đó, họ sẽ phải vượt qua tám tuần này.

Ba chị em nhà Rommely ngồi quanh chiếc bàn trong phòng bếp nhà Katie để cùng nhau bàn bạc.

“Nếu có thể thì chị rất muốn giúp,” Evy nói. “Nhưng em biết đấy, Will không ổn định kể từ khi bị con ngựa đó đá. Anh ấy có ông chủ mới và không có quan hệ tốt với đồng nghiệp, mọi chuyện còn tệ đến mức không có con ngựa nào chịu chở hàng cho anh ấy. Người ta chuyển anh ấy sang làm việc ở chuồng ngựa, dọn dẹp phân ngựa và vứt các chai sữa bị vỡ. Lương của anh ấy bị cắt giảm xuống còn 18 đô-la một tuần mà với số tiền đó thì không đủ để nuôi ba đứa con. Bản thân chị cũng đang tìm việc lau dọn để làm thêm đây.”

“Giá như chị có thể nghĩ ra cách nào đó,” Sissy nói.

“Không cần,” Katie nghiêm giọng nói. “Chị đưa mẹ đến ở cùng là tốt rồi.”

“Đúng vậy,” Evy nói. “Trước đây Kate và em vẫn hay lo lắng về chuyện mẹ phải sống một mình trong một căn phòng rồi lọ mọ ra ngoài dọn dẹp thuê để kiếm vài xu lẻ.”

“Để mẹ ở cùng cũng không tốn kém và không có vấn đề gì cả,” Sissy nói. “John của chị cũng không lấy làm phiền khi mẹ đến. Dĩ nhiên, anh ấy chỉ kiếm được 20 đô-la mỗi tuần. Mà giờ còn có thêm đứa bé nữa. Chị muốn quay lại làm công việc cũ, nhưng mẹ già yếu quá rồi, một mình mẹ không thể vừa chăm cháu vừa lo việc nhà được. Mẹ đã 83 tuổi rồi. Chị có thể đi làm, nhưng nếu thế chị sẽ phải thuê người tới trông mẹ và cháu. Nếu chị có việc làm, chị sẽ giúp được em, Katie.”

“Chị không thể làm như thế được, Sissy. Không có cách nào cả,” Katie nói.

“Bây giờ chỉ còn một cách duy nhất,” Evy nói. “Cho Francie nghỉ học và xin giấy phép làm việc cho nó.”

“Nhưng em muốn con bé tốt nghiệp. Con cái em sẽ là những người đầu tiên trong gia đình Nolan có được bằng cấp.”

“Bằng cấp cũng không thể ăn được đâu,” Evy nói.

“Chẳng lẽ em không có người bạn nào là nam giới để hỗ trợ em hay sao?” Sissy thắc mắc. “Em rất xinh đẹp mà.”

“Sắp xinh đẹp thôi, phải đợi tới khi nó lấy lại vóc dáng đã,” Evy nói xen vào.

Katie thoáng nghĩ đến Hạ sĩ McShane. “Không,” cô nói. “Em không có người bạn nào là nam giới cả. Bấy lâu nay chỉ có Johnny và không có ai khác.”

“Vậy thì chắc ý kiến của Evy là đúng rồi,” Sissy kết luận. “Chị không muốn nói điều này, nhưng em phải cho Francie đi làm thôi.”

“Nếu bỏ ngang trường tiểu học mà không tốt nghiệp, con bé sẽ không có cơ hội để vào trung học,” Katie phản đối.

“Vậy thì,” Evy thở dài, “ở đâu cũng có các cơ sở từ thiện của Công giáo.”

“Khi nào chúng em đến mức phải ngửa tay nhận đồ từ thiện”, Katie lặng lẽ nói, “em sẽ đóng cửa ra vào, đóng tất cả cửa sổ và chờ cho tới khi lũ trẻ ngủ say, sau đó em sẽ bật tất cả các bếp gas trong nhà lên.”

“Đừng có nói như thế,” Evy đanh giọng nói. “Em cũng muốn sống chứ, phải không nào?”

“Phải. Nhưng em muốn sống vì điều gì đó. Em không muốn sống để nhận đồ ăn từ thiện rồi đợi tới khi hồi sức lại chạy đi xin thêm đồ ăn từ thiện.”

“Vậy thì lại quay về vấn đề mà chúng ta vừa bàn bạc,” Evy nói. “Francie phải nghỉ học và đi làm. Nhất định phải là Francie bởi Neeley mới có 13 tuổi và người ta sẽ không cấp giấy phép làm việc cho nó.”

Sissy đặt tay lên cánh tay Katie trấn an. “Mọi chuyện sẽ không tệ quá đâu. Francie rất thông minh, nó đọc rất nhiều sách và nó sẽ tìm ra cách để được tới trường thôi.”

Evy đứng dậy. “Thôi! Bọn chị phải về rồi.” Cô đặt 50 xu lên bàn. Như đoán trước rằng Katie sẽ từ chối, cô nghiêm giọng nói. “Và đừng có tưởng đây là một món quà. Nhớ phải trả lại chị.”

Katie mỉm cười. “Chị không cần phải hét lên như thế. Em đâu có ngại cầm tiền của chị gái mình chứ.”

Sissy đi đường tắt. Trong lúc nghiêng người hôn chào tạm biệt Katie, cô nhét một tờ 1 đô-la vào túi tạp dề của em gái. “Nếu em cần đến chị,” cô nói, “hãy cho người đến gọi chị và chị nhất định sẽ đến, kể cả vào lúc nửa đêm. Nhưng nhớ là chỉ nên sai Neeley thôi. Con gái đi trên phố qua những sân than vào ban đêm không an toàn đâu.”

Katie ngồi một mình ở bàn trong phòng bếp rất lâu. “Mình cần hai tháng... chỉ hai tháng thôi,” cô nghĩ. “Lạy Chúa lòng lành, hãy cho con hai tháng. Đó chỉ là một đoạn thời gian ngắn ngủi thôi mà. Tới lúc đó, con của con sẽ ra đời và con cũng kịp khôi phục lại sức khỏe. Tới lúc đó, lũ trẻ sẽ tốt nghiệp trường công. Khi con đã làm chủ tâm trí và cơ thể của chính mình, con sẽ không cần phải cầu xin Ngài bất kỳ điều gì nữa. Nhưng bây giờ đây, cơ thể con đang làm chủ con, nên con buộc lòng phải xin Ngài ra tay cứu giúp. Chỉ hai tháng thôi mà... hai tháng...” Cô chờ vầng hào quang ấm áp xuất hiện để báo hiệu cho cô biết rằng lời cầu nguyện của cô đã đến được với Chúa. Nhưng không có vầng hào quang nào cả. Cô lại thử lần nữa.

“Lạy Đức Mẹ Mary, Mẹ của Chúa, Người biết tình cảnh này là như thế nào mà. Người cũng có một đứa con mà. Lạy Đức Mẹ Mary...” Cô lại chờ đợi. Không có gì xảy ra cả.

Cô đặt 1 đô-la của Sissy và 50 xu của Evy lên bàn. “Số tiền này sẽ giúp cả nhà cầm cự thêm ba ngày nữa,” cô nghĩ. “Sau đó thì sao đây....”

Không nhận thức được việc mình đang làm, cô thì thầm: “Johnny, dù bây giờ anh đang ở đâu, hãy xoay mình một lần nữa để giúp cả nhà. Một lần nữa...” Cô lại chờ đợi và lần này vầng hào quang xuất hiện.

Quả thực, Johnny đã ra tay cứu giúp họ.

McGarrity, ông chủ cửa hàng rượu, vẫn luôn suy nghĩ về Johnny. Không phải ông bị lương tâm giày vò; không, không có chuyện đó. Ông không bắt ép những người đàn ông phải đến cửa hàng của ông mà uống rượu. Ngoài việc chăm chỉ tra dầu cho bản lề để khách hàng chỉ cần chạm nhẹ là cánh cửa có thể dễ dàng mở bung ra, ông không thực hiện chiêu trò gì nhiều hơn so với những cửa hàng rượu khác. Bữa ăn miễn phí của ông không ngon hơn bữa ăn miễn phí của họ, và ông cũng không tổ chức trò giải trí mua vui nào để câu kéo khách ngoại trừ những màn biểu diễn ngẫu hứng do chính khách hàng thực hiện. Không, vấn đề không nằm ở lương tâm của ông.

Ông nhớ Johnny. Chỉ có vậy thôi. Và ông cũng không phải vì tiền mà nhớ đến anh, bởi lẽ Johnny lúc nào mà chẳng nợ ông. Ông thích Johnny đến bởi anh mang lại nét tao nhã và tinh tế cho cửa hàng của ông. Có một cảm giác không nói nên lời khi trông thấy chàng thanh niên mảnh dẻ ấy đứng duyên dáng ở quầy bar, giữa những gã đánh xe thô tục và những gã đào mương rãnh quanh năm bẩn thỉu. “Dĩ nhiên rồi,” McGarrity thừa nhận, “Johnny Nolan đã uống quá nhiều rượu khiến sức khỏe bị tổn hại. Nhưng nếu không uống ở đây thì cậu ấy cũng lại đi uống ở nơi khác. Mà cậu ấy đâu phải kẻ nghiện rượu. Cậu ấy đâu phải người chỉ sau vài ly đã chửi bậy hay gây gổ. Đúng vậy đấy,” McGarrity kết luận, “Johnny vẫn luôn bình thường.”

Điều khiến McGarrity nhớ là cách nói chuyện của Johnny. “Chà, anh chàng đó ăn nói mới tài tình làm sao,” ông nghĩ. “Cậu ấy sẵn sàng kể cho mình nghe về những cánh đồng trồng bông ở miền Nam hay về những bờ biển ở nước Ả-rập lạ lùng hay nước Pháp đầy nắng, như thể đích thân cậu ấy đã đặt chân đến những nơi đó chứ không phải chỉ lấy thông tin từ những bài hát mà cậu ấy biết. Chắc chắn là mình thích nghe cậu ấy nói về những miền đất xa xôi đó,” ông thầm nghĩ. “Nhưng thực lòng mình thích nhất là nghe cậu ấy nói về gia đình mình.”

Cách đây lâu lắm, McGarrity từng có ước mơ thật đẹp về một gia đình. Gia đình trong mơ này của ông sinh sống ở một nơi cách xa quán rượu, xa tới nỗi sau khi khóa cửa hàng, ông phải bắt xe điện để về nhà vào mỗi buổi sáng sớm. Người vợ dịu dàng trong giấc mơ của ông đã chuẩn bị sẵn cà phê nóng và đồ ăn ở nhà để chờ chồng về. Sau khi ăn xong, họ sẽ ngồi nói chuyện... nói về những chuyện khác ngoài chuyện ở quán rượu. Ông cũng có những đứa con trong mơ – những đứa con sạch sẽ, xinh xẻo, thông minh; những đứa con khi lớn lên có phần xấu hổ vì bố của chúng là chủ một cửa hàng bán rượu. Ông sẽ tự hào về nỗi xấu hổ của chúng bởi điều đó có nghĩa là ông có khả năng sinh ra những đứa trẻ tinh tế.

Đó là ước mơ của ông về hôn nhân. Rồi ông kết hôn với Mae. Bà từng là một cô gái có thân hình hấp dẫn với mái tóc màu đỏ đậm và chiếc miệng rộng. Nhưng sau một thời gian chung sống, cô gái ấy biến thành một người phụ nữ phốp pháp và lôi thôi. Đời sống hôn nhân diễn ra suôn sẻ được một hoặc hai năm, sau đó một buổi sáng McGarrity tỉnh dậy và phát hiện ra mọi việc không tốt chút nào. Mae nhất định không thể biến thành người vợ trong mơ của ông. Bà thích quán rượu. Bà nằng nặc đòi cả nhà họ phải thuê phòng ở tầng trên của quán rượu. Bà không muốn sống ở Flushing; bà không muốn động tay động chân làm việc nhà. Bà thích ngồi trong căn phòng phía sau của quán rượu triền miên từ ngày dài sang đêm thâu để nói cười và uống rượu với khách. Còn con cái ông thì suốt ngày lông bông trên phố như những kẻ du côn và khoe khoang khắp chốn rằng bố của chúng là ông chủ quán rượu. Ông vô cùng thất vọng khi chúng tự hào về điều đó.

Ông biết Mae không chung thủy với mình nhưng cũng không quan tâm đến chuyện đó, miễn là tin đồn không tệ hại đến mức ông bị những người đàn ông khác cười nhạo sau lưng. Cảm giác ghen tuông đã rời bỏ ông từ lâu khi ham muốn thể xác với Mae không còn. Dần dần, ông trở nên thờ ơ với việc ngủ với Mae hay với bất kỳ người phụ nữ nào khác. Đối với ông, chuyện giường chiếu chỉ có thể mặn nồng khi hai người có thể nói chuyện hòa hợp với nhau. Ông muốn một người phụ nữ để trò chuyện cùng, người mà ông có thể giãi bày mọi ý nghĩ của mình; và ông cũng muốn người đó trò chuyện với mình, một cách ấm áp, thông thái và gần gũi. Ông nghĩ, nếu ông có thể tìm được một người phụ nữ như vậy, hẳn lúc đó phẩm tính đàn ông cũng sẽ sống lại trong ông. Qua lăng kính vụng về ngớ ngẩn của mình, ông muốn sự hòa hợp về tâm trí và linh hồn đi kèm với sự hòa hợp về thể xác. Nhiều năm trôi qua, nhu cầu có một người phụ nữ gần gũi để chuyện trò thân mật với mình đã trở thành một nỗi ám ảnh trong ông.

Trong công việc của mình, ông có điều kiện quan sát bản tính con người và rút ra được một vài kết luận về điều đó. Những kết luận này không hàm chứa sự thông thái và đặc sắc; thực ra, chúng khá nhàm chán. Nhưng chúng có ý nghĩa quan trọng với McGarrity bởi chính ông nghĩ ra được. Trong những năm đầu hôn nhân, ông cũng từng cố gắng chia sẻ với Mae về những kết luận này, nhưng đáp lại, bà chỉ nói, “Em có thể hình dung được.” Thảng hoặc bà mới thay đổi cách nói cho đa dạng, chẳng hạn, “Em quả thật có thể hình dung được.” Dần dần, bởi không thể chia sẻ được về tâm tư với vợ, ông cũng mất đi sức mạnh của người chồng trước bà và bà không còn chung thủy với ông.

McGarrity mang trong tâm hồn mình một tội lỗi lớn. Ông ghét lũ con của mình. Con gái ông, Irene, bằng tuổi Francie. Irene có đôi mắt phớt hồng và mái tóc màu đỏ nhạt tới nỗi gọi nó là màu hồng cũng không sai. Cô bé này rất xấu tính và ngu dốt. Cô bị cho ở lại lớp nhiều lần tới nỗi dẫu đã 14 tuổi nhưng vẫn còn đang học lớp sáu. Con trai ông Jim, 10 tuổi, thì hoàn toàn không có lấy một điểm gì nổi bật ngoại trừ cặp mông béo núng nính, không nhìn thấy khe mông ở đâu.

McGarrity còn có một ước mơ thầm kín khác, đó là một ngày nào đó Mae sẽ đến bên ông và thú nhận rằng lũ trẻ đó không phải là con ông. Ước mơ này khiến ông cảm thấy hạnh phúc. Ông nghĩ hẳn là mình sẽ có thể yêu thương những đứa trẻ đó nếu ông biết chúng là con của người đàn ông khác. Khi ấy ông có thể dùng thái độ khách quan mà nhìn nhận những thói hư tật xấu và sự dốt nát của chúng, sau đó ông có thể nảy lòng thương hại mà ra tay giúp đỡ chúng. Ông sẽ vẫn ghét bỏ chúng chừng nào ông còn biết chúng chính là con của mình, bởi ở chúng ông nhìn ra được tất cả những nét xấu của chính mình và Mae.

Trong tám năm Johnny lui tới cửa hàng rượu của McGarrity, ngày nào anh cũng kể với McGarrity về Katie và lũ trẻ của mình bằng giọng tán thưởng không hề che giấu. McGarrity cũng chơi một trò chơi bí mật trong suốt tám năm đó. Ông giả vờ rằng mình chính là Johnny, rằng ông, McGarrity, đang nói như vậy về Mae và lũ con của mình.

“Khoe với anh một chuyện,” một lần Johnny đắc ý nói và lôi từ trong túi ra một tờ giấy. “Cô con gái bé nhỏ của tôi đã viết bài văn này ở lớp và được cho điểm A, mà nó mới chỉ có mười tuổi thôi đấy. Anh nghe nhé. Tôi sẽ đọc.”

Trong lúc Johnny đọc, McGarrity giả vờ rằng người viết bài văn đó là cô con gái của mình. Một hôm khác, Johnny mang đến một chiếc kệ giữ sách bằng gỗ được đóng sơ sài. Anh dùng điệu bộ kiểu cách để đặt nó lên quầy bar và tự hào giới thiệu:

“Khoe với anh một chuyện. Con trai tôi, Neeley, làm ra cái này ở trường”

“Con trai tôi, Jimmy, làm ra cái này ở trường,” McGarrity tự hào nói thầm trong bụng trong lúc ông ngắm nghía chiếc kệ sách.

Một lần khác, để dụ anh nói chuyện, McGarrity hỏi, “Cậu có nghĩ chúng ta sẽ tham gia vào cuộc chiến này không, Johnny?”

“Thật buồn cười,” Johnny trả lời. “Katie và tôi đã ngồi với nhau tới tận sáng để nói về chuyện đó. Cuối cùng tôi cũng thuyết phục được cô ấy tin rằng Wilson sẽ giúp chúng ta không phải dây vào cuộc chiến này.”

McGarrity lại nghĩ thầm trong bụng rằng mọi chuyện sẽ thế nào nếu như ông và Mae có thể ngồi với nhau cả đêm để trò chuyện về điều đó, và sẽ thế nào nếu như bà thừa nhận, “Anh nói đúng, Jim ạ.” Chỉ có điều, ông không biết mọi chuyện sẽ thế nào, bởi ông hiểu rõ chuyện đó sẽ không bao giờ xảy ra.

Vì thế, khi Johnny mất, những ước mơ của McGarrity cũng mất theo. Ông đã cố thử tự chơi trò chơi ấy nhưng không có kết quả. Ông cần một người như Johnny để khơi gợi nguồn cảm hứng.

Trong lúc ba chị em nhà Rommely ngồi bàn bạc với nhau trong phòng bếp nhà Katie, McGarrity cũng nảy ra một ý tưởng. Ông có tiền, nhiều đến nỗi không biết phải tiêu làm sao cho hết – thực ra mà nói, tiền là thứ duy nhất mà ông có. Có lẽ ông có thể dùng tiền để mua lại những ước mơ kia qua lũ trẻ của Johnny. Ông đoán rằng Katie đang lâm vào cảnh khốn khó. Có thể ông sẽ tìm được một vài công việc lặt vặt đơn giản nào đó để hai con của Johnny làm sau giờ học. Như vậy cũng là ông đang giúp đỡ họ vượt qua khó khăn rồi... Chúa biết rằng ông có thể làm như vậy, và biết đâu ông sẽ được đền đáp. Biết đâu chúng sẽ nói chuyện với ông như cách mà chúng nói chuyện với bố mình.

Ông thông báo với Mae rằng ông sẽ tới thăm Katie để gợi ý về chuyện công việc cho lũ trẻ. Mae vô tâm vô phế nói rằng ông sẽ bị tống ra khỏi cửa nhà họ. McGarrity không cho rằng ông sẽ bị tống ra khỏi cửa. Trong lúc cạo râu để chuẩn bị tới thăm họ, ông không khỏi nhớ tới ngày Katie tới nhà để cảm ơn ông về vòng hoa tang.

Sau tang lễ của Johnny, Katie đi một vòng cảm ơn từng người đã gửi hoa đến viếng. Cô bước thẳng qua cửa trước của quán rượu, khinh thường mà từ chối sử dụng lối cửa phụ gắn dòng chữ “Cửa vào cho phụ nữ”. Cô phớt lờ ánh nhìn chăm chú của những người đàn ông đang có mặt ở đó và đi thẳng tới chỗ của McGarrity. Khi trông thấy cô, ông vội giắt một góc tạp dề lên thắt lưng, ngụ ý rằng ông sẽ ngừng làm việc trong giây lát và từ phía sau quầy bar tiến lại chào cô.

“Tôi đến để cảm ơn ông đã gửi vòng hoa tới viếng Johnny,” cô nói.

“Ồ, ra là chuyện đó,” ông thở phào nói. Ông cứ nghĩ cô tìm đến để mắng nhiếc mình.

“Ông thật chu đáo.”

“Tôi rất mến Johnny.”

“Tôi biết.” Cô đưa tay ra. Ông đờ đẫn nhìn bàn tay chìa ra về phía mình một lúc rồi mới hiểu rằng cô muốn bắt tay với ông. Khi bắt tay cô, ông hỏi, “Cô không ghi hận tôi chứ?”

“Vì sao chứ?” Cô hỏi lại. “Johnny là người tự do, da trắng và trên 21 tuổi rồi.” Sau đó cô quay đi và bước ra khỏi quán rượu.

Không đời nào có chuyện đó, McGarrity kết luận, một người phụ nữ như vậy sẽ không tống ông ra khỏi cửa nếu ông đến với ý định tốt.

Ông ngồi bồn chồn trên chiếc ghế trong phòng bếp và nói chuyện với Katie. Lúc này là giờ làm bài tập về nhà của lũ trẻ. Francie cúi đầu xuống sách giả vờ đọc nhưng thực ra là đang dỏng tai lên nghe ông McGarrity nói chuyện.

“Tôi đã bàn bạc với vợ,” McGarrity nói những điều mà chỉ trong giấc mơ ông mới có được, “và bà ấy cũng đồng ý với tôi rằng chúng tôi có thể thuê con gái của chị. Xin chị hãy yên tâm, không có gì nặng nhọc cả đâu, chỉ là dọn giường và rửa một ít bát đĩa thôi. Cậu bé con có thể làm việc ở dưới nhà, bóc vỏ trứng và thái miếng phô mai, chị biết đấy, để phục vụ bữa ăn miễn phí vào buổi tối. Cậu bé sẽ không làm việc ở gần quầy bar đâu mà chỉ ở trong phòng bếp phía sau thôi. Công việc sẽ chiếm khoảng một tiếng đồng hồ sau giờ tan học và thêm nửa ngày vào thứ Bảy. Tôi sẽ trả mỗi cháu 2 đô-la mỗi tuần.”

Tim Katie đập lỡ một nhịp vì thông tin này. “Vậy là tổng cộng 4 đô-la mỗi tuần,” cô nhẩm tính nhanh trong đầu, “cùng với 1 đô-la rưỡi tiền công giao báo. Cả hai đứa đều sẽ có thể tiếp tục đến trường. Sẽ có đủ tiền để mua thức ăn. Chúng ta sẽ vượt qua được giai đoạn khó khăn này.”

“Ý chị thế nào, chị Nolan?” Ông hỏi.

“Do các cháu quyết định thôi,” cô trả lời.

“Thế nào?” Ông quay ra hỏi lũ trẻ. “Các cháu thấy sao?”

Francie giả vờ miễn cưỡng rời khỏi cuốn sách đang đọc. “Bác và mẹ vừa nói gì đấy ạ?”

“Cháu có muốn giúp bác gái McGarrity làm việc nhà không?”

“Vâng, thưa bác,” Francie nói.

“Còn cháu thì sao?” Ông nhìn sang Neeley.

“Vâng, thưa bác,” cậu bé bắt chước câu trả lời của chị,

“Vậy là thỏa thuận thế nhé.” Ông quay sang Katie. “Dĩ nhiên, đây chỉ là công việc tạm thời thôi, cho đến khi chúng tôi tìm được một người có thể làm việc nhà và hỗ trợ công việc trong bếp lâu dài.”

“Dù sao tôi cũng mong muốn có công việc tạm thời như vậy,” Katie nói.

“Có lẽ chị cũng đang thiếu tiền.” Ông thò tay vào trong túi. “Nên tôi sẽ trả trước tiền công của tuần đầu tiên”

“Không, ông McGarrity. Nếu chúng là người kiếm được số tiền đó, chúng sẽ được hưởng cái vinh dự nhận nó và tự mình mang về nhà vào cuối tuần.”

“Vậy cũng được.” Nhưng ông không rút tay ra khỏi túi mà rờ đến một cuộn tiền dày. “Mình có quá nhiều tiền nhưng chúng chẳng mang lại cho mình được cái gì. Còn họ thì không có gì cả,” ông nghĩ. Ông đã có một ý tưởng trong đầu.

“Chị Nolan này, chắc chị cũng biết về giao dịch giữa Johnny với tôi. Tôi cho cậu ấy nợ tiền rồi cậu ấy dùng tiền khách boa để trả cho tôi. Tình hình là, khi qua đời, số tiền cậu ấy đưa tôi vẫn còn dư một ít.” Nói rồi ông lấy ra cuộn tiền dày cộp kia. Francie trợn tròn mắt khi lần đầu được trông thấy nhiều tiền như vậy. Ý định của McGarrity là nói rằng Johnny còn dư 12 đô-la rồi đưa cho Katie số tiền đó. Trong lúc gỡ chiếc dây chun buộc cuộn tiền, ông đưa mắt nhìn Katie và thấy cô nheo mắt lại, rồi ông lập tức đổi ý vì ngay lúc đó ông chợt nhận ra cô sẽ không đời nào tin vào câu chuyện này. “Dĩ nhiên, không nhiều lắm,” ông bình tĩnh nói. “Chỉ có 2 đô-la thôi. Nhưng dù ít thì tôi vẫn phải trả lại cho chị.” Ông lấy ra hai tờ và đưa cho cô.

Katie lắc đầu. “Tôi biết chứ, làm gì có ai nợ tiền chúng tôi. Nếu nói thật, hẳn là ông phải nói Johnny còn nợ ông tiền.” Lúng túng vì bị phát hiện, McGarrity vội thả cuộn tiền vào túi, cắn răng chịu đựng cảm giác khó chịu khi nó cọ lên đùi mình. “Nhưng, ông McGarrity, tôi rất cảm ơn ông vì thiện ý này,” Katie nói.

Lời nói của cô như cởi khóa cho miệng ông. McGarrity bắt đầu nói; ông nói về thời trai trẻ của mình ở Ireland, về bố mẹ và rất nhiều anh chị em trong gia đình. Ông nói về cuộc hôn nhân mơ ước của mình. Ông nói với cô về tất cả mọi thứ chất chứa trong đầu ông suốt bao nhiêu năm qua. Ông không nói xấu vợ con mình. Thực ra, ông loại bỏ họ hoàn toàn khỏi câu chuyện của mình. Ông nói về Johnny; về việc Johnny ngày nào cũng kể về vợ con mình như thế nào.

“Chẳng hạn như những chiếc rèm cửa kia,” McGarrity nói và đưa bàn tay thô dày của mình chỉ vào cặp rèm làm bằng vải thô màu vàng với họa tiết hoa hồng đỏ. “Johnny kể với tôi rằng cô đã xé một chiếc váy cũ của mình ra để làm rèm cửa ở phòng bếp. Cậu ấy nói những chiếc rèm đó khiến căn bếp trông thật đẹp, giống như bên trong xe của những người du mục vậy.”

Francie vốn đã không còn giả vờ học nữa bắt được những từ cuối của McGarrity. “Xe của những người du mục,” cô nghĩ thầm và đưa mắt nhìn những tấm rèm bằng lăng kính mới. “Vậy là bố đã nói như thế. Lúc ấy mình còn tưởng bố không để ý đến những tấm rèm mới này. Ít ra thì bố cũng đã không nói gì cả. Nhưng bố vẫn chú ý. Và bố đã nói những điều tốt đẹp về chúng với người đàn ông này.” Khi nghe kể rằng Johnny đã nói như thế, Francie gần như tin rằng bố mình chưa chết. “Vậy là bố đã nói những điều như thế với người đàn ông này,” cô chăm chú nhìn vào ông McGarrity với một sự hiếu kỳ mới mẻ. Ông có khổ người mập mạp và thấp với đôi bàn tay thô dày, chiếc cổ ngắn đỏ lựng và mái tóc đang thưa thớt dần. “Ai mà đoán ra được chứ,” Francie nghĩ, “nhìn bề ngoài ông ấy như vậy, nhưng bên trong lại là một con người khác hẳn?”

McGarrity nói liên tục suốt hai giờ không ngừng nghỉ. Katie chăm chú lắng nghe. Thực ra, cô không hoàn toàn nghe tất cả những gì ông nói, mà chỉ chọn lọc những gì ông nói về Johnny. Khi ông ngừng lại trong giây lát, cô nhẹ nhàng đưa ra những lời gợi ý nhỏ để ông chuyển tiếp đề tài như “Thật thế sao?” hay “Rồi sau đó thì sao?” hay “Và rồi....” Khi ông lúng túng không tìm được từ ngữ phù hợp, cô cũng chỉ điểm đôi chút và được ông cảm kích tiếp thu.

Trong lúc ông nói chuyện, một điều kỳ lạ đã xảy ra. McGarrity cảm thấy rằng phẩm tính đàn ông đã biến mất từ lâu bỗng quay về khuấy đảo linh hồn ông. Nguyên nhân không phải là sự hiện diện của Katie trong căn phòng này với ông. Thực ra, bây giờ người cô đã rất xồ xề và biến dạng đến mức mỗi khi nhìn vào cô, ông không khỏi giật mình trong lòng. Phép màu không nằm ở người phụ nữ đó, mà nằm ở cuộc trò chuyện giữa cô và ông.

Căn phòng ngày càng tối dần. McGarrity ngừng nói. Ông đã khàn giọng và khá mệt mỏi. Nhưng đó là sự mệt mỏi đầy thư thái và mới mẻ. Ông tiếc nuối nghĩ, đã đến giờ phải ra về rồi. Lúc này quán rượu chắc đang chật ních khách khứa bởi những người đàn ông đang trên đường đi làm về và tạt vào uống ly rượu trước bữa ăn nhẹ. Ông không thích Mae xuất hiện phía sau quầy bar khi có cả tá đàn ông xuất hiện tại đó. Ông chậm rãi đứng lên.

“Chị Nolan,” ông vừa nói vừa vò vò chiếc mũ tròn màu nâu trong tay, “liệu thi thoảng tôi có thể đến đây để trò chuyện với chị được không?” Cô chậm rãi lắc đầu. “Chỉ để nói chuyện thôi?” Ông nài nỉ.

“Không được, thưa ông McGarrity,” cô nói với giọng nhẹ nhàng nhất có thể.

Ông thở dài và rời đi.

Francie vui vẻ vì được bận rộn. Công việc sẽ giúp cô không phải nghĩ quá nhiều về bố. Cô và Neeley thức dậy từ 6 giờ sáng để giúp mẹ lau dọn tòa nhà trong hai giờ rồi mới chuẩn bị đến trường. Bây giờ mẹ không thể làm việc nặng được. Francie lau trống đồng ở ba tiền sảnh và dùng giẻ tẩm dầu để lau từng thanh vịn cầu thang. Neeley quét dọn tầng hầm và bậc cầu thang trải thảm. Hằng ngày, hai chị em phải đưa những thùng đựng đầy rác dưới tầng hầm lên vỉa hè. Đây là vấn đề khá hóc búa bởi sức của hai người cộng lại cũng không đủ để di chuyển những chiếc thùng vừa to vừa nặng như vậy. Francie nghĩ ra ý tưởng nghiêng thùng để đổ rác ra sàn nhà ở tầng hầm, mang thùng không lên vỉa hè rồi dùng xô đựng than để xúc rác vào và xách xô lên đổ rác xuống những chiếc thùng không kia. Giải pháp này khá hiệu quả, dù rằng chúng phải đi lên đi xuống tầng hầm rất nhiều chuyến. Vậy là mẹ chỉ còn phải lau dọn các khu hành lang lót vải dầu. Ba người thuê nhà tình nguyện tự lau dọn hành lang nhà minh cho tới khi Katie sinh con xong và thiện chí này đã giúp đỡ họ rất nhiều.

Sau giờ học, lũ trẻ phải đến nhà thờ nghe “hướng dẫn” bởi cả hai sẽ được nhận lễ Thêm sức vào mùa xuân năm đó. Sau buổi hướng dẫn, chúng lại tới làm việc cho ông McGarrity. Đúng như ông đã hứa, công việc rất đơn giản và dễ dàng. Francie dọn dẹp bốn chiếc giường lộn xộn, rửa vài chiếc bát đĩa ăn sáng và quét tước phòng. Tất cả chỉ mất chưa đầy một giờ đồng hồ.

Neeley cũng có lịch trình giống như Francie, ngoài ra cậu bé còn có thêm công việc giao báo. Thi thoảng phải tới 8 giờ tối cậu bé mới về đến nhà để ăn bữa nhẹ. Cậu bé làm việc trong phòng bếp phía sau cửa hàng rượu của ông McGarrity. Nhiệm vụ của cậu bé là bóc vỏ 48 quả trứng luộc, cắt khối phô mai cứng thành những khối lập phương cỡ 2,5cm rồi xiên tăm vào từng khối, và thái lát dưa chuột muối.

McGarrity chờ vài ngày để lũ trẻ quen việc, sau đó ông quyết định đã đến lúc gợi cho chúng nói chuyện với ông như cách mà Johnny đã từng làm. Ông đi vào trong phòng bếp, ngồi xuống, và quan sát Neeley làm việc. “Cậu bé này quả là giống hệt bố,” McGarrity thầm đánh giá. Ông ngồi yên lặng một lúc thật lâu để cậu bé quen với sự xuất hiện của ông ở đó, sau đó ông hắng giọng và bắt đầu lên tiếng.

“Gần đây cháu có đóng cái kệ sách bằng gỗ nào không?” Ông hỏi.

“Không….. không, thưa ông,” Neeley lắp bắp nói, không khỏi giật mình vì câu hỏi quái lạ này.

McGarrity lại ngồi chờ. Vì sao cậu bé này lại không bắt chuyện nhỉ? Thay vào đó, Neeley tăng nhanh tốc độ lột vỏ trứng. McGarrity thử lại lần nữa. “Cháu có nghĩ Wilson sẽ giúp chúng ta không phải dây vào cuộc chiến này không?”

“Cháu không biết,” Neeley nói.

McGarrity lại ngồi chờ rất lâu. Neeley nghĩ ông đang muốn kiểm tra cung cách làm việc của cậu bé. Vì nôn nóng muốn làm ông vừa lòng, cậu bé càng ra sức làm việc thật nhanh đến mức hoàn tất mọi công việc trước giờ quy định. Cậu bé đặt quả trứng cuối cùng được bóc vỏ vào chiếc bát thủy tinh rồi ngước nhìn lên. “À ha! Giờ thì cậu bé có thể nói chuyện với mình rồi,” McGarrity hào hứng nghĩ.

“Ông còn muốn cháu làm thêm việc gì nữa không ạ?” Neeley hỏi.

“Không, tất cả chỉ có thế thôi,” McGarrity vẫn đang háo hức chờ đợi.

“Vậy thì cháu xin phép về đây ạ,” Neeley đánh bạo nói.

“Được rồi, con trai,” McGarrity thở dài. Ông nhìn cậu bé đi ra phía cửa sau. “Giá mà cậu bé quay người lại và nói điều gì đó... điều gì đó... thân mật,” McGarrity nghĩ. Nhưng Neeley không quay người lại.

Ngày hôm sau, McGarrity thử với Francie. Ông lên tầng đi vào trong căn hộ, ngồi xuống và không nói gì cả. Francie hơi giật mình và bắt đầu lau nhà từ trong ra phía cửa chính. “Nếu ông ấy tấn công” cô nghĩ, “mình có thể dễ bề chạy ra ngoài.” McGarrity cũng ngồi yên lặng một lúc lâu, ông nghĩ làm như vậy sẽ giúp cô quen với sự hiện diện của mình mà không biết rằng thực ra ông đang khiến cô hoảng sợ.

“Gần đây cháu có viết bài văn nào xuất sắc và được chấm điểm A không?” Ông hỏi.

“Không ạ, thưa ông.”

Ông lại im lặng chờ. “Cháu có nghĩ chúng ta sẽ tham dự vào cuộc chiến tranh này không?”

“Cháu... cháu không biết.” Cô đã tiến gần hơn đến mép cửa.

Ông nghĩ thầm, “Mình đang dọa sợ cô bé. Hẳn là nó nghĩ mình cũng giống như gã đồi bại kia ở sảnh hành lang” Rồi ông nói to, “Đừng sợ, bác đi đây. Nếu muốn cháu có thể khóa cửa lại cũng được.”

“Vâng, thưa ông” cô nói. Sau khi ông rời đi, Francie ngẫm nghĩ: “Mình đoán là ông ấy chỉ muốn nói chuyện. Nhưng mình chẳng có gì để nói với ông ấy cả.”

Mae McGarrity lên tầng một lần. Francie đang quỳ gối cố gắng khêu ra chút bụi bẩn phía sau các đường ống nước ở dưới bồn rửa. Mae bảo cô bé hãy đứng dậy và quên đám bụi đó đi.

“Chúa yêu thương cháu, cháu bé,” bà nói. “Đừng tự giết mình vì công việc. Căn hộ này sẽ còn ở đây rất lâu sau khi cả hai bác cháu chúng ta qua đời.”

Bà lấy một khối thạch màu hồng ra khỏi thùng đá, cắt nó làm đôi rồi thả nửa khối vào một chiếc đĩa khác, sau đó phết đầy kem sữa béo lên trên. Bà quẳng hai chiếc thìa lên bàn, ngồi xuống và ra hiệu cho Francie cùng ngồi bên cạnh.

“Cháu không đói ạ,” Francie nói dối.

“Dù gì cũng phải ăn chứ, để hòa đồng với mọi người,” Mae nói.

Đó là lần đầu tiên Francie được ăn thạch và kem sữa béo. Món ăn ngon miệng đến nỗi trong đầu cô liên tục tâm tâm niệm niệm rằng mình phải chú ý đến tác phong và không được ăn uống thô tục. Trong lúc ăn, cô thầm nghĩ, “Vì sao lại thế nhỉ, bà McGarrity rất ổn. Ông McGarrity cũng rất ổn. Có điều, mình đoán là họ không ổn với nhau.”

Mae và Jim McGarrity ngồi ở chiếc bàn nhỏ trong căn phòng phía sau cửa hàng, vội vàng ăn bữa nhẹ thường lệ của họ trong yên lặng. Đột nhiên, Mae đưa tay đặt lên cánh tay của ông, khiến ông run người lên vì sự đụng chạm bất ngờ này. Đôi mắt nhỏ của ông nhìn thẳng vào đôi mắt to màu nâu của vợ và ông nhìn thấy sự thương hại ánh lên trong đó.

“Việc này không xong đâu, Jim ạ,” bà nói nhẹ nhàng. Sự hào hứng khuấy động nhộn nhạo trong người ông. “Bà ấy biết!” Ông nghĩ thầm. “Vì sao... vì sao... bà ấy hiểu.”

“Người xưa nói rằng,” Mae nói tiếp, “tiền bạc không mua được mọi thứ.”

“Tôi biết,” ông nói. “Vậy thì tôi sẽ để chúng đi.”

“Cứ chờ thêm vài tuần sau khi cô ấy sinh con xong đã. Bây giờ cứ đóng kịch trước mặt họ vậy.” Nói rồi, bà đứng lên và đi ra ngoài quầy bar.

McGarrity vẫn ngồi lại, trong lòng bối rối vì nhiều cảm xúc lẫn lộn. “Chúng ta đã nói chuyện với nhau,” ông cố gắng nghĩ ngợi trong sự băn khoăn mơ hồ. “Không nhắc đến cái tên nào và trong những lời nói ra cũng không nhằm chỉ vào điều gì cụ thể. Nhưng bà ấy biết mình đang nghĩ gì và mình biết bà ấy đang nghĩ gì.” Ông vội vàng chạy theo vợ mình để tiếp tục kéo dài cuộc nói chuyện đó. Ông trông thấy Mae đang đứng phía cuối quầy bar. Một gã đánh xe vạm vỡ đang ôm eo bà và thầm thì điều gì đó bên tai khiến bà phải đưa tay lên miệng để ngăn tiếng cười. Khi McGarrity xuất hiện, gã đánh xe rụt rè bỏ tay ra khỏi người bà và đi xuống đứng chung với một nhóm đàn ông khác. McGarrity ra phía sau quầy bar và nhìn vào mắt vợ mình, nhưng ông chỉ trông thấy một đôi mắt vô hồn và không có tia thấu hiểu nào trong đó. Gương mặt của McGarrity lại hằn lên những nếp nhăn tuyệt vọng khốn khổ, rồi ông bắt tay vào công việc buổi tối của mình.

Mary Rommely ngày càng trở nên già yếu. Bà đã không thể tự đi loanh quanh ở Brooklyn được nữa. Trước khi Katie sinh, bà muốn gặp Katie một lần nên đã nhờ nhân viên thu tiền bảo hiểm chuyển lời nhắn cho cô.

“Khi người phụ nữ sinh con,” bà nói với nhân viên thu tiền bảo hiểm, “thần chết nắm tay cô ấy một lát. Đôi khi gã không chịu buông tay ra. Hãy nhắn cô con gái út của tôi rằng tôi muốn gặp nó một lần trước khi nó sinh.”

Người thu tiền bảo hiểm chuyển lời nhắn. Chủ nhật tuần tiếp theo, Katie đưa Francie tới thăm mẹ. Neeley xin phép không đi vì cậu bé đã hứa sẽ chơi cho đội Ten Eycks trong trận bóng mà chúng định tổ chức ở bãi đất trống.

Phòng bếp nhà Sissy rộng rãi, ấm áp, tràn ngập ánh nắng và sạch bóng. Bà ngoại Mary Rommely đang ngồi trên chiếc ghế bập bênh thấp bên lò sưởi. Đó là món đồ nội thất duy nhất mà bà mang từ Áo sang, trước đó nó đã luôn giữ vị trí bên cạnh lò sưởi trong túp lều của gia đình bà suốt hơn 100 năm.

Chồng của Sissy đang ngồi cho đứa bé bú bình sữa bên cạnh cửa sổ. Sau khi chào Mary và Sissy, hai mẹ con quay ra chào anh.

“Chào anh, John,” Katie nói.

“Chào em, Kate,” anh trả lời.

“Chào bác John”

“Chào Francie.”

Anh không nói thêm bất kỳ lời nào khác trong suốt chuyến thăm của họ. Francie chăm chú nhìn người bác trai này và không khỏi thắc mắc. Cả gia đình cô đều coi bác ấy là người tạm thời, giống như cách nhìn nhận của họ về những người chồng và nhân tình khác của Sissy. Francie băn khoăn không biết liệu chính bác ấy có cảm thấy mình là người tạm thời không. Tên thật của bác ấy là Steve nhưng Sissy luôn gọi bác ấy là “John của em” và khi gia đình cô nói về bác ấy, họ cũng gọi bác ấy là “anh John đó” hay “John của Sissy”. Francie tự hỏi có phải những đồng nghiệp của bác ấy ở nhà xuất bản kia cũng gọi bác ấy là John hay không. Liệu có bao giờ bác ấy phản đối việc này không? Có bao giờ bác ấy nói, “Nghe này, Sissy. Tên của anh là Steve chứ không phải John. Và nhớ nhắc các em gái của em gọi anh là Steve nữa nhé.”

“Sissy, chị béo lên đấy,” Katie nhận xét.

“Phụ nữ sinh con xong béo lên một chút là chuyện dĩ nhiên mà” Sissy nghiêm túc nói. Rồi cô quay sang cười với Francie. “Cháu có muốn bế em bé một lát không, Francie?”

“Ô có chứ ạ!”

Không nói một lời, người chồng cao lớn của Sissy đứng dậy đưa đứa bé và bình sữa cho Francie, và vẫn không nói một lời, anh lẳng lặng đi ra khỏi căn phòng. Không ai bình luận gì về việc anh rời đi cả.

Francie ngồi xuống chiếc ghế trống mà anh để lại. Cô chưa từng bế trẻ con bao giờ. Cô bắt chước Joanna đưa ngón tay vuốt ve nhẹ nhàng lên gò má tròn tròn mềm mại của em bé. Những đầu ngón tay của Francie khẽ run lên trước sự tiếp xúc này, và cảm giác đó rần rần di chuyển lên cánh tay rồi lan khắp người cô. “Khi lớn lên,” cô quyết định, “lúc nào trong nhà mình cũng phải có một em bé.”

Vừa bế em bé, Francie vừa lắng nghe mẹ và bà nói chuyện, rồi quan sát Sissy làm mì cho một tháng tới. Sissy lấy một nắm bột nhào màu vàng và dùng cây lăn bột để lăn dẹt nó xuống, sau đó cuộn phiến bột lại như bánh bông lan cuộn. Cô dùng một con dao sắc cắt cuộn bột thành những dải dài mỏng như giấy, tiếp đến tãi những dải đó ra và vắt chúng lên một chiếc giá đỡ do những thanh gỗ mỏng ghép lại và được đặt phía trước bếp lò. Cô làm như vậy để hong khô mì.

Bất giác Francie cảm thấy ở Sissy có điều gì đó khác lạ. Cô không còn là bác Sissy ngày xưa nữa. Không phải vì trông bác đẫy đà hơn trước; sự khác biệt này không liên quan đến ngoại hình của bác. Francie băn khoăn không biết gọi tên nó là gì.

Mary Rommely muốn nghe tường tận về những tin tức mới trong nhà Katie và Katie kể cho bà nghe tất cả mọi chuyện, bắt đầu từ những diễn biến mới nhất rồi kể ngược về sau. Trước tiên, cô kể về chuyện hai đứa trẻ đang làm việc cho cửa hàng rượu của ông McGarrity và về việc số tiền mà chúng mang về đang giúp họ duy trì cuộc sống như thế nào. Sau đó, cô kể về ngày McGarrity tới thăm, ngồi trong phòng bếp nhà cô và nói chuyện về Johnny. Sau đó, cô kết luận:

“Con nói thật với mẹ, nếu ông McGarrity không đến, con cũng không biết rồi chuyện gì sẽ xảy ra nữa. Lúc ấy tinh thần của con đang hết sức suy sụp, tới mức vài đêm trước đó, con ngồi cầu nguyện Johnny hãy giúp con. Điều đó thật ngu ngốc. Con biết.”

“Không ngu ngốc chút nào,” Mary nói. “Nó đã nghe thấy con và chính nó đã ra tay giúp đỡ con.”

“Ma thì giúp được ai, mẹ ơi,” Sissy nói.

“Ma không phải lúc nào cũng là những linh hồn chỉ biết đi xuyên qua những cánh cửa đóng kín,” Mary Rommely nói. “Katie nói chồng của nó vẫn thường xuyên trò chuyện với ông chủ cửa hàng rượu này. Trong suốt những năm trò chuyện như thế, Yohnny đã chuyển những mảnh linh hồn của nó sang người đàn ông ấy. Vì thế, khi Katie khẩn cầu sự giúp đỡ của chồng nó, những mảnh linh hồn ấy đã tập hợp lại trong người đàn ông này, và chính phần linh hồn của Yohnny bên trong linh hồn của ông chủ cửa hàng rượu đã nghe thấy lời cầu nguyện kia mà hiển linh giúp đỡ nó.”

Francie nghiền ngẫm thông tin này trong đầu. “Nếu đúng thế,” cô nghĩ, “vậy thì khi ông ấy nói nhiều về bố như vậy có nghĩa là ông ấy đang trả lại tất cả những mảnh linh hồn của bố cho chúng ta. Bây giờ trong con người ông ấy không còn lại gì của bố nữa. Có lẽ đó là lý do vì sao chúng ta không thể nói chuyện với ông ấy đúng như cách ông ấy mong muốn được.”

Khi tới lúc ra về, Sissy đưa cho Katie một hộp giày đựng đầy mì để mang về nhà. Khi Francie hôn chào bà ngoại, Mary Rommely ôm chặt cháu gái và thì thầm với cô bằng tiếng mẹ đẻ của bà:

“Trong tháng tới, cháu hãy trao cho mẹ nhiều hơn cả sự ngoan ngoãn vâng lời và lòng kính trọng. Mẹ cháu sẽ rất cần đến tình yêu thương và sự thấu hiểu.”

Francie không hiểu lời nào bà nói, nhưng cô vẫn trả lời, “Vâng, thưa bà.”

Khi ngồi xe điện về nhà, Francie đặt hộp giày trong lòng mình bởi bây giờ bụng mẹ đã quá lớn. Suốt chuyến đi, Francie vẫn tiếp tục ngẫm nghĩ về những lời bà nói. “Nếu điều bà ngoại Mary Rommely nói là đúng, vậy thì hẳn là sẽ không có ai phải chết cả, thật thế. Bố đã đi xa, nhưng bố vẫn còn ở lại theo nhiều cách khác nhau. Bố ở lại trong Neeley vì em ấy trông giống hệt bố và trong mẹ vì mẹ quen biết bố đã lâu. Bố ở lại trong bà nội, người đã sinh ra bố và hiện nay vẫn còn sống. Có lẽ một ngày nào đó mình sẽ sinh ra một đứa con trai trông giống hệt bố và có tất cả những điều tốt đẹp ở bố, ngoại trừ chuyện uống rượu. Và đứa con trai đó sẽ sinh ra đứa con trai của nó. Rồi đứa con trai ấy sẽ lại sinh ra một đứa con trai khác. Có lẽ không có cái chết thực sự nào.” Dòng suy nghĩ miên man dẫn cô tới McGarrity. “Không ai tin được rằng trong ông ấy lại có phần nào của bố.” Cô lại nghĩ đến bà McGarrity và đến việc bà đã dễ dàng thuyết phục cô ngồi xuống để ăn đĩa thạch kia như thế nào. Một ý nghĩ chợt lóe lên trong đầu Francie! Đột nhiên cô biết điều khác lạ ở Sissy là gì. Cô quay sang nói với mẹ.

“Bác Sissy không còn sử dụng loại nước hoa đậm mùi đó nữa, phải không mẹ?”

“Không con ạ. Bác ấy không còn phải làm như thế nữa.”

“Vì sao?”

“Bây giờ bác ấy đã có con và có một người đàn ông chăm sóc cho mẹ con bác ấy.”

Francie muốn hỏi thêm nhưng mẹ đã nhắm mắt và ngả đầu ra sau ghế. Trông sắc mặt nhợt nhạt và mệt mỏi của mẹ, Francie quyết định không làm phiền mẹ thêm nữa. Cô sẽ phải tự mình giải thích mọi chuyện.

“Có lẽ,” cô nghĩ, “bằng cách nào đó, việc sử dụng nước hoa đậm mùi có liên hệ với việc một người phụ nữ muốn có con và muốn tìm một người đàn ông có thể cho cô ấy một đứa con và chăm sóc cho mẹ con cô ấy nữa.” Cô gác mớ kiến thức đó ra sau đầu, đặt cùng chỗ với tất cả những mẩu kiến thức khác mà cô vẫn đang không ngừng thu thập.

Francie bắt đầu cảm thấy đau đầu. Cô không biết nguyên nhân là gì – sự hào hứng khi bế đứa bé trong tay, chiếc xe điện xóc nảy, ý tưởng mới về bố hay phát hiện về việc Sissy ngừng sử dụng nước hoa. Cũng có thể đó là vì dạo này cô thường xuyên phải dậy sớm và bận rộn cả ngày.

Cũng có thể cô đã đến kỳ kinh nguyệt hằng tháng và kiểu gì cũng sẽ bị đau đầu.

“Chà,” Francie kết luận, “mình đoán nguyên nhân khiến mình đau đầu là cuộc sống – ngoài ra không có gì khác cả.”

“Đừng có ngốc nghếch như thế,” mẹ lặng lẽ lên tiếng dù vẫn tựa đầu ra sau và hai mắt vẫn nhắm chặt. “Phòng bếp của bác Sissy nóng quá. Mẹ cũng đang bị đau đầu đây.”

Francie nhảy dựng lên trong lòng. Phải chăng mẹ có thể đọc được những ý nghĩ trong đầu cô kể cả khi hai mắt đã nhắm chặt? Rồi cô nhớ ra, lúc ấy cô đã quên mất mình đang nghĩ thầm và nói thành tiếng ý nghĩ cuối cùng về cuộc sống. Francie bật cười lần đầu tiên sau khi bố mất, khiến mẹ bất giác mở mắt và mỉm cười đáp lại.

39

Francie và Neeley nhận lễ Thêm sức vào tháng Năm, khi Francie gần 14 tuổi rưỡi còn Neeley kém cô một tuổi. Sissy, một thợ may lành nghề, làm cho Francie một chiếc váy đơn giản màu trắng bằng vải muslin. Katie cố gắng mua cho cô một đôi giày bệt màu trắng và một đôi tất lụa dài cũng màu trắng. Đây là đôi tất lụa đầu tiên của Francie. Neeley thì mặc bộ comple màu đen mà cậu có từ hồi tang lễ của bố.

Trong vùng này, người ta truyền tai nhau một lời đồn rằng ba điều ước bất kỳ trong ngày này sẽ trở thành sự thật. Một trong số đó phải là điều ước bất khả thi, điều ước thứ hai là điều mà chính người ước có thể thực hiện, và điều ước thứ ba là điều ước dành cho người đó khi trưởng thành. Điều ước bất khả thi của Francie là mái tóc nâu thẳng của cô biến thành mái tóc vàng xoăn như Neeley. Điều ước thứ hai là cô sẽ được thừa hưởng giọng nói dễ nghe của mẹ, bác Evy và Sissy, và điều ước thứ ba là khi lớn lên, cô có thể đi chu du vòng quanh thế giới. Neeley ước: thứ nhất, cậu sẽ trở nên cực kỳ giàu có; thứ hai, cậu sẽ có điểm số tốt hơn trong phiếu báo cáo thành tích học tập; và thứ ba, khi lớn lên cậu sẽ không uống rượu như bố.

Ở Brooklyn có một tục lệ bất di bất dịch, đó là trẻ con khi nhận lễ Thêm sức phải được chụp ảnh. Katie không đủ tiền thuê thợ chuyên nghiệp nên đành nhờ Flossie Gaddis dùng chiếc máy ảnh hộp của cô chụp cho lũ trẻ. Floss cho chúng đứng trên gờ vỉa hè và chụp, nhưng lúc bấm máy cô không chú ý tới chiếc xe điện đang lừng lững trờ tới nên vô tình đưa luôn cả chiếc xe cồng kềnh vào trong khung hình. Cô phóng to bức ảnh rồi lồng khung và đưa cho Francie làm quà tặng nhân dịp lễ Thêm sức.

Sissy cũng có mặt khi bức ảnh được đưa tới. Katie giơ nó lên cao và tất cả cùng tò mò nhìn qua vai cô để ngắm bức ảnh. Francie chưa được chụp ảnh bao giờ nên đây là lần đầu tiên cô được nhìn chính mình như cách những người khác nhìn cô. Cô đứng thẳng người và cứng ngắc trên gờ vỉa hè, quay lưng về phía rãnh nước và chiếc váy bị gió thổi bay nghiêng sang một bên. Neeley đứng sát bên, cao hơn cô một cái đầu, trông rất điển trai và ra dáng con nhà giàu trong bộ comple đen mới là phẳng phiu. Mặt trời chiếu chếch qua những mái nhà rọi xuống chỗ Neeley đứng khiến gương mặt cậu sáng bừng lên rạng rỡ, trong khi Francie lại toát lên vẻ u ám và giận dữ trong bóng râm. Sau lưng họ là hình ảnh mờ mờ của chiếc xe điện đang đi tới.

Sissy nhận xét, “Chị dám cược đây là bức ảnh lễ Thêm sức duy nhất trên thế giới có cả hình ảnh xe điện.”

“Ảnh đẹp mà,” Katie nói. “Lũ trẻ đứng trên phố như thế này trông tự nhiên hơn nhiều so với khi đứng trước ô cửa sổ nhà thờ mô phỏng bằng bìa các-tông của thợ ảnh.” Cô treo bức ảnh phía trên bệ lò sưởi.

“Cháu lấy tên gì đấy, Neeley?” Sissy hỏi,

“Tên của bố ạ. Bây giờ cháu là Cornelius John Nolan.”

“Tên đó rất phù hợp để làm bác sĩ phẫu thuật,” Katie nhận xét.

“Cháu lấy tên của mẹ,” Francie trang trọng nói. “Bây giờ tên đầy đủ của cháu là Mary Frances Katherine Nolan.” Francie chờ, nhưng không thấy mẹ nói rằng đó là cái tên phù hợp để làm nhà văn.

“Katie, em có ảnh chụp của Johnny không?” Sissy hỏi.

“Không. Chỉ có một bức cả hai chúng em cùng chụp vào ngày cưới thôi. Sao vậy?”

“Không có gì. Chỉ là, thời gian trôi nhanh quá, không phải sao?”

“Ừ,” Katie thở dài. “Đó là một trong số những điều ít ỏi mà chúng ta có thể biết chắc chắn.”

Buổi lễ Thêm sức đã qua và Francie không phải tới nhà thờ nghe hướng dẫn nữa. Như vậy, mỗi ngày cô sẽ có dư thêm một giờ đồng hồ; cô sẽ dành thời gian này để viết cuốn tiểu thuyết mà mình đang viết nhằm chứng minh cho cô Garnder, giáo viên tiếng Anh mới ở lớp, rằng cô thực sự biết vẻ đẹp là gì.

Kể từ sau khi bố mất, Francie đã ngừng viết về chim chóc, cây cối và Những Ấn tượng của Tôi. Bởi Francie rất nhớ bố, nên cô quay sang viết những mẩu truyện ngắn về anh. Cô muốn chứng minh rằng dẫu có những khuyết điểm nhưng Johnny vẫn là một người bố tốt và một người đàn ông tử tế. Cô đã viết ba bài như vậy và đều bị điểm “C” thay vì điểm “A” như thường lệ. Bài thứ tư được trả về với lời nhắn ở lại sau giờ học.

Tất cả học sinh đã ra về, chỉ còn lại cô Garnder và Francie trong căn phòng có một cuốn từ điển lớn. Trên bàn cô giáo là bốn bài văn gần đây nhất của Francie.

“Dạo này các câu chuyện của em bị làm sao vậy, Frances?” Cô Garnder hỏi.

“Em không biết.”

“Em là một trong những học sinh ưu tú nhất của cô. Em viết rất hay. Cô thực sự rất thích những bài văn của em. Nhưng những bài gần đây...” Cô đưa tay lật chúng với vẻ khinh khỉnh.

“Em đã soát chính tả và cũng đã rất cẩn thận về văn phong và...”

“Cô đang nói đến đề tài mà em viết.”

“Cô bảo chúng em có thể tự chọn đề tài mà.”

“Nhưng sự nghèo khổ, cái đói và thói nghiện rượu là những đề tài rất xấu xí. Dĩ nhiên, tất cả chúng ta đều thừa nhận rằng những điều đó có tồn tại trên thực tế. Chỉ có điều, người ta không viết về chúng.”

“Vậy người ta viết về cái gì ạ?” Francie vô thức bắt chước cách nói của cô giáo.

“Người ta đi sâu vào trí tưởng tượng và tìm thấy vẻ đẹp ở đó. Nhà văn, cũng như người nghệ sĩ, luôn luôn phải tìm kiếm vẻ đẹp.”

“Vẻ đẹp là gì ạ?” Francie hỏi.

“Với cô, định nghĩa của nhà thơ Keats là chuẩn xác nhất: Vẻ đẹp là sự thật, vẻ đẹp của sự thật.”

Francie nắm hai tay lại để lấy can đảm và nói, “Những câu chuyện đó của em đều là sự thật.”

“Vớ vẩn!” Cô Garnder nổi giận. Rồi cô nói tiếp với giọng nhẹ nhàng hơn: “Sự thật ở đây có nghĩa là những điều giống như những vì sao luôn luôn ngự trị trên bầu trời, mặt trời luôn luôn mọc, bản tính cao quý của con người, tình yêu của người mẹ và tình yêu thương tổ quốc,” cô kết thúc phần hùng biện của mình bằng phong thái điềm tĩnh.

“Em hiểu rồi,” Francie nói.

Trong lúc cô Garnder tiếp tục nói, Francie cay đắng trả lời từng luận điểm của cô trong đầu.

“Thói nghiện rượu không phải sự thật, cũng không phải vẻ đẹp. Nó là một sự đồi bại đầy tội lỗi. Vị trí của những kẻ nghiện rượu là ở trong tù, chứ không phải trong những câu chuyện. Còn sự nghèo khó. Không có lời biện hộ nào cho điều đó cả. Luôn luôn có công ăn việc làm dành cho tất cả những người muốn làm việc. Sở dĩ người ta nghèo là bởi họ quá lười biếng và không chịu làm việc. Mà sự lười biếng thì không có gì đẹp đẽ cả.”

(Thật khó để mà hình dung rằng mẹ lười biếng!)

“Cái đói không hề đẹp. Nó cũng không cần thiết. Chúng ta có những cơ sở từ thiện được tổ chức rất tốt. Không có ai phải đói cả.”

Francie nghiến răng. Mẹ cô ghét nhất hai chữ “từ thiện” này, và cô cũng sẽ dạy con cái mình căm ghét chúng.

“Cô không phải là kẻ hợm hĩnh,” cô Garnder nói. “Gia đình cô không giàu có. Bố cô là một mục sư với đồng lương rất eo hẹp.”

(Nhưng dù sao đó cũng là một khoản tiền lương, thưa cô Garnder.)

“Và sự trợ giúp duy nhất mà mẹ cô có được là một loạt những người giúp việc không qua đào tạo mà bà phải thay đổi liên tục, hầu hết đều là những cô gái xuất thân từ nông thôn.”

(Em hiểu rồi. Cô là người nghèo, thưa cô Garnder, một người nghèo có người giúp việc.)

“Rất nhiều lần nhà cô không có lấy một người giúp việc và mẹ cô phải tự mình đảm đương tất cả mọi công việc trong nhà.”

(Còn mẹ em, thưa cô Garnder, thì phải tự mình làm tất cả mọi công việc trong nhà, cộng với khối lượng công việc dọn dẹp gấp mười lần như vậy nữa.)

“Cô muốn theo học ở trường đại học của tiểu bang nhưng nhà cô không có đủ điều kiện. Bố cô đành phải gửi cô tới một trường dòng nhỏ.”

(Nhưng cô hãy thừa nhận đi, cô không gặp rắc rối gì với việc theo học đại học cả.)

“Và hãy tin cô, chỉ có người nghèo mới tới học ở một ngôi trường như vậy thôi. Bản thân cô cũng biết cái đói nghĩa là gì. Rất nhiều lần tiền lương của bố cô bị giữ lại và trong nhà không có tiền để mua thức ăn. Có lần gia đình cô phải sống bằng nước trà và bánh mì nướng trong suốt ba ngày liền.”

(Vậy là cô cũng biết cảm giác khi đói là như thế nào.)

“Nhưng cô sẽ thật ngu ngốc nếu không viết về điều gì khác ngoài cái nghèo và cái đói, có phải thế không?” Francie không trả lời. “Có phải thế không?” Cô Garnder nhắc lại câu hỏi bằng giọng nhấn mạnh.

“Vâng, thưa cô.”

“Bây giờ, chúng ta hãy nói về vở kịch mà em viết cho buổi lễ tốt nghiệp.” Cô lấy từ trong ngăn kéo bàn ra một tập bản thảo mỏng. “Một số phần quả thực rất tốt; nhưng có một số phần em viết chưa được. Ví dụ,” cô lật một trang, “tới đây Số phận nói: Hỡi Tuổi trẻ, hoài bão của ngươi là gì? Và cậu bé trả lời: Tôi muốn làm người chữa lành. Tôi sẽ lấy những cơ thể vỡ vụn của con người và hàn gắn lại chúng. Đó là một ý tưởng hay, Frances. Nhưng ở đây em lại viết hỏng. Số phận: Cậu sẽ không thể làm thế được. Nhưng hãy nhìn xem! Đây là điều mà cậu có thể làm. Ánh sáng chiếu vào một ông lão đang ngồi hàn đáy thùng rác. Ông lão: Ôi chao, ngày xưa mình cứ mơ ước trở thành một người hàn gắn con người. Giờ thì mình là người hàn gắn... “ Đọc tới đây, cô Garnder đột ngột ngẩng lên nhìn Francie. “Không phải vô tình em cho rằng đây là chi tiết gây cười đấy chứ, Frances?”

“Ồ không, không phải, thưa cô.”

“Sau buổi nói chuyện nhỏ này, cô nghĩ em đã hiểu vì sao chúng ta không thể sử dụng vở kịch của em cho buổi lễ tốt nghiệp rồi.”

“Em hiểu.” Trái tim Francie nhói đau như muốn tan vỡ.

“Bạn Beatrice Williams có một ý tưởng rất thú vị. Một nàng tiên vẫy chiếc đũa thần, rồi những cô bé và cậu bé mặc trang phục hóa trang lần lượt bước ra sân khấu, mỗi người đại diện cho một dịp nghỉ lễ trong năm. Sau đó, từng người đứng ra đọc một bài thơ ngắn về dịp nghỉ lễ mà họ đại diện. Đó là một ý tưởng xuất sắc nhưng rất tiếc, Beatrice lại không biết làm thơ. Em có muốn lấy ý tưởng đó rồi viết thơ không? Beatrice không có ý kiến gì về chuyện này. Chúng ta có thể viết ghi chú ở phần giới thiệu chương trình rằng ý tưởng đó đến từ bạn ấy. Như vậy cũng công bằng, phải không?”

“Vâng, thưa cô. Nhưng em không muốn sử dụng ý tưởng của bạn ấy. Em muốn sử dụng ý tưởng của riêng mình.”

“Dĩ nhiên là được, thái độ này rất đáng khen. Cô không bắt buộc.” Cô đứng dậy. “Cô dành thời gian ở đây với em như thế này là bởi cô thực lòng tin em là người có triển vọng. Vậy là chúng ta đã nói hết với nhau rồi, cô nghĩ em sẽ ngừng viết những mẩu truyện ngắn nhớp nhúa đó.”

Nhớp nhúa. Francie trầm tư suy nghĩ về từ này. Nó không có trong vốn từ vựng của cô. “Nhớp nhúa nghĩa là gì ạ?”

“Cô đã nói gì với em khi em không hiểu nghĩa của một từ nhỉ?” Cô Garnder nhấn nhả giọng lên xuống đều đều như muốn châm chọc France.

“Ồ! Em quên mất.” Francie chạy lại chỗ đặt cuốn từ điển lớn và tra từ. Nhớp nhúa: Dơ bẩn. Dơ bẩn sao? Cô nhớ đến bố với thói quen mỗi ngày đều phải đeo một chiếc yếm giả cùng cổ áo mới và lau giày đến bóng loáng những hai lần. Bẩn thỉu. Bố có cốc riêng ở cửa tiệm cắt tóc kia mà. Hạ đẳng. Francie bỏ qua nghĩa này bởi cô không biết chính xác nó có nghĩa là gì. Gớm ghiếc. Không đời nào! Bố là một vũ công với thân hình mảnh dẻ và nhanh nhẹn. Cơ thể của bố không thể nào là gớm ghiếc được. Cũng có nghĩa là xấu xa và thấp kém. Cô nhớ đến vô số cử chỉ dịu dàng và hành động chu đáo của bố mình. Cô nhớ đến việc tất cả mọi người đều yêu quý bố. Khuôn mặt của cô đỏ bừng. Cô không nhìn được những từ tiếp theo bởi trang từ điển đã biến thành màu đỏ dưới mắt cô. Cô quay sang phía cô Garnder, khuôn mặt méo mó vì giận dữ.

“Cô đừng bao giờ dùng cái từ đó để nói về chúng em!”

“Chúng em?” Cô Garnder mờ mịt hỏi. “Chúng ta đang nói về những bài viết của em kia mà. Em làm sao vậy, Frances.” Giọng cô không giấu nổi vẻ sửng sốt. “Em làm cô ngạc nhiên đấy! Một cô gái cư xử lễ độ như em. Mẹ em sẽ nói gì nếu bà ấy biết em ăn nói hỗn láo với giáo viên của mình như thế này?”

Francie chợt hoảng sợ. Ở Brooklyn, hỗn láo với giáo viên gần như là một hành vi phải được giáo dưỡng lại. “Xin cô tha lỗi cho em. Xin cô tha lỗi cho em,” cô khổ sở nói đi nói lại. “Em không có ý đó.”

“Cô hiểu,” cô Garnder nhẹ nhàng nói và vòng tay ôm lấy Francie rồi dẫn cô ra cửa. “Cuộc trao đổi nhỏ giữa chúng ta đã tạo được ấn tượng đối với em, cô thấy rồi. Nhớp nhúa thực sự là một từ rất xấu xí và cô mừng là em bất mãn với việc cô dùng từ đó. Điều này cho thấy em đã hiểu. Có lẽ từ nay về sau em sẽ không còn thích cô nữa, nhưng mong em hãy tin rằng cô nói như vậy là vì tốt cho em mà thôi. Một ngày nào đó khi nhớ lại những lời cô nói hôm nay, em sẽ thấy cảm kích.”

Francie ước rằng những người lớn đừng nói những điều này với mình nữa. Ngay lúc này đây, cô đã phải oằn mình gồng gánh cả tá lời cảm ơn trong tương lai rồi. Đến mức cô nghĩ có lẽ mình sẽ phải dành những năm tháng tươi đẹp nhất của tuổi trưởng thành để đi tìm hết người nọ đến người kia, để mà nói với họ rằng lời họ nói ngày xưa là đúng và cảm ơn họ.

Cô Garnder đưa cho Francie những câu chuyện “nhớp nhúa” và bản thảo kịch rồi dặn, “Khi em về nhà, hãy bỏ những bài viết này vào bếp lò và đốt đi. Tự tay em hãy cầm diêm châm lửa chúng. Và khi ngọn lửa bốc lên, hãy nhớ phải liên tục nói: Tôi đang thiêu hủy sự xấu xí. Tôi đang thiêu hủy sự xấu xí.”

Trên đường về nhà, Francie cố gắng nghĩ thông mọi chuyện. Cô biết cô Garnder không có ý xấu. Cô nói vì quả thực muốn tốt cho Francie. Chỉ là, dường như điều đó không hề tốt cho Francie. Cô bắt đầu lờ mờ hiểu ra rằng trong mắt một số người có học vấn, cuộc sống của cô có vẻ rất đáng ghê tởm. Cô chợt băn khoăn, không biết tới khi chính mình có được học vấn, liệu rồi cô có cảm thấy xấu hổ về xuất thân của mình hay không. Liệu cô có cảm thấy xấu hổ về những người thân của mình hay không; xấu hổ về người bố điển trai luôn vui vẻ, tốt bụng và thấu hiểu; xấu hổ về người mẹ dũng cảm và thành thật vẫn luôn rất tự hào về người mẹ của mình, dù rằng bà ngoại không biết chữ; xấu hổ về Neeley, một cậu bé trung thành và ngoan ngoãn như vậy? Không! Không! Nếu như học vấn khiến cô cảm thấy xấu hổ về con người mình, như vậy thì cô sẽ không muốn có nó nữa. “Nhưng mình sẽ chứng minh cho cô Garnder đó biết,” cô hạ lời thề. “Mình sẽ chứng minh cho cô ấy biết mình có trí tưởng tượng. Chắc chắn mình sẽ chứng minh cho cô ấy biết.”

Ngay ngày hôm đó, Francie bắt tay vào viết tiểu thuyết. Nhân vật chính là Sherry Nola, một cô gái được hoài thai, sinh ra và lớn lên trong tột đỉnh giàu sang. Cô đặt tên cho tiểu thuyết của mình là ĐÂY LÀ TÔI và đó là một câu chuyện không có thực về cuộc đời của Francie.

Bây giờ Francie đã viết được 20 trang, chủ yếu là những phần mô tả tỉ mỉ về những món đồ nội thất sang trọng trong nhà của Sherry, những trang phục tinh xảo mà cô mặc, và những món ăn xa xỉ mà cô ăn hằng ngày.

Francie dự định sau khi viết xong, cô sẽ nhờ John của Sissy đem nó tới xưởng làm việc của bác ấy và in thành sách. Francie mơ mộng nghĩ đến lúc cô đưa cuốn sách cho cô Garnder. Cảnh này được cô dựng lên chi tiết trong đầu kèm theo từng lời trao đổi giữa hai người.

FRANCIE

(Khi cô đưa cuốn sách cho cô Garnder)

Em tin cô sẽ không tìm ra bất kỳ điều gì nhớp nhúa trong này đâu. Cô hãy coi như đây là bài tập em làm cho học kỳ này. Hy vọng cô không phản đối chuyện nó đã được xuất bản.

(Cô Garnder há hốc miệng. Nhưng Francie không để ý.)

Đọc bằng chữ in như thế này sẽ dễ hơn, cô có nghĩ vậy không?

(Trong lúc cô Garnder đọc, Francie thờ ơ nhìn ra ngoài cửa sổ.)

CÔ GARNDER

(Sau khi đọc xong)

Chao ôi, Frances! Tác phẩm này thật tuyệt vời!

FRANCIE

Sao ạ?

(Giật mình sực nhớ ra.)

Ồ, cuốn tiểu thuyết. Em tranh thủ viết vội vào những lúc rảnh rỗi ấy mà. Viết về những điều mà mình không biết thì đâu có mất thời gian. Khi viết về những điều thực tế, cô mới phải băn khoăn nhiều, bởi trước tiên cô phải sống với những thực tế ấy đã.

Francie lắc đầu loại bỏ lời thoại đó. Cô không muốn cô Garnder nghi ngờ rằng mình đã bị tổn thương. Rồi cô viết lại trong đầu.

FRANCIE

Sao ạ?

(Nhớ lại.)

Ồ! Cuốn tiểu thuyết. Em rất vui vì cô thích nó.

CÔ GARNDER

(Rụt rè.)

Frances, cô có thể... có thể xin em ký tặng được không?

FRANCIE

Dĩ nhiên là được ạ.

(Cô Garnder rút nắp bút máy ra, chu đáo hướng ngòi bút về phía chính mình rồi mới đưa cho Francie. Francie viết: “M. Frances K. Nolan kính tặng “)

CÔ GARNDER

(Ngắm nhìn chữ ký)

Thật là một chữ ký độc đáo!

FRANCIE

Đó chỉ là tên hợp pháp của em thôi mà.

CÔ GARNDER

(Rụt rè.)

Frances này?

FRANCIE

Cô hãy cứ thoải mái nói chuyện với em như ngày trước.

CÔ GARNDER

Liệu cô có thể nhờ em viết, “Tặng bạn tôi, Muriel Garnder” bên trên chữ ký của em không?

FRANCIE

(Sau một chút ngập ngừng hầu như không thể nhận ra.)

Sao lại không được chứ ạ?

(Với một nụ cười méo mó.)

Em vẫn luôn luôn viết như cô yêu cầu.

(Viết lời đề tặng. )

CÔ GARNDER

(Nhỏ giọng thầm thì.)

Cảm ơn em.

FRANCIE

Cô Garnder... dẫu chuyện không quan trọng, nhưng... liệu cô có thể chấm điểm tác phẩm này không... vì một chút hoài niệm về những ngày xưa?

(Cô Garnder lấy ra một chiếc bút chì đỏ. Viết chữ “A+” thật to lên cuốn sách.)

Đó là một giấc mơ đẹp đến nỗi Francie bắt đầu viết chương tiếp theo trong tâm trạng cực kỳ hưng phấn. Cô sẽ miệt mài viết để nhanh chóng hoàn tất cuốn tiểu thuyết, như vậy giấc mơ này sẽ sớm trở thành sự thật. Cô viết:

“Parker,” Sherry Nola lên tiếng hỏi người hầu gái riêng của mình, “tối nay đầu bếp cho chúng ta ăn món gì đấy?

“Ức chim trĩ úp trong lồng thủy tinh kèm măng tây trồng trong nhà kính, cùng với nấm nhập khẩu và bánh mousse dứa, thưa cô Sherry.”

“Nghe vô vị đến đáng sợ,” Sherry bình luận.

“Vâng, thưa cô Sherry,” người hầu gái cung kính tán thành nhận xét của cô.

“Chị biết không,Parker, tôi muốn chiều theo một ý thích nhất thời của mình.”

“Những ý thích nhất thời của cô chính là mệnh lệnh trong nhà này.”

“Tôi muốn nhìn thấy thật nhiều món điểm tâm đơn giản, rồi từ đó chọn ra vài món cho bữa ăn của mình. Hãy làm cho tôi một tá bánh Charlotte Russe, vài chiếc bánh bơ giòn vị dâu và 1 lít kem – nhớ là kem sô-cô-la nhé, thêm một tá bánh sampa và một hộp sô-cô-la Pháp nữa.”

“Rất ngon, thưa cô Sherry.”

Một giọt nước bất chợt rơi trên trang giấy đang viết. Francie ngẩng đầu nhìn lên. Không, không phải mái nhà bị dột, mà là nước miếng trong miệng cô vừa chảy xuống. Cô đang rất, rất đói. Cô đi tới bếp lò và nhìn vào trong nồi. Bên trong chỉ có một cục xương nhợt nhạt, xung quanh là nước. Trong hộp đựng bánh mì cũng chỉ còn một chút. Nó hơi cứng nhưng vẫn còn tốt hơn là không có gì. Cô cắt ra một khoanh, rót cà phê vào cốc rồi nhúng bánh mỳ vào cốc cà phê để nó mềm ra. Vừa ăn cô vừa đọc lại những gì mình vừa viết. Và Francie vừa có một phát hiện vô cùng sửng sốt.

“Xem đây này, Francie Nolan,” cô ra lệnh cho chính mình, “trong câu chuyện này mày vẫn chỉ viết đúng những điều mà mày đã viết trong những câu chuyện mà cô Garnder không thích kia. Ở đây, điều mà mày muốn viết thực ra là mày đang rất đói. Chỉ có điều, mày lại diễn đạt nó theo một cách vòng vèo méo mó và ngớ ngẩn.”

Tức giận với tiểu thuyết mà mình đang viết, cô xé cuốn vở đi và nhét nó vào bếp lò. Khi ngọn lửa bắt đầu thè ra chiếc lưỡi đỏ rực của nó mà liếm lấy những trang giấy, cơn giận trong Francie càng gia tăng, cô chạy đi lấy hộp đựng các bài viết mà cô cất dưới gầm giường của mình. Sau khi cẩn thận để riêng bốn bài viết về bố, cô nhét toàn bộ phần còn lại vào trong bếp lò, thiêu hủy tất cả những bài viết hay được điểm “A”. Trước khi những tờ giấy bị thiêu rụi, những câu chữ viết trên đó hiện ra rõ ràng hơn trong chốc lát. Một cây dương khổng lồ, thẳng tắp và cao vút, trầm lặng và lãnh đạm đứng sừng sững giữa bầu trời. Rồi đến một câu khác: Vòm trời xanh tạo thành một đường cong mềm mại trên đầu. Hôm nay là một ngày tháng Mười hoàn hảo. Rồi lại đến phần kết của một câu khác... những đóa hoa thục quỳ giống như ánh tà dương được chưng cất và những đóa hoa phi yến giống như tinh túy của thiên đường.

“Mình chưa từng được tận mắt trông thấy cây dương nào và mình từng đọc ở đâu đó viết về vòm trời cong lại, và mình cũng chưa từng trông thấy những loài hoa đó, có chăng mình chỉ thấy chúng trong một tập catalogue giới thiệu các loại hạt mà thôi. Và mình được điểm A bởi mình là một kẻ nói dối rất giỏi.” Cô chọc đám giấy để chúng cháy nhanh hơn. Nhìn chúng biến thành tro, cô ngân nga, “Tôi đang thiêu hủy sự xấu xí. Tôi đang thiêu hủy sự xấu xí. Khi ngọn lửa cuối cùng rụi tắt, cô đứng lên trịnh trọng tuyên bố với chiếc ấm đun nước, “Thế là sự nghiệp viết lách của tôi đi tong rồi.”

Đột nhiên, cô hoảng sợ và cảm thấy mình thật cô độc. Cô muốn bố, cô muốn bố. Bố không thể nào chết được, bố không thể nào. Chỉ chốc lát nữa thôi, bố sẽ về nhà, chân chạy lên cầu thang và miệng khe khẽ hát, “Molly Malone”. Cô sẽ chạy ra mở cửa và bố sẽ nói, “Xin chào, nữ ca sĩ.” Và cô sẽ nói, “Bố ơi, con vừa có một giấc mơ thật đáng sợ. Con mơ thấy bố đã chết.” Rồi cô lại kể cho bố nghe những lời mà cô Garnder nói và bố sẽ tìm được những từ ngữ chính xác để thuyết phục cô yên tâm rằng mọi chuyện đều ổn. Cô chờ đợi và dỏng tai lên nghe ngóng. Có lẽ đúng vậy đấy, có lẽ đó chỉ là một giấc mơ mà thôi. Nhưng không, không có giấc mơ nào kéo dài lâu như vậy được. Đó là sự thật mất rồi. Bố đã ra đi mãi mãi.

Cô gục đầu xuống bàn và khóc. “Mẹ không yêu mình như cách mẹ yêu Neeley,” cô nức nở. “Mình đã cố gắng rất nhiều để mẹ cũng yêu mình. Mình luôn ngồi cạnh mẹ, đi cùng mẹ đến bất cứ đâu và làm bất cứ điều gì mà mẹ yêu cầu. Nhưng mình vẫn không thể nào khiến mẹ yêu mình như bố đã từng yêu mình.”

Rồi cô mường tượng lại gương mặt của mẹ trên chiếc xe điện khi mẹ ngồi bên cạnh, đầu tựa ra sau và hai mắt nhắm lại. Cô nhớ khi ấy gương mặt mẹ trông nhợt nhạt và mệt mỏi đến thế nào. Mẹ quả thực có yêu cô. Dĩ nhiên là như vậy rồi. Chỉ là mẹ không thể thể hiện tình yêu ấy theo những cách giống như bố. Và mẹ là người mẹ tốt. Chẳng phải thế sao, dẫu có thể sinh em bé bất cứ lúc nào nhưng đến giờ mẹ vẫn ra ngoài làm việc. Nếu như sinh em xong mẹ chết thì sao? Đột nhiên máu trong người Francie như đông cứng lại khi ý nghĩ ấy thoảng hiện lên trong đầu. Neeley và cô sẽ làm gì khi không có mẹ đây? Hai chị em có thể đi đâu mà nương náu được? Hai bác Evy và Sissy cũng rất nghèo, không thể cưu mang chúng được. Chúng sẽ không có nơi nào để sống cả. Trên cõi đời này, chúng không có ai khác ngoài mẹ.

“Lạy Chúa,” Francie cầu nguyện, “xin đừng để mẹ của chúng con chết. Con biết con từng nói với Neeley rằng con không tin tưởng vào Ngài. Nhưng con tin! Con tin! Con chỉ nói ngoài miệng vậy thôi. Xin Ngài đừng trừng phạt mẹ. Mẹ không làm gì xấu xa tồi tệ cả. Xin đừng mang mẹ đi bởi con đã nói rằng con không tin tưởng vào Ngài. Nếu Ngài để mẹ sống, con sẽ dâng cho Ngài tài viết lách của con. Con sẽ không bao giờ viết thêm một câu chuyện nào nữa nếu như Ngài để mẹ sống. Lạy Đức Mẹ Mary, xin Người hãy yêu cầu con trai của mình, Jesus, kính xin Chúa trên cao dừng để mẹ con phải chết.”

Nhưng cô cảm thấy rằng lời khẩn cầu của mình là vô ích. Chúa đã ghi nhớ rằng Francie từng nói cô không tin tưởng vào Ngài và Ngài sẽ trừng phạt cô bằng cách lấy đi mẹ, giống như Ngài đã lấy đi bố vậy. Nỗi sợ hãi và ý nghĩ rằng mẹ sắp chết khiến cô trở nên cuống cuồng. Cô chạy vọt ra khỏi nhà để đi tìm mẹ. Lúc này Katie đang không dọn dẹp trong tòa nhà nơi họ ở. Francie chạy sang tòa nhà thứ hai và chạy một mạch lên ba tầng cầu thang, vừa đi vừa hét gọi mẹ. Mẹ không có ở đó. Francie chạy sang tòa nhà thứ ba và cũng là tòa nhà cuối cùng Mẹ không có ở tầng một. Mẹ không có ở tầng hai. Chỉ còn lại một tầng. Nếu mẹ cũng không ở đó, như vậy có nghĩa là mẹ đã chết rồi. Cô hét lớn:

“Mẹ ơi! Mẹ ơi!”

“Mẹ ở trên này,” giọng nói trầm tĩnh của Katie vọng từ tầng ba xuống. “Đừng có hét như vậy.”

Francie trút được gánh nặng và điều này khiến cô gần như ngã khuỵu. Vì không muốn mẹ phát hiện ra mình vừa khóc, cô lục tìm chiếc khăn tay nhưng không thấy, nên rốt cuộc đành dùng váy lót để lau nước mắt, rồi chầm chậm bước lên đoạn cầu thang cuối cùng.

“Con chào mẹ.”

“Neeley xảy ra chuyện gì à?”

“Không mẹ ạ.” (Katie bao giờ cũng nghĩ đến Neeley trước tiên.)

“Ờ, vậy thì chào con,” Katie mỉm cười nói. Cô đoán ở trường xảy ra chuyện gì đó khiến Francie thất vọng. Chà, nếu con bé muốn kể với cô thì...

“Mẹ có thích con không, hả mẹ?”

“Mẹ sẽ là người dở hơi nếu con mình đẻ ra cũng không thích, có phải thể không?”

“Mẹ có cho rằng con cũng trông ưa nhìn như Neeley không?” Cô hồi hộp chờ câu trả lời của mẹ bởi cô biết mẹ không bao giờ nói dối. Một lúc lâu sau mẹ mới lên tiếng.

“Con có đôi bàn tay rất xinh đẹp và một mái tóc dài thật dày cũng rất xinh đẹp.”

“Nhưng mẹ có cho rằng con cũng trông ưa nhìn như Neeley không?” Francie kiên nhẫn hỏi lại, trong lòng thầm mong mẹ hãy nói dối.

“Nghe này, Francie, mẹ biết thừa là con đang vòng vèo vì mục đích nào đó nhưng mẹ quá mệt rồi, không còn sức để mà đoán già đoán non. Hãy kiên nhẫn chờ một chút tới khi em bé ra đời. Mẹ yêu con và Neeley và mẹ nghĩ rằng cả hai con đều là những đứa trẻ ưa nhìn. Bây giờ làm ơn đừng có quấy quả mẹ nữa.”

Francie lập tức hối tận. Sự thương xót bóp nghẹt lấy trái tim cô khi trông thấy mẹ đang chống tay quỳ gối trong tư thế cồng kềnh kỳ quặc để lau sàn nhà. Cô quỳ xuống bên cạnh mẹ.

“Mẹ đứng dậy đi, để con lau nốt hành lang này cho. Con có thời gian.” Cô cho tay vào trong xô nước bên cạnh.

“Đừng” Katie đanh giọng hô lên. Cô nhấc tay của Francie ra và lau vào tạp dề của mình. “Đừng có nhúng tay vào thứ nước đó. Nó chứa kiềm và soda đấy. Con xem tay mẹ bị nó hành hạ thế nào đây này.” Nói rồi cô chìa ra đôi bàn tay vẫn giữ được những đường nét xinh đẹp nhưng sần sùi chai sạn vì lao lực. “Mẹ không muốn tay con cũng bị như thế. Mẹ muốn hai bàn tay con lúc nào cũng phải đẹp đẽ. Hơn nữa, đằng nào mẹ cũng sắp xong rồi.”

“Vậy nếu con không giúp được mẹ, con có thể ngồi trên bậc cầu thang xem mẹ làm không?”

“Nếu con không có việc gì hay ho hơn để làm.”

Francie yên lặng ngắm nhìn mẹ. Thật tốt khi được ở đây và biết rằng mẹ vẫn còn sống, vẫn còn ở gần mình như vậy. Ngay cả tiếng kỳ cọ sàn nhà cũng tạo thành một thứ âm thanh an toàn và dễ nghe. Tiếng bàn chải kêu kin kít, kin kít. Tiếng giẻ lau nhà loẹt xoẹt, loẹt xoẹt. Tiếng lõm bõm khi mẹ thả cả bàn chải và giẻ lau vào xô nước. Tiếng nước sóng sánh khi mẹ đẩy xô về phía trước.

“Con không có cô bạn gái nào để nói chuyện à, Francie?”

“Không. Con ghét phụ nữ.”

“Như thế là không thuận tự nhiên đâu. Con cần phải trò chuyện với những cô gái bằng tuổi mình, như thế sẽ tốt cho con.”

“Mẹ có người bạn gái nào không?”

“Không, mẹ ghét phụ nữ,” Katie trả lời.

“Mẹ thấy không? Mẹ cũng giống con mà.”

“Trước đây mẹ từng có một người bạn gái và mẹ cướp bố từ tay cô ấy. Nên là con thấy đấy, đôi khi có bạn gái cũng rất có lợi.” Cô nói đùa, nhưng tiếng bàn chải cọ trên sàn nhà dường như cọ ra tiếng Em hãy đi con đường của em, còn anh sẽ đi con đường của anh. Cô gắng gượng ngăn dòng nước mắt trào ra. “Đúng đấy,” cô nói tiếp, “con cần có bạn bè. Con chưa bao giờ nói chuyện với bất kỳ ai khác ngoài Neeley và mẹ, rồi con chỉ chăm chú vào đọc sách và viết truyện.”

“Con từ bỏ việc viết lách rồi.”

Đến lúc này, Katie hiểu ra rằng những băn khoăn trong đầu Francie hẳn là có liên quan đến những bài văn của cô. “Có phải hôm nay con bị điểm kém môn văn không?”

“Không,” Francie nói dối, trong bụng không khỏi cảm thán trước tài phán đoán của mẹ. Cô đứng dậy và nói, “Đến lúc con phải tới cửa hàng của ông McGarrity rồi.”

“Chờ đã!” Katie thả bàn chải và giẻ lau vào xô nước. “Mẹ xong việc ngày hôm nay rồi.” Cô chìa tay ra. “Đỡ mẹ đứng dậy nào.”

Francie nắm lấy tay mẹ. Katie kéo mạnh tay Francie, chật vật đứng lên. “Đi về nhà với mẹ đã, Francie.”

Francie xách xô nước. Katie một tay đặt lên thanh vịn cầu thang, tay kia vòng qua ôm lấy vai Francie. Cô dựa hẳn người vào Francie và chậm rãi lần bước xuống từng bậc cầu thang. Francie cố gắng điều chỉnh tốc độ cho phù hợp với những bước chân chập choạng của mẹ.

“Francie, bây giờ mẹ có thể sinh em vào bất kỳ lúc nào, nên mẹ sẽ cảm thấy yên tâm hơn nếu như con không ở xa mẹ. Hãy ở gần mẹ. Khi mẹ làm việc, thi thoảng nhớ đi tìm mẹ để xem mẹ có ổn không. Mẹ không thể nói rằng lúc này mẹ đang rất trông cậy vào con. Mẹ không thể trông cậy vào Neeley bởi vào những lúc như thế này, một cậu bé như nó thật vô dụng. Lúc này mẹ đang rất cần con và mẹ cảm thấy an toàn hơn nếu mẹ biết lúc nào con cũng ở gần mẹ. Vì thế, con hãy cố gắng ở bên mẹ một thời gian.”

Một xúc cảm dịu dàng dành cho mẹ bất chợt trào dâng trong lòng Francie. “Con sẽ không đi xa mẹ đâu,” cô nói.

“Thế mới là con gái ngoan của mẹ chứ,” Katie khẽ ấn vai cô xuống.

“Có lẽ,” Francie nghĩ thầm, “mẹ không yêu mình nhiều như Neeley. Nhưng mẹ cần mình nhiều hơn mẹ cần em ấy và mình nghĩ rằng được cần đến cũng là một cảm giác tốt đẹp không kém gì cảm giác được yêu thương. Có lẽ thế lại tốt hơn.”

40

Hai ngày nay, Francie về nhà ăn trưa nhưng buổi chiều không quay trở lại trường. Mẹ đang phải nằm trên giường. Sau khi giục Neeley đi học, Francie định đi tìm bác Sissy hoặc Evy nhưng mẹ nói vẫn chưa đến lúc.

Một mình phụ trách mọi việc, Francie cảm thấy vai trò của mình quan trọng. Cô dọn dẹp căn hộ, kiểm tra đồ ăn trong nhà và lên kế hoạch cho bữa nhẹ. Cứ cách mười phút, cô lại lay lay gối mẹ và hỏi xem mẹ có muốn uống nước không.

Hơn ba giờ chiều một chút, Neeley hổn hển chạy về nhà, ném sách vở vào một góc rồi hỏi đã đến lúc đi gọi người chưa. Katie mỉm cười hài lòng trước sự nhiệt tình của cậu bé và nói rằng khi chưa thực sự cần thiết thì không nên quấy rầy Evy hay Sissy. Neeley đi làm mang theo lời dặn dò rằng hãy hỏi ông McGarrity xem liệu cậu bé có thể kiêm thêm cả công việc của Francie không bởi chị gái cậu phải ở nhà với mẹ. McGarrity không những đồng ý mà còn hỗ trợ cậu bé chuẩn bị bữa ăn miễn phí cho khách nên tới bốn giờ rưỡi, Neeley đã hoàn thành mọi công việc. Cả nhà ăn bữa nhẹ sớm. Càng đi giao báo sớm, Neeley càng có thể xong việc sớm. Katie nói cô không cần gì ngoài một cốc trà nóng cả.

Nhưng sau khi Francie pha trà xong, mẹ lại không muốn uống nữa. Francie lo lắng khi thấy mẹ không chịu ăn uống gì cả. Sau khi Neeley đi giao báo, Francie mang vào phòng một bát đồ ăn hầm và cố gắng thuyết phục mẹ ăn. Katie quát lên và bảo Francie hãy để cho cô yên; khi nào muốn ăn, cô sẽ gọi. Francie đem bát thức ăn đổ trở lại nồi, cố gắng kiềm chế những giọt nước mắt tổn thương. Cô chỉ muốn giúp mẹ thôi. Mẹ lại gọi cô vào và có vẻ cơn giận đã lui bớt.

“Mấy giờ rồi con?” Katie hỏi.

“6 giờ kém 5 phút”

“Không phải đồng hồ chạy chậm đấy chứ?”

“Không phải mẹ ạ.”

“Vậy thì chắc là nó chạy nhanh rồi.” Trông mẹ lo lắng đến nỗi Francie nhìn ra ngoài cửa sổ phòng khách để xem chiếc đồng hồ lớn trên đường phố cạnh cửa hàng trang sức của Woronov.

“Đồng hồ nhà mình chạy đúng rồi ạ,” Francie báo lại.

“Bên ngoài trời đã tối chưa?” Katie không có cách nào biết được điều này bởi ngay cả vào lúc giữa trưa khi ánh mặt trời gay gắt nhất, trong phòng ngủ cũng chỉ có một chút ánh sáng ảm đạm lờ mờ lọt được qua cửa sổ của đường thông khí.

“Chưa, bên ngoài trời vẫn sáng.”

“Trong này tối quá,” Katie cáu kỉnh nói.

“Để con thắp nến lên.”

Có một chiếc kệ nhỏ kê sát tường, trên kệ là một bức tượng thạch cao hình Ðức Mẹ Ðồng Trinh Mary mặc váy xanh trong tư thế giơ hai tay ra cầu xin. Ở dưới chân tượng là một chiếc cốc thủy tinh dày màu đỏ, bên trong đựng sáp vàng và bấc. Bên cạnh đó là một lọ hoa cắm những bông hoa hồng bằng giấy màu đỏ. Francie châm một que diêm rồi đưa lại gần đầu bấc. Ánh lửa sáng lên lập lòe và phát ra màu đỏ hồng ngọc qua lớp thủy tinh dày của chiếc cốc.

“Mấy giờ rồi?” Một lúc sau Katie hỏi lại.

“6 giờ 10 phút.”

“Con có chắc là đồng hồ không chạy nhanh hay chậm không?”

“Nó chạy đúng mà mẹ.”

Katie có vẻ hài lòng với câu trả lời này. Nhưng năm phút sau, cô lại tiếp tục hỏi giờ. Như thể cô đang có một cuộc hẹn quan trọng và sợ đến muộn vậy.

Vào lúc 6 giờ rưỡi, Francie lại thông báo giờ cho mẹ và nói thêm rằng một giờ nữa Neeley sẽ về đến nhà. “Ngay khi em về, con hãy bảo nó tới nhà bác Evy. Đừng bảo nó đi bộ mà mất thời gian. Con tìm 5 xu đưa nó mua vé xe và nhớ dặn nó đến nhà bác Evy, vì bác ấy ở gần hơn bác Sissy.”

“Mẹ ơi, giả sử em bé đột nhiên ra đời mà con không biết phải làm gì thì sao?”

“Mẹ không may mắn đến thế đâu – không có chuyện đột ngột sinh em bé như vậy đâu. Mấy giờ rồi con?”

“7 giờ kém 25 phút.”

“Chắc không?”

“Con chắc mà. Mẹ ơi, dù rằng Neeley là con trai nhưng nếu em ấy có thể ở đây bên mẹ thay vì con thì chắc là mọi chuyện sẽ tốt hơn.”

“Vì sao?”

“Bởi em ấy vẫn luôn là nguồn an ủi lớn đối với mẹ.” Cô nhận xét thật lòng, không hề có ý xấu hay ghen tị. Đó là một tuyên bố sự thật đơn giản và thẳng thắn. “Còn con... con... không biết phải nói gì để khiến mẹ cảm thấy dễ chịu hơn.”

“Mấy giờ rồi con?”

“Từ nãy đến giờ mới có một phút trôi qua thôi mẹ ạ.”

Katie lặng yên một lúc lâu. Khi lên tiếng, cô nói thầm thì như thể đang nói cho chính mình nghe. “Không, đàn ông không nên có mặt vào lúc ấy. Thế nhưng phụ nữ vẫn bắt đàn ông phải đứng bên cạnh họ. Họ muốn đàn ông phải nghe tường tận từng tiếng rên rỉ, từng giọt máu rơi và từng tiếng xé da thịt. Niềm vui méo mó mà họ lấy được từ việc bắt người đàn ông phải chịu đựng cùng với mình là gì? Có lẽ họ đang muốn trả thù bởi Chúa đã tạo ra họ là phụ nữ. Mấy giờ rồi con?” Rồi không đợi nghe câu trả lời, cô tiếp tục thầm thì: “Trước khi lấy chồng, họ cảm thấy nhục nhã đến chết nếu một người đàn ông trông thấy họ khi trên đầu họ đang đeo lô uốn tóc hoặc đã thoát áo ngực. Nhưng khi có con rồi, họ lại muốn anh ta phải nhìn họ theo những cách thức xấu xí nhất mà một người phụ nữ có thể phải nhìn thấy. Mẹ không hiểu vì sao. Mẹ không hiểu vì sao cả. Người đàn ông nghĩ đến nỗi đau đớn và sự thống khổ mà người phụ nữ phải chịu đựng khi họ ở bên nhau và sau đó anh ta không còn thấy mọi chuyện tốt đẹp nữa. Đó là lý do vì sao nhiều người đàn ông thường không chung thủy sau khi có con...” Katie hầu như không nhận ra những điều mà chính cô đang nói. Cô đang nhớ Johnny đến cồn cào và cô nghĩ như vậy để giải thích cho việc anh không ở bên cô. “Hơn nữa, còn có một chuyện này: nếu con yêu ai đó, con thà chịu đựng nỗi đau đớn một mình để tha cho họ. Vì thế, khi đến kỳ sinh nở, hãy nhớ bảo người đàn ông của mình đi ra khỏi nhà.”

“Vâng, thưa mẹ. Bây giờ là 7 giờ 5 phút rồi.”

“Ra xem Neeley đã về chưa.”

Francie chạy ra nhìn rồi quay về thông báo rằng vẫn chưa thấy Neeley. Tâm trí Katie chợt quay trở lại với câu nói lúc nãy của Francie rằng Neeley là nguồn an ủi lớn đối với cô.

“Không đúng đâu, Francie ạ, bây giờ chính con mới là nguồn an ủi của mẹ.” Cô thở dài. “Nếu đứa bé sinh ra là con trai, chúng ta sẽ gọi nó là Johnny.”

“Như vậy thật là tuyệt, mẹ ạ, vì cả bốn người chúng ta sẽ lại được ở bên nhau.”

“Đúng, thật tuyệt.” Sau đó, Katie lại yên lặng một lúc. Lần tiếp theo khi cô lên tiếng hỏi giờ, Francie thông báo đã 7 giờ 15 phút và rằng Neeley sắp sửa về đến nhà rồi. Katie dặn dò Francie chuẩn bị cho Neeley áo ngủ, bàn chải đánh răng, khăn mặt sạch và một mẩu xà phòng rồi đem gói tất cả vào trong một tờ giấy bảo, bởi đêm nay Neeley sẽ ở lại nhà Evy.

Francie kẹp bọc đồ dưới nách để ra phố thêm hai chuyến nữa mới thấy Neeley hộc tốc chạy trở về. Cô cũng chạy tới, đưa cho em trai bọc đồ, tiền mua vé xe điện kèm những lời dặn dò của mẹ, sau đó giục cậu bé đi thật nhanh.

“Mẹ thế nào rồi?” Cậu hỏi cô.

“Tốt.”

“Chị có chắc không đấy?”

“Chắc. Chị nghe tiếng xe điện đến rồi đấy. Em chạy đi.” Neeley nghe lời chạy.

Khi quay trở vào nhà, Francie thấy mặt mẹ đầm đìa mồ hôi, môi dưới có vết máu như thể mẹ vừa cắn vào đó.

“Ôi, mẹ, mẹ ơi!” Cô lắc lắc tay mẹ và đưa nó lại gần má mình.

“Lấy một cái khăn nhúng vào nước lạnh, vắt kiệt rồi mang lại đây lau mặt cho mẹ,” mẹ thì thào. Sau khi Francie làm xong, Katie quay trở lại những ý nghĩ còn dang dở trong đầu. “Dĩ nhiên, con là nguồn an ủi của mẹ.” Tâm trí cô đi chệch sang một chủ đề khác tưởng chừng không liên quan nhưng thực ra không phải vậy. “Mẹ vẫn luôn có ý định đọc những bài văn được điểm A của con nhưng mẹ không có thời gian. Bây giờ mẹ có một chút xíu thời gian rồi. Con có muốn đọc một bài cho mẹ nghe không?”

“Không thể. Con đã đốt chúng hết rồi.”

“Con đã suy nghĩ về chúng, viết chúng ra, nộp cho giáo viên, và được chấm điểm, rồi con lại viết tiếp, và rồi đốt hết chúng đi. Trong suốt cả quá trình ấy, mẹ lại chưa từng đọc lấy một bài.”

“Không sao đâu mà mẹ. Chúng không hay lắm.”

“Lương tâm mẹ cắn rứt.”

“Chúng không thực sự hay, mẹ ạ, và con cũng biết mẹ không có thời gian mà.”

Katie nghĩ, “Nhưng mình vẫn luôn có thời gian cho bất kỳ điều gì mà Neeley làm. Mình chủ động dành thời gian cho thằng bé.” Cô tiếp tục nói to lên suy nghĩ của mình. “Nhưng mà ngẫm ra, Neeley cần nhiều sự động viên hơn. Con có thể đi tiếp với nội lực có sẵn của mình, giống như mẹ vậy. Còn Neeley cần rất nhiều sự khích lệ từ bên ngoài.”

“Không sao đâu mẹ,” Francie nhắc lại.

“Bây giờ mẹ cũng không thể làm được điều gì khác trước,” Katie nói. “Nhưng dù sao, lương tâm của mẹ vẫn sẽ luôn day dứt. Mấy giờ rồi con?”

“Gần 7 rưỡi rồi.”

“Lại lấy khăn đi, Francie.” Dường như tâm trí Katie đang cố gắng bấu víu vào điều gì đó. “Vậy là bây giờ con không còn lại bài nào để đọc cho mẹ nghe à?”

Francie nghĩ đến bốn bài văn về bố mà cô giữ lại, rồi nghĩ đến những nhận xét của cô Garnder về chúng, cuối cùng cô trả lời dứt khoát, “Không còn.”

“Vậy con đọc một phần trong cuốn sách của Shakespeare đi.” Francie đi lấy sách. “Con hãy đọc đoạn vào một đêm như thế này, mẹ muốn trong đầu mình có những hình ảnh xinh đẹp ngay trước khi đứa bé chào đời.”

Chữ viết trong cuốn sách quá nhỏ nên Francie phải thắp đèn gas lên để đọc. Khi ngọn lửa sáng lên, cô có cơ hội nhìn rõ mặt mẹ hơn. Đó là một khuôn mặt trắng bệch và nhăn nhó. Lúc này mẹ trông không giống mẹ nữa mà giống bà ngoại Mary Rommely trong cơn đau. Katie nheo mắt vì ánh sáng nên Francie lại nhanh chóng tắt đèn.

“Mẹ, chúng con đã đọc những vở kịch này rất nhiều lần, nên con sắp thuộc lòng chúng rồi. Con có thể đọc mà không cần đến sách hay đèn. Mẹ nghe nhé!” Rồi cô đọc:

Ánh trăng sáng quá! – Vào một đêm như thế này

Khi ngọn gió ngọt ngào dịu dàng hôn cây cỏ

Và chúng thật nhẹ nhàng vào một đêm như thế

Troilus...

“Mấy giờ rồi con?”

“7 giờ 40 phút.”

…dường như đã trèo lên những bức tường của thành Trojan,

Và thổi linh hồn của mình về phía những túp lều của người Hy Lạp

Nơi Cressida đang nằm ngủ.

“Con có tìm hiểu được Troilus là ai không, Francie? Còn Cressida nữa?” “Có, mẹ ạ.”

“Một ngày nào đó con nhất định phải kể cho mẹ nghe nhé. Khi mẹ có thời gian ngồi nghe.”

“Nhất định rồi, mẹ ạ.”

Katie rên rỉ. Francie lại tiếp tục lau mồ hội. Katie giơ hai tay ra như cách cô làm ngày hôm đó ở hành lang. Francie đỡ lấy tay cô và ôm chân cô. Katie ra sức kéo, khiến Francie ngỡ như đôi cánh tay mình sắp sửa bị đứt lìa khỏi khớp. Rồi mẹ thả lỏng và buông tay ra.

Giờ tiếp theo trôi qua. Francie đọc những đoạn mà cô đã thuộc lòng – bài phát biểu của Portia, bài hùng biện về tang lễ của Marc Antony, “Ngày mai và ngày mai” – những nội dung mà cô nhớ được trong những tác phẩm của Shakespeare. Có lúc Katie đặt câu hỏi. Có lúc cô đưa tay lên che mặt và rên rỉ. Cô liên tục hỏi giờ mà không nhận thức được hành động đỏ, và cũng không chú ý đến câu trả lời. Francie đều đặn lau mặt cho cô, và trong một giờ đồng hồ đó, Katie chìa tay ra với Francie ba hoặc bốn lần.

Khi Evy xuất hiện vào lúc 8 rưỡi, Francie như trút được tảng đá nghìn cân đang đè trên người mình. “Bác Sissy sẽ đến trong nửa giờ nữa,” Evy vừa lao vào phòng ngủ vừa thông báo. Sau khi liếc nhanh nhìn Katie, Evy khẩn trương lấy tấm chăn trên giường Francie, buộc một đầu vào cột giường của Katie và đầu kia đặt vào tay Katie. “Em thử kéo cái này để thay đổi đi,” cô gợi ý.

“Mấy giờ rồi?” Katie thì thào hỏi sau khi kéo mạnh tấm chăn, khiến mồ hôi trên mặt cô lại thi nhau túa ra một lượt nữa.

“Em quan tâm đến giờ giấc làm gì chứ,” Evy vui vẻ trả lời. “Em có phải đi đâu đâu.” Katie mỉm cười nhưng một cơn đau ập đến đã xóa sạch nụ cười ấy khỏi gương mặt cô. “Nên tăng cường ánh sáng,” Evy quyết định.

“Nhưng đèn gas làm chói mắt mẹ,” Francie phản đối.

Evy tháo chiếc bóng thủy tinh ở cuống đèn ngoài phòng khách ra, sau đó mài một mẫu xà phòng phủ lên bóng và lắp nó vào cuống đèn trong phòng ngủ. Khi cô bật gas lên, bóng đèn tỏa ra một thứ ánh sáng dìu dịu mà không chói mắt. Dẫu lúc này đang là tiết trời ấm áp của tháng Năm, nhưng Evy vẫn đốt lửa trong bếp lò. Cô ra lệnh cho Francie làm hết việc này đến việc khác. Francie tất bật cầm ấm đi lấy nước rồi đặt ấm lên bếp. Cô cọ bồn rửa tráng men rồi đổ một chai dầu ngọt vào đó và đặt nó ở mặt sau của bếp. Quần áo bẩn bị lấy ra khỏi giỏ giặt, sau đó cô phủ một tấm chăn rách nhưng sạch sẽ lên giỏ và đặt nó trên hai chiếc ghế gần bếp. Evy cho toàn bộ đĩa ăn vào trong bếp lò để đun nóng và dặn Francie lấy đĩa đã đun nóng cho vào giỏ, đợi tới khi chúng nguội thì lấy ra và tiếp tục cho những chiếc đĩa nóng khác thế vào.

“Mẹ cháu có chuẩn bị quần áo cho em bé không?” Cô hỏi.

“Bác nghĩ tụi cháu là loại người gì chứ.” Francie không giấu được vẻ khinh khỉnh mà trả lời trong lúc nhanh nhẹn bày ra một bọc quần áo trẻ sơ sinh khiêm tốn bao gồm bốn chiếc áo choàng kimono tự may bằng vải fannel, bốn băng bịt đầu, một tá tã tự khâu và bốn chiếc áo đã sờn chỉ mà cô và Neeley từng lần lượt mặc khi còn nhỏ. “Tất cả là cháu tự làm đấy, ngoại trừ mấy cái áo,” Francie tự hào thừa nhận.

“Ừm. Có vẻ mẹ cháu đang chờ đợi một bé trai,” Evy nói khi xem xét chiếc lông vũ màu xanh da trời được đính trên những chiếc áo kimono. “Được, chúng ta cùng chờ xem.”

Khi Sissy đến, hai chị em họ cùng vào phòng ngủ và bảo Francie chờ ở bên ngoài. Francie vẫn để ý lắng nghe tiếng họ trao đổi với nhau.

“Đến lúc gọi bà đỡ rồi,” Sissy nói. “Francie có biết bà ấy sống ở đâu không” “Em không thu xếp chuyện này,” Katie nói. “Trong nhà không có đủ 5 đô-la để mời bà đỡ.”

“Có lẽ Sissy và chị có thể gom góp được tiền,” Evy nói, “nếu...”

“Nghe này,” Sissy nói. “Chị sinh mười – không – mười một đứa con. Em sinh ba đứa, còn Katie sinh hai. Tổng cộng, ba chị em chúng ta sinh được 16 đứa trẻ. Đến lúc này chúng ta hẳn phải có đủ kinh nghiệm và hiểu biết để có thể đón một đứa bé chào đời rồi chứ.”

“Thôi được rồi. Chúng ta sẽ đỡ đẻ,” Evy quyết định.

Rồi họ đóng cửa phòng ngủ. Bây giờ Francie chỉ nghe được âm thanh họ nói chuyện nhưng không nghe rõ những gì họ nói. Cô cảm thấy bất mãn khi bị các bác gái đuổi ra ngoài như vậy, nhất là khi trước lúc họ đến, người phụ trách tình hình hoàn toàn vẫn là cô. Cô lấy những chiếc đĩa đã nguội ra khỏi giỏ, đặt chúng vào lò và lấy ra hai chiếc đĩa đã được đun nóng. Trong lúc làm việc này, có thấy mình thật cô độc. Francie ước giả mà Neeley có ở nhà, như vậy hai chị em có thể hàn huyên về những chuyện từ ngày xửa ngày xưa.

Francie giật mình mở mắt. Không thể nào có chuyện mình vừa ngủ gật được, cô nghĩ. Không thể nào có chuyện đó. Cô đưa tay sờ vào những chiếc đĩa trong giỏ. Chúng đã nguội lạnh. Cô nhanh chóng thay thế chúng bằng những chiếc đĩa nóng. Cần phải giữ ấm chiếc giỏ cho đứa bé. Cô lắng nghe âm thanh vọng ra từ phòng ngủ. Những âm thanh này đã có sự thay đổi kể từ lúc Francie ngủ gật. Không còn những tiếng di chuyển qua lại thảnh thơi; không còn những tiếng rì rầm trò chuyện khe khẽ. Có vẻ như hai bác gái đang vội vàng chạy đi chạy lại với những bước chân ngắn và họ cũng chỉ trao đổi với nhau những câu ngắn ngủn. Francie nhìn đồng hồ. 9 giờ rưỡi. Evy từ trong phòng ngủ bước ra, không quên đóng lại cánh cửa phía sau lưng.

“Francie, cháu cầm lấy 50 xu này ra ngoài kia mua 100g bơ ngọt, một hộp bánh quy mặn và hai quả cam không hạt. Nhớ dặn người bán hàng lấy cam không hạt nhé. Hãy nói là cháu mua cho người ốm.”

“Nhưng giờ này các cửa hàng đều đóng cửa hết rồi.”

“Đi xuống khu phố người Do Thái. Họ lúc nào cũng mở cửa.”

“Sáng mai cháu sẽ đi.”

“Bác nói thì phải làm ngay,” Evy nghiêm giọng nói.

Francie miễn cưỡng rời đi. Khi đi xuống đoạn cầu thang cuối cùng, cô nghe thấy một tiếng thét tê tâm liệt phế. Cô dừng bước chân, lưỡng lự không biết nên đi tiếp hay chạy trở về nhà. Rồi cô nhớ đến mệnh lệnh nghiêm khắc của bác Evy nên tiếp tục bước xuống cầu thang. Khi ra đến cửa, lại một tiếng thét đầy đau đớn khác vang lên. Cô thấy mừng vì rốt cuộc mình đã ra ngoài phố.

Ở một căn hộ trong tòa nhà, người lái xe tải có dáng vóc như khỉ đột đang ra lệnh cho cô vợ còn đang phụng phịu của mình chuẩn bị lên giường thì nghe thấy tiếng thét đầu tiên của Katie và anh ta thốt ra một tiếng đầy bực tức, “Chúa ơi!” Khi tiếng thét thứ hai vang lên, anh nói, “Hy vọng là cô ta không làm mình mất ngủ cả đêm.” Bên cạnh anh, cô vợ trẻ với gương mặt như trẻ con vừa thút thít khóc vừa cởi váy.

Flossie Gaddis và mẹ đang ngồi trong phòng bếp. Floss đang may một bộ trang phục dạ hội khác bằng vải satin trắng để dùng cho hôn lễ bị trì hoãn của cô với Frank. Bà Gaddis đang đan một chiếc tất màu xám cho Henny. Dĩ nhiên, Henny đã chết rồi, nhưng trong suốt cuộc đời ngắn ngủi của cậu, bà luôn là người đan tất cho cậu và giờ đây bà không thể từ bỏ thói quen này. Bà đan chệch một mũi khi tiếng thét đầu tiên vang lên.

Floss chiêm nghiệm: “Đám đàn ông hưởng mọi thú vui còn phụ nữ thì chịu đau đớn.” Mẹ cô không nói gì. Bà run người lên khi Katie thét tiếng thứ hai. “Thật buồn cười,” Floss nói, “khi làm một bộ trang phục có hai ống tay áo.

“Ừ.”

Hai mẹ con lại làm việc trong im lặng một lúc, sau đó Floss nói tiếp, “Con đang băn khoăn không biết liệu chúng có đáng để chịu đau như vậy không? Ý con là lũ trẻ ấy.”

Bà Gaddis nghĩ đến người con trai đã qua đời và cánh tay nhăn nhúm của con gái. Bà không nói gì, chỉ cúi đầu xuống đống đồ đan. Tay bà lần rờ quanh chỗ đan bị lỗi vừa nãy và chăm chú tìm cách sửa nó.

Hai chị em không chồng gầy gò nhà Tynmore đang nằm trên chiếc giường cứng ngắc chưa từng có hơi đàn ông quấn quýt. Họ sờ soạng tìm tay nhau trong bóng tối. “Chị có nghe thấy không?” Maggie hỏi.

“Cô ấy đến giờ sinh rồi,” Lizzie trả lời.

“Đó là lý do vì sao em không lấy Harvey đấy – từ lâu lắm rồi, khi anh ấy hỏi cưới em. Em rất sợ chuyện đó. Rất sợ.”

“Chị không biết nữa,” Lizzie nói. “Có đôi khi chị nghĩ thà chịu đựng sự bất hạnh đắng cay, thà vật lộn và la hét, và thậm chí là thà chịu đựng cơn đau đớn khủng khiếp ấy, còn hơn là chỉ sống… an toàn.” Cô ngừng lại, chờ cho đến khi tiếng thét tiếp theo yếu dần đi. “Ít nhất cô ấy cũng biết mình đang sống.”

Maggie không đáp lại.

Căn hộ đối diện nhà Nolan không có người ở. Căn hộ còn lại là nơi ở của một người Ba Lan làm nghề bốc vác ở bến tàu cùng vợ và bốn đứa con nhỏ. Ông đang đứng ở bên bàn rót bia vào cốc thì nghe thấy tiếng thét của Katie.

“Phụ nữ!” Ông lầm bầm với vẻ khinh miệt.

“Ông im miệng đi,” người vợ gắt gỏng lên tiếng.

Và toàn bộ những người phụ nữ trong tòa nhà đều cảm thấy căng thẳng mỗi lần Katie thét lên, và họ cùng chịu đau đớn với cô. Đó là điểm chung duy nhất giữa những người phụ nữ – họ hiểu thấu nỗi đau của việc sinh nở.

Francie phải đi bộ một đoạn dài trên đại lộ Manhattan mới tìm thấy một cửa hàng bán đồ bơ sữa của người Do Thái còn mở cửa. Cô phải tìm một cửa hàng khác để mua bánh quy mặn và sau đó tìm một quầy bán hoa quả có cam không hạt. Trên đường trở về, cô liếc nhìn chiếc đồng hồ lớn trong cửa hàng thuốc Knipe’s và biết lúc này đã gần 10 giờ rưỡi. Thực ra, cô không quan tâm tới chuyện giờ giấc lắm, chỉ là dường như việc này rất quan trọng đối với mẹ.

Khi bước vào trong phòng bếp, cô bé cảm nhận được sự khác biệt. Có một cảm giác tĩnh lặng mới bao trùm và một mùi không xác định nhưng mới mẻ và thơm phảng phất. Sissy đang đứng quay lưng về phía cái giỏ.

“Cháu nghĩ sao nào,” cô nói. “Cháu vừa có em gái đấy.”

“Mẹ thì sao ạ?”

“Mẹ cháu ổn.”

“Vậy ra đó là lý do cháu bị sai đi cửa hàng.”

“Chúng ta nghĩ rằng cháu vốn đã biết quá nhiều so với tuổi 14 rồi,” Evy từ trong phòng ngủ bước ra và nói.

“Cháu chỉ muốn biết một điều,” Francie giận dữ nói. “Có phải mẹ bảo cháu đi không?”

“Phải, Francie, là mẹ cháu nói,” Sissy dịu dàng trả lời. “Mẹ cháu nói gì đó về việc tha cho những người mà chúng ta yêu quý.”

“Được rồi ạ,” Francie dịu giọng nói.

“Cháu không muốn nhìn em bé sao?”

Sissy bước sang một bên. Francie nhấc cái chăn trùm bên trên đầu đứa bé. Đó là một đứa bé xinh xắn với làn da trắng và những sợi tóc tơ xoăn màu đen lòa xòa trên trán, rất giống tóc của mẹ. Đứa bé khẽ chớp mắt giây lát, đủ để Francie nhìn ra đó là đôi mắt màu xanh sữa. Sissy giải thích rằng tất cả trẻ mới sinh đều có mắt màu xanh lơ và có lẽ khi lớn lên, mắt chúng mới chuyển sang màu đậm như hạt cà phê.

“Nó trông giống mẹ,” Francie kết luận.

“Chúng ta cũng nghĩ vậy,” Sissy nói.

“Em bé có ổn không ạ?”

“Hoàn hảo,” Evy trả lời.

“Không bị dị dạng hay bị làm sao ở đâu chứ ạ?”

“Dĩ nhiên là không rồi. Cháu lấy những ý tưởng đó ở đâu vậy?”

Francie không nói với bác Evy về chuyện cô vẫn sợ rằng đứa bé khi sinh ra sẽ bị dị dạng bởi mẹ phải chống tay quỳ gối mà làm việc tới phút cuối cùng.

“Cháu có thể vào thăm mẹ được không”. Cô khiêm nhường hỏi, cảm giác như lúc này mình là người lạ trong chính ngôi nhà của mình.

“Cháu có thể mang cái đĩa này vào cho mẹ.” Francie mang chiếc đĩa đựng hai miếng bánh quy phết bơ vào trong phòng.

“Chào mẹ.”

“Chào Francie.”

Gương mặt của mẹ lại trở về là chính mẹ, chỉ là lúc này trông rất mệt mỏi. Katie không nhấc đầu lên được nên Francie cầm bánh đút cho mẹ. Sau khi mẹ đã ăn hết bánh, Francie đứng yên lặng, trên tay cầm chiếc đĩa trống không. Mẹ không nói gì cả. Đối với Francie, dường như cô và mẹ lại trở thành những người xa lạ như trước. Sự gần gũi mới phát triển trong những ngày vừa qua đã biến mất.

“Thế mà mẹ lại chọn tên con trai cho em.”

“Ừ. Nhưng mẹ cũng không thất vọng vì sinh con gái đâu, thật đấy.”

“Em rất xinh.”

“Con bé sẽ có mái tóc xoăn màu đen. Còn Neeley có mái tóc xoăn màu vàng. Chỉ mỗi Francie tội nghiệp là có mái tóc nâu thẳng”

“Con thích tóc nâu thẳng đấy,” Francie ngoan cố cãi lại. Cô đang rất sốt ruột muốn biết tên của em bé là gì nhưng bây giờ mẹ lại mang dáng vẻ của người xa lạ nên cô không muốn hỏi thẳng điều đó. “Con viết thông tin gửi cho Hội đồng Y tế nhé?”

“Không cần. Linh mục sẽ gửi thông tin khi con bé được rửa tội.”

“Ồ!”

Katie nhận ra sự thất vọng trong giọng nói của Francie. “Nhưng con hãy mang bút và cuốn sách kia vào đây, mẹ sẽ cho con viết tên của em vào đó.”

Francie đến bệ lò sưởi lấy ra cuốn Kinh Thánh Tin Lành mà Sissy đã lấy trộm ở nhà nghỉ gần 15 năm trước. Cô nhìn vào bốn dòng chữ viết trên tờ bỏ trắng của cuốn sách. Ba dòng đầu là nét chữ cẩn thận và đẹp đẽ của Johnny.

Ngày 1 tháng Một, 1901. Kết hôn. Katherine Rommely và John Nolan.

Ngày 15 tháng Mười hai, 1901. Chào đời. Frances Nolan.

Ngày 23 tháng Mười hai, 1902. Chào đời. Cornelius Nolan.

Dòng thứ tư là nét chữ rắn rỏi nghiêng về bên trái của Katie.

Ngày 25 tháng Mười hai, 1915. Qua đời. John Nolan. Tuổi, 34

Sissy và Evy cũng theo Francie đi vào trong phòng ngủ. Họ cũng tò mò không biết Katie định đặt tên cho đứa bé là gì. Sarah? Eva? Ruth? Elizabeth?

“Con viết vào đi.” Katie nói. “Ngày 28 tháng Năm, 1916. Chào đời.” Francie nhúng bút xuống lọ mực. “Annie Laurie Nolan.”

“Annie! Cái tên nghe bình thường quá,” Sissy rên rỉ.

“Vì sao em lại đặt tên này hả Katie? Vì sao?” Evy kiên nhẫn hỏi.

“Một bài hát mà có lần Johnny từng hát,” Katie giải thích.

Khi viết xuống cái tên đó, trong đầu Francie nghe thấy giai điệu của bài hát vang lên; có nghe thấy tiếng bố đang hát, “Và có cô bé Annie Laurie.”... Bố... Bố...

“... anh ấy nói đó là bài hát thuộc về một thế giới tốt đẹp hơn,” Katie tiếp tục. “Hẳn là anh ấy sẽ thích đứa bé này được đặt tên theo tên của một trong những bài hát mà anh ấy hát.”

“Laurie là một cái tên đẹp,” Francie nói.

Và cứ thế, Laurie trở thành tên của đứa bé.

41

Laurie là một đứa bé ngoan. Bé ngủ say sưa gần như cả ngày. Khi tỉnh giấc, bé cũng chỉ nằm yên tĩnh và cố gắng dùng đôi mắt màu nâu quả mọng của mình tập trung quan sát nắm tay nhỏ xíu.

Katie cho bé bú sữa mẹ, không chỉ bởi đây là thiên chức của người phụ nữ mà còn bởi họ không có tiền để mua sữa tươi. Bởi không thể để bé một mình nên Katie bắt đầu làm việc từ 5 giờ sáng, lau dọn ở hai tòa nhà kia trước. Cô làm việc đến gần 9 giờ, cũng là thời điểm Francie và Neeley phải đến trường. Sau đó, cô tiếp tục lau dọn tòa nhà nơi bốn mẹ con đang sống; trong lúc làm việc, cô để hé cửa căn hộ của mình để có thể biết nếu Laurie khóc. Mỗi buổi tối, sau bữa ăn nhẹ, Katie lập tức lên giường đi ngủ và Francie chỉ thấp thoáng trông thấy bóng dáng mẹ, đến nỗi đối với cô, dường như mẹ đã đi đâu mất rồi.

McGarrity không cho hai chị em thôi việc sau khi Katie sinh con như dự định ban đầu. Ông thực sự đang rất cần chúng bởi vào mùa xuân năm 1916 đó, công việc kinh doanh của ông đột ngột phát triển mạnh. Cửa hàng rượu lúc nào cũng đông nghịt khách. Những sự thay đổi lớn lao đang diễn ra ở nước Mỹ, và những khách hàng của ông, cũng giống như người dân Mỹ ở khắp mọi nơi, cảm thấy họ phải tụ tập lại một chỗ để mà trò chuyện và bàn tán. Và cửa hàng rượu ở góc phố là nơi tụ tập duy nhất của họ – đó là câu lạc bộ của những người đàn ông nghèo.

Làm việc ở căn hộ phía trên cửa hàng rượu, Francie nghe được những giọng nói sang sảng của họ vang lên xuyên qua tấm ván sàn mỏng manh. Thường thì những khi ấy, cô cũng ngừng tay làm việc và lắng nghe. Đúng vậy, thế giới đang thay đổi nhanh chóng và lần này cô biết rằng đó là thế giới chứ không phải bản thân mình. Khi nghe những giọng nói ấy, cô tưởng như mình cũng đang lắng nghe thế giới thay đổi.

Sự thật là thế đấy. Họ sắp ngừng sản xuất rượu rồi và vài năm tới, đất nước này sẽ không còn một giọt rượu nào nữa.

Một người đàn ông làm việc vất vả có quyền hưởng thụ một cốc bia chứ. Hãy đi mà nói điều đó với ngài tổng thống ấy, để rồi xem anh nói được đến đâu.

Đây là đất nước của dân. Nếu chúng ta không muốn hết rượu, vậy thì rượu sẽ không hết.

Dĩ nhiên, đây là đất nước của dân, nhưng họ vẫn sẽ hạ các lệnh cấm đoán việc ăn uống của anh đấy

Thề có Chúa, nếu thế tôi sẽ tự làm rượu. Ở quê cũ, ông già tôi vẫn làm rượu đấy. Chỉ cần lấy một giạ nho....

Thôi nào! Người ta sẽ không đời nào cho đám đàn bà con gái đi bỏ phiếu đâu.

Đừng có đặt cược vào đó.

Nếu chuyện đó xảy ra, vợ tôi sẽ phải bỏ phiếu giống hệt như tôi, nếu mụ dám làm khác, tôi sẽ bẻ gãy cổ mụ.

Bà vợ già của tôi sẽ không chịu ló mặt ra điểm bỏ phiếu để mà đứng cùng chỗ với đám đàn ông ngu ngốc và nghiện rượu đâu.

... một nữ tổng thống. Có thể lắm chứ.

Người ta sẽ không đời nào chịu để cho một người phụ nữ lãnh đạo chính quyền đầu.

Có một người phụ nữ đang lãnh đạo chính quyền đấy thôi.

Chết tiệt!

Wilson không thể xoay người đi vào nhà tắm khi chưa hỏi bà Wilson xem liệu bà ấy có đồng ý thế không.

Bản thân ông Wilson cũng là một mụ đàn bà.

Ông ấy đang giúp chúng ta không phải dây vào cuộc chiến này.

Vị giáo sư đại học đó!

Người mà chúng ta cần ở Nhà Trắng là một vị chính khách tài giỏi chứ không phải là một giáo viên.

... xe ô tô. Chẳng mấy nữa ngựa sẽ trở thành quá khứ. Cái gã ở Detroit đang chế tạo xe ô tô với giả rẻ đến mức không lâu nữa, người lao động nào cũng có thể mua một chiếc.

Người lao động có xe riêng để lái! Thật không thể tin nổi!

Máy bay à? Chỉ là trào lưu điên rồ nhất thời thôi. Sẽ không kéo dài quá lâu đâu.

Điện ảnh sẽ tồn tại lâu dài. Các nhà hát ở Brooklyn này đang rủ nhau đóng cửa dần dần. Tôi nói này: Tôi thà trông thấy Charlie Chaplin ở đây còn hơn là thấy anh chàng Corset Payton mà vợ tôi phát điên vì gã.

…không dây. Thứ vĩ đại nhất từng được phát minh ra. Nghe nhé, từ ngữ xuyên qua không khí mà đến, chẳng cần dây dợ gì cả. Anh phải sở hữu một loại máy mới bắt được nó và phải có tai nghe mới nghe được...

Họ gọi đây là giấc ngủ tê mê và người phụ nữ sẽ không cảm thấy gì khi đứa trẻ ra đời. Lúc người bạn đó kể cho vợ tôi, cô ấy nói rằng cũng đã đến lúc phải phát minh ra một thứ như vậy rồi.

Anh đang nói cái gì vậy chứ. Đèn gas hết thời rồi. Bây giờ người ta lắp điện ở cả những tòa nhà cho thuê giá rẻ.

Thật là không hiểu thứ gì đi vào đầu óc đám thanh niên ngày nay nữa. Tất cả chúng đều nhảy nhót cứ như người điên. Nhảy... nhảy... nhảy…

Thế là tôi đổi tên mình từ Schultz thành Scott. Vị thẩm phán hỏi, anh muốn đổi tên để làm gì? Tên Schultz cũng hay mà. Chính ông ta cũng là người Đức, thấy không? Nghe này, Mac, tôi nói... Ừ, tôi nói với ông ta như thế đấy; thẩm phán hay không thẩm phán cũng mặc kệ. Tôi nói tôi đã cạn tình với quê cũ rồi. Sau những gì mà người ta làm với những đứa bé người Bỉ, tôi không muốn dính líu gì với nước Đức nữa. Tôi nói, bây giờ tôi đã là người Mỹ, và tôi muốn có một cái tên Mỹ.

Và chúng ta đang đâm đầu vào chiến tranh đấy. Chết tiệt, tôi có thể thấy chiến tranh đang ngày càng đến gần hơn.

Tất cả những gì chúng ta phải làm là mùa thu này lại tiếp tục bầu cho Wilson. Ông ấy sẽ giúp chúng ta đứng ngoài cuộc chiến.

Đừng có tin vào những lời hứa hẹn lúc tranh cử của họ. Khi tổng thống là người của Đảng Dân chủ, đó chính là vị tổng thống của chiến tranh.

Lincoln là người Cộng hòa.

Nhưng miền Nam cũng từng có tổng thống Dân chủ và chính họ là người khởi xướng ra cuộc Nội chiến.

Tôi hỏi anh, chúng ta sẽ phải chịu đựng như thế đến bao giờ. Những kẻ khốn nạn lại vừa đánh chìm thêm một con tàu của chúng ta. Chúng phải đánh chìm bao nhiêu con tàu nữa thì chúng ta mới có đủ dũng khí để đứng lên đập cho chúng một trận tơi bời?

Chúng ta không được tham chiến. Đất nước này đang yên ổn. Cứ để họ tham gia vào các cuộc chiến của họ, đừng lôi kéo chúng ta vào.

Chúng ta không muốn có chiến tranh.

Một khi đất nước tuyên chiến, ngay ngày hôm sau tôi sẽ đi đăng lính.

Ông thì nói thế được. Ông đã hơn 50 tuổi rồi còn gì. Có cho người ta cũng không thèm nhận ông.

Tôi thà ngồi tù còn hơn tham chiến.

Một người đàn ông phải biết đấu tranh cho những gì mà anh ta nghĩ là đúng. Tôi sẽ rất hân hạnh nếu được đi

Tôi thì chẳng có gì phải lo cả. Tôi bị thoát vị bẹn.

Cứ để chiến tranh đến đi. Khi ấy họ sẽ cần đến giới lao động chúng ta để đóng tàu và sản xuất vũ khí. Họ sẽ cần đến người nông dân để nuôi trồng rồi cung cấp lương thực cho họ. Rồi họ chẳng vây lấy chúng ta mà bú mớm à? Giới lao động Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát giới tư bản chết tiệt kia. Họ sẽ không thể ra lệnh cho chúng ta được. Mà chúng ta sẽ ra lệnh cho họ. Thề có Chúa, chúng ta sẽ khiến họ phải toát mồ hôi. Tôi đang nóng ruột chờ chiến tranh đến thật nhanh đây.

Tôi nói cho mà biết nhé. Tất cả mọi thứ đều là máy móc. Một hôm, tôi nghe được một câu chuyện cười như thế này. Một anh chàng cùng vợ đi mua sắm đồ ăn, quần áo, tất cả mọi thứ từ máy móc. Rồi họ đi tới chỗ chiếc máy bán trẻ em, anh chàng kia bỏ tiền vào trong đó và máy nhả ra một đứa trẻ sơ sinh. Thế là anh chàng quay lại và nói, hãy trả lại cho tôi những ngày xưa tươi đẹp.

Những ngày xưa tươi đẹp kia đấy! A ha. Tôi đoán là chúng đã biến mất vĩnh viễn rồi.

Rót đầy một lần nữa nào, Jim.

Trong lúc dừng công việc lại để lắng nghe, Francie cố gắng tổng hợp và sắp xếp tất cả những thông tin ấy để hiểu về một thế giới đang quay cuồng trong hỗn loạn. Và đối với cô, dường như toàn bộ thế giới đã thay đổi trong khoảng thời gian giữa thời điểm Laurie ra đời và ngày tốt nghiệp.

42

Francie hầu như không có thời gian làm quen với Laurie bởi đêm tốt nghiệp đã gần tới. Katie không thể một mình tới dự cả hai buổi lễ tốt nghiệp được, vì thế họ quyết định cô sẽ tới dự buổi lễ tốt nghiệp của Neeley. Và như thế là đúng. Không nên bỏ mặc Neeley bởi Francie là người quyết định đổi trường. Francie hiểu điều này nhưng dẫu sao trong lòng cô cũng có một chút tổn thương. Nếu bố còn sống, nhất định bố sẽ tới dự lễ tốt nghiệp của cô. Họ thu xếp để Sissy đi cùng với Francie, còn Evy ở nhà trông Laurie.

Vào buổi tối cuối cùng của tháng Sáu năm 1916, Francie lần cuối cùng đi đến ngôi trường mà cô hết mực yêu quý. Sissy bình thản đi bên cạnh, cô đã thay đổi nhiều và trở nên trầm tính hơn kể từ sau khi có đứa bé. Hai người lính cứu hỏa đi ngang qua nhưng Sissy không quá để ý đến họ như ngày trước, khi cô không thể kháng cự được sức hấp dẫn của những người đàn ông mặc đồng phục. Francie thầm ước giá mà Sissy đừng thay đổi như vậy. Ý nghĩ này khiến cô cảm thấy cô đơn. Bất giác, cô đưa bàn tay mình trườn vào trong tay Sissy và Sissy nắm chặt lấy nó. Francie cảm thấy yên tâm. Bên trong, Sissy vẫn là Sissy của ngày xưa.

Các học sinh tốt nghiệp ngồi ở khu phía trước của hội trường, còn những vị khách mời ngồi ở phía sau. Hiệu trưởng đã có một bài phát biểu chân tình với đám trẻ, trong đó ông nói rằng chúng sắp sửa bước ra một thế giới đầy nhiễu nhương và rằng chúng sẽ gánh trọng trách kiến thiết một thế giới mới sau cuộc chiến chắc chắn sẽ lan đến nước Mỹ nay mai. Ông kêu gọi chúng hãy tiếp tục theo đuổi con đường học hành cao hơn nữa để có sự trang bị tốt hơn cho trọng trách kiến thiết thế giới đó. Francie rất ấn tượng với những lời thầy nói và cô tự thề với lòng rằng cô sẽ góp sức giương cao ngọn đuốc tự do như ông nói.

Tiếp theo chương trình là vở kịch được chuẩn bị cho ngày tốt nghiệp. Đôi mắt Francie cay xè vì kiềm chế những giọt nước mắt. Khi những màn đối thoại nhạt nhòa đều đều diễn ra trên sân khấu, cô đã nghĩ, “Vở kịch của mình hẳn sẽ hay hơn. Mình có thể đi đổ rác. Mình có thể làm bất kỳ điều gì mà cô giáo nói nếu như cô để mình viết vở kịch này.”

Sau khi vở kịch kết thúc, các học sinh lần lượt xếp hàng lên sân khấu nhận bằng và cuối cùng thì chúng cũng đã tốt nghiệp. Lời tuyên thệ trung thành với lá cờ của Tổ quốc và tiếng hát quốc ca rền vang đã khép lại buổi lễ.

Lúc này mới tới giờ khổ hình của Francie.

Có một thông tục là tặng hoa cho các nữ sinh tốt nghiệp. Bởi người ta không cho phép mang hoa vào hội trường, nên hoa được gửi tới từng lớp và giáo viên sẽ đặt chúng lên bàn người nhận.

Francie phải quay trở về lớp để lấy phiếu báo cáo thành tích học tập, hộp bút và cuốn sổ lưu bút mà cô để trên bàn. Cô dừng lại bên ngoài cửa lớp một lát để lấy dũng khí bước vào trong, bởi cô biết bàn mình sẽ là bàn duy nhất trong lớp không có hoa. Francie tin chắc như vậy, bởi cô không kể cho mẹ biết về thông tục này, trong nhà đâu có đủ tiền cho những thứ xa xỉ như vậy.

Sau khi đã hạ quyết tâm, cô bước vào lớp và đi thẳng đến bàn giáo viên, không dám liếc nhìn bàn mình. Bầu không khí trong lớp thơm nồng mùi hương hoa. Cô nghe thấy bên tai tiếng những cô gái ríu rít chuyện trò rôm rả và hét lên sung sướng khi được nhận hoa. Cô còn nghe thấy chúng trao đổi với nhau những lời tán dương đầy đắc ý.

Cô nhận phiếu báo cáo thành tích học tập: bốn điểm “A” và một điểm “C-” – đây là điểm của môn Anh văn. Francie vẫn luôn là cây viết tốt nhất trường nhưng lúc này, rốt cuộc cô lại chỉ vừa đủ điểm qua môn. Đột nhiên, cô cảm thấy ghét trường học và tất cả các giáo viên, đặc biệt là cô Garnder. Và cô không quan tâm đến chuyện mình không được nhận hoa nữa. Cô thực sự không hề bận tâm. Dù gì, đó cũng chỉ là một thông tục ngớ ngẩn. “Mình sẽ về bàn để thu dọn đồ đạc,” cô quyết định. “Và nếu có ai dám bắt chuyện với mình, mình sẽ bảo kẻ đó hãy câm miệng lại. Sau đó, mình sẽ bước ra khỏi ngôi trường này mãi mãi và không chào tạm biệt bất kỳ ai cả.” Cô ngước mắt lên. “Bàn nào không có hoa chính là bàn mình.” Nhưng không có bàn nào trống trơn cả! Bàn nào cũng có hoa!

Francie đi về bàn mình, trong bụng thầm đoán rằng có ai đó đã đặt tạm bó hoa của họ lên bàn cô. Trong đầu cô đã lên sẵn kịch bản, cô sẽ cầm bó hoa lên đưa cho chủ nhân của nó và lạnh lùng nói, “Phiền cậu cầm hoa về đi. Tôi phải dọn dẹp đồ trên bàn.”

Cô cầm bó hoa lên – hơn hai mươi bông hồng màu đỏ sậm nằm xen giữa những nhánh dương xỉ. Cô ôm nó trên tay giống như những cô gái khác, và giả vờ trong chốc lát rằng đó là hoa của mình. Cô liếc nhìn tên của chủ nhân bó hoa ghi trên tấm thiệp đi kèm. Nhưng trên tấm thiệp đó là tên của cô! Tên của Francie! Tấm thiệp đó viết: Tặng Francie nhân ngày tốt nghiệp. Yêu thương từ bố.

Bố!

Nét chữ đó chính là nét chữ cẩn thận và đẹp đẽ quen thuộc của bố, bằng mực đen lấy từ lọ mực để trong tủ chén ở nhà. Thì ra tất cả chỉ là một giấc mơ mà thôi, một giấc mơ dài và lộn xộn. Laurie là một giấc mơ, cũng như công việc ở cửa hàng rượu của ông McGarrity, vở kịch ngày tốt nghiệp, và điểm kém môn Anh văn. Vậy là bây giờ Francie đã tỉnh giấc và mọi việc sẽ ổn cả thôi. Chắc chắn bố đang đứng chờ ở ngoài hành lang rồi.

Cô chạy ra, nhưng ngoài hành lang chỉ có Sissy.

“Thế nghĩa là bố đã mất rồi,” cô nói.

“Đúng vậy,” Sissy đáp. “Đã được sáu tháng rồi.”

“Nhưng không thể nào như vậy được, bác Sissy. Bố gửi hoa tặng cháu mà.”

“Francie, khoảng một năm trước, bố cháu đã đưa cho bác tấm thiệp ấy với lời để tặng viết sẵn và 2 đô-la. Bố cháu dặn, Khi Francie tốt nghiệp, chị hãy giúp em gửi hoa tặng con bé – phòng trường hợp em quên mất.”

Francie bật khóc. Không chỉ bởi giờ đây cô đã biết chắc chắn rằng không có gì là giấc mơ cả; mà còn bởi cô mệt mỏi khi vừa phải làm việc quá nhiều vừa phải lo lắng về mẹ; bởi cô không được viết vở kịch ngày tốt nghiệp; bởi cô bị điểm kém môn Anh văn; bởi cô đã chuẩn bị tinh thần kỹ lưỡng rằng mình sẽ không được nhận hoa.

Sissy đưa cô tới nhà vệ sinh nữ và đẩy cô vào một gian phòng trong đó. “Hãy cứ khóc thật to và sảng khoái,” cô ra lệnh, “và làm thật nhanh lên. Nếu không mẹ cháu sẽ thắc mắc không hiểu vì lẽ gì mà chúng ta lâu về nhà thế.”

Francie đứng trong gian phòng vệ sinh, tay ôm chặt những bông hồng và nức nở. Mỗi lần cửa phòng vệ sinh mở ra và tiếng các cô gái trò chuyện với nhau vang lên, cô lại giật nước để át đi tiếng sụt sùi của mình. Không lâu sau, Francie đã trấn tĩnh lại. Khi cô mở cửa bước ra ngoài, Sissy đã chuẩn bị sẵn một chiếc khăn tay nhúng nước lạnh để đưa cho cô. Khi Francie lau nước mắt, Sissy hỏi cô đã cảm thấy khá hơn chưa. Francie gật đầu, rồi xin Sissy chờ thêm một lát để cô chạy đi chào tạm biệt mọi người.

Cô tới văn phòng thầy hiệu trưởng và bắt tay với thầy. “Đừng quên ngôi trường cũ này nhé, Frances. Thi thoảng hãy trở lại đây thăm chúng ta,” ông nói.

“Em sẽ trở lại,” Francie hứa. Cô quay về lớp để chào cô giáo chủ nhiệm. “Chúng ta sẽ nhớ em, Frances a,” cô giáo nói.

Francie lấy hộp bút và cuốn sổ lưu bút trên bàn, rồi cô quay ra chào các bạn học cùng lớp. Các cô gái vây quanh cô. Một người đưa tay ôm lấy eo Francie và hai người khác hôn lên má cô. Họ nói với nhau những lời tạm biệt.

“Hãy tới nhà thăm tớ nhé, Frances.”

“Nhớ viết thư cho tớ đấy, Frances, và cập nhật tình hình của cậu cho tớ biết.”

“Frances này, bây giờ nhà tớ có điện thoại rồi. Thi thoảng nhớ gọi điện cho tớ nhé. Gọi ngay ngày mai nhé.”

“Cậu phải viết gì đó vào sổ lưu bút của tớ chứ, Frances? Để khi nào cậu nổi tiếng thì tớ sẽ bán nó lấy tiền.”

“Tớ sẽ đi trại hè. Tớ sẽ ghi lại địa chỉ của mình. Nhớ viết thư cho tớ đấy. Nghe thấy không hả, Frances?”

“Tháng Chín này tớ sẽ vào trường Trung học Nữ sinh. Cậu cũng vào trường đó học với tớ đi, Frances.”

“Đừng. Hãy vào trường Trung học Quận Đông với tớ.”

“Trung học Nữ sinh!”

“Trung học Quận Đông!”

“Trường Trung học Erasmus Hall là đỉnh nhất. Cậu hãy đến đó học với tớ, Frances, và chúng ta sẽ là bạn thân suốt thời trung học. Tớ thề tớ sẽ không có thêm người bạn nào khác ngoài cậu, nếu cậu đến đó học.”

“Frances, cậu chưa để tớ viết vào sổ lưu bút của cậu đâu đấy.”

“Tớ cũng thế.”

“Đưa đây cho tớ, đưa đây cho tớ nào.”

Rồi họ tranh nhau viết vào cuốn sổ lưu bút hầu như vẫn còn trắng nguyên của Francie. “Họ thật tử tế,” Francie nghĩ. “Lẽ ra trong suốt quãng thời gian này mình nên làm bạn với họ. Mình cứ tưởng họ không muốn kết bạn với mình. Có lẽ mình đã sai.”

Các cô gái viết vào cuốn sổ. Một số người có chữ viết nhỏ và chen chúc; một số khác lại viết thưa và nguệch ngoạc. Nhưng tất cả đều là nét chữ viết tay của trẻ con. Francie đọc những gì họ viết:

Tớ chúc cậu may mắn, tớ chúc cậu niềm vui,

Tớ chúc cậu sinh con trai đầu lòng.

Và khi tóc cậu bé bắt đầu xoăn lên

Tớ lại chúc cậu sinh thêm một bé gái.

- Florence Fitzgerald.

Khi cậu lấy chồng

Và chồng cậu nổi khùng

Hãy dùng gậy đập anh ta một trận tơi bời

Rồi ly hôn ngay lập tức.

-Jeannie Leigh.

Khi màn đêm buông rèm

Và đính vào đó một vì sao

Hãy nhớ tớ vẫn là bạn cậu

Dù rằng cậu đã đi thật xa

- Noreen O'Leary.

Beatrice Williams giở tới trang cuối cùng và viết:

Ở tận chỗ này và khuất bóng

Tôi ký tên tôi, vì mối thù hằn,

Rồi cô bé ký tên: Tác giả bằng hữu, Beatrice Williams. “Cô ấy nói là tác giả bằng hữu,” Francie nghĩ ngợi một chút, trong lòng vẫn chưa hết ghen tị vì vở kịch được trình diễn trong buổi lễ tốt nghiệp.

Cuối cùng Francie cũng ra được khỏi lớp. Tới hành lang, cô nói với Sissy, “Chỉ còn một người để chào nữa thôi ạ.”

“Cháu làm lễ tốt nghiệp lâu quá đấy,” Sissy nhẹ nhàng phản đối.

Cô Garnder đang ngồi một mình ở bàn trong phòng làm việc, cả căn phòng được thắp đèn sáng rực rỡ. Vì không được học sinh quý mến lắm nên cho tới giờ vẫn chưa có ai tới chào tạm biệt cô. Khi Francie bước vào, cô ngẩng lên nhìn, trong ánh mắt không giấu nổi sự hồ hởi.

“Vậy là em tới đây để nói lời tạm biệt với cô giáo cũ môn Anh văn của mình à,” cô nói, giọng hài lòng.

“Vâng, thưa cô.”

Nhưng cô Garnder đâu có chịu bỏ qua mọi việc như thế. Cô phải là một giáo viên mẫu mực. “Về chuyện điểm số của em: Em vẫn chưa nộp bài tập học kỳ này. Lẽ ra cô nên đánh trượt em. Nhưng vào phút cuối, cô vẫn quyết định cho em qua môn để em có thể tốt nghiệp cùng cả lớp.” Rồi cô ngừng lại chờ. Francie không nói gì cả. “Sao nào? Chẳng lẽ em không định cảm ơn cô ư?”

“Cảm ơn cô, thưa cô Garnder”

“Em vẫn còn nhớ đến cuộc trao đổi nhỏ giữa chúng ta đấy chứ?”

“Vâng, thưa cô.”

“Vậy thì sao em lại chuyển sang ngang bướng và không nộp bài nữa.”

Francie không có gì để nói cả. Đó là điều mà cô không giải thích với cô Garnder. Cô chìa tay ra và nói, “Tạm biệt cô, cô Garnder.”

Cô Garnder sửng sốt. “Chà, thế thì tạm biệt vậy,” cô nói, và hai người bắt tay nhau. “Dần dần, em sẽ thấy là cô nói đúng, Frances ạ.” Francie không nói gì. “Có phải thế không?” Cô Garnder nghiêm giọng hỏi.

“Vâng, thưa cô.”

Francie bước ra khỏi phòng. Lúc này cô không còn ghét cô Garnder nữa. Dĩ nhiên, cô vẫn không thích cô ấy, nhưng phần nhiều cô cảm thấy thương hại cô ấy hơn. Trong thế giới rộng lớn này, cô Garnder không có bất kỳ điều gì cả ngoại trừ một nỗi niềm đinh ninh rằng những suy nghĩ của cô là đúng đắn.

Ông Jenson đứng trên bậc cầu thang. Ông đưa cả hai tay ra bắt tay với từng đứa trẻ và nói, “Tạm biệt và cầu Chúa phù hộ cho cháu.” Riêng với Francie, ông dành thêm một lời nhắn nhủ riêng tư. “Hãy sống tử tế, làm việc chăm chỉ, và để nhà trường tự hào về cháu nhé.” Francie hứa rằng cô sẽ làm theo lời ông dặn.

Trên đường về nhà, Sissy nói, “Nghe này! Chúng ta đừng kể với mẹ cháu về việc ai là người gửi tặng hoa nhé. Nếu biết, mẹ cháu sẽ lại nhớ bố mà mẹ cháu thì chỉ vừa mới hồi phục sức khỏe sau khi sinh Laurie thôi.” Hai bác cháu thống nhất sẽ nói rằng Sissy là người mua hoa. Francie lấy tấm thiệp ra và cho vào trong hộp bút.

Khi họ về nhà và kể với mẹ câu chuyện bịa giải thích cho sự xuất hiện của bó hoa, mẹ đã nói, “Sissy, chị không nên tốn tiền như thế.” Dẫu là lời trách móc, nhưng Francie có thể cảm nhận được rõ mẹ rất hài lòng.

Mọi người trầm trồ ngắm nghía hai tấm bằng và tất cả đều nhất trí rằng tấm bằng của Francie trông đẹp hơn nhờ có nét chữ viết tay rất đẹp của ông Jenson.

“Những tấm bằng đầu tiên trong gia đình Nolan,” Katie nói.

“Nhưng không phải là những tấm bằng cuối cùng, hy vọng thế,” Sissy nói.

“Em nhất định sẽ phải để mỗi đứa nhà em đều sở hữu ba tấm bằng, Evy nói, “bằng tiểu học, bằng trung học, và bằng đại học.”

“Trong 25 năm nữa,” Sissy nói, “gia đình chúng ta sẽ có một chồng bằng cấp cao như thế này.” Cô kiễng đầu ngón chân lên và vươn tay cao tới 1,8 mét.

Mẹ kiểm tra phiếu báo cáo thành tích học tập của lũ trẻ lần cuối cùng. Neeley đạt điểm “B” môn Đạo đức và Giáo dục thể chất, còn tất cả các môn khác đều chỉ đạt điểm “C”. Mẹ nhận xét, “Rất tốt, con trai.” Rồi cô nhìn lướt qua dãy điểm “A” của Francie và tập trung vào điểm “C-”.

“Francie! Mẹ bất ngờ đấy. Sao lại thế này?”

“Mẹ, con không muốn nói về chuyện này.”

“Lại còn là môn Anh văn nữa. Con học môn này tốt nhất kia mà.”

Francie nhắc lại lời khẩn cầu của mình, giọng cô cao hơn một chút. “Mẹ, con không muốn nói về chuyện này.”

“Những bài văn của con bé lúc nào cũng tốt nhất trường,” Katie giải thích với hai chị mình.

“Mẹ!” Giọng của Francie lúc này đã gần như một tiếng hét.

“Katie! Thôi đi!” Sissy nghiêm giọng ra lệnh.

“Thôi được rồi,” Katie đầu hàng, đột nhiên cô nhận ra mình đang mắng con và cảm thấy xấu hổ về điều đó.

Evy lên tiếng thay đổi chủ đề cuộc nói chuyện. “Chúng ta có mở tiệc hay không nào?” Cô hỏi.

“Để em đội mũ lên,” Katie nói.

Sissy ở lại trông Laurie còn Evy, Katie, và hai học sinh mới tốt nghiệp kéo nhau tới cửa hàng kem Scheefly’s để mở tiệc. Khi họ đến nơi, Scheefly’s đang chật kín người với các bữa tiệc mừng tốt nghiệp. Lũ trẻ mang theo bằng tốt nghiệp tới và các nữ sinh còn mang thêm những bó hoa mà chúng được tặng. Ở mỗi bàn đều có phụ huynh – có thể là bố, mẹ, hoặc có chỗ là cả hai. Đoàn nhà Nolan tìm được một bàn trống ở cuối phòng.

Trong cửa hàng là một khung cảnh hỗn độn với đám trẻ la hét, những bậc phụ huynh với nụ cười tươi rói và những người phục vụ chân không chạm đất. Một vài đứa trẻ mới 13 tuổi, một số ít 15 tuổi, nhưng phần lớn đều bằng tuổi Francie – 14. Hầu hết các cậu bé ở đây đều là bạn cùng lớp với Neeley và cậu bé không ngớt miệng hò hét chào hỏi bạn bè. Francie không chơi thân với các bạn gái, nhưng cô vẫn vẫy tay và gọi tên họ vui vẻ như thể hai bên là bạn bè thân thiết đã nhiều năm.

Francie cảm thấy tự hào về mẹ. Tóc của những bà mẹ khác đều đã điểm bạc và phần lớn đều to béo tới nỗi phần thịt ở hai bên mông họ tràn cả ra ngoài mép ghế. Mẹ thì trông vẫn mảnh mai không hề giống với người sắp bước sang tuổi 33. Làn da của mẹ vẫn sáng mịn, mái tóc vẫn đen và xoăn như thời thiếu nữ. “Nếu để mẹ mặc một bộ váy trắng,” Francie nghĩ thầm, “trên tay ôm một bó hoa hồng, trông mẹ sẽ chẳng khác gì các nữ sinh 14 tuổi vừa tốt nghiệp – ngoại trừ những nếp nhăn quanh mắt, chúng ngày càng hằn sâu hơn kể từ khi bố qua đời.”

Họ gọi món. Từ lâu Francie đã lập riêng một danh sách nước soda đủ vị và uống dần từng vị trong danh sách đó để chắc chắn rằng cô được nếm tất cả các loại nước soda có trên thế giới. Mục tiếp theo trong danh sách của cô là vị dứa, vì thế cô gọi nước soda vị dứa. Neeley như cũ vẫn gọi soda sô-cô-la quen thuộc, còn Katie và Evy chọn kem vani.

Evy nghĩ ra những câu chuyện nho nhỏ về những người đang có mặt trong cửa hàng kem lúc ấy khiến Francie và Neeley cười lăn. Thi thoảng Francie vẫn kín đáo quan sát mẹ. Mẹ không cười khi bác Evy pha trò mà chỉ chậm rãi ăn kem trong khi những nếp nhăn quanh mắt càng lúc càng hằn sâu hơn. Francie biết đó là tín hiệu cho thấy mẹ đang âm thầm tính toán điều gì đó.

“Các con mình,” Katie nghĩ, “vào lứa tuổi 13, 14 đã có học vấn cao hơn mình ở tuổi 32. Như thế vẫn chưa đủ. Ngày bằng tuổi chúng mình thật ngu ngốc biết chừng nào. Đúng thế, thậm chí sau khi mình đã kết hôn và sinh con cũng vẫn vậy. Cứ thử hình dung mà xem. Đến tận lúc ấy mình vẫn còn tin vào những bùa phép của mụ phù thủy – những điều vớ vẩn mà bà đỡ đã nói với mình về người phụ nữ ở khu chợ cá. Lũ trẻ có sự khởi đầu vượt xa hơn mình rất nhiều. Chúng chưa bao giờ ngu ngốc như thế.”

“Vậy là mình đã cho chúng tốt nghiệp tiểu học. Mình không thể làm gì hơn cho chúng được nữa. Tất cả những kế hoạch của mình... Neeley làm bác sĩ, Francie vào đại học... bây giờ không thể nào có cách thực hiện. Còn đứa trẻ mới sinh... Liệu chúng đã được trang bị đầy đủ để tự lo được cho bản thân chưa? Mình không biết nữa. Shakespeare... Kinh Thánh... Chúng biết chơi đàn piano nhưng bây giờ chúng đã ngừng tập đàn rồi. Mình cũng đã dạy chúng cách ăn ở sạch sẽ, lòng trung thực và không được nhận đồ từ thiện. Nhưng như thế liệu đã đủ hay chưa?”

“Không lâu nữa, chúng sẽ đi làm, có ông chủ cần phải lấy lòng, và gặp những người mới mà chúng cần phải tìm cách sống hòa đồng. Chúng sẽ bước vào những ngả đường khác. Tốt? Hay là xấu? Nếu chúng làm việc cả ngày thì chúng sẽ không thể ngồi ở nhà với mình vào các buổi tối nữa. Neeley sẽ phải ra ngoài chơi với bạn bè. Còn Francie? Chắc là đọc sách... Đến thư viện... xem một chương trình biểu diễn... tham dự một buổi học miễn phí nào đó hay đi xem ca nhạc. Dĩ nhiên, mình sẽ có đứa bé. Đứa bé. Nó sẽ có được một khởi đầu tốt hơn. Tới ngày nó tốt nghiệp tiểu học, anh chị nó có thể sẽ tiếp tục chăm lo để nó học qua trung học. Mình phải làm tốt hơn cho Laurie so với những gì mình làm cho chúng. Chúng chưa bao giờ đủ ăn, chưa từng có quần áo tử tế để mặc. Điều tốt nhất mà mình có thể làm cho chúng chung quy lại vẫn là chưa đủ. Và giờ đây chúng phải bước ra đời để đi làm việc trong khi bản thân chúng vẫn chỉ là những đứa trẻ. Chao ôi, giá mà mình có thể cho chúng học trung học vào mùa thu này! Lạy Chúa! Con xin từ bỏ 20 năm trong sinh mệnh của mình. Con sẽ làm việc bất kể ngày đêm. Nhưng con không thể, dĩ nhiên rồi. Không có người trông đứa bé.”

Dòng suy nghĩ của cô bị cắt đứt bởi tiếng hát bất chợt đồng thanh vang lên khắp căn phòng ăn. Có người khởi xướng một bài hát phản chiến đang thịnh hành, và thế là tất cả những người còn lại bắt nhịp theo.

Tôi không nuôi dạy con trai mình trở thành một người lính

Tôi nuôi nó lớn để nó trở thành niềm tự hào và vui sướng của tôi...

Katie tiếp tục chìm vào những dòng suy nghĩ miên man. “Không có ai giúp chúng ta cả. Không ai cả.” Cô thoáng nghĩ đến Hạ sĩ McShane. Ông từng gửi tặng một giỏ hoa quả lớn khi Laurie ra đời. Cô biết ông sắp rút lui khỏi lực lượng cảnh sát vào tháng Chín và trong kỳ bầu cử tiếp theo, ông sẽ tranh cử vào vị trí ủy viên hội đồng lập pháp ở Queens, địa bàn nơi ông sinh sống. Mọi người đều nói chắc chắn ông sẽ vào được hội đồng. Cô hay tin rằng vợ ông đang ốm rất nặng, có thể bà sẽ không chờ được tới ngày chồng mình đắc cử.

“Rồi ông ấy sẽ tái giá,” Katie nghĩ. “Dĩ nhiên là phải thế rồi. Cưới một người phụ nữ nào đó am hiểu về đời sống xã hội... giúp đỡ ông ấy... theo cách mà vợ của một nhà chính khách phải làm.” Cô chăm chú nhìn vào đôi bàn tay chai sạn của mình hồi lâu, sau đó giấu chúng dưới bàn như thể đang xấu hổ vì chúng.

Francie để ý đến động tác nhỏ này. “Mẹ đang nghĩ đến Hạ sĩ McShane,” cô đoán thầm, trong đầu cô chợt nhớ đến chuyện cách đây đã lâu, mẹ đeo găng tay trong buổi dã ngoại khi McShane nhìn mẹ. “Ông ấy thích mẹ,” Francie nghĩ. “Không biết liệu mẹ có biết điều đó không nhỉ? Hẳn là có. Dường như mẹ biết tất cả mọi thứ. Mình cá là nếu muốn, mẹ hoàn toàn có thể cưới ông ấy. Nhưng ông ấy đừng có nghĩ mình sẽ gọi ông ấy một tiếng bố. Bố mình đã chết rồi, và bất luận mẹ cưới ai cũng vậy, người đó cũng chỉ là một kẻ vô danh trong mắt mình thôi.”

Bài hát đã đi đến đoạn cuối.

Sẽ không có chiến tranh hôm nay.

Nếu tất cả các bà mẹ đều nói

Tôi không nuôi dạy con trai mình trở thành một người lính.

“... Neeley,” Katie nghĩ. “Mười ba tuổi. Nếu quả thực chiến tranh đến, nó sẽ kết thúc trước khi Neeley đủ tuổi nhập ngũ, ơn Chúa.” Lúc này bác Evy cũng đang khe khẽ hát cùng bọn họ, nhưng lại cố tình chế lời.

Ai dám đặt một bộ ria lên vai cậu bé.

“Bác Evy, bác thật tệ quá,” Francie nói khi cả cô và Neeley cùng phá lên cười. Katie giật mình thoát ra khỏi dòng suy nghĩ, cô ngẩng đầu lên và mỉm cười. Sau đó người phục vụ mang hóa đơn đến và tất cả đều im lặng, hồi hộp quan sát Katie.

“Hy vọng nó không ngốc nghếch đến độ cho người phục vụ tiền boa,” Evy nghĩ.

“Liệu mẹ có biết là khách hàng phải để lại 5 xu tiền boa không nhỉ?” Neeley nghĩ. “Hy vọng là mẹ biết.”

“Bất kể mẹ làm gì,” Francie nghĩ, “đó đều là việc nên làm.”

Thực ra, không có thông lệ phải để lại tiền boa ở các cửa hàng kem ngoại trừ những dịp liên hoan đặc biệt, khi đó khách hàng mới nên làm như vậy. Katie liếc thấy hóa đơn ghi 30 xu. Trong chiếc ví cũ của cô có một đồng 50 xu, cô đặt nó lên trên tờ hóa đơn. Người phục vụ mang tiền đi rồi mang trả lại bốn đồng nickel được xếp thẳng hàng. Trả khách tiền thừa xong, cậu ta vẫn đứng lảng vảng xung quanh, chờ Katie nhặt lên ba đồng trong số đó. Cô nhìn vào bốn đồng nickel. “Bốn ổ bánh mỳ,” cô nghĩ. Trong lúc đó, bốn cặp mắt đều chăm chú dõi theo từng cử động trên bàn tay của Katie. Về chuyện tiền nong, Katie chưa từng lưỡng lự bao giờ. Với một động tác chắc chắn, cô đẩy cả bốn đồng nickel về phía người phục vụ.

“Cứ giữ lấy tiền thừa,” cô hào phóng nói.

Francie phải kiềm chế hết sức mới không đứng lên ghế và hoan hô. “Mẹ quả thực là người khác biệt,” cô liên tục nói như vậy trong đầu. Người phục vụ vui vẻ cầm những đồng nickel và vội vàng chạy đi.

“Hai ly soda của tôi,” Neeley rên rỉ.

“Katie, Katie, thật ngu ngốc,” Evy phản đối. “Chị dám cá rằng đấy cũng là số tiền còn lại của em.”

“Đúng thế. Nhưng đây cũng có thể là buổi tiệc mừng tốt nghiệp cuối cùng của chúng ta.”

“Ngày mai ông McGarrity sẽ thanh toán 4 đô-la cho chúng cháu,” Francie lên tiếng bảo vệ mẹ.

“Và ngày mai cũng là ngày ông ấy cho chúng ta nghỉ việc,” Neeley bổ sung.

“Vậy là sau 4 đô-la đó sẽ không có thêm đồng nào nữa cho đến khi chúng kiếm được việc làm,” Evy kết luận.

“Em không quan tâm,” Katie nói. “Em muốn chúng ta được một lần cảm thấy mình giống như những triệu phú. Và nếu như 20 xu đó có thể mang lại cảm giác giàu có cho chúng ta, vậy thì nó là một cái giá quá rẻ rồi.”

Evy chợt nhớ rằng Katie vẫn để Francie đổ cà phê xuống bồn, và cô không nói thêm gì nữa. Có rất nhiều điều cô không thể hiểu nối về em gái mình.

Các bàn tiệc khác đang lục tục giải tán. Albie Seedmore, cậu con trai với cặp chân rất dài của một ông chủ cửa hàng thực phẩm giàu có, tiến lại gần bàn họ.

“Cậu-có-muốn-đi-xem-phim-với-tôi-ngày-mai-không-Francie?” Cậu bé hỏi một hơi không ngừng nghỉ. “Tôi sẽ trả tiền,” cậu bé vội vàng nói thêm.

(Rạp chiếu phim cho phép học sinh mới tốt nghiệp tới xem suất chiếu buổi chiều thứ Bảy với mức giá ưu đãi 5 xu hai người, với điều kiện chúng phải mang theo bằng tốt nghiệp để làm chứng.)

Francie nhìn sang mẹ. Mẹ gật đầu đồng ý.

“Được chứ, Albie,” Francie chấp nhận lời mời.

“Hẹn gặp lại cậu. 2 giờ. Ngày mai.” Nói rồi, cậu bé vội vã chạy đi.

“Buổi hẹn hò đầu tiên của cháu đấy,” Evy nói. “Hãy ước một điều nào.” Cô giơ ngón tay út lên và bẻ khoằm nó xuống. Francie đưa ngón tay út của mình ra móc vào đó.

“Cháu ước lúc nào mình cũng có thể mặc váy màu trắng và ôm hoa hồng đỏ, và ước chúng ta luôn có thể vung tiền tiêu xài như buổi tối nay,” Francie ước.

QUYỂN 4

43

“Vậy là cháu hình dung được rồi đấy,” bà đốc công nói với Francie. “Dần dần cháu sẽ trở thành một người thợ làm cành hoa giỏi thôi.” Nói xong câu đó, bà rời đi và Francie tự xoay xở một mình; đây là giờ đầu tiên trong ngày đầu tiên của công việc đầu tiên của cô.

Theo hướng dẫn của bà đốc công, cô dùng tay trái nhặt lên một sợi dây thép sáng bóng dài chừng 30 xăng-ti-mét. Đồng thời, tay phải của cô nhặt lên một dải giấy lụa hẹp màu xanh thẫm. Cô chạm một đầu dải giấy vào một tấm bọt biển ướt, sau đó dùng ngón tay cái, ngón trỏ và ngón giữa của mỗi bàn tay phối hợp với nhau thành một chiếc máy cuộn rồi cứ thế cuộn dải giấy lên dây thép. Xong xuôi, cô đặt sợi dây đã được cuộn giấy sang một bên. Như vậy là hoàn thành một cành hoa.

Vào những khoảng thời gian cố định, Mark, cậu bé chạy việc mặt đầy mụn trứng cá, sẽ xuất hiện để mang các cành hoa đi và giao cho thợ làm cánh hoa để người này gắn cánh hoa bằng giấy vào đó. Một cô gái khác buộc đài hoa phía dưới bông hoa rồi chuyển nó sang cho thợ làm lá, người này lấy một nhánh gồm ba chiếc lá sẫm màu gắn vào cành hoa, sau đó chuyển sang cho thợ hoàn thành và người này cuốn một dải giấy màu xanh có bề mặt nhám hơn xung quanh đài hoa kéo xuống cành hoa. Lúc này, cành hoa, đài hoa, cánh hoa và lá đã trở thành một chỉnh thể thống nhất như một cành hoa mọc tự nhiên.

Francie mỏi nhừ lưng và một cơn đau nhói chạy qua vai. Có lẽ mình phải cuốn được 1.000 cành hoa rồi, cô thầm đoán. Chắc mẩm đã đến giờ ăn trưa, cô xoay người lại nhìn đồng hồ và sửng sốt phát hiện ra cô mới chỉ làm được một giờ!

“Đồ canh giờ,” một cô gái lên tiếng bình luận với giọng chế giễu. Francie giật mình ngẩng đầu lên nhưng không nói gì cả.

Cô tạo tiết tấu cho công việc của mình, sau đó mọi chuyện dường như diễn ra suôn sẻ hơn. Một. Cô đặt sợi dây thép đã được cuốn giấy sang một bên. Và một nửa. Cô nhặt sợi dây mới lên cùng với một dải giấy. Hai. Cô thấm ướt dải giấy. Ba-bốn năm sáu bảy tám-chín-mười. Vậy là sợi dây thép đã được cuốn giấy xong. Chẳng mấy chốc, tiết tấu này đã trở thành một dạng bản năng thứ hai, cô không cần phải đếm nữa và cũng không phải tập trung quá mức nữa. Đến lúc này, lưng cô mới được thả lỏng và hai bờ vai cũng ngừng đau. Do tâm trí đã bớt căng thẳng, cô bắt đầu ngẫm nghĩ tình huống xung quanh.

“Toàn bộ cuộc đời có thể diễn ra như thế này,” cô nghĩ. “Người ta cặm cụi làm công việc cuốn giấy lên sợi dây thép tám giờ mỗi ngày để kiếm đủ tiền mua thức ăn và thuê nhà trọ làm nơi ngủ tạm để có thể tiếp tục sống rồi sáng hôm sau quay trở lại nhà máy mà cặm cụi cuốn thêm. Có những người được sinh ra và nuôi lớn chỉ để rồi đi đến kết cục này. Dĩ nhiên, một vài người trong số những cô gái ở đây sẽ kết hôn; họ sẽ cưới những anh chàng có chung một kiểu sống như họ. Và rồi họ sẽ nhận được gì? Họ sẽ có người để trò chuyện cùng trong vài giờ ít ỏi vào ban đêm trước khi ngủ.” Nhưng Francie biết, cái được này sẽ không kéo dài. Cô đã trông thấy quá nhiều cặp vợ chồng lao động sau khi sinh con đẻ cái và các hóa đơn cần chi trả ngày càng chồng chất lên nhau, hầu như họ không còn giao tiếp với nhau nữa, có chăng thì cũng chỉ là những tiếng đay nghiến chì chiết lẫn nhau. “Những người này bị mắc kẹt,” cô nghĩ. “Và vì sao lại như thế? Bởi...” (cô nhớ đến những niềm tin mà bà ngoại luôn tâm niệm), “họ không nhận được nền học vấn đầy đủ.” Một nỗi sợ hãi bất chợt dâng lên trong lòng Francie. Có thể chính cô sẽ không bao giờ có cơ hội vào trường trung học; có thể cô sẽ không với tới được nền học vấn cao hơn so với những gì cô đang có ở hiện tại. Có thể suốt cuộc đời mình cô sẽ phải cuốn dây thép... cuốn dây thép... Một... và một nửa... hai... ba- bốn- năm- sáu- bảy- tám- chín- mười. Một cơn hoảng sợ phi lý ập đến trong cô – nó cũng chính là cơn hoảng sợ mà cô từng trải qua vào năm 11 tuổi, khi trông thấy ông lão với bàn chân gớm ghiếc ở cửa hàng bánh Losher. Trong cơn hốt hoảng, cô tăng nhanh tiết tấu công việc để buộc bản thân phải tập trung hơn và không có thời gian để suy nghĩ miên man.

“Người mới đến chưa trải sự đời,” một thợ hoàn thành quan sát cô và thảy ra một lời bình luận đầy bi quan.

“Rõ là đang muốn tạo ấn tượng với ông chủ đây mà,” một thợ làm cánh hoa nêu ý kiến.

Không lâu sau, ngay cả tiết tấu mới này cũng trở nên nhuần nhuyễn, và đầu óc Francie lại một lần nữa được rảnh rang. Cô âm thầm quan sát những cô thợ đang ngồi quanh chiếc bàn dài với mình. Tất cả có khoảng 12 người, chủ yếu là người gốc Ba Lan và Ý. Người trẻ nhất chừng 16 tuổi và người lớn nhất khoảng 30, tất cả đều có làn da ngăm đen. Vì một lý do khó lý giải nào đó, tất cả đều mặc váy đen – và rõ ràng họ đều không nhận ra trang phục màu đen hoàn toàn không hợp với làn da tối màu của mình. Francie là người duy nhất mặc váy bằng vải bông kẻ, loại váy mà người ta mặc khi giặt giũ, và điều này khiến cô cảm thấy mình giống như một đứa trẻ ngờ nghệch. Những công nhân tinh mắt nhận thấy những ánh nhìn lén lút của cô và họ trả đũa bằng kiểu bắt nạt riêng của mình. Cô gái ngồi đầu bàn khởi xướng trò chơi này.

“Ai đó ở bàn này có gương mặt bẩn,” cô tuyên bố. “Không phải tôi,” những người khác lần lượt trả lời. Khi tới lượt Francie, họ dừng việc và chờ đợi. Vì không biết phải đáp lại ra sao, Francie vẫn giữ im lặng. “Cô gái mới không nói gì cả,” kẻ cầm đầu tóm tắt. “Vì thế cô ta chính là người có gương mặt bẩn.” Mặt Francie đỏ bừng nhưng cô càng cố gắng làm việc nhanh hơn, trong bụng thầm hy vọng họ sẽ ngừng trò này lại.

“Cổ của ai đó bị bẩn.” Trò chơi lại bắt đầu từ đầu. “Không phải tôi,” các cô gái lại lần lượt trả lời. Khi tới lượt Francie, cô cũng nói, “Không phải tôi.” Nhưng câu trả lời này của cô không những không khiến họ hài lòng mà còn tạo cớ để họ tiếp tục trò đùa của mình.

“Cô gái mới nói cổ của cô ta không bị bẩn.”

“Chính cô ta nói thế sao?”

“Làm sao mà cô ta biết được chứ? Cô ta có thể tự nhìn cổ của chính mình à?”.

“Nếu quả thực cổ cô ta bị bẩn, liệu cô ta có dám thừa nhận điều đó không?”

“Họ đang muốn mình làm điều gì đó,” Francie bối rối nghĩ. “Nhưng là điều gì mới được chứ? Phải chăng họ muốn mình nổi điên lên và chửi rủa họ? Phải chăng họ muốn mình từ bỏ công việc này? Hay phải chăng họ muốn nhìn thấy mình khóc, giống như cô gái ngày xưa khi mình đứng xem cô ta giũ bụi giẻ lau bảng? Bất luận điều họ muốn là gì, mình nhất định sẽ không làm!” Cô cúi đầu xuống đám dây thép và càng tăng nhanh tốc độ các ngón tay hơn nữa.

Trò chơi nhàm chán này kéo dài suốt buổi sáng. Họ chỉ ngừng lại khi Mark, cậu bé chạy việc vặt, xuất hiện. Lúc này, họ mới tạm tha cho Francie một lát để quay sang tra tấn cậu bé kia.

“Cô gái mới, hãy cảnh giác với Mark,” họ cảnh báo cô. “Cậu ta đã bị bắt hai lần vì tội hiếp dâm và một lần vì tội bắt người da trắng làm nô lệ.”

Những lời buộc tội đó lố bịch đến sống sượng bởi dáng vẻ nhu mì yếu đuối rõ ràng của Mark. Francie trông thấy cậu bé tội nghiệp đỏ bừng mặt trước mỗi lời trêu chọc và cô cảm thấy ái ngại thay cho cậu.

Buổi sáng chậm chạp trôi đi. Khi tưởng chừng như nó sẽ không bao giờ kết thúc, một tiếng chuông đột ngột vang lên báo hiệu giờ nghỉ trưa. Các cô gái lập tức dừng việc, lấy túi giấy đựng đồ ăn ra, xé mở túi giấy để làm thành một tấm khăn trải bàn tạm bợ, bày ra những chiếc bánh sandwich kẹp hành và bắt đầu ăn. Francie cảm thấy tay mình nóng và nhơm nhớp. Cô muốn rửa tay trước khi ăn nên quay sang hỏi người ngồi bên cạnh rằng nhà vệ sinh ở đâu.

“Không lói được tiến Ăng,” cô gái này trả lời bằng giọng cố tình ngọng nghịu, bắt chước những người mới nhập cư.

“Không hiểu,” cô gái vẫn dùng thành ngữ tiếng Anh để chế giễu cô suốt buổi sáng nay nói.

“Nhà vệ sinh là cái gì cơ?” Một cô gái vóc dáng to béo hỏi.

“Là nơi người ta tạo ra những công nhân vệ sinh,” một cô gái thông minh trả lời.

Lúc này Mark đang dọn hộp. Cậu đứng ở ngưỡng cửa, hai tay ôm đầy những hộp. Cậu ngập ngừng giây lát, khiến yết hầu ở cổ trượt lên trượt xuống hai lần, sau đó Francie nghe thấy cậu lên tiếng lần đầu tiên.

“Chúa Jesus chết gục trên cây thánh giá vì những người như các cô”, cậu giận dữ nói, “vậy mà giờ đây các cô còn không chịu chỉ cho cô gái mới đến biết nhà tệ xinh ở đâu.”

Francie sửng sốt nhìn chằm chằm vào cậu. Rồi cô không kiềm chế được – bởi nghe cậu nói buồn cười quá – nên phá lên cười. Mark nuốt một hơi, quay người đi rồi chạy vụt ra hành lang. Sau đó tình hình thay đổi. Tiếng rì rầm lan khắp chiếc bàn.

“Cô ấy cười!”

“Này! Cô gái mới đến cười cơ đấy!”

“Cười đấy nhé!”

Một cô gái trẻ người Ý vòng tay ôm lấy tay Francie và nói, “Đi nào, cô gái mới. Tôi sẽ chỉ cho cậu nhà tệ xinh.”

Tới nơi, cô gái này bật vòi nước giúp Francie, ấn tay vào chiếc hộp thủy tinh đựng nước xà phòng và chu đáo đứng bên cạnh trong lúc cô rửa tay. Khi Francie định lau tay bằng chiếc khăn trắng, rõ ràng chưa qua sử dụng treo ở trên giá, hướng dẫn viên của cô liền kéo cô ra chỗ khác.

“Cô gái mới, đừng có dùng cái khăn đó.”

“Vì sao vậy? Trông nó sạch sẽ mà.”

“Nó là đồ vật nguy hiểm đấy. Một số gái làm việc ở đây mắc bệnh lậu và cậu sẽ bị lây bệnh nếu cậu dùng cái khăn đó.”

“Vậy tôi phải làm gì bây giờ?” Francie vẫy vẫy đôi bàn tay ướt của mình.

“Hãy dùng váy lót mà lau giống tụi tôi.”

Francie lau tay vào váy lót, mắt vẫn trừng trừng nhìn vào chiếc khăn chết chóc trong nỗi sợ hãi không thôi.

Khi quay trở lại phòng làm việc, cô thấy họ đã tốt bụng trải túi giấy giúp cô và bày ra hai chiếc bánh sandwich bologna mà mẹ chuẩn bị từ sáng để cô mang đi. Có người còn tốt bụng đặt một quả cà chua đỏ trông rất ngon lên phần ăn của cô. Các cô gái đó chào đón cô trở về với nụ cười thân thiện. Cô gái cầm đầu màn chế giễu suốt buổi sáng lấy ra một chai whiskey tu một hụm thật dài rồi sau đó chuyển cho Francie.

“Uống một chút đi, cô gái mới,” cô ra lệnh. “Nếu chỉ ăn những chiếc bánh săng-uých đó thì sẽ khô miệng lắm.” Francie co rúm người lại rồi vội vàng từ chối. “Uống đi nào! Trong này chỉ là trà lạnh mà thôi.” Francie nhớ đến chiếc khăn lau ở nhà vệ sinh và lắc đầu quầy quậy. “À!” Cô gái đó thốt lên. “Tôi biết vì sao cậu không chịu uống nước từ chai của tôi rồi. Hẳn là Anastasia đã dọa cô sợ chết khiếp trong nhà tệ xinh. Đừng có tin cô ấy, cô gái mới. Chính ông chủ là người phát tán câu chuyện về bệnh lậu đó để dọa chúng ta, khiến chúng ta không dám động vào cái khăn. Như thế lão ta sẽ tiết kiệm được vài đô-la tiền giặt giũ mỗi tuần ấy mà.”

“Thật thế sao?” Anastasia ngây thơ hỏi, “tôi có trông thấy người nào trong các cậu dùng cái khăn đó đâu.”

“Chết tiệt, chúng ta chỉ có nửa giờ nghỉ trưa thôi. Ai muốn lãng phí thời gian để đi rửa tay chứ? Uống đi nào, cô gái mới.”

Francie cầm cái chai lên và tu một hụm dài. Trà lạnh rất mạnh và khiến cô sảng khoái. Cô cảm ơn cô gái đó và quay sang cảm ơn người đã tặng cho mình quả cà chua. Ngay lập tức các cô đều lần lượt phủ nhận việc đó.

“Cậu đang nói cái gì thế?”

“Tỏa tà chua nào cơ?”

“Không thấy tỏa tà chua nào cả.”

“Cô gái mới mang tỏa tà chua đi ăn trưa, vậy mà chính mình còn không nhớ.”

Họ cứ chế giễu cô như vậy. Nhưng lúc này trò giễu nhại của họ lại mang theo nét thân thiện ấm áp. Francie thích thú hưởng thụ giờ nghỉ trưa và âm thầm vui mừng vì cuối cùng cô đã phát hiện ra điều mà họ mong muốn ở cô. Họ chỉ muốn cô cười – thật là một điều đơn giản nhưng rất khó để phát hiện ra.

Buổi chiều trôi qua dễ chịu. Các cô gái khuyên Francie không nên gắng sức quá – bởi đây chỉ là công việc thời vụ và tất cả họ đều sẽ bị cho nghỉ việc sau khi hoàn thành các đơn hàng mùa thu. Đơn hàng càng xong sớm, họ sẽ càng nhanh chóng bị nghỉ việc. Vui mừng vì được những người công nhân lớn tuổi hơn và có nhiều kinh nghiệm hơn này chấp nhận làm bạn, Francie nghe lời họ là giảm bớt tốc độ làm việc xuống. Họ vừa làm việc vừa rôm rả kể chuyện cười và với chuyện nào Francie cũng cười, bất kể chúng là chuyện hài hước hay thuần túy là chuyện tục tĩu. Và lương tâm cô chỉ áy náy một chút xíu khi cô nhập bọn với các cô gái khác để trêu chọc người anh hùng tử vì đạo Mark – cậu không biết rằng nếu như cậu có thể cười dù chỉ một lần, toàn bộ những rắc rối mà cậu gặp phải ở xưởng này sẽ bốc hơi không dấu vết.

Quá trưa ngày thứ Bảy một chút, Francie đứng chờ Neeley ở chân nhà ga của tuyến đường sắt trên cao Broadway trên đại lộ Flushing. Trên tay cô là một chiếc phong bì bên trong đựng 5 đô-la – tuần lương đầu tiên của cô. Neeley cũng sẽ mang 5 đô-la về nhà. Hai chị em đã thống nhất sẽ về nhà cùng nhau để làm một nghi lễ nho nhỏ khi đưa tiền cho mẹ.

Neeley làm người chạy việc cho một công ty môi giới ở trung tâm New York. John của Sissy kiếm cho cậu công việc này thông qua một người bạn cũng đang làm việc ở đó. Francie ghen tị với Neeley. Hằng ngày, cậu được đi qua cây cầu Williamsburg tuyệt vời kia và bước vào một thành phố lớn xa lạ trong khi Francie đi bộ tới nơi làm việc ở phía bắc Brooklyn. Neeley còn được ăn uống trong nhà hàng nữa. Giống như Francie, cậu cũng mang theo bữa trưa trong ngày đầu tiên đi, nhưng các cậu bé đồng nghiệp khác cười nhạo cậu, gọi cậu là đồ nhà quê đến từ Brooklyn. Sau lần đó, mẹ cho cậu mỗi ngày 15 xu để ăn trưa. Cậu kể với Francie rằng cậu ăn ở một nơi gọi là nhà hàng tự động, ở đó người ta chỉ cần nhét đồng 1 nickel vào khe đút tiền và máy sẽ nhả ra cả cà phê lẫn kem cùng lúc – không quá ít, không quá nhiều, chỉ vừa đủ cho một cốc. Francie thầm ước giá mà cô có thể băng qua cây cầu kia để đi làm và ăn ở nhà hàng tự động thay vì phải mang sandwich từ nhà đi.

Neeley chạy từ trên các bậc thang của tàu điện xuống. Cậu kẹp dưới nách một bọc mỏng và dẹt. Francie để ý thấy cậu đặt chân xuống theo một góc giúp toàn bộ bàn chân đều đặt trên bậc cầu thang thay vì chỉ có phần gót chân. Cách đi này khiến cậu đặt chân vững vàng hơn. Bố luôn đi xuống cầu thang theo cách này. Neeley không chịu tiết lộ cho Francie biết bên trong gói đó có gì, bởi cậu nói như thế sẽ làm mất đi sự ngạc nhiên. Họ ghé vào ngân hàng trong vùng kịp lúc ngân hàng chuẩn bị đóng cửa và nhờ nhân viên ở đó đổi cho họ những tờ 1 đô-la mới thay cho những đồng tiền cũ của mình.

“Các cháu muốn đổi tiền mới để làm gì?” Nhân viên ngân hàng hỏi. “Đây là khoản tiền lương đầu tiên của tụi cháu và tụi cháu muốn mang tiền mới về nhà,” Francie giải thích.

“Khoản lương đầu tiên hả?” Nhân viên hỏi. “Chuyện này làm chú nhớ lại ngày xưa. Dĩ nhiên là nó khiến chú nhớ về ngày xưa. Ngày mà chú mang khoản tiền lương đầu tiên về nhà. Khi ấy chú vẫn còn là một cậu bé... làm việc trong một trang trại ở Manhasset, Long Island. À, thế đấy...” Anh mơ màng kể lại chuyện xưa mặc cho những người đứng xếp hàng sốt ruột chờ. Anh kết thúc hồi ức của mình, “... và khi chú nộp khoản lương đầu tiền cho mẹ, những giọt nước đứng trong mắt bà ấy. Đúng vậy đấy, những giọt nước đã đứng trong mắt bà ấy.”

Kể xong chuyện, anh xé tờ giấy bọc một xấp tiền giấy mới và đổi lấy tiền cũ của hai chị em. Rồi anh nói, “Chưa hết đâu, chú có quà cho các cháu.” Anh mở ngăn kéo đựng tiền ra và đưa cho mỗi chị em một đồng 1 xu mới đúc trông như vàng. “Tiền xu mới ra năm 1916 đấy,” anh giải thích. “Đồng xu đầu tiên trong khu này đấy. Đừng có tiêu chúng. Hãy cất chúng đi.” Anh lấy hai đồng xu cũ bằng đồng trong túi bỏ vào ngăn kéo để bù vào hai xu vừa lấy đi. Francie cảm ơn anh. Trong lúc rời đi, cô còn nghe loáng thoảng tiếng người đàn ông xếp hàng sau họ vừa tì tay lên bệ cửa sổ quầy phục vụ vừa nói:

“Tôi cũng chợt nhớ đến ngày tôi mang khoản tiền lương đầu tiên về cho bà cụ già nhà tôi.”

Francie băn khoăn không biết có phải tất cả mọi người xếp hàng ở đó đều kể cho nhau nghe về khoản lương đầu tiên của mình hay không. “Tất cả những người làm việc,” Francie kết luận, “đều có một điểm chung: Họ nhớ đến ngày họ mang về nhà khoản tiền lương đầu tiên mà mình nhận được.”

“Ừ,” Neeley gật đầu đồng ý.

Khi hai chị em rẽ vào góc phố, Francie lẩm bẩm, “Và những giọt nước đứng trong mắt bà ấy.” Cô chưa từng nghe thấy cách diễn đạt này bao giờ nên cô cảm thấy thật thú vị.

“Sao lại có thể như vậy được nhỉ” Neeley thắc mắc. “Nước mắt thì làm gì có chân. Chúng không thể đứng được.”

“Chú ấy không phải có ý đó. Cách chú ấy nói cũng giống như khi người ta nói Tôi đứng trên giường cả ngày thôi.”

“Nhưng đứng không phải là từ có nghĩa như thế.”

“Phải đấy,” Francie phản bác. “Ở Brooklyn này, từ đứng có vai trò giống như thời quá khứ của từ ở.”

“Chắc vậy,” Neeley nhượng bộ. “Chúng ta đừng đi lối Graham, hãy đi theo đại lộ Manhattan.”

“Neeley này, chị có một ý tưởng. Chúng ta hãy giấu mẹ tự làm một ngân hàng lon thiếc và đóng nó vào trong tủ quần áo của em, bắt đầu bằng những đồng xu mới được tặng này. Về sau, khi mẹ cho tiền tiêu xài, mỗi người mỗi tuần sẽ bỏ vào đó 10 xu. Tới dịp Giáng sinh, chúng ta sẽ mở nó ra để lấy tiền mua quà tặng mẹ và Laurie.”

“Và cho cả chúng ta nữa,” Neeley ra điều kiện.

“Ừ. Chị sẽ mua quà tặng em còn em mua quà tặng chị. Khi gần đến ngày, chị sẽ cho em biết chị thích món quà gì.”

Vậy là thỏa thuận đạt thành.

Hai chị em bước đi thật nhanh, bỏ xa những đứa trẻ đang thơ thẩn trên đường về nhà từ chỗ các cửa hàng mua bán phế liệu. Khi đi qua phố Scholes, họ nhìn theo hướng cửa tiệm của lão Carney và trông thấy một đám đông đang vây bên ngoài cửa hàng Charlie Giá Rẻ.

“Đúng là đồ trẻ con,” Neeley khinh khỉnh nói, hai tay khẽ xóc xóc vài đồng xu trong túi áo.

“Neeley, em còn nhớ ngày xưa chúng ta cũng ra ngoài bán phế liệu không?”

“Chuyện đó đã rất lâu rồi.”

“Ừ,” Francie đồng ý. Kỳ thực, lần cuối cùng họ mang đồ phế liệu đến cửa tiệm của lão Carney là hai tuần trước đó.

Neeley đưa gói quà mỏng dẹt cho mẹ. “Tặng mẹ và chị Francie, cậu nói. Mẹ mở gói quà, bên trong là một hộp kẹo lạc 100g hiệu Lofts. “Không phải con dùng tiền lương để mua đâu đấy,” Neeley giải thích đầy bí ẩn. Hai chị em bảo mẹ đi vào trong phòng ngủ một lát. Họ sắp xếp 10 tờ tiền mới trên bàn, sau đó gọi mẹ ra.

“Xin kính tặng mẹ,” Francie vừa nói vừa làm động tác vung tay kiểu cách.

“Ôi, Chúa ơi!” Mẹ kêu lên. “Mẹ thật không thể tin nổi chuyện này.”

“Vẫn chưa hết đâu ạ,” Neeley nói rồi thò tay vào túi lấy ra 80 xu tiền lẻ và đặt lên bàn. “Tiền boa vì con chạy việc nhanh,” cậu giải thích. “Con đã tiết kiệm chúng cả tuần đấy. Thực ra là có nhiều hơn, nhưng con bớt ra một ít để mua gói kẹo kia rồi.

Mẹ đẩy chỗ tiền lẻ ngang bàn về phía Neeley. “Toàn bộ số tiền boa con kiếm được, hãy giữ lấy để chi tiêu, mẹ nói.

(Giống hệt như bố vậy, Francie nghĩ thầm.)

“Thật sao! Vậy thì con sẽ bớt ra 25 xu cho chị Francie.”

“Đừng.” Mẹ tìm chiếc cốc vỡ lấy ra một đồng 50 xu đưa cho Francie. “Đây là tiền tiêu xài của Francie. Năm mươi xu mỗi tuần.” Francie hết sức hài lòng. Cô vốn không nghĩ mình sẽ được cấp tiền tiêu vặt nhiều như thế. Lũ trẻ ríu rít cảm ơn mẹ.

Katie nhìn vào hộp kẹo, những tờ tiền giấy mới và sau đó nhìn vào lũ trẻ. Cô khẽ cắn răng rồi đột ngột xoay người và bước nhanh vào phòng ngủ, đóng chặt cửa lại.

“Mẹ bực mình chuyện gì vậy nhỉ?” Neeley thì thào hỏi.

“Không phải,” Francie trả lời. “Mẹ không bực mình đâu. Mẹ chỉ không muốn chúng ta trông thấy mẹ khóc thôi.”

“Làm sao chị biết mẹ sắp khóc?”

“Bởi... Khi mẹ nhìn vào chỗ tiền đó, chị thấy những giọt nước đứng trong mắt mẹ.”

44

Francie mới đi làm được hai tuần thì tới đợt nghỉ việc. Các cô gái lén liếc mắt nhìn nhau trong lúc ông chủ giải thích rằng đợt nghỉ việc này chỉ kéo dài vài ngày thôi.

“Vài ngày có nghĩa là sáu tháng” Anastasia giải mã thông tin cho Francie.

Các cô gái sẽ chuyển qua một nhà máy ở Greenpoint, nơi đang tuyển nhân công làm các đơn hàng mùa đông: vòng hoa trạng nguyên và vòng nguyệt quế nhân tạo. Khi ở đó lại đến đợt nghỉ việc, họ sẽ lại chuyển sang nhà máy khác. Và cứ như vậy. Họ là đội ngũ công nhân di cư của Brooklyn, theo các công việc thời vụ mà di chuyển từ khu này tới khu khác.

Họ rủ Francie cùng đi với mình nhưng cô muốn thử làm những công việc mới. Cô cho rằng bởi đằng nào mình cũng vẫn phải làm việc, nên cô muốn tạo ra sự đa dạng bằng cách thay đổi công việc mỗi khi có cơ hội. Như vậy, giống như với danh sách các loại nước soda kia, cuối cùng cô có thể nói cô đã thử qua tất cả các loại hình công việc.

Katie đọc được một mẩu quảng cáo trên tờ The World với nội dung tuyển dụng một vị trí nhân viên sắp xếp hồ sơ; người chưa có kinh nghiệm cũng có thể được cân nhắc, độ tuổi 16, theo tôn giáo chính thức của tiểu bang. Francie bỏ ra một xu để mua một tờ giấy viết và phong bì, sau đó cô cẩn thận viết đơn xin việc và gửi tới địa chỉ hòm thư ghi trong mẩu quảng cáo. Dẫu lúc này cô mới 14 tuổi, nhưng cả hai mẹ con đều tin rằng nhìn cô, ai cũng có thể dễ dàng nghĩ cô đã 16 tuổi. Vì thế, cô viết trong thư rằng mình đã đủ 16 tuổi.

Hai ngày sau, Francie nhận được hồi âm trên tờ giấy viết thư có hình ảnh ở đầu trang rất ấn tượng: một cây kéo nằm trên một tờ báo gập đôi, bên cạnh là một lọ hồ dán. Địa chỉ gửi là Văn phòng Cắt báo Model ở phố Canal, New York. Trong thư, người ta đề nghị Cô Nolan tới để phỏng vấn.

Sissy đi mua sắm cùng Francie để giúp cô chọn chiếc váy người lớn và đôi giày cao gót đầu tiên trong đời. Khi cô ướm thử bộ trang phục mới này, cả mẹ và bác Sissy đều nhất trí rằng trông cô không khác gì người đã 16 tuổi ngoại trừ mái tóc. Đôi bím tóc khiến cô trông hết sức trẻ con.

“Mẹ ơi, cho con cắt ngắn đi nhé,” Francie nài nỉ.

“Con đã mất 14 năm để nuôi mái tóc này,” mẹ nói, “nên không có chuyện mẹ để con cắt đâu.”

“Mẹ thật là, mẹ lạc hậu quá rồi đấy.”

“Vì sao con lại muốn để tóc ngắn như con trai?”

“Như thế sẽ dễ chăm sóc tóc hơn mà.”

“Chăm sóc tóc phải là niềm vui của người phụ nữ.”

“Nhưng mà Katie,” Sissy cũng lên tiếng phản đối, “ngày nay con gái đứa nào chẳng để tóc ngắn.”

“Thế thì đó là lũ ngu ngốc. Mái tóc của người phụ nữ chính là điều bí ẩn ở họ. Vào ban ngày, tóc được vấn lên gọn gàng. Nhưng vào ban đêm, khi ở một mình với người đàn ông của mình, những chiếc ghim cài tóc được gỡ ra và mái tóc sẽ xõa xuống như một chiếc áo choàng sáng bóng. Mái tóc khiến người phụ nữ trở nên đặc biệt bí ẩn trong mắt người đàn ông.”

“Vào ban đêm thì nhà ngói cũng như nhà tranh mà thôi,” Sissy láu lỉnh nói.

“Không phải chuyện để chị bình luận,” Katie lạnh giọng nói.

“Nếu cắt tóc, con sẽ trông giống nữ diễn viên Irene Castle,” Francie kỳ kèo.

“Phụ nữ Do Thái khi lấy chồng phải cắt tóc để không có người đàn ông nào khác chịu nhìn ngắm họ. Nữ tu sĩ cũng cắt tóc để chứng minh họ đã tuyệt tình với đàn ông. Vì sao con gái trẻ lại muốn cắt tóc làm gì khi mà cô ta không buộc phải làm như vậy?” Francie định trả lời thì mẹ hạ giọng, “Chúng ta sẽ không tranh luận về chuyện này nữa.”

“Được rồi,” Francie nói. “Nhưng khi 18 tuổi, con sẽ là chủ nhân của chính mình. Đến lúc ấy mẹ sẽ biết.”

“Đến khi con 18 tuổi, dù con có cạo trọc đầu mẹ cũng không quan tâm. Trong lúc này...” Cô lấy hai bím tóc thật dày của Francie quấn quanh đầu, sau đó rút mấy chiếc ghim cài tóc bằng ngà trên đầu mình ra để cắm vào tóc của Francie. “Xong rồi!” Cô đứng lùi lại quan sát con gái mình rồi trịnh trọng tuyên bố, “Trông thật giống một chiếc vương miện sáng lấp lánh.”

“Đúng là nó khiến con bé trông ít nhất cũng phải 18 tuổi,” Sissy bất đắc dĩ thừa nhận.

Francie nhìn vào trong gương, không khỏi hài lòng khi thấy cách vấn tóc của mẹ khiến cô trông rất già. Tuy nhiên, cô vẫn bướng bỉnh không chịu nhượng bộ.

“Cả đời con sẽ bị đau đầu vì phải đội cái mớ tóc này mất thôi,” cô càu nhàu.

“Vậy là con may mắn đấy, nếu đó là tất cả những gì khiến cả đời con bị đau đầu,” mẹ nói.

Buổi sáng hôm sau, Neeley hộ tống chị mình tới New York. Khi con tàu rời ga Đại lộ Marcy và đi tới cầu Williamsburg, Francie thấy nhiều người đang ngồi trên tàu đồng loạt đứng lên rồi lại ngồi xuống.

“Vì sao họ lại làm thế, Neeley?”

“Khi lên cầu, chị sẽ thấy ở một phía bờ sông có dựng một cột đồng hồ lớn. Mọi người đứng lên xem giờ để biết liệu họ đến chỗ làm sớm hay muộn ấy mà. Em cá là mỗi ngày có tới cả triệu người xem chiếc đồng hồ đó,” Neeley giải thích.

Trước đó Francie vẫn cho rằng khi lần đầu tiên đi lên cây cầu đó, cô sẽ cảm thấy hào hứng lắm. Nhưng không, chuyến đi ấy còn không hào hứng bằng một nửa cảm giác của cô khi lần đầu mặc trang phục người lớn.

Cuộc phỏng vấn diễn ra chóng vánh. Cô được nhận vào thử việc. Giờ làm việc là từ 9 giờ sáng đến 5 rưỡi chiều, nghỉ trưa nửa tiếng; lương khởi điểm là 7 đô-la một tuần. Trước tiên, ông chủ đưa cô đi tham quan một vòng văn phòng.

Mười nhân viên đọc báo ngồi ở những chiếc bàn dốc dài, chia nhau đọc những tờ báo được xuất bản ở tất cả các tiểu bang. Hằng ngày, mỗi giờ báo lại được vận chuyển đến đây từ mọi thành phố trong mọi tiểu bang ở nước Mỹ. Các cô gái này mở báo ra đọc, đánh dấu và khoanh tròn vào các mục thông tin, sau đó viết tổng số các mục mà họ đã đánh dấu cùng với mã số báo danh của mình ở đầu trang nhất.

Sau đó, người ta thu gom những tờ báo đã được đánh dấu và đưa tới chỗ thợ đóng dấu. Người này có một thiết bị đóng dấu cầm tay chứa bộ phận điều chỉnh ngày tháng và trước mặt cô đặt một giá xếp các con dấu. Cô điều chỉnh ngày trên thiết bị theo ngày ra báo, gắn con dấu chứa các thông tin cho biết tên, thành phố xuất bản, và tiểu bang hoạt động của tờ báo, sau đó đóng dấu xuống các mẫu giấy tương ứng số lượng các mục báo được đánh dấu.

Tiếp theo, cả báo và các mẩu giấy này được chuyển sang cho thợ cắt báo; người này đứng trước một chiếc bàn dốc lớn và dùng một con dao cong sắc nhọn để rạch ra các mục được đánh dấu. (Dẫu hình ảnh ở tiêu đề thư là chiếc kéo, nhưng ở đây một chiếc kéo cũng không thấy.) Sau khi cắt xong các mục được đánh dấu, thợ cắt vứt tờ báo xuống sàn nhà dưới chân cô, và cứ sau 15 phút lại có một chồng báo rách xếp cao tới tận thắt lưng cô xuất hiện. Một công nhân nam định kỳ đến thu thập số báo thải này và mang chúng đi đóng thành kiện.

Tiếp theo, các mục báo đã cắt và các mẩu giấy đóng dấu được chuyển sang cho thợ dán để người này đính mục báo và mẩu giấy lại với nhau. Sau đó, chúng được xếp gọn lại, chuyển đi, và đưa vào trong các phong bì rồi gửi qua đường bưu điện.

Francie làm quen với hệ thống sắp xếp hồ sơ rất dễ dàng. Chỉ trong vòng hai tuần, cô đã kịp nhớ khoảng 2.000 cái tên hoặc tiêu đề trên hộp đựng hồ sơ. Sau đó, cô được đào tạo làm nhân viên đọc báo. Trong suốt hai tuần tiếp theo, cô chỉ chuyên chú đọc những tấm thiệp của khách hàng, chúng chứa nhiều thông tin chi tiết hơn so với các tiêu đề trên hộp đựng hồ sơ. Sau một cuộc kiểm tra không chính thức, cô đã chứng minh được mình thuộc hết các yêu cầu, và cô được giao nhiệm vụ đọc các tờ báo ở Oklahoma. Ông chủ đến kiểm tra các tờ báo mà cô đã đọc trước khi chúng được chuyển sang cho thợ cắt và chỉ ra những sai sót mà cô mắc phải. Khi cô đã làm thuần thục và không cần kiểm tra, họ lại giao thêm cho cô đọc các tờ báo ở Pennsylvania. Không lâu sau, cô được giao thêm các tờ báo ở New York, và lúc này cô phụ trách đọc báo ở ba tiểu bang. Tới cuối tháng Tám, cô trở thành người đọc nhiều báo nhất và đánh dấu nhiều mục báo nhất trong số tất cả các nhân viên đọc báo của văn phòng. Cô là người mới vào nên vẫn còn giữ được lòng háo hức muốn làm vừa lòng cấp trên, ngoài ra cô sở hữu một đôi mắt sáng và khỏe mạnh (cô là nhân viên đọc báo duy nhất không phải đeo kính), và nhanh chóng rèn luyện được một nhãn lực xuất sắc, sắc nét không thua kém máy chụp ảnh. Chỉ cần liếc nhanh một đường, cô đã có thể bao quát được nội dung của một mục báo và ngay lập tức xác định được liệu mục đó có thông tin gì cần đánh dấu hay không. Mỗi ngày cô đọc khoảng 180 – 200 tờ báo. Người xếp vị trí thứ hai sau cô mỗi ngày đọc được trung bình 100 – 110 tờ.

Đúng vậy, Francie là nhân viên đọc báo nhanh nhất trong văn phòng, và cũng là người được trả lương thấp nhất. Dẫu sau khi chuyển sang vị trí nhân viên đọc báo, mức lương của cô đã được nâng lên thành 10 đô-la mỗi tuần, nhưng người xếp thứ hai lại nhận tới 25 đô-la mỗi tuần, còn những người khác trong tổ đọc báo cũng kiếm được 20 đô-la. Bởi không chơi thân với những đồng nghiệp khác nên cô không được họ chia sẻ thông tin, vì thế cô cũng không có cách nào biết được mình lại bị bắt chẹt đến thế.

Dẫu Francie thích đọc báo và tự hào với mức lương 10 đô-la mỗi tuần, nhưng cô không mấy vui vẻ. Trước đây, cô vẫn háo hức muốn được làm việc ở New York. Bởi ngay cả một điều nho nhỏ như một bông hoa cắm trong chiếc bình màu nâu ở thư viện gần nhà cũng khiến cô hào hứng, nên hiển nhiên cô cũng kỳ vọng thành phố New York kỳ vĩ này sẽ khiến cô hào hứng hơn thế hàng trăm lần. Nhưng thực tế lại không phải như vậy.

Nỗi thất vọng đầu tiên chính là cây cầu. Ngày nhỏ, khi đứng trên mái nhà nhìn ra, cô cứ tưởng khi được băng qua cây cầu đó, cô sẽ có cảm giác như mình là một nàng tiên cánh mỏng đang bay lượn giữa không trung. Nhưng chuyến đi qua cầu trên thực tế lại không có gì khác biệt so với việc đi lại trên những con phố ở Brooklyn cả. Mặt cầu cũng được phân chia thành vỉa hè và lòng đường giống như các đường phố của Broadway và đường đi cũng như vậy. Con tàu không mang lại cảm giác khác biệt nào khi nó đi qua cầu. Và New York thực sự đáng thất vọng. Những tòa nhà cao hơn và những đám đông lớn hơn; ngoại trừ điều đó ra, nó hầu như không có gì khác biệt so với Brooklyn. Cô băn khoăn, từ giờ trở đi, phải chăng tất cả những thứ mới mẻ đều đáng thất vọng như vậy?

Cô thường nghiên cứu bản đồ nước Mỹ và trong trí tưởng tượng của mình, cô đã đi qua những bình nguyên, vùng núi, sa mạc, và các dòng sông. Những chuyến đi trong tưởng tượng đó dường như hết sức tuyệt vời. Giờ đây cô lại băn khoăn tự hỏi rằng rồi có phải cô cũng sẽ thất vọng khi được chân chính tiếp cận chúng không. Cô nghĩ, giả sử cô định đi bộ xuyên khắp đất nước vĩ đại này thì sao nhỉ? Giả sử cô khởi hành vào lúc bảy giờ sáng và đi về phía tây? Cô đặt chân nọ tiếp nối chân kia xuống mặt đất để đi, và trong lúc nhắm về phía Tây, cô sẽ mải bận rộn quan sát đôi bàn chân mình và mải mê với phát hiện rằng những bước chân của cô là một phần trong một chuỗi bước chân khởi đầu từ Brooklyn, tới mức cô hoàn toàn không nghĩ gì đến những rặng núi, những con sông, những bình nguyên, và những sa mạc mà mình đi qua nữa. Tất cả những gì cô chú ý được sẽ chỉ là có những điều lạ lẫm bởi chúng nhắc cô nhớ đến Brooklyn và có những điều lạ lẫm bởi chúng quá khác biệt so với Brooklyn. “Nếu vậy, mình đoán là trên thế giới này không có gì mới mẻ cả,” Francie buồn rầu kết luận. “Nếu có bất kỳ điều gì mới mẻ hoặc khác biệt, thì hẳn một phần nào đó trong chúng đã tồn tại sẵn ở Brooklyn rồi và chắc chắn mình đã quen thuộc với chúng nên không chú ý tới chúng khi giáp mặt.” Giống như Alexander Đại đế, Francie đau khổ khi nhận ra không có thế giới mới nào để mình chinh phục nữa.

Cô làm quen với tiết tấu đi về khẩn trương, canh me từng giây của người New York. Đến văn phòng làm việc là cả một thử thách cam go. Nếu đến nơi trước 9 giờ một phút, cô sẽ là người tự do. Nếu đến muộn một phút, cô sẽ lo ngay ngáy bởi như vậy, cô có khả năng trở thành đối tượng trút giận của ông chủ nếu tình cờ ngày hôm đó tâm trạng ông ấy không vui. Vì thế, cô học được nhiều cách để tiết kiệm từng giây nhỏ. Khi tàu vẫn còn cách nhà ga một đoạn rất xa, cô đã tìm đường chen đến chỗ cửa lên xuống để trở thành một trong những người đầu tiên phóng ra ngoài khi cửa vừa mở. Sau khi xuống tàu, cô chạy nhanh như ngựa, vòng qua các đám đông để đến bậc cầu thang dẫn lên mặt đường. Rồi trên đường tới văn phòng, cô đi sát vào các tòa nhà để có thể nhanh chóng rẽ vào các góc phố. Lúc cần sang đường, cô băng chéo để tiết kiệm vài bước chân và không phải mất công bước xuống vỉa hè bên này đường rồi lại bước lên vỉa hè bên kia. Khi tới tòa nhà của công ty, cô xông xáo chen vào trong thang máy, bất chấp người vận hành thang hô to lên, “Thang đầy rồi!” Và tất cả những sự tính toán này là để cô có thể xuất hiện ở văn phòng sớm hơn một phút so với giờ làm việc!

Một lần, cô rời nhà sớm hơn 10 phút để có thêm thời gian dư dả. Thay vì thong thả, cô vẫn chen chúc xuống tàu, chạy như bay lên các bậc cầu thang, lao đi như tên bắn qua các con phố trong lúc vẫn tính toán cách tiết kiệm số bước chân và lại chen chúc vào bên trong khoang thang máy đã nhồi nhét đầy người. Kết quả là, cô đến sớm 15 phút. Căn phòng làm việc rộng lớn bỗng trở nên trống trải khiến cô cảm thấy bơ vơ và mất phương hướng. Khi những đồng nghiệp khác hớt hải chạy đến trước giờ làm việc vài giây đồng hồ, Francie chợt cảm thấy mình như kẻ phản bội. Buổi sáng hôm sau, cô ngủ thêm mười phút nữa và quay trở lại nhịp sinh hoạt ban đầu của mình.

Francie là cô gái người Brooklyn duy nhất trong công ty. Những người khác đến từ Manhattan, Hoboken, Bronx, và một người ở tận Bayonne, New Jersey. Hai nhân viên đọc báo lớn tuổi nhất ở đây là hai chị em quê gốc ở Ohio. Ngày đầu tiên Francie đi làm, một trong hai người đó nói với cô, “Cô nói giọng Brooklyn. Nó như lời kết tội đầy sửng sốt, khiến Francie chú ý hơn đến giọng nói của mình. Cô học cách phát âm thận trọng để tránh nói phương ngữ của Brooklyn.

Chỉ có hai người trong văn phòng khiến cô có thể nói chuyện thoải mái mà không cảm thấy lúng túng. Một người là anh quản lý, cử nhân trường Harvard. Anh hay nói với âm “a” kéo dài, nhưng ngoại trừ điều đó ra, anh giữ cách nói chuyện dung dị dễ gần và câu từ mà anh dùng cũng không khoa trương màu mè như các nhân viên đọc báo – phần lớn trong số họ đều tốt nghiệp phổ thông và tích lũy được một vốn từ vựng đồ sộ qua nhiều năm đọc báo. Một người nữa là cô Armstrong, người thứ hai trong số hai người duy nhất tốt nghiệp đại học.

Cô Armstrong là nhân viên đọc báo đặc biệt. Bàn của cô nằm tách biệt ở góc đẹp nhất phòng với một cửa sổ hướng bắc và một cửa sổ hướng đông, tạo được ánh sáng tốt nhất cho việc đọc. Cô không đọc gì ngoài các tờ báo của Chicago, Boston, Philadelphia, và thành phố New York. Có một nhân viên liên lạc đặc biệt phụ trách mang tới cho cô từng số báo vừa rời nhà in của thành phố New York. Không giống các nhân viên đọc báo khác, sau khi đã đọc xong báo, cô không phải đọc giúp các đồng nghiệp đang làm chậm mà ngồi đan hoặc sơn móng tay trong lúc chờ đợt báo mới. Cô là người được trả lương cao nhất ở đây, 30 đô-la một tuần. Cô là người tốt bụng, đặc biệt quan tâm đến Francie và luôn gợi chuyện để Francie không cảm thấy lẻ loi.

Một lần, khi đang ở trong nhà vệ sinh, Francie nghe người ta bàn tán với nhau rằng cô Armstrong là tình nhân của ông chủ. Dĩ nhiên, Francie cũng từng nghe đến sự tồn tại của những nhân vật huyền thoại ấy, chỉ là cô chưa từng tận mắt trông thấy mà thôi. Cô lập tức chuyển sang quan sát tỉ mỉ cô Armstrong trên cương vị một tình nhân. Cô Armstrong không đẹp; gương mặt cô trông giống khỉ với khuôn miệng rộng và hai lỗ mũi vừa tẹt vừa dày, còn dáng người chỉ miễn cưỡng trông tạm được. Francie nhìn xuống cặp chân của cô. Đó là cặp chân dài, thanh mảnh và có hình dáng vô cùng đẹp mắt cùng bàn chân cong mềm mại. Cô đi đôi tất lụa mịn màng cực mỏng và đôi giày cao gót trông rất đắt đỏ. “Vậy bí quyết để trở thành tình nhân chính là phải có một cặp chân đẹp,” Francie kết luận. Cô không khỏi nhìn xuống cặp chân dài khẳng khiu của mình. “Chắc là mình không bao giờ được rồi.” Cô thở dài và quay về cuộc sống không tội lỗi của mình.

Trong văn phòng có một hệ thống giai cấp do thợ cắt báo, thợ đóng dấu, thợ dán, thợ đóng kiện báo, và cậu bé giao hàng tạo ra. Những công nhân này không biết chữ nhưng có đầu óc nhanh nhẹn và vì một lý do nào đó, họ tự gọi mình là Câu lạc bộ; họ cho rằng các nhân viên đọc báo với nền tảng học vấn tốt hơn có thái độ xem thường mình. Và như để trả thù, họ luôn cố tìm mọi cơ hội để kiếm chuyện với đội đọc báo.

Lòng trung thành của Francie bị phân tán. Xét về xuất thân và nền tảng học vấn, cô là người của tầng lớp Câu lạc bộ, nhưng xét về năng lực và trí tuệ, cô lại thuộc về tầng lớp nhân viên đọc báo. Những người của Câu lạc bộ đủ sắc sảo để cảm nhận được thái độ lưỡng lự này ở Francie, vì thế họ tìm cách sử dụng cô làm người trung gian. Họ kể cho cô nghe những tin đồn có thể gây rắc rối trong văn phòng với hy vọng cô sẽ chuyển tiếp chúng đến đội ngũ nhân viên đọc báo và từ đó gây ra mối bất đồng. Chỉ có điều, Francie không chơi thân với đội đọc báo để có thể vô tư ngồi lê đôi mách với họ, nên rốt cuộc những tin đồn ấy chỉ dừng lại ở cô mà thôi.

Vì thế một ngày nọ, khi người thợ cắt báo nói với cô rằng cô Armstrong sắp rời đi vào tháng Chín và rằng chính cô, Francie, sẽ được thăng chức vào vị trí nhân viên đọc báo thành phố, thì Francie vẫn điềm nhiên cho rằng đây lại là một tin đồn nhảm khác do họ nghĩ ra để kích động sự ghen tị trong đội đọc báo bởi ai cũng mong ngóng vị trí này sẽ rơi vào mình một khi cô Armstrong từ chức. Trong suy nghĩ của cô, không đời nào có chuyện một người mới 14 tuổi như mình, trong tay không có gì cả ngoài tấm bằng tiểu học, lại được coi là đủ điều kiện để có thể đảm đương công việc của một cử nhân đại học đã 30 tuổi như cô Armstrong.

Đã gần cuối tháng Tám và Francie bắt đầu lo lắng bởi mẹ vẫn chưa nhắc gì đến chuyện cho cô học trung học. Cô rất khao khát được quay trở lại trường. Từ nhỏ cô đã nghe mẹ, bà ngoại, và các bác gái nói về nền giáo dục bậc cao – điều này không chỉ khiến cô háo hức muốn học cao hơn nữa mà còn tạo ra cho cô một mặc cảm tự ti về sự thiếu hụt học vấn hiện tại của mình.

Trái tim cô dịu lại khi nhớ đến những cô bạn gái đã viết vào cuốn sổ lưu bút của mình. Cô muốn lại tiếp tục được trở thành một trong những người như họ. Họ cũng xuất thân từ một cuộc sống giống như cô; họ không ở quá xa tầm với của cô. Theo lẽ tự nhiên, vị trí của cô phải là được cùng họ sánh vai tới trường, chứ không phải làm việc trong sự cạnh tranh với những người phụ nữ lớn tuổi hơn.

Cô không thích làm việc ở New York. Những đám đông luôn chen chúc xung quanh khiến cô run rẩy. Cô cảm thấy rằng mình đang bị đẩy vào một lối sống mà cô chưa sẵn sàng xoay xở và xử trí. Và điều khiến cô sợ hãi nhất khi làm việc ở New York là những chuyến tàu đông đúc đến nghẹt thở trên tuyến đường sắt trên cao.

Có lần khi đang ở trên tàu, hai tay phải giơ lên cao để giữ lấy tay cầm phía trên đầu và người bị nêm chặt giữa đám đông tới mức không thể hạ tay xuống, cô chợt cảm thấy một bàn tay bám trên người mình. Bất luận cô vặn người và cố gắng cựa quậy ra sao, cô vẫn không thể thoát khỏi bàn tay kia. Thậm chí nó càng bám chặt hơn khi cô nghiêng theo đám đông mỗi lúc tàu đến chỗ rẽ. Cô cũng không thể quay đầu để nhìn xem đó là bàn tay của ai. Vậy là cô cứ đứng trong sự tuyệt vọng mà chịu đựng nỗi sỉ nhục này. À, lẽ ra cô cũng có thể hô lên và phản kháng, nhưng kêu gọi sự chú ý của đám đông vào tình cảnh đáng xấu hổ này là một việc làm ngoài khả năng của cô. Phải rất lâu sau, đám đông trên tàu mới xuống bớt và cô mới có thể di chuyển sang chỗ khác trên tàu. Sau lần ấy, đứng trong một toa tàu chen chúc trở thành một thách thức đáng sợ đối với cô.

Một hôm Chủ nhật, khi cô và mẹ đưa Laurie tới thăm bà ngoại, Francie kể cho Sissy nghe chuyện gã đàn ông trên tàu với hy vọng Sissy sẽ an ủi cô. Nào ngờ người bác của cô lại coi đó như một câu chuyện cười.

“Vậy là một gã đàn ông đã bám rịt vào người cháu ở trên tàu,” cô nói. “Nếu là bác, bác sẽ không để chuyện này làm phiền lòng mình. Điều đó có nghĩa là thân hình cháu đang phổng phao lên và có một số người đàn ông không thể cưỡng lại sự hấp dẫn của những đường cong nơi thân thể người phụ nữ. Chao ôi! Lại nói tới chuyện này. Có lẽ bác sắp già mất rồi. Đã lâu lắm rồi không có ai cấu véo bác khi đi tàu. Ngày xưa, mỗi lần bác ở trên tàu xuống là cả người đầy những vết thâm tím,” cô tự hào nói.

“Chuyện đó có gì hay mà khoe vậy?” Katie hỏi.

Sissy bỏ lơ câu hỏi của Katie. “Rồi sẽ đến ngày, Francie ạ,” cô nói tiếp, “cháu 45 tuổi và có thân hình giống như cái bao đựng yến mạch cho ngựa ăn bị buộc dây ở giữa. Lúc ấy cháu sẽ ngẫm lại và mong mỏi về những ngày xưa, khi đám đàn ông hau háu muốn cấu véo mình.”

“Nếu có ngày con bé ngẫm lại,” Katie nói, “thì đó là bởi chị đã nhồi nhét vào đầu nó như thế chứ không phải vì chuyện đó có gì hay họ để mà nhớ cả.” Rồi cô quay sang nói với con gái. “Về phần con, hãy học cách đứng trên tàu mà không cần đến tay bám. Hãy thả tay xuống và mang theo một cái ghim dài, sắc trong túi. Nếu gã đàn ông nào chạm tay vào người con, hãy lấy cái ghim ấy mà đâm một nhát thật mạnh.”

Francie làm như lời mẹ nói. Cô học cách tự đứng trên tàu mà không cần bám lấy tay cầm và luôn đút một tay vào túi áo khoác để giữ chặt lấy một cái ghim dài và sắc. Lúc này, cô lại thầm hy vọng có kẻ nào muốn véo mình lần nữa, để cô có cơ hội dùng đến cái ghim này. “Bác Sissy nói cũng đúng về chuyện đàn ông và thân thể người phụ nữ, nhưng mình không thích bị cấu véo sau lưng. Và khi mình 45 tuổi, hy vọng rằng mình sẽ có điều gì đó tốt đẹp để mà ngẫm lại và mong mỏi hơn là chuyện bị một kẻ xa lạ véo vào người. Bác Sissy nên cảm thấy xấu hổ...”

“Mà mình bị làm sao vậy chứ? Sao lại đứng ở đây mà chỉ trích bác Sissy – bác ấy vẫn luôn đối xử với mình rất tốt kia mà? Mình không hài lòng với công việc trong khi lẽ ra mình nên cảm thấy may mắn vì đã có được một công việc thú vị đến thế. Hãy thử hình dung mà xem, mình được trả tiền để đọc khi mà mình thích đọc đến thế. Tất cả mọi người đều cho rằng New York là thành phố tuyệt vời nhất trên thế giới, còn mình thì lại không làm sao thích nổi nó. Có vẻ như mình là người khó chiều lòng nhất trên thế giới này. Ôi, ước gì mình lại được làm trẻ nhỏ, ngày ấy tất cả mọi thứ dường như đều thật tuyệt vời!”

Trước ngày Lễ Lao động [37], ông chủ gọi Francie vào văn phòng riêng của mình và thông báo rằng cô Armstrong sắp nghỉ việc để lấy chồng. Ông hắng giọng một chút rồi bổ sung thêm rằng trên thực tế người mà cô Armstrong sắp lấy chính là ông.

Nhận thức của Francie về tình nhân phút chốc vỡ nát. Vốn cô vẫn đinh ninh rằng đàn ông không bao giờ cưới tình nhân của mình – rằng họ sẽ vứt bỏ những người phụ nữ này giống như vứt bỏ những chiếc găng tay cũ. Vậy là cô Armstrong sẽ trở thành một người vợ chứ không phải một chiếc găng tay cũ. Chà chà!

“Vì thế chúng tôi sẽ cần một nhân viên đọc báo thành phố mới,” ông chủ nói tiếp. “Cô Armstrong đích thân đề nghị chúng tôi... à... thử để cô, cô Nolan, phụ trách việc này.”

Trái tim trong lồng ngực Francie như nhảy lên. Cô, nhân viên đọc báo thành phố! Vị trí được thèm khát nhất văn phòng! Vậy là trong số những tin đồn của Câu lạc bộ cũng có chút sự thật. Lại một định kiến khác bị phá vỡ. Bấy lâu nay cô vẫn cho rằng tất cả những lời đồn đại đều là giả.

Ông chủ định đề nghị với cô mức lương 15 đô-la mỗi tuần, trong bụng chắc mẩm ông sẽ có được một nhân viên đọc báo giỏi như vợ tương lai của mình trong khi số tiền bỏ ra giảm được một nửa. Cô gái này hẳn cũng sẽ sung sướng đến phát điên - một người trẻ như vậy... 15 đô-la mỗi tuần kia đấy. Cô ta nói mình đã hơn 16 tuổi, nhưng nhìn mà xem, có lẽ chỉ 13 tuổi là cùng. Dĩ nhiên, tuổi tác của cô cũng không phải là việc cần ông phải bận tâm, miễn là cô có đủ năng lực. Luật pháp sẽ không thể động đến ông vì tuyển dụng người chưa đủ tuổi lao động. Nếu họ rờ tới, ông sẽ chỉ việc nói chính cô đã khai gian tuổi thật.

“Cô sẽ được tăng lương một chút cho vị trí này,” ông dịu dàng nói. Trông thấy nụ cười rạng rỡ trên khuôn mặt Francie, đột nhiên ông thấy chột dạ. “Phải chăng mình nói hớ rồi?” Ông nghĩ. “Có lẽ cô ta không hề đặt kỳ vọng vào chuyện tăng lương.” Ông vội vã lấp liếm cho sai sót vừa rồi của mình. “ một khoản tăng nhỏ sau khi chúng tôi xem xét kết quả làm việc của cô.”

“Tôi không biết nữa...” Francie băn khoăn lên tiếng.

“Cô ta hơn 16 tuổi,” ông chủ kết luận, “và cô ta muốn tìm cách để mình phải tăng một khoản lớn.” Để phủ đầu, ông nói luôn, “Chúng tôi sẽ trả cô 15 đô-la mỗi tuần, bắt đầu...” Ông ngập ngừng một lát. Tử tế quá cũng không tốt. “... bắt đầu từ ngày mùng 1 tháng Mười.” Nói xong, ông dựa người vào ghế, cảm thấy mình rộng lượng không kém gì Chúa.

“Ý tôi là, tôi nghĩ mình sẽ không ở đây thêm bao lâu nữa.”

“Cô ta đang nghĩ cách xoay mình hòng kiếm được nhiều tiền hơn,” ông nghĩ. Nhưng ngoài miệng, ông hỏi, “Vì sao vậy?”

“Tôi nghĩ là sau ngày Lễ Lao động, tôi sẽ đi học trở lại. Tôi vốn định sẽ thông báo cho ông ngay sau khi thu xếp xong các kế hoạch của mình.”

“Đại học à?”

“Trung học.”

“Vậy là mình sẽ phải đưa Pinski vào vị trí nhân viên đọc báo thành phố rồi,” ông nghĩ. “Cô ta sắp 21 tuổi, mức lương mong muốn của cô ta hẳn là 30 đô-la. Vậy là mình lại loanh quanh trở về điểm xuất phát rồi. Cô Nolan này cũng giỏi hơn Pinski nữa. Irma chết tiệt! Cô ta lấy ở đâu ra cái ý nghĩ rằng phụ nữ không nên làm việc sau khi kết hôn chứ. Cô ta hoàn toàn có thể tiếp tục công việc... để tiền trong nhà không phải chạy ra ngoài như thế này... dùng nó để mua một ngôi nhà.”

Ông nói với Francie:

“Ồ! Tôi rất tiếc khi phải nghe chuyện đó. Không phải tôi phản đối nền giáo dục bậc cao. Nhưng tôi cho rằng đọc báo là sự giáo dục rất tốt. Đó là nền giáo dục kiến thức đương đại sống động và liên tục phát triển. Còn ở trường học... tất cả chỉ là sách vở mà thôi. Những cuốn sách chết,” ông nói với giọng khinh miệt.

“Tôi sẽ... tôi sẽ về trao đổi với mẹ.”

“Chắc chắn rồi. Hãy nói cho bà ấy những điều mà tôi vừa nói về giáo dục. Và hãy nói với bà ấy rằng tôi đề nghị,” ông nhắm mắt lại và thực hiện cú nhảy quyết định liều lĩnh, “rằng chúng tôi sẽ trả cho cô 20 đô-la mỗi tuần. Bắt đầu từ ngày mùng 1 tháng Mười một,” ông cố vớt vát một tháng.

“Đó là một khoản tiền rất lớn,” cô thật thà nói.

“Chúng tôi tin là nếu trả lương hậu hĩnh cho nhân viên, họ sẽ gắn bó lâu dài với công ty. Và... à... cô Nolan, cô nhớ đừng đề cập đến mức lương tương lai của mình với người khác nhé. Hiện nay chưa có người nào khác được nhận mức lương này đâu,” ông nói dối, “và nếu họ phát hiện ra...” ông dang tay làm điệu bộ vô vọng. “Cô hiểu chứ: Đừng buôn chuyện với nhau trong nhà vệ sinh.”

Francie cảm thấy mình thật tốt bụng khi trấn an ông bằng cách khẳng định rằng cô sẽ không bao giờ tiết lộ thông tin này trong nhà vệ sinh. Ông chủ bắt đầu cầm bút lên làm việc tiếp như ngụ ý rằng buổi phỏng vấn đã kết thúc.

“Có vậy thôi, cô Nolan. Và nhớ hãy cho chúng tôi biết quyết định của cô sau ngày Lễ Lao động nhé.”

“Vâng, thưa ông.”

Hai mươi đô-la mỗi tuần! Francie không thôi sửng sốt. Mới cách đó hai tháng, cô vẫn còn hồ hởi khi kiếm được 5 đô-la mỗi tuần. Bác Willie chỉ kiếm được 18 đô-la mỗi tuần trong khi đã 40 tuổi. John của Sissy là người thông minh nhanh nhẹn nhưng cũng chỉ kiếm được 22,5 đô-la mỗi tuần. Rất ít nam giới trong khu nhà cô kiếm nổi 20 đô-la mỗi tuần và họ còn có cả gia đình phải chăm sóc.

“Với số tiền đó, những rắc rối của chúng ta sẽ chấm dứt,” Francie nghĩ. “Chúng ta có thể thuê một căn hộ ba phòng ngủ ở chỗ khác, mẹ sẽ không phải ra ngoài làm việc nữa để Laurie không phải ở nhà một mình quá nhiều như thế. Nếu có thể thu xếp được như vậy, vai trò của mình hẳn là rất quan trọng.”

“Nhưng mình muốn quay lại trường học!”

Cô nhớ đến những cuộc trao đổi không ngừng về giáo dục trong gia đình mình.

Bà ngoại: Nó sẽ nâng cháu lên khỏi mặt đất.

Evy: Ba đứa trẻ nhà mình mỗi đứa sẽ có ba tấm bằng.

Sissy: Và khi mẹ qua đời – lạy Chúa đừng để chuyện này xảy ra quá sớm – và đứa bé đến tuổi học mẫu giáo, mình sẽ đi làm trở lại. Mình sẽ tiết kiệm tiền để khi Sissy Bé lớn lên, mình sẽ cho con bé vào trường đại học tốt nhất.

Mẹ: Còn mình thì không muốn con cái cũng phải sống một cuộc đời khổ cực như mình. Giáo dục sẽ thay đổi được điều đó để cuộc sống của chúng trở nên dễ dàng hơn.

“Nhưng mà dù sao, đó cũng là một công việc rất tốt,” Francie nghĩ. “Nghĩa là, rất tốt vào lúc này. Nhưng dần dần mắt mình sẽ mờ đi và mỏi mệt vì công việc. Chẳng phải tất cả các nhân viên đọc báo lớn tuổi hơn mình đều phải đeo kính cả rồi đấy sao? Cô Armstrong nói rằng một người làm công việc đọc chỉ thực sự giỏi khi cô ta đọc tới mức mắt lồi ra ngoài. Khi mới bắt đầu công việc này, những người kia cũng đọc rất nhanh. Giống như mình vậy. Nhưng bây giờ, hãy nhìn mắt của họ mà xem... mình phải bảo vệ cho đôi mắt của mình... kẻo vì đọc mà rồi thành ra mất việc.”

“Nếu mẹ biết mình có thể kiếm được 20 đô-la mỗi tuần, có lẽ mẹ sẽ không chịu cho mình quay trở lại trường học và khi ấy mình cũng không thể đổ lỗi cho mẹ. Gia đình mình đã nghèo khổ quá lâu rồi. Mẹ công bằng trong mọi chuyện, nhưng riêng chuyện tiền nong có thể khiến mẹ nhìn nhận theo cách khác và đó không phải là lỗi của mẹ. Mình sẽ đợi đến khi mẹ ra quyết định cuối cùng về chuyện đi học tiếp rồi mới nói cho mẹ biết về chuyện tăng lương này.”

Francie hỏi mẹ chuyện đi học và mẹ nói, phải rồi, chúng ta sẽ phải bàn về việc này. Và họ quyết định sẽ bàn bạc ngay sau bữa nhẹ tối hôm đó.

Sau khi uống hết cốc cà phê trong bữa nhẹ, Katie thông báo một cách không cần thiết (bởi ai cũng biết cả rồi) rằng trường học sẽ mở cửa vào tuần tới. “Thực lòng mẹ mong muốn cả hai đứa cùng vào trường trung học nhưng tình hình là chỉ có thể thu xếp cho một trong hai đứa đi học vào mùa thu này. Mẹ đang tiết kiệm từng xu từ khoản tiền lương của các con để vào năm học tới, cả hai đứa đều sẽ được quay trở lại trường học.” Cô dừng lại để chờ các con phản ứng. Nhưng một lúc lâu sau vẫn chưa có ai lên tiếng. “Sao nào? Chẳng lẽ các con không muốn học lên trung học sao?”

Francie mấp máy môi lên tiếng. Vốn chuyện này phụ thuộc rất nhiều vào mẹ, Francie muốn những lời cô nói ra sẽ tạo được ấn tượng tốt. “Có, thưa mẹ. Con muốn quay trở lại trường hơn bất kỳ điều gì trong cuộc đời con.”

“Con không muốn đi học,” Neeley nói. “Đừng bắt con quay trở lại trường học, mẹ ạ. Con thích đi làm và ngay đầu năm tới con sẽ được tăng lương thêm 2 đô-la nữa.”

“Chẳng lẽ con không muốn làm bác sĩ sao?”

“Không. Con muốn làm nhà môi giới và kiếm được thật nhiều tiền như các ông chủ của mình. Con sẽ tham gia vào thị trường chứng khoán và ngày nào đó con sẽ kiếm được 1 triệu đô-la.”

“Con trai của mẹ sẽ trở thành một vị bác sĩ tài giỏi.”

“Làm sao mà mẹ biết được chứ? Biết đâu con lại trở thành người giống bác sĩ Hueller ở phố Maujer kia, lấy tầng hầm làm văn phòng khám bệnh và lúc nào cũng mặc chiếc áo nhàu nhĩ bẩn thỉu. Dù gì, bây giờ con cũng có sự hiểu biết đầy đủ rồi. Con không cần phải quay lại trường học nữa.”

“Neeley không muốn quay trở lại trường học,” Katie nói. Cô quay sang Francie và nói với giọng gần như khẩn cầu. “Con biết điều đó có nghĩa là gì rồi đấy, Francie.” Francie cắn môi. Khóc lóc cũng chẳng giải quyết được gì. Cô phải giữ bình tĩnh. Cô phải giữ cho suy nghĩ của mình được mạch lạc. “Điều đó có nghĩa là,” mẹ nói, “Neeley phải quay trở lại trường học.”

“Con không đâu!” Neeley hét lên. “Con sẽ không quay lại bất chấp mẹ nói cái gì! Con đang làm việc và kiếm tiền và con muốn tiếp tục duy trì thế này. Bây giờ con đã là người có công ăn việc làm và đồng nghiệp. Nếu quay trở lại trường học, con sẽ lại là một đứa trẻ hèn nhát vô năng. Hơn nữa, mẹ cần tiền của con, mẹ ạ. Chúng ta không muốn lại sống nghèo khổ nữa.”

“Con sẽ quay trở lại trường học,” Katie thong thả tuyến bố. “Tiền của Francie là đủ rồi.”

“Vì sao mẹ cứ bắt em ấy phải đi học trong khi em ấy không muốn thế,” Francie bật khóc nói, “và không cho con đi học khi mà con tha thiết muốn đi như vậy?”

“Đúng vậy đấy,” Neeley đồng ý.

“Bởi nếu mẹ không ép, nó sẽ không bao giờ đi học nữa,” mẹ nói, “trong khi con, Francie ạ, con chắc chắn sẽ đấu tranh và bằng cách nào đó xoay xở để được quay lại trường.”

“Vì sao lúc nào mẹ cũng chắc chắn như thế?” Francie phản đối. “Nếu phải đợi thêm một năm nữa, con sẽ quá tuổi đến trường. Neeley mới 13 tuổi. Sang năm nó đi học lại vẫn còn sớm mà.”

“Vớ vẩn. Mùa thu năm sau con mới 15 tuổi thôi.”

“Mười bảy,” Francie đính chính, “chuẩn bị bước sang tuổi 18; lúc ấy mới bắt đầu đi học thì quá già rồi.”

“Cách nói chuyện ngớ ngẩn gì thế này?”

“Không có gì ngớ ngẩn cả. Ở nơi làm việc, con 16 tuổi rồi. Con phải ăn mặc và hành động như một người 16 tuổi thay vì 14 tuổi. Năm tới tuổi thật của con là 15 nhưng cách sống của con thì lớn hơn tuổi thật hai tuổi rồi; quá già để thay đổi và quay trở lại làm một nữ sinh.”

“Tuần tới Neeley sẽ quay trở lại trường học,” Katie bướng bỉnh nói, “còn Francie thì đợi tới sang năm.”

“Con ghét cả hai người,” Neeley hét lên. “Nếu mẹ bắt con đi học, con sẽ bỏ nhà đi. Đúng thế, con sẽ bỏ nhà đi đấy!” Cậu lao ra ngoài và đóng sầm cửa lại.

Gương mặt của Katie hằn lên những nếp nhăn khổ sở và Francie cảm thấy ái ngại cho mẹ. “Mẹ đừng lo. Nó sẽ không bỏ đi đâu. Nó chỉ nói vậy thôi.” Nét thả lỏng tức thời trên gương mặt mẹ lại châm lửa giận cho Francie. “Nhưng con sẽ là người bỏ đi mà không thông báo trước lấy một lời. Đến khi mẹ không cần đến số tiền con kiếm được nữa, con sẽ ra đi.”

“Cái gì đã nhập vào những đứa con ngoan ngoãn của tôi vậy chứ?” Katie rầu rĩ hỏi.

“Năm tháng đã nhập vào chúng con mẹ ạ.” Katie mờ mịt nhìn. Francie giải thích: “Chúng con không xin được giấy phép làm việc.”

“Nhưng xin giấy tờ rất khó. Linh mục nói phải nộp 1 đô-la cho mỗi giấy chứng nhận rửa tội và mẹ sẽ phải đến Tòa Thị chính cùng các con nữa. Mà lúc đó mẹ còn phải liên tục để mắt đến em Laurie nên không đi được. Tất cả chúng ta đều đã thống nhất rằng các con đều khẳng định rằng mình đã 16 tuổi để không phải làm những thủ tục lằng nhằng kia còn gì.”

“Chuyện đó thì không sao. Nhưng khi tuyên bố rằng mình đã 16 tuổi, chúng con phải là người 16 tuổi, trong khi mẹ thì đang đối xử với chúng con như những đứa trẻ 13 tuổi.”

“Ước gì bố các con ở đây. Anh ấy hiểu rất nhiều điều về các con mà mẹ không cách nào hiểu nổi.” Lồng ngực Francie quặn đau. Sau khi cơn đau dịu xuống, cô thông báo với mẹ rằng mức lương của mình sẽ tăng gấp đôi kể từ ngày mùng 1 tháng Mười một.

“Hai mươi đô-la!” Katie sửng sốt tới mức không khép được miệng. “Ôi, Chúa ơi!” Đó là biểu cảm quen thuộc của khi có điều gì khiến cô sửng sốt. “Con biết chuyện này khi nào?”

“Hôm thứ Bảy.”

“Vậy mà đến lúc này con mới nói cho mẹ biết.”

“Vâng.”

“Con nghĩ nếu biết sớm, mẹ sẽ càng hạ quyết tâm bắt con đi làm?”

“Vâng”

“Nhưng lúc mẹ khẳng định Neeley cần phải quay trở lại trường học thì mẹ vẫn chưa biết việc đó. Như vậy con có thể thấy là mẹ chỉ làm những gì mẹ nghĩ là đúng và chuyện tiền nong không hề có ảnh hưởng gì ở đây cả. Con không thấy thế sao?” Cô hỏi giọng cầu khẩn.

“Không, con không thấy thế. Con chỉ thấy mẹ thiên vị Neeley hơn con. Mẹ làm mọi việc cho em và bảo con rằng con có thể tự tìm đường mà đi. Sẽ có ngày con lừa mẹ đấy. Con sẽ làm điều mà con nghĩ là đúng với con và điều đó có thể không đúng theo cách của mẹ đâu.”

“Mẹ thì không lo lắng về chuyện đó, bởi mẹ biết mẹ có thể tin tưởng con gái mình.” Katie nghiêm nghị nói với vẻ thản nhiên khiến Francie cảm thấy xấu hổ về bản thân. “Và mẹ cũng tin con trai mình. Bây giờ nó nổi khùng lên khi bị bắt làm điều mà nó không muốn. Nhưng nó sẽ vượt qua được tâm trạng đó và học tốt ở trường. Neeley là một cậu bé ngoan.”

“Đúng, nó là một cậu bé ngoan,” Francie thừa nhận, “nhưng ngay cả khi nó hư, mẹ cũng sẽ không nhận ra được. Nhưng còn con...” giọng cô lạc đi vì thổn thức.

Katie thở một hơi dài nhưng không nói gì cả. Cô đứng lên dọn dẹp bàn ăn. Khi cô với tay lấy chiếc cốc, lần đầu tiên trong đời Francie trông thấy tay mẹ run rẩy, tới nỗi không thể chạm được vào nó. Francie cầm chiếc cốc đặt vào tay mẹ và chợt để ý thấy một vết nứt lớn trong cốc.

“Gia đình chúng ta từng giống như một chiếc cốc cứng cáp,” Francie nghĩ thầm. “Nó là một chiếc cốc toàn vẹn, mạnh mẽ và có thể chứa đựng mọi thứ rất tốt. Khi bố mất, vết nứt đầu tiên xuất hiện. Và cuộc tranh cãi tối nay sẽ làm ra vết nứt thứ hai. Không lâu nữa có thêm thật nhiều vết nứt khác khiến chiếc cốc vỡ ra và tất cả chúng ta đều sẽ chỉ là những mảnh vỡ thay vì là một tổng thể toàn vẹn khi xưa. Mình không muốn chuyện này xảy ra, thế nhưng mình lại đang cố làm ra một vết nứt thật sâu.” Rồi cô cũng buông một tiếng thở dài giống mẹ.

Người mẹ đi về phía giỏ đựng đồ giặt, bên trong là đứa bé đang ngủ ngon lành bất chấp cuộc đấu khẩu gay gắt vừa qua. Francie thấy mẹ đưa đôi tay vẫn còn đang run rẩy ra bế đứa bé lên. Katie ngồi xuống chiếc ghế bập bênh quen thuộc của mình ở gần cửa sổ, cô ôm chặt đứa bé vào lòng và khẽ đung đưa.

Lúc này trong tâm trí Francie chỉ còn nỗi thương xót. “Mình không nên xấu tính với mẹ như thế,” cô nghĩ. “Mẹ đã bao giờ có gì ngoài rắc rối và công việc cực nhọc chứ. Giờ đây mẹ phải tìm đến đứa con mới sinh để cầu mong sự an ủi. Có lẽ mẹ đang nghĩ trong đầu rằng Laurie, đứa con mà mẹ hết mực yêu quý và lúc này đây đang phải phụ thuộc vào mẹ, khi lớn lên lại quay ra đối đầu với mẹ như mình bây giờ.”

Cô lại gần mẹ, vụng về đưa tay lên vuốt má mẹ. “Không sao đâu, mẹ. Con không có ý đó. Mẹ nói đúng và con sẽ làm theo lời mẹ nói. Neeley phải đi học và mẹ con mình sẽ lo liệu để nó học xong.

Katie đặt tay mình lên tay Francie. “Thế mới là con gái ngoan của mẹ,” cô nói.

“Mẹ đừng giận con vì con cãi lại mẹ. Chính mẹ đã dạy con phải đấu tranh cho những điều mà con cho là đúng và lúc ấy con... con nghĩ là con đúng.”

“Mẹ hiểu. Và mẹ rất vui vì con có thể và sẽ luôn đấu tranh cho những điều nên thuộc về con. Và con sẽ luôn yên ổn vượt qua được – bất luận có chuyện gì xảy ra. Con giống mẹ ở chỗ đó.”

“Và đó cũng là cội rễ của toàn bộ vấn đề,” Francie nghĩ thầm. “Chúng ta quá giống nhau đến mức không thể hiểu được nhau bởi chúng ta thậm chí còn không hiểu nổi chính mình. Bố và mình là hai con người quá khác biệt nên hiểu rõ nhau. Mẹ hiểu Neeley bởi nó khác mẹ. Mình ước giá mà mình cũng khác biệt giống như Neeley.”

“Vậy là bây giờ mọi chuyện giữa chúng ta đều ổn cả rồi, phải không nào?” Katie mỉm cười hỏi.

“Dĩ nhiên rồi.” Francie mỉm cười đáp lại và hôn lên má mẹ.

Nhưng trong thâm tâm mỗi người, cả hai đều biết mọi chuyện giữa họ không ổn và sẽ không bao giờ ổn trở lại như xưa.

45

Giáng sinh nữa lại đến. Nhưng năm nay họ có tiền để mua quà cùng rất nhiều đồ ăn trong thùng lạnh và bây giờ căn hộ của họ lúc nào cũng ấm áp. Khi từ ngoài đường phố lạnh cóng bước vào trong nhà, Francie nghĩ sự ấm áp này giống như vòng tay của người yêu dấu đang bao bọc lấy cô và kéo cô vào phòng. Đột nhiên cô thắc mắc, chính xác thì vòng tay của người yêu dấu mang lại cảm giác như thế nào?

Dẫu không được trở lại trường học, nhưng Francie cũng tìm được sự an ủi phần nào khi nhận ra số tiền mà cô kiếm được đã giúp cuộc sống của họ trở nên dễ dàng hơn. Mẹ rất công bằng. Khi mức lương của Francie được nâng lên thành 20 đô-la mỗi tuần, mẹ đưa cô 5 đô-la mỗi tuần để cô trang trải phí tàu xe, tiền ăn trưa, và tiền mua quần áo. Ngoài ra, mỗi tuần Katie cũng gửi 5 đô-la vào Ngân hàng Tiết kiệm Williamsburg trên danh nghĩa của Francie – để vào đại học, Katie giải thích. Katie quản lý rất tốt số tiền 10 đô-la còn lại cùng 1 đô-la mà Neeley đóng góp. Đó không phải là một món tiền lớn, nhưng giá cả vào năm 1916 vẫn tương đối rẻ và gia đình Nolan sống rất ổn.

Neeley quay trở lại trường học với tâm trạng vui vẻ khi cậu nhận ra nhiều người bạn cũ của mình cũng theo học ở Trường Trung học Quận Đông. Cậu lại xin làm việc sau giờ học ở cửa hàng rượu của ông McGarrity với mức lương 2 đô-la mỗi tuần và mẹ để cậu giữ lại 1 đô-la làm tiền tiêu vặt. Bây giờ cậu đã là một nhân vật đáng nể ở trường. Số tiền tiêu vặt của cậu nhiều hơn so với hầu hết các cậu bé khác và cậu hiểu vở kịch Julius Caesar của Shakespeare rõ như lòng bàn tay.

Khi họ mở ngân hàng lon thiếc ra, bên trong có gần 4 đô-la. Neeley góp thêm vào 1 đô-la và Francie 5 đô-la, thế là họ đã có 10 đô-la để mua quà Giáng sinh. Buổi chiều trước Giáng sinh, ba mẹ con đưa Laurie cùng ra phố mua sắm.

Trước tiên, họ đi mua cho mẹ một chiếc mũ mới. Trong cửa hàng mũ, hai chị em đứng sau chiếc ghế mẹ ngồi còn mẹ vừa ôm Laurie trong lòng vừa thử mũ. Francie muốn mẹ mua chiếc mũ nhung màu xanh ngọc nhưng ở khắp Williamsburg này không tìm đâu ra chiếc mũ có màu đó. Mẹ thì nghĩ mình nên chọn một chiếc mũ màu đen.

“Chúng con là người mua mũ, không phải mẹ,” Francie nói với cô, “và chúng con ra lệnh, không mua thêm chiếc mũ tang nào nữa.”

“Mẹ thử chiếc màu đỏ này xem,” Neeley gợi ý.

“Không. Mẹ sẽ thử chiếc có màu xanh thật đậm kia trong cửa kính bày hàng.”

“Đó là màu mới đấy,” bà chủ cửa hàng vừa đon đả nói vừa lấy chiếc mũ ra. “Chúng tôi gọi là màu xanh rêu,” bà nói rồi đặt chiếc mũ thẳng ngang lông mày của Katie. Katie khẽ búng tay và đẩy chiếc mũ nghiêng sang một bên mắt.

“Phải thế chứ!” Neeley thốt lên.

“Mẹ ơi, trông mẹ đẹp quá,” Francie nhận xét.

“Mẹ thích cái mũ này,” mẹ quyết định rồi quay sang hỏi bà chủ cửa hàng, “Bao nhiêu vậy?” Người phụ nữ hít một hơi dài còn những người nhà Nolan cũng lên tinh thần để chuẩn bị mặc cả.

“Chuyện là như thế này...” Người phụ nữ lên tiếng.

“Bao nhiêu?” Katie cứng rắn lặp lại câu hỏi.

“Ở New York ấy, cô sẽ phải trả 10 đô-la để mua chiếc mũ này. Nhưng…” “Nếu tôi muốn trả 10 đô-la, tôi sẽ đến New York để mua mũ.”

“Có ai ăn nói như vậy không cơ chứ. Chiếc mũ giống hệt thế này ở Wanamaker’s có giá 7,5 đô-la đấy.” Rồi bà dừng lại đầy ẩn ý. “Còn tôi sẽ bán cho cô chiếc mũ giống hệt với giá 5 đô-la.”

“Tôi chỉ có đúng 2 đô-la để mua mũ thôi.”

“Cút ra khỏi cửa hàng của tôi ngay!” Người phụ nữ giận dữ hét lên.

“Được thôi.” Katie ôm con đứng lên.

“Cô có cần phải vội vàng như thế không?” Người phụ nữ đẩy cô ngồi trở lại ghế. Bà nhét chiếc mũ vào trong một chiếc túi giấy. “Tôi sẽ bán cho cô với giá 4,5 đô-la. Tin tôi đi, nếu mẹ chồng tôi mà muốn mua cũng không có cái giá này đâu!”

“Tôi tin bà,” Katie nghĩ thầm, “nhất là khi mẹ chồng bà giống mẹ chồng tôi.” Rồi cô nói: “Chiếc mũ này rất đẹp nhưng tôi chỉ có 2 đô-la thôi. Còn rất nhiều cửa hàng bán mũ khác và tôi có thể mua được một chiếc với giá đó – dĩ nhiên, có thể không tốt bằng chiếc này nhưng chắc cũng đủ để tôi chắn gió.”

“Cô hãy nghe này.” Người phụ nữ hạ giọng thật trầm với vẻ rất chân thành. “Người ta nói rằng đối với người Do Thái, tiền bạc là tất cả. Nhưng đối với tôi thì khác. Khi tôi có được một chiếc mũ đẹp và một vị khách hàng xinh đẹp đến mua nó, có điều gì đó ở đây này.” Bà đặt tay lên chỗ trái tim. “Tôi cảm thấy... lợi nhuận không có ý nghĩa gì cả. Tôi cho không cô đấy.” Bà nhét chiếc túi giấy đựng mũ vào tay Katie. “Cô cứ lấy chiếc mũ này với giá 4 đô-la. Đó là giá mua buôn của tôi đấy.” Rồi bà thở dài. “Hãy tin tôi đi, lẽ ra tôi không nên làm kinh doanh mới phải. Lẽ ra tôi phải làm họa sĩ vẽ tranh kia.”

Và cuộc mặc cả tiếp tục diễn ra. Katie biết khi mức giá hạ xuống 2,5 đô-la, người phụ nữ này sẽ không thể hạ thấp hơn được nữa. Cô thử bà ta bằng cách giả vờ rời đi. Nhưng lần này bà chủ cửa hàng không có ý định ngăn cô lại. Francie gật đầu ra hiệu cho Neeley. Cậu tiến lên đưa cho người phụ nữ đó 2,5 đô-la.

“Các vị không được phép nói cho bất kỳ ai rằng mình mua được cái mũ với giá rẻ thế này đâu đấy,” người phụ nữ cảnh cáo.

“Chúng cháu sẽ không nói đâu,” Francie hứa hẹn. “Bà hãy đặt chiếc mũ vào trong một chiếc hộp đi.”

“Thêm hộp thì trả thêm 10 xu – đó là giá mua buôn của tôi đấy.”

“Túi giấy là được rồi,” Katie phản đối.

“Đây là quà Giáng sinh của mẹ mà,” Francie nói, “và quà thì phải được cho vào trong hộp.”

Neeley lấy ra 10 xu nữa. Chiếc mũ được gói trong giấy lụa và đặt vào trong một chiếc hộp. “Tôi bán rẻ như vậy là để lần sau các vị lại đến mua tiếp đấy. Nhưng lần tới đừng nghĩ sẽ mặc cả được món nào hời như thế nữa.” Katie bật cười. Khi họ rời đi, người phụ nữ nói, “Cầu cho cô đội chiếc mũ này và luôn giữ được sức khỏe tốt.”

“Cảm ơn.”

Khi cửa ra vào khép lại, người phụ nữ cay đắng nói thầm, “Đồ ngoại đạo!” và nhổ nước miếng về phía họ.

Ra đến ngoài phố, Neeley nói, “Chẳng trách mẹ phải đợi năm năm mới mua mũ mới, rắc rối thật đấy.”

“Rắc rối ư?” Francie hỏi. “Sao lại thế, như vậy vui mà!”

Tiếp theo, họ tới cửa hàng của Seigler để mua một bộ đồ len cho Laurie. Khi Seigler trông thấy Francie, ông tuôn ra một tràng trách móc.

“Ôi chao! Vậy là cuối cùng cháu cũng đến cửa hàng của ta rồi! Vì các cửa hàng quần áo khác không có đồ nên cháu mới tìm đến đây phải không? Cửa hàng khác bán yếm giả rẻ hơn 1 xu nhưng lại là đồ lởm, đúng không nào?” Rồi ông quay sang phía Katie giải thích: “Bao nhiêu năm qua cô gái này đều đến đây mua yếm giả và cổ áo giấy cho bố đấy. Thế mà tròn một năm rồi, cô bé không đến nữa.”

“Bố con bé mất từ một năm trước,” Katie giải thích.

Ông Seigler giơ tay tự củng một nhát thật mạnh lên trán mình. “Ôi chao! Cái miệng lắm lời của tôi, lúc nào cũng sơ sẩy,” ông xin lỗi.

“Không sao đâu,” Katie trấn an ông.

“Về tôi thì là thế này: Không có ai nói cho tôi biết cả, vì thế đến bây giờ tôi mới hay tin.”

“Mọi chuyện vẫn luôn diễn ra như thế mà,” Katie nói.

“Vậy bây giờ,” ông quay sang chuyện làm ăn và hấp tấp hỏi, “tôi có thể giúp được gì nào?”

“Một bộ đồ len cho em bé bảy tháng tuổi.”

“Tôi có kích cỡ chuẩn luôn đây.”

Ông mở một cái hộp và lấy ra một bộ đồ len màu xanh lơ. Nhưng khi họ ướm nó lên người Laurie, phần áo chỉ đến rốn con bé còn quần thì chỉ tới dưới đầu gối một chút. Sau một hồi thử các kích cỡ khác, họ mới tìm ra được kích cỡ vừa người cô bé. Phải là đồ dành cho trẻ hai tuổi. Ông Seigler mừng quýnh lên.

“Tôi bán quần áo 20 năm nay rồi – 15 năm ở phố Grand và năm năm ở đại lộ Graham – thế mà cả đời tôi chưa từng trông thấy đứa trẻ bảy tháng tuổi nào lại lớn thế này đâu.” Nghe được lời nhận xét này, cả gia đình Nolan không giấu nổi niềm tự hào mà cười thật tươi.

Ở đây họ không phải mặc cả bởi cửa hàng của Seigler bán đúng giá. Neeley đếm ra 3 đô-la rồi họ mặc bộ quần áo mới cho Laurie ngay tại đó. Trông con bé thật dễ thương với chiếc mũ đuôi dài kéo xuống chớm vành tai. Màu xanh dương sáng sủa càng làm nổi bật lên nước da hồng hào. Dường như bé hiểu chuyện gì đang diễn ra, bởi biểu cảm của bé thực hài lòng, toét miệng cười không thôi, khoe nụ cười chỉ có hai chiếc răng sữa mới mọc.

“Ôi, Chúa ơi,” Seigler ngân nga, hai tay chắp vào nhau cầu nguyện, “cầu cho cô bé mặc bộ quần áo này luôn giữ được sức khỏe tốt.” Lần này, lời chúc của ông không bị vô hiệu hóa bởi cú nhổ nước miếng sau lưng nào.

Mẹ bế Laurie và mang chiếc mũ mới về nhà, còn Neeley và Francie tiếp tục đi mua sắm. Họ mua những món quà nhỏ cho các anh em họ nhà Flittman và đứa bé nhà Sissy. Cuối cùng là thời gian để họ mua quà cho chính mình.

“Em sẽ nói cho chị biết em muốn quà gì rồi chị mua tặng em nhé,” Neeley nói.

“Được rồi. Cái gì nào?”

“Miếng bảo vệ mắt cá chân.”

“Miếng bảo vệ mắt cá chân?” Francie cao giọng hỏi đầy vẻ sửng sốt.

“Màu xám ngọc trai nhé,” cậu nói chắc chắn.

“Nếu đó là thứ em muốn...” cô ngần ngừ nói.

“Cỡ trung bình.”

“Làm sao em biết kích cỡ vậy?”

“Hôm qua em tới cửa hàng thử rồi.”

Cậu đưa cho Francie 1 đô-la rưỡi để cô mua miếng bảo vệ mắt cá chân. Cô yêu cầu ông chủ cửa hàng gói chúng lại và bọc trong hộp quà. Ra đến ngoài phố, hai chị em trịnh trọng nhìn nhau rồi cô đưa gói quà cho Neeley.

“Chị tặng cho em. Chúc Giáng sinh vui vẻ,” Francie nói.

“Cảm ơn chị,” cậu trịnh trọng đáp lại. “Còn bây giờ, chị muốn quà gì nào?”

“Một bộ đồ lót bằng ren màu đen trong cửa kính bày hàng của cửa hàng gần đại lộ Union.”

“Có phải đấy là đồ cho phụ nữ không?” Neeley mất tự nhiên hỏi.

“Ừ, ừ. Vòng eo 24 và vòng ngực 32. Hai đô-la.”

“Chị tự đi mà mua. Em không muốn hỏi mua mấy đồ như thế.”

Cô mua bộ đồ lót mong ước bấy lâu – bao gồm quần và áo ngực làm bằng những mảnh vải ren màu đen và nối với nhau bằng các sợi ruy-băng mỏng bằng vải satin màu đen – rồi đưa hộp quà cho Neeley tặng mình. Khi nghe lời cảm ơn của cô, Neeley nhíu mày và lẩm bẩm đầy bất mãn, “Không có gì.”

Hai chị em đi qua chỗ chợ bán cây Giáng sinh trên vỉa hè. “Chị còn nhớ cái lần,” Neeley nói, “chúng ta để người bán cây ném cái cây to nhất về phía mình không?”

“Nhớ chứ! Mỗi lần bị đau đầu, chị đều đau đúng chỗ bị cái cây đó đập trúng đấy.”

“Và cả cách bố hát khi giúp chúng ta mang cái cây đó lên tầng nữa,” Neeley hoài niệm.

Ngày hôm đó, tên và ý nghĩ về bố xuất hiện vài lần trong đầu họ. Và mỗi lần như vậy, trong lòng Francie lại dâng lên cảm xúc dịu dàng thay vì cơn đau cũ. “Liệu mình có quên bố không?” Cô nghĩ. “Dần dà, liệu ký ức về bố có phai nhạt đi, khiến việc nhớ về bố trở nên thật khó khăn không? Mình đoán mọi chuyện sẽ như bà ngoại Mary Rommely nói: Với thời gian, tất cả rồi sẽ qua. Năm đầu tiên thật khó khăn bởi chúng ta có thể nói, kỳ bầu cử vừa qua bố đi bỏ phiếu. Lễ Tạ ơn vừa qua bố ngồi ăn cùng cả nhà. Nhưng sang năm, kỷ niệm về bố sẽ là chuyện của hai năm trước... và khi thời gian trôi đi, sẽ càng lúc càng khó nhớ và khó theo dõi hơn.”

“Nhìn kìa!” Neeley giật tay cô và chỉ vào một cây linh sam cao chừng 60cm trong một cái chậu gỗ.

“Nó mọc đấy!” Cô kêu lên.

“Chị nghĩ gì vậy? Ban đầu cây nào chẳng phải mọc chứ.”

“Chị biết. Nhưng lâu nay chúng ta chỉ nhìn thấy cây sau khi chúng bị chặt và chúng ta nghĩ rằng chúng mọc lên trong hình dạng bị chặt như thế. Chúng ta hãy mua nó đi, Neeley.”

“Nhưng nó bé quá.”

“Nhưng nó có rễ mà.”

Khi hai chị em mang cái cây về nhà, Katie xem xét nó và bắt đầu suy tính, khiến những nếp nhăn quanh mắt cô hằn sâu lại. “Được rồi,” cô nói, “sau Giáng sinh chúng ta sẽ đặt nó ở cầu thang thoát hiểm cho có nắng, rồi chịu khó tưới nước và bón phân ngựa mỗi tháng một lần.”

“Đừng mà mẹ,” Francie phản đối. “Mẹ đừng nghĩ đến chuyện giao cho tụi con việc hót phân ngựa nữa.”

Ngày còn nhỏ, hót phân ngựa là một trong những nhiệm vụ đáng sợ nhất đối với hai chị em. Bà ngoại Mary Rommely trồng một hàng phong lữ tím trên bậu cửa sổ, sở dĩ chúng mọc khỏe và ra những bông hoa có màu sắc tươi sáng như vậy là vì mỗi tháng một lần, Francie hoặc Neeley phải cầm một hộp xì gà ra ngoài phố rồi tìm những viên phân ngựa để nhét vừa đủ hai hàng vào trong chiếc hộp đó. Khi nhận phân, bà ngoại sẽ thưởng cho chúng 2 xu. Francie vốn luôn rất xấu hổ về chuyện hót phân ngựa này. Một lần, cô phản đối nhưng bà nói:

“Ôi chao, sang thế hệ thứ ba dòng máu loãng đi nhiều. Hồi còn ở nước Áo, các anh em của bà chất phân lên những cỗ xe thật lớn, vậy mà họ vẫn là những người đàn ông mạnh mẽ và đáng kính trọng”

“Chắc chắn họ phải như vậy rồi,” ngày ấy Francie nghĩ, “khi phải làm việc với những thứ như vậy.”

Katie nói: “Vì bây giờ nhà chúng ta có cái cây này, nên chúng ta phải chăm sóc nó để nó lớn lên chứ. Nếu thấy xấu hổ, các con có thể đi hót phân vào ban đêm cũng được mà.”

“Bây giờ làm gì còn nhiều ngựa đâu mẹ – chỗ nào cũng có xe ô tô rồi. Kiếm đâu ra phân chứ,” Neeley nói.

“Thì các con tìm một con phố lát đá cuội ấy, xe ô tô đâu có đi vào đó được. Nếu vẫn không tìm được phân, hãy chờ ngựa đi qua rồi bám theo nó cho đến lúc nó thải ra.”

“Gớm chết,” Neeley phản đối, “con rất lấy làm áy náy vì tụi con đã mua cái cây đó.”

“Chúng ta bị làm sao vậy nhỉ,” Francie nói. “Đây đâu còn phải ngày xưa. Bây giờ nhà mình có tiền rồi. Chúng ta chỉ cần tìm một thằng bé trong khu, cho nó 5 xu rồi nó sẽ đi tìm phân giúp chúng ta. “

“Phải rồi,” Neeley thở phào đồng ý.

“Mẹ cứ tưởng” mẹ lên tiếng, “rằng các con muốn tự tay chăm sóc cái cây của mình chứ.”

“Sự khác biệt giữa người giàu và người nghèo,” Francie nói, “là người nghèo tự tay làm lấy tất cả mọi việc còn người giàu thì thuê tay người khác. Chúng ta không còn nghèo nữa. Chúng ta có thể trả tiền thuê người khác làm một số việc cho mình.”

“Nếu thế thì mẹ cứ muốn nghèo mãi,” Katie nói, “bởi mẹ thích sử dụng đôi tay của mình.”

Như thường lệ, Neeley chán ngấy mỗi khi mẹ và chị gái bắt đầu những cuộc trao đổi theo kiểu giải thích dài dòng này. Để thay đổi đề tài, cậu nói, “Con cá là Laurie cao bằng cái cây đó rồi.” Họ bế cô bé ra khỏi giỏ để đo với cái cây.

“Cao bằng nhau luôn,” Francie nói, bắt chước thổ âm nặng nề của ông Seigler.

“Không biết rồi ai sẽ mọc nhanh hơn nhỉ?” Neeley nói.

“Neeley, chúng ta chưa bao giờ nuôi chó hay mèo. Bây giờ hãy coi cái cây này là thú cưng của chúng ta nhé.”

“Trời, cây cối làm sao là thú cưng được.”

“Sao lại không? Nó cũng sống và thở mà, phải vậy không? Hãy đặt tên cho nó nào. Annie! Cái cây này sẽ có tên là Annie, và khi kết hợp với tên Laurie của em bé, chúng sẽ tạo thành tên của một bài hát.”

“Chị biết sao không?” Neeley hỏi.

“Không. Sao nào?”

“Chị bị điên. Có thế thôi.”

“Chị biết điều đó và như thế không phải tuyệt vời hay sao? Ngày hôm nay chị không cảm thấy mình là cô Nolan gì đó, một cô gái 17 tuổi, nhân viên đọc báo chính của Văn phòng Cắt báo Model. Mọi chuyện lại giống như ngày xưa, khi chị phải để em cầm tiền bán phế liệu. Chị cảm thấy mình giống hệt một đứa trẻ.”

“Thì con đúng là vậy đấy thôi,” Katie nói. “Một đứa trẻ vừa bước sang tuổi 15.”

“Thật vậy sao? Mẹ sẽ không nghĩ thế đâu khi mẹ nhìn thấy Neeley mua quà gì cho con trong dịp Giáng sinh này.”

“Quà chị bắt em mua cho chị,” Neeley đính chính.

“Em cho mẹ xem quà mà em bắt chị mua tặng em dịp Giáng sinh đi, em thông minh của chị. Cho mẹ xem đi nào,” Francie thúc giục.

Khi cậu đưa món quà cho mẹ xem, giọng mẹ cũng cao vút lên như Francie khi cô nói, “Miếng bảo vệ mắt cá chân?”

“Để con giữ ấm cho mắt cá chân,” Neeley giải thích.

Francie đưa cho mẹ xem bộ đồ lót và Katie thốt lên câu “Ôi Chúa ơi!” quen thuộc biểu lộ sự sửng sốt của mình.

“Mẹ có nghĩ đó là món đồ mà những phụ nữ hư hỏng vẫn mặc không?” Francie hỏi với giọng mong mỏi.

“Nếu họ thường xuyên mặc thứ này, mẹ chắc chắn rằng chẳng sớm thì muộn tất cả bọn họ đều sẽ bị viêm phổi mất. Thôi, bây giờ chúng ta hãy cùng bàn bạc xem nên ăn gì cho bữa nhẹ nào?”

“Mẹ không định phản đối con à?” Francie không giấu nổi sự thất vọng bởi mẹ không làm ầm lên.

“Không. Phụ nữ nào chẳng trải qua thời kỳ say mê đồ lót ren màu đen chứ. Thời kỳ của con đến sớm hơn và con sẽ vượt qua nó nhanh hơn. Mẹ nghĩ chúng ta có thể hâm lại xúp rồi ăn xúp thịt và khoai tây...”

“Mẹ cứ nghĩ mẹ biết mọi việc,” Francie oán giận thầm trong lòng.

Buổi sáng Giáng sinh, cả nhà cùng nhau đi dự lễ misa. Katie sẽ làm lễ cầu nguyện cho linh hồn Johnny được an nghỉ.

Cô trông rất xinh đẹp trong chiếc mũ mới. Laurie trong bộ quần áo mới cũng rất xinh xắn. Neeley đeo miếng bảo mắt cá chân mới, cậu rất ra dáng đàn ông mà kiên quyết đòi nhận việc bế em bé. Khi cả nhà đi qua phố Stagg, vài cậu bé đang la cà trước một cửa hàng kẹo huýt sáo với Neeley. Mặt cậu đỏ bừng lên. Francie biết chúng đang chế giễu miếng bảo vệ mắt cá chân của cậu và để em mình khỏi bị tổn thương, cô giả vờ coi như chúng huýt sáo chế giễu vì thấy cậu phải bế em bé, thế nên cô quay sang ngỏ ý muốn bế Laurie. Nhưng Neeley từ chối lời đề nghị này. Cậu cũng hiểu rõ chúng cười miếng bảo vệ mắt cá chân và trong lòng không khỏi cảm thấy bất mãn vì đầu óc thiển cận của những người ở Williamsburg. Cậu quyết định khi về nhà sẽ cất miếng bảo vệ mắt cá chân vào trong hộp và chờ tới khi nhà cậu chuyển tới một khu dân sinh tươm tất hơn mới sử dụng lại chúng.

Francie mặc bộ đồ lót ren mới mua và run cầm cập. Mỗi khi có làn gió lạnh buốt thổi tung chiếc khoác ngoài và xuyên thấu vào bộ váy mỏng manh bên trong, cô cảm giác như mình không hề mặc đồ lót vậy. “Mình ước – ôi, mình thực sự ước rằng lúc này mình có mặc chiếc quần lót bằng vải flannel,” cô rên rỉ. “Mẹ nói đúng. Mặc bộ đồ như thế này người ta dễ bị viêm phổi như chơi. Nhưng mình sẽ không nói cho mẹ biết điều này để mẹ đừng tự mãn. Có lẽ mình phải cất mấy món đồ ren này đợi tới sang hè mới được.”

Bên trong nhà thờ, cả nhà chiếm nguyên chiếc ghế dài hàng đầu bằng cách đặt Laurie nằm ngang trên ghế. Mấy người đến muộn cứ nghĩ ở đó vẫn còn chỗ trống nên rón rén đi tới băng ghế và dợm chân chuẩn bị bước vào. Khi họ trông thấy một đứa bé ngang nhiên nằm chiếm tới hai chỗ, họ hung hăng trừng mắt nhìn Katie, người đang ngồi hiên ngang và trừng mắt lại họ với tinh thần hung hăng không kém.

Trong mắt Francie, đây là nhà thờ đẹp nhất ở Brooklyn. Nhà thờ được làm bằng đá xám cổ và có hai cột xoắn ốc dựng thẳng lên bầu trời, cao hơn cả những tòa nhà cho thuê cao nhất trong vùng. Bên trong, những mái trần có vòm cao, những khung cửa sổ chắc chắn ốp kính màu và những bàn thờ được chạm khắc tỉ mỉ khiến nơi này trở thành một thánh đường thu nhỏ. Francie rất tự hào về bàn thờ chính bởi phần bên trái của nó là do chính ông ngoại Rommely khắc từ hơn nửa thế kỷ trước, khi ông vẫn còn là một chàng thanh niên trẻ mới từ Áo nhập cư sang và phải miễn cưỡng góp một phần nhỏ sức lao động của mình cho nhà thờ này.

Với bản tính tằn tiện, ông đã thu thập những mẩu gỗ thừa để mang về nhà rồi bướng bỉnh tìm cách lắp và dán keo cho chúng, và kết quả là ông đã tạo được ba cây thánh giá nhỏ từ những mẩu gỗ đã được Chúa ban phước đó. Mary tặng cho mỗi cô con gái một cây thánh giá trong số này vào ngày cưới của họ với lời dặn dò rằng chúng phải được trao cho người con gái đầu lòng của mỗi thế hệ tiếp theo.

Cây thánh giá của Katie được treo cao trên tường phía trên bệ lò sưởi ở nhà. Nó sẽ được trao cho Francie khi cô lấy chồng và Francie tự hào rằng cây thánh giá đó xuất phát từ những miếng gỗ của chiếc bàn thờ đẹp đẽ kia.

Ngày hôm nay, chiếc bàn thờ đó càng trở nên lộng lẫy hơn với những hàng hoa trạng nguyên và cành linh sam xen lẫn với thứ ánh sáng lung linh tỏa ra từ những cây nến trắng mảnh mai. Bên trong hàng rào chắn trước bàn thờ là hoạt cảnh Giáng sinh làm bằng rơm. Francie biết rằng những hình nhân nhỏ khắc bằng tay Đức Mẹ Mary, Thánh Joseph, các vị vua, và những người chăn cừu được xếp xung quanh Chúa Hài Đồng đang nằm trong máng cỏ giống hệt như lần đầu tiên những hình nhân này được sắp xếp cách đây 100 năm, khi chúng mới được mang từ cố quốc sang.

Vị linh mục bước vào, theo sau là các lễ sinh. Ông khoác bên ngoài lễ phục một chiếc áo choàng lễ bằng satin màu trắng, ở trước mặt và sau lưng đều thêu hình chữ thập màu vàng. Francie biết chiếc áo này là biểu tượng của chiếc áo choàng liền mạch do Đức Mẹ Mary đan mà người ta đã lấy đi khỏi người Chúa trước khi đóng Ngài lên cây thập giá. Người ta nói rằng trên đồi Calvary, những người lính vì không muốn chia nhỏ chiếc áo nên đã tung xúc xắc để tìm ra người thắng cuộc và giành lấy cả chiếc áo trong lúc Chúa đang chết dần.

Mãi chìm đắm trong dòng suy nghĩ miên man của mình, Francie bỏ lỡ mất phần đầu của lễ misa. Cô vội vàng hòa theo mọi người và đọc phần Thánh thi quen thuộc được dịch từ tiếng Latin.

Tới Ngài, ôi Chúa, Đức Chúa Trời tôi, tôi xin dâng khúc đàn cầm tôn vinh Ngài. Vì sao người buồn, hỡi linh hồn ta, và vì sao người lo lắng trong mình ta, vị linh mục xướng lên bằng chất giọng trầm ấm đầy biểu cảm.

Hãy hy vọng nơi Đức Chúa Trời, vì ta sẽ còn ca ngợi Ngài, các cậu bé lễ sinh lên tiếng đáp lại.

Vinh quang thuộc về Chúa Cha, Chúa Con và các thánh thần.

Như tự lúc khởi đầu, như hiện tại và mãi mãi sau này, thế giới vô cùng tận, Amen, lời đáp vang lên.

Ta sẽ đi về phía bàn thờ Chúa, vị linh mục xướng.

Tới Chúa, người mang lại niềm vui cho tuổi trẻ của con, lời đáp vang lên.

Sự cứu rỗi của chúng con nằm trong tên Chúa

Ngài đã tạo ra thiên đàng và trần thế.

Vị linh mục cúi đầu và đọc Kinh Xưng tội.

Francie thực lòng tin rằng chiếc bàn thờ đó chính là đồi Calvary nơi Chúa bỏ mình và rằng một lần nữa, Chúa lại hy sinh. Trong lúc lắng nghe những phần tế lễ, một phần dành cho thân thể Chúa và một phần cho máu của Chúa, cô cho rằng những câu từ của vị linh mục giống như một thanh kiếm đã ngăn đôi máu khỏi thân thể Chúa theo một cách khó hiểu nào đó. Và dẫu không biết giải thích tại sao, nhưng cô biết rằng Đức Jesus hiện hữu toàn vẹn, bao gồm cả thân thể, máu, linh hồn, và thần tính của Ngài, trong ly rượu lễ mạ vàng và trong chiếc bánh mỳ đặt trên chiếc đĩa mạ vàng.

“Đó là một tôn giáo đẹp đẽ,” cô ngẫm nghĩ, “và mình ước giá mà mình hiểu hơn về nó. Không. Mình hoàn toàn không muốn hiểu nó. Sở dĩ nó đẹp là bởi nó luôn luôn bí ẩn, giống như bản thân Chúa là một sự bí ẩn. Thi thoảng mình nói mình không tin vào Chúa. Nhưng mình chỉ nói thế khi mình tức giận Ngài... Bởi quả thực mình có tin! Mình có tin! Mình tin vào Đức Chúa Trời, vào Jesus và Đức Mẹ Mary.

Mình là một người Công giáo tồi bởi thi thoảng mình lại bỏ lỡ lễ misa và mình càu nhàu khi trong buổi xưng tội, mình phải nhận một hình phạt nặng nề vì điều mà mình không thể không làm. Nhưng dù tốt hay tồi, mình vẫn là một người Công giáo và mình sẽ không bao giờ là điều gì khác cả”.

“Dĩ nhiên, mình không cầu xin rằng khi ra đời mình sẽ là người Công giáo, cũng như mình không cầu xin rằng khi ra đời mình sẽ là người Mỹ. Nhưng mình vui vì rốt cuộc mình lại đạt được cả hai điều trên.”

Vị linh mục bước qua những bậc thang cong cong hình vòng cung để tới bục giảng kinh và ngâm nga nói bằng chất giọng giàu biểu cảm của mình, “Các con hãy cầu nguyện cho sự an nghỉ của linh hồn John Nolan.”

“Nolan... Nolan...” trần nhà mái vòm thở dài vọng lại.

Với một âm thanh nghe giống như tiếng thì thầm đau đớn, gần một nghìn người quỳ gối xuống để cầu nguyện nhanh cho linh hồn của một người mà chỉ hơn mười người trong số họ có quen biết. Francie cũng lên tiếng cầu nguyện cho các linh hồn ở Luyện ngục.

Chúa lòng lành, trái tim yêu thương vẫn hằng đau đáu trước nỗi thống khổ của người khác, thương xót nhìn linh hồn của người thân chúng con trong Luyện ngục. Hõi Ngài, người yêu quý các con chiên của mình, hãy nghe lời con khẩu cầu lòng nhân từ…

46

Mười phút nữa,” Francie tuyên bố, “năm 1917 sẽ tới.”

Francie và Neeley ngồi bên nhau, hai chân đi tất đặt trong bếp lò ở phòng bếp. Sau khi nghiêm túc yêu cầu các con phải gọi mình dậy năm phút trước giao thừa, mẹ đã vào phòng nghỉ ngơi.

“Chị có cảm giác,” Francie nói tiếp, “rằng 1917 sẽ là năm quan trọng hơn bất cứ năm nào mà chúng ta từng trải qua.”

“Năm nào chị cũng nói thế,” Neeley chỉ ra. “Đầu tiên, 1915 sẽ là năm quan trọng nhất. Sau đó là năm 1916, và giờ là 1917”

“Nó thực sự sẽ quan trọng đấy. Vì thứ nhất, vào năm 1917 này, tuổi thực của chị sẽ đúng là 16 tuổi chứ không phải chỉ trên danh nghĩa ở văn phòng. Còn những điều quan trọng khác thì đã khởi sự từ trước rồi. Chủ nhà trọ đang cho lắp đặt đường dây. Chỉ vài tuần nữa, chúng ta sẽ có điện thay cho gas.”

“Em thích như vậy.”

“Sau đó ông ấy sẽ bỏ đi những chiếc bếp lò này và thay bằng hệ thống nhiệt hơi nước.”

“Ôi chao, em sẽ nhớ chiếc bếp lò cũ kỹ này lắm. Chị còn nhớ không, ngày xưa,” (mới hai năm về trước!) “em vẫn hay ngồi lên bệ bếp này?”

“Còn chị vẫn hay sợ rằng em sẽ bị cháy”

“Bây giờ tự dưng em thích ngồi lên bệ bếp.”

“Vậy thì ngồi đi.” Cậu ngồi lên phía cách lòng bếp xa nhất. Vị trí này ấm áp dễ chịu mà không hề nóng. “Em còn nhớ không,” Francie nói tiếp, “ngày xưa chúng ta làm bài tập trên tấm lát nền bếp bằng đá, và rồi bố mang về cho chúng ta một miếng giẻ lau bảng thật sự, thế là tấm đá trở nên giống hệt chiếc bảng đen ở trường, chỉ có điều là nó nằm dưới đất thôi?”

“Ừ. Chuyện đó đã lâu lắm rồi. Nhưng mà này! Chị không thể nói rằng 1917 sẽ là năm quan trọng bởi nhà mình sẽ có điện và hệ thống nhiệt hơi nước. Các căn hộ khác được lắp từ nhiều năm nay rồi. Chuyện đó chẳng có gì quan trọng cả.

“Điều quan trọng ở năm nay là chúng ta sẽ tham gia vào cuộc chiến.”

“Khi nào?”

“Sắp rồi. Tuần tới... tháng tới.”

“Làm sao chị biết?”

“Ngày nào chị chẳng đọc báo chứ, em trai – những 200 tờ kia đấy.”

“Chúa ơi! Em hy vọng chiến tranh sẽ kéo dài tới lúc em đủ tuổi để gia nhập hải quân.”

“Ai sẽ gia nhập hải quân đấy?” Hai chị em giật bắn người, dáo dác nhìn xung quanh. Mẹ đang đứng ở cửa phòng ngủ.

“Chúng con chỉ đang nói chuyện thôi mà mẹ,” Francie giải thích.

“Các con quên gọi mẹ,” mẹ trách móc, “và hình như mẹ nghe thấy tiếng kèn. Chắc bây giờ đã sang năm mới rồi.”

Francie mở cửa sổ. Ngoài trời băng giá nhưng không có gió. Xung quanh tĩnh mịch. Ở phía bên kia khoảng sân, mặt sau của những ngôi nhà thật im lìm, tăm tối và gợi lên một gì đó rất u buồn. Trong lúc đứng bên cửa sổ, họ nghe thấy một hồi chuông nhà thờ thánh thót reo lên. Rồi những tiếng chuông khác như nhận được hiệu lệnh cũng bắt đầu dồn dập nối đuôi. Những tiếng kèn rộn rã. Một tiếng còi rít lên. Những cánh cửa sổ tối tăm bật mở. Âm thanh chói tai của những chiếc còi thiếc cũng hối hả hòa lẫn vào bản hợp xướng lộn xộn này. Có người bắn lên không trung một vỏ đạn không chì. Khắp nơi vang lên tiếng la hét và huýt sáo.

Năm 1917 tới rồi!

Rồi những âm thanh lộn xộn thưa thớt dần, bầu không khí lại rơi vào tĩnh lặng như đang chờ đợi điều gì. Có ai đó bắt đầu cất tiếng hát:

Có nên quên đi những người thân quen thuở trước,

Và không bao nhớ đến họ nữa?

Gia đình Nolan bắt nhịp với bài hát. Rồi hàng xóm xung quanh cũng lần lượt tham gia. Không lâu sau, tất cả đều hát. Nhưng lại có những nghịch âm vang lên xen vào bài hát của họ. Một nhóm người Đức vừa đi vừa hát. Những từ tiếng Đức chen lẫn vào bài Auld Lang Syne.

Ja, das ist ein Gartenhaus,

Gartenhaus,

Gartenhaus.

Ach, du schoenes,

Ach, du schoenes,

Ach, du schoenes Gartenhaus.

Có người hét lên: “Hãy câm miệng lại đi, đồ ngu ngốc bẩn thỉu!” Đáp lại, những người Đức càng hát to hơn nữa làm át cả bài Auld Lang Syne.

Để trả thù, người Ireland kia ứng đối ngay một bài hát chế lại bài hát của những người Đức, tiếng hét của ông ta vang vọng khắp những mảnh sân sau tối tăm.

Đúng vậy, đó là một bài hát chết giẫm

Bài hát chết giẫm

Bài hát chết giẫm

Ồ, đồ bẩn thỉu

Ồ, đồ bẩn thỉu

Ồ, bài hát của những kẻ ngu ngốc bẩn thỉu.

Tiếng đóng cửa sổ lạch cạch vang lên. Những người Do Thái và Ý rút lui, nhường chiến trường cho nhóm người Đức và người Ireland kia đấu khẩu. Những người Đức hát càng hăng hái hơn và càng lúc càng có thêm nhiều giọng hát hùa theo bọn họ cho tới khi dàn đồng ca đó át hẳn bài hát chế như vừa nãy họ át bài Auld Lang Syne. Những người Đức giành chiến thắng. Họ kết thúc màn đi lòng vòng của mình bằng những tiếng la hét đắc thắng.

Francie run rẩy. “Mình không thích người Đức,” cô nói. “Họ quá là... quá kiên trì mỗi khi họ muốn điều gì đó và lúc nào họ cũng phải đứng đầu.”

Màn đêm một lần nữa rơi vào tĩnh lặng. Francie ôm lấy mẹ và em trai rồi ra lệnh, “Bây giờ chúng ta cùng nhau hô nhé.” Rồi cả ba nhoài người ra khỏi cửa sổ và hét lên:

“Chúc mừng năm mới, tất cả mọi người!”

Một giây yên lặng, rồi trong màn đêm vang lên một tiếng hô nặng giọng Ireland: “Chúc mừng năm mới, gia đình Nolan!”

“Ai thế nhỉ?” Katie thắc mắc.

“Chúc mừng năm mới, đồ Ireland bẩn thỉu!” Neeley hét lên đáp lời.

Mẹ vội vàng đưa tay lên bịt miệng cậu và kéo cậu ra khỏi cửa sổ, còn Francie nhanh tay đóng sầm cửa lại. Cả ba người trong nhà ôm bụng cười nghiêng ngả.

“Em to gan thật đấy!” Francie vừa thở dốc vừa nói, cô cười mạnh quá tới nỗi nước mắt chảy cả ra.

“Ông ấy biết chúng ta đấy, rồi ông ấy sẽ tới đây và cho... cho chúng ta một trận,” Katie nói đứt quãng, cô cười tới nỗi không đứng vững được và phải bám tay vào góc bàn. “Ai... ai... thế nhỉ?”

“Lão già O’Brien. Tuần trước lão chửi con để đuổi con khỏi sân nhà lão, đồ Ireland bẩn thỉu…”

“Suỵt!” Mẹ nói. “Con phải biết chứ, bất kể con làm việc gì khi năm mới vừa sang, con sẽ làm việc đó suốt cả năm đấy.”

“Và em không muốn cả năm phải đi khắp nơi mà nói đồ Ireland bẩn thỉu như một cái loa rè đâu nhỉ?” Francie hỏi. “Hơn nữa, chính em cũng là người Ireland còn gì.”

“Cả chị nữa,” Neeley buộc tội.

“Tất cả chúng ta đều là người Ireland, trừ mẹ.”

“Mẹ là người Ireland sau khi kết hôn,” mẹ nói.

“Chà, vậy liệu nhóm người Ireland chúng ta có uống chút gì đó để mừng năm mới hay không nào?” Francie hỏi.

“Dĩ nhiên là có rồi,” mẹ nói. “Để mẹ đi pha đồ uống.”

Ông McGarrity tặng cho gia đình Nolan một chai rượu mạnh lâu đời làm quà Giáng sinh. Katie rót một chút rượu vào ba chiếc ly cao, sau đó cho vào từng ly một chút hỗn hợp trứng đánh với sữa và đường. Rồi cô mài hạt nhục đậu khấu và rắc lên trên cùng.

Trong khi thực hiện tất cả những thao tác này, tay cô vẫn vững vàng dẫu đối với cô, buổi uống rượu tối nay là một điều vô cùng hệ trọng. Cô vẫn luôn lo sợ rằng lũ trẻ sẽ kế thừa tình yêu đối với rượu của dòng họ Nolan. Cô đã cố gắng thiết lập một thái độ nhất quán trong gia đình về rượu. Nếu cô giảng giải đạo lý lên án nó, thì có khi lũ trẻ, vốn đều có tư tưởng tự do cá nhân với tính cách khó đoán trước, lại cho rằng uống rượu là hành vi bị cấm đoán và thú vị. Ngược lại, nếu cô xem nhẹ nó, có thể chúng lại cho rằng say rượu là chuyện bình thường. Cô quyết định không làm quá nhưng cũng không xem nhẹ; cứ coi như uống rượu là hành vi có thể chấp nhận được ở mức vừa phải vào những dịp đặc biệt. Và năm mới là một dịp đặc biệt như vậy. Cô đưa cho mỗi người một ly. Có rất nhiều chuyện phải tùy thuộc vào phản ứng của chúng.

“Chúng ta uống vì cái gì?” Francie hỏi.

“Vì niềm hy vọng,” Katie nói. “Niềm hy vọng rằng gia đình chúng ta sẽ luôn luôn ở bên nhau như thế này trong tối nay.”

“Khoan đã!” Francie hô lên. “Hãy gọi Laurie dậy đi, để em ấy cũng ở bên chúng ta.”

Katie bé đứa nhỏ đang ngủ say trong nôi vào trong căn phòng bếp ấm áp. Laurie mở bừng mắt, ngỏng đầu lên và nở nụ cười mờ mịt khoe hai chiếc răng nhỏ xíu. Rồi cô bé lại gục đầu lên vai mẹ và tiếp tục ngủ say sưa.

“Nào!” Francie giơ ly lên. “Chúc chúng ta luôn luôn ở bên nhau.” Họ cụng ly và uống rượu.

Neeley nhấp môi rồi nhăn mặt và nói cậu thích uống sữa hơn. Cậu đổ ly rượu vào bồn rửa bát rồi rót một ly sữa lạnh mới. Katie lo lắng theo dõi khi Francie uống cạn ly rượu của mình.

“Cũng ngon đấy,” Francie nói, “khá ngon. Nhưng chưa bằng một nửa so với nước soda kem vị vani”

“Mình đang lo lắng cái gì vậy chứ?” Katie ngân nga trong lòng. “Suy cho cùng, chúng mang một nửa dòng máu nhà Nolan và một nửa dòng máu nhà Rommely kia mà, và người nhà Rommely thì không có thói nghiện rượu.”

“Neeley, chúng ta hãy lên mái nhà đi,” Francie đột nhiên nảy ra một ý tưởng, “để xem toàn bộ thế giới vào đầu năm mới trông như thế nào.”

“Được,” cậu đồng ý.

“Xỏ giày vào đã,” mẹ nói, “và nhớ mặc áo khoác”.

Hai chị em trèo lên chiếc thang gỗ lung lay, Neeley đẩy nắp đậy sang một bên rồi cả hai leo lên mái nhà.

Màn đêm mênh mang giá buốt. Trời không có gió nhưng bầu không khí lạnh lẽo và vắng lặng. Những ngôi sao thật sáng sà xuống thật thấp giữa bầu trời. Sao nhiều đến nỗi ánh sáng của chúng khiến da trời khoác một màu xanh cô-ban sâu thăm thẳm. Không có trăng nhưng vào lúc này, ánh sáng của sao còn tốt hơn ánh trăng.

Francie kiễng chân lên và dang hai tay thật rộng. “Ôi, chị muốn ôm lấy tất cả!” Cô hét lên. “Chị muốn ôm trọn cả màn đêm như thế này – lạnh lẽo mà không gió. Các vì sao trông cũng thật gần và sáng. Chị muốn ôm thật chặt lấy tất cả cho đến khi chúng phải hét lên, Hãy thả tôi ra! Hãy thả tôi ra!”

“Đừng có đứng gần gờ mái như thế,” Neeley lo lắng nói. “Kẻo chị bị ngã khỏi mái nhà đấy.”

“Mình cần một người nào đó,” Francie tuyệt vọng nghĩ. “Mình cần một người nào đó. Mình cần phải ôm ai đó thật chặt. Và mình cần nhiều hơn là cái ôm này. Mình cần có ai đó hiểu thấu cảm giác của mình vào những lúc như thế này. Và sự thấu hiểu ấy phải là một phần của cái ôm.”

“Mình yêu mẹ, yêu Neeley và Laurie. Nhưng mình vẫn cần có ai đó để yêu theo một cách khác so với cách mình yêu họ.”

“Nếu mình kể cho mẹ nghe chuyện này, hẳn mẹ sẽ nói, Thế à? Chà, khi nào trong con xuất hiện cảm giác đấy, nhớ đừng la cà ở các hành lang tối tăm với các cậu con trai. Mẹ sẽ lo lắng nữa, bởi mẹ sợ mình sẽ theo nết của Sissy. Nhưng chuyện này không giống với Sissy bởi mình khao khát sự thấu hiểu hơn là cái ôm ấp. Nếu mình kể cho bác Sissy hay Evy, họ cũng sẽ nói hệt như mẹ, dù rằng bác Sissy lấy chồng từ năm 14 tuổi còn bác Evy năm 16 tuổi. Khi kết hôn mẹ cũng mới chỉ là một cô gái nhỏ. Nhưng họ đều đã quên điều đó... và họ sẽ nói rằng mình còn quá nhỏ để có những ý tưởng như vậy. Có thể mình còn nhỏ, bởi bây giờ mình mới 15 tuổi. Nhưng xét ở một số góc độ, mình chín chắn hơn số tuổi ấy nhiều. Chỉ là, không có ai để mình ôm và không có ai để thấu hiểu mình. Có lẽ một ngày nào đó... một ngày nào đó...”

“Neeley, nếu em phải chết, chẳng phải chết ngay lúc này là tuyệt vời nhất hay sao – khi mà em tin rằng mọi thứ đều hoàn hảo, giống như đêm nay thật hoàn hảo vậy?”

“Chị biết sao không?” Neeley hỏi.

“Không. Sao nào?”

“Chị bị say vì ly rượu sữa vừa nãy. Thế đấy.”

Cô nắm hai bàn tay lại thành đấm rồi giơ về phía cậu. “Em đừng có mà nói như vậy! Đừng bao giờ nói như vậy!”

Cậu bất giác lùi lại một chút, không khỏi giật mình trước cơn giận bột phát của chị mình. “Đư...ư... được rồi,” cậu lắp bắp. “Chính em cũng từng bị say rượu một lần.”

Cơn giận trong Francie tan biến, thay vào đó là sự hiếu kỳ. “Có thật không, Neeley? Em nói thật đấy chứ?”

“Vâng. Một người bạn mua mấy chai bia rồi chúng em xuống tầng hầm uống với nhau. Em uống hai chai rồi bị say.”

“Cảm giác khi đó thế nào?”

“À thì, trước tiên trời đất đảo ngược. Sau đó mọi thứ giống như là - chị có nhớ cái ống nhòm bằng bìa cứng mà người ta vẫn bán với giá 1 xu không, chị nhìn vào đầu nhỏ rồi xoay đầu to, rồi những mẫu giấy màu cử rơi xung quanh nhưng không lặp lại cùng một kiểu rơi đến hai lần? Cảm giác gần giống như thế, em rất chóng mặt. Sau đó em nôn ra.”

“Thế thì chị cũng từng bị say rồi,” Francic thừa nhận.

“Say bia à?”

“Không. Mùa xuân năm ngoái, ở công viên McCarren, lần đầu tiên trong đời chị nhìn thấy hoa tulip.”

“Làm sao chị biết đấy là hoa tulip nếu như trước đó chị chưa từng gặp chúng?”

“Chị xem ảnh rồi. Khi chị nhìn vào bông hoa đó, cách nó mọc lên, kiểu lá, những cánh hoa màu đỏ tinh khiết còn bên trong thì màu vàng, chị cũng cảm thấy trời đất đảo ngược và mọi thứ xung quanh cũng xoay mòng mòng như màu sắc trong kính vạn hoa – giống như em vừa mô tả ấy. Chị chóng mặt đến nỗi phải tìm một chiếc ghế đá để ngồi xuống.”

“Rồi chị có nôn không?”

“Không,” cô trả lời. “Và tối nay chị cũng gặp lại cảm giác ấy ở trên mái nhà này, và chị biết đó không phải là do món rượu sữa kia.”

“Ôi chao!”

Rồi cô chợt nhớ ra điều gì đó. “Khi cho chúng ta uống món rượu sữa ấy, mẹ muốn thử chúng ta đấy. Chị biết.”

“Tội nghiệp mẹ,” Neeley nói. “Nhưng mẹ không cần phải lo lắng về em đâu. Em sẽ không bao giờ uống say nữa bởi em không thích cảm giác nôn.”

“Và mẹ cũng không phải lo về chị. Chị không cần phải uống rượu mới bị say. Chị có thể bị say vì những thứ như hoa tulip – và đêm nay nữa.”

“Em nghĩ đêm nay rất tuyệt vời,” Neeley đồng ý.

“Bầu trời quá tĩnh lặng và sáng sủa... gần như là... linh thiêng” Cô ngừng lại chờ đợi. Nếu bố đang ở đây với cô vào lúc này...

Neeley cất tiếng hát.

Đêm yên lặng, đêm linh thiêng

Mọi thứ thật êm đêm và sáng chói.

“Em ấy thật giống bố,” cô sung sướng nghĩ.

Cô phóng tầm mắt nhìn bao quát khắp Brooklyn. Ánh sao nửa như muốn hé lộ, nửa lại như muốn che giấu điều gì. Cô nhìn ra những mái nhà bằng phẳng cao thấp không đều, thi thoảng lại bị lệch nhịp vì sự xuất hiện của tấm mái nghiêng của tòa nhà nào đó từ thời xưa còn sót lại. Những ống khói nhô lên từ những mái nhà... và ở một số chỗ in bóng lừng lững của những tổ chim bồ câu... đâu đó vang lên tiếng gù ngái ngủ của lũ chim... hai cột xoắn ốc của nhà thờ sừng sững từ trên cao nhìn xuống những khu nhà cho thuê tối tăm... Và ở cuối con phố nhà họ, cây cầu lớn băng mình lao đi như một tiếng thở dài bắc qua sông Đông và rồi biến mất... biến mất... ở bờ bên kia. Dòng sông Đông thăm thẳm lặng lờ trôi phía dưới cây cầu, và ở tít xa kia, đường chân trời màu xám mờ ảo của New York hiện lên như một bức khắc họa thành phố từ bìa cứng.

“Không có nơi nào khác giống như nó,” Francie nói.

“Giống như cái gì?”

“Brooklyn. Nó là một thành phố diệu kỳ và nó không có thật.”

“Nó cũng giống như bất kỳ nơi nào khác thôi.”

“Không phải thế! Ngày nào chị cũng tới New York và New York không giống thế này. Có lần chị đến Bayonne để thăm một chị đồng nghiệp bị ốm phải nằm ở nhà. Và Bayonne cũng không giống thế này. Brooklyn mới thật là bí ẩn. Nó giống như là – đúng rồi – giống như một giấc mơ. Những ngôi nhà và những con phố dường như không có thật. Cả con người ở đây cũng vậy.”

“Họ chân thật như vậy còn gì – cách họ đánh chửi nhau, cách họ nghèo, và bẩn thỉu nữa.”

“Nhưng nó giống như một giấc mơ về cái nghèo và đánh nhau vậy. Họ không thực sự cảm nhận được những thứ đó. Dường như tất cả đều đang diễn ra trong một giấc mơ mà thôi.”

“Brooklyn không có gì khác biệt so với những nơi khác, Neeley quả quyết nói. “Chỉ có trí tưởng tượng của chị làm cho nó trở nên khác biệt thôi. Nhưng như thế cũng không sao,” cậu rộng lượng bổ sung thêm, “miễn là điều đó khiến chị hạnh phúc.”

Neeley! Rất giống mẹ, mà cũng rất giống bố; ưu điểm của cả hai người đều hội tụ ở cậu. Francie yêu quý em trai mình. Cô muốn đưa tay ôm lấy cậu và hôn lên má cậu. Nhưng cậu lại giống mẹ ở chỗ ghét những người thích thể hiện tình cảm. Nếu cô cố tình muốn hôn cậu, cậu sẽ nổi khùng và đẩy cô ra. Vì thế, cô chỉ chìa tay ra và nói:

“Chúc mừng năm mới, Neeley.”

“Chúc mừng năm mới, chị”

Hai người trịnh trọng bắt tay nhau.

47

Trong khoảng thời gian ngắn ngủi của kỳ nghỉ Giáng sinh, nếp sinh hoạt của gia đình Nolan vẫn gần giống như những ngày cũ. Nhưng sau năm mới, mọi thứ lại quay trở về nề nếp mới mà họ đã quen thuộc sau khi Johnny qua đời.

Thứ nhất, không còn những buổi học piano nữa. Đã nhiều tháng rồi Francie chưa động vào cây đàn. Neeley thì đánh piano vào các buổi tối cho các cửa hàng kem trong vùng. Cậu chơi nhạc jazz rất giỏi và thậm chí càng ngày càng lão luyện hơn. Cậu có thể khiến chiếc piano nói chuyện – người ta đồn nhau như vậy – và cậu trở thành một nhân vật rất được yêu mến. Cậu đánh đàn để đổi lấy nước soda miễn phí. Thi thoảng, vào những buổi tối thứ Bảy, Scheefly cũng cho cậu 1 đô-la để thưởng công cho cậu đã chơi suốt tối. Francie không thích chuyện này và trao đổi với mẹ.

“Nếu con là mẹ, con sẽ không để nó làm như thế,” cô nói.

“Nhưng làm như thế có hại gì đâu?”

“Mẹ không muốn nó đi theo cái thói quen chơi nhạc để đổi lấy đồ ăn uống miễn phí giống như...” cô ngập ngừng không dám nói tiếp. Katie tiếp lời cô.

“Giống như bố con phải không? Không, nó sẽ không bao giờ giống bố đâu. Bố con chưa bao giờ được hát những bài hát mà anh ấy thích, như Annie Laurie hay Đóa hồng cuối cùng của mùa hè. Bố con chỉ hát những bài mà người ta yêu cầu thôi, Adeline ngọt ngào và Xuôi dòng suối nơi có nhà máy cũ. Neeley thì khác. Nó bao giờ cũng đánh những bản nhạc mà nó thích và không thèm mảy may bận tâm xem liệu có người nào cũng thích chúng không.”

“Ý mẹ là bố chỉ là một người mua vui còn Neeley là một nghệ sĩ?”

“À… đúng vậy,” Katie bướng bỉnh thừa nhận.

“Con nghĩ tình yêu của người mẹ đi quá xa rồi đấy.”

Katie nhíu mày và Francie ngừng đề tài cuộc nói chuyện.

Kể từ sau khi Neeley vào trường trung học, họ đã ngừng đọc Kinh Thánh và Shakespeare. Cậu về kể lại rằng ở lớp cô giáo đang dạy vở kịch Julius Caesar, còn thầy hiệu trưởng đọc Kinh Thánh cho học sinh toàn trường nghe trong mọi dịp tập trung, và như thế là quá đủ với Neeley rồi. Francie xin phép không đọc sách vào buổi tối do mắt cô vốn đã rất mệt mỏi vì phải đọc cả ngày rồi. Katie không ép buộc, cô cũng cảm thấy rằng bây giờ lũ trẻ đã đủ lớn để tự quyết định việc đọc sách hay không – đúng như mong muốn của chúng.

Những buổi tối của Francie trôi qua trong cô độc. Gia đình Nolan chỉ tập trung lại với nhau vào giờ ăn bữa nhẹ, lúc này ngay cả Laurie cũng được đặt ngồi trên một chiếc ghế cao để có thể cùng tham gia với cả nhà. Sau bữa nhẹ, Neeley ra ngoài, hoặc là để giao du với đám bạn hoặc là để chơi đàn ở cửa hàng kem nào đó. Mẹ đọc báo rồi sau đó mẹ và Laurie lên giường đi ngủ vào lúc 8 giờ. (Katie vẫn dậy vào lúc 5 giờ sáng để tranh thủ hoàn tất phần lớn công việc lau dọn các tòa nhà trong khi Francie và Neeley vẫn ở nhà để trông em bé.)

Francie hiếm khi đi xem phim bởi hình ảnh bị giật khiến mắt cô rất mỏi. Cũng không có chương trình biểu diễn nào để đi xem cả. Hầu hết các công ty biểu diễn nghệ thuật đều đã ngừng hoạt động. Hơn nữa, cô đã có dịp xem nam diễn viên Barrymore đóng vở “Justice” [38] (Công lý) của Galsworthy ở Broadway và kể từ đó cô rất kén cá chọn canh đối với các công ty biểu diễn nghệ thuật. Mùa thu năm trước, cô xem được một bộ phim mà cô rất thích mang tên “War Brides” (Cô dâu thời chiến) do nữ diễn viên Nazimova thủ vai. Cô vẫn mong có dịp được xem lại bộ phim này nhưng khi đọc báo cô biết rằng bởi chiến tranh có nguy cơ sắp xảy ra nên nó đã bị cấm chiếu. Cô còn có một kỷ niệm thật đẹp khi đi đến một khu vực xa lạ của Brooklyn để xem nữ diễn viên vĩ đại Sarah Bernhardt diễn trong một vở kịch một màn ở một nhà hát tạp kỹ của Keith [39]. Lúc đó, Bernhardt đã bước qua tuổi thất thập, nhưng trên sân khấu, trông bà chỉ bằng một nửa số tuổi thực của mình. Francie không hiểu tiếng Pháp, nhưng theo thông tin mà cô thu thập được, vở kịch đó viết về việc nữ diễn viên bị cắt chân. Bernhardt vào vai một người lính Pháp bị mất một chân trong cuộc chiến tranh. Thi thoảng Francie nghe được từ Boche (người lính Đức) trong lời thoại của các nhân vật. Francie còn nhớ mãi mái tóc đỏ rực và giọng ca vàng của Bernhardt. Cô thậm chí còn nâng niu cất tờ giới thiệu chương trình vào cuốn sổ tay của mình.

Nhưng ba lần xem đó chỉ là ba buổi tối trong suốt nhiều tháng trời.

Năm đó mùa xuân đến sớm và những buổi tối ấm áp ngọt ngào khiến cô bứt rứt không yên. Cô đi bộ khắp các con phố và xuyên qua công viên. Và dù đi đến chỗ nào, cô cũng thấy những cặp tình nhân quấn quýt bên nhau; họ khoác tay nhau đi dạo, ôm ấp nhau trên ghế đá công viên, hay đứng sát vào nhau trong im lặng trước cửa nhà. Tất cả mọi người, chỉ trừ Francie, đều có cho mình một người yêu hoặc một người bạn thân thiết. Dường như cô là người cô độc duy nhất ở Brooklyn này.

Tháng Ba năm 1917. Điều duy nhất mà tất cả mọi người trong vùng có thể nghĩ hoặc nói đến là cuộc chiến không thể tránh khỏi. Một phụ nữ góa chồng sống cùng tòa nhà với gia đình Nolan chỉ có một người con trai duy nhất. Bà sợ con mình sẽ phải nhập ngũ rồi bị giết nơi chiến trường nên mua về cho anh một chiếc kèn cornet và bắt anh tập thổi. Bà cho rằng khi biết anh có thể thổi kèn, họ sẽ cho anh vào ban quân nhạc để chơi nhạc trong những buổi diễu hành và tổng duyệt, như thế anh sẽ không phải ra tiền tuyến. Mọi người trong tòa nhà bị hành hạ đến sống dở chết dở vì tiếng kèn vụng về liên miên không dứt của anh. Có lẽ vì cái khó ló cái khôn, một người hàng xóm đã rỉ tai với bà mẹ là ông nắm được thông tin nội bộ, ban quân nhạc chính là đơn vị đi đầu mở đường đưa binh lính ra trận, vì thế chắc chắn họ sẽ là những người đầu tiên bị giết. Bà mẹ hoảng sợ liền mang kèn đi cầm đồ rồi xé luôn vé chứng nhận cầm đồ. Vậy là không còn những buổi tập nhạc đáng sợ nữa.

Mỗi tối, trong bữa nhẹ, Katie đều hỏi Francie, “Chiến tranh đã bắt đầu chưa vậy con?”

“Chưa mẹ ạ. Nhưng có thể nổ ra bất cứ lúc nào.”

“Ôi chao, mẹ mong nó sớm sớm mà bắt đầu đi cho rồi.”

“Mẹ muốn chiến tranh à?”

“Không, mẹ không muốn. Nhưng nếu nó phải đến, thì nên đến càng sớm càng tốt chứ sao. Càng bắt đầu sớm thì kết thúc càng nhanh.”

Rồi Sissy lại làm náo loạn một trận khiến đề tài chiến tranh tạm thời bị đẩy xuống vị trí thứ yếu.

Lúc này, Sissy đã đoạn tuyệt với quá khứ hoang dại của mình và lẽ ra nên bước dần vào giai đoạn bình lặng êm đềm trước tuổi trung niên, thế nhưng cô lại khiến cả nhà bị một phen náo động khi điên cuồng yêu vị John mà cô từng kết hôn trong hơn năm năm về trước. Không những thế, cô còn trở thành góa phụ, ly hôn, kết hôn, và mang thai – tất cả gói gọn trong mười ngày.

Một buổi chiều, như thường lệ, tờ The Standard Union, tờ báo rất được ưa chuộng ở Williamsburg, được giao đến bàn làm việc của Francie vào giờ ra về. Theo thói quen, cô mang tờ báo về nhà để mẹ đọc sau bữa ăn nhẹ và sáng hôm sau cô sẽ mang nó trở lại văn phòng để đọc và đánh dấu. Bởi Francie không có thói quen đọc báo ngoài giờ làm việc nên khi mang báo về nhà, cô vẫn chưa biết trong số báo đó có những gì.

Sau bữa nhẹ, Katie cầm tờ báo ra ngồi đọc ở gần cửa sổ. Ngay khi giở tới trang thứ ba, cô vội thét lên câu “Ôi, Chúa ơi!” quen thuộc thể hiện sự sửng sốt của mình. Francie và Neeley chạy lại nhìn qua vai mẹ. Katie chỉ tay vào một tít báo:

ANH HÙNG CỨU HỎA THIỆT MẠNG DƯỚI BỨC TƯỜNG TRONG VỤ CHÁY CHỢ.

Phía dưới là dòng tít phụ in bằng cỡ chữ nhỏ hơn: “Đã lên kế hoạch nghỉ hưu vào tháng tới.”

Khi đọc mục tin tức này, Francie phát hiện ra anh hùng cứu hỏa đó chính là người chồng đầu tiên của Sissy. Bài báo còn đăng một bức ảnh chụp Sissy từ 20 năm trước – Sissy với kiểu tóc vấn ngược ra sau cao tận đỉnh đầu và chiếc váy với tay áo chân cừu – Sissy năm 16 tuổi. Bên dưới bức ảnh của Sissy là dòng chú thích: “Quả phụ của người lính cứu hỏa anh hùng.”

“Ôi, Chúa ơi!” Katie lặp lại lần nữa. “Như vậy có nghĩa là anh ấy không hề tái giá. Có lẽ anh ấy đã giữ bức ảnh của Sissy suốt thời gian qua và khi anh ấy mất, người ta đã lục tìm trong số các đồ đạc của anh ấy rồi tìm thấy Sissy!”

“Mẹ phải tới đó ngay bây giờ.” Katie vội tháo tạp dề ra và đi lấy chiếc mũ, vừa làm cô vừa hấp tấp giải thích, “John của Sissy hay đọc báo. Sissy nói với anh ấy rằng mình đã ly hôn. Bây giờ biết được sự thật thế này, anh ấy sẽ giết Sissy mất. Hoặc ít nhất thì cũng quẳng Sissy ra đường,” cô sửa lại. “Sissy sẽ không có chỗ để đi, lại còn phải vướng víu mẹ già con nhỏ.”

“Bác trai có vẻ là người tốt mà mẹ,” Francie nói, “con nghĩ bác ấy sẽ không làm vậy đâu.”

“Chúng ta không biết anh ấy sẽ không làm gì đâu. Chúng ta không biết bất kỳ điều gì về anh ấy cả. Anh ấy là người xa lạ trong gia đình, bao lâu nay vẫn như vậy. Hãy cầu Chúa là mẹ không đến đó quá muộn đi.”

Francie nhất quyết đòi đi cùng còn Neeley đồng ý ở nhà trông em bé với điều kiện khi quay về, họ phải kể cho cậu nghe tất cả mọi chuyện diễn ra bên đó.

Khi đến nhà Sissy, họ thấy cô đang bừng bừng hào hứng. Bà ngoại Mary Rommely thì đã bế cháu vào phòng khách cho ngủ rồi ngồi một mình trong bóng tối và cầu nguyện cho mọi chuyện ổn thỏa.

John của Sissy kể lại tình huống theo góc nhìn của anh.

“Tôi đang đi làm, hiểu không? Những người đàn ông này đến nhà và nói với Sissy, Chồng của cô vừa mới bị giết hại, hiểu không? Sissy đã tưởng là họ nói đến tôi.” Rồi anh đột ngột quay ngoắt sang hỏi Sissy. “Lúc ấy em có khóc không?”

“Người ở tận khu phố bên kia cũng có thể nghe thấy tiếng em khóc đấy,” cô trấn an anh. Gương mặt anh giãn ra như thể rất hài lòng.

“Họ hỏi Sissy nên làm gì với thi thể đó. Sissy hỏi có khoản bảo hiểm nào không, hiểu không? Rồi, hóa ra là có một khoản bảo hiểm – 500 đô-la, đã được thanh toán từ 10 năm trước và vẫn đứng tên Sissy. Và có biết Sissy đã làm gì không? Cô ấy bảo họ đưa anh ta vào Nhà Tang lễ Specht, thấy không? Cô ấy yêu cầu họ tổ chức một đám tang với phí tổn 500 đô-la.”

“Thì em phải thu xếp mọi chuyện mà,” Sissy áy náy nói. “Bây giờ em là người thân duy nhất còn sống của anh ấy.”

“Và chưa hết đâu,” anh nói tiếp. “Bây giờ người ta đến và trao cho Sissy một khoản lương hưu. Tôi làm sao mà chịu đựng cho nổi!” Đột nhiên anh rống lên. “Khi tôi lấy cô ấy,” anh nói tiếp với giọng bình tĩnh hơn, “cô ấy nói với tôi rằng cô ấy đã ly hôn. Bây giờ hóa ra là chưa hề.”

“Nhưng nhà thờ Công giáo không cho phép ly hôn,” Sissy bướng bỉnh nói.

“Em đâu có kết hôn ở nhà thờ Công giáo.”

“Em biết. Vì thế mà em chưa bao giờ coi mình là người đã kết hôn, và cũng không nghĩ đến việc em phải ly hôn.”

Anh giơ hai tay lên cao và rên rỉ, “Tôi chịu thua!” Anh đã từng thốt ra tiếng kêu tuyệt vọng này khi Sissy khăng khăng cho rằng mình đã sinh ra đứa bé. “Tôi đã cưới cô ấy với niềm tin tưởng tốt đẹp, hiểu không? Vậy mà cô ấy đã làm gì? Cô ấy trở mặt và biến chúng tôi thành hai kẻ thông dâm với nhau.”

“Anh đừng có nói thế” Sissy nghiêm giọng nói. “Chúng ta không phải thông dâm, mà là song hôn.”

“Và chuyện này cần phải chấm dứt ngay lập tức, hiểu không? Bây giờ cương vị của em là góa phụ trong cuộc hôn nhân đầu tiên, tiếp theo em sẽ phải ly hôn với người chồng thứ hai, rồi sau đó em phải cưới lại anh lần nữa, hiểu không?”

“Vâng, anh John,” cô ngoan ngoãn nói,

“Và tên của anh không phải là John!” Anh lại rống lên. “Là Steve! Steve! Steve!” Mỗi lần nhắc lại tên của mình, anh lại đấm tay thật mạnh xuống bàn khiến cái bát thủy tinh màu xanh đựng đường cùng những chiếc thìa đang gác quanh miệng bát bật lên bật xuống, phát ra tiếng kêu lanh canh. Anh giơ một ngón tay chỉ thẳng vào mặt Francie.

“Còn cháu! Từ bây giờ ta là bác Steve, hiểu không?”

Francie sửng sốt nhìn chằm chằm vào người đàn ông bỗng dưng thay đổi như vừa lột xác này và chưa kịp hoàn hồn để thốt nên lời.

“Sao nào? Cháu muốn nói gì nào?” Anh hét lên.

“Xi... xi... xin chào, bác Steve.”

“Thế mới đúng chứ.” Biểu tình trên gương mặt anh trở nên hòa hoãn lại. Anh giật chiếc mũ đang treo ở chiếc đinh sau cánh cửa và chụp mạnh nó lên đầu mình.

“Anh định đi đâu đấy, anh John... ý em là, anh Steve?” Katie lo lắng vội hỏi.

“Nghe này! Khi anh còn nhỏ và có bạn bè đến nhà chơi, ông già anh bao giờ cũng chạy ra ngoài mua kem về đãi khách. Đây là nhà của anh, hiểu không? Và bây giờ anh đang có khách đến nhà chơi. Vì thế anh sẽ ra ngoài mua kem dâu về đãi khách, hiểu không?” Anh đi luôn.

“Chẳng phải anh ấy rất tuyệt vời sao?” Sissy thở dài nói. “Bất kỳ người phụ nữ nào cũng có thể phải lòng một người đàn ông như vậy.”

“Có vẻ như cuối cùng người nhà Rommely cũng có một người đàn ông trong gia đình,” Katie lạnh lùng nói.

Francie đi vào trong căn phòng khách tối tăm. Qua ánh sáng đèn đường rọi vào, cô trông thấy bà ngoại đang ngồi bên cửa sổ, trong lòng ôm em bé của Sissy đang say ngủ và những ngón tay run run đang lần chiếc tràng hạt màu hổ phách.

“Bà không cần cầu nguyện nữa đâu, bà ạ,” cô nói. “Mọi chuyện ổn cả rồi. Bác trai đi ra ngoài mua kem đấy, bà biết không?”

“Vinh quang thuộc về Chúa Cha, Chúa Con, và các thánh thần,” Mary Rommely xưng tụng.

Steve lấy danh nghĩa Sissy viết thư cho người chồng thứ hai của cô theo địa chỉ mới cập nhật nhất, còn cẩn thận viết lên phong bì lời nhắc “Vui lòng chuyển đến địa chỉ mới nếu thích hợp.” Trong thư, Sissy yêu cầu anh đồng ý ly hôn để cô có thể tái hôn. Một tuần sau, một bức thư dày cộp được gửi tới từ Wisconsin. Người chồng thứ hai thông báo với Sissy rằng anh đang sống tốt, rằng bảy năm trước anh đã làm thủ tục ly hôn với cô ở Wisconsin và ngay sau đó tái hôn rồi ổn định cuộc sống ở đó, và hiện giờ anh đang có công việc tốt cùng ba đứa con. Anh viết rằng hiện mình đang sống rất hạnh phúc, đồng thời tỏ ý đe dọa nếu cô có ý định phá đám bằng cách gạch chân nhấn mạnh đoạn nói rằng anh muốn tiếp tục duy trì cuộc sống này. Gửi kèm theo thư là một mẩu báo cũ nhằm chứng minh rằng anh đã đúng luật thông báo với cô chuyện ly hôn thông qua phương tiện thông tin đại chúng. Anh còn gửi thêm bản sao quyết định cho phép ly hôn của tòa án (lý do: ruồng bỏ chồng), và một bức ảnh chụp ba đứa trẻ khỏe mạnh.

Sissy vui mừng vì được ly hôn nhanh chóng như vậy đến nỗi cô gửi cho người chồng thứ hai một chiếc đĩa bạc làm quà cưới muộn. Cô cũng cho rằng mình nên gửi thư chúc mừng anh, nhưng lần này Steve không chịu viết cho cô nên cô đành nhờ Francie giúp.

“Cháu hãy viết rằng bác hy vọng anh ta sẽ sống rất hạnh phúc,” Sissy yêu cầu.

“Nhưng mà bác Sissy, bác ấy đã kết hôn được bảy năm rồi và mọi chuyện cũng xong xuôi rồi – bất luận bác ấy có hạnh phúc hay không.”

“Khi cháu lần đầu biết tin ai đó kết hôn, theo phép lịch sự thì cháu phải chúc họ hạnh phúc chứ. Cứ viết xuống đi.”

“Được rồi.” Cô viết theo lời Sissy. “Còn gì nữa ạ?”

“Hãy viết điều gì đó về đám con của anh ta... khen chúng dễ thương... đại khái là...” Câu chữ nghẹn ở cổ Sissy. Cô biết anh cố ý gửi ảnh lũ trẻ cho mình nhằm chứng tỏ rằng việc cô sinh con nhưng đều không sống được không phải là lỗi của anh. Điều đó khiến Sissy tổn thương. “Hãy viết rằng bây giờ bác đã là mẹ của một bé gái xinh đẹp và khỏe mạnh, nhớ gạch chân hai chữ khỏe mạnh.”

“Nhưng bức thư của bác Steve nói rằng bác chỉ mới đang lên kế hoạch kết hôn. Người này sẽ không tin chuyện bác lại có con sớm như vậy.”

“Cứ viết như bác nói,” Sissy ra lệnh, “và viết thêm rằng tuần tới bác sắp sinh thêm một đứa nữa.”

“Sissy! Bác quả thực không thể làm chuyện đó!”

“Dĩ nhiên là không rồi. Nhưng dù gì cháu cứ viết xuống cho bác.”

Francie viết xuống. “Còn gì nữa không ạ?”

“Viết cảm ơn vì tờ giấy ly hôn. Sau đó viết rằng thực ra bác cũng đã làm thủ tục ly hôn trước anh ta một năm. Chỉ có điều bác quên mất chuyện này,” cô kết luận một cách yếu ớt.

“Nhưng như thế là nói dối.”

“Bác quả thực đã thu xếp chuyện ly hôn trước anh ta. Bác nghĩ đến chuyện đó trong đầu.”

“Được rồi. Được rồi,” Francie đầu hàng.

“Hãy viết rằng bác đang sống rất hạnh phúc và muốn tiếp tục duy trì cuộc sống này, nhớ gạch chân đoạn này giống như anh ta.”

“Chúa ơi, bác Sissy. Bác cứ phải là người có tiếng nói quyết định cuối cùng trong mọi chuyện như vậy sao?”

“Đúng thế. Giống như mẹ cháu cũng nhất định phải thế, cả Evy và cháu cũng thế thôi.”

Francie không phản đối thêm nữa.

Steve lấy giấy phép và cưới Sissy lại một lần nữa. Lần này, một vị linh mục thuộc Hội Giám lý chủ trì lễ cưới. Đây là đám cưới đầu tiên của Sissy trong nhà thờ và cuối cùng cô cũng tin rằng mình sẽ thực sự kết hôn cho đến khi cái chết chia lìa đôi lửa. Khỏi phải nói, Steve rất hạnh phúc. Anh yêu Sissy và vẫn luôn lo sợ một ngày nào đó mình sẽ để mất cô. Cô từng rời bỏ những người chồng khác một cách điềm nhiên và không hề có sự hối hận nào. Anh sợ rằng rồi cô cũng rời bỏ mình và mang theo đứa con nhỏ mà giờ đây anh đã trót yêu thương nó vô cùng. Anh biết Sissy tin tưởng vào nhà thờ... bất kỳ nhà thờ nào, Công giáo hay Tin Lành; rằng cô sẽ không bao giờ từ bỏ một cuộc hôn nhân đã được nhà thờ chứng thực. Trong mối quan hệ giữa hai người, đây là lần đầu tiên anh được chân chính cảm nhận niềm hạnh phúc, sự an tâm, và cảm giác làm chủ. Còn Sissy cũng phát hiện ra rằng cô yêu anh đến điên cuồng.

Một buổi tối, Sissy tới nhà chơi sau khi Katie đã lên giường. Cô bảo Katie không cần dậy; cô sẽ ngồi trong phòng ngủ của Katie và hai người sẽ trò chuyện. Francie đang ngồi bên bàn ăn trong phòng bếp và dán những bài thơ vào các cuốn vở cũ. Cô mang một con dao lam ở văn phòng về nhà để cắt những bài thơ và mẩu truyện mà cô thích rồi dán vào các cuốn sổ của mình. Cô có tới vài cuốn sổ như thế. Có cuốn được dán nhãn Cuốn sách của nhà Nolan về những bài thơ kinh điển.

Cuốn thứ hai là Tuyển tập thơ đương đại của nhà Nolan. Cuốn thứ ba hiện tại là Cuốn sách về Annie Laurie, trong đó Francie sưu tầm những bài hát ru và những câu chuyện về loài vật để đọc cho Laurie nghe khi cô bé đủ lớn để hiểu.

Tiếng trò chuyện rì rầm phát ra từ căn phòng ngủ tối đèn tạo thành một nhịp điệu êm đềm. Francie vừa dán sổ vừa lắng nghe. Sissy nói:

“... Steve, rất tốt và đáng kính trọng. Và khi nhận ra điều này, chị không thể ngừng ghét bỏ bản thân vì đã tằng tịu với những người khác – ý chị là những người khác ngoài những người chồng của chị.”

“Chị không kể với anh ấy về những người khác đấy chứ.” Katie lo lắng hỏi.

“Trông chị có giống đứa ngốc không? Nhưng chị thực lòng ước rằng anh ấy là người đầu tiên và duy nhất của mình.”

“Khi phụ nữ nói như vậy,” Katie nói, “điều đó có nghĩa là cô ấy đang sắp bước vào giai đoạn mãn kinh.”

“Làm sao em biết?”

“Nếu chưa từng có người yêu, tới thời kỳ mãn kinh, người phụ nữ sẽ tự trách móc bản thân khi nghĩ đến những niềm vui thú mà lẽ ra cô ta nên có nhưng lại không có, và giờ đây không thể có được nữa. Nếu từng có rất nhiều người yêu, cô ta sẽ tự thuyết phục bản thân tin rằng mình đã làm sai và giờ đây cô ta cảm thấy hối hận. Sở dĩ người phụ nữ làm như vậy là bởi cô ta biết rằng chẳng bao lâu nữa, tính nữ của mình sẽ mất đi... mất đi. Và nếu cô ta có thể giả vờ tin tưởng rằng việc gắn bó với một người đàn ông vốn không có gì tốt đẹp cả, khi đó cô ta mới có thể thoải mái trong thời kỳ mãn kinh”

“Chị không sắp sửa mãn kinh!” Sissy phẫn nộ nói. “Thứ nhất, chị còn quá trẻ và thứ hai, chị sẽ không chịu nổi điều đó.”

“Rồi sẽ đến ngày chuyện đó xảy ra với tất cả chúng ta mà thôi,” Katie thở dài nói.

Giọng của Sissy không giấu nổi nỗi hoảng sợ trong lòng cô. “Không thể sinh con nữa... chỉ còn một nửa phụ nữ. .. béo lên... cằm mọc lông. Chị sẽ tự sát trước!” Côn gào khóc. “Dù sao,” cô nói tiếp với vẻ hài lòng, “chị cũng chưa thể tới thời kỳ mãn kinh được bởi chị lại đang có bầu rồi.”

Từ phòng ngủ vang lên tiếng sột soạt. Francie có thể hình dung mẹ đang nhổm người dậy.

“Không phải chứ, Sissy! Đừng! Chị không thể tiếp tục mang thai nữa. Chuyện đó đã diễn ra mười lần rồi – mười đứa trẻ vừa ra đời đã chết. Và lần này mọi chuyện sẽ càng khó khăn hơn nữa bởi chị sắp 37 tuổi rồi.”

“Tuổi này chưa quá già đến nỗi không thể sinh con.”

“Không, nhưng quá già để có thể vượt qua được một lần thất vọng nữa.”

“Em không phải lo lắng đâu, Katie. Đứa bé này sẽ sống.”

“Lần nào chị chẳng nói thế.”

“Lần này thì chị tin chắc bởi chị cảm thấy Chúa đang ở bên mình,” cô nói bằng giọng đinh ninh. Sau một khoảng im lặng, cô nói tiếp, “Chị đã kể thật với Steve chuyện chị có Sissy Bé như thế nào.”

“Anh ấy nói sao?”

“Anh ấy biết từ đầu rằng chị không sinh ra đứa bé, nhưng vì chị cứ khăng khăng như vậy nên anh ấy bị rối trí. Anh ấy nói chuyện đó không quan trọng, miễn là chị không sinh con với người đàn ông khác; hơn nữa, bởi tụi chị gần như nuôi nấng nó từ lúc nó mới ra đời nên anh ấy cũng thực lòng cảm thấy nó là con của mình. Thật buồn cười là đứa bé lại trông rất giống anh ấy. Con bé có đôi mắt đen, chiếc cằm tròn và đôi tai nhỏ sát vào đầu hệt như anh ấy.”

“Con bé có đôi mắt đen giống mẹ và trên thế giới này có cả triệu người có cằm tròn và đôi tại nhỏ. Nhưng nếu điều đó khiến Steve cảm thấy hạnh phúc vì nghĩ rằng trông nó giống anh ấy, vậy thì cũng tốt thôi.” Căn phòng lại im lặng một lúc lâu, sau đó Katie mới lên tiếng “Sissy, từ gia đình người Ý đó chị có biết thông tin gì về bố của đứa bé không.”

“Không.” Sissy cũng im lặng một lúc lâu rồi mới nói tiếp. “Em có biết ai là người nói cho chị biết chuyện về cô gái đó, về nơi cô ta đang ở và tất cả mọi chuyện liên quan không?”

“Ai?”

“Steve.”

“Ôi, Chúa ơi!”

Cả hai lại rơi vào im lặng một lúc lâu. Sau đó Katie lên tiếng, “Dĩ nhiên, đó là chuyện tình cờ.”

“Dĩ nhiên rồi,” Sissy đồng tình. “Anh ấy nói một người đồng nghiệp ở công ty kể cho anh ấy nghe; người này sống cùng khu với Lucia.”

“Dĩ nhiên rồi,” Katie lặp lại lời của Sissy. “Chị cũng biết mà, ở Brooklyn này không thiếu những việc kỳ khôi không có chút ý nghĩa nào cả. Giống như có lần em đang đi trên phố rồi trong đầu chợt nghĩ đến một người mà em chưa từng gặp mặt trong suốt năm năm, thế rồi vừa lúc quẹo vào một ngã rẽ em liền trông thấy người đó đang bước về phía mình.”

“Chị biết,” Sissy trả lời. “Thi thoảng lúc chị đang làm một việc mà trước đó chị chưa từng làm, đột nhiên chị có cảm giác rằng hình như mình đã làm việc này rồi – có lẽ là trong kiếp trước nào đó...” Giọng của cô nhỏ dần. Một lúc sau, cô nói, “Steve vẫn luôn nói rằng anh ấy sẽ không bao giờ chấp nhận con của người đàn ông khác.”

“Đàn ông nào mà chẳng nói thế. Cuộc sống thật buồn cười,” Katie nói. “Một vài điều tình cờ kết hợp lại với nhau và thế là người ta tha hồ mà suy diễn. Việc chị biết chuyện về cô gái đó chỉ là tình cờ thôi. Và người đồng nghiệp kia chắc chắn đã kể cho cả chục người ở công ty. Steve cũng chỉ tình cờ nhắc đến chuyện đó cho chị lúc vui miệng. Tình cờ chị làm quen được với gia đình đó và tình cờ đứa bé đó có chiếc cằm tròn thay vì cằm vuông. Chuyện đó còn dưới mức tình cờ. Nó...” Katie ngừng lại băn khoăn tìm từ.

Trong phòng bếp, Francie đang bị cuộc trò chuyện cuốn hút đến mức quên bẵng rằng cô không được phép nghe lén. Khi biết rằng mẹ đang tìm từ để diễn đạt cho đúng, cô vô thức lên tiếng nhắc.

“Ý mẹ là trùng hợp có phải không?” Cô hô to.

Căn phòng ngủ rơi vào sự im lặng sững sờ. Sau đó cuộc trò chuyện tiếp tục – nhưng lần này là những tiếng thì thào.

48

Một tờ báo nằm trên bàn làm việc của Francie. Đây là tờ báo “thêm” trực tiếp đến từ nhà in. Mực ở phần tít báo vẫn còn ẩm. Tờ báo này đã nằm ở đây được năm phút nhưng cô vẫn chưa cầm bút lên đánh dấu mà chăm chú nhìn vào phần ngày tháng.

Ngày 6 tháng Tư năm 1917.

Tít báo chỉ có một từ, WAR (chiến tranh). Trước mắt cô, đường viền ở ba chữ cái nhòe đi và bản thân từ đó dường như đang chuyển động.

Francie đang hình dung 15 năm nữa, cô sẽ ngồi kể cho đám cháu nghe về ngày hôm nay, khi cô tới văn phòng, ngồi vào bàn làm việc và đọc được thông tin rằng chiến tranh đã được tuyên bố. Từ những buổi ngồi nghe bà ngoại kể chuyện, cô biết rằng tuổi già được tạo thành từ những hoài niệm về tuổi trẻ.

Nhưng cô không muốn nhớ lại mọi chuyện. Cô muốn sống trong chúng – hoặc ít ra là sống lại chúng thay vì hồi tưởng.

Cô quyết định sẽ thiết lập thời điểm này trong cuộc đời mình theo đúng cách nó diễn ra ngay tại khoảnh khắc này. Có lẽ bằng cách đó, cô có thể bám giữ lấy nó như một vật thể sống thay vì để cho nó trở thành cái gọi là kỷ niệm.

Cô đưa mắt lại gần mặt bàn và quan sát thật kỹ vân gỗ trên đó, đưa những ngón tay chạy dọc theo phần rãnh đựng bút và khảm vào trong đầu cảm giác về cái rãnh trên mặt bàn. Rồi cô lấy một lưỡi dao lam khía thêm một đường trên một trong những chiếc bút chì và trải tờ báo ra, đặt nó trong lòng bàn tay và dùng ngón trỏ chạm vào nó, rồi quan sát nó từ từ trượt xuống. Cô đếm số giây tờ báo rơi xuống thùng rác bằng sắt đặt bên cạnh. Cô lắng nghe thật chăm chú để không bỏ lỡ tiếng thịch khe khẽ dường như vô thanh khi tờ báo chạm xuống đáy thùng. Cô đưa đầu ngón tay ấn xuống tít báo vẫn còn chưa ráo mực, sau đó giơ lên ngắm nghía những đầu ngón tay bị dính mực và lấy ra một tờ giấy trắng rồi ấn tay tạo thành dấu vân tay trên đó.

Không quan tâm tới khách hàng của công ty, những đối tượng có thể được nêu tên ở trang một hoặc trang hai, cô xé trang đầu tiên của tờ báo ra và cẩn thận gập nó lại thành hình chữ nhật, vừa làm cô vừa quan sát những nếp nhăn xuất hiện bên dưới ngón tay cái của mình. Xong xuôi, cô đưa nó vào chiếc phong bì cứng làm từ loại giấy thô manila mà văn phòng vẫn dùng để gửi các mẩu báo đi.

Francie lắng nghe, như thể đây là lần đầu tiên, âm thanh của chiếc ngăn kéo bàn khi cô mở nó ra để lấy ví. Cô chú ý đến phần khóa của chiếc ví và tiếng kêu tách của nó khi ấn vào. Cô sờ tay lên phần da ví, hít hà để ghi nhớ mùi của nó và tỉ mẩn quan sát những họa tiết lượn sóng của lớp vải lót làm bằng lụa màu đen. Rồi cô đọc ngày tháng trên những đồng xu lẻ dựng trong ví. Có một đồng 1 xu mới phát hành năm 1917, cô lấy nó ra và bỏ vào phong bì. Cô mở nắp thỏi son môi rồi dùng nó kẻ một đường thẳng bên dưới dấu vẫn tay vừa tạo. Màu đỏ rõ ràng, nét mịn màng và mùi thơm của nó khiến cô cảm thấy hài lòng. Tiếp đến, cô kiểm tra bột phấn trong hộp phấn trang điểm, phần mặt sần sùi của chiếc giũa móng tay, nét cứng cỏi của chiếc lược và những mũi khâu trên chiếc khăn tay. Bên trong ví có một mẩu báo cũ đăng một bài thơ mà cô xé ra từ một tờ báo của Oklahoma. Đó là tác phẩm của một nhà thơ từng sống ở Brooklyn, theo học các trường công ở Brooklyn và ngày trẻ từng phụ trách biên tập cho tờ Brooklyn Eagle. Cô đọc đi đọc lại bài thơ 20 lần, nghiền ngẫm từng chữ từng câu trong đầu.

Tôi vừa già vừa trẻ, vừa ngu ngốc lại vừa thông thái;

Phớt lờ người khác, nhưng cũng rất quan tâm tới họ.

Vừa là mẹ lại vừa là cha, vừa trẻ thơ lại rất đỗi trưởng thành

Trong đầu tôi có sự sạn chai xen lẫn những điều tinh tế.

Bài thơ bị xé ra này cũng được đút vào trong phong bì. Qua chiếc gương con của hộp phấn, cô quan sát thật kỹ mái tóc mình – nó được tết ra sao và bím tóc quấn quanh đầu cô như thế nào. Cô thấy hai hàng lông mi đen thẳng của mình thực ra có độ dài không giống nhau. Tiếp đến, cô lại săm soi nhìn đôi giày. Cô đưa tay vuốt xuôi xuống đôi tất đang đi và lần đầu tiên để ý thấy đôi tất lụa này có bề mặt thô ráp chứ không mượt. Vải của chiếc váy được tạo thành từ những sợi tí hon. Cô lật đường may lại và phát hiện ra mép váy trong bằng ren có thiết kế hình kim cương.

“Nếu mình có thể thiết lập mọi chi tiết tại thời điểm này trong đầu, mình có thể giữ khoảnh khắc này mãi mãi,” cô nghĩ.

Rồi cô lấy dao lam cắt ra một lọn tóc, bọc nó trong mẩu giấy mà cô đã in dấu vân tay và vẽ vết son, đặt nó vào trong phong bì rồi dán phong bì lại. Ở bên ngoài, cô viết:

Frances Nolan, 15 tuổi 4 tháng. Ngày 6 tháng Tư năm 1917.

Cô nghĩ: “Năm mươi năm nữa, nếu mình mở chiếc phong bị này ra, mình sẽ trở lại là chính mình của thời điểm này và mình sẽ không bao giờ già đi. Từ giờ cho đến 50 năm nữa là một khoảng thời gian dài thật dài... hàng triệu giờ đồng hồ. Nhưng từ lúc mình ngồi xuống đây đã một giờ trôi qua rồi... chưa đến một giờ để sống... một giờ đã biến mất khỏi toàn bộ số giờ mà mình có trong suốt cuộc đời mình.

“Cầu Chúa,” cô cầu nguyện, “xin hãy để cho con luôn được là điều gì đó vào mọi giây trong mọi giờ của cuộc đời con. Hãy để con vui vẻ; hãy để con buồn bã. Hãy để con lạnh giá; hãy để con ấm áp. Hãy để con đói khát... rồi có quá nhiều thứ để ăn. Hãy để con rách rưới hoặc ăn mặc chỉnh tề. Hãy để con chân thành; hãy để con lừa dối. Hãy để con thật thà; hãy để con là kẻ dối trá. Hãy để con trở thành người đáng kính và hãy để con phạm lỗi lầm. Chỉ cần con được là điều gì đó vào mỗi phút mà Ngài ban ơn. Và khi con nằm ngủ, hãy để con luôn luôn có những giấc mơ, như vậy mọi mảnh ghép nhỏ của cuộc sống đều sẽ không bị mất đi.”

Cậu bé giao báo lại tới và quẳng một tờ báo thành phố khác lên bàn cô. Tờ báo này đăng tít gồm hai từ.

WAR DECLARED! (Tuyên chiến)

Sàn nhà dường như đột ngột nghiêng lệch hẳn đi, những màu sắc loang loáng lướt qua mắt cô, cô gục đầu lên tờ báo vẫn còn chưa ráo mực và lặng lẽ khóc. Một đồng nghiệp lớn tuổi hơn vừa từ nhà vệ sinh đi ra dừng lại bên bàn của Francie. Cô liếc nhìn tít báo và cô gái nhỏ đang khóc và nghĩ mình đã hiểu chuyện gì đang diễn ra.

“À, chiến tranh!” Cô thở dài. “Tôi đoán hẳn là cô có người yêu hay anh em trai gì đó, phải không?” Cô hỏi với vẻ nghiêm túc của một người đọc sách.

“Đúng, tôi có một đứa em trai,” Francie thành thực trả lời.

“Rất thông cảm với cô, cô Nolan.” Nói xong, người đồng nghiệp quay trở về bàn làm việc của mình.

“Mình lại say rồi,” Francie thầm nghĩ, “và lần này say vì một tít bảo. Mà lần say này lại rất tệ – mình vừa say vừa khóc.”

Chiến tranh dùng ngón tay bọc giáp của mình chạm vào Văn phòng Cắt báo Model và khiến nó từ từ sụp đổ. Trước tiên, vị khách hàng lớn, trụ cột của công ty – người mỗi năm chi ra hàng nghìn đô-la để nhận những tin tức báo chí viết về Kênh đào Panama và các thông tin tương tự – xuất hiện ở công ty một ngày sau khi chiến tranh được công bố và nói địa chỉ của ông sẽ không ổn định trong một thời gian sắp tới, vì thế hằng ngày ông sẽ đích thân đến lấy các mẫu báo.

Vài ngày sau đó, hai người đàn ông to béo, di chuyển nặng nề tới gặp ông chủ. Một người giơ lòng bàn tay ra trước mặt ông chủ và mặt ông biến sắc khi thấy những gì được viết trên đó. Ông lại gần thùng hồ sơ của vị khách hàng quan trọng nhất kia và lấy ra một chồng dày các mẩu báo cắt cho ông ta. Hai người đàn ông to béo xem xét chúng một lát rồi đưa trả ông chủ và ông cho chúng vào trong một phong bì, rồi đút phong bì vào ngăn kéo bàn làm việc. Hai người đàn ông đi vào phòng vệ sinh của ông chủ và khép hờ cửa lại. Họ chờ trong đó suốt cả ngày. Tới buổi trưa, họ nhờ cậu bé chạy việc ra ngoài mua một túi sandwich và một hộp cà phê rồi cứ thế ngồi ăn trong phòng vệ sinh.

Vị khách hàng cần tin tức về Kênh đào Panama xuất hiện vào lúc 4 rưỡi chiều. Ông chủ chậm rãi giao cho ông ta chiếc phong bì dày cộp kia. Ngay khi vị khách hàng đút nó vào túi trong của áo khoác, hai người đàn ông to béo từ nhà vệ sinh bước ra. Một người đưa tay lên giữ vai của vị khách. Ông ta thở dài, lấy phong bì ra khỏi túi rồi giao nó cho họ. Người đàn ông to béo thứ hai cũng đưa tay lên giữ vai của ông ta. Vị khách hàng đập hai gót chân lại với nhau, cúi đầu chào nhưng vẫn giữ thẳng người và sau đó bị hai người đàn ông to béo kẹp ở giữa dẫn đi. Hôm ấy ông chủ về nhà và đột nhiên mắc chứng khó tiêu hóa cấp tính.

Chiều hôm ấy, Francie về nhà kể cho mẹ và Neeley về chuyện một gián điệp người Đức vừa bị bắt ngay tại văn phòng của mình.

Ngày hôm sau, một người đàn ông trông nhanh nhẹn xách va-li tới công ty. Ông chủ phải trả lời rất nhiều câu hỏi và người đàn ông nhanh nhẹn kia ghi lại câu trả lời vào các khoảng trống trên một biểu mẫu in sẵn. Sau đó là phần đau lòng nhất của vụ việc này. Ông chủ phải viết một tấm ngân phiếu trị giá gần 400 đô-la – đây là phần tiền còn dư của vị khách hàng vừa bị hủy giao dịch bất ngờ kia. Sau khi người đàn ông nhanh nhẹn rời đi, ông chủ gấp gáp chạy ra ngoài vay mượn để bù cho tấm ngân phiếu.

Sau đó, mọi chuyện cứ thế suy sụp dần. Ông chủ không dám nhận khách hàng mới dù cho họ có vẻ mang mục đích vô tư đến đâu chăng nữa. Mùa biểu diễn sắp qua và nhóm khách hàng diễn viên cũng thưa thớt dần. Mùa xuất bản sách vào mùa xuân thường mang đến hàng trăm khách hàng thời vụ là các tác giả với mức thu 5 đô-la mỗi người và hàng chục khách hàng là các nhà xuất bản với mức thu 100 đô-la mỗi công ty; số lượng các khách hàng này tuy lớn nhưng nguồn thu mà họ mang đến chỉ ở mức khiêm tốn. Các nhà sách cũng giữ lại các tác phẩm quan trọng để chờ tình hình ổn định lại một chút. Nhiều người hoạt động trong lĩnh vực nghiên cứu hủy đăng ký vì sợ họ có thể bị gọi đi nhập ngũ bất cứ lúc nào. Nhưng ngay cả khi công việc tiếp tục hoạt động bình thường, văn phòng cũng không thể đáp ứng được bởi đội ngũ công nhân đã bắt đầu rời đi.

Do lo ngại thiếu nguồn nhân lực, chính phủ liền tổ chức các kỳ thi công chức dành cho nữ lao động ở tòa bưu điện lớn trên phố 34. Nhiều nhân viên đọc báo hồ hởi tham gia và vượt qua kỳ thi, sau đó họ được gọi đi làm ngay lập tức. Trong khi đó, đội ngũ lao động thủ công, nhóm tự xưng là Câu lạc bộ trong công ty, gần như xin nghỉ việc đồng thời để tới làm việc trong các nhà máy phục vụ các dự án trong chiến tranh. Họ không những có được mức thu nhập cao gấp ba lần mức lương cũ mà còn nhận được vô vàn lời tán dương vì tinh thần yêu nước vô vị kỷ của mình. Vợ của ông chủ quay trở lại làm việc và ông sa thải toàn bộ các nhân viên đọc báo còn lại ngoại trừ Francie.

Vậy là còn ba người bọn họ cố gắng cáng đáng toàn bộ công việc, căn phòng làm việc rộng thênh thang vang lên những tiếng vọng trống rỗng. Francie và người vợ đọc báo, xếp hồ sơ, và phụ trách các công việc văn phòng. Ông chủ vụng về cắt báo, in giấy và dán chúng lại với nhau một cách xộc xệch.

Tới giữa tháng Sáu, ông bỏ cuộc, thu xếp việc bán các trang thiết bị văn phòng, tìm người thuê lại văn phòng, và giải quyết vấn đề hoàn tiền cho khách hàng rất đơn giản với câu nói, “Cứ để họ kiện tôi đi.”

Francie gọi điện tới văn phòng cắt báo khác mà cô biết ở New York để hỏi họ có tuyển người không và được trả lời rằng họ chưa bao giờ tuyển dụng nhân viên mới. “Chúng tôi đối xử rất tốt với các nhân viên đọc báo của mình,” người ở đầu dây bên kia sừng sộ nói như bị ai chọc tức, “và không bao giờ phải tìm người mới để thay thế.” Francie nghĩ như vậy thật tốt, rồi cô nghĩ sao nói vậy, và gác máy.

Cô dành buổi sáng cuối cùng ở văn phòng để đánh dấu các mục tuyển dụng, bỏ qua các công việc văn phòng bởi cô biết mình sẽ lại phải bắt đầu từ vị trí nhân viên sắp xếp hồ sơ. Chỉ những người từng là nhân viên tốc ký và đánh máy mới có cơ hội làm việc văn phòng. Nhưng điều đó không quan trọng, bởi dù sao cô cũng thích làm việc ở nhà máy hơn. Cô thích những người công nhân ở đó hơn, và cũng thích tâm trí được thả lỏng trong lúc làm việc tay chân. Nhưng dĩ nhiên, mẹ sẽ không để cô đi làm việc ở nhà máy nữa.

Cô tìm được một mục tuyển dụng có vẻ là sự kết hợp hài hòa giữa công việc nhà máy và công việc văn phòng: vận hành một loại máy trong môi trường văn phòng. Một tập đoàn truyền thông đăng tuyển nữ nhân viên vận hành máy điện báo đánh chữ, người chưa biết sẽ được dạy và nhận mức lương 12,5 đô-la mỗi tuần trong thời gian học việc. Giờ làm việc là từ 5 giờ chiều tới 1 giờ sáng. Như vậy ít ra buổi tối cô cũng có việc để làm – nếu như cô nhận được công việc này.

Khi cô đến chào tạm biệt, ông chủ nói rằng ông sẽ phải khất cô tuần lương cuối cùng, rằng ông đã có địa chỉ của cô và sẽ gửi tiền về đó. Francie chào tạm biệt ông chủ, vợ của ông chủ, và tuần lương cuối cùng của mình.

Tập đoàn Truyền thông có văn phòng trong một tòa nhà chọc trời nhìn ra sông Đông ở trung tâm New York. Cùng với khoảng mười cô gái khác, Francie điền thông tin vào đơn đăng ký tuyển dụng sau khi xuất trình bức thư tiến cử với những lời có cánh từ ông chủ cũ của mình. Cô phải làm một bài kiểm tra năng lực, trong đó cô phải trả lời những câu hỏi có vẻ ngốc nghếch – ví dụ, một cân bông và một cân chì thì cái nào nặng hơn. Rõ ràng là cô đã vượt qua được bài kiểm tra này bởi họ cấp cho cô một số hiệu, một chìa khóa tủ – cô phải đặt cọc 25 xu cho chiếc chìa khóa này – và yêu cầu cô ngày hôm sau tới vào lúc 5 giờ.

Francie về đến nhà vào lúc bốn giờ kém. Katie đang dọn dẹp trong tòa nhà của họ và gương mặt cô thoáng hiện vẻ lo lắng khi trông thấy Francie từ cầu thang bước lên.

“Mẹ đừng lo lắng như thế. Con không bị ốm hay làm sao đâu.”

“Ồ,” Katie thả lỏng. “Suýt chút nữa mẹ tưởng con bị mất việc.”

“Đúng là con bị mất việc.”

“Ôi, Chúa ơi!”

“Và con cũng không lấy được tuần lương cuối cùng. Nhưng con kiếm được công việc khác rồi... bắt đầu từ ngày mai... 12,5 đô-la mỗi tuần. Sau này chắc con sẽ được tăng lương thôi.” Katie định hỏi tiếp, nhưng cô nói, “Mẹ, con đang mệt. Con không muốn nói chuyện vào lúc này. Ngày mai chúng ta hãy nói nhé. À, con cũng không muốn ăn bữa nhẹ đâu. Bây giờ con chỉ muốn đi ngủ thôi.” Rồi cô đi lên tầng.

Katie ngồi trên bậc cầu thang và bắt đầu lo lắng. Kể từ khi chiến tranh nổ ra, giá cả thực phẩm và tất cả mọi thứ đều tăng vọt. Trong tháng qua, Katie không gửi tiền vào tài khoản ngân hàng của Francie được. Mười đô-la không đủ để chi tiêu trong một tuần. Ngày nào Laurie cũng cần gần 1 lít sữa tươi mà chất tạo vị cho sữa thì đắt đỏ. Rồi còn phải mua nước cam ép nữa. Bây giờ chỉ còn 12,5 đô-la mỗi tuần... sau khi trừ đi khoản chi tiêu của Francie, số tiền còn lại càng ít hơn nữa. Sắp tới kỳ nghỉ hè rồi, Neeley có thể đi làm. Nhưng tới mùa thu thì sao? Neeley phải quay trở lại trường học. Francie cũng phải vào trung học nữa. Làm thế nào đây? Làm thế nào đây? Cô cứ ngồi đó và lo lắng.

Sau khi ngó vào nhìn em bé đang ngủ, Francie cởi quần áo rồi lên giường. Cô gập hai tay kê dưới đầu và nhìn chằm chằm vào miếng dán màu xám che ô cửa sổ của đường thông khí.

“Mình đây,” cô nghĩ, “một cô gái 15 tuổi vô mục đích. Mình mới đi làm chưa đến một năm nhưng đã trải qua ba công việc. Trước đây, mình vẫn nghĩ nhảy việc sẽ thú vị lắm. Nhưng giờ thì mình sợ rồi. Mình đã bị sa thải hai lần dù lỗi không phải ở mình. Với công việc nào mình cũng làm hết sức. Mình cống hiến mọi thứ có thể. Vậy mà bây giờ mình lại phải bắt đầu lại từ đầu ở một nơi khác. Mình đang rất sợ hãi. Lần này, nếu ông chủ mới ra lệnh Hãy nhảy lên một lần, mình sẽ nhảy lên hai lần bởi mình sợ sẽ lại mất công việc này. Mình sợ bởi mọi người trong nhà đều sống dựa vào đồng tiền mà mình mang về. Trước khi mình đi làm, nhà mình làm thế nào để sống nhỉ? À, khi đó chưa có Laurie. Neeley và mình còn nhỏ, có thể hạn chế chi tiêu cho hai chị em và, dĩ nhiên, bố cũng giúp đỡ đôi chút.

“Chao ôi... tạm biệt trường đại học. Tạm biệt tất cả mọi thứ.” Cô quay mặt tránh ô cửa sổ có ánh sáng xám lọt vào và nhắm mắt lại.

Francie ngồi trước một chiếc máy đánh chữ trong một căn phòng lớn. Phía trên máy gắn một tấm che bằng kim loại để cô không trông thấy bàn phím. Trước phòng treo một sơ đồ lớn mô phỏng bàn phím. Francie tham khảo sơ đồ đó rồi dùng tay sờ để cảm nhận vị trí của các chữ cái bên dưới tấm che. Đó là ngày đầu tiên. Sang ngày thứ hai, người ta đưa cho cô một xấp điện báo cũ để luyện tập. Cô nhìn tờ điện báo rồi ngước lên sơ đồ để tham khảo trong khi những ngón tay dò dẫm tìm chữ trên bàn phím. Tới cuối ngày thứ hai, cô đã ghi nhớ được vị trí của các chữ cái trên máy và không phải tham khảo sơ đồ bàn phím nữa. Một tuần sau, người ta dỡ tấm che đi, nhưng lúc này, việc có hay không có tấm che cũng không có gì khác biệt. Francie đã trở thành một nhân viên đánh máy mười ngón.

Một người hướng dẫn giải thích cho cô về cách thức vận hành của máy điện báo đánh chữ. Francie dành một ngày để tập gửi và nhận thông tin. Sau đó, cô được giao phụ trách đường dây điện báo tuyến New York - Cleveland.

Cô cảm thấy thật kỳ diệu khi cô có thể ngồi bên chiếc máy đó và gõ, rồi những chữ mà cô gõ xuất hiện trên một tờ giấy trong trục lăn của một chiếc máy nằm cách đó hàng trăm dặm đường, ở tận Cleveland, Ohio! Điều kỳ diệu không kém là một cô gái khác ngồi gõ chữ ở Cleveland và khiến những cần gạt ở máy của Francie nện xuống và những con chữ xuất hiện.

Công việc khá đơn giản. Francie gửi tin trong một giờ, sau đó nhận tin trong một giờ. Trong ca làm việc có hai buổi giải lao 15 phút và nửa giờ nghỉ để “ăn tối” lúc 9 giờ. Sau khi được giao phụ trách một đường dây, mức lương của cô tăng lên thành 15 đô-la mỗi tuần. Tính ra, đây cũng không phải là một công việc quá tệ.

Cả nhà điều chỉnh lại nề nếp sinh hoạt theo lịch trình làm việc mới của Francie. Cô đi làm từ lúc hơn 4 giờ chiều và về nhà lúc gần hai giờ sáng. Trước khi bước vào hành lang tòa nhà, cô nhấn chuông ba lần để mẹ biết và ra canh chừng, tránh cho cô lại bị kẻ xấu nào đó tấn công.

Francie ngủ đến 11 giờ trưa. Như vậy, mẹ không còn phải dậy quá sớm nữa bởi trong nhà đã có Francie trông chừng Laurie. Katie bắt đầu lau dọn tòa nhà của mình trước. Tới khi cô xong việc và chuyển sang hai tòa nhà khác, Francie đã thức dậy và có thể trông chừng Laurie. Francie phải làm việc vào tối Chủ nhật nhưng bù lại, cô được nghỉ tối thứ Tư.

Francie thích cách thu xếp mới này. Những buổi tối cô độc của cô không còn nữa, gánh nặng của mẹ đã được san sẻ bớt và Francie có thêm vài giờ mỗi ngày để ngồi ở công viên với Laurie. Ánh mặt trời ấm áp mang lại rất nhiều lợi ích cho cả hai chị em.

Một kế hoạch hình thành trong đầu Katie và cô nói với Francie về chuyện đó.

“Liệu họ có để con làm việc ca đêm lâu dài không?” Cô hỏi.

“Họ có mà không ấy! Họ đang mong thế đến chết đi được ấy chứ. Không có cô gái nào muốn làm ca đêm cả. Vì thế nên họ mới phải đẩy việc này cho nhân viên mới.”

“Mẹ đang nghĩ tới mùa thu, con có thể vẫn tiếp tục làm ca đêm và đi học vào ban ngày. Mẹ biết, như thế sẽ hơi vất vả nhưng dù sao vẫn là khả thi.”

“Mẹ, dù mẹ có nói gì đi nữa, con cũng không học trung học đâu.”

“Nhưng năm ngoái con đấu tranh để được đi mà.”

“Đó là chuyện của năm ngoái. Đi học lúc đó là đúng thời điểm. Bây giờ thì quá muộn rồi.”

“Không phải là quá muộn và con đừng có bướng bỉnh nữa.”

“Nhưng bây giờ đi học thì con có thể học được gì ở trường chứ? Con không kiêu căng hay gì, nhưng suy cho cùng, con đã ngồi đọc tám giờ mỗi ngày trong suốt gần một năm và con đã học được rất nhiều thứ. Con đã có quan điểm riêng của mình về lịch sử, chính phủ, địa lý, viết lách và thơ ca. Con đã đọc quá nhiều về con người – họ làm gì và họ sinh sống ra sao. Con cũng đọc cả về các tội ác và về những vị anh hùng. Mẹ ạ, con đã đọc về tất cả mọi thứ. Giờ đây con không thể khoanh tay ngồi trật tự trong lớp với một đám trẻ con để mà lắng nghe một bà giáo già nào đó nói tràng giang đại hải về điều này điều nọ. Con sẽ liên tục đứng lên để đính chính những bài giảng của bà ta mất. Hoặc nếu không, con sẽ ngoan ngoãn và nuốt trôi tất cả mớ kiến thức ấy để rồi con sẽ cảm thấy ghét bỏ chính mình vì... mình lại ăn những thứ phế phẩm ấy. Vì thế, con sẽ không vào trường trung học đâu. Nhưng ngày nào đó con sẽ vào đại học.”

“Nhưng con phải hoàn thành chương trình trung học thì người ta mới nhận con vào đại học chứ.”

“Bốn năm trung học... không, năm năm. Bởi chuyện gì đó sẽ xảy ra và trì hoãn việc học của con thêm lần nữa. Tiếp đó là bốn năm đại học. Trước khi học xong, con đã trở thành một bà cô già 25 tuổi.”

“Dù con có thích điều đó hay không, rồi cũng sẽ đến lúc con 25 tuổi, bất luận con làm gì đi chăng nữa. Vậy thì trong thời gian đó, con hoàn toàn có thể trang bị học vấn cho mình.”

“Con nói lại một lần cuối, con sẽ không vào trung học.”

“Để rồi xem,” Katie nói rồi mím môi lại, khiến khuôn hàm của cô căng thành một đường vuông vức.

Francie cũng không nói gì nữa. Nhưng khuôn hàm của cô lúc này giống hệt mẹ.

Tuy nhiên, cuộc trao đổi này đã mang đến cho Francie một ý tưởng. Nếu mẹ cho rằng cô có thể làm việc vào buổi tối và tới trường trung học vào ban ngày, vậy thì tại sao cô lại không thể đi học đại học theo cách đó chử? Cô nghiền ngẫm một mục quảng cáo trên báo. Trường đại học lâu đời nhất và danh giá nhất Brooklyn đang quảng cáo các khóa học mùa hè cho sinh viên đại học muốn học nâng cao hoặc bù hay trả nợ môn, và cho học sinh phổ thông muốn kiếm tín chỉ đại học trước. Francie cho rằng cô có thể phù hợp với gạch đầu dòng cuối cùng. Nói chính xác thì cô không phải học sinh trung học nhưng cô hội đủ điều kiện để có thể được coi là học sinh trung học. Cô gửi thư yêu cầu nhà trường gửi catalogue giới thiệu các khóa học.

Từ catalogue, cô chọn ra ba khóa học có giờ lên lớp vào buổi chiều. Như vậy, cô có thể ngủ như bình thường tới 11 giờ, sau đó đi học rồi từ trường đến thẳng nơi làm việc. Ba khóa học mà cô chọn là tiếng Pháp cho người mới bắt đầu, hóa học sơ cấp, và một khóa có tên là Kịch thời kỳ Trung hưng Quân chủ Anh. Cô tính toán mức học phi; hơn 60 đô-la một chút cộng với phí sử dụng phòng thí nghiệm. Trong tài khoản tiết kiệm của cô có 145 đô-la, vì thế cô đi tìm mẹ.

“Mẹ, cho con xin 65 đô-la trong số tiền mà mẹ tiết kiệm cho con vào đại học được không?”

“Để làm gì?”

“Để học đại học, dĩ nhiên rồi.” Cô cố tình giữ giọng bình thản trước thông tin đáng sửng sốt này. Đáp lại cô là câu hỏi lặp lại câu trả lời của cô bằng giọng cao hơn bình thường của mẹ.

“Đại học?”

“Khóa học mùa hè ở trường đại học.”

“Nhưng… nhưng… nhưng,” Katie lắp bắp nói.

“Con biết. Con không có bằng trung học. Nhưng có lẽ con có thể xin học được nếu con nói với họ rằng con không muốn bằng cấp gì cả – con chỉ muốn học mà thôi.” Katie vội vàng lấy chiếc mũ xanh treo trên giá quần áo. “Mẹ định đi đâu vậy?”

“Đến ngân hàng rút tiền.

Francie bật cười vì sự hấp tấp của mẹ. “Hết giờ làm việc rồi mà mẹ. Ngân hàng đóng cửa rồi. Hơn nữa, cũng không cần vội vàng. Một tuần nữa mới đến ngày đăng ký.

Trường đại học nằm ở Brooklyn Heights, một khu vực lạ lẫm khác thuộc Brooklyn rộng lớn để Francie khám phá. Khi điền thông tin vào đơn đăng ký, cô loay hoay dừng ngòi bút trên câu hỏi về trình độ học vấn trước đây. Dưới câu hỏi này là ba phương án trả lời kèm ô trống ở đằng sau: Tiểu học, Trung học, và Đại học. Sau một lúc băn khoăn, cô gạch bỏ hết ba phương án trên và viết chèn lên ở khoảng trống phía trên, “Được giáo dục riêng.”

“Về chuyện này thì nói như vậy cũng không phải là nói dối,” cô tự trấn an mình.

Cô thở phào nhẹ nhõm nhưng cũng không khỏi sửng sốt khi thấy mình không hề bị gặng hỏi điều gì. Nhân viên thu ngân nhận tiền rồi viết biên lai cho cô. Cô được cung cấp số đăng ký, thẻ thư viện, lịch học, và một danh sách các giáo trình cần thiết.

Cô đi theo đám đông tới hiệu sách của nhà trường ở cuối phố. Cô đọc danh sách của mình rồi hỏi mua bộ giáo trình cho hai khóa “Tiếng Pháp cho người mới bắt đầu” và “Hóa học sơ cấp”.

“Sách mới hay cũ?” Người bán hàng hỏi.

“Chà, tôi cũng không biết nữa. Theo chị thì tôi nên mua loại nào?”

“Mới đi,” người bán hàng trả lời.

Chợt có người chạm tay lên vai cô. Cô xoay người lại và thấy một chàng thanh niên điển trai ăn mặc bảnh bao. Anh nói, “Mua sách cũ đi. Cùng mục đích như sách mới mà giá lại giảm một nửa.”

“Cảm ơn.” Cô quay sang phía người bán hàng và nói, “Tôi muốn mua sách cũ.” Sau đó, cô hỏi mua hai cuốn sách cho khóa học về kịch. Một lần nữa, bờ vai cô lại có người chạm vào.

“Ồ,” chàng trai nói với giọng phản đối. “Em có thể đọc chúng trong thư viện trước và sau giờ học hoặc khi trốn tiết mà.”

“Cảm ơn anh lần nữa,” cô nói.

“Rất sẵn lòng,” anh trả lời rồi thong thả rời đi.

Cô đưa mắt dõi theo chàng thanh niên cho tới khi anh đi khuất. “Chúa ơi, anh ấy thật là cao ráo và điển trai,” cô nghĩ. “Đại học chắc chắn rất tuyệt vời.”

Cô ngồi tàu trên cao tới văn phòng làm việc, hai tay ôm chặt hai cuốn giáo trình. Tiếng bánh xe ma sát trên đường ray tạo thành một nhịp điệu như muốn nói đại học – đại học – đại học. Francie bắt đầu cảm thấy không khỏe, tới nỗi cô buộc phải xuống ở ga kế tiếp dù cô biết như vậy mình sẽ muộn giờ làm. Cô tựa vào chiếc máy cân trọng lượng tự động và băn khoăn không biết mình bị làm sao. Hẳn là không phải do ăn uống bởi cô đã quên chưa ăn. Rồi một ý nghĩ sửng sốt vụt qua trong đầu cô.

“Ông bà ngoại của mình không biết chữ. Những thế hệ trước đó càng không. Chị gái của mẹ cũng không biết chữ. Bố mẹ mình cũng chưa từng tốt nghiệp tiểu học. Bản thân mình không học trung học. Nhưng giờ đây mình, M. Frances K. Nolan, đang theo học đại học. Mày có nghe thấy không, Francie? Mày đang học đại học đấy!

“Chết tiệt, mình thấy khó chịu quá.”

49

Francie ra khỏi lớp Hóa học buổi đầu tiên trong tâm trạng lâng lâng sung sướng. Trong một giờ lên lớp vừa rồi, cô đã được biết rằng tất cả mọi thứ đều được tạo thành từ các nguyên tử luôn chuyển động không ngừng. Từ đó, cô rút ra được một điều rằng không có thứ gì thực sự mất đi hay bị phá hủy cả. Ngay cả khi một thứ bị đốt cháy hay thối rữa dần đi, nó vẫn không hoàn toàn biến mất khỏi bề mặt trái đất; nó chỉ thay đổi thành một thứ khác – chất khí, chất lỏng và bột. Ngay sau tiết học đầu tiên đó, Francie đã đi đến kết luận rằng tất cả mọi thứ đều sục sôi sự sống và trong hóa học không hề có cái chết. Cô thắc mắc vì sao những người có học lại không tôn Hóa học làm một tôn giáo.

Với môn Kịch thời kỳ Trung hưng Quân chủ Anh, nếu không tính đến phần tự đọc theo yêu cầu khá tốn kém thời gian thì tương đối dễ bởi cô đã đọc Shakespeare ở nhà rồi. Cô không lo lắng về môn này hay môn Hóa học. Nhưng riêng với môn tiếng Pháp cho người mới bắt đầu, cô như người đi trong sương mù. Nó không thực sự dành cho người mới bắt đầu học ngôn ngữ này. Vị giảng viên dạy theo quan điểm mặc định rằng các sinh viên của ông hoặc là đã học tiếng Pháp trước đó nhưng thi trượt, hoặc là đã làm quen với môn này ở trường trung học, vì thế ông bỏ qua những phần kiến thức dẫn nhập mà đi thẳng vào dịch nghĩa.

Francie vốn đã không có nền tảng vững chắc về ngữ pháp, chính tả và dấu câu trong tiếng Anh nên càng không có cơ hội với môn tiếng Pháp. Cô sẽ không thể qua được môn này. Tất cả những gì cô có thể làm là ngày ngày học thuộc lòng từ vựng và cố gắng bám trụ với nó.

Cô miệt mài học suốt dọc đường di chuyển qua lại trên tuyến đường sắt trên cao. Cô học trong những giờ nghỉ giải lao và trong giờ ăn, cô dựng một cuốn sách trên chiếc bàn trước mặt. Cô ngồi gõ bài tập trên một trong những chiếc máy ở phòng hướng dẫn của Tập đoàn Truyền thông. Cô không bao giờ đi học muộn hay nghỉ học và mong muốn của cô chỉ là qua được ít nhất hai môn học mà thôi.

Chàng thanh niên từng bắt chuyện với cô trong cửa hàng sách hôm đó trở thành thiên thần hộ mệnh của cô. Tên anh là Ben Blake và đó là một anh chàng không khỏi khiến người khác ngạc nhiên. Anh là học sinh năm cuối của một trường trung học ở Maspeth. Anh là biên tập viên cho tờ tạp chí của trường, lớp trưởng, làm trung vệ trong đội bóng bầu dục, và là học sinh danh dự. Trong suốt ba mùa hè vừa qua, anh đều tham gia các khóa học ở trường đại học. Khi tốt nghiệp trung học, anh chỉ cần học thêm một năm ở đại học là có thể ra trường.

Bên cạnh các hoạt động ở trường, anh dành các buổi chiều để làm việc cho một hãng luật, nhiệm vụ của anh là soạn thảo các bản tóm tắt hồ sơ vụ án, giao các trát đòi hầu tòa, kiểm tra các chứng thư và hồ sơ, và tìm kiếm các án lệ. Anh am hiểu các đạo luật của tiểu bang và hoàn toàn đủ năng lực để phụ trách một vụ án trước tòa. Không những có thành tích học tập và hoạt động xuất sắc ở trường, anh còn kiếm được 25 đô-la mỗi tuần. Hãng luật muốn anh tới chỗ họ làm toàn thời gian sau khi tốt nghiệp trung học để học luật với họ và cuối cùng là tham gia vào kỳ thi lấy chứng chỉ hành nghề luật sư. Nhưng Ben khinh thường những luật sư không học đại học. Anh đã nhắm được một trường đại học rất tốt ở vùng Trung Tây. Kế hoạch của anh là lấy bằng cử nhân đại học và sau đó vào trường luật.

Ở tuổi 19, cuộc đời của anh đã được vạch sẵn một đường thẳng tắp. Sau khi vượt qua kỳ thi lấy chứng chỉ hành nghề luật sư cũng là lúc anh sẵn sàng đảm nhiệm nghiệp vụ pháp lý ở một vùng quê nào đó. Anh tin rằng luật sư trẻ có nhiều cơ hội chính trị trong các hoạt động nghiệp vụ ở tỉnh lẻ hơn. Thậm chí nghiệp vụ cũng đã được chọn sẵn rồi. Anh sẽ kế tục sự nghiệp vững vàng của một người họ hàng xa là một luật sư cao tuổi ở một vùng quê. Anh vẫn giữ liên lạc thường xuyên với người này và hằng tuần vẫn nhận được những lá thư hướng dẫn cũng như chia sẻ kinh nghiệm rất dài của ông.

Ben dự định sẽ tiếp quản công việc của ông và chờ tới lượt mình trở thành công tố viên của hạt. (Theo thỏa thuận, các luật sư trong hạt nhỏ này sẽ luân phiên đảm nhiệm vị trí công tố viên.) Đó sẽ là xuất phát điểm của anh trên chính trường. Anh sẽ làm việc chăm chỉ, tạo dựng danh tiếng và sự tín nhiệm cho mình, và cuối cùng được tiểu bang bầu vào Hạ viện. Anh sẽ trung thành phục vụ lợi ích của cử tri để tiếp tục tái đắc cử. Sau đó anh sẽ quay trở về tiểu bang và tìm cách vươn lên vị trí thống đốc. Đó là kế hoạch dài hơi của anh.

Điều kỳ lạ ở toàn bộ ý tưởng này nằm ở chỗ tất cả những người quen biết Ben Blake đều tin chắc mọi chuyện sẽ diễn ra theo đúng kế hoạch mà anh đã vạch.

Trong lúc đó, vào mùa hè năm 1917, mục tiêu mà những tham vọng của anh đang nhắm tới, một tiểu bang vùng Trung Tây rộng lớn, đang nằm mơ màng dưới ánh nắng nóng bỏng của thảo nguyên – nằm mơ màng giữa những cánh đồng lúa mì thênh thang cùng những khu vườn bất tận trồng các giống táo Winesap, Baldwin và Northern Spy – nằm mơ màng – không hay biết rằng người lên kế hoạch nắm giữ thủ phủ của nó trên cương vị thống đốc trẻ nhất trong lịch sử lúc này đang là một chàng thanh niên ở Brooklyn.

Đó là Ben Blake; trang phục bảnh bao, vui vẻ, đẹp trai, xuất chúng, tự tin, được các cậu con trai yêu mến còn các cô gái thì phát cuồng – và Francie Nolan cũng không phải là ngoại lệ.

Cô gặp anh mỗi ngày. Chiếc bút máy của anh lướt qua những bài tập tiếng Pháp mà cô đã làm. Anh kiểm tra bài tập Hóa học của cô và giải thích những chỗ khó hiểu trong các vở kịch thời kỳ Trung hưng Quân chủ Anh. Anh giúp cô lên kế hoạch cho các khóa học mùa hè năm tới và còn tốt bụng muốn vạch kế hoạch cho cuộc sống sau này của cô.

Khi mùa hè sắp hết, Francie buồn phiền vì hai điều. Không lâu nữa có sẽ không còn được trông thấy Ben mỗi ngày, và cô sẽ không qua được môn tiếng Pháp. Cô tâm sự với Ben về nỗi buồn thứ hai của mình.

“Đừng có ngớ ngẩn như thế,” anh sôi nổi nói với cô. “Em đã trả tiền cho khóa học, em chăm chỉ tới lớp suốt cả mùa hè, em không phải là kẻ ngốc. Em sẽ qua thôi.”

“Không,” cô bật cười, “em sẽ trượt ngay tắp lự cho mà xem.”

“Vậy thì chúng ta phải ép em nhồi nhét để chuẩn bị cho kỳ thi cuối cùng này thôi. Chúng ta sẽ cần nguyên một ngày. Em nghĩ mình có thể đi đâu được nhỉ”

“Nhà em được không?” Francie rụt rè đề nghị.

“Không. Sẽ có người xung quanh.” Anh ngẫm nghĩ một lát. “Anh biết một chỗ rất ổn. Hãy gặp anh vào lúc 9 giờ sáng Chủ nhật, góc phố giao nhau giữa Gates và Broadway nhé.”

Khi cô từ trên xe điện bước xuống, anh đã đứng chờ ở đó rồi. Cô thắc mắc anh sẽ đưa mình đi đâu. Anh dẫn cô tới chỗ cửa vào hậu trường của một nhà hát chuyên tổ chức các chương trình biểu diễn mới ở Broadway. Anh đi qua được cánh cửa thần kỳ đó chỉ bằng câu thần chú “Chào buổi sáng, Pop” mà anh nói với một ông lão tóc bạc đang ngồi tắm nắng trên một chiếc ghế tựa bên cạnh cửa. Sau đó Francie biết chàng trai tuyệt vời này còn làm nhân viên chỉ chỗ ngồi cho khán giả trong ca làm việc buổi tối thứ Bảy hằng tuần ở nhà hát này.

Cô chưa từng đặt chân tới hậu trường sân khấu và cơ hội bất ngờ này khiến cô háo hức tới nỗi suýt phát sốt. Đứng ở đây nhìn ra, sân khấu có vẻ rộng lớn và trần nhà hát cao tới nỗi như mất hút. Khi đi ngang sân khấu, cô đột nhiên nhớ tới kiểu đi cứng chân của nam diễn viên Harold Clarence nên thay đổi cách đi, chuyển sang bước thật chậm với những bước chân thẳng đơ. Khi Ben lên tiếng, cô chậm rãi xoay người ra vẻ căng thẳng và hỏi bằng giọng khàn khàn, “Anh vừa nói à?”

“Có muốn xem cái này không?” Anh hỏi.

Anh kéo chiếc rèm chống cháy và cô thấy từng lớp vải rèm bằng a-mi-ăng cuộn lên như bóng của một người khổng lồ. Anh bật đèn chiếu trước sân khấu rồi cô đi ra thềm sân khấu và nhìn ra hàng nghìn ghế ngồi trống trải và tối tăm phía dưới. Cô nghiêng nghiêng đầu rồi hét to lên hướng về tầng ghế ở trên cùng.

“Xin chào, đằng ấy!” Giọng cô dường như được khuếch đại âm thanh lên cả trăm lần trong bóng tối mênh mang và trống trải.

“Nghe này,” anh hiền lành hỏi, “bây giờ em quan tâm đến nhà hát hay đến môn tiếng Pháp của em hơn nào?”

“Sao chứ, nhà hát, tất nhiên rồi.”

Đó là sự thật. Ngay ở đó và tại thời điểm đó, cô từ bỏ tất cả những hoài bão khác của mình và quay trở về với tình yêu đầu tiên mang tên sân khấu.

Ben bật cười rồi tắt đèn sân khấu đi. Anh hạ rèm xuống và đặt hai chiếc ghế quay mặt vào nhau. Không hiểu bằng cách nào đó, anh đã thu thập được những bài kiểm tra trong vòng năm năm trở lại đây. Dựa trên số tài liệu này, anh soạn ra một bài kiểm tra tổng quát bao gồm những câu hỏi thường gặp nhất và những câu hỏi ít gặp nhất. Suốt ngày hôm đó, anh ngồi ôn tập với Francie những câu hỏi và câu trả lời đó. Sau đó, anh lại cùng cô học thuộc lòng một trang trong tác phẩm Đạo đức giả của Molière và phần dịch bằng tiếng Anh của nó. Anh giải thích:

“Trong bài kiểm tra ngày mai sẽ có một câu hỏi hoàn toàn xa lạ với em. Đừng cố trả lời câu hỏi đó. Hãy làm thế này: Em cứ thừa nhận thẳng thắn rằng mình không thể trả lời câu hỏi đó và để bù lại, em sẽ viết ra một trích đoạn trong tác phẩm của Molière kèm phần dịch tiếng Anh. Sau đó hãy viết ra những gì em vừa học thuộc là được.”

“Nhưng nếu họ hỏi chính đoạn đó trong một câu hỏi thông thường rồi thì sao?”

“Không đâu. Bởi đoạn mà anh chọn rất tối nghĩa.”

Quả nhiên, cô đã qua được kỳ kiểm tra môn tiếng Pháp – với điểm số thấp nhất nhưng cô tự an ủi mình rằng dù sao qua môn là qua môn. Cô làm rất tốt ở hai kỳ kiểm tra môn Hóa học và Kịch.

Theo sự hướng dẫn của Ben, một tuần sau cô quay lại trường lấy bảng điểm và thu xếp gặp anh. Anh đưa cô tới quán Huyler's để uống nước soda sô-cô-la.

“Em bao nhiêu tuổi rồi, Francie?” Vừa uống nước anh vừa hỏi.

Cô tính toán nhanh trong đầu. Ở nhà cô 15 tuổi, ở nơi làm việc cô 17 tuổi. Mà Ben thì đã 19 tuổi. Anh sẽ không bao giờ nói chuyện với cô nữa nếu anh biết cô chỉ mới 15. Nhận ra sự lưỡng lự ở cô, anh nói:

“Bất kỳ điều gì em nói đều có thể được sử dụng để chống lại em.”

Cô nắm chặt hai tay để lấy dũng khí và run run lên tiếng, “Em... 15 tuổi.” Nói xong, cô chỉ còn biết cúi đầu xấu hổ.

“Ừm. Anh thích em, Francie.”

“Còn em thì yêu anh,” cô nghĩ thầm.

“Anh thích em nhiều như bất kỳ cô gái nào mà anh từng quen biết. Nhưng dĩ nhiên, anh không có thời gian cho các cô gái.”

“Không có dù chỉ là một giờ đồng hồ vào ngày Chủ nhật sao?” Cô đánh bạo hỏi.

“Vài giờ rảnh rỗi ít ỏi của anh đều thuộc về mẹ anh. Anh là tất cả những gì mà bà có.”

Cho đến lúc này Francie mới được nghe kể về bà Blake. Nhưng cô cảm thấy ghét bà bởi bà đã chiếm dụng khoảng thời gian ít ỏi đó, chỉ một chút trong số đó cũng đủ để khiến Francie hạnh phúc rồi.

“Nhưng anh sẽ nghĩ đến em,” anh nói tiếp. “Nếu có chút thời gian rảnh, anh sẽ viết thư cho em.” (Anh sống cách nhà cô nửa giờ đi lại.) “Nhưng nếu có lúc nào em cần đến anh – dĩ nhiên là không phải cần vì những lý do nhỏ nhặt – hãy viết thư cho anh và anh sẽ thu xếp để gặp em.” Anh đưa cho cô một tấm danh thiếp của hãng luật, ở góc có ghi họ tên đầy đủ của anh, Benjamin Franklin Blake.

Họ tạm biệt nhau bên ngoài quán Huyler’s bằng một cái bắt tay ấm áp. “Hẹn gặp em vào mùa hè năm tới,” anh vừa đi vừa quay người lại nói.

Francie đứng nhìn anh cho đến khi anh rẽ vào góc phố. Mùa hè năm tới! Bây giờ mới là tháng Chín và mùa hè năm tới nghe xa xôi như cách cả hàng triệu năm nữa.

Cô thích các khóa học mùa hè vừa qua tới nỗi háo hức muốn ghi danh vào trường đại học đó ngay mùa thu cùng năm, nhưng dĩ nhiên cô không có cách nào để huy động được hơn 300 đô-la học phí theo quy định. Một buổi sáng, khi ngồi nghiên cứu các catalogue trong Thư viện New York ở phố 42, cô phát hiện ra một trường đại học nữ sinh miễn học phí cho cư dân New York.

Cô mang theo bảng điểm học tập tới quầy đăng ký, nhưng người ta thông báo cô không thể nhập học vì thiếu bằng trung học. Cô giải thích mình đã được nhận vào khóa học mùa hè ở trường đại học. À! Đó lại là chuyện khác. Những khóa học đó chỉ được dùng để lấy tín chỉ. Khóa học mùa hè không cấp bằng. Cô hỏi chẳng lẽ bây giờ cô không thể tham gia các khóa học mà không cần nhận bằng sao. Câu trả lời là không. Nếu hơn 25 tuổi, cô có thể được nhận vào theo diện sinh viên đặc biệt và tham gia các khóa học mà không được cấp bằng. Francie tiếc nuối thừa nhận cô chưa đến 25 tuổi. Tuy nhiên, vẫn còn một cách khác. Nếu có thể vượt qua kỳ thi đầu vào, cô sẽ được phép đăng ký học mà không cần bằng trung học.

Francie tham gia kỳ thi đó và trượt tất cả các môn ngoại trừ Hóa học.

“Ôi chao, lẽ ra con nên biết từ trước mới phải,” cô về kể mới mẹ. “Nếu người ta có thể vào đại học dễ dàng như thế, vậy thì chẳng có ai thèm bận tâm chuyện học trung học làm gì. Nhưng mẹ đừng lo lắng. Bây giờ con đã biết kỳ thi đầu vào là gì, con sẽ mua sách về học để sang năm lại thi. Và năm tới nhất định con sẽ đỗ. Con có thể làm được việc này, và nhất định con sẽ làm. Rồi mẹ sẽ thấy.”

Nhưng ngay cả nếu cô vào được đại học, mọi chuyện sau đó cũng không dễ giải quyết bởi cuối cùng công ty cũng xếp ca làm việc ban ngày cho cô. Bây giờ cô đã là một nhân viên vận hành máy thuần thục và nhanh nhẹn, và họ cần cô vào ban ngày bởi lưu lượng tin nhắn trong thời gian này là cao nhất. Họ cam kết rằng vào mùa hè, nếu muốn cô vẫn có thể quay trở lại làm việc ca đêm. Cùng với sự điều chuyển này, cô được tăng lương lên 17 đô-la mỗi tuần.

Vậy là một lần nữa, cô lại phải đối mặt với những buổi tối cô độc. Francie đi lang thang trên những con phố ở Brooklyn vào những buổi tối thanh bình đó và nghĩ đến Ben.

(“Nếu có lúc nào cần đến anh, hãy viết thư cho anh và anh sẽ thu xếp để gặp em.”)

Đúng, quả thực cô đang cần anh, nhưng cô biết chắc rằng anh sẽ không bao giờ đến nếu cô viết: “Em cô độc quá. Anh hãy đến đi dạo và nói chuyện cùng em đi.” Trong lịch trình cuộc sống nghiêm ngặt của anh, không có phần nào được gắn nhãn “Cô độc”.

Khu cô sống dường như vẫn như cũ, nhưng có vẻ cũng có chút khác biệt. Những ngôi sao vàng đã xuất hiện ở một vài ô cửa sổ trong những tòa nhà cho thuê [40]. Vào buổi tối, những cậu bé vẫn tụ tập với nhau nơi góc phố hoặc trước một cửa hàng bán kẹo giá rẻ. Nhưng giờ đây, trong nhóm thường xuất hiện những cậu bé mặc đồ kaki.

Những cậu bé quây quần đứng bên nhau và hát “A Shanty in Old Shantytown” (Một kẻ nghèo trong thị trấn nghèo xưa cũ), “When You Were A Tulip” (Khi em cài đóa tulip), “Dear Old Girl” (Gửi người cũ), “I’m Sorry I Made You Cry” (Xin lỗi vì đã làm em khóc), và nhiều bài hát khác.

Thi thoảng, ý nghĩ về những người lính đã hy sinh khiến chúng hát lên những ca khúc chiến tranh như “Over There” (Ở đằng kia), “K-K-K-Katy” và “The Rose of No Man's Land” (Đóa hồng của vùng đất không người ở).

Nhưng bất luận chúng hát bài gì, bao giờ chúng cũng kết thúc bằng một trong những bài dân ca của Brooklyn: “Mother Machree” (Mẹ Machree), “When Irish Eyes Are Smiling” (Khi đôi mắt Ireland cười), “Let Me Call You Sweetheart” (Hãy để anh gọi em là người tình), hay “The Band Played On” (Ban nhạc vẫn chơi).

Vào những buổi tối cô độc ấy, khi đi qua nơi tụ tập của những cậu bé này, Francie không khỏi băn khoăn vì sao tất cả các bài hát đó đều nghe buồn bã đến vậy.

50

Sissy dự sinh vào cuối tháng Mười một. Katie và Evy cật lực tìm cách tránh nói về chủ đề này với Sissy. Họ chắc chắn rằng đứa bé rồi cũng sẽ mất khi vừa chào đời giống các anh chị của nó, vì thế theo họ, càng ít nói về chuyện này, về sau Sissy sẽ càng bớt nhớ lại những kỷ niệm đau lòng hơn. Nhưng Sissy đã có một quyết định mang tính cách mạng tới nỗi họ không nói về nó không được. Cô tuyên bố rằng tới lúc sinh, cô sẽ vào bệnh viện để bác sĩ đỡ đẻ.

Tuyên bố này khiến mẹ và các em gái của cô không khỏi sửng sốt. Chưa có người phụ nữ nào trong gia đình Rommely từng nhờ cậy đến bác sĩ khi sinh con – chưa bao giờ. Điều này nghe có vẻ kỳ quặc. Khi sắp sinh, người phụ nữ sẽ chỉ gọi bà đỡ, một người chị em hàng xóm, hay mẹ đẻ của mình, và đóng cửa lại để ngăn đám đàn ông ở bên ngoài rồi kín đáo mà vượt cạn. Bởi sinh nở là chuyện của phụ nữ. Còn đối với bệnh viện, ai chẳng biết người ta đến đó chỉ để chết mà thôi.

Sissy nói họ thật lạc hậu và bà đỡ là chuyện của quá khứ rồi. Hơn nữa, cô còn tự hào thông báo rằng bản thân cô không có quyền quyết định trong chuyện này. Steve của cô một mực yêu cầu cô phải tới bệnh viện để được bác sĩ đỡ đẻ. Nhưng như thế vẫn chưa hết.

Sissy sẽ được một bác sĩ người Do Thái đỡ đẻ!

“Vì sao vậy, Sissy? Vì sao?” Hai người em gái không thôi sửng sốt hỏi cô.

“Bởi vào những thời khắc như vậy, bác sĩ người Do Thái thường có sự đồng cảm cao hơn so với bác sĩ Công giáo.”

“Em thì không có thành kiến gì với người Do Thái”, Katie nói, “nhưng…”

“Nghe này! Việc người của bác sĩ Aaronstein nhìn lên sao trời khi họ cầu nguyện trong khi người của chúng ta nhìn vào cây thánh giá không có liên quan gì tới việc liệu ông ấy có phải là một vị bác sĩ giỏi hay không.”

“Nhưng em nghĩ chị phải cần đến một vị bác sĩ có chung niềm tin tôn giáo với mình tại thời điểm...” (Katie suýt buột miệng nói ra từ “chết” nhưng cô đã kịp thời ngừng lại) “sinh nở.”

“Ôi, em gái ngọt ngào của tôi ơi!” Sissy cảm thán với vẻ khinh khỉnh.

“Làm gì cũng phải có hội có phường. Chị có thấy người Do Thái đi gọi bác sĩ Công giáo bao giờ chưa?” Evy lên tiếng chắc chắn như vừa tìm ra được một luận điểm thuyết phục.

“Vì sao họ phải làm như thế,” Sissy phản bác, “khi mà họ và tất cả mọi người khác đều biết bác sĩ Do Thái thông minh hơn.”

Kỳ sinh nở lần này cũng giống như tất cả những lần trước. Sissy vẫn chuyển dạ dễ dàng như mọi lần, thậm chí còn dễ dàng hơn nhờ tay nghề của bác sĩ. Khi đứa bé được đưa ra ngoài, cô nhắm chặt mắt lại vì sợ nhìn vào nó. Trước đó, cô vẫn tin chắc đứa bé này sẽ sống. Nhưng khi thời khắc đó đến, cô lại có linh cảm khác. Cuối cùng, cô vẫn mở mắt ra. Đứa bé đang nằm trên một cái bàn đặt gần đấy, bất động và tím tái. Cô vội quay đầu đi.

“Lại thế nữa rồi,” cô nghĩ. “Lại thế nữa rồi, lại thế nữa rồi. Mười một lần. Ôi, Chúa ơi, vì sao Ngài không chịu để con có một đứa con chứ? Chỉ một trong số 11 đứa thôi cũng không được sao? Vài năm nữa thôi, con sẽ qua độ tuổi sinh sản mất rồi. Một người phụ nữ chết đi trong niềm tiếc nuối rằng cô ta chưa từng tạo ra sự sống. Ôi, Chúa ơi, vì sao Ngài lại nguyền rủa con như vậy chứ?”

Rồi cô nghe thấy một từ. Cô nghe thấy một từ mà cô chưa từng biết, “Oxy.”

“Nhanh lên! Oxy!” Cô nghe tiếng bác sĩ hô.

Khi quan sát bác sĩ điều trị cho đứa bé, cô trông thấy một điều kỳ diệu vượt xa hơn cả những điều kỳ diệu về các vị thánh mà mẹ cô từng kể cho cô nghe. Cô thấy màu da tím tái chết chóc của đứa bé chuyển sang màu trắng hồng hào của sự sống. Cô thấy đứa bé đang nằm bất động đột nhiên hít một hơi thở. Lần đầu tiên cô nghe thấy tiếng khóc của đứa bé do chính mình sinh ra.

“Nó... nó... nó còn sống sao?” Cô hỏi mà trong lòng vẫn sợ đến mức không dám tin.

“Chứ còn sao nữa.” Vị bác sĩ nhún vai đầy biểu cảm. “Cô có cậu con trai rất khỏe mạnh đấy”

“Ông có chắc là nó sẽ sống không?”

“Sao lại không nhỉ?” Ông lại nhún vai lần nữa. “Trừ khi cô để cậu bé rơi từ cửa sổ tầng ba xuống.”

Sissy cầm lấy tay ông và hôn lên đó thật nhiều. Và khác với các bác sĩ không phải người Do Thái, bác sĩ Aaron Aaronstein không hề tỏ ra lúng túng trước sự thể hiện tình cảm có phần quá mức nồng nhiệt này của cô.

Cô đặt tên cho đứa bé là Stephen Aaron.

“Chuyện này mười lần đúng cả mười,” Katie nói. “Phụ nữ không con mà nhận con nuôi thì kiểu gì một hoặc hai năm sau cũng sẽ tự sinh được. Như thể cuối cùng Chúa cũng nhận ra những mong muốn thiện lành của cô ấy vậy. Thật may là bây giờ Sissy có hai đứa bởi nuôi con một thì không có gì hay ho cả.”

“Sissy Bé và Stevie chỉ cách nhau hai năm,” Francie nói. “Gần giống Neeley và con.”

“Ừ. Chúng sẽ bầu bạn với nhau.”

Việc Sissy sinh ra đứa con trai khỏe mạnh là một điều ngạc nhiên lớn đối với cả gia đình cho đến khi Willie Flittman trở thành tâm điểm chú ý tiếp theo. Willie đăng ký nhập ngũ nhưng bị từ chối, thế là anh bỏ việc ở công ty sữa rồi về nhà tuyên bố mình là một người thất bại, sau đó lên giường nằm. Nhưng tới sáng hôm sau rồi sáng hôm sau nữa, anh vẫn không chịu dậy. Anh khăng khăng từ giờ tới lúc chết anh sẽ không rời chiếc giường. Anh nói, trong suốt cả cuộc đời mình anh đã sống như một kẻ thất bại và giờ đây anh sẽ chết như một kẻ thất bại và chết càng sớm càng tốt.

Evy nhắn tin gọi các chị em nhà mình đến.

Evy, Sissy, Katie, và Francie đứng vây quanh chiếc giường lớn có khung bằng đồng, nơi kẻ thất bại đang nằm thu lu một chỗ. Willie mở mắt nhìn những người phụ nữ mạnh mẽ nhà Rommely và rền rĩ nói, “Tôi là kẻ thất bại.” Sau đó anh kéo chăn lên che kín đầu.

Evy bàn giao chồng mình cho Sissy và Francie đứng quan sát Sissy xử lý anh. Sissy vòng tay ôm lấy anh và áp anh chàng nhỏ bé thất bại vào lồng ngực của mình. Cô thuyết phục anh rằng không phải tất cả những người đàn ông dũng cảm đều ra chiến trường – rằng nhiều vị anh hùng đang ngày ngày mạo hiểm sinh mạng của mình để phục vụ tổ quốc trong những nhà máy sản xuất đạn dược. Cô nói rất nhiều, cho đến khi Willie trở nên hào hứng với việc góp sức giúp Tổ quốc giành chiến thắng trong cuộc chiến tranh tới nỗi anh nhảy phắt khỏi giường, khiến Evy phải một phen cuống cuồng tìm quần áo và giày cho anh.

Lúc này, Steve đang là quản đốc ở một nhà máy sản xuất đạn trên đại lộ Morgan. Anh kiếm được cho Willie một vị trí có mức lương trong giờ tươm tất và được hưởng nửa mức lương khi làm thêm giờ.

Truyền thống trong gia đình Rommely là nam giới được phép giữ lại tiền boa hoặc tiền làm thêm giờ mà họ kiếm được. Với số tiền làm thêm giờ đầu tiên, Willie đã mua cho mình một chiếc trống cái và một cặp chũm chọe. Vào những buổi tối không phải làm thêm giờ, anh ngồi trong phòng khách để tập chơi hai thứ đó. Francie tặng cho anh chiếc kèn harmonica trị giá 1 đô-la nhân dịp Giáng sinh. Anh buộc chiếc kèn này vào một chiếc gậy rồi buộc chiếc gậy vào thắt lưng, như vậy anh có thể chơi kèn harmonica mà không cần đến tay giống như người ta đi xe đạp nhả tay vậy. Anh cố gắng cùng lúc điều khiển cả chiếc đàn guitar, kèn harmonica, trống và chũm chọe. Nói đúng ra, anh đang tập luyện để trở thành một ban nhạc một người.

Và tối nào anh cũng ngồi tập như vậy trong căn phòng khách – thổi kèn, đánh đàn, gõ trống và đánh chũm chọe. Vừa làm anh vừa than thở chuyện mình là một kẻ thất bại.

51

Khi trời quá lạnh không thể đi dạo được, Francie đăng ký tham gia lớp học may và khiêu vũ buổi tối ở Nhà Định cư.

Cô tìm hiểu về giấy vẽ mẫu và học cách sử dụng máy may. Cô hy vọng rằng dần dần cô có thể tự may quần áo cho mình.

Cô học môn khiêu vũ phòng nhảy, dù rằng bản thân cô và những bạn nhảy của cô chưa bao giờ mong rằng có ngày họ được bước chân vào cái gọi là phòng nhảy. Đôi khi bạn nhảy của cô là một anh chàng đào hoa với mái tóc vuốt sáp chải chuốt và có tài khiêu vũ điệu nghệ, khiến cố phải rất tập trung vào những bước nhảy của mình. Đôi khi đó lại là một cậu bé nhỏ thó mới 14 tuổi, vẫn còn thói quen mặc quần ống lửng, và lúc này lại tới lượt cô khiến cậu phải chú ý tới bước nhảy của mình. Cô thích khiêu vũ và làm quen với nó một cách rất tự nhiên.

Và rồi năm đó cũng dần trôi qua.

“Con đang đọc sách gì đấy, Francie?”

“Đây là sách hình học của Neeley.”

“Hình học là gì?”

“Là môn mà mẹ phải qua thì mới vào đại học được.”

“Ừ, đừng thức khuya quá đấy.”

“Tình hình bên chỗ mẹ và các chị gái tôi thế nào rồi?” Katie hỏi người thu tiền bảo hiểm.

“Tôi vừa làm hồ sơ bảo hiểm cho hai đứa con của chị gái cô, Sarah và Stephen.”

“Nhưng chị ấy đã đóng bảo hiểm cho chúng từ lúc mới sinh rồi mà – gói bảo hiểm 5 xu mỗi tuần ấy”

“Nhưng đây là một gói bảo hiểm khác. Bảo hiểm hỗn hợp.”

“Nghĩa là sao?”

“Chúng không phải đợi tới lúc chết mới được lĩnh bảo hiểm. Khi đủ 18 tuổi, mỗi đứa sẽ được nhận 1.000 đô-la. Đây bảo hiểm tiết kiệm tiền cho chúng học đại học.”

“Ôi, Chúa ơi! Đầu tiên là phải tới bệnh viện nhờ bác sĩ đỡ đẻ, rồi giờ tới bảo hiểm đại học. Tiếp theo là cái gì không biết nữa?”

“Có thư không hả mẹ?” Francie hỏi như thường lệ mỗi khi đi làm về. “Không. Chỉ có một tấm thiệp của Evy”

“Bác ấy viết gì ạ?”

“Không có gì cả. Chỉ là cả gia đình lại phải chuyển nhà lần nữa vì chuyện Willie đánh trống.”

“Bây giờ nhà bác ấy định chuyển đi đâu?”

“Evy tìm được một ngôi nhà chỉ có một gia đình sinh sống ở đồi Cypress. Mẹ không biết liệu chỗ đó có ở Brooklyn không nhỉ?”

“Nó nằm ngoài khu Đông New York, ở nơi giao nhau giữa Brooklyn với Queens, quanh mạn phố Crescent, ga cuối cùng của tuyến tàu điện trên cao Broadway. Thực ra, trước đây, khi người ta chưa mở rộng tuyến tàu điện tới Jamaica thì nó là ga cuối cùng.”

Mary Rommely nằm trên chiếc giường trắng hẹp. Một cây thánh giá nhô ra trên bức tường trống không phía trên đầu bà. Ba cô con gái và Francie, đứa cháu gái lớn nhất của bà, đang đứng xung quanh giường.

“Ôi chao. Bây giờ mẹ đã 85 tuổi rồi và mẹ cảm thấy đây là lần ốm cuối cùng của mình. Mẹ chờ đợi cái chết với lòng dũng cảm mà mẹ có được từ cuộc sống. Mẹ sẽ không dối lòng mà nói với các con rằng: Đừng đau khổ vì mẹ khi mẹ ra đi. Mẹ rất yêu các con và luôn cố gắng làm một người mẹ tốt, việc con cái đau khổ vì mẹ cũng là điều đúng đắn. Nhưng hãy để nỗi đau khổ đó diễn ra thật nhẹ nhàng và ngắn ngủi thôi. Sau đó hãy từ từ chấp nhận chuyện này. Các con à, mẹ sẽ thật hạnh phúc, bởi mẹ sẽ được gặp mặt những vị thánh vĩ đại mà mẹ dành cả đời để tôn kính.”

Trong phòng giải lao, Francie khoe mấy bức ảnh chụp với một nhóm các cô gái.

“Đây là Annie Laurie, em gái tôi. Con bé mới 18 tháng nhưng đã leo trèo khắp nơi rồi. Và các cậu phải nghe nó nói chuyện mới vui!”

“Cô bé rất đáng yêu.”

“Đây là em trai tôi, Cornelius. Nó sẽ làm bác sĩ.”

“Cậu bé rất đáng yêu.”

“Đây là mẹ tôi.”

“Bà ấy rất đáng yêu. Và trông rất trẻ nữa.”

“Còn đây là tôi đang ngồi trên mái nhà.”

“Mái nhà rất đáng yêu.”

“ Tôi rất đáng yêu chứ,” Francie giả vờ hung hăng nói.

“Tất cả chúng ta đều đáng yêu.” Các cô gái phá lên cười. “Vị đốc công của chúng ta rất đáng yêu – mụ già phục phịch đó. Tôi mong bà ta bị ngạt thở.”

Họ lại lăn ra cười.

“Các cậu cười cái gì vậy?” Francie thắc mắc.

“Không gì cả.” Rồi họ càng cười to hơn.

“Mẹ bảo chị Francie đi đi. Lần trước con đến hỏi mua sauerkraut, ông ta đã đuổi con ra khỏi cửa hàng đấy,” Neeley phàn nàn.

“Bây giờ em phải nói là Bắp cải Tự do, ngốc lắm,” Francie nói. [41]

“Đừng sỉ nhục nhau,” Katie lơ đễnh mắng.

“Mẹ với em có biết không, người ta đã đổi tên đại lộ Hamburg thành đại lộ Wilson rồi đấy?”

“Chiến tranh khiến người ta làm những điều buồn cười,” Katie thở dài.

“Chị định nói với mẹ à?” Neeley bồn chồn hỏi.

“Không. Nhưng tuổi em còn quá nhỏ để hẹn hò với loại con gái đó. Người ta nói nó phóng túng lắm,” Francie nói.

“Ai mà thèm những cô gái gọi dạ bảo vâng chứ?”

“Chị không quan tâm, chỉ là em còn chưa biết chút gì về – ờ – tình dục.”

“Dù sao thì em cũng biết nhiều hơn chị đấy.” Nói rồi cậu chống tay lên hông và hét lên bằng giọng the thé: “Ôi, mẹ ơi! Nếu có người đàn ông nào đó hôn con thì liệu con có thai hay không? Có hay không hả mẹ? Có hay không?”

“Neeley! Ngày hôm đó em nghe lén!”

“Chắc rồi! Em đứng ngay bên ngoài hành lang và nghe rõ ràng từng chữ.”

“Trong số tất cả những điều hèn hạ...”

“Chị cũng hay nghe lén mà. Rất nhiều lần em bắt quả tang chị giả vờ ngủ rồi nghe lén mẹ và bác Sissy hay Evy nói chuyện với nhau.”

“Chuyện đó khác. Chị phải tìm hiểu mọi chuyện.”

“À ra thế!”

“Francie! Francie! 7 giờ rồi. Dậy thôi!”

“Để làm gì ạ?”

“Con phải đến công ty vào lúc 8 rưỡi còn gì.”

“Hãy cho con biết điều gì mới mẻ hơn đi mẹ.”

“Hôm nay con tròn 16 tuổi rồi.”

“Hãy cho con biết điều gì mới mẻ hơn nữa đi. Con 16 tuổi suốt hai năm nay rồi.”

“Thế thì con sẽ phải 16 tuổi thêm một năm nữa vậy.”

“Có lẽ con 16 tuổi cả đời mất.”

“Cũng không có gì đáng ngạc nhiên cả.”

“Mẹ không có rình mò con,” Katie phẫn nộ nói. “Lúc ấy mẹ cần thêm 5 xu để trả tiền cho người bán gas và mẹ nghĩ con sẽ không bận tâm về chuyện này. Mà con cũng rất nhiều lần lục ví mẹ để tìm tiền lẻ rồi đấy thôi.”

“Chuyện đó khác,” Francie nói.

Katie cầm trên tay một chiếc hộp nhỏ màu tím. Bên trong hộp là những điếu thuốc lá thơm bịt đầu vàng. Có một điếu bị thiếu.

“Vâng, vậy là giờ mẹ đã biết điều tồi tệ nhất rồi đấy,” Francie nói. “Con hút một điếu Milo.”

“Dù sao chúng cũng rất thơm,” Katie nói.

“Tiếp đi mẹ. Giảng cho con một bài rồi sớm chấm dứt chuyện này đi.”

“Khi mà mỗi ngày có bao nhiêu binh lính đang ngã xuống ở Pháp và vô số chuyện khác, thế giới chắc sẽ không vì chuyện thi thoảng con hút một hai điếu thuốc mà sụp đổ đâu.”

“Chán thật. Mẹ cứ làm mọi chuyện mất cả vui – năm ngoái mẹ cũng không phản đối chuyện con mặc quần lót ren màu đen. Thôi, vứt đám thuốc lá kia đi.”

“Mẹ không làm thế đâu! Để mẹ nhét chúng vào ngăn kéo tủ. Chúng sẽ ướp hương cho mấy bộ đồ ngủ của mẹ.”

“Mẹ đang nghĩ,” Katie nói, “năm nay thay vì mua quà tặng nhau dịp Giáng sinh, chúng ta hãy gom tiền lại với nhau rồi mua một con gà quay, một chiếc bánh thật lớn, một chút cà phê ngon và...”

“Chúng ta có đủ tiền để mua thức ăn mà mẹ,” Francie phản đối. “Chúng ta không phải dùng đến tiền mua quà Giáng sinh đâu.”

“Y mẹ là mua làm quà tặng Giáng sinh cho hai cô giáo nhà Tynmore. Bây giờ không có ai nhờ họ dạy đàn cả – người ta nói họ lạc hậu rồi. Họ không có đủ đồ ăn mà cô Lizzie thì đối xử với chúng ta tốt như thế.”

“À, thôi được,” Francie đồng ý nhưng không nhiệt tình lắm.

“Chán muốn chết!” Neeley hung hăng đá vào chân bàn.

“Đừng lo, Neeley,” Francie an ủi. “Em sẽ có quà. Năm nay chị sẽ mua cho em miếng bảo vệ mắt cá chân màu nâu vàng.”

“Ôi chao, chị ngậm miệng lại đi!”

“Đừng bảo nhau ngậm miệng lại,” Katie lơ đãng nhắc.

“Mẹ, con muốn mẹ cho lời khuyên. Ở lớp học mùa hè con có quen một anh chàng. Anh ấy nói sẽ viết thư cho con nhưng chưa thấy viết. Liệu bây giờ con gửi thiệp mừng Giáng sinh thì có bị coi là bạo dạn quá không?”

“Bạo dạn? Vớ vẩn! Nếu thích thì con cứ gửi thiệp mừng đi. Mẹ rất ghét những trò ve vãn tán tỉnh mà phụ nữ nghĩ ra. Cuộc đời này ngắn ngủi lắm. Nếu con tìm được người đàn ông mà con yêu, đừng có lãng phí thời gian ở đó mà rụt rè bẽn lẽn. Hãy đi thẳng tới chỗ anh ta và nói, Em yêu anh. Chúng ta cưới nhau nhé? Đó là khi,” cô vội vàng bổ sung kèm với ánh nhìn lo lắng về phía con gái mình, “con đủ lớn để hiểu được chính mình.”

“Con sẽ gửi thiệp mừng,” Francie quyết định.

“Mẹ, chúng con đã quyết định, tức là Neeley và con, năm nay chúng con muốn uống cà phê thay vì rượu sữa.”

“Được thôi.” Katie cất chai rượu trở lại trong tủ chén.

“Mẹ nhớ pha cà phê thật đậm và nóng, tốt nhất là một nửa cà phê và một nửa sữa nóng, chúng ta sẽ đón mừng năm 1918 bằng café au lait.” [42]

“S'il vous plâit”, Neeley xen vào. [43]

“Này,” mẹ nói. “Mẹ cũng biết vài từ tiếng Pháp đấy.”

Katie một tay cầm ấm cà phê, một tay cầm chảo sữa nóng và đồng thời rót cả hai vào từng cốc. “Mẹ vẫn còn nhớ,” cô nói, “khi trong nhà không có sữa. Bố các con thường thả một cục bơ vào cốc cà phê của mình – nếu lúc ấy chúng ta còn bơ. Bố nói rằng bơ ban đầu chính là kem nên cho nó vào cà phê cũng rất ngon.”

Bố...!

52

Một chiều Chủ nhật vào mùa xuân năm Francie 16 tuổi, khi cô tan làm lúc 5 giờ và từ văn phòng đi ra, cô trông thấy Anita, một cô gái vận hành máy ngồi cùng dãy với cô, đang đứng ở lối cổng vào Tòa nhà Truyền thông cùng với hai người lính. Một người có vóc dáng thấp và mập mạp đang tươi cười rạng rỡ và ôm tay Anita như khẳng định quyền sở hữu của mình. Người còn lại cao gầy đứng bên cạnh với dáng vẻ lóng ngóng. Anita đi khỏi chỗ hai người và kéo Francie ra một bên.

“Francie, cậu phải giúp tôi việc này. Đây là kỳ nghỉ phép cuối cùng của Joey trước khi đơn vị của anh ấy ra nước ngoài mà chúng tôi thì đã đính hôn rồi.”

“Nếu các cậu đã đính hôn, điều đó chứng tỏ các cậu đang tiến triển rất tốt, đâu cần đến sự giúp đỡ của ai nữa chứ,” Francie nói đùa.

“Ý tôi là giúp đỡ chuyện anh chàng kia. Joey cứ một mực phải mang anh ta đi cùng, chết tiệt thật. Có vẻ họ là bạn thân và người này đi đâu thì người kia theo đó. Anh chàng kia đến từ một thị trấn tỉnh lẻ nào đó ở Pennsylvania và không quen biết ai ở New York cả. Mà tôi biết anh ta sẽ cứ ám chúng tôi như vậy mãi, nên tôi làm sao ở một mình với Joey được. Cậu phải giúp tôi nhé, Francie. Đã có ba cô bạn gái từ chối giúp tôi rồi.”

Francie liếc một cái nhìn thăm dò về phía anh chàng người Pennsylvania đang đứng cách đó ba mét. Trông anh chàng cũng không lấy gì làm bảnh trai lắm. Chẳng trách đã có ba cô gái từ chối giải vây cho Anita. Bất chợt lúc đó, ánh mắt hai người giao nhau và anh chậm rãi nở một nụ cười bẽn lẽn; bằng cách nào đó, dẫu không phải người ưa nhìn, nhưng trông anh còn đẹp hơn cả sự ưa nhìn. Nụ cười bẽn lẽn ấy đã khiến Francie ra quyết định.

“Nghe này,” cô nói với Anita, “nếu tôi tới kịp chỗ làm việc của em trai, tôi sẽ nhờ nó về nhắn với mẹ tôi. Nếu nó đã ra về thì tôi cũng phải về nhà bởi mẹ sẽ lo lắng nếu tôi không về nhà ăn bữa nhẹ.”

“Thế thì cậu nhanh lên. Hãy gọi điện cho em cậu,” Anita thúc giục. “Đây!” Cô mở ví ra. “Tôi đưa cậu 5 xu để gọi điện.”

Francie tới cửa hàng bán thuốc lá ở góc phố để gọi điện. Thật may là Neeley vẫn còn ở cửa hàng của ông McGarrity. Cô gửi lời nhắn cho em rồi khi quay trở ra, cô thấy Anita và Joey đã đưa nhau đi từ lúc nào. Anh chàng lính với nụ cười bẽn lẽn thì đang bơ vơ đứng một mình.

“Anita đâu rồi?” Cô hỏi.

“Tôi đoán là cô ấy đã bỏ rơi cô rồi. Cô ấy đã đi với Joe.”

Francie cảm thấy hốt hoảng. Cô cứ tưởng cả hai cặp đôi sẽ cùng hẹn hò chung. Bây giờ cô sẽ làm gì với anh chàng cao kều xa lạ này đây?

“Tôi không trách họ đâu,” anh nói, “việc họ muốn ở một mình ấy. Bản thân tôi cũng là người đã đính hôn nên tôi hiểu. Kỳ nghỉ phép cuối cùng – cô gái duy nhất.”

“Đính hôn à,” Francie nghĩ. “Ít nhất anh ta sẽ không muốn tìm chuyện gì lãng mạn.”

“Nhưng đó cũng không phải là lý do để cô phải bận tâm tới tôi,” anh nói tiếp. “Nếu cô chỉ cho tôi đường tới tàu điện ngầm đi phố 34 – cô biết đấy, tôi không quen thuộc với thành phố này – thì tôi sẽ quay trở về phòng khách sạn. Tôi nghĩ, người không có việc gì khác để làm thường sẽ viết thư.” Anh mỉm cười, vẫn là nụ cười bẽn lẽn cô độc ấy.

“Tôi vừa mới gọi điện về nhà báo là tôi sẽ về muộn. Nên nếu anh thích...”

“ Thích ư? Chúa ơi! Hôm nay là ngày may mắn của tôi rồi. À, cảm ơn cô, cô...”

“Nolan. Frances Nolan.”

“Tên tôi là Lee Rhynor. Thực ra là Leo nhưng mọi người đều gọi là Lee. Rất vui được gặp cô, cô Nolan.” Anh chìa tay ra.

“Và tôi cũng rất vui được gặp anh, Hạ sĩ Rhynor.” Hai người bắt tay nhau.

“Ồ, cô chú ý đến vạch quân hàm rồi sao?” Anh mỉm cười vui vẻ. “Tôi đoán là sau giờ làm việc chắc cô cũng đói rồi. Ở đây có nơi nào đặc biệt mà cô muốn tới để dùng bữa nhẹ... ý tôi là bữa tối không?”

“Bữa nhẹ cũng được rồi. Không. Không có nơi nào đặc biệt cả. Còn anh?”

“Tôi nghe nói ở đây có món xào thập cẩm rất ngon nên cũng muốn đi ăn thử.”

“Có một nhà hàng khá ổn ở phố 42. Họ phục vụ cả âm nhạc nữa.”

“Đi thôi nào!”

Trên đường tới tàu điện ngầm, anh hỏi, “Cô Nolan, cô có phiền không nếu tôi gọi cô là Frances?”

“Tôi không phiền. Dù sao ai cũng gọi tôi là Francie rồi.”

“Francie!” Anh nhắc lại tên cô một lần. “Francie này, tôi còn một thỉnh cầu nữa: Cô có phiền không nếu tôi giả vờ rằng cô là bạn gái tôi – chỉ trong buổi tối này thôi?”

“Hừm,” Francie nghĩ, “vào việc cũng nhanh nhẹn thật đấy.”

Anh đọc ra ý nghĩ trong đầu cô. “Anh đoán em đang nghĩ anh muốn mau chóng chiếm lợi cho mình, nhưng vấn đề là như thế này: Suốt gần một năm nay anh chưa từng ở cùng một cô gái nào cả và chỉ vài ngày nữa thôi, anh sẽ lên thuyền sang Pháp rồi sau đó, anh không biết sau đó sẽ là gì nữa. Vì thế, trong vài giờ ngắn ngủi này – dĩ nhiên là nếu em không phiền – anh sẽ coi đây là một đặc ân lớn.”

“Em không phiền.”

“Cảm ơn em,” anh ra hiệu về phía cánh tay mình. “Giữ cho chặt nhé, bạn gái.” Khi họ chuẩn bị lên tàu điện ngầm, anh dừng lại và ra lệnh, “Gọi Lee đi nào.”

“Lee,” cô nói.

“Hãy nói Chào Lee. Thật tốt khi được gặp lại anh, thân mến.”

“Chào Lee. Thật tốt khi được gặp lại anh...” Cô bẽn lẽn nói. Anh xiết cánh tay mình thật chặt.

Người phục vụ bàn ở nhà hàng Ruby’s đặt hai đĩa xào thập cẩm và một bình trà to giữa hai người.

“Em hãy rót trà cho anh đi, như thế sẽ có cảm giác gần gũi như ở nhà hơn,” Lee nói.

“Anh dùng bao nhiêu đường?”

“Anh không dùng đường.”

“Em cũng không.”

“Ái chà! Chúng ta cùng có chung khẩu vị, phải không nào?” Anh nói.

Cả hai đều đang rất đói bụng nên họ tạm dừng nói chuyện để tập trung gắp đồ ăn trơn tuột. Mỗi lần Francie ngẩng nhìn lên, anh đều mỉm cười. Và mỗi lần anh nhìn xuống, cô lại cười toét miệng vui vẻ. Sau khi xử lý xong món xào thập cẩm, cơm và trà, anh tựa người vào ghế và lấy ra một gói thuốc lá.

“Em hút không?”

Cô lắc đầu. “Em từng hút thử một lần và không thấy thích lắm.”

“Tốt. Anh không thích con gái hút thuốc.”

Rồi anh bắt đầu nói chuyện. Anh kể cho cô nghe tất cả những gì anh có thể nhớ được về bản thân; về thời niên thiếu sống trong một thị trấn nhỏ ở Pennsylvania (cô nhớ tên thị trấn này nhờ từng đọc một tờ tuần báo phát hành ở đó hồi còn làm việc cho văn phòng cắt báo); về bố mẹ và các anh chị em của anh; về những ngày đi học – những bữa tiệc mà anh từng tham dự – những công việc mà anh từng làm – năm nay anh 22 tuổi – vì sao anh nhập ngũ năm 21 tuổi. Anh kể cho cô nghe về cuộc sống của mình ở doanh trại quân đội – anh đã được thăng hàm Hạ sĩ như thế nào. Anh kể cho cô nghe tất cả mọi chuyện về bản thân. Ngoại trừ cô gái mà anh đã đính hôn ở quê nhà.

Và Francie cũng kể cho anh nghe về cuộc sống của mình. Cô chỉ nói về những chuyện vui vẻ – về việc bố cô đẹp trai như thế nào – mẹ cô thông thái ra sao – Neeley là cậu bé thật tuyệt vời và Laurie vô cùng đáng yêu. Cô kể về chiếc bình hoa màu vàng nâu ở trên chiếc bàn trong thư viện – về buổi tối giao thừa cô và Neeley ngồi nói chuyện trên mái nhà. Cô không nhắc đến Ben Blake bởi anh không xuất hiện trong những ý nghĩ của cô. Sau khi cô kể xong, anh nói:

“Suốt cả cuộc đời mình, anh vẫn luôn cô độc. Anh cô độc giữa những bữa tiệc đông đúc. Anh cô độc ngay khi đang hôn một cô gái và cô độc trong doanh trại với hàng trăm đồng đội xung quanh. Nhưng lúc này anh không còn cảm thấy cô độc nữa.” Trên mặt anh lại hiện lên nụ cười chậm rãi bẽn lẽn rất đặc biệt của mình.

“Em cũng như vậy,” Francie thổ lộ, “ngoại trừ việc em chưa bao giờ hôn người con trai nào. Và giờ đây, đây cũng là lần đầu tiên em không cảm thấy mình cô độc.”

Người phục vụ bàn châm thêm nước cho hai cốc nước lọc vẫn đang còn đầy của họ. Francie biết anh ta đang ám chỉ rằng họ ngồi quá lâu rồi. Ngoài kia người ta vẫn đang xếp hàng chờ bàn trống. Cô hỏi Lee mấy giờ rồi. Gần 10 giờ! Cả hai đã ngồi nói chuyện suốt gần bốn tiếng đồng hồ.

“Em phải về nhà đây,” cô tiếc nuối nói.

“Để anh đưa em về. Em sống gần cầu Brooklyn phải không?”

“Không. Em ở khu Williamsburg.”

“Vậy mà anh cứ hy vọng rằng em sống ở gần cầu Brooklyn. Trước đây anh vẫn nghĩ nếu bao giờ có dịp tới New York, anh nhất định sẽ phải đi qua cầu Brooklyn một lần.”

“Vì sao lại không chứ?” Francie gợi ý. “Từ cuối cầu Brooklyn em có thể bắt tuyến xe điện chạy qua đại lộ Graham để về ngay góc phố gần nhà.”

Họ bắt chuyến tàu điện ngầm I.R.T để tới cầu Brooklyn, sau đó xuống xe và cùng nhau đi bộ ngang qua cầu. Đi được nửa đường, họ dừng lại để ngắm dòng sông Đông bên dưới. Hai người đứng cạnh nhau thật gần và anh nắm lấy tay cô. Anh nhìn lên đường chân trời đang hiện lên trên bờ biển Manhattan.

“New York! Anh vẫn luôn mong ngóng được trông thấy nó và giờ đây mơ ước đã trở thành sự thật. Nó đúng như người ta vẫn nói – nó là thành phố tuyệt vời nhất trên thế giới này.”

“Brooklyn đẹp hơn đấy.”

“Ở đó không có những tòa nhà chọc trời như New York, đúng không?”

“Đúng. Nhưng nó mang đến một cảm giác nào đó – Ôi, em cũng không giải thích được. Anh phải sống ở Brooklyn mới biết.”

“Một ngày nào đó chúng ta sẽ sống ở Brooklyn,” anh trầm mặc nói. Trái tim cô bỗng hẫng một nhịp.

Chợt cô trông thấy một người trong tốp cảnh sát đang đi tuần trên cầu hướng về phía bọn họ mà đi tới.

“Chúng ta nên đi thôi,” cô lo lắng nói. “Xưởng Hải quân Brooklyn ở ngay đằng kia và chiếc thuyền được ngụy trang nằm ở kia là một phương tiện vận chuyển. Cảnh sát liên tục để mắt tìm kiếm gián điệp.”

Khi viên cảnh sát lại gần họ, Lee nói, “Chúng tôi không định cho phát nổ cái gì đâu. Chúng tôi chỉ đang ngắm sông Đông thôi mà.”

“Dĩ nhiên, dĩ nhiên,” viên cảnh sát nói. “Chẳng lẽ tôi không biết chuyện gì sẽ xảy ra vào một tối tháng Năm đẹp trời như thế này sao? Chẳng phải chính tôi cách đây không lâu cũng vẫn còn trẻ trung hay sao?”

Ông ấy vừa nói vừa mỉm cười với họ. Lee mỉm cười đáp lại còn Francie cười thật tươi nhìn hai người. Viên cảnh sát liếc mắt nhìn ống tay áo của Lee rồi nói,

“Chà, tạm biệt, Tướng quân. Khi tới đó hãy nã cho bọn chúng một trận ra trò nhé.”

“Nhất định rồi,” Lee hứa.

Viên cảnh sát rời đi.

“Ông ấy tốt bụng đấy,” Lee nhận xét.

“Mọi người đều tốt bụng” Francie vui vẻ nói.

Khi họ đi tới địa phận Brooklyn của cây cầu, cô nói rằng anh không cần phải đưa cô về đến tận nhà. Cô giải thích rằng mình vẫn thường về nhà một mình vào đêm khuya khi phải làm ca đêm. Nếu anh đưa cô về nhà rồi mới tìm đường về lại New York thì sẽ lạc đường mất. Brooklyn vẫn ghẹo người như vậy đấy. Anh phải thực sự sống ở đó mới có thể tìm được đường đi lối lại, cô nói.

Thực tình, cô không muốn anh trông thấy nơi mình sinh sống. Bản thân cô rất yêu quý nơi đó và không cảm thấy xấu hổ gì về nó cả. Nhưng cô cảm thấy rằng đối với một người xa lạ không hiểu về nó như cách cô hiểu, đó có thể sẽ là một nơi tồi tàn và nhếch nhác.

Trước tiên, cô chỉ cho anh nơi cần bắt chuyến tàu để quay trở lại New York. Sau đó họ cùng đi bộ tới trạm xe điện để cô bắt xe về nhà. Dọc đường, họ đi qua một cửa tiệm xăm hình có một cửa sổ. Bên trong cửa tiệm, một vị thủy thủ trẻ đang ngồi, tay áo xắn lên. Người nghệ sĩ xăm hình ngồi trước mặt anh trên một chiếc ghế cao không tựa, gần đó là chiếc khay đựng các lọ mực. Anh đang xăm hình một trái tim bị mũi tên xuyên qua trên cánh tay của chàng thủy thủ. Francie và Lee dừng lại trước cửa sổ và chăm chú nhìn vào đó. Chàng thủy thủ dùng tay kia giơ lên vẫy chào họ. Họ cũng giơ tay vẫy chào lại. Người nghệ sĩ ngẩng nhìn lên rồi làm dấu ra hiệu mời họ vào bên trong, Francie nhíu mày và lắc đầu, “Không.”

Đi khỏi cửa tiệm, Lee thốt lên với vẻ sửng sốt. “Anh chàng đó thực sự đang xăm hình đấy! Ái chà!”

“Đừng bao giờ để mẹ bắt quả tang con xăm hình đấy,” cô giả vờ nghiêm giọng nói đùa.

“Không, thưa mẹ,” anh ngoan ngoãn trả lời rồi cả hai cùng phá lên cười.

Họ đứng trên góc phố chờ xe điện tới. Bầu không khí im lặng có phần không được tự nhiên bao vây lấy hai người. Họ đứng cách xa nhau, anh liên tục châm thuốc hút chưa hết một nửa lại ném đi. Cuối cùng hình ảnh xe điện cũng dần xuất hiện trong tầm mắt.

“Xe đến rồi,” Francie nói. Cô chìa bàn tay phải ra. “Chúc ngủ ngon, Lee.”

Anh vứt điếu thuốc mới vừa kịp châm lửa đi.

“Francie?” Anh dang hai tay ra.

Cô lại gần anh và anh hôn cô.

Sáng hôm sau, Francie mặc bộ âu phục mới bằng vải faille màu xanh nước biển với chiếc áo sơ mi bằng vải georgette màu trắng và đôi giày cao gót bằng da bóng mà cô thường diện vào ngày Chủ nhật. Cô và Lee không có hẹn – thực ra, họ không thu xếp để gặp lại nhau lần nữa. Nhưng cô biết anh sẽ đợi mình vào lúc 5 giờ chiều. Khi cô chuẩn bị đi, Neeley cũng vừa lúc rời giường. Cô nhờ em nhắn lại với mẹ rằng buổi tối cô sẽ không về nhà ăn bữa nhẹ.

“Cuối cùng Francie cũng có người yêu! Cuối cùng Francie cũng có người yêu!” Neeley ngân nga.

Cậu đi tới chỗ Laurie đang ngồi trên chiếc ghế cao bên cạnh cửa sổ. Trên chiếc khay gắn liền với ghế là một bát yến mạch. Laurie đang bận rộn lấy thìa xúc yến mạch đổ xuống sàn nhà. Neeley lấy tay day cằm cô bé rồi thông báo:

“Này! Đồ ngốc! Cuối cùng Francie cũng có bạn trai rồi đấy.”

Một đường nhăn xuất hiện phía dưới gờ lông mày phải của Laurie (Katie gọi đây là đường nhăn của nhà Rommely) khi cô bé hai tuổi này cố gắng hiểu ý nghĩa của những lời vừa rồi.

“Frannee?” Cô bé khó hiểu hỏi.

“Nghe này, Neeley, chị đã cho con bé dậy và làm yến mạch cho nó. Nhiệm vụ của em bây giờ là cho nó ăn. Và đừng có gọi em là đồ ngốc nữa.”

Khi rời khỏi hành lang ra đến ngoài phố, cô nghe thấy tiếng gọi mình và ngẩng đầu lên. Neeley vẫn đang trong bộ quần áo ngủ nhoài người ra khỏi cửa sổ và tận lực hát lớn:

Nàng đi kìa

Đi thật nhanh

Tất cả đã chỉnh tề

Trong bộ trang phục ngày Chủ nhật...

“Neeley, em thật tồi tệ. Rất tồi tệ!” Cô hô to lên phía cửa sổ, nhưng cậu giả vờ nghe không hiểu.

“Chị vừa nói anh ta thật tồi tệ à? Có phải chị nói anh ta có bộ ria mép khủng khiếp và đầu thì hói không?”

“Tốt nhất em nên cho em bé ăn đi,” cô hét đáp trả.

“Chị vừa nói chị sắp có em bé à, Francie? Có phải chị vừa nói chị sắp có em bé không?”

Một người đàn ông đi ngang qua trên phố nháy mắt với Francie. Hai cô gái khác đang khoác tay nhau đi qua cũng rộ lên một tràng cười khúc khích.

“Đồ trẻ ranh quỷ tha ma bắt!” Francie hét lên đầy giận dữ.

“Chị vừa chửi thề! Em sẽ mách mẹ, em sẽ mách mẹ đấy, em sẽ mách mẹ rằng chị chửi thề,” Neeley ngân nga.

Cô nghe thấy tiếng xe điện đang gần tới nên đành vội vàng chạy về phía trạm chờ.

Quả nhiên, khi cô vừa rời văn phòng đã thấy anh đứng chờ mình từ bao giờ. Đón chào cô vẫn là nụ cười đặc trưng ấy.

“Xin chào, người yêu của anh.” Anh cầm tay cô khoác lên cánh tay mình.

“Chào anh Lee. Rất vui lại được gặp anh.”

“.. thân mến,” anh nhắc.

“Thân mến,” cô bổ sung.

Họ tới ăn ở nhà hàng Automat – một địa điểm khác mà anh muốn tới. Bởi nơi này không cho phép hút thuốc mà Lee thì không thể ngồi yên được lâu mà không hút thuốc, vì thế sau khi uống cà phê và ăn tráng miệng, họ cũng không nán lại để trò chuyện như hôm trước. Họ quyết định cùng nhau đi khiêu vũ. Hai người tìm được một phòng nhảy bình dân ở cách Broadway một đoạn, nơi này giảm nửa giá cho quân nhân. Lee mua một dãy vé gồm 20 chiếc với giá 1 đô-la rồi họ bắt đầu vào nhảy.

Họ vừa mới nhảy được nửa vòng sàn thì Francie phát hiện ra vóc dáng cao ngồng luống cuống của anh cực kỳ lừa người. Trên thực tế, anh là một vũ công điêu luyện với động tác mượt mà. Trong lúc nhảy, họ ôm sát người nhau. Không cần phải chuyện trò gì cả.

Ban nhạc đang chơi một trong những bài hát ưa thích của Francie, “Some Sunday Morning” (Một buổi sáng Chủ nhật nào đó).

Một buổi sáng Chủ nhật nào đó,

Khi thời tiết thật đẹp

Cô ngân nga đoạn điệp khúc theo nhịp của người ca sĩ.

Trong bộ trang phục kẻ

Tôi sẽ là một cô dâu như thế nào.

Cô cảm thấy cánh tay Lee đang ôm chặt lấy mình.

Tôi biết các cô bạn gái của mình

Họ nhất định sẽ ghen tị với tôi.

Francie cảm thấy thật hạnh phúc. Họ nhảy thêm một vòng nữa xung quanh sàn nhảy, sau đó người ca sĩ lại hát phần điệp khúc, lần này ca từ được biến tấu đi một chút để vinh danh những chàng lính đang có mặt tại đây.

Trong bộ đồ kaki,

Chàng sẽ trở thành một chú rể như thế nào

Cánh tay cô vòng qua vai anh thật chặt và cô áp má mình lên chiếc áo quân phục của anh. Trong đầu cô cũng xuất hiện một ý nghĩ mà Katie từng có vào 17 năm trước khi khiêu vũ cùng Johnny – rằng cô sẵn sàng chấp nhận mọi sự hy sinh hoặc gian khổ nếu cô có người đàn ông này ở bên cạnh mình mãi mãi. Và cũng giống Katie, Francie không hề nghĩ đến những đứa trẻ có thể sẽ phải xắn tay áo giúp cô vượt qua những sự gian khổ và hy sinh đó.

Một nhóm lính chuẩn bị rời phòng nhảy. Như một thông lệ, ban nhạc ngừng nhạc phẩm đang biểu diễn và chuyển sang bài “Till We Meet Again” (Tới khi chúng ta gặp lại nhau). Mọi người dừng nhảy và hát tạm biệt những người lính. Francie và Lee cũng nắm tay nhau và hát theo, dù rằng cả hai đều không thực sự thuộc ca từ trong bài đó.

…Khi những đám mây bay đi

Anh sẽ quay trở về bên em

Khi đó bầu trời sẽ xanh hơn...

Phòng nhảy vang lên những tiếng hô, “Tạm biệt, anh chàng lính!”. “Chúc may mắn, anh chàng lính!”. “Tới khi chúng ta gặp lại nhau, anh chàng lính.” Sau đó nhóm lính chuẩn bị rời đi đứng xích lại gần nhau và hát bài hát đó. Lee kéo Francie ra phía cửa.

“Chúng ta hãy rời đi bây giờ nhé,” anh nói. “Như thế khoảnh khắc này sẽ mãi mãi là một kỷ niệm hoàn hảo.”

Hai người chậm rãi bước xuống cầu thang, giai điệu của bài hát vẫn quấn quýt đi theo họ. Khi ra tới phố, họ đứng chờ một lát cho tới khi bài hát kết thúc.

…Hãy nguyện cầu cho anh hằng đêm

Cho đến khi chúng ta gặp lại nhau.

“Hãy để nó trở thành bài hát của riêng chúng ta,” anh thầm thì, “và hãy nhớ đến anh mỗi khi em nghe thấy nó.”

Khi họ đang đi thì trời đổ mưa, khiến họ phải chạy vội vàng rồi tìm được chỗ trú ở lối vào một cửa hàng vắng người. Họ đứng nơi lối vào tối tăm đó, tay trong tay, và cùng nhau ngắm mưa rơi.

“Người ta cứ nghĩ rằng hạnh phúc là điều gì thật xa xôi,” Francie nghĩ, “một điều thật phức tạp và khó đạt được. Thế nhưng, thật ra chính những điều nhỏ bé đã tạo nên hạnh phúc; một chỗ trú khi trời mưa – một ly cà phê đậm nóng hổi khi ta buồn bã; đối với người đàn ông, một điếu thuốc cũng đủ mãn nguyện; một cuốn sách để đọc lúc cô đơn – hay chỉ là được ở bên người mà ta yêu. Chính những điều đó đã tạo nên hạnh phúc.”

“Sáng sớm mai anh đi rồi.”

“Không phải sang Pháp đấy chứ?” Đột nhiên cô như bị kéo ra khỏi thế giới hạnh phúc của mình.

“Không, về nhà. Mẹ anh muốn ở bên anh một hai ngày trước khi...”

“Ôi!”

“Anh yêu em, Francie.”

“Nhưng anh đính hôn rồi mà. Đó là thông tin đầu tiên anh nói cho em biết đấy.”

“Đính hôn,” anh chua xót nói. “Ai mà chẳng đính hôn. Người ở một thị trấn nhỏ ai cũng hoặc là đính hôn hoặc là đã kết hôn hoặc là đang gặp rắc rối. Ở tỉnh lẻ thì có việc gì khác để làm đâu em.”

“Một cậu con trai đi tới trường. Sau đó cậu ta bắt đầu đi về nhà cùng với một cô gái – có thể lý do duy nhất chỉ là bởi nhà cô ấy ở cùng đường với nhà của cậu. Rồi cậu bé lớn lên. Cô gái kia mời cậu tới dự các buổi tiệc tổ chức tại nhà mình. Khi cậu tới dự các buổi tiệc khác, mọi người cứ một mực yêu cầu cậu phải mang theo cô ấy, rồi lại đinh ninh rằng cậu là người có trách nhiệm hộ tống cô gái về nhà. Rồi chẳng mấy chốc, không có cậu con trai nào khác dám rủ cô gái đi chơi. Ai ai cũng nghĩ rằng cô gái kia là bạn gái của cậu. Và rồi, nếu cậu không chịu dẫn cô đi chơi, chính bản thân cậu sẽ cảm thấy mình là một kẻ đê tiện. Và rồi, bởi ở thị trấn nhỏ chẳng có việc gì để làm, cậu kết hôn. Và mọi chuyện sẽ diễn ra suôn sẻ nếu như đó là một cô gái tử tế (thường thì là như vậy) và cậu trai kia được nửa phần tử tế. Không có cái gì gọi là niềm đam mê mãnh liệt mà chỉ là một sự hài lòng nhẹ nhàng. Và khi lũ trẻ ra đời, hai người trao cho chúng thứ tình yêu mãnh liệt mà họ cảm thấy thiếu ở nhau. Và như thế, xét về lâu dài thì lũ trẻ sẽ được lợi.”

“Đúng vậy, anh đã đính hôn rồi. Nhưng tình cảm giữa cô ấy và anh không giống tình cảm giữa em và anh.”

“Nhưng anh sắp cưới cô ấy kia mà?”

Anh im lặng một lúc lâu rồi mới lên tiếng trả lời.

“Không.”

Cô lại cảm thấy niềm hạnh phúc đang tìm về với mình.

“Nói đi, Francie,” anh thì thầm. “Nói đi nào.”

Cô nói, “Em yêu anh, Lee.”

“Francie...” trong giọng nói của anh pha lẫn chút khẩn trương, “có thể anh sẽ không trở về và anh sợ... anh sợ. Có thể anh sẽ chết... sẽ chết, mà chưa kịp có bất kỳ điều gì… chưa bao giờ... Francie, chẳng lẽ chúng ta không thể ở bên nhau trong một chốc lát ngắn ngủi sao?”

“Chúng ta đang ở bên nhau mà,” Francie ngây thơ nói.

“Ý anh là trong một căn phòng… một mình... Chỉ tới sáng mai thôi, khi anh rời đi?”

“Em... không thể.”

“Chẳng lẽ em không muốn?”

“Có,” cô thành thật trả lời.

“Vậy thì vì sao.”

“Em mới 16 tuổi thôi,” cô dũng cảm thú nhận. “Em chưa từng ở với... bất kỳ ai cả. Em không biết phải làm sao.”

“Chuyện đó có gì khác biệt đâu.”

“Mà em cũng chưa từng qua đêm ở chỗ khác. Mẹ em sẽ lo lắng lắm.”

“Thì em nói với mẹ rằng em qua đêm với một người bạn gái.”

“Mẹ biết em không có cô bạn gái nào cả.”

“Em có thể nghĩ ra lý do nào đó... vào ngày mai.”

“Em không cần phải nghĩ lý do. Em sẽ kể với mẹ sự thật.”

“Em sẽ làm thế sao?” Anh sửng sốt hỏi.

“Em yêu anh. Sau đó khi em ở với anh, em sẽ không cảm thấy xấu hổ nữa. Em sẽ cảm thấy tự hào và hạnh phúc và sẽ không phải nói dối về chuyện đó.”

“Anh đã không biết, không có cách nào để biết,” anh thì thầm như thể nói cho chính mình nghe.

“Không phải anh muốn chuyện này có gì đó... vụng trộm lén lút chứ, phải không?”

“Francie, hãy tha lỗi cho anh. Lẽ ra anh không nên hỏi. Anh không có cách nào để biết.”

“Biết?” Francie bối rối hỏi.

Anh vòng tay ôm lấy cô thật chặt. Cô thấy anh đang khóc.

“Francie, anh sợ... anh rất sợ. Anh sợ rằng nếu rời đi, anh sẽ mất em... không bao giờ được gặp em nữa. Em hãy bảo anh đừng về nhà đi, rồi anh sẽ ở lại. Chúng ta sẽ có ngày mai và ngày kia. Chúng ta sẽ cùng nhau đi ăn, đi dạo, ngồi trong công viên hay trên xe buýt và chỉ có hai người thôi. Hãy bảo anh đừng đi đi.”

“Em nghĩ rằng anh nên về nhà thì hơn. Anh nên gặp mẹ thêm một lần nữa trước khi... Em không biết nữa. Nhưng em nghĩ rằng làm như thế mới đúng.”

“Francie, em có cưới anh không khi chiến tranh kết thúc – và nếu như anh trở về”

“Khi anh trở về, em sẽ cưới anh”

“Em có không, Francie?... Xin em đấy, em có không?”

“Em có.”

“Nói lại lần nữa đi.”

“Em sẽ cưới anh khi anh trở về, Lee.”

“Và, Francie, chúng ta sẽ sống ở Brooklyn.”

“Chúng ta sẽ sống ở bất cứ nơi đâu mà anh muốn.”

“Thế thì chúng ta sẽ sống ở Brooklyn.”

“Chỉ trong trường hợp nếu đó là mong muốn của anh thôi, Lee.”

“Và em sẽ viết thư cho anh mỗi ngày chứ. Mỗi ngày ấy?”

“Mỗi ngày,” cô hứa chắc chắn.

“Và tối nay khi em về nhà, em sẽ viết thư cho anh ngay và nói rằng em yêu anh đến chừng nào, để khi anh về đến nhà mình, bức thư của em đã chờ anh ở đó rồi?” Cô hứa. “Em có hứa sẽ không để bất kỳ ai hôn em không? Không bao giờ đi chơi với bất kỳ ai? Hứa sẽ đợi anh... bất chấp lâu đến bao nhiêu không? Và em có hứa rằng nếu anh không trở về, em sẽ không muốn cưới bất kỳ ai khác không?”

Cô hứa.

Và anh yêu cầu Francie dành cho mình cả cuộc đời của cô một cách đơn giản như một lời mời hẹn hò. Và cô cũng hứa sẽ dành cả cuộc đời mình cho anh một cách đơn giản như cô đưa tay ra chào gặp mặt hay chào tạm biệt.

Sau một lúc, trời ngừng mưa và những vì sao xuất hiện trên bầu trời.

53

Francie viết thư vào ngay đêm hôm đó như đã hứa – một bức thư dài – trong đó cô thổ lộ tất cả tình yêu của mình và nhắc lại những lời hứa mà cô đã hứa cùng anh.

Cô rời nhà đi làm sớm hơn thường lệ một chút để có thờ gian tới bưu điện trên phố 43 gửi thư. Nhân viên bưu điện ngồi ở quầy khẳng định với cô rằng ngay chiều hôm đó bức thư sẽ được chuyển tới địa chỉ người nhận. Hôm đó là thứ Tư.

Trong lòng cô trông ngóng nhưng vẫn cố gắng không đặt hy vọng vào việc sẽ nhận được thư phản hồi vào tối thứ Năm. Căn bản sẽ không có thời gian – trừ khi chính bản thân anh cũng viết thư cho cô ngay sau khi họ chia tay. Nhưng dĩ nhiên, có lẽ lúc ấy anh còn phải sửa soạn hành lý rồi đi ngủ sớm để sáng hôm sau dậy cho kịp chuyến tàu. (Cô chưa bao giờ nghĩ đến chuyện chính cô đã phải xoay xở tìm thời gian để viết bức thư kia.) Quả nhiên, không có bức thư hồi âm nào vào tối thứ Năm cả.

Ngày thứ Sáu, cô phải làm việc thông ca liên tục 16 giờ bởi công ty thiếu nhân lực do một dịch cúm vừa bùng phát. Khi về đến nhà vào lúc 2 giờ kém, cô trông thấy một bức thư gác lên chiếc bát đựng đường đặt trên bàn ăn trong phòng bếp. Cô háo hức xé nó ra.

“Cô Nolan thân mến.”

Niềm hạnh phúc trong cô chợt tắt ngúm. Hẳn đây không phải là thư của Lee bởi nếu là anh, anh sẽ viết, “Francie thân mến.” Cô lật mặt sau và nhìn vào phần chữ ký cuối thư. “(Bà) Elizabeth Rhynor.” Ồ! Là mẹ của anh. Hoặc một trong số các chị dâu của anh. Có lẽ anh ốm nên không thể tự viết. Có lẽ quân đội quy định rằng quân nhân sắp ra nước ngoài không được phép viết thư từ. Vì thế anh mới phải nhờ người viết thư giúp mình. Dĩ nhiên là thế rồi. Chuyện chắc hẳn là như vậy. Chỉnh đốn xong tâm trạng, cô yên tâm bắt đầu đọc thư.

“Lee đã kể cho tôi nghe mọi chuyện về cô. Tôi muốn cảm ơn cô vì đã rất tốt bụng và thân thiện với anh ấy trong thời gian anh ấy ở New York. Anh ấy về nhà vào chiều thứ Tư nhưng tối hôm sau phải lên đường về doanh trại. Anh ấy chỉ ở nhà được một ngày rưỡi. Chúng tôi đã tổ chức một lễ cưới rất đơn giản, chỉ có người thân trong gia đình và mấy người bạn.”

Francie đặt bức thư xuống. “Mình đã làm việc liên tục 16 giờ đồng hồ,” cô nghĩ, “và bây giờ mình đang rất mệt. Hôm nay mình đã đọc vài nghìn tin nhắn nên lúc này mọi từ ngữ đều thật vô nghĩa. Dù sao, mình đã học thói quen đọc xấu từ hồi còn ở văn phòng cắt báo – lúc nào cũng chỉ đọc lướt qua một cột rồi chỉ nhìn vào một từ trong đó. Trước tiên mình phải đi rửa mặt cho tỉnh ngủ, uống chút cà phê, rồi đọc thư lại từ đầu. Lần này mình sẽ đọc cho đúng.”

Trong lúc hâm nóng cà phê, cô vỗ nước lạnh lên mặt, trong đầu nghĩ rằng lát nữa khi cô đọc lại tới đoạn ghi chữ “lễ cưới”, phần tiếp theo sẽ là: “Lee là phù rể. Tôi đã cưới anh trai của cậu ấy, cô cũng biết đấy.”

Katie đang nằm thao thức trên giường, lặng yên lắng nghe tiếng Francie đi lại trong phòng bếp. Cô nằm căng thẳng… chờ đợi. Cô không biết con gái mình đang chờ đợi điều gì.

Francie đọc bức thư lại lần nữa.

“...lễ cưới rất đơn giản, chỉ có người thân trong gia đình và mấy người bạn. Lee nhờ tôi viết để giải thích vì sao anh ấy chưa trả lời bức thư của cô. Một lần nữa, cảm ơn cô đã tiếp đãi anh ấy rất tử tế trong thời gian anh ấy ở thành phố của cô. Thân mến, (Bà) Elizabeth Rhynon.”

Còn có một đoạn tái bút.

“Tôi đã đọc bức thư mà cô viết cho Lee. Anh ấy thật xấu tính khi giả vờ yêu cô và tôi cũng đã mắng anh ấy rồi. Anh ấy nhờ tôi nói với cô rằng anh ấy thực lòng rất xin lỗi. E.R.”

Francie run lẩy bẩy, tới nỗi hai hàm răng va vào nhau phát ra tiếng lập cập. “Mẹ,” cô rên rỉ. “Mẹ ơi!”

Katie yên lặng lắng nghe câu chuyện. “Cuối cùng nó cũng đến,” cô nghĩ thầm trong bụng, “cái thời điểm mà ta không còn có thể đứng trước con cái để che chắn chúng khỏi nỗi đau buồn. Khi trong nhà không có đủ thức ăn, ta giả vờ rằng mình không đói để chúng có thêm phần ăn. Vào đêm mùa đông lạnh giá, ta rời giường mang chăn của chính mình ra, đắp thêm cho con để chúng khỏi bị lạnh. Ta sẵn sàng giết bất kỳ kẻ nào có ý đồ hãm hại chúng – mình đã cố gắng hết sức để giết gã vô lại kia trong hành lang. Thế rồi một ngày nắng đẹp, chúng rời khỏi lãnh địa của sự ngây thơ để rồi rơi ngay xuống vực thẳm đau khổ mà ta sẵn sàng hy sinh cả cuộc đời mình để cứu lấy chúng.”

Francie đưa bức thư cho cô. Cô chậm rãi đọc và dần dần hiểu ra mọi chuyện. Một chàng trai 22 tuổi chắc chắn đã từng xuất hiện ở đây. Một cô gái 16 tuổi, kém anh ta sáu tuổi. Một cô gái dẫu sở hữu cây son môi màu đỏ tươi tắn và những bộ trang phục người lớn cùng cả một kho kiến thức mà cô đã góp nhặt được ở đây đó nhưng vẫn còn vô cùng ngây thơ; một cô gái từng mặt đối mặt với những thế lực đen tối trên thế giới cùng với vô vàn nỗi gian nan mà cuộc đời mang lại, thế nhưng không hiểu sao cô vẫn không hề bị thế giới ngoài kia chạm vào. Đúng vậy, Katie có thể hiểu sức hấp dẫn của cô gái này đối với anh chàng kia.

Chà, cô có thể nói gì đây? Rằng anh ta là kẻ vô lại hay cùng lắm chỉ là một gã đàn ông yếu đuối, dễ dàng bị tác động bởi bất cứ ai mà anh ta ở cùng? Không, cô không thể tàn nhẫn mà nói ra những lời như vậy. Hơn nữa, dù sao cô gái này cũng sẽ không tin cô.

“Mẹ hãy nói gì đi nào,” Francie ra lệnh. “Vì sao mẹ không nói gì cả”

“Mẹ có thể nói gì đây?”

“Hãy nói rằng con còn trẻ – rằng con sẽ vượt qua được chuyện này. Mẹ nói đi. Hãy dũng cảm lên và nói dối đi.”

“Mẹ biết người ta sẽ nói như thế – rằng con sẽ vượt qua được chuyện này. Mẹ cũng sẽ nói như vậy. Nhưng mẹ biết điều đó là không đúng. Ồ, rồi con sẽ lại hạnh phúc, đừng sợ hãi. Nhưng con sẽ không quên được chuyện này. Mỗi lần con yêu ai đó, lý do sẽ là bởi có điều gì đó trong người đàn ông mà con yêu nhắc con nhớ về anh ta.”

“Mẹ..”

Mẹ! Katie nhớ lại. Từ nhỏ cô vẫn gọi mẹ mình là “Mama” cho đến ngày cô thông báo với bà rằng cô sẽ cưới Johnny. Cô nói, “Mẹ, con sẽ cưới chồng...” Kể từ đó về sau, cô không gọi “Mama” nữa. Vào giây phút thôi gọi mẹ là “Mama”, cô đã hoàn tất quá trình trưởng thành của mình. Giờ đây Francie...

“Mẹ, anh ấy đã yêu cầu con ở bên anh ấy qua đêm. Lẽ ra con nên đi phải không?”

Đầu óc Katie bấn loạn tìm kiếm câu trả lời.

“Đừng nói dối, mẹ. Hãy nói cho con biết sự thật.”

Katie không tìm ra được từ ngữ phù hợp nào.

“Con xin hứa với mẹ rằng con sẽ chỉ đi với một người đàn ông sau khi đã cưới anh ta – nếu như con quả thực có cưới chồng. Và nếu con cảm thấy mình cần phải làm như vậy – phải đi với anh ta khi chưa cưới xin gì, con sẽ thông báo cho mẹ trước tiên. Đó là một lời hứa nghiêm túc. Vì thế, mẹ có thể yên tâm nói cho con biết sự thật mà không phải lo lắng rằng nếu biết điều đó con sẽ lầm đường lạc lối.”

“Có hai sự thật,” cuối cùng Katie lên tiếng. “Trên cương vị một người mẹ, mẹ khẳng định rằng con gái mà ngủ với một người lạ là điều rất kinh khủng – một người mà cô ta mới quen biết chưa đầy 48 giờ đồng hồ. Những chuyện đáng sợ có thể sẽ xảy ra với con. Cả cuộc đời con sẽ bị hủy hoại. Trên cương vị mẹ của con, mẹ nói cho con biết sự thật đó.”

“Nhưng trên cương vị một người phụ nữ..” cô ngập ngừng. “Mẹ sẽ nói cho con biết sự thật khác trên cương vị một người phụ nữ. Biết đâu đó lại là một điều rất đẹp đẽ. Bởi con chỉ có một lần yêu như vậy mà thôi.”

Francie ngẫm nghĩ, “Lẽ ra lúc đó mình nên đi với anh ấy. Mình sẽ không bao giờ yêu ai nhiều như vậy nữa. Thực ra lúc đó mình đã muốn đi nhưng rồi lại từ chối, và giờ đây mình không muốn có anh ấy theo cách đó nữa bởi giờ đây cô ta đã là người sở hữu anh ấy rồi. Nhưng mình đã muốn mà không làm thế, để rồi giờ đây mọi chuyện đã quá muộn màng.” Cô gục đầu xuống bàn và khóc.

Sau một lát, Katie nói, “Mẹ cũng mới nhận được một bức thư.”

Thực ra bức thư này đến từ vài ngày trước, nhưng cô vẫn đang chờ thời điểm thích hợp để nói về nó. Cô quyết định rằng đây chính là thời điểm thích hợp.

“Mẹ nhận được một bức thư,” cô nhắc lại.

“Ai... ai viết ạ?” Francie vẫn đang thổn thức hỏi.

“Ngài McShane.”

Francie càng nức nở to hơn.

“Con không quan tâm sao?”

Francie cố ngừng khóc rồi vô lực hỏi, “Được rồi. Ông ấy nói gì vậy ạ?”

“Không gì cả. Chỉ là ông ấy sẽ tới đây thăm chúng ta vào tuần tới.” Cô im lặng chờ đợi. Francie vẫn không tỏ ra quan tâm lắm tới thông tin này. “Con có muốn ngài McShane làm bố mình không?”

Francie bất chợt ngẩng đầu lên. “Mẹ! Một người đàn ông viết thư thông báo sẽ tới nhà chơi. Liền ngay lập tức mẹ bắt đầu nghĩ ra đủ thứ chuyện. Điều gì khiến mẹ tin chắc rằng lúc nào mẹ cũng biết rõ mọi chuyện như vậy?”

“Mẹ không biết. Mẹ không biết gì cả, thật đấy. Mẹ chỉ cảm nhận thôi. Và khi cảm giác đó đủ mạnh, lúc ấy mẹ sẽ nói rằng mẹ biết. Nhưng thật ra là mẹ không hề biết. Nào, con có muốn ông ấy làm bố của mình không?”

“Sau sai lầm mà con vừa phạm phải trong cuộc đời mình,” Francie cay đắng nói (và Katie không hề cười), “con không phải là người thích hợp để cho mẹ lời khuyên.”

“Mẹ không xin con lời khuyên. Nhưng mẹ sẽ biết rõ hơn mình nên làm gì nếu mẹ biết con cái mình nghĩ như thế nào về ông ấy.”

Francie ngờ ngợ rằng việc mẹ tự dưng nói về McShane chẳng qua chỉ là một mẹo nhằm khiến cô phân tâm, và cô thực sự rất tức giận bởi mẹo đó suýt đã phát huy tác dụng.

“Con không biết, mẹ ạ. Con không biết gì cả. Và con cũng không muốn nói thêm bất cứ chuyện gì vào lúc này. Mẹ hãy đi đi. Xin mẹ hãy đi đi và để con một mình.”

Katie quay trở lại giường.

Một người cũng chỉ có thể khóc trong chừng mực. Sau đó phải tìm ra việc gì đó để làm. Lúc này đã là 5 giờ sáng. Francie quyết định rằng bây giờ lên giường nằm cũng vô ích, bởi cô sẽ phải thức dậy lúc 7 giờ. Cô chợt phát hiện ra mình đang rất đói bụng. Cô vẫn chưa ăn gì từ buổi trưa hôm trước, ngoại trừ một chiếc bánh sandwich vào giờ nghỉ giải lao giữa ca ngày và ca tối. Cô đứng dậy đi pha một ấm cà phê mới, nướng một chút bánh mỳ, và bác hai quả trứng. Cô rất ngạc nhiên khi thấy bữa ăn này thật ngon miệng. Nhưng trong lúc ăn, mắt cô lại nhìn qua bức thư và nước mắt lại chảy xuống. Cô thả bức thư vào bồn rửa bát rồi châm diêm đốt. Sau đó cô xả vòi nước và nhìn những tàn tro trôi xuống cống. Rồi cô quay về ăn tiếp bữa sáng dang dở của mình.

Ăn xong, cô mở tủ chén lấy ra hộp đựng giấy viết thư rồi ngồi xuống viết:

Ben thân mến: anh nói em cứ viết thư cho anh nếu khi nào em cần đến anh. Vì thế hôm nay em viết...

Cô xé đôi tờ giấy.

“Không! Mình không muốn mình phải cần đến ai cả. Mình muốn có ai đó cần đến mình... Mình muốn có ai đó cần đến mình.”

Cô lại khóc, nhưng lần này không còn dữ dội nữa.

54

Đó là lần đầu tiên Francie trông thấy McShane khi ông không mặc đồng phục. Trông ông vô cùng ấn tượng trong bộ comple cắt may đắt đỏ màu xám với hai hàng khuy. Dĩ nhiên, trông ông không điển trai như bố và ông cao lớn hơn. Nhưng Francie cho rằng ông điển trai theo cách riêng của mình, dù tóc trên đầu đã muối tiêu. Chỉ có điều, thật tệ, trông ông quá già so với mẹ. Đúng là bản thân mẹ cũng không còn trẻ nữa vì đã sắp 35 tuổi rồi. Nhưng tuổi này vẫn trẻ hơn nhiều so với độ tuổi 50 của McShane. Tuy vậy, hẳn là không có người phụ nữ nào lại cảm thấy xấu hổ khi có một người chồng như McShane. Dẫu diện mạo bề ngoài thể hiện đúng con người ông, một chính khách khôn ngoan, nhưng giọng nói của ông lại rất đỗi dịu dàng.

Họ cùng ngồi ăn bánh và uống cà phê. Francie chợt thấy lồng ngực mình đau nhói khi cô để ý thấy McShane đang ngồi vào chỗ của bố mình trên bàn ăn. Lúc này, Katie vừa kể xong cho ông nghe tất cả mọi chuyện đã diễn ra kể từ khi Johnny qua đời. McShane có vẻ ngạc nhiên trước những sự tiến bộ mà họ đã đạt được. Ông nhìn sang Francie.

“Vậy là mùa hè năm ngoái cô gái nhỏ này đã vào đại học!”

“Và mùa hè năm nay nó lại đi học tiếp,” Katie tự hào tuyên bố.

“Thật là tuyệt vời!”

“Hơn nữa nó còn đi làm và bây giờ đang kiếm được 20 đô-la mỗi tuần đấy.”

“Cô bé có thể đảm đương được tất cả những việc này mà vẫn giữ được sức khỏe tốt?” Ông không giấu nổi sự kinh ngạc mà thốt lên hỏi.

“Còn con trai em thì đang học dở trung học rồi.”

“Không thể nào có chuyện đó được!”

“Và vào các buổi chiều và buổi tối, nó cũng đi làm thêm chỗ nọ chỗ kia. Thi thoảng nó kiếm được tới 5 đô-la mỗi tuần nhờ việc làm thêm ngoài giờ học đấy.”

“Một anh chàng rất ổn. Một trong những anh chàng ổn nhất. Và hãy nhìn vào sức khỏe của cậu ấy kìa – ai mà ngờ được chứ.”

Francie băn khoăn không hiểu vì sao ông lại hay bình luận đến sức khỏe như vậy, bởi bản thân họ vẫn luôn bỏ qua vấn đề này. Rồi cô chợt nhớ đến những đứa con của ông – gần như tất cả chúng sau khi ra đời đều ốm yếu rồi mất khi chưa kịp lớn. Chẳng trách ông lại coi sự khỏe mạnh là một điều đáng nể.

“Còn cô bé út thì sao?” Ông hỏi.

“Bế em ra đây, Francie,” Katie nói.

Laurie đang nằm trong cũi ở phòng khách. Ban đầu chỗ này được coi là phòng riêng của Francie nhưng cả nhà đã nhất trí rằng em bé cần phải ngủ ở nơi thoáng mát. Francie bế cô bé đang say ngủ lên. Cô bé mở mắt và lập tức tỏ vẻ háo hức như đã sẵn sàng cho bất kỳ điều gì.

“Tạm biệt, Frannee? Công viên? Công viên?” Cô bé hỏi.

“Không, bé ạ. Chỉ đưa em đi giới thiệu với một người đàn ông thôi.”

“Người đàn ông” Laurie ngờ vực hỏi.

“Ừ. Một người đàn ông to lớn tuyệt vời.”

“Người to lớn!” Cô bé vui vẻ nhắc lại lời của chị.

Francie bế em ra phòng bếp. Đó quả thực là một bé gái rất xinh đẹp với dáng vẻ ngây thơ trong bộ váy ngủ màu hồng bằng vải flannel. Mái tóc là một khối đen tuyền mềm mại với những lọn xoăn xoăn. Đôi mắt đen nằm cách xa nhau sáng long lanh và cặp má hồng hồng.

“À, em bé, em bé,” McShane ngâm nga. “Trông như một đóa hồng. Một đóa hồng dại.”

“Nếu bố ở đây,” Francie nghĩ, “bố sẽ hát bài My Wild Irish Rose (Đóa hồng dại Ireland của tôi).” Chợt nghe thấy tiếng mẹ thở dài, cô băn khoăn không biết liệu có phải mẹ cũng đang nghĩ...

McShane đón lấy Laurie. Đứa bé ngồi trên đùi ông, không tự nhiên mà cứng lưng nhích ra xa ông một chút và nhìn ông chằm chằm bằng đôi mắt đầy nghi hoặc. Katie hy vọng cô bé sẽ không khóc.

“Laurie!” Cô nói. “Ngài McShane. Con nói đi, Ngài McShane.”

Đứa bé cúi thấp đầu rồi ngước nhìn lên ông qua hàng lông mi, mỉm cười như đã biết và lắc đầu nói, “Không.”

“Không mẹ ơi,” cô bé nói. “Người đàn ông!” Cô bé reo lên đắc thắng. “Người đàn ông to lớn!” Cô bé mỉm cười với McShane và nói như làm nũng, “Đưa Laurie tạm biệt? Công viên? Công viên?” Rồi cô bé áp má lên chiếc áo khoác ông đang mặc và nhắm mắt lại.

“Ôi chao, ôi chao,” McShane nựng.

Cô bé ngủ luôn trong vòng tay của ông.

“Cô Nolan, chắc cô đang băn khoăn không biết vì sao tôi tới đây tối nay. Tôi sẽ để cô không cần băn khoăn nữa. Tôi tới để hỏi cô một chuyện riêng tư.” Francie và Neeley đứng dậy chuẩn bị rời đi. “Đừng. Đừng đi, các cháu. Chuyện này cũng liên quan đến các cháu.” Họ lại ngồi xuống. Ông hắng giọng rồi nói tiếp, “Cô Nolan, thời gian đã trôi qua kể từ khi chồng cô – cầu Chúa giúp cho linh hồn của anh ấy yên nghỉ...”

“Vâng. Hai năm rưỡi trôi qua rồi. Cầu Chúa giúp cho linh hồn của anh ấy yên nghỉ.”

“Còn vợ tôi – cũng một năm trôi qua rồi kể từ khi bà ấy qua đời, cầu Chúa giúp cho linh hồn của bà ấy yên nghỉ.”

“Cầu Chúa giúp cho linh hồn của bà ấy yên nghỉ,” gia đình Nolan đồng thanh nói theo.

“Tôi đã chờ đợi rất nhiều năm rồi và bây giờ là thời điểm tôi có thể nói ra điều này mà không sợ bất kính đối với người đã khuất.”

“Katherine Nolan, tôi muốn làm người bạn đồng hành với cô. Mục tiêu là sẽ có một đám cưới vào mùa thu.”

Katie liếc nhanh về phía Francie và cau mày. Mẹ bị làm sao vậy nhỉ? Francie thậm chí còn không nghĩ đến chuyện bật cười.

“Tôi có đủ điều kiện để quan tâm chăm sóc đến cô và ba đứa trẻ. Với khoản tiền lương hưu, tiền lương và nguồn thu nhập đến từ các bất động sản ở Woodhaven và Richmond Hill, tôi có hơn 10.000 đô-la mỗi năm. Tôi cũng có cả bảo hiểm nữa. Tôi sẽ cho cô bé và cậu bé này theo học đại học và tôi hứa tôi sẽ là một người chồng chung thủy trong tương lai cũng như tôi đã từng trong quá khứ.”

“Ông đã nghĩ kỹ chuyện này chưa, ngài McShane?”

“Tôi không cần phải nghĩ. Chẳng phải tôi đã ra quyết định từ năm năm về trước hay sao, khi tôi lần đầu tiên trông thấy cô trong chuyến đi dã ngoại do Mahoney tổ chức? Chính vào dịp đó tôi đã hỏi cô gái này rằng có phải cô là mẹ của cô ấy không?”

“Tôi là người lao công không có học vấn gì.” Katie nói như một lời trần thuật, không phải một lời áy náy hay xin lỗi.

“Học vấn! Chắc chắn rồi, ai là người đã dạy tôi học đọc và viết ấy nhỉ? Không ai cả ngoại trừ chính tôi đây.”

“Nhưng một người đàn ông như ông – trong các hoạt động xã hội – cần có một người vợ am tường chuyện xã giao, người có thể tiếp đãi các bạn bè có tầm ảnh hưởng trong công việc của chồng. Tôi không phải là tuýp phụ nữ ấy.”

“Văn phòng làm việc là nơi tôi tiếp đãi khách khứa trong công việc. Nhà riêng là nơi tôi sống. Không, tôi không có ý nói cô không xứng với tôi – cô xứng với một người đàn ông tốt hơn nhiều. Nhưng tôi không cần phụ nữ hỗ trợ tôi trong công việc. Tôi có thể tự xử lý chuyện đó, cảm ơn cô. Tôi có cần nói là tôi yêu cô.” ông ngập ngừng một lát rồi mạnh dạn gọi cô bằng tên riêng “... Katherine? Và có phải bây giờ cô muốn có thêm thời gian để suy nghĩ kỹ hơn về chuyện này không?”

“Không. Tôi không cần thêm thời gian để suy nghĩ kỹ hơn về chuyện này. Tôi sẽ cưới ông, ngài McShane.”

“Không phải vì thu nhập của ngài. Dẫu tôi không xem nhẹ vấn đề đó. Mười nghìn đô-la một năm là rất nhiều tiền. Nhưng đối với những người như chúng tôi thì 1.000 đô-la cũng nhiều như vậy mà thôi. Chúng tôi có rất ít tiền và từ lâu đã được rèn luyện để sống mà không cần quá nhiều tiền. Cũng không phải vì để cho con cái vào học đại học. Sự giúp đỡ của ông dĩ nhiên sẽ giúp mọi chuyện trở nên dễ dàng hơn. Nhưng ngay cả khi không hề có sự giúp đỡ nào, tôi biết chúng tôi vẫn sẽ xoay xở được bằng cách nào đó. Cũng không phải vì vị thế xã hội quan trọng của ông, dù rằng thật tốt khi có một người chồng để tự hào.”

“Tôi sẽ cưới ông bởi ông là một người đàn ông tử tế và tôi muốn có một người chồng như ông.”

Đó là sự thật. Katie đã quyết định cưới ông – nếu ông hỏi cô – chỉ bởi cuộc sống sẽ không tròn vẹn nếu thiếu một người đàn ông thương yêu cô. Điều này không có liên quan gì đến tình yêu của cô dành cho Johnny. Cô vẫn sẽ mãi yêu anh. Cảm xúc của cô dành cho McShane bình lặng hơn. Cô ngưỡng mộ và tôn trọng ông và cô biết mình sẽ là một người vợ tốt với ông.

“Cảm ơn, Katherine. Những việc mà tôi hứa sẽ làm ấy thật là nhỏ bé để đổi lấy một người vợ trẻ trung xinh đẹp và ba đứa trẻ khỏe mạnh như thế này,” ông nói với sự khiêm nhường rất thành thật.

Rồi ông quay sang Francie. “Trên cương vị là chị cả, cháu có đồng ý không?”

Francie nhìn sang Katie và thấy mẹ dường như đang chờ cô lên tiếng. Cô nhìn em trai. Cậu khẽ gật đầu.

“Cháu nghĩ chị em cháu muốn ông làm....” Nước mắt bỗng dưng trào ra khi cô nghĩ đến bố và không thể nói lên từ tiếp theo.

“Nào, nào,” McShane lên tiếng trấn an, “ta sẽ không để các cháu phải lo lắng đâu.” Ông quay sang phía Katie.

“Anh sẽ không yêu cầu hai đứa lớn phải gọi anh là bố. Chúng đã có bố và anh ấy là một người tốt mà Chúa tạo ra – cách anh ấy luôn luôn hát.”

Francie cảm thấy cổ họng mình nghẹn lại.

“Và anh cũng sẽ không yêu cầu chúng phải theo họ của anh – Họ Nolan rất đẹp.”

“Nhưng còn đứa bé mà anh đang bế đây, nó chưa từng nhìn thấy mặt bố mình. Liệu em có thể để nó gọi anh là bố, và cho phép anh nhận nó làm con chính thức của mình, mang họ mà em và anh sẽ cùng nhau mang không?”

Katie nhìn sang Francie và Neeley. Làm sao chúng có thể chấp nhận chuyện đó, rằng em gái chúng sẽ mang họ McShane mà không phải là Nolan? Francie gật đầu đồng ý. Neeley cũng gật đầu.

“Chúng em sẽ cho anh nhận con bé,” Katie nói.

“Chúng cháu không thể gọi bác là bố,” Neeley đột nhiên nói. “Nhưng có lẽ chúng cháu sẽ gọi bác là dượng”

“Bác cảm ơn cháu,” McShane nói đơn giản. Ông thả lỏng người và mỉm cười với chúng. “Bây giờ liệu bác có thể hút thuốc được không?”

“Gì chứ, anh có thể hút thuốc bất kỳ lúc nào mà không phải xin phép,” Katie ngạc nhiên nói.

“Anh không muốn sử dụng đặc ân trước khi anh có được chúng,” ông giải thích.

Francie đỡ lấy Laurie đang ngủ trên tay ông để ông có thể hút thuốc. “Giúp chị cho con bé lên giường đi, Neeley.”

“Vì sao chứ?” Neeley đang cực kỳ hưng phấn và không muốn rời đi chút nào.

“Giúp chị chỉnh lại chăn gối trong cũi của nó. Phải có người làm việc đó trong lúc chị bế em chứ.” Chẳng lẽ Neeley hoàn toàn không biết gì sao? Chẳng lẽ cậu không biết rằng có lẽ McShane và mẹ đang muốn được ở một mình bên nhau trong ít nhất là vài phút sao?

Trong bóng tối của căn phòng khách, Francie thì thầm nói với en trai, “Em nghĩ thế nào về chuyện này?”

“Chắc chắn đây sẽ là một sự thay đổi tốt đối với mẹ. Dĩ nhiên ông ấy không phải là bố.”

“Không. Không có ai sẽ là... bố cả. Nhưng ngoài chuyện đó ra, dù sao ông ấy cũng là một người tốt.”

“Laurie sẽ có một cuộc sống dễ chịu.”

“Annie Laurie McShane! Con bé sẽ không bao giờ phải trải qua những ngày tháng vất vả như chúng ta, phải không nào?”

“Ừ. Và nó cũng sẽ không bao giờ có được những niềm vui mà chúng ta từng có.”

“Chúa ơi! Chúng ta quả thật đã rất vui vẻ, phải không nào, Neeley?”

“Phải rồi!”

“Tội nghiệp Laurie,” Francie thương hại nói.

QUYỂN 5

55

Francie nhảy dựng lên khi có người vỗ lên vai cô. Rồi cô thở phào và mỉm cười. Dĩ nhiên rồi! Lúc này đã là 1 giờ sáng, ca làm việc của cô đã xong, và người vừa khiến cô “thở phào” kia đến để thay ca cho cô.

“Đợi tôi gửi thêm một bức điện nữa thôi,” Francie nài nỉ.

“Người yêu công việc thường làm vậy mà!” Đồng nghiệp kia mỉm cười nói.

Francie gõ bức điện cuối cùng một cách chậm rãi và với thái độ trìu mến. Cô thật mừng vì đó là thông báo về một em bé vừa chào đời chứ không phải là tin báo tử. Tin nhắn này cũng chính là lời tạm biệt của cô. Cô vẫn chưa nói với ai ở đây về chuyện mình sắp sửa rời đi bởi sợ chính mình sẽ bật khóc khi đi xung quanh chào tạm biệt mọi người. Giống như mẹ, cô cũng sợ thể hiện cảm xúc của mình với bên ngoài.

Thay vì đi thẳng tới tủ khóa đựng đồ cá nhân, cô ghé vào phòng giải lao, nơi thư giãn của các cô gái trong những giờ nghỉ 15 phút của họ. Lúc này họ đang túm tụm xung quanh một cô gái ngồi bên cây đàn piano và đồng thanh hát, “Hello, Central, Give Me No Mans Land” (Xin chào, Miền Trung, hãy đưa tôi đến mảnh đất không người ở).

Khi Francie bước vào, cô gái đánh đàn chuyển sang một bài khác lấy cảm hứng từ bộ comple mùa thu màu xám mới và đôi giày da lộn cùng màu xám của cô. Các cô gái lại hát: “Có một người Giáo Hữu Hội [44] ở một thị trấn của người Giáo Hữu Hội.” Một cô gái đưa tay vòng qua người Francie và kéo cô nhập hội. Francie cũng hát cùng họ:

Trong thẳm sâu trái tim cô tôi biết, cô không chậm chạp như vậy...

“Francie này, cậu lấy ở đâu ra cái ý tưởng diện nguyên một cây màu xám thế này?”

“Ôi, tôi cũng không biết nữa – từ một nữ diễn viên nào đó mà tôi nhìn thấy ngày nhỏ. Tôi không nhớ tên của bà ấy nhưng tên vở kịch đó là Người tình của mục sư.”

“Thật dễ thương làm sao!”

Cô ấy có ánh mắt như muốn nói “hãy gặp tôi sau...”

Cô gái Giáo Hữu Hội nhỏ bé của tôi ở thị trấn của người Giáo Hữu Hội.

Các cô gái phối nhịp hài hòa với nhau tạo thành một đoạn kết ấn tượng.

Tiếp theo, họ hát bài “Anh sẽ thấy giai điệu dixieland cổ xưa ở nước Pháp.”

Francie bước tới đứng gần khung cửa sổ lớn trông ra sông Đông ở bên dưới, cách đó 20 tầng gác. Đây là lần cuối cùng cô ngắm nhìn dòng sông này từ khung cửa sổ này. Lần cuối cùng của bất kỳ điều gì đều mang theo nó mối thương cảm của cái chết. Bây giờ mình nhìn như thế này, cô nghĩ, để sau này không còn nhìn theo cách này nữa. Chao ôi, trong lần cuối cùng ấy, bạn mới thấy mọi thứ thật rõ ràng; như thể người ta vừa bật đèn phóng đại chiếu lên tất thảy. Và bạn đau lòng bởi mình đã không trân trọng nó nhiều hơn khi mà mình vẫn có thể có nó hằng ngày.

Bà ngoại Mary Rommely đã nói gì nhỉ? “Hãy luôn nhìn vào mọi thứ như thể cháu đang nhìn nó lần đầu tiên hay lần cuối cùng. Có như vậy thì thời gian của cháu trên cõi đời này mới tràn ngập niềm vinh quang.”

Bà ngoại Mary Rommely!

Trong lần ốm bệnh cuối cùng, bà đã trụ lại được vài tháng. Nhưng rồi cũng đến lúc Steve đến nhà báo tin cho họ ngay trước khi trời sáng.

“Tôi sẽ nhớ bà ấy,” anh nói. “Đó là một quý bà vĩ đại.”

“Một người phụ nữ vĩ đại,” Katie đính chính.

Francie băn khoăn, vì sao bác Willie lại lựa chọn thời điểm ấy để rời bỏ gia đình mình. Cô ngắm một con thuyền nhẹ nhàng trôi phía dưới cây cầu một lát rồi tiếp tục dòng suy nghĩ còn đang dang dở. Phải chăng một người phụ nữ khác, ít khí chất của những người phụ nữ nhà Rommely hơn, sẽ khiến anh cảm thấy tự do hơn? Phải chăng cái chết của bà ngoại mang đến cho anh một ý tưởng rằng thật sự có một thứ gọi là sự giải thoát? Hay phải chăng (như lời buộc tội của Evy) anh có đủ năng lực hèn hạ để mà lợi dụng sự rối loạn trong tang lễ của bà ngoại để chạy trốn khỏi gia đình? Bất kể lý do là gì, Willie cũng đã đi rồi.

Willie Flittman!

Anh đã tập luyện miệt mài cho đến khi đạt tới trình độ có thể cùng lúc chơi tất cả các nhạc cụ. Sau đó, trên cương vị ban nhạc một người, anh tham gia thi đấu với những người khác trong một rạp chiếu phim vào đêm biểu diễn dành cho nghệ sĩ nghiệp dư. Anh giành được giải nhất trị giá 10 đô-la.

Nhưng anh không mang số tiền thưởng cùng các nhạc cụ về nhà, và cũng kể từ đó, không một ai trong gia đình trông thấy anh nữa.

Thi thoảng họ vẫn nghe được tin tức về anh. Có vẻ như anh mang danh nghĩa ban nhạc một người đi biểu diễn khắp các đường phố ở Brooklyn và sống nhờ vào những đồng xu mà anh thu nhặt được. Evy nói anh sẽ về nhà khi trời bắt đầu đổ tuyết nhưng Francie là một trong những người hoài nghi khả năng này.

Evy tìm được một công việc ở chính nhà máy nơi chồng từng làm việc. Cô kiếm được 30 đô-la mỗi tuần và sống rất tốt, ngoại trừ vào ban đêm, thời điểm mà giống như tất cả những người phụ nữ nhà Rommely, cô cảm thấy hơi chật vật khi thiếu vắng hơi người đàn ông.

Đứng bên khung cửa sổ trông ra dòng sông bên dưới, Francie hồi tưởng lại và thấy luôn luôn có điều gì đó giống như là giấc mơ về bác Willie. Nhưng rồi cô chợt nhận ra, đối với cô, có rất nhiều việc giống như là giấc mơ. Gã đàn ông ở hành lang vào ngày hôm đó: Chắc chắn đó là một giấc mơ! Việc McShane chờ đợi mẹ suốt những năm qua – cũng là một giấc mơ. Bố qua đời. Suốt một thời gian dài, chuyện đó là một giấc mơ, nhưng giờ đây bố giống như một người chưa từng tồn tại. Laurie dường như thoát thai từ một giấc mơ – khi ra đời là một đứa trẻ đang còn sống của một người bố đã chết từ năm tháng trước. Brooklyn là một giấc mơ. Tất cả những điều từng xảy ra ở đó không thể nào đã xảy ra. Tất cả đều là nguyên liệu của những giấc mơ. Hay phải chăng tất cả đều là thật và chính xác là phải chăng chính cô, Francie, mới là người nằm mơ.

Cô sẽ hiểu ra mọi chuyện khi tới Michigan. Nếu cũng có cảm giác mơ màng như vậy về Michigan, khi đó Francie sẽ biết rằng chính cô là người đang nằm mơ.

Ann Arbor!

Đại học Michigan nằm ở đó. Và trong hai ngày nữa, cô sẽ lên tàu đến thành phố Ann Arbor. Khóa học mùa hè đã kết thúc. Cô đã qua cả bốn môn do cô lựa chọn. Do bị Ben ép học, cô cũng vượt qua được kỳ thi đầu vào của trường đại học. Điều đó có nghĩa là giờ đây Francie, một cô gái mới 16 tuổi rưỡi, đã có thể vào đại học với thành tích hoàn thành tín chỉ của nửa năm học đầu tiên.

Ban đầu, cô muốn tới Columbia ở New York hay Adelphi ở Brooklyn, nhưng Ben nói rằng một phần của sự giáo dục là học cách tự thích nghi với môi trường mới. Cả mẹ và McShane đều đồng tình với ý kiến này. Ngay cả Neeley cũng nói đi học xa là tốt cho cô – biết đâu cô sẽ nhờ đó mà bỏ được chất giọng đậm Brooklyn của mình. Nhưng Francie không muốn bỏ nó đi, giống như cô không đời nào muốn bỏ đi tên của mình vậy. Thổ âm có nghĩa là cô thuộc về một nơi nào đó. Cô là một cô gái Brooklyn với một cái tên đậm chất Brooklyn và một giọng nói đậm chất Brooklyn. Cô không muốn thay đổi thành những thứ lai tạp.

Ben lựa chọn Michigan cho cô. Anh nói đó là một trường đại học khai phóng, có khoa tiếng Anh rất tốt và mức học phí thấp. Francie thắc mắc, nếu nó tốt như vậy, sao anh không tới học ở đó thay vì một trường đại học ở một tiểu bang khác miền Trung Tây? Anh giải thích rằng cuối cùng anh cũng sẽ tới hành nghề ở tiểu bang đó, gia nhập vào chính trường ở đó và có thể anh sẽ trở thành bạn cùng lớp với những công dân tương lai nổi bật của nó.

Năm nay Ben 20 tuổi. Anh tham gia chương trình Thiếu Sinh Quân ở trường đại học và trông anh rất điển trai trong bộ đồng phục.

Ben!

Cô nhìn vào chiếc nhẫn trên ngón tay giữa của bàn tay trái của mình. Đó là chiếc nhẫn thời trung học của Ben. “M.H.S. 1918.” Mặt trong khắc chữ “B.B tới F.N.” Anh nói với cô rằng dẫu anh hiểu rõ lòng mình, nhưng cô thì còn quá trẻ để hiểu bản thân. Anh tặng chiếc nhẫn này cho cô để ràng buộc cái mà anh gọi là sự thấu hiểu giữa họ. Dĩ nhiên, anh nói phải năm năm nữa anh mới sẵn sàng để lập gia đình. Tới khi đó, cô cũng đủ trưởng thành để hiểu lòng mình hơn. Khi đó, nếu sự thấu hiểu này vẫn còn, anh sẽ trao cho cô một loại nhẫn khác. Bởi Francie có những năm năm để ra quyết định, nên trách nhiệm quyết định có cưới Ben hay không không quá đè nặng lên vai cô.

Ben tuyệt vời!

Sau khi tốt nghiệp trung học vào tháng Một năm 1918, anh lập tức vào đại học, đăng ký rất nhiều khóa học và quay trở lại chương trình học mùa hè ở Brooklyn để học thêm, và – như anh từng thổ lộ khi gần kết thúc chương trình này – để lại được ở bên Francie. Bây giờ, tháng Chín năm 1918, anh sẽ quay lại trường đại học để bắt đầu năm học mới!

Ben thân thương tốt bụng!

Lịch thiệp, đáng kính trọng, và xuất sắc. Anh hiểu rõ bản thân. Anh sẽ không bao giờ hỏi cưới một cô gái và ngày hôm sau rời đi rồi cưới một cô gái khác. Anh sẽ không bao giờ đòi cô phải viết thư thổ lộ tình yêu của mình và rồi để cho người khác đọc bức thư ấy. Không phải là Ben... Ben không như thế. Đúng vậy, Ben là người tuyệt vời. Cô tự hào vì có được một người bạn như anh. Nhưng cô chợt nghĩ đến Lee.

Lee!

Bây giờ Lee đang ở đâu?

Anh đã sang Pháp trên một con thuyền giống như con thuyền mà cô thấy đang rời cảng ngay lúc này đây – một con thuyền dài với những lớp ngụy trang và gương mặt trắng im lìm của hàng nghìn hành khách là các binh lính; từ chỗ cô đứng trông xuống, cảnh tượng này giống như hàng nghìn chiếc ghim đầu trắng cắm trên một tấm đệm cắm ghim thật dài và kỳ cục.

(“Francie, anh sợ... anh rất sợ. Anh sợ rằng nếu rời đi, anh sẽ mất em... không bao giờ được gặp em nữa. Em hãy bảo anh đừng đi đi...”)

(“Anh nên gặp mẹ thêm một lần nữa trước khi... Em không biết nữa...”)

Anh gia nhập Sư đoàn Cầu vồng – hiện tại Sư đoàn này đang tiến sâu vào trong rừng Argonne. Liệu lúc này có phải anh đang vùi mình trong đất Pháp, bên dưới một cây thánh giá trắng thô sơ? Ai sẽ thông báo cho cô nếu anh chết? Hẳn không phải là người phụ nữ ở Pennsylvania rồi.

(“[Bà] Elizabeth Rhynor.”)

Anita đã chuyển đến làm ở chỗ khác từ nhiều tháng trước và không để lại địa chỉ liên lạc. Không có người để hỏi... không có người để thông báo cho cô biết.

Đột nhiên cô giận dữ ước rằng anh sẽ chết để người phụ nữ ở Pennsylvania kia không bao giờ có được anh. Nhưng ngay giây tiếp theo, cô cầu nguyện, “Ôi lạy Chúa, đừng để anh ấy bị giết, con sẽ không phàn nàn bất luận là người nào có được anh ấy. Xin Ngài... xin Ngài!”

Chao ôi, thời gian... thời gian, xin hãy qua nhanh để tôi quên đi!

(“Rồi con sẽ lại hạnh phúc, đừng sợ hãi. Nhưng con sẽ không quên được chuyện này.”)

Mẹ đã sai. Mẹ nhất định phải sai. Francie muốn quên. Đã bốn tháng trôi qua kể từ khi cô quen anh nhưng cô không thể quên anh. (“Lại hạnh phúc... nhưng con sẽ không quên được chuyện này.”) Làm sao cô có thể lại hạnh phúc nếu như cô không thể quên?

Ôi Thời gian, Người Chữa lành Vĩ đại, hãy trôi qua tôi và để tôi quên đi.

(“Mỗi lần con yêu ai đó, lý do sẽ là bởi có điều gì đó trong người đàn ông mà con yêu nhắc con nhớ về anh ta.”)

Ben cũng có nụ cười chậm rãi như vậy. Nhưng năm ngoái cô từng nghĩ cô yêu Ben – từ lâu trước khi cô gặp Lee. Vì thế chuyện đó không đúng.

Lee, Lee!

Giờ nghỉ giải lao đã kết thúc và một tốp các cô gái mới vào. Bây giờ là giờ nghỉ giải lao của họ. Họ cũng tụ tập quanh chiếc đàn piano và bắt đầu một loạt các bài hát có liên quan đến “nụ cười”. Francie biết điều gì sẽ xảy ra.

Chạy đi, hãy chạy đi, đồ ngốc, trước khi những cơn đau lòng ập đến.

Nhưng cô không thể nhúc nhích.

Các cô gái bắt đầu bằng bài hát của Ted Lewis, “Khi em tôi mỉm cười với tôi”. Sau bài này chắc chắn họ sẽ chuyển sang bài “Có những nụ cười khiến tôi hạnh phúc.”

Và rồi sẽ đến bài hát đó.

Hãy mỉm cười trong lúc

Em hôn tạm biệt anh...

(“... hãy nhớ đến anh mỗi khi em nghe thấy nó. Hãy nhớ đến anh...”) Cô chạy khỏi căn phòng, vội vàng đi tới tủ đựng đồ để lấy chiếc mũ xám, chiếc túi xách mới màu xám và đôi găng tay. Rồi cô chạy tới phía cầu thang.

Cô nhìn khắp con phố lúc này trông giống như hẻm núi, tối tăm và hoang vắng. Một người đàn ông cao ráo mặc đồng phục đứng ở lối cổng vào nhập nhoạng của tòa nhà kế bên. Anh bước ra khỏi bóng tối và đi về phía cô với nụ cười cô đơn bẽn lẽn.

Cô nhắm mắt lại. Bà ngoại từng nói rằng những người phụ nữ nhà Rommely có năng lực nhìn thấy bóng ma của những người thân yêu đã qua đời. Francie không tin điều đó bởi cô chưa từng trông thấy bố. Nhưng giờ đây... giờ đây....

“Chào Francie.”

Cô mở mắt ra. Không, đây không phải là bóng ma.

“Anh chợt nghĩ có thể em sẽ cảm thấy buồn vì hôm nay là ngày làm việc cuối cùng của em, vì thế anh đến để đưa em về nhà. Ngạc nhiên không?”

“Không. Em cũng nghĩ anh sẽ đến,” cô nói.

“Đói không?”

“Đói tới sắp chết rồi!”

“Em muốn đi đâu? Có muốn uống chút cà phê ở Automat không hay là em muốn ăn món xào thập cẩm?”

“Không! Đừng!”

“Child's nhé?”

“Vâng. Chúng ta hãy tới nhà hàng Child’s để dùng cà phê và bánh bơ.”

Anh cầm lấy tay cô và kéo vào tay mình.

“Francie, tối nay em có vẻ lạ quá. Không phải em đang giận anh đấy chứ?”

“Không.”

“Có vui vì anh đến không?”

“Có,” cô khẽ giọng nói. “Rất vui được gặp anh, Ben.”

56

Thứ Bảy! Ngày thứ Bảy cuối cùng trong căn hộ cũ của họ. Hôm sau sẽ là ngày cưới của Katie và khi từ nhà thờ ra về họ sẽ đi thẳng tới ngôi nhà mới. Đội chuyển nhà sẽ tới vào sáng thứ Hai để chuyển đồ giúp họ. Thực ra, họ để lại phần lớn đồ đạc cho những người thuê mới. Họ chỉ lấy đồ dùng cá nhân và đồ ở phòng khách. Francie muốn mang theo chiếc thảm xanh có những đóa hồng thật lớn, cặp rèm cửa ren màu kem và chiếc đàn piano nhỏ xinh xắn. Những món đồ này sẽ được để trong căn phòng dành cho Francie ở nhà mới.

Katie vẫn nhất quyết làm việc như thường lệ vào buổi sáng thứ Bảy cuối cùng. Họ bật cười khi thấy cô cầm xô và chổi đi ra ngoài. Trước đó, McShane đã mở cho cô một tài khoản ngân phiếu với 1.000 đô-la trong đó làm quà cưới. Chiếu theo tiêu chuẩn của nhà Nolan thì bây giờ Katie đã là người giàu có và không cần phải động tay động chân làm bất kỳ công việc gì. Thế nhưng, cô vẫn một mực muốn làm việc vào ngày cuối cùng ấy. Francie đoán rằng mẹ yêu quý những tòa nhà này và muốn lau dọn chúng một lượt thật kỹ trước khi rời đi.

Francie táo bạo lục ra cuốn sổ ngân phiếu trong túi của mẹ và đọc nội dung cuống ngân phiếu duy nhất trong cuốn sổ sang trọng đó.

Số thứ tự: 1

Ngày: 20-9-1918

Tới: Eva Flittman

Lý do: Bởi đó là chị gái tôi

Tổng: 1.000

Giá trị của ngân phiếu này: 200

Số dư tài khoản: 800

Francie thắc mắc, vì sao lại là số tiền đó? Vì sao không phải là 50 đô-la hay 500 đô-la? Vì sao phải là 200 đô-la? Rồi cô chợt hiểu ra. Hai trăm đô-la là số tiền bảo hiểm của bác Willie, là khoản tiền mà Evy sẽ được nhận khi chồng mất. Chẳng trách Katie coi Willie như kẻ chết rồi.

Không có khoản chi nào để mua váy cưới cho Katie. Cô giải thích rằng cô không muốn sử dụng số tiền này cho bản thân trước khi cưới chủ nhân của nó. Để chuẩn bị váy cưới, cô vay Francie số tiền mà cô đã tiết kiệm lâu nay cho con gái, hứa sẽ viết ngân phiếu trả Francie ngay sau khi lễ cưới kết thúc.

Vào buổi sáng thứ Bảy ấy, Francie đặt Laurie ngồi vào chiếc xe đẩy hai bánh và đưa em xuống phố. Cô đứng một lúc lâu ở góc phố để xem lũ trẻ kéo lê đồ phế liệu qua đại lộ Manhattan tới cửa hàng mua bán phế liệu của lão Carney. Sau đó, cô cũng đi theo đường đó và tới cửa hàng Charlie Giá Rẻ vào lúc vắng khách. Cô đặt 50 xu lên mặt quầy và nói mình muốn lấy toàn bộ số giải thưởng.

“Ôi chao, đây đây, Francie! Ái chà, Francie,” ông nói.

“Tôi không phải bận tâm đến chuyện lựa chọn. Cứ đưa cho tôi toàn bộ mọi thứ trên tấm bảng kia.”

“À, đã rõ!”

“Vậy là trong cái hộp kia không có số nào có phần thưởng, đúng không hả Charlie.”

“Chúa ơi, Francie, người ta còn phải kiếm sống chứ, mà kiếm tiền bằng nghề này thì chậm lắm – mỗi lần bán chỉ thu được 1 xu thôi mà.”

“Tôi vẫn luôn cho rằng những phần thưởng kia là đồ giả. Ông nên cảm thấy xấu hổ vì đi lừa lũ nhỏ như vậy.”

“Đừng nói thế. Ta cho chúng số kẹo trị giá 1 xu cho mỗi xu mà chúng bỏ ra ở đây mà. Phần thưởng chỉ là để làm tăng sự hứng khởi mà thôi.”

“Và nó khiến chúng còn tiếp tục quay lại đây – hy vọng thế.”

“Nếu không tới đây, chúng sẽ lại tới cửa hàng Gimpy's bên kia đường, thấy không? Mà chúng thì tốt nhất là nên tới đây bởi ta là đàn ông đã có vợ,” ông tỏ vẻ đạo đức nói, “và ta không có dẫn các cô bé vào phòng trong, thấy không.”

“Ồ, được rồi. Tôi đoán lời ông nói cũng có lý. Nghe này, ông có con búp bê giá 50 xu không?”

Ông lôi ra từ dưới quầy một con búp bê có gương mặt thậm xấu xí. “Ta chỉ có con búp bê này giá 69 xu nhưng ta sẽ để cho cháu với giá 50 xu.”

“Tôi sẽ trả tiền mua nó nếu ông đồng ý treo nó lên làm phần thưởng và để cho một đứa trẻ giành được phần thưởng này.”

“Nhưng nghe này, Francie. Nếu thấy một đứa giành được phần thưởng thì tất cả những đứa khác đều sẽ hy vọng là chúng cũng giành được phần thưởng, thấy không? Đây là tấm gương không có tốt.”

“Ôi, vì Chúa lòng lành,” cô nói không phải với giọng báng bổ mà như một lời cầu nguyện, “hãy để cho ai đó giành được phần thưởng nào đó chỉ một lần thôi!”

“Được rồi! Được rồi! Cháu đừng xúc động quá.”

“Tôi chỉ muốn một đứa trẻ nhận được thứ gì đó mà nó không phải bỏ tiền ra.”

“Sau khi cháu đi, ta sẽ treo nó lên và sẽ không lấy số của nó ra khỏi cái hộp kia. Hài lòng chưa nào?”

“Cảm ơn, Charlie.”

“Và ta sẽ nói cho đứa bé giành được nó rằng con búp bê tên là Francie nhé?”

“Ồ không, ông đừng làm thế! Gương mặt của nó xấu xí thế kia.”

“Cháu biết sao không, Francie?”

“Sao vậy?”

“Cháu đã ra dáng thiếu nữ rồi đấy. Bây giờ cháu bao nhiêu tuổi rồi nhỉ?”

“Vài tháng nữa tôi sẽ tròn 17 tuổi.”

“Ta vẫn nhớ ngày xưa cháu là một đứa nhóc gầy gò với cặp chân dài khẳng khiu. Ta nghĩ ngày nào đó cháu sẽ trở thành một người phụ nữ ưa nhìn – không phải xinh đẹp, nhưng có nét đặc biệt.”

“Cảm ơn không vì điều gì cả.” Cô bật cười.

“Em gái cháu kia à?” Ông hất đầu về phía Laurie và hỏi.

“Ồ, vâng.”

“Rồi chẳng mấy mà con bé sẽ lại kéo đống phế liệu đi bán rồi mang những đồng xu lẻ đến đây. Mới ngày nào chúng còn là những đứa bé ngồi trong xe kéo và rồi thoắt một cái, chúng đã lon ton tới đây hăm hở muốn giành phần thưởng. Ở khu này trẻ con lớn nhanh quá,

“Nó sẽ không bao giờ phải đi kéo phế liệu. Và nó cũng sẽ không bao giờ tới đây.”

“Đúng rồi. Ta nghe nói nhà cháu sắp chuyển đi.”

“Vâng, chúng tôi sắp chuyển nhà.”

“Chúc may mắn nhé, Francie.”

Cô đưa Laurie ra công viên, nhấc em ra khỏi xe và để cô bé chạy xung quanh bãi cỏ. Một cậu bé bán bánh vòng đi tới và Francie mua một chiếc với giá 1 xu. Cô bóp chiếc bánh thành những vụn nhỏ rồi rải chúng lên bãi cỏ. Rất nhanh, một đàn sẻ đen từ đâu sà xuống và thi nhau mổ lấy những vụn bánh đó. Laurie chập chững chạy theo để bắt chúng. Vốn không hứng thú gì với trò chơi này, lũ chim để mặc cô bé lại gần rồi mới vỗ cánh bay đi. Cô bé cười lên khanh khách mỗi khi trông thấy một con chim bay lên.

Tiếp theo, Francie lại đẩy Laurie tới thăm trường cũ lần cuối cùng. Thực ra, trường cũ chỉ cách công viên nơi cô đi dạo hằng ngày vài khu phố, nhưng vì lý do nào đó, Francie chưa một lần quay trở về trường kể từ sau tối tốt nghiệp.

Cô ngạc nhiên khi thấy ngôi trường giờ đây trông thật nhỏ bé. Cô cho rằng kích thước của ngôi trường vẫn như cũ, chỉ có điều đôi mắt cô giờ đã quen - nhìn những công trình đồ sộ hơn.

“Đây là ngôi trường mà Francie học,” cô nói với Laurie.

“Frannee đi học,” Laurie đồng tình.

“Có lần bố đưa chị đến đây và hát một bài.”

“Bố?” Laurie bối rối hỏi.

“Chị quên mất. Em chưa từng trông thấy bố.”

“Laurie thấy bố. Người đàn ông. Người đàn ông to lớn.” Cô bé nghĩ Francie đang nói đến McShane.

“Đúng rồi,” Francie đồng ý nói.

Trong vòng hai năm kể từ lần cuối cùng nhìn thấy ngôi trường Francie đã thay đổi từ một đứa trẻ trở thành một thiếu nữ.

Trên đường về nhà, cô đi qua ngôi nhà mà cô từng “mượn” làm địa chỉ nơi ở của mình. Trong mắt cô bây giờ, nó trông thật nhỏ bé và tồi tàn, nhưng cô vẫn yêu nó.

Cô đi qua cửa hàng rượu của ông McGarrity. Nhưng McGarrity không còn là chủ nhân của nơi này nữa. Ông đã chuyển đi từ đầu mùa hè. Ông tâm sự với Neeley rằng ông, McGarrity, là người rất nhạy bén về tin tức, vì thế mà ông biết chính quyền sắp ra lệnh cấm. Thực ra ông cũng đã chuẩn bị sẵn sàng cho điều đó. Ông mua một ngôi nhà lớn ở Hempstead Turnpike, Long Island và tích trữ rượu một cách có hệ thống trong những căn hầm của nó. Ngay khi lệnh cấm được ban hành, ông sẽ mở một cửa hàng mới mà ông gọi là Câu lạc bộ. Tên của nó cũng đã được chọn rồi: Câu lạc bộ Mae-Marie. Vợ ông sẽ mặc đầm dạ tiệc và làm bà chủ đón khách, một công việc theo như McGarrity giải thích là rất phù hợp với bà. Francie chắc chắn rằng bà McGarrity sẽ vui vẻ với vai trò bà chủ. Cô cũng hy vọng rằng một ngày nào đó ông McGarrity sẽ sống thật hạnh phúc.

Sau bữa trưa, cô tới thư viện để trả sách lần cuối. Người thủ thư đóng dấu lên thẻ thư viện của cô rồi đẩy nó trả lại mà không hề ngẩng đầu lên như thường lệ.

“Bà có thể giới thiệu một cuốn sách hay cho một cô gái đọc không?”. Francie hỏi.

“Bao nhiêu tuổi?”

“Cô ấy 11 tuổi.”

Người thủ thư lấy ra một cuốn sách từ dưới bàn làm việc. Francie liếc qua thấy tiêu đề của nó là Nếu tôi là vua.

“Tôi không thực sự muốn mượn nó về,” Francie nói, “và tôi cũng không phải 11 tuổi.”

Người thủ thư ngẩng đầu lên nhìn Francie lần đầu tiên.

“Tôi tới đây từ khi còn là một đứa nhỏ,” Francie nói, “và bà chưa từng một lần nhìn tôi cho tới tận bây giờ.”

“Có nhiều trẻ con như thế lắm,” người thủ thư cáu kỉnh nói. “Tôi làm sao có thể nhìn mặt từng đứa được. Còn gì nữa không?”

“Tôi chỉ muốn nói về bình hoa màu vàng nâu kia... nó rất có ý nghĩ với tôi... trong đó lúc nào cũng có hoa.”

Người thủ thư nhìn về phía bình hoa, lúc này đang cắm một cành thạch thảo dại màu hồng. Francie chợt nghĩ có lẽ đây cũng là lần đầu tiên người thủ thư nhìn thấy bình hoa này.

“Ồ cái đó! Người lao công đã cắm hoa vào. Hoặc ai đó. Còn gì nữa không?” Bà bắt đầu mất kiên nhẫn hỏi.

“Tôi muốn trả lại thẻ.” Francie đẩy lại tấm thẻ gập góc đã nhăn nhúm với chi chít các con dấu ghi ngày tháng ngang qua bàn. Người thủ thư cầm nó lên và định xé làm đôi thì Francie vội giật lại.

“Ngẫm lại, tôi muốn giữ nó,” cô nói.

Cô bước ra ngoài và trầm ngâm hồi lâu, đứng nhìn lần cuối thư viện nhỏ tồi tàn quen thuộc. Cô biết mình sẽ không bao giờ gặp lại nó nữa. Con mắt sẽ thay đổi sau khi chúng nhìn vào những thứ mới mẻ. Trong tương lai nếu cô quay trở lại đây, thì khi đó cặp mắt mới mà cô mang có thể sẽ khiến mọi thứ dường như trở nên khác lạ so với cách nhìn của cô vào lúc này. Mà cô thì muốn ghi nhớ thư viện theo cách nhìn hiện tại.

Không, cô sẽ không bao giờ quay trở về nơi cũ.

Hơn nữa, trong những năm tới đây, hẳn sẽ không còn nơi cũ nào để mà quay về. Sau chiến tranh, thành phố sẽ dỡ bỏ những khu nhà cho thuê và ngôi trường xấu xí nơi bà hiệu trưởng thường dùng roi quất các nam sinh, và xây dựng một dự án nhà ở kiểu mẫu thế vào đó, nơi mà ánh nắng mặt trời và không khí sẽ được hấp thu, đo lường, và phân phát đồng đều cho từng cư dân.

Katie vứt xô và chổi vào góc nhà tạo thành tiếng kêu loảng xoảng như báo hiệu rằng cô đã xong việc. Sau đó, cô nhặt chúng lên rồi nhẹ nhàng xếp gọn lại.

Trong lúc mặc quần áo để ra ngoài – cô định sửa sang lại lần cuối bộ đầm nhung màu xanh ngọc mà cô đã chọn làm váy cưới – cô hơi bực mình bởi thời tiết vào cuối tháng Chín mà vẫn quá ấm áp. Cô sợ tiết trời này mà mặc váy nhung thì có phần hơi nóng nực. Katie không khỏi tức giận vì năm nay mùa thu đến muộn, thậm chí cô còn tranh luận với Francie một hồi khi mà Francie cứ một mực khăng khăng mùa thu đã tới rồi.

Francie biết mùa thu đã tới. Mặc kệ cho làn gió vẫn phả hơi nóng, mặc kệ cho mặt đường bốc hơi nước, mùa thu quả thực đã tới Brooklyn. Francie biết chắc điều này bởi bây giờ, ngay khi trời vừa xẩm tối và đèn đường bật lên, người bán hạt dẻ nóng đã xuất hiện ở góc phố và dựng quầy bán nho nhỏ. Phía trên chiếc bếp than đặt một chiếc chảo đựng hạt dẻ. Người bán hàng tay cầm những hạt dẻ chưa rang và dùng chiếc dao cùn khắc hình chữ thập nhỏ lên vỏ hạt rồi mới thả chúng vào chảo.

Đúng vậy, chắc chắn mùa thu đã đến khi người bán hạt dẻ nóng xuất hiện – bất luận các dấu hiệu thời tiết có phản đối ra sao.

Sau khi đặt Laurie vào cũi ngủ giấc chiều, Francie sắp xếp một ít đồ cuối cùng vào trong chiếc thùng gỗ đựng xà phòng mang nhãn hiệu Fels-Naptha. Từ trên bệ lò sưởi, cô lấy xuống cây thánh giá và bức ảnh chụp cô cùng Neeley trong ngày nhận lễ Thêm sức. Cô bọc chúng trong chiếc khăn trùm mà cô dùng trong dịp lễ Thêm sức đầu tiên, sau đó đặt chúng vào thùng. Cô gấp hai chiếc tạp dề phục vụ bàn của bố rồi cũng cho vào trong đó. Cô bọc chiếc cốc đựng đồ cạo râu của bố với chữ “John Nolan” in hoa mạ vàng trong một chiếc áo sơ-mi cũ bằng vải georgette màu trắng mà Katie cho vào trong giỏ đựng đồ đem cho người khác bởi phần viên đăng-ten của nó đã bị rách tả tơi sau khi giặt. Đó là chiếc áo mà Francie đã mặc vào buổi tối khi cô đứng trú mưa cùng Lee. Con búp bê tên là Mary và chiếc hộp diêm nhỏ xinh xắn từng đựng 10 đồng xu mạ vàng được xếp bên cạnh đó. Thư viện nhỏ của cô cũng được đưa vào trong thùng: Kinh Thánh, Wm. Shakespeare toàn tập, tập thơ Lá cỏ rách bươm, ba cuốn sách ảnh – Tuyển tập thơ đương đại của nhà Nolan, Cuốn sách của nhà Nolan về những bài thơ kinh điển, và Cuốn sách về Annie Laurie.

Rồi cô đi vào trong phòng ngủ, lật đệm giường lên, lấy ra một cuốn vở mà cô dùng làm sổ nhật ký để thi thoảng ghi chép lại các sự kiện xảy ra trong năm cô 13 tuổi và một chiếc phong bì hình vuông bằng giấy manila. Cô quỳ chân xuống sàn nhà trước chiếc thùng đóng gói đồ đạc, mở cuốn nhật ký ra và đọc một mục ghi ngẫu nhiên đề ngày 24 tháng Chín cách đây ba năm.

Hôm nay trong lúc tắm, mình phát hiện ra mình sắp trở thành phụ nữ. Cũng đến lúc rồi!

Cô vừa cười vừa xếp cuốn nhật ký vào trong thùng. Rồi cô nhìn sang nội dung ghi trên chiếc phong bì.

Nội dung:

1 phong bì đã niêm phong, không được mở ra trước năm 1967.

1 tấm bằng.

4 câu chuyện.

Bốn câu chuyện mà cô Garnder đã yêu cầu cô phải đốt đi. À, phải rồi. Francie nhớ lại lần cô hứa với Chúa rằng cô sẽ từ bỏ việc viết lách nếu Ngài không để mẹ chết. Cô đã giữ đúng lời hứa của mình. Nhưng giờ thì cô đã hiểu Chúa rõ hơn một chút rồi. Cô chắc chắn Chúa sẽ chẳng hề bận tâm nếu như cô lại bắt đầu viết. Chà, có thể ngày nào đó cô sẽ thử lại một lần. Cô nhét tấm thẻ thư viện vào trong phong bì, bên ngoài phong bì ghi thêm một gạch đầu dòng cho nó, rồi cô cho phong bì vào trong thùng. Vậy là việc thu dọn của cô đã hoàn tất. Toàn bộ tài sản của cô, ngoại trừ quần áo, đều đã ở trong chiếc thùng.

Neeley vừa chạy lên cầu thang vừa huýt sáo bài “Ở tiệc khiêu vũ của Darktown Strutter.” Cậu lao thẳng vào trong phòng bếp rồi vừa cởi áo khoác vừa hỏi Francie.

“Em đang vội quá, Francie. Em có cái áo sơ-mi sạch nào không nhỉ?”

“Có một cái đã giặt nhưng chưa là. Để chị đi là cho em.”

Cô đặt chiếc bàn là lên bếp lò rồi trong lúc chờ nó nóng lên, cô xịt nước cho chiếc áo và đặt cầu là lên hai chiếc ghế. Neeley lôi bộ đồ đánh giày trong tủ quần áo ra rồi bắt đầu tỉ mẩn đánh cho đôi giày vốn đã sáng bóng không tì vết của mình.

“Em định đi đâu à?” Cô hỏi.

“Phải. Em phải nhanh cho kịp buổi diễn. Họ mời Van và Schenck tới, và Chúa ơi, Schenck hát mới hay làm sao chứ! Ông ấy ngồi bên cây đàn piano như thế này này.” Neeley ngồi xuống bên bàn ăn trong phòng bếp và mô phỏng động tác của vị nam ca sĩ nổi tiếng. “Ông ấy ngồi nghiêng một bên và bắt tréo chân, nhìn về phía khán giả. Sau đó ông ấy tựa khuỷu tay trái lên giá nhạc còn tay phải thì đánh đàn và hát.” Neeley bắt chước thần tượng của mình và hát bài “Khi ta ở xa, rất xa nhà.”

“Chà, ông ấy thật tuyệt vời. Hát giống như bố ngày xưa... một chút.”

Bố!

Francie tìm chiếc huy hiệu công đoàn trên áo của Neeley và là nó trước. (“Chiếc huy hiệu đó giống như một món đồ trang trí... giống một đóa hồng mà con cài trên áo.”)

Hễ khi nào mua thứ gì, người nhà Nolan đều tìm kiếm chiếc huy hiệu công đoàn. Đó là vật tưởng nhớ về Johnny.

Neeley ngắm mình trong chiếc gương treo phía trên bồn rửa. “Chị có nghĩ em cần cạo râu không?” Cậu hỏi.

“Năm năm nữa cũng chưa cần.”

“Ôi chao, chị ngậm miệng lại cho em!”

“Đừng nói nhau ngậm miệng lại,” Francie bắt chước mẹ nói.

Neeley cười rồi quay ra rửa mặt, cổ, cánh tay và bàn tay. Vừa rửa ráy cậu vừa hát vang

Có Ai Cập trong đôi mắt mơ màng của em

Trong dáng em là một nét Cairo...

Francie vui vẻ là áo.

Cuối cùng Neeley cũng sửa soạn xong. Cậu đứng trước mặt chị, bộ comple màu xanh thẫm với hai hàng khuy, chiếc áo sơ-mi trắng mới giặt với chiếc cổ bẻ mềm mại và chiếc nơ cài chấm bi. Trên người cậu thoảng mùi thơm sạch sẽ và tươi mát sau khi rửa ráy và mái tóc vàng xoăn sáng lên lấp lánh.

“Trông em thế nào, nữ ca sĩ?”

Cậu vui vẻ cài khuy chiếc áo khoác và Francie để ý thấy trên tay cậu là chiếc nhẫn khắc chữ của bố.

Như vậy thì lời bà ngoại nói cũng đúng: rằng những người phụ nữ nhà Rommely có năng lực nhìn thấy bóng ma của những người thân yêu đã khuất. Bởi ở Neeley lúc này, cô thấy bố mình.

“Neeley, em còn nhớ bài Molly Malone không?”

Cậu đút một tay vào túi, xoay người ra hướng khác rồi hát.

Ở thành phố Dublin xinh đẹp

Các cô gái đều đẹp xinh...

Bố... Bố!

Neeley cũng có chất giọng trong trẻo rõ ràng như vậy. Và cậu mới đẹp trai làm sao! Đến nỗi, dẫu cậu còn chưa đến 16 tuổi, mỗi khi cậu xuống phố, những người phụ nữ cũng phải dõi mắt nhìn theo cậu rồi thở dài. Cậu đẹp trai đến nỗi khi đứng cạnh em mình, Francie cảm thấy cô như một cô gái nhếch nhác u tối.

“Neeley, em có nghĩ trông chị ưa nhìn không?”

“Nghe này! Sao chị không cầu nguyện Thánh Theresa đi? Em nghĩ chỉ phép màu mới có thể cải tạo được dung nhan của chị thôi.”

“Thôi nào, chị hỏi thật đấy.”

“Sao chị không cắt tóc ngắn rồi uốn xoăn như những cô gái khác? Đừng quấn cả đống tóc quanh đầu như thế này nữa.”

“Chị phải chờ đến khi 18 tuổi vì đã hứa với mẹ. Nhưng em có thấy chị ưa nhìn không?”

“Khi nào chị béo thêm một chút nữa hãy hỏi lại em.”

“Nói cho chị đi nào.”

Cậu săm soi nhìn cô một lượt rồi nói, “Chị đủ điểm qua.” Cô đành phải hài lòng với câu trả lời này.

Trước đó cậu đã nói mình đang vội, nhưng lúc này cậu lại lưỡng lự có vẻ chưa muốn rời đi.

“Francie! McShane... ý em là dượng, sẽ qua đây ăn bữa nhẹ tối nay. Sau đó em phải đi làm. Ngày mai là lễ cưới rồi, tối mai còn mở tiệc mừng tân gia nữa. Thứ Hai thì em phải đến trường. Mà trong thời gian em ở trường thì chắc chị đã lên chuyến tàu Wolverine để tới Michigan rồi, Em sẽ không có cơ hội để chào tạm biệt riêng với chị. Vì thế bây giờ em muốn chào chị.”

“Chị sẽ về nhà vào dịp Giáng sinh mà, Neeley.”

“Nhưng mọi việc sẽ không giống như cũ nữa.”

“Chị biết.”

Cậu lặng yên đứng chờ cô. Francie đưa bàn tay phải ra. Cậu đẩy tay cô sang bên, dang rộng hai tay mình mà ôm lấy cô và hôn lên má cô. Francie ôm chặt lấy em trai và bắt đầu khóc. Thấy vậy, cậu lại đẩy chị ra.

“Gớm chết, lũ con gái luôn làm em phát chán,” cậu nói. “Lúc nào cũng khóc lóc.” Nhưng giọng cậu khi nói ra câu này cũng lạc đi như thể chính cậu cũng sắp khóc.

Neeley xoay người lại và chạy ra khỏi nhà. Francie chạy theo cậu tới ngoài hành lang rồi nhìn em xuống tầng. Tới chân cầu thang tối tăm, cậu dừng bước và xoay người lại, ngẩng đầu lên nhìn chị mình. Dẫu trời tối, nhưng ở chỗ cậu đứng dường như phát sáng.

Thật giống bố… thật giống bố, cô nghĩ. Nhưng nét cương nghị rắn rỏi trên gương mặt cậu hiện ra rõ ràng hơn bố nhiều. Cậu vẫy tay chào cô rồi đi khỏi.

4 giờ.

Francie quyết định sẽ mặc quần áo trước, sau đó mới sửa soạn bữa ăn nhẹ, như vậy khi Ben đến nơi cô đã sẵn sàng mọi việc. Anh có vé và hai người sẽ đi xem Henry Hull diễn vở Người đàn ông trở về. Đây là buổi hẹn hò cuối cùng của họ cho đến Giáng sinh bởi ngày mai Ben trở về trường đại học. Cô thích Ben. Cô rất thích anh. Cô ước rằng mình có thể yêu anh. Giá như anh đừng lúc nào cũng tự tin và chắc chắn về bản thân như vậy. Giá như anh vấp ngã – chỉ một lần thôi. Giá như anh cần cô. À, phải rồi. Cô có năm năm để suy nghĩ về việc này cơ mà.

Cô đứng trước gương trong bộ váy lót màu trắng. Khi vòng tay qua đầu để lau người, cô chợt nhớ đến chuyện xưa, khi cô còn là một cô bé ngồi trên cầu thang thoát hiểm và ngắm nhìn những cô gái lớn hơn trong các căn hộ xung quanh đang háo hức chuẩn bị cho buổi hẹn hò của mình. Liệu ngay lúc này đây có ai đó đang quan sát cô như cô đã từng quan sát họ không nhỉ?

Bất chợt cô nhìn ra phía cửa sổ. Cách đó hai khoảng sân cô trông thấy một cô bé con đang ngồi trên cầu thang thoát hiểm, trên đùi đặt một cuốn sách và một tay cầm một túi kẹo. Cô bé này cũng đang ghé mắt qua những thanh rào chắn mà nhìn về phía Francie. Francie cũng biết cô bé, nhỏ nhắn và mảnh dẻ, mười tuổi, và tên là Florry Wendy.

Francie chải mái tóc dài, bện nó lại thành hai bím rồi quấn vòng quanh đầu. Sau đó, cô xỏ một đôi tất dài mới và đi đôi giày cao gót màu trắng. Cô rắc một ít bột hoa oải hương vào một mảnh vải, nhét nó vào trong áo ngực rồi xỏ chiếc váy mới màu hồng qua đầu.

Hình như có tiếng xe của bác sĩ Fraber về đến nhà. Cô nhoài người qua cửa sổ để nhìn. Quả nhiên, chiếc xe vừa vào trong nhà. Chỉ có điều, đó không phải là chiếc xe ngựa nữa. Bây giờ nó là một chiếc xe tải nhỏ màu hạt dẻ, hai bên thùng xe vẫn viết những dòng chữ màu vàng, và người chuẩn bị rửa xe không phải là Frank mà là một cậu thanh niên trẻ với cặp má hồng hào, bởi thọt chân mà được miễn quân dịch.

Cô lại nhìn qua mấy khoảng sân và thấy Florry vẫn đang nhìn mình chăm chú qua những thanh rào chắn của cầu thang thoát hiểm. Francie vẫy vẫy tay và gọi cô bé:

“Xin chào, Francie”

“Tên em không phải là Francie,” cô bé hô to lên đáp lại. “Là Florry, chị cũng biết rồi mà.”

“Chị biết chứ,” Francie nói.

Cô nhìn xuống khoảng sân phía dưới. Cái cây với những tán lá nở bung ra như những chiếc ô, lòa xòa phủ cả bên dưới và bên trên đoạn cầu thang thoát hiểm nơi cô hay ngồi đã bị chặt đi bởi những bà nội trợ xung quanh phàn nàn rằng quần áo trên dây phơi hay bị mắc vào các cành cây. Chủ nhà cử hai người đàn ông tới để chặt hạ cái cây.

Nhưng cái cây không chết... nó không chết.

Một cái cây mới đã mọc lên từ gốc của cây cũ và thân cây mới này đã từ mặt đất mà vươn lên ở nơi không có dây phơi quần áo bên trên nó. Sau đó nó bắt đầu mạnh mẽ vươn thẳng lên bầu trời, một lần nữa.

Trong khi đó, Annie, cây linh sam mà gia đình Nolan đã chăm sóc chu đáo bằng nước và phân bón, đã ốm yếu và chết từ lâu. Nhưng cái cây ở trong sân này – cái cây mà người ta đã chặt hạ nó... cái cây mà người ta đã đốt lửa xung quanh để thiêu gốc của nó – cái cây này đã sống

Nó sống! Và không gì có thể phá hủy nó được.

Một lần nữa, cô nhìn sang cô bé Florry Wendy đang ngồi đọc sách trên cầu thang thoát hiểm.

“Tạm biệt, Francie,” cô thầm thì.

Rồi cô đóng cửa sổ lại.

HẾT.

Chú Thích

[1] Chỉ tình trạng kết hôn khi đã có vợ hoặc chồng hợp pháp.

[2] Một loài cây rụng lá thuộc họ Thanh thất, có nguồn gốc từ Trung Quốc. Loài cây này có khả năng sinh trưởng trong những điều kiện rất khắc nghiệt và nó có thể nhanh chóng vươn cao, vì thế mà nó được gọi là cây thiên đàng, hay “cây vươn tới bầu trời”.

[3] Trong thập niên 1920 và 1930, người ta dùng loại chai gắn ống hút xi-phông để đựng và lấy nước khoáng có ga nhằm duy trì áp suất bên trong chai.

[4] Nickel: Đơn vị tiền tệ của Mỹ, 1 nickel bằng 5 xu.

[5] Chai lọ ký gửi: Chai đựng đồ uống mà khách hàng khi mua phải trả một khoản tiền đặt cọc và nhận lại số tiền này khi họ mang chai đã dùng hết trả lại cho cửa hàng.

[6] Các nhân vật trong bài thơ Cậu bé Áo Xanh (Little Boy Blue) của nhà thơ Eugene Field.

[7] Một điệu nhảy đôi thịnh hành ở Mỹ từ đầu những năm 1880 đến đầu thế kỷ 20.

[8] Óng ánh: Tiếng Anh là sheeny, có một nghĩa là đẹp/rực rỡ, và một nghĩa khác được dùng như tiếng lóng để chỉ người Do Thái ngụ ý miệt thị.

[9] Trường Chúa nhật: Trường học do nhà thờ tổ chức cho trẻ em vào các ngày Chủ nhật để dạy về tôn giáo.

[10] Sigmund Freud (1856-1939): Nhà thần kinh học và tâm lý học nổi tiếng người Áo.

[11] Trong niềm tin của người Công giáo, Luyện ngục là nơi linh hồn của những người phạm tội chuộc lỗi trước khi được lên thiên đàng.

[12] Theo truyền thống, người Công giáo không ăn thịt mà ăn cá vào các ngày thứ Sáu.

[13] Hạt Kerry: Một địa phương ở Ireland.

[14] Schoen: Đáng yêu.

[15] Ở đây, Francie nói từ shame (xấu hổ), phát âm gần giống với từ schoen của bà, nhưng ý nghĩa khác nhau.

[16] Nguyên tác lấy từ một câu trong vở kịch Macbeth của Shakespeare.

[17] Ở đây Francie nhắc đến Cain (con trai của Adam và Eve), nhưng cô bé kia nghe nhầm Cain thành cane (cây gậy).

[18] Tiếng Ý, nghĩa là vâng, đúng rồi.

[19] Rìu tomahawk: Một loại rìu cầm tay truyền thống của người Mỹ da đỏ.

[20] Nhân vật chính trong truyện Alice ở xứ sở thần tiên.

[21] Một câu trong Kinh thánh Hebrew, ý nói “Tôi đã có nhiều hơn so với các nhu cầu của mình.”

[22] Ngày Quốc khánh của Mỹ.

[23] Thực ra là Tammany Hall, một tổ chức Dân chủ kiểm soát Đảng Dân chủ, hoạt động từ thế kỷ 18 đến khoảng giữa thế kỷ 20. Tổ chức này nổi tiếng về nạn tham nhũng.

[24]Mũ bonnet: Loại mũ che tai có dây buộc dưới cằm, thường dùng cho trẻ nhỏ và phụ nữ thời xưa.

[25] Ở đây có lẽ Francie nhầm từ “free” mà Johnny nói thành nghĩa “miễn phí”, trong khi anh đang nhắc đến từ “free” theo nghĩa “tự do”.

[26] Từ “pole” vừa có nghĩa là cái cọc/cái sào, vừa có nghĩa là cực (ví dụ: cực từ, cực Bắc...). Nhân vật này hiểu nhầm ý nghĩa của từ “pole”.

[27] Frederick Cook (1865-1940): Nhà thám hiểm kiêm bác sĩ người Mỹ. Ông từng tuyến bố đã tới Bắc Cực vào năm 1908 nhưng thông tin này vẫn còn nhiều tranh cãi.

[28] Khu vườn ở Jerusalem, nơi Chúa Jesus bị phản bội vào đêm trước khi Ngài bị bắt đem di đóng đinh vào thập giá. Nghĩa bóng là hình ảnh chỉ địa điểm hoặc thời điểm mà một người phải chịu đựng sự thống khổ, đau đớn về tinh thần.

[29] Áo dòng (còn gọi là áo Đức Mẹ): Loại áo trùm bên ngoài, chỉ nối với nhau ở phần bả vai, thường được mặc trong các dịp tế lễ.

[30] Kiểu đi mô phỏng động tác cứng nhắc (như robot) với bước chân dài.

[31] 1 pound tương đương với gần 0,5kg.

[32] Sự trừng phạt một người/nhóm người mà không qua các quy trình pháp lý. Từ này thường được sử dụng để nói về việc xử tử công khai không chính thức do một đám đông thực hiện, thường bằng cách treo cổ, để trừng phạt một kẻ bị cáo buộc phạm tội, hoặc để đe dọa một nhóm thiểu số.

[33] Còn được hiểu theo nghĩa tiếng lóng là người gàn dở hay ngu ngốc.

[34] Irene Castle (1887-1918): Một vũ công nổi tiếng ở Mỹ.

[35] Nhân vật trong một câu chuyện dân gian của Đức, kể về việc một người thổi sáo tới giúp người dân thành phố Hamelin trừ bỏ được nạn chuột hoành hành bằng cách thổi sáo dụ chúng đi xa, nhưng sau đó thị trưởng thành phố này tỏ ra vô ơn khi không chịu trả tiền công cho anh ta, vì thế anh ta nổi giận và thổi sáo dụ toàn bộ số trẻ con ở đó rời đi.

[36] Một hòn đảo ở vùng Địa Trung Hải, thuộc lãnh thổ nước Ý.

[37] Ở Mỹ, ngày Lễ Lao động diễn ra vào thứ Hai đầu tiên trong tháng Chín.

[38] Đây là vở kịch do diễn viên John Barrymore thủ vai chính và đạt được thành công vang dội đương thời.

[39] Benjamin Franklin Keith (1846-1914): Chủ sở hữu các nhà hát tạp kỹ ở Mỹ.

[40] Biểu tượng được trao cho các gia đình có người thân hy sinh khi phục vụ trong các lực lượng vũ trang của Mỹ.

[41] Trong Thế chiến I, việc sử dụng những từ mượn từ tiếng Đức bị coi là hành vi không yêu nước ở Mỹ, vì thế họ nghĩ ra những tên gọi khác để thay thế cho những từ mượn ấy. Ví dụ, món sauerkraut (bắp cải muối) vốn là từ mượn từ tiếng Đức từ khoảng năm 1600 bị thay bằng từ Liberty Cabbage (Bắp cải Tự do).

[42] Một món cà phê sữa pha theo kiểu Pháp.

[43] Tiếng Pháp, nghĩa là như bạn muốn.

[44] Tên một tôn giáo.