BẬT KHÓC
Ở H MART

MICHELLE ZAUNER
Lê Hồng Phương Hạ (dịch)

Thương tặng Mẹ

1. BẬT KHÓC Ở H MART

Từ khi mẹ qua đời, tôi thường bật khóc ở H Mart.

H Mart là chuỗi siêu thị chuyên bán thực phẩm châu Á. Chữ H viết tắt cho cụm từ tiếng Hàn han ah reum, có thể hiểu đại khái là “hàng hóa chất đầy tay”. H Mart là nơi những đứa trẻ nước ngoài xa xứ chen chúc nhau đi tìm mấy gói mì ăn liền để gợi nhớ chút hương vị quê nhà. Đó là nơi các gia đình Hàn Quốc mua bánh gạo để làm món canh bánh gạo tteokguk với thịt bò nhân dịp năm mới. Đó cũng là nơi duy nhất bạn có thể tìm được thùng tỏi khổng lồ đã bóc vỏ, bởi chỉ có H Mart mới thật sự hiểu bạn cần bao nhiêu tỏi để nấu những món ăn của quê hương mình. Khác với các cửa hàng tạp hóa thông thường, H Mart không bao giờ xếp chung tất cả mặt hàng của những “nền ẩm thực thiểu số” vào một dãy duy nhất. Họ không đặt đậu Goya bên cạnh xốt sriracha. Thay vào đó, rất có thể bạn sẽ bắt gặp tôi đang nức nở bên khu tủ đông đựng những món banchan vì nhớ cồn cào mùi vị trứng kho nước tương và canh củ cải lạnh mà mẹ từng nấu. Có khi bạn sẽ thấy tôi đứng trong khu hàng đông lạnh, tay cầm xấp vỏ bánh há cảo, lòng bồi hồi nhớ về cảnh hai mẹ con đứng bên bàn bếp, xếp mấy miếng thịt lợn thái nhỏ và lá hẹ vào trong miếng bột mỏng. Mỗi lúc đứng gần các khu hàng hóa khô và rưng rưng nước mắt, tôi thường tự hỏi: Liệu mình có còn là người Hàn Quốc không nếu chẳng còn ai để hỏi xem loại rong biển mà chúng tôi từng mua là của hiệu nào?

Tôi lớn lên ở Mỹ. Cha tôi là người da trắng còn mẹ là người Hàn Quốc. Mẹ là cây cầu nối đưa tôi tiếp xúc với di sản Hàn Quốc của mình. Tuy mẹ chưa bao giờ dạy tôi nấu ăn một cách đúng nghĩa (người Hàn thường từ chối hướng dẫn chi tiết mà chỉ nói đại khái mơ hồ kiểu “cho thêm dầu mè đến khi nào món ăn có hương vị giống như mẹ nấu”), nhưng bà đã nuôi dưỡng tôi bằng khẩu vị đậm chất Hàn Quốc. Điều đó có nghĩa là phải quý trọng thức ăn ngon và thưởng thức bằng cảm xúc. Chúng tôi cầu kỳ trong mọi món ăn: kim chi nhất định phải chua tuyệt hảo, samgyupsal (thịt ba chỉ heo nướng) phải giòn không chê vào đâu được, các món hầm phải nóng bốc khói hay thậm chí nóng đến mức bỏng lưỡi. Theo quan niệm sống của chúng tôi, việc chuẩn bị thực đơn cho cả tuần là hết sức ngớ ngẩn. Chuyện ăn uống hằng ngày chủ yếu là thèm gì ăn nấy. Chúng tôi có thể ăn món canh kim chi suốt ba tuần liền cho đến khi chuyển sang say mê món khác. Người Hàn ăn uống theo mùa và ngày lễ.

Khi mùa xuân gõ cửa và thời tiết chuyển mình, chúng tôi thường mang bếp ga dã ngoại ra ngoài trời và nướng những miếng thịt ba chỉ heo tươi rói. Vào sinh nhật tôi, cả nhà thường ăn miyeokguk - một món canh rong biển ngon miệng, bổ dưỡng được khuyến khích dành cho phụ nữ sau sinh và theo truyền thống, người Hàn Quốc còn ăn món này trong dịp sinh nhật để tỏ lòng biết ơn đối với mẹ mình.

THỨC ĂN CHÍNH LÀ phương tiện để mẹ tôi gửi gắm tình thương. Mặc cho mẹ tỏ ra nghiêm khắc hay tàn nhẫn thế nào khi liên tục thúc ép tôi đáp ứng những kỳ vọng thất thường của bà, tôi vẫn luôn cảm nhận được tình yêu của mẹ dành cho tôi tỏa ra từ phần ăn trưa được bà tỉ mẩn gói ghém hay những bữa ăn mà bà chuẩn bị đúng theo ý thích của tôi. Tôi vốn không sõi tiếng Hàn nhưng mỗi khi đến H Mart, tôi cảm giác mình có thể nói rất trôi chảy. Tôi mân mê những sản phẩm và đọc to tên của nó -chamoe melon (dưa Triều Tiên), danmuji (củ cải muối vàng). Tôi chất đủ loại quà vặt vào giỏ hàng. Món nào cũng được đóng gói bắt mắt và trang trí hình ảnh của một bộ phim hoạt hình quen thuộc. Nhìn thấy chúng, tôi nhớ lại ngày trước mẹ từng chỉ cho tôi cách gấp tấm thẻ nhựa bé xíu đựng bên trong các bịch bánh snack Jolly Pong, cách dùng nó làm thìa để xúc bỏng gạo hương caramel cho vào miệng. Thể nào bỏng gạo cũng rơi đầy lên áo tôi rồi vung vãi khắp xe hơi. Tôi còn nhớ cả những món quà vặt mà mẹ kể bà thường ăn lúc nhỏ, cố gắng mường tượng xem hồi bằng tuổi tôi trông mẹ như thế nào. Tôi muốn yêu thích tất cả những việc bà từng làm để trở thành hiện thân của mẹ một cách trọn vẹn.

Cơn sóng đau buồn trong tôi thường trỗi lên cồn cào mỗi khi bất chợt bắt gặp một hình ảnh nào đó. Tôi có thể điềm tĩnh kể với bạn lúc tôi nhìn thấy tóc mẹ rụng trong bồn tắm hay năm tuần lễ ngủ vật vờ trong các bệnh viện. Thế mà ở H Mart, chỉ cần tình cờ thấy một đứa trẻ chạy ùa tới, hai tay khệ nệ ôm hai bịch gạo nổ ppeongtwigi là tôi đánh rớt cái mặt nạ điềm tĩnh đó liền. Những chiếc bánh gạo Frisbees nhỏ xíu đó chính là thời thơ ấu của tôi -một quãng thời gian hạnh phúc hơn bây giờ vì còn có mẹ ở bên. Sau khi tan học, hai mẹ con tôi sẽ cùng nhai những chiếc bánh tròn giòn xốp, bẻ nó ra từng miếng như bẻ mấy hạt đậu phộng và nghe vị ngọt như đường tan dần trong miệng.

Tôi sẽ nức nở khi nhìn thấy một cụ bà Hàn Quốc đang ăn mì hải sản trong khu ẩm thực, bóc đầu tôm và vỏ sò bỏ lên nắp chiếc chén thiếc của người con gái. Mái tóc cụ bạc phơ uốn thành lọn, xương gò má nhô cao hệt như chóp của hai quả đào còn đôi lông mày xăm thì xỉn màu vì mực đã phai. Tôi tự hỏi nếu như mẹ còn sống, trông bà sẽ như thế nào ở tuổi bảy mươi. Mẹ có uốn tóc giống như tất cả các cụ bà Hàn Quốc khác không, như thể kiểu tóc ấy là một phần không thể thiếu trong hành trình phát triển của dân tộc chúng tôi vậy. Tôi tưởng tượng cảnh hai mẹ con đang khoác tay nhau, thân hình mảnh dẻ của bà tựa vào tôi khi chúng tôi bước lên thang cuốn để đi đến khu ăn uống. Cả hai mẹ con sẽ mặc bộ quần áo đen tuyền mà như mẹ nói là “theo phong cách New York”. Ấn tượng của bà về New York vẫn mang đậm hơi thở của thập niên 1960 -thời của bộ phim Breakfast at Tiffany’s. Khi ấy, mẹ sẽ đeo chiếc ví hiệu Chanel bằng da may chần mà bà hằng ao ước cả đời chứ không phải những chiếc giỏ nhái mua ở các con đường đằng sau khu phố Itaewon. Da tay và da mặt mẹ hơi dinh dính vì thoa kem chống lão hóa QVC. Mẹ còn diện hẳn đôi giày thể thao đế độn kỳ quặc mặc cho tôi rất không tán thành. Chắc hẳn bà sẽ nói: “Michelle à, mấy ngôi sao ở Hàn Quốc đều mang giày kiểu này đấy”. Bà giật mạnh sợi xơ vải khỏi áo của tôi, và càm ràm -rằng vai tôi thõng xuống, rằng tôi nên mua một đôi giày mới, và lẽ ra tôi nên bắt đầu dùng dầu dưỡng tóc argan mà mẹ đã mua - nhưng ít ra chúng tôi vẫn còn được ở bên nhau.

Thật lòng mà nói, tôi đang giận phừng phừng. Tôi giận bà cụ người Hàn mà mình không hề quen biết kia, tại sao bà ấy còn sống mà mẹ tôi thì không, làm như bằng cách nào đó sự tồn tại của người xa lạ đó có liên quan đến sự mất mát của tôi vậy. Đến một người trạc tuổi mẹ tôi vẫn còn có mẹ kia mà. Tại sao bà ấy ngồi đây xì xụp ăn mì jjamppong cay trong khi mẹ tôi thì không? Chắc hẳn những người khác cũng cảm thấy cuộc đời thật bất công, và đôi khi việc vô lý đổ thừa cho ai đó sẽ phần nào xoa dịu nỗi bất mãn trong ta.

Thỉnh thoảng nỗi đau buồn khiến cho tôi ngột ngạt như thể bị bỏ rơi đơn độc trong căn phòng kín bưng không có lấy một cánh cửa. Mỗi lần nhớ đến việc mẹ đã qua đời, tôi thấy mình đang va vào bức tường sừng sững, rắn như đá mặc cho tôi cố liên tục đâm đầu vào nhưng vẫn không tìm được lối ra. Nó như nhắc nhở tôi về một sự thật không thể đổi thay rằng cả đời này tôi sẽ không bao giờ được gặp lại mẹ nữa.

CÁC SIÊU THỊ H MART thường nằm ở ngoại ô, như là một trung tâm hạng nhì với các khu mua sắm châu Á mặt tiền và những nhà hàng tuyệt vời hơn hẳn so với một số địa chỉ gần thành phố. Ở đầy chúng ta đang nói đến những nhà hàng Hàn Quốc thực thụ, nơi có chiếc bàn bày đầy ắp các món banchan, nào là cá cơm xào, dưa chuột nhồi và đủ các món muối chua, nhiều đến nỗi người ta phải thay phiên nhau chơi trò “rút đĩa” hàng ngang để thưởng thức cho bằng hết. Nó khác hẳn với mấy quán ăn lai Á pha tạp gần chỗ làm của bạn. Ở đó, họ dám cho ớt chuông vào món cơm trộn bibimbap và lườm nguýt thực khách khi khách xin thêm phần giá đỗ héo queo. Cái tôi muốn nói đến là những nhà hàng Hàn Quốc thứ thiệt cơ.

Trên đường đến H Mart sẽ có những biển hiệu cho bạn biết mình đang đi đúng hướng. Bạn đi càng xa, những dòng chữ trước mái hiên sẽ từ từ chuyển sang các ký hiệu mà chưa chắc bạn có thể đọc được. Đây là lúc kiểm tra xem kỹ năng tiếng Hàn sơ cấp của tôi thành thạo tới mức nào - liệu tôi có thể vừa đi vừa đọc nhanh các nguyên âm không? Tôi đã dành hơn sáu năm đi học ở trường Hàn ngữ Hangul Hakkyo vào thứ Sáu hằng tuần và kết quả học tập sẽ thể hiện ngay lúc này. Tôi đọc được bảng hiệu của nhà thờ, của một phòng khám mắt và ngân hàng. Đi thêm vài dãy phố là chúng ta đã đứng giữa H Mart rồi. Đột nhiên tôi cảm thấy như vừa bước sang một đất nước khác. Xung quanh tôi toàn là người châu Á, họ nói vô số phương ngữ xen lẫn nhau hệt như những sợi cáp điện thoại vô hình. Từ tiếng Anh duy nhất ở đây là “HOT POT”và LIQUORS” (lẩu và rượu) nhưng nó cũng bị chôn vùi dưới hàng loạt kiểu chữ biểu tượng và tự vị, với hình ảnh chú hổ hoạt họa hay một cây xúc xích đang nhảy múa ngay bên cạnh.

Trong khu phức hợp H Mart, bạn sẽ thấy một số kiểu khu vực ăn uống, cửa hàng thiết bị và hiệu thuốc. Còn có quầy mỹ phẩm để bạn mua những sản phẩm chăm sóc da và mỹ phẩm trang điểm Hàn Quốc được làm từ dịch nhầy ốc sên hoặc trứng cá tầm, hay loại mặt nạ được quảng cáo mơ hồ là chiết xuất từ “nhau thai” (nhau thai của ai thì có trời mới biết!). Ngoài ra, thường sẽ có một quầy bánh giả Pháp bán trà sữa trân châu, cà phê loãng và cả tá loại bánh ngọt hấp dẫn, trông thì bắt mắt nhưng mùi vị chẳng ngon lắm.

Siêu thị H Mart trong khu tôi sống nằm ở Elkins Park - một thị trấn phía đông bắc thành phố Philadelphia. Vào ngày cuối tuần, tôi thường có thói quen lái xe đến đây ăn trưa, mua trữ nhiều thức ăn cho cả tuần rồi nấu bữa tối bằng bất cứ nguyên liệu nào tươi ngon mà tôi thích. H Mart ở Elkins Park bao gồm hai khu: khu tạp hóa ở tầng một và khu ẩm thực ở tầng trên. Tầng trên có hàng loạt quầy hàng bán đủ loại thức ăn phong phú. Một gian chuyên bán sushi, một gian chuyên phục vụ ẩm thực Trung Quốc. Một quầy khác bán jjigae - món canh nóng được bưng ra trong loại nồi đất nung ttukbaegi truyền thống. Những chiếc nồi này có công dụng giống như cái vạc nhỏ, giữ cho món canh vẫn sôi sùng sục sau khi mang ra tận mười phút. Một quầy ăn vặt Hàn Quốc phục vụ món ramen (thực ra chỉ là mì ăn liền Shin Cup có đập trứng vào), những chiếc há cảo hấp khổng lồ đầy nhân thịt heo và miến được nhồi trong một lớp vỏ bánh dày, còn có tteokbokki - loại bánh gạo cay, dai, hình dáng thuôn dài vừa miệng được luộc trong nước hầm với chả cá, ớt đỏ và xốt gochujang cay ngọt - đây là một trong ba loại xốt được mẹ tôi dùng khá nhiều trong tất cả các món Hàn Quốc. Cuối cùng là gian hàng ẩm thực Hoa - Hàn ưa thích của tôi với những món như thịt heo chiên giòn chua ngọt tangsuyuk bóng mỡ được rưới nước xốt màu cam, mì hải sản, cơm chiên và mì tương đen.

Khu ẩm thực là địa điểm lý tưởng để vừa ngắm nhìn người qua kẻ lại vừa xì xụp bát mì tương đen jjajangmyeon mặn mặn béo béo. Tôi thường nghĩ về những người thân ở Hàn Quốc mà đến nay hầu như họ đều đã qua đời. Trước kia, sau khi mẹ con tôi ngồi máy bay mười bốn tiếng từ Mỹ về Seoul, món mì Hoa - Hàn này luôn là thứ đầu tiên chào đón chúng tôi. Dì tôi sẽ gọi điện đặt hàng. Hai mươi phút sau, chiếc chuông cửa điện tử vang lên điệu nhạc “Für Elise” rồi một người đàn ông đội mũ bảo hiểm bước xuống xe máy, xách theo cái hộp thiếc rất to. Anh ta trượt mở cánh cửa kim loại và mang ra những bát mì lớn, những lát thịt heo tẩm bột chiên giòn với nước xốt đậm đà bên cạnh. Lớp bọc nhựa bên trên thường lõm xuống và đọng hơi nước. Chúng tôi bóc nó ra, rưới đều phần nước cốt đen sền sệt lên mì và nước xốt màu cam bóng loáng, mỡ màng lên thịt heo. Cả nhà ngồi khoanh chân trên mặt sàn lát đá cẩm thạch mát rượi, xì xụp bát mì và nhoài qua người nhau. Các dì, mẹ tôi và bà ngoại huyên thuyên bằng tiếng Hàn nên tôi chẳng hiểu gì, chỉ lặng lẽ ăn, lắng nghe và thường xuyên năn nỉ mẹ dịch lại cho mình.

Tôi tự hỏi có bao nhiêu người ở H Mart cũng đang thương nhớ gia đình. Bao nhiêu người nghĩ đến người thân khi họ bưng khay thức ăn đi ra từ các quầy hàng. Có phải họ ăn để cảm nhận sự gắn kết, để tưởng nhớ những người ruột thịt chăng? Trong số họ, có ai không thể về nước vào năm nay hay đã phải xa quê suốt mười năm đằng đẵng? Có ai giống như tôi, đang nhớ thương về những người đã nhắm mắt xuôi tay?

Trên một cái bàn là nhóm sinh viên trẻ người Trung Quốc đã rời xa gia đình một mình khăn gói sang Mỹ học. Họ tụ lại với nhau, cùng bắt chuyến xe buýt đi suốt bốn mươi lăm phút đến vùng ngoại ô ở nơi đất khách quê người này chỉ để ăn món tiểu long bao. Ở một cái bàn khác là ba phụ nữ Hàn Quốc thuộc ba thế hệ đang ăn ba món hầm: cô con gái, người mẹ và người bà thoải mái nhúng thìa vào bát nhau, với tay lấy khay của nhau, người này quệt tay lên mặt người kia rồi dùng đũa của mình gắp chung vào các đĩa banchan. Không ai để ý hay mảy may bận tâm về ý niệm không gian riêng tư.

Có một thanh niên da trắng đi cùng với gia đình. Họ cười khúc khích khi cố gắng phát âm tên các món ăn trong thực đơn. Cậu con trai giải thích với bố mẹ về những món mà họ vừa gọi. Có thể anh ấy đã đóng quân tại Seoul hoặc dạy tiếng Anh ở nước ngoài. Có thể anh là người duy nhất trong nhà có hộ chiếu. Biết đâu chính lúc này, gia đình họ sẽ quyết định nên đi du lịch để tự mình khám phá những điều mới mẻ trên thế giới.

Một chàng trai châu Á đang đi chung với bạn gái. Anh ấy khiến người yêu trầm trồ thích thú khi giới thiệu với cô một thế giới tràn đầy hương vị và kết cấu mới lạ. Anh hướng dẫn cô cách ăn mul naengmyeon - một món mì lạnh sẽ ngon hơn khi cho thêm giấm và mù tạt cay trước khi dùng. Chàng trai kể với người yêu về chuyện ngày trước bố mẹ anh sang Mỹ như thế nào và anh đã quan sát mẹ mình làm món này tại nhà ra sao. Bà dùng củ cải thay cho bí ngòi. Một cụ già khập khiễng bước tới bàn bên cạnh, gọi món cháo gà tiềm sâm mà có lẽ ông đã quen ăn ở đây hằng ngày. Tiếng chuông vang lên báo hiệu cho mọi người ra lấy món mình đã đặt. Phía sau các quầy hàng, những người phụ nữ tất bật làm việc không ngơi tay.

Đấy là một nơi thiêng liêng và đẹp đẽ. Một quán ăn tự phục vụ luôn tấp nập những người từ khắp nơi trên thế giới đã chuyển đến sinh sống ở đất nước xa lạ này. Mỗi vị khách đều mang theo lịch sử của riêng mình. Họ là người nước nào và đã phải đi quãng đường bao xa để tới được H Mart? Họ đến đây làm gì? Để tìm mua củ riềng về làm món cà ri Indonesia mà cha họ yêu thích vì chẳng có siêu thị Mỹ nào bán? Để mua bánh gạo tưởng nhớ ông bà tổ tiên theo nghi lễ Jesa và cúng giỗ người thân? Hay để thỏa mãn cơn thèm tteokbokki vào một ngày mưa gió, bồi hồi nhớ về một đêm khuya chếnh choáng nào đấy, ngồi nhâm nhi ăn vặt dưới tấm bạt che của “quán cóc” pojangmacha trong chợ Myeong-dong?

Những điều đó chúng tôi không cần phải nói ra. Chỉ một cái nhìn thấu hiểu thôi là quá đủ. Chúng tôi lặng lẽ ngồi ăn trưa nhưng tôi biết mọi người đến đây đều vì một lý do duy nhất. Tất cả muốn tìm lại chút hình bóng quê nhà, tìm lại một phần nguồn cội và bản thể của mình. Chúng tôi tìm kiếm hương vị quê hương qua các món ăn và nguyên liệu mình mua. Sau đó mỗi người lại tỏa đi một ngả - trở về phòng ký túc xá hoặc căn bếp ở ngoại ô của mình để chế biến lại những món ăn mà nếu không đi xa đến thế thì không thể mua được nguyên liệu. Các cửa hàng Trader Joe’s không bán thứ chúng tôi cần. H Mart là nơi kiều bào nước bạn tụ họp trong một không gian đầy ắp hương vị và tin rằng mình sẽ tìm được những thứ mà không thể có ở bất kỳ nơi nào khác.

Trong khu ẩm thực H Mart, tôi tìm thấy chính bản thân mình và chương đầu tiên cho câu chuyện về mẹ mà tôi rất muốn kể. Tôi ngồi cạnh hai mẹ con người Hàn Quốc nọ. Họ vô tình chọn chiếc bàn bên cạnh chỗ tôi vừa khóc nức nở. Cậu con trai tự giác đi lấy bộ muỗng đũa bạc trên quầy cho hai mẹ con rồi đặt chúng lên khăn ăn. Cậu ăn cơm rang còn người mẹ dùng canh xương bò seolleongtang. Cậu con trai hẳn đã trạc đôi mươi nhưng bà mẹ vẫn nhắc chừng cậu cách ăn uống, giống y hệt như mẹ tôi ngày trước. “Chấm hành tây vào xốt đi con”. “Đừng cho nhiều tương gochujang kẻo mặn đấy”. “Sao con không ăn giá đậu đi?” Có những ngày tôi hơi bực bội vì sự càm ràm phiền phức ấy, lòng thầm nhủ: Quý bà, làm ơn để con yên tĩnh ngồi ăn một chút! Nhưng hầu như tôi luôn hiểu rằng đó là cách trọn vẹn nhất để biểu lộ sự quan tâm dịu dàng của người phụ nữ Hàn. Tôi rất đỗi trân trọng tình thương ấy và sẵn lòng làm bất cứ việc gì để có lại tình cảm đó.

Người mẹ san những miếng thịt bò từ thìa của mình lên thìa của đứa con. Chàng trai có vẻ trầm lặng, uể oải và ít chuyện trò với mẹ. Tôi muốn nói với cậu ta rằng tôi nhớ mẹ mình da diết, rằng cậu nên quan tâm, chăm sóc mẹ và hãy luôn nhớ là cuộc sống này rất đỗi mong manh, mẹ cậu có thể ra đi bất cứ lúc nào. Cậu nên khuyên mẹ đi kiểm tra sức khỏe để chắc chắn trong người bà không có một khối u nhỏ đang âm thầm phát triển.

Chỉ trong năm năm, dì và mẹ tôi lần lượt qua đời vì căn bệnh ung thư. Thế nên tôi đến H Mart không phải để lùng mua mực và ba bó hành lá với giá một đồng mà để tìm lại hồi ức của mình. Tôi thu thập dấu tích để chứng tỏ rằng phân nửa bản sắc Hàn Quốc trong tôi không hề bị mai một theo sự ra đi của hai người phụ nữ tôi yêu thương. H Mart là cây cầu đưa tôi trốn chạy khỏi những ký ức đầy ám ảnh khi nhìn thấy mái tóc của dì với mẹ bị rụng trụi đi vì hóa trị, thấy cơ thể họ gầy rộc chỉ còn da bọc xương và phải tiêm thuốc giảm đau. H Mart nhắc tôi nhớ về hình ảnh xinh đẹp, tràn trề sức sống của họ ngày trước, với mười ngón tay lúc lắc những chiếc bánh snack Chang Gu phết mật ong và chỉ cho tôi cách ăn quả nho Hàn luôn cả vỏ rồi nhằn hạt ra.

2ĐỂ DÀNH NƯỚC MẮT

Mẹ tôi qua đời vào ngày 18 tháng Mười năm 2014, một ngày mà chẳng hiểu sao tôi cứ luôn nhớ trước quên sau. Tôi không biết chính xác là vì tôi không muốn ghi nhớ nó hay vì ngày đó dường như không quá quan trọng so với tất cả nỗi đau chúng tôi đã gánh chịu. Mẹ mất năm năm mươi sáu tuổi, khi ấy tôi hai mươi lăm - cái tuổi mà suốt nhiều năm mẹ đã quả quyết với tôi rằng đó là một cột mốc rất đặc biệt trong đời. Đó là năm mẹ đã gặp ba, lấy ba rồi rời xa quê hương, rời xa bà ngoại và hai người chị em để bước vào một chương trọng đại trong quãng đời trưởng thành. Đó là năm mẹ bắt đầu xây dựng một gia đình mà sau này hình thành nên con người bà. Tôi vốn cho rằng năm hai mươi lăm tuổi của mình sẽ rất thuận buồm xuôi gió. Nhưng rồi đó chính là năm cuộc đời mẹ tôi kết thúc còn cuộc đời tôi thì vỡ vụn.

Đôi khi tôi cảm thấy rất có lỗi vì luôn nhớ sai ngày mẹ mất. Mùa thu nào tôi cũng phải trượt xem những tấm ảnh chụp bia mộ của mẹ để xác nhận lại dòng ngày tháng đã khắc trên đó, bị những bó hoa rực rỡ mà tôi đặt ở đó suốt năm năm qua che khuất đi một nửa, hoặc phải tìm lại bản cáo phó mà mình đã bỏ mặc không viết. Nhờ vậy, tôi mới có thể chuẩn bị tinh thần can đảm chấp nhận một thực tế khác xa với kỳ vọng của mình.

Ba tôi thì luôn bị ám ảnh bởi ngày tháng. Trong ông dường như có một cái đồng hồ không bao giờ báo sai về tất cả các ngày sinh, ngày giỗ, ngày kỷ niệm và ngày lễ sắp tới. Một tuần trước ngày giỗ của mẹ tôi, ông thường đột nhiên trở nên rầu rĩ và chẳng bao lâu ông sẽ nhấn chìm tôi trong cơn lũ tin nhắn Facebook để thở than về cuộc đời bất công và trách móc tôi là chẳng bao giờ hiểu được nỗi đau khi mất đi người tri kỷ. Sau đó ba sẽ lái mô tô lang thang khắp Phuket - nơi ông đã nghỉ dưỡng một năm sau khi vợ qua đời - để lấp đầy khoảng mất mát bằng những bãi biển ấm áp, bằng hải sản ê hề trên đường phố và những cô nàng trẻ trung không biết đánh vần từ problem.

ĐIỀU MÀ DƯỜNG NHƯ TÔI chưa bao giờ quên chính là những món mẹ từng ăn. Mẹ là một người phụ nữ có nhiều cái “thường lệ”. Sau một ngày mua sắm, mẹ thường gọi nửa ổ bánh mì nướng kẹp thịt bò và phô mai, kèm một phần khoai tây chiên giòn ở quán cà phê Terrace. Một ly trà đá ít ngọt pha với nửa gói đường ăn kiêng Splenda - thứ gia vị mà bà quả quyết là không bao giờ nêm vào bất cứ món nào khác. Đến nhà hàng Olive Garden thì gọi xúp rau kiểu Ý “nóng bốc hơi” chứ không phải “nóng bốc khói”* và thêm nước dùng. Vào những dịp đặc biệt thì không thể thiếu nửa tá hàu để nguyên nửa vỏ, cùng sốt Mignonette, rượu sâm panh và món xúp hành Pháp nóng bốc khói của nhà hàng Jake’s ở Portland. Có lẽ mẹ là người duy nhất trên đời gọi món khoai tây chiên “nóng bốc hơi” ở McDonald một cách rất nghiêm túc. Mẹ thường ăn mì hải sản cay jjamppong thêm nhiều rau củ ở quán Cafe Seoul mà bà vẫn quen miệng gọi là Seoul Cafe theo trật tự ngữ pháp tiếng Hàn. Mẹ thích ăn hạt dẻ rang vào mùa đông bất kể chúng khiến bà đầy hơi khó chịu. Mẹ thích nhâm nhi đậu phông rang muối với bia hơi. Hầu như ngày nào bà cũng uống hai ly rượu nho chardonnay nhưng chỉ cần quá sang ly thứ ba là choáng váng mặt mày. Mẹ thích ăn ớt ngâm chua cay với pizza. Khi đến các nhà hàng Mexico, bà thường gọi riêng một đĩa ớt jalapeño thái nhuyễn và riêng một phần xốt salad. Mẹ ghét rau mùi, bơ và ớt chuông. Mẹ dị ứng với cần tây. Mẹ ít khi ăn đồ ngọt, trừ đôi lúc thưởng thức cả lít kem dâu tây Häagen-Dazs, một túi kẹo hạt đậu vị quýt, một hai viên chocolate See’s vào dịp Giáng sinh và bánh phô mai việt quất vào dịp sinh nhật. Mẹ chẳng mấy khi ăn vặt hay dùng điểm tâm. Bà khá kén cá chọn canh trong chuyện ăn uống.

Sở dĩ tôi nhớ rõ mồn một những điều này là vì các bà mẹ thường thể hiện tình thương dành cho chúng ta theo cách như vậy. Không phải bằng những lời chót lưỡi đầu môi, không phải bằng những lời yêu thương thường xuyên bày tỏ, bà chỉ tỉ mỉ quan sát và âm thầm ghi nhớ những điều khiến bạn vui, để săn sóc và mang đến sự thoải mái cho bạn mà thậm chí không hể nhận ra. Bà nhớ rõ bạn có thích ăn món hầm thêm nước dùng không, bạn có mẫn cảm với gia vị không, bạn có ghét cà chua hay không ăn được hải sản, bạn có thường thèm ăn không. Mẹ nhớ rõ món banchan nào bạn thường chén sạch trước tiên để lần sau gọi thêm một phần, bên cạnh nhiều món ăn ưa thích khác đã hình thành nên bạn, nên chính con người bạn.

NĂM 1983, ba tôi bay sang Hàn Quốc theo lời mời gọi “Có cơ hội làm việc ở nước ngoài” trong một bài quảng cáo đơn giản đăng trên tờ The Philadelphia Inquirer. Thì ra cơ hội đó là một chương trình đào tạo kỹ năng bán ô tô cũ cho quân đội Hoa Kỳ ở Seoul. Công ty đặt phòng nghỉ cho ba tôi ở khách sạn Naija thuộc quận Yongsan. Lúc ấy mẹ đang làm lễ tân ở đó và được cho là người phụ nữ Hàn đầu tiên mà ông gặp gỡ.

Họ hẹn hò với nhau khoảng ba tháng và khi kết thúc chương trình đào tạo, ba đã ngỏ lời cầu hôn mẹ. Giữa những năm 80, đôi vợ chồng trẻ cùng nhau bôn ba qua ba đất nước - từ Misawa (Nhật Bản), Heidelberg (Đức) rồi về lại Seoul, nơi tôi chào đời. Một năm sau, bác Ron - anh trai của ba đề nghị ba về làm cho công ty môi giới xe tải của bác. Công việc đó chấm dứt những ngày tháng lang thang hết châu lục này tới châu lục khác mỗi năm hai lần và mở ra cuộc sống an cư lạc nghiệp cho gia đình tôi. Thế là chúng tôi chính thức nhập cư khi tôi vừa được một tuổi.

Chúng tôi chuyển đến Eugene thuộc tiểu bang Oregon - một thành phố nhỏ có nhiều trường đại học nằm ở phía tây bắc Thái Bình Dương. Eugene gần với đầu nguồn sông Willamette - con sông chạy dài 150 dặm về hướng bắc, từ dãy Calapooya nằm ở ngoại ô cho đến cửa sông Columbia. Băng mình giữa dãy núi Cascade phía đông và dãy Oregon Coast phía tây, dòng Willamette đã bồi tụ nên một thung lũng màu mỡ, nơi mà mấy vạn năm trước, hàng loạt trận lũ kỷ băng hà dâng lên từ hồ Missoula đã đổ về phía tây nam, tràn qua phía đông Washington, mang theo lớp đất giàu dinh dưỡng và đá núi lửa bồi đắp nên tầng tầng lớp lớp địa chất cũng như những đồng bằng phù sa thích hợp với nhiều loại cây trồng ngày nay.

Thành phố khoác lên mình tấm áo choàng xanh của cây cỏ, ôm lấy bờ sông, chạy dài qua những ngọn đồi lởm chởm và rừng thông ở trung tâm bang Oregon. Thời tiết ở đây hầu như quanh năm ôn hòa, có mưa phùn âm u nhưng cũng có lúc nhường chỗ cho mùa hè tươi đẹp, nguyên sơ. Tuy trời mưa liên miên nhưng tôi chưa bao giờ thấy một người Oregon nào mang ô khi ra ngoài.

Người dân Eugene rất tự hào về hải sản ở quê hương mình, họ say sưa kết hợp những nguyên liệu tự nhiên, tươi ngon đúng mùa của địa phương thành các món ngon trước khi chúng trở nên nổi tiếng và bị nhiều người săn tìm. Ở các vùng nước ngọt, người người chen nhau đi câu cá hồi chinook vào mùa xuân và cá hồi cầu vồng trong mùa hạ. Cua Dungeness ngọt thịt quanh năm lúc nhúc ở các cửa sông. Thứ Bảy hằng tuần, nông dân địa phương tụ họp về khu trung tâm để bán những sản phẩm hữu cơ nhà làm, mật ong, nấm tự nhiên và đủ loại quả mọng dại. Đa số cư dân Eugene là người theo trào lưu Hippy, phản đối chuỗi siêu thị Whole Foods và ủng hộ những cửa hàng hợp tác xã trong vùng. Họ mang giày Birkenstocks của Đức, dệt khăn quấn tóc đem ra chợ bán và tự làm bơ hạt. Tên khai sinh của đàn ông thường là Herb (Thảo mộc) và River (Sông), còn phụ nữ thường được gọi là Forest (Rừng) và Aurora (Bình minh).

Năm tôi lên mười, cả gia đình chuyển ra vùng ngoại ô cách xa khoảng bảy dặm, băng qua những trang trại trồng cây thông Noel và những con đường mòn của công viên Sepencer Butter để đến một ngôi nhà ở tít trong rừng. Nhà tôi nằm trên một khu đất rộng năm mẫu Anh, nơi hàng đàn gà tây rừng thơ thẩn mổ côn trùng trên cỏ, nơi ba tôi có thể lái máy cắt cỏ mà chẳng cần mặc quần áo nếu như ông thích, nơi có hàng nghìn cây thông vàng miền Tây nước Mỹ che chắn và nơi chẳng có lấy một bóng hàng xóm láng giềng suốt mấy dặm xung quanh. Phía sau nhà có một khoảng đất trống mà mẹ tôi trồng hoa đỗ quyên và dọn cỏ sạch sẽ. Bên ngoài khu đất là những ngọn đồi dốc phủ đầy cỏ cứng và đất sét đỏ. Có một cái ao nước nhân tạo đục ngầu và ngập bùn nhão nhoét, lũ kỳ nhông và ếch nhái suốt ngày chơi trò rượt bắt. Những bụi mâm xôi tự do mọc dại và cứ đến đầu mùa hè nắng như thiêu như đốt, ba tôi thường xách theo cây kéo làm vườn to tướng, phát quang lối đi mới giữa các bụi cây, tạo thành một đường vòng đủ để ông cưỡi chiếc xe đạp dơ hầy của mình đi qua. Mỗi tháng một lần, ba sẽ đốt những đống rác mà ông thu gom được, cho phép tôi rưới thứ chất lỏng nhẹ bên dưới chúng và hai cha con cùng chiêm ngưỡng tác phẩm của ba sáng rực lên trong đống lửa cao mấy mét.

Tôi rất yêu ngôi nhà mới của mình nhưng cũng dần dần chán ghét nó. Không có lấy một đứa bạn hàng xóm để chơi cùng, không có cửa hàng tiện lợi hay công viên nào gần đó để đạp xe tới. Một mình tôi bị mắc kẹt, sống thui thủi ở đây, chẳng có ai trò chuyện hay chơi đùa, ngoại trừ mẹ.

Bị bỏ lại trong rừng với mẹ, tôi rất ngột ngạt trước toàn bộ thời gian và sự chăm sóc mà bà dành cho tôi - một tình thương đầy tận tụy mà đối với tôi, đó vừa là đặc ân tốt lành vừa là nguyên nhân khiến mình trở nên lệ thuộc. Mẹ tôi ở nhà nội trợ. Từ khi sinh tôi, việc “xây tổ ấm” đã trở thành công việc chính của bà. Tuy mẹ rất thận trọng và luôn bảo vệ tôi kỹ càng nhưng bà không mấy khi nựng nịu, chiều chuộng tôi. Bà không phải mẫu “người mẹ dịu hiền” giống như “mẹ người ta” mà tôi thường ganh tị. Người mẹ dịu hiền là người luôn tỏ ra thích thú trước tất cả những lời con họ nói dù thực lòng họ chẳng quan tầm gì sất, người vội vã đưa bạn đi khám khi bạn chỉ vừa than thở về căn bệnh vặt vãnh nhất, người luôn an ủi “tụi nó chỉ ganh ghét với con thôi” khi ai đó chế giễu bạn, hay trầm trồ “con mẹ lúc nào cũng xinh nhất” dù thực tế bạn chẳng xinh chút nào hoặc hồ hởi “mẹ thích lắm con yêu!” khi bạn tặng bà một món quà Giáng sinh vớ vẩn.

Còn tôi mỗi lần bị thương là mẹ sẽ bắt đầu quát tháo. Không phải quát tháo vì lo cho tôi mà là quát vào mặt tôi. Tôi không tài nào hiểu được. Khi lũ bạn tôi bị thương, mẹ tụi nó sẽ bế tụi nó lên âu yếm dỗ dành hoặc đưa đến bác sĩ ngay lập tức. Người da trắng hở ra là đi bác sĩ. Nhưng đổi lại là tôi, mẹ sẽ giận điên lên như thể tôi vừa cố tình phá phách đồ đạc của bà.

Một lần nọ, khi đang bấu chân vào một cái hốc để trèo lên cái cây trong sân trước thì tôi bị trượt chân. Hai chân tôi tuột khỏi hốc, phần da bụng trần sượt qua lớp vỏ cây xù xì trong lúc tôi cố bíu lại rồi ngã sõng soài. Tôi bật khóc, mắt cá chân bị trẹo, áo sơ mi bị rách, bụng thì xây xát và hai bên sườn đều tứa máu, nhưng tôi không được mẹ ôm vào lòng vỗ về và đưa đi bác sĩ. Thay vào đó, bà xối xả mắng tôi như tát nước vào mặt.

“MẸ ĐÃ NÓI BAO NHIÊU LẦN LÀ KHÔNG ĐƯỢC TRÈO LÊN CÁI CÂY ĐÓ HẢ?”

Tôi khóc òa: “Mẹ, chắc con bị bong gần mắt cá rồi! Chắc con phải đi bệnh viện!”

Mẹ đi qua đi lại quanh cơ thể rúm ró của tôi, miệng liên tục rít lên trong lúc tôi đau đớn lăn lộn giữa đống lá héo queo. Tôi dám thề là bà còn bồi thêm vài cú đá.

“Mẹ, con đang chảy máu mà! Xin đừng mắng con!”

“MÀY LÀM SAO VẬY HẢ? AYCHAM WHEN-IL-EEYA?!”

“Con xin lỗi mà, được chưa? Con xin lỗi!”

Tôi luôn miệng xin lỗi, khóc tu tu. Những giọt nước mắt to tướng lăn xuống và tiếng rên rỉ phát ra lắp bắp dai dẳng. Tôi chống khuỷu tay để lết người vào nhà, nắm chặt đống lá khô và bụi đất lạnh lẽo khi cố lê cái chân cà nhắc cứng đờ về phía trước.

“Aigo! Dwaes-suh! Dào ôi! Thôi đủ rồi đấy!”

Tình thương của mẹ cứng rắn hơn cả những tình thương “yêu cho roi cho vọt”. Một tình thương khắc nghiệt và mạnh mẽ. Một tình thương rắn rỏi không bao giờ có chỗ cho chút yếu đuối nào. Một tình thương với tầm nhìn xa trông rộng luôn chọn lựa cho bạn những điều tốt nhất mà không hề bận tâm điều đó liệu có làm bạn tổn thương hay không. Mỗi khi tôi bị thương, dĩ nhiên trong lòng mẹ cảm nhận nỗi đau ấy sâu sắc như thể chính bà bị đau. Bà tự trách bản thân vì đã quá bảo bọc tôi mà mãi đến bây giờ nhìn lại, tôi mới nhận ra điều đó. Trên đời này không có ai thương yêu tôi nhiều như mẹ, và mẹ không bao giờ cho phép tôi quên điều đó.

“Nín đi! Lo để dành nước mắt cho ngày mẹ mất ấy.”

Đó là một câu nói cửa miệng trong gia đình tôi. Mẹ đã sáng tác ra vài thành ngữ của riêng mình thay cho những thành ngữ tiếng Anh mà bà không bao giờ học. Bà thường bảo với tôi: “Trên đời này mẹ là người duy nhất luôn nói cho con biết sự thật vì mẹ là người duy nhất thương con.” Theo những hồi ức sớm nhất mà tôi nhớ được, mẹ căn dặn tôi luôn phải “để dành mười phần trăm cho bản thân”. Nghĩa là bất kể bạn nghĩ mình yêu ai đó đến nhường nào hay cho rằng họ yêu bạn như thế nào thì cũng đừng trao hết tất cả những gì mình có. Phải luôn dành lại mười phần trăm để dự phòng. “Ngay cả với ba con, mẹ cũng làm thế đấy”, bà nói thêm.

MẸ LUÔN NỖ lực nhào nặn tôi trở thành phiên bản hoàn hảo nhất. Từ khi còn là đứa trẻ sơ sinh, mẹ đã nắn mũi tôi vì sợ nó quá tẹt. Khi tôi học tiểu học, vì sợ con mình thấp bé nên mỗi sáng trước khi tới trường, mẹ luôn bảo tôi nắm lấy các thanh chắn đầu giường và cố kéo chân tôi dài ra. Nếu tôi nhíu mày hoặc toét miệng cười quá rộng, bà sẽ dùng ngón tay vuốt nhẹ trán tôi và nhắc nhở “đừng để hằn nếp nhăn con ạ”. Nếu tôi gù vai xuống trong lúc đi đứng, bà sẽ đặt lòng bàn tay vào giữa bả vai tôi rồi ra lệnh: “Ukgae pee-goo!” nghĩa là “Thẳng vai lên!”

Mẹ bị ám ảnh vì ngoại hình và thường dành hàng tiếng đồng hồ xem quảng cáo QVC. Bà gọi điện đặt mua dầu xả làm sạch tóc, kem đánh răng đặc biệt, những lọ tẩy tế bào chết chiết xuất từ trứng cá tầm, huyết thanh dưỡng da, kem dưỡng ẩm, toner và kem chống lão hóa. Mẹ rất mực tin tưởng các sản phẩm QVC không thua gì một tín đồ tôn sùng thuyết âm mưu. Nếu bạn nghi ngờ về uy tín của sản phẩm nào đó, bà sẽ sẵn sàng nhảy dựng lên bảo vệ nó. Mẹ tôi toàn tâm toàn ý tin vào công dụng giúp răng trắng bật lên năm sắc độ của kem đánh răng Supersmile và hiệu quả thổi bay dấu ấn mười năm tuổi trên khuôn mặt của bộ chăm sóc da ba món hiệu Beautiful Complexion của tiến sĩ Denese. Chiếc kệ trong phòng tắm của mẹ là một hòn đảo ngồn ngộn những lọ thủy tinh, những bình mỹ phẩm sặc sỡ để bà nhúng, chấm, xoa xoa, vỗ vỗ và tán đều trên mặt, nghiêm cẩn tuân theo quy trình chăm sóc da mười bước, bao gồm một bước xóa nếp nhăn bằng cây đũa truyền dòng điện cực nhỏ. Đêm đêm, từ hành lang tôi có thể nghe thấy tiếng mẹ vỗ lép bép hai lòng bàn tay lên má, tiếng u u của cây đũa điện được cho là có tác dụng se khít lỗ chân lông mà mẹ đang chà lên chà xuống, sau đó thoa hết lớp kem này đến lớp kem khác lên mặt.

Phòng tắm của tôi thì ngược lại. Những hộp toner Proactiv lộn xộn chất đống tuốt bên dưới tủ của bồn rửa mặt, lớp lông của máy rửa mặt Clarisonic còn khô rang và gần như chưa hề được đụng đến. Vốn tính nóng vội, tôi không thể tuân theo bất kỳ chế độ chăm sóc da nào mà mẹ cố áp đặt lên tôi. Đó là một trong những nguồn cơn gây sự bất hòa ngày càng gay gắt giữa hai mẹ con kéo dài suốt thời niên thiếu của tôi.

Sự cầu toàn của mẹ khiến những người xung quanh phát bực và tính tỉ mỉ ở bà quả là một bí ẩn không lời giải đáp. Làm sao mẹ có thể giữ một bộ quần áo cả chục năm mà vẫn mới tinh tươm như chưa mặc lần nào. Làm sao áo khoác của mẹ chẳng bao giờ vương một sợi xơ vải, áo len chẳng bao giờ dính một cục len vón, và đôi giày da thật chẳng bao giờ thấy một vết xước nào. Trong khi tôi thì suốt ngày bị khiển trách vì làm hỏng hoặc đột ngột đánh mất ngay cả những món đồ mình trân quý nhất.

Mẹ làm việc nhà cũng kỹ tính y như vậy nên nhà cửa luôn sạch như li như lau. Mẹ hút bụi hằng ngày và tuần nào cũng sai tôi đẩy máy hút bụi dọc theo tất cả các gờ chần tường một lần trong lúc bà đổ dầu lên sàn gỗ cứng và dùng khăn lau đi lau lại cho láng bóng. Chắc hẳn mẹ cảm thấy hai cha con tôi không khác nào hai đứa trẻ to xác cứng đầu luôn phá tan thế giới hoàn mỹ của bà. Mẹ thường nổi khùng vì một chỗ bừa bộn nhỏ xíu nào đó, trong lúc ba và tôi ngơ ngác nhìn về một hướng mà không hề biết rốt cuộc có thứ gì không sạch sẽ hay nằm sai chỗ. Nếu một trong hai chúng tôi làm đổ thứ gì đó ra thảm, mẹ sẽ phản ứng như thể chúng tôi vừa đốt nó. Ngay lập tức, bà ré lên đau khổ, hối hả vơ những bình xịt làm sạch thảm dưới bồn rửa mặt mà bà sưu tập từ QVC và gạt hai cha con sang bên vì sợ chúng tôi sẽ làm loang vết bẩn. Sau đó, chúng tôi chỉ biết xấu hổ lượn qua lượn lại quanh chỗ mẹ, ngây người nhìn bà phun phun, đập đập vào “dấu vết tội lỗi” của mình.

Rủi ro càng tăng cao khi mẹ bắt đầu sưu tầm những món đồ quý giá và mong manh dễ vỡ. Mỗi bộ đều được bày biện ngăn nắp ở một vị trí đặc biệt trong nhà: những chiếc ấm trà nhỏ xinh do nữ nghệ sĩ Mary Engelbreit vẽ trang trí được xếp trên kệ sách ở hành lang; những búp bê vũ công ba lê bằng sứ trưng trên đầu tủ búp phê, con búp bê ở vị trí thứ ba bị khuyết mất hai ngón tay như lời nhắc nhở hằng ngày về tính hậu đậu vụng về của tôi; những chai rượu gin màu xanh trắng mang hình dạng các ngôi nhà Hà Lan xếp ở bậu cửa sổ nhà bếp, với hai, ba chiếc nút bẩn bị khui cẩu thả như nhắc khéo về cơn say bí tỉ nào đó của ba. Những tượng thú bằng pha lê Swarovski được đặt trên các kệ kính của tủ trưng bày trong phòng khách. Đến mỗi dịp sinh nhật và Giáng sinh là sẽ có thêm một con thiên nga, một chú nhím hoặc rùa lấp lánh yên vị trên bức tường đó, tỏa ánh sáng phản chiếu ngày càng lung linh khắp gian phòng.

Tuy rất mệt mỏi, ngột ngạt vì những nguyên tắc và sự kỳ vọng của mẹ nhưng nếu tôi lẩn tránh bà thì sẽ rất cô đơn và chỉ còn cách thui thủi chơi một mình. Bởi thế thời thơ ấu của tôi luôn bị giằng xé giữa hai khao khát: chạy theo ý thích nổi loạn tùy hứng và chấp nhận bị mẹ la rầy hoặc lẵng nhẵng bám lấy mẹ, tha thiết nỗ lực để làm vui lòng bà.

Thỉnh thoảng, khi ba mẹ để tôi ở nhà với cô bảo mẫu, tôi sẽ xếp các bức tượng nhỏ của mẹ lên một cái khay rồi cho vào bồn rửa, cẩn thận rửa từng con thú bằng nước rửa chén, sau đó lấy khăn giấy lau thật khô. Tôi quét bụi những kệ dưới thấp, lau kính bằng dung dịch vệ sinh Windex, cố gắng sắp xếp lại những bức tượng theo trí nhớ, lòng khấp khởi hy vọng khi mẹ về sẽ thưởng cho tôi bằng cái ôm âu yếm nựng nịu.

Dần dần, tôi đã biến sự thúc bách phải lau chùi đồ đạc sạch sẽ thành một kiểu nghi thức tự vệ mà tôi luôn thực hiện mỗi khi nỗi sợ bị bỏ rơi, dù là mong manh nhất, trỗi dậy trong lòng. Đó là một tình huống tưởng tượng luôn giày vò trí óc non nớt của tôi. Tôi từng bị ám ảnh vì những cơn ác mộng và cảnh hoang tưởng đáng sợ rằng bố mẹ đang hấp hối. Tôi tưởng tượng ra chuyện bọn cướp xộc vào nhà và mọi tình tiết của vụ thảm sát hiện ra rõ mồn một. Nếu đêm nào bố mẹ ra ngoài và trở về muộn, tôi liền nghĩ họ đã gặp tai nạn. Tôi bị quấy nhiễu vì những cơn mơ lặp đi lặp lại. Trong mơ, ba tôi đang bị kẹt xe nên đã nóng nảy rẽ một đường tắt sai lầm, làm cho xe của họ trật khỏi thành cầu Ferry Street, đâm đầu xuống sống Willamette và áp lực nước khiến ba mẹ tôi không thể phá cửa thoát ra nên cuối cùng đều chết đuối.

Nhận thấy mẹ thường vui vẻ sau những lúc hút bụi và lau sạch sẽ các gờ chân tường hằng tuần, tôi kết luận rằng nếu mẹ về nhà và thấy mọi thứ sạch sẽ hơn thì bà sẽ hứa không bao giờ bỏ tôi thui thủi một mình. Quả là sự nỗ lực đáng thương của tôi những mong làm hài lòng mẹ. Một lần trong kỳ nghỉ ở Las Vegas, ba mẹ để tôi lại một mình trong phòng khách sạn vài tiếng để tới sòng bài. Tôi đã dành hết khoảng thời gian đó để dọn dẹp phòng ngăn nắp, sắp xếp hành lý của hai người và lau sạch các bề mặt bằng khăn tay. Tôi háo hức chờ họ về để nhìn thấy thành quả của mình. Tôi ngồi trên chiếc giường phụ, cười toe toét trông về phía cửa, mong ngóng khuôn mặt của ba mẹ xuất hiện mà đâu biết rằng sáng mai sẽ có nhân viên đến dọn phòng. Khi họ trở về nhưng không nhận ra sự thay đổi nào, tôi liền kéo họ đi khắp phòng và chỉ ra mỗi một việc tốt mà mình đã làm.

TÔI ĐỢI MÒN ĐỢI MỎI những cơ hội như vậy để tỏa sáng trong mắt ba mẹ. Trong lúc tìm kiếm thời điểm thuận lợi để chứng tỏ bản thân, tôi phát hiện ra tình yêu dành cho ẩm thực Hàn Quốc không chỉ là điểm chung gắn kết hai mẹ con mà còn là một cội nguồn tinh khôi và vĩnh viễn giúp bà chấp nhận tôi. Trong chuyến du lịch hè tới Seoul, ngay tại chợ cá Noryangjin, ý tưởng này đã thật sự bừng nở. Noryangjin là khu chợ bán sỉ, nơi bạn có thể lựa cá và hải sản tươi sống từ những bể chứa của nhiều nhà cung cấp khác nhau và đưa chúng lên các nhà hàng ở lầu trên yêu cầu chế biến theo nhiều phong cách khác nhau. Mẹ con tôi cùng với hai người chị em của mẹ - dì Nami và dì Eunmi* đã chọn mua mấy cân bào ngư, sò điệp, hải sâm, cá cam, bạch tuộc và cua hoàng đế để ăn sống và luộc với xúp cay.

Trên lầu, bàn của chúng tôi trong chớp mắt đã đầy ắp những đĩa banchan bày xung quanh bếp ga mini để nấu món hầm. Món đầu tiên được dọn lên là sannakji - những con bạch tuộc tua dài còn sống nhăn. Một cái đĩa chứa đầy những xúc tu trắng xám đang ngọ nguậy trước mặt tôi, vừa mới bị cắt lìa đầu và mọi giác hút vẫn còn thoi thóp. Mẹ cầm một cái xúc tu lên, quệt vào tương ớt gochujang và giấm, cho vào miệng rồi nhai. Bà nhìn tôi, mỉm cười khi thấy tôi há hốc mồm.

“Ăn thử đi con” mẹ khuyến khích.

Nếu như trong mọi vấn đề khác bà luôn thể hiện uy quyền áp đảo của người làm mẹ thì ngược lại, mẹ khá thoải mái đối với những quy tắc ăn uống. Nếu tôi không thích một món nào đó, bà sẽ không bao giờ ép uổng tôi. Nếu tôi chỉ ăn được phân nửa, mẹ cũng không bắt tôi nuốt cho kỳ hết. Mẹ tin rằng thức ăn cần được thưởng thức. Việc ăn cố ăn ráng để làm nở dạ dày còn lãng phí hơn là thoải mái chén món mình thích dù đã no nê. Quy tắc duy nhất của mẹ là món nào cũng phải thử qua ít nhất một lần.

Háo hức muốn làm mẹ ưng ý và gây ấn tượng với hai dì, tôi cố kẹp cái tua bạch tuộc còn ngoe nguẩy dữ dội nhất giữa đôi đũa, nhúng nó vào nước xốt như mẹ đã làm rồi bỏ vào miệng. Vị của nó mặn mặn, chua chua, ngọt ngọt và có chút cay cay của nước xốt, đặc biệt là cực kỳ dai. Tôi nghiền nát cái xúc tu giữa hai hàm răng càng nhiều lần càng tốt trước khi nuốt, lo sợ nó sẽ hút vào amidan của tôi trên đường trôi xuống dạ dày.

“Giỏi lắm, con gái!”

“Aigo yeppeu! Ngoan lắm cháu gái đáng yêu của chúng ta!” Các dì trầm trồ.

Được cả nhà khen là dũng cảm, lòng tôi bừng nở vì hãnh diện, và một điều gì đó trong khoảnh khắc ấy đã đưa đường chỉ lối cho tôi. Tôi nhận ra rằng nếu muốn nỗ lực để trở nên giỏi giang hơn, tôi có thể phát huy tối đa lòng can đảm. Tôi bắt đầu thích thú khi làm cho người lớn kinh ngạc trước khẩu vị tinh tế của mình. Tôi khinh thường tụi bạn đồng trang lứa non nớt chưa từng được trải nghiệm những thứ mà tôi phát hiện ra đó là những món quà vô song của thiên nhiên. Đến năm mười tuổi, tôi đã học được cách đập vỡ vỏ một con tôm hùm mập ú bằng tay trần và cái kẹp hạt dẻ. Tôi ngấu nghiến món thịt bò tartare, pate, cá mòi, ốc nướng bơ tỏi. Tôi đã thử ăn sống hải sâm, bào ngư và hàu còn nửa vỏ. Buổi tối, mẹ tôi thường nướng mực khô trên bếp ga mini trong nhà để xe rồi dọn lên cùng một chén đậu phộng, nước xốt ớt đỏ trộn với xốt mayonnaise Nhật Bản. Ba tôi sẽ xé mực, rồi cả nhà vừa xem ti vi vừa nhai cho đến khi hai hàm mỏi nhừ, và tôi sẽ nhâm nhi vài ngụm từ một chai bia Corona của mẹ.

Cả ba mẹ tồi đều không học đại học. Tôi không được nuôi dạy trong một gia đình ngập tràn sách vở hay băng đĩa. Tôi không được tiếp xúc với nghệ thuật từ khi còn nhỏ, không được dẫn đi viện bảo tàng hay xem bất kỳ vở kịch nào ở những tổ chức văn hóa uy tín. Ba mẹ tôi không hề biết tên các tác giả mà tôi nên đọc hay tên những đạo diễn nước ngoài mà tôi nên xem. Ở tuổi thiếu nhi, tôi chưa hề được tặng quyển sách Bắt trẻ đồng xanh bản cũ, những đĩa hát nhựa của Rolling Stones hay bất cứ tư liệu định hướng kinh điển nào để nuôi dưỡng nền tảng văn hóa của mình. Thế nhưng ba mẹ tôi vẫn là những người từng trải theo cách của riêng họ. Họ đã nhìn ngắm nhiều nơi trên thế giới và nếm trải đủ ngọt bùi cay đắng của cuộc đời. Dẫu không lịch thiệp, không hiểu biết nhiều nhưng bù lại, ba mẹ đã dành những đồng tiền mồ hôi nước mắt để mua nhiều món ăn ngon lành nhất. Tuổi thơ của tôi luôn ngập tràn hương vị của nào là dồi, nào là bong bóng cá, nào là trứng cá tầm. Họ thích ăn ngon, thích nấu nướng, thích tìm kiếm, san sẻ thức ăn và tôi luôn là vị khách danh dự trên bàn ăn đó.

3MẮT HAI MÍ

Cứ cách một mùa hè, ba tôi sẽ ở lại Oregon làm việc còn mẹ con tôi bay về Seoul và ở nhà ngoại một tháng rưỡi.

Tôi rất thích về Hàn Quốc. Tôi thích sống trong căn hộ ở một thành phố lớn. Tôi thích sự ẩm ướt và mùi vị của thị thành, mặc cho mẹ luôn than phiền rằng chỉ toàn mùi rác thải và ô nhiễm. Tôi thích đi bộ sang công viên đối diện với tòa chung cư của ngoại tôi, lắng nghe tiếng kêu râm ran của hàng nghìn con ve sầu bay trên đầu hòa với tiếng xe cộ ôn ào ban đêm.

Seoul hoàn toàn trái ngược với Eugene. Ở Eugene, tôi bị mắc kẹt giữa một khu rừng cách xa thành phố tận bảy dặm và muốn vào nội ô thì phải nhờ mẹ đưa đi. Trong khi đó, căn hộ của Halmoni (bà ngoại) nằm ở Gangnam - một khu phố sầm uất bên bờ nam sông Hàn. Chỉ cần băng qua công viên là đến ngay một khu phức hợp nhỏ bao gồm cửa hàng văn phòng phẩm, tiệm đồ chơi, tiệm bánh và siêu thị nên tôi có thể tự đi bộ chứ không cần ai dẫn đi.

Ngay từ bé tôi đã thích siêu thị. Tôi thích săm soi từng nhãn hiệu và những bao bì bóng loáng bắt mắt của chúng. Tôi thích mân mê các nguyên liệu và tưởng tượng ra vô số món ăn và cách phối hợp chúng với nhau. Tôi có thể dành hàng giờ ngắm nghía những tủ đông đầy ắp kem que dưa hấu và kem đậu đỏ ngọt lịm, lang thang trên các lối đi để tìm kiếm những bịch sữa chuối mà tôi thường uống mỗi sáng với ông anh họ Seong Young.

Khi mẹ con tôi sống tại Seoul, căn hộ ba phòng ngủ của bà ngoại được chia cho sáu người. Bạn không thể đi quá vài mét mà không đụng phải ai đó. Anh Seong Young ngủ cạnh nhà bếp, trong một căn phòng be bé vừa bằng tủ quần áo, chỉ đủ chỗ cho cái ti vi vuông tí nị, máy chơi game Sony PlayStation và một tấm nệm futon[^id-14] nhỏ đặt dưới giá treo quần áo và đối diện với tấm áp phích hình ca sĩ Mariah Carey mà anh dán trên cửa phòng. [^id-14] Nệm futon là kiểu nệm truyền thống của Nhật Bản, gồm một tấm nệm và chăn bông; được trải trực tiếp trên sàn.

Anh Seong Young - con trai của dì Nami - là người anh em họ duy nhất bên ngoại của tôi. Ba mẹ anh ly hôn ngay sau khi anh chào đời. Trong thời gian dì Nami đi làm, anh hầu như được một tay bà ngoại nuôi nấng trong một ngôi nhà toàn là phụ nữ. Anh lớn hơn tôi bảy tuổi, tuy có thân hình cao lớn, cường tráng nhưng dáng vẻ luôn toát ra vẻ chán chường, rụt rè và yếu đuối. Ngay từ tuổi thiếu niên, anh đã có ý thức tự giác cao, nhưng áp lực trường lớp cộng thêm gánh nặng hai năm đi nghĩa vụ quân sự bắt buộc đối với tất cả thanh niên Hàn Quốc đang lơ lửng trên đầu đã khiến anh tiều tụy đi nhiều. Mặt anh nổi đầy mụn trứng cá và anh gắng sức trị mụn bằng đủ các loại kem lẫn sữa rửa mặt, thậm chí rửa mặt hoàn toàn bằng nước đóng chai.

Tôi rất ngưỡng mộ anh Seong Young và hầu như mùa hè nào tôi cũng lẵng nhẵng theo anh đi khắp nơi. Anh thật ngọt ngào và vô cùng nhẫn nại những lúc tôi bám lấy chân và leo lên lưng anh, bắt anh cõng tôi giữa cái nóng mùa hè oi ả, bất kể mồ hôi nhễ nhại trên mặt và đầm đìa trên áo anh; anh còn rất dịu dàng khi tôi mè nheo đòi anh rượt theo mình suốt hai mươi ba tầng lầu lên tới căn hộ của ngoại.

Phòng của dì Nami nằm phía bên kia nhà bếp, giáp với ban công nhỏ nhìn ra đường phố. Dì có một cái bàn trang điểm lớn màu ngọc bích, trên mặt bàn rải đầy hàng trăm loại sơn móng tay. Mỗi lần tôi về ngoại, dì thường gọi tôi vào phòng để chọn một màu sơn. Sau khi tôi chọn tới chọn lui, dì sẽ đặt những móng tay tôi lên tờ báo và bắt đầu sơn. Sau khi làm xong, dì dùng bình xịt xịt một thứ chất lỏng mát lạnh đặc biệt để giúp lớp sơn nhanh khô hơn. Chất lỏng đó sủi bọt trên lớp da tay của tôi rồi biến mất giống như một lớp băng thấm vào đầu ngón tay vậy.

Dì Nami còn là người đọc truyện hay nhất trên đời. Giống như ông ngoại ngày trước, dì là diễn viên lồng tiếng, chuyên lồng tiếng cho phim tài liệu và các tập phim hoạt hình mà anh Seong Young với tôi đã xem đi xem lại trên băng video. Tối tối, dì thường đọc truyện Thủy thủ mặt trăng của Hàn Quốc cho tôi nghe và linh hoạt thay đổi giọng nói theo từng nhân vật. Dì không dịch được những chương truyện sang tiếng Anh nhưng điều đó chẳng hề ảnh hưởng gì. Giọng dì thật uyển chuyển và có thể biến hóa mượt mà từ giọng khàn đục của bà hoàng độc ác sang giọng hùng hồn của nhân vật nữ chính khi hô vang câu thần chú quen thuộc, đến giọng run run cảnh báo của người bạn đồng hành vô dụng và giọng cương nghị của chàng hoàng tử hào hiệp điển trai.

Khoảng năm tôi lên tám, dì Nami bắt đầu hẹn hò với bác Kim và sau khi họ kết hôn thì tôi gọi bác là dượng Boo. Dượng có mái tóc đen, phồng, chải ngược ra sau theo kiểu pompadour với một dải tóc trắng trông hệt như chú chồn Pepé Le Pew. Dượng là một bác sĩ Trung Quốc có mở phòng khám riêng. Dượng thường sấy khô, phối hợp và chiết xuất các thành phần tự nhiên để tạo nên những phương thuốc thảo dược. Đối với mẹ tôi, sự xuất hiện của dượng là thứ vũ khí mới mẻ trong chiến dịch lâu dài nhằm tạo cho tôi một thân hình lý tưởng. Mỗi sáng, dượng Boo sẽ đến căn hộ của ngoại, pha một loại trà thảo mộc đặc biệt để hỗ trợ cơ thể tôi phát triển. Trong lúc chờ trà nguội, dượng sẽ châm cứu vào đầu tôi nhằm kích thích não bộ hoạt động mạnh mẽ giúp tôi học hành tấn tới.

Nước trà có màu xanh lá đậm và tỏa mùi giống như cam thảo trộn với cây an xoa. Vị của nó y hệt vỏ trái cây bị ngâm trong nước hồ đục ngầu và là thứ đắng nhất tôi từng uống. Hằng ngày, tôi đều nghiêm túc bịt mũi, cố nuốt thứ chất lỏng nóng hổi giống siro đó càng nhanh càng tốt trước khi nôn thốc nôn tháo. Nhiều năm sau, ở tuổi đôi mươi, tôi mới biết mùi vị đó giống với hương vị của Fernet - thứ rượu đắng được yêu thích của Ý.

Phòng ngủ của dì Eunmi đối diện với phòng của dì Nami. Dì Eunmi là em út trong nhà và cũng là người duy nhất học đại học. Dì tốt nghiệp thủ khoa lớp chuyên ngành tiếng Anh nên sẽ là thông dịch viên thay thế mỗi khi mẹ tôi phát chán với việc chuyển ngữ và muốn được thoải mái nói chuyện bằng tiếng mẹ đẻ. Dì chỉ nhỏ hơn mẹ tôi vài tuổi nhưng có lẽ vì chưa từng kết hôn và cũng chưa hẹn hò với ai nên dì mang đến cho tôi cảm giác gần gũi như bạn bè hơn là một người trông nom chăm sóc. Tôi dành phần lớn thời gian của mình ở bên cạnh dì Eunmi và anh Seong Young, lục lọi bộ sưu tập đĩa CD của họ, nài nỉ họ đưa tôi đến những cửa hiệu văn phòng phẩm bán đủ các nhân vật hoạt hình Hàn Quốc đang được ưa chuộng nhất trong năm đó - như chị em Pajama, chú Gấu Xanh (Blue Bear) hay chú thỏ MashiMaro đáng ghét chụp cái miệng hút cống trên đầu.

Buổi tối, mẹ và tôi thường ngủ trên tấm nệm futon trong phòng khách, quay lưng về phía những cánh cửa trượt bằng kính. Tôi ghét ngủ một mình nên thích thú tận hưởng cơ hội được nằm gần mẹ mà không phải viện lý do. Có những hôm đã ba giờ sáng mà chúng tôi vẫn trằn trọc không ngủ được vì rối loạn múi giờ. Cuối cùng, mẹ quay sang tôi, thì thầm: “Hay mình đi xem trong tủ của ngoại có gì không.” Nếu ở nhà, ắt hẳn tôi đã bị ăn mắng nếu để mẹ bắt quả tang đang lảng vảng quanh tủ đồ ăn sau tám giờ tối nhưng khi ở Seoul, mẹ tôi lại giống như một đứa trẻ chủ động đầu têu. Đứng bên bàn bếp, chúng tôi mở tất tần tật các hộp nhựa hiệu Tupperware đựng đầy những món banchan nhà làm và cùng nhau ăn vặt trong bóng tối lờ mờ của gian bếp ẩm thấp. Này là đậu nành đen om lên ngòn ngọt, giá đỗ giòn giòn ăn với hành tươi và dầu mè, này là kim chi dưa chuột chua cay, mọng nước. Hai mẹ con ngấu nghiến tất cả sau khi xúc mấy thìa kongbap nóng hổi, thơm mùi hoa oải hương ngay trong cái nồi cơm điện đang mở. Chúng tôi cười rúc rích rồi khẽ suỵt nhắc nhau im lặng khi dùng tay bốc mấy con cua sống ngâm tương, hút phần gạch cua mằn mặn, béo ngậy, từ mai, dùng lưỡi nhằn thịt từ những vết nứt rồi liếm các ngón tay dinh dính nước tương. Trong lúc nhai chiếc lá tía tô héo, mẹ tôi bảo: “Nhờ như vầy mẹ mới biết con là người Hàn Quốc thứ thiệt.”

Hầu như tối nào mẹ cũng nấn ná trong phòng của ngoại. Tôi thường đứng bên ngưỡng cửa quan sát họ. Mẹ nằm cạnh bà trên tấm nệm đá hoa cương trải trên sàn, im lặng xem những chương trình trò chơi truyền hình Hàn Quốc trong lúc ngoại hút hết điếu này tới điếu khác hoặc gọt vỏ những quả lê châu Á bằng con dao lớn, lưỡi dao xoay về phía bà. Toàn bộ vỏ lê được gọt ra thành một dải liền mạch. Ngoại luôn cắn sạch phần lõi để không phí phạm chút phần thịt quả nào còn mẹ tôi thì ăn những miếng lê được cắt rất đẹp đẽ, y như lúc ở nhà tôi thường ăn trái cây mẹ đã gọt sẵn. Chưa bao giờ tôi mảy may nghĩ rằng ngoại đang cố bù đắp cho mẹ tôi sau những năm tháng xa nhà sang Mỹ. Thật khó để ghi nhận người phụ nữ này chính là mẹ của mẹ tôi chứ chưa nói đến việc hiểu rằng mối quan hệ giữa họ sẽ là chuẩn mực cho mối quan hệ giữa mẹ con tôi trong suốt quãng đời còn lại.

Tôi sợ bà ngoại một phép. Bà ăn to nói lớn và chỉ biết khoảng mười lăm từ tiếng Anh nên trông bà lúc nào cũng như đang giận dữ. Trong các bức ảnh, tôi chưa từng thấy bà cười và giọng cười của bà nghe như tiếng gà cục tác kết thúc bằng tràng ho sù sụ. Lưng bà cong gù lên giống tay cầm của cái ô. Bà luôn mặc quần pyjama kẻ sọc vuông với áo sơ mi bằng vải nhám rực rỡ. Nhưng điều khiến tôi sợ nhất là một thứ vũ khí đặc biệt mà bà thường hãnh diện vung lên - ddongchim, nghĩa là đầm mông. Đó là một trò chơi mà bạn sẽ chắp hai tay lại thành hình khẩu súng, hai ngón trỏ ép vào nhau tạo thành một cây kim để thình lình đâm vào mông người khác. Nghe có vẻ đáng sợ nhưng thực ra đấy là một nét văn hóa phổ biến, giống như trò “kéo giật quần lót lên” phiên bản người Hàn chứ không phải một hình thức tấn công tình dục gì đặc biệt. Nhưng dù sao đi nữa, trò đùa đó vẫn khiến tôi sợ đến bĩnh ra quần. Hễ bà đến gần là tôi liền trốn trốn núp núp sau lưng mẹ hoặc anh Seong Young, hay áp sát mông vào tường rồi lẳng lặng chuồn mất, lòng nơm nớp sợ bà ngoại thọc hai ngón trỏ qua lớp vải quần của tôi, cười khà khà rồi chọt vào mông tôi khiến tôi ngỡ ngàng khiếp hãi.

Bà ngoại tôi ưa hút thuốc, uống rượu và đánh bài, nhất là chơi bài hwatu theo nhóm ba người. Bộ bài hwatu gồm những lá bài làm bằng nhựa cứng có kích thước ngang hộp diêm giấy. Mặt sau lá bài chỉ có một màu đỏ và mặt trước được trang trí bằng những hình ảnh động vật, hoa lá sặc sỡ. Cỗ bài này được dùng trong trò chơi mang tên Godori hay còn gọi là Go-Stop. Mục tiêu của người chơi là ghép những lá bài trên tay mình với các lá được rải trên bàn. Hoa hồng đi với hoa hồng, hoa cúc đi với hoa cúc, cứ bắt được một cặp giống nhau thì bạn sẽ ghi điểm. Một cặp bài ruy băng ứng với một điểm, ba quân bài hình con chim ứng với năm điểm. Năm lá kwang - những lá vẽ hình vòng tròn nhỏ màu đỏ với ký tự Trung Quốc có nghĩa là ánh sáng tương đương những mười lăm điểm. Sau khi ghi được ba điểm, bạn có quyền quyết định “đi tiếp” để cố thắng thêm nhưng phải chấp nhận rủi ro bị người chơi khác “vượt mặt”, hoặc chọn “dừng lại” - ngừng chơi và lấy tiền đã thắng.

Gần như tối nào bà ngoại cũng trải tấm chăn nỉ màu xanh lá, lấy ví tiền, gạt tàn, khui vài chai rượu soju và bia rồi chơi bài với hội chị em. Khác với các trò chơi bài khác, Godori không có những giây phút mở màn trầm tĩnh, kín đáo phân tích, nghiên cứu bài hay suy tính lạnh lùng, tỉnh táo. Chí ít thì trong nhà tôi, các ván bài luôn ồn ào và chớp nhoáng. Jaemi - mẹ đỡ đầu của tôi dang rộng cánh tay dài cả mét rồi dồn hết sức đập lá bài xuống thật mạnh y như đang chơi đập thẻ. Mặt sau đỏ chót của quân bài bằng nhựa quất vào mặt trước của lá bài cặp với nó, kêu lên một tiếng CHÁT huyền thoại. Sau mỗi nước đi, các bà các cô sẽ la to “PPEOK!”, “JOH TAH!” (“Póc!”, “Hay quá!”), xen lẫn tiếng leng keng của những cái tháp bạc nhỏ xây bằng đồng won Hàn cứ cao lên rồi lại sụt xuống.

Trong lúc mọi người chơi hwatu thì tôi đóng vai bồi bàn. Người Hàn Quốc có thói quen vừa ăn vừa uống rượu. Tất cả đồ ăn vặt được gọi chung là anju. Tôi đổ hết các túi mực khô, đậu phộng và bánh quy giòn vào những cái đĩa lấy trong nhà bếp của ngoại rồi bưng lên cho các dì và mẹ đỡ đầu. Tôi tiếp bia, rót rượu soju vào ly hoặc massage kiểu Hàn Quốc cho họ - nghĩa là chỉ cần nắm chặt hai tay rồi đấm mạnh vào lưng họ thay vì xoa bóp vai. Khi ván bài kết thúc, các dì các bác thường boa cho tôi bằng số tiền họ thắng được. Tôi sẽ vuốt mấy ngón tay tham lam lên khuôn mặt vị tướng quân Yi Shun Shin với bộ râu dài được in trên đồng một trăm won, hoặc nếu may mắn thì sẽ là hình con hạc sải cánh trên đồng năm trăm won.

MỖI LẦN VỀ HÀN QUỐC, chúng tôi đều gặp ông ngoại ở một địa điểm cố định là nhà hàng Trung Quốc Choe Young Loo. Dáng người ông mảnh mai; cao dong dỏng; khuôn mặt vuông vức với những đường nét dịu dàng nhưng đầy nam tính. Thời trẻ, ông hay chải gọn mái tóc đen ngược ra sau, thắt chiếc khăn choàng cổ rực rỡ và mặc những chiếc áo khoác hàng hiệu phong cách rất lịch thiệp. Ông từng là diễn viên lồng tiếng nổi danh một thời, được biết đến với vai diễn Vua Sejong trên một chương trình radio được nhiều người yêu thích. Khi mẹ tôi còn nhỏ, gia đình ngoại rất khá giả. Họ là những người đầu tiên trong khu phố sắm được ti vi màu và bọn trẻ hàng xóm thường túm tụm bên ngoài hàng rào ở sân sau nhà ngoại, cố dòm trộm qua cửa sổ phòng khách.

Nhìn bề ngoài, ông tôi là một diễn viên thành công trên màn ảnh nhưng thực ra ông gặp nhiều khó khăn trong việc học thuộc lời thoại. Khi ti vi ngày càng lên ngôi, sự nghiệp của ông bắt đầu sa sút. Mẹ tôi thường kể rằng theo cách nói của người Hàn Quốc, ông tôi có “cái tai mỏng” - nghĩa là một người dễ dao động theo lời khuyên của người khác. Hàng loạt khoản đầu tư sai lầm của ông đã khiến số tiền dành dụm của cả nhà đội nón ra đi trước khi mẹ tôi học hết tiểu học.

Để kiếm thêm đồng ra đồng vào, bà ngoại tôi tự làm trang sức rồi mang ra chợ bán. Vào các ngày trong tuần, bà nấu những mẻ canh bò xé cay yukgaejang lớn bằng vài cân ức bò, rễ dương xỉ, củ cải, tỏi và giá đỗ, sau đó múc canh vào nhiều túi nhựa nhỏ để bán cho các nhân viên văn phòng trong giờ nghỉ trưa.

Cuối cùng, ông đã bỏ bà tôi đi theo người phụ nữ khác và chối bỏ trách nhiệm với gia đình. Nhiều năm sau, ông chỉ liên lạc lại với các con gái để xin tiền. Nhân lúc bà ngoại không chú ý, mẹ tôi thường dúi cho ông chiếc phong bì sau khi ăn xong và dặn tôi tuyệt đối không được hé răng về chuyện này.

Tại nhà hàng Trung Quốc Choe Young Loo, dì Nami đã đặt một phòng ăn có bàn lớn và mặt kính xoay khổng lồ bằng thủy tinh để bạn có thể xoay những chiếc bình sứ nhỏ đựng giấm và nước tương về phía mình, ngoài ra còn có một cái nút bằng đá để gọi phục vụ. Chúng tôi đặt món mì tương đen jjajangmyeon ngon tuyệt, những chiếc bánh há cảo liên tục được bưng lên ngâm trong nước cốt thịt đậm đà, món tangsuyuk - thịt heo chiên giòn với nấm và ớt, món hải sản yusanseul sền sệt với hải sâm, mực ống, tôm và bí xanh. Bà ngoại tôi ngồi ở đầu bàn bập phà hết điếu này đến điếu khác, lặng lẽ nhìn người chồng thăm hỏi những đứa con mà ông ấy đã bỏ rơi.

Trên tầng gác lửng, anh Seong Young dắt tôi đi xem cái bể cá dài khoảng hai mét có nuôi một con cá sấu con. Nó cứ ở đó từ năm này sang năm khác, uể oải chớp mắt ra vẻ ngái ngủ cho đến lúc nó lớn tướng lên tới nỗi không thể nhích về phía trước dù chỉ một centimet, rồi sau đó biến mất mãi mãi.

NĂM MƯỜI HAI TUỔI, giữa lúc tôi đang lo lắng tự ti về bản thân tột cùng thì trong một chuyến về thăm ngoại định kỳ cách năm, tôi bất ngờ khám phá ra một điều thú vị: ở Seoul, tôi được cho là rất xinh đẹp. Chúng tôi đi đến đâu, những người xa lạ cũng đối xử với tôi y như người nổi tiếng. Các cô bác lớn tuổi trong cửa hàng thường chặn mẹ tôi lại, khen: “Mặt con bé nhỏ nhắn quá nhỉ!”

“Tại sao các ajumma hay nói vậy ạ?” tôi thắc mắc.

“Người Hàn thích khuôn mặt nhỏ nhắn vì khi chụp hình trông sẽ xinh hơn, nên mỗi khi chụp ảnh tập thể, mọi người luôn cố gắng kéo đầu mình về phía sau, còn bác LA Kim thì cứ đẩy đầu mẹ ra đằng trước.”

Bác LA Kim là một trong những người bạn lớn tuổi nhất của mẹ tôi từ thời trung học. Bác cao lớn, vui tính và thường trêu đùa bằng cách ngửa cổ ra sau để độ sâu trường ảnh giúp khuôn mặt bác trông như nhỏ lại.

“Người Hàn còn thích mắt hai mí”, mẹ tôi nói thêm, vẽ một đường giữa mắt và chân mày. Tôi chưa bao giờ để ý rằng mẹ có một làn da cực kỳ phẳng mịn và không hề thấy một nếp nhăn. Tôi vớ lấy cái gương, ngắm nghía khuôn mặt mình.

Đó là lần đầu tiên tôi nhớ rằng mình cảm thấy sung sướng khi được thừa hưởng một đặc điểm nào đó từ ba - người có hàm răng lởm chởm và nhân trung quá dài khiến tôi luôn ngậm ngùi tiếc nuối. Tôi ao ước khi lớn lên mình sẽ giống mẹ với làn da mịn màng tuyệt đẹp, lông chân chỉ dăm sợi lưa thưa có thể dùng nhíp nhổ được. Nhưng ngay lúc đó, thứ tôi khát khao hơn tất thảy chính là đôi mắt hai mí.

“Con có! Con có mắt hai mí nè!”

“Nhiều phụ nữ Hàn phải phẫu thuật để có mắt hai mí. Dì Eunmi và Nami cũng thế. Nhưng đừng nói với hai dì là mẹ kể con nghe nhé.”

Sau này ngẫm lại, tôi thấy lẽ ra mình nên hiểu rằng thông tin đó thể hiện nỗi ám ảnh của mẹ tôi về sắc đẹp, cho thấy sự say mê cuồng nhiệt của bà đối với những thương hiệu mỹ phẩm và toàn bộ thời gian mẹ bỏ ra để chăm sóc da. Lẽ ra tôi nên hiểu thái độ của mẹ bắt nguồn từ sự khác biệt văn hóa thực tế chứ không phải là sự nóng nảy hời hợt, thất thường. Tương tự như ẩm thực, sắc đẹp là một phần không thể thiếu trong nền tảng văn hóa của mẹ. Hàn Quốc hiện nay là nước có tỷ lệ phẫu thuật thẩm mỹ cao nhất thế giới, ước tính cứ ba phụ nữ trong độ tuổi đôi mươi thì có một người đã can thiệp dao kéo. Tình trạng này đã ăn sâu vào ngôn ngữ và nhiều phương diện khác của đất nước. Chẳng hạn, mỗi lần tôi ăn uống ngoan ngoãn hoặc lễ phép cúi chào người lớn, các cô bác họ hàng sẽ khen: “Aigo yep-peu” (Ôi chao, xinh quá). Từ “yeppeu” hay “xinh xắn” thường được sử dụng đồng nghĩa với “ngoan ngoãn” hoặc “cư xứ phải phép”. Sự hợp nhất giữa việc công nhận phẩm chất đạo đức với vẻ đẹp ngoại hình chính là bước đầu cho thấy giá trị của nhan sắc và những vị trí quan trọng mà nó có được.

Tôi không có cơ sở để tìm hiểu vì sao mình lại có khao khát phức tạp là trở thành người da trắng. Ở trường tôi tại thành phố Eugene, tôi là một trong vài đứa con lai ít ỏi và hầu hết mọi người đều nghĩ tôi là người châu Á. Tôi thấy rất lúng túng, chẳng được ai yêu thích và cũng chẳng ai khen ngợi ngoại hình của tôi. Nhưng ở Seoul, đa số người Hàn đều tưởng tôi là dân da trắng cho đến khi mẹ đứng cạnh tôi và họ nhận ra trong tôi có phân nửa đặc điểm của bà. Lúc ấy tôi mới chợt hiểu ra. Đột nhiên vẻ ngoài “lai Tây” của tôi trở thành điều gì đó đáng được trọng vọng.

Cuối tuần đó, sự nhận thức đầy hấp dẫn này càng được xác nhận chắc chắn khi dì Eunmi dẫn cả nhà đến tham quan Làng dân gian Hàn Quốc - một bảo tàng sống nằm ở phía nam Seoul. Mô hình những mái nhà tranh cổ xưa ôm lấy những con đường đất, cùng hàng trăm cái chum trữ đồ ăn được xếp rải rác bên cạnh vô vàn ớt đỏ đang phơi trên chiếu dệt, những diễn viên mặc trang phục truyền thống đóng vai nông dân và thành viên hoàng gia dưới triều đại Joeson.

Tình cờ hôm ấy có một đoàn phim truyền hình đến đây quay. Giữa các cảnh quay, ông đạo diễn chú ý tới tôi và cử trợ lý tới gặp mẹ tôi. Bà lịch sự gật đầu, nhận tấm danh thiếp, sau đó phá lên cười với hai dì của tôi.

“Chú đó nói gì vậy mẹ?”

“Chú hỏi mẹ là con có năng khiếu gì không.”

Viễn cảnh về cuộc sống của một thần tượng Hàn Quốc lóe lên trước mắt tôi. Tôi thấy mình sở hữu thân hình sáu múi săn chắc, mặc bộ crop top được thiết kế sành điệu đang biểu diễn bài vũ đạo nhịp nhàng cùng bốn ngôi sao khác, tôi thấy những quả bong bóng đồ họa vỡ bung trên màn hình chương trình giao lưu với mình, tôi thấy đám cô cậu nhóc choai choai xúm xít quanh chiếc limousine đang tiến lại gần của tôi.

“Vậy mẹ nói thế nào ạ?”

“Mẹ nói đến tiếng Hàn con còn không nói được và chúng ta đang sống ở Mỹ.”

“Nhưng con có thể học tiếng Hàn mà! Mẹ! Nếu con sống ở đây, con có thể trở thành người nổi tiếng!”

“Con không bao giờ nổi tiếng được ở đây vì con sẽ không đời nào chịu làm con búp bê của bất kỳ ai”, bà giải thích. Mẹ choàng tay qua người và kéo tôi lại gần hông bà. Đám cưới chầm chậm diễn ra với những bộ trang phục truyền thống sặc sỡ. Chú rể mặc áo gwanbok (trang phục truyền thống dành cho quan lại) màu hạt dẻ và đội mũ đen cứng làm bằng tre và lông ngựa có những dải lụa mỏng phất phơ hai bên. Cô dâu rạng rỡ trong trang phục xanh - đỏ, khoác ngoài bộ hanbok là chiếc áo choàng lụa cầu kỳ có hai tay dài rộng mà cô có thể chắp lại trước mặt giống như bao tay. Trên má cô vẽ hai vòng tròn đỏ chót.

“Ngay cả việc mẹ bảo con đội nón con còn không thích nữa mà.”

Mẹ tôi là thế, luôn biết nhìn xa trông rộng. Trong nháy mắt, bà đã hình dung ra quãng đời cô độc và gò bó của người nổi tiếng, xúm xít quanh tôi là một nhóm người cả nam lẫn nữ suốt ngày chăm chút tóc tai mặt mũi cho tôi, chọn quần chọn áo cho tôi, hướng dẫn tôi phải nói năng ra sao, đi đứng ăn uống thế nào. Bà biết cách tốt nhất là nhận tấm danh thiếp rồi bỏ đi.

Thế là niềm hy vọng trở thành thần tượng Hàn Quốc của tôi đã bị dập tắt nhưng trong khoảng thời gian ngắn ở Seoul, tôi đã được khen ngợi là một cô bé rất xinh đẹp, thậm chí đủ đẹp để trở thành ngôi sao nhí. Nếu không nhờ có mẹ, có lẽ tôi đã chịu số phận giống như con cá sấu ở nhà hàng Trung Quốc nọ. Bị giam cầm trong cái bể sang trọng, biến thành thú cưng cho người qua kẻ lại nhìn chòng chọc rồi bị thẳng tay vứt bỏ khi đã luống tuổi không còn nằm vừa trong bể.

ĐỐI VỚI TÔI, QUÃNG THỜI GIAN ở cạnh mẹ, các dì và người anh họ giống như một giấc mơ đẹp đẽ nhưng nó đã chấm hết khi bà ngoại qua đời. Ngoại mất vào năm tôi mười bốn tuổi. Lúc ấy tôi đang đi học nên tôi ở lại Mỹ còn mẹ bay về Hàn Quốc vào bệnh viện gặp bà. Ngày mẹ tôi về cũng là ngày ngoại nhắm mắt, như thể bà đang chờ mẹ, chờ được nhìn thấy cả ba cô con gái vây quanh mình lần cuối. Bà đã gói ghém tất cả những thứ cần thiết cho đám tang vào tấm vải lụa để trong phòng ngủ. Bộ quần áo bà muốn mặc khi hỏa táng, bức ảnh lồng khung bà muốn đặt trên quan tài và số tiền làm ma chay.

Sau khi trở về từ đám tang của ngoại, mẹ tôi suy sụp dữ dội. Bà thốt lên tiếng rên rỉ đặc trưng của người Hàn Quốc, luôn miệng gọi “Umma, Umma”. Bà ngã vật trên sàn phòng khách, gục đầu vào vòng tay ba tôi khóc nức nở và ba ngồi trên đi văng cũng rơi nước mắt cùng với mẹ. Cảm thấy sợ mẹ, tôi chỉ dè dặt đứng xa xa quan sát hai người, giống như lúc tôi nhìn mẹ và bà ngoại nằm trong phòng của ngoại. Tôi chưa bao giờ thấy mẹ bùng nổ cảm xúc dữ dội như thế. Tôi chưa bao giờ thấy mẹ mất bình tĩnh và khóc òa như một đứa trẻ. Khác với bây giờ, ngày ấy tôi nào đã thấm thía được nỗi đau sâu sắc mà mẹ phải chịu đựng. Cuộc đời của tôi vẫn còn đủ đầy, vẫn chưa nếm trải sự mất mát lớn lao nên không hiểu được tâm trạng của bà. Tôi không hề nghĩ rằng có lẽ mẹ rất dằn vặt vì đã rời xa bà ngoại và bỏ lại Hàn Quốc suốt bao năm qua. Tôi không biết có lẽ mẹ cũng khao khát được nghe những lời an ủi dịu dàng giống như giờ đây tôi luôn khát khao. Tôi không biết phải cần đến sự nỗ lực nào để vượt qua nỗi bất hạnh này.

Thay vào đó, tôi chỉ nhớ những lời cuối cùng ngoại nói với tôi trước khi hai mẹ con về Mỹ.

“Con bé này vẫn nhát như thỏ đế, không bao giờ chịu để bà lau đít cho.” Rồi bà cười khà khà thật to, phát vào mông tôi và ôm tạm biệt tôi trong vòng tay xương xẩu.

4CHẤT NEW YORK

Khi biết tin mẹ bệnh, tôi đã ra trường bốn năm và hiểu rất rõ là mình chẳng đạt được thành tựu gì nhiều để khoe khoang. Tôi lấy bằng về ngành viết sáng tạo và làm phim nhưng thực sự không hề dùng đến. Tôi làm qua ba công việc bán thời gian, chơi guitar và hát trong một ban nhạc rock không ai biết tới mang tên Little Big League. Tôi thuê một căn phòng với giá ba trăm đô ở thành phố North Phillip - nơi ba tôi đã lớn lên và từ đó bay sang Hàn Quốc vào năm ông bằng tuổi tôi.

Việc tôi quyết định đến Philadelphia hoàn toàn tình cờ. Giống như nhiều đứa trẻ bị giam chân trong một thành phố nhỏ bé, tôi ngày càng đâm ra chán nản và ngột ngạt. Đến những năm trung học, khát khao sống độc lập kéo theo một đoàn hormone ranh ma, ngấm ngầm biến tôi từ một đứa trẻ không bao giờ ngủ được nếu vắng mẹ thành một thiếu niên nổi loạn khi mẹ chạm vào người. Mỗi lần bà nhặt một cục len vón trên áo len của tôi, ấn tay vào giữa hai bả vai để bắt tôi thẳng lưng lên hay vuốt ngón tay giữa trán tôi để làm giãn nếp nhăn, tôi cảm giác như có chiếc bàn ủi nóng rát xát vào da mình. Dường như chỉ sau một đêm, không hiểu sao mỗi lời khuyên bình thường của mẹ đều khiến người tôi nóng lên phừng phừng. Cơn giận dữ và nhạy cảm trong tôi ngày càng phình to cho đến khi chúng dâng trào, vỡ tung ra và trong tích tắc, tôi không thể kìm nén khao khát xé toạc cơ thể mình rồi thét lên: “Đừng đụng vào con!” “Mẹ không để con yên được hay sao?” “Có lẽ mình muốn có nếp nhăn. Có lẽ mình cần chúng vì chúng nhắc nhở rằng mình đang sống cuộc đời của mình.”

Vào đại học rõ ràng là một cơ hội đầy hứa hẹn để sống càng xa ba mẹ càng tốt nên gần như tôi chỉ nộp đơn vào các trường ở Bờ Đông. Một chuyên viên tư vấn tuyển sinh nghĩ rằng một ngôi trường nhỏ, dạy kiến thức cơ bản của nhiều lĩnh vực, nhất là môi trường dành cho nữ sinh sẽ là sự lựa chọn phù hợp dành cho người thích soi mói, bắt bẻ và đòi hỏi nhiều sự chú ý như tôi. Chúng tôi đã đi tham quan một chuyến các trường trong khu đại học. Ngôi trường Bryn Mawr xây bằng đá vươn thẳng lên bầu trời chớm thu của Bờ Đông dường như khắc họa rõ nét hình ảnh trường đại học lý tưởng mà chúng tôi hằng tưởng tượng.

Việc tôi xoay xở vào được đại học ngay sau khi tốt nghiệp trung học quả là một điều kỳ diệu. Năm cuối cấp, tôi bị rối loạn lo âu dẫn đến trốn học triền miên, vừa trị liệu vừa uống thuốc nhưng mẹ một mực cho rằng tôi làm vậy chẳng qua chỉ để trêu tức bà. Nhưng bằng cách nào đó, tôi đã chứng minh điều ngược lại. Đại học Bryn Mawr là sự lựa chọn tốt cho cả mẹ và tôi. Thậm chí tôi còn tốt nghiệp loại ưu và là người đầu tiên trong gia đình có bằng cử nhân.

Sau khi ra trường, tôi quyết định ở lại Philadelphia vì nơi này khá dễ sống, vật giá cũng rẻ và tôi tin một ngày nào đó, Little Big League sẽ thành công. Nhưng đã bốn năm trôi qua, ban nhạc vẫn giậm chân tại chỗ cũng như không có bất cứ dấu hiệu nào cho thấy chúng tôi sẽ thoát khỏi tình trạng vô danh. Vài tháng trước, tôi bị một nhà hàng lai Mexico sa thải. Tôi đã phục vụ ở đó được hơn một năm - quãng thời gian lâu nhất tôi từng trụ lại được với một công việc. Tôi làm chung với anh bạn trai Peter. Ban đầu, chính tôi đã “dụ dỗ” chàng tới đây, ấp ủ âm mưu tán tỉnh dài hơi nhằm thoát khỏi tình trạng “trên tình bạn, dưới tình yêu” mà dường như tôi phải chịu đựng mãi. Nhưng ngay sau khi chinh phục được chàng thì tôi bị cho thôi việc còn chàng được thăng chức. Tôi gọi về cho mẹ, hy vọng nhận được chút an ủi cảm thông, tự hỏi tại sao nhà hàng lại đuổi việc một nhân viên siêng năng, đáng yêu như mình, ấy thế mà mẹ tôi đáp: “Ừm, Michelle này, bưng bê thì ai cũng làm được hết con ạ.”

Sau đó, tôi đi làm ba buổi sáng một tuần cho cửa hàng truyện tranh của một người bạn ở khu Old City, bốn ngày còn lại làm trợ lý tiếp thị cho nhà phân phối phim tại một văn phòng trên Quảng trường Rittenhouse, cuối tuần tiếp tục chạy việc tại quán karaoke về đêm và quán bar yakitori ở khu Chinatown. Tôi làm không mệt mỏi để dành dụm cho chuyến lưu diễn hai tuần của ban nhạc vào tháng Tám với mục đích quảng bá cho album thứ hai mà chúng tôi vừa thu xong mặc dù album đầu tiên chẳng được mấy ai thực sự chú ý.

NHÀ MỚI CỦA TÔI khác một trời một vực với ngôi nhà thời thơ ấu - nơi mọi thứ được giữ gìn sạch bóng, ngăn nắp, gọn gàng, tất cả nội thất và đồ trang trí đều bài trí cẩn thận theo yêu cầu của mẹ. Trong khi đó, phòng khách của chúng tôi kê những chiếc kệ làm từ gỗ dán bỏ đi và những khối bê tông trộn xỉ than mà Ian - tay trống cùa ban nhạc cũng là bạn cùng phòng với tôi - tự hào hốt về từ đống rác. Đi văng là băng ghế dự phòng tháo ra từ đằng sau chiếc xe tải mười lăm chỗ thường đưa chúng tôi đi lưu diễn.

Phòng của tôi nằm trên tầng ba. Đối diện hành lang có một ban công nhỏ nhìn ra sân bóng chày hình kim cương nên chúng tôi có thể vừa phì phèo thuốc lá vừa xem các trận đấu Little League mùa hè. Tôi rất thích ở trên tầng cao nhất, duy chỉ có một điểm phiền phức là phần trần nhà trong tủ quần áo chưa lợp xong, còn để lộ các thanh dầm và mái lợp. Điều này vốn chẳng ảnh hưởng đến tôi cho tới khi một gia đình sóc chui qua mái nhà, bắt đầu giao phối rồi làm tổ ở đâu đó bên trên. Ban đêm, thỉnh thoảng Peter và tôi bị đánh thức vì tiếng chạy nháo nhào và huỳnh huỵch của chúng, nhưng như thế vẫn chưa kinh khủng bằng việc một con sóc nào đó rơi xuống khe hở giữa các bức tường, mắc kẹt trong đấy rồi chết dần chết mòn vì đói. Xác của nó bốc mùi thối nồng nặc khắp phòng. Điều này cũng chưa thực sự đáng sợ cho tới khi từ trong ngóc ngách nào đó không nhìn thấy của ngôi nhà, hàng nghìn con giòi sinh ra từ cái xác thối, kéo theo bầy ruồi xông vào chúng tôi khi tôi vừa mở cửa phòng ngủ vào buổi sáng.

Những gì mẹ từng cảnh báo tôi đừng làm, tôi đều đã bướng bỉnh làm hết. Và giờ tôi đang chới với trước thực tại, sống cuộc đời của một nghệ sĩ vô danh tiểu tốt.

THÁNG BA NĂM ĐÓ, tôi bước sang tuổi hai lăm và đến tuần thứ hai của tháng Năm, tôi bắt đầu bồn chồn sốt ruột. Tôi quyết định đến New York gặp anh bạn Duncan mà tôi quen biết hồi học đại học và từ lúc đó anh đã là biên tập viên của tạp chí The Fader. Trong thâm tâm, tôi ấp ủ hy vọng mong manh rằng nếu cuối cùng buộc phải từ bỏ hoài bão làm nhạc sĩ, tôi có thể tận dụng niềm say mê âm nhạc làm lợi thế để thành công trên con đường viết lách về âm nhạc. Với tình hình lúc bấy giờ, xem ra thời điểm đó sớm muộn gì cũng đến. Deven - thành viên chơi bass của nhóm Little Big League - gần đây đã bắt đầu chuyển sang chơi cho một ban nhạc khác đang nổi tiếng. Ngay cuối tuần đó, họ chuẩn bị biểu diễn ở khu Lower East Side, trong một câu lạc bộ nhỏ dành riêng cho cánh báo chí. Bản thân việc này dường như đã là một dấu hiệu đủ chắc chắn rằng Deven không còn ở lại với ban nhạc của chúng tôi bao lâu nữa. Theo lời anh, họ đang trên đà trở thành “Jimmy Fallon vĩ đại”. Thực lòng tôi chưa sẵn sàng chấp nhận chuyện này nhưng cuối tuần đó, tôi vẫn quyết định đến New York, một phần là để bắt tay chuẩn bị một điểm tựa nào đó phòng khi sa cơ lỡ vận.

Tuần trước, mẹ đã nói với tôi rằng cái dạ dày của bà đang “có vấn đề”. Tôi biết hôm đó mẹ hẹn gặp bác sĩ nên buổi chiều tôi gửi vài tin nhắn để hỏi thăm tình hình nhưng mẹ không trả lời. Mọi khi mẹ đâu có như vậy.

Tôi bắt xe buýt ở khu Chinatown mà lòng nóng như lửa đốt. Hồi tháng Hai, tức cách đây vài tháng, mẹ từng nhắc đến việc bị đau dạ dày nhưng lúc đó tôi không nghĩ ngợi nhiều. Thậm chí tôi còn hỏi đùa bằng tiếng Hàn là mẹ có bị tiêu chảy không: “Seolsa isseoyo?” Tôi luôn ghi nhớ từ “seolsa” (tiêu chảy) vì đọc lên nghe rất giống salsa. Sự tương đồng về cách phát âm đúng là đã giúp tôi nhớ từ dễ dàng hơn.

Trước giờ mẹ tôi hiếm khi đi khám bệnh vì bà một mực tin rằng bệnh tật có thể tự khỏi. Mẹ cảm thấy người Mỹ luôn cẩn thận thái quá, dẫn đến lệ thuộc vào thuốc men và đã truyền niềm tin đó cho tôi từ khi còn nhỏ. Tư tưởng ấy ăn sâu trong tôi đến nỗi khi Peter bị ngộ độc thực phẩm do ăn phải lon cá ngừ hỏng và mẹ anh giục tôi đưa anh đi cấp cứu, thực sự tôi đã phải cố kìm lại để không phá lên cười. Trong nhà tôi, nếu bị ngộ độc thực phẩm thì chỉ cần nôn ra là xong. Ngộ độc là một nghi thức đánh dấu sự trưởng thành về trải nghiệm. Làm sao bạn có thể hy vọng nếm được những món ngon nếu không chấp nhận vài rủi ro. Gia đình chúng tôi đã phải lãnh hậu quả đó những hai lần mỗi năm.

Việc mẹ tôi đi khám chứng tỏ phải có vấn đề khá nghiêm trọng nhưng tôi chưa bao giờ nghĩ đến đó lại là căn bệnh chết người. Mới hai năm trước, dì Eunmi đã qua đời vì bị ung thư ruột kết. Chuyện mẹ tôi cũng có thể mắc ung thư dường như là chuyện hoang đường, hệt như chuyện bị sét đánh hai lần vậy. Tuy nhiên, tôi bắt đầu nghi ngờ ba mẹ đang giấu giếm mình điều gì đó.

XE BUÝT ĐẾN NEW YORK lúc trời vừa tối, Duncan hẹn gặp tôi ở Cake Shop - một quán bar nhỏ trong khu Lower East Side, nơi thường có một vài chương trình biểu diễn đặt trước ở tầng hầm. Trước khi đi, tôi đã lèn đẩy một ba lô khổng lồ quần áo để mặc cuối tuần và rồi ngay lập tức thấy mình thật lôi thôi lếch thếch và trẻ trâu khi cuốc bộ trên con phố Allen dẫn đến điểm hẹn.

Mùa xuân đang nhường chỗ cho mùa hè. Những người tan sở cởi áo khoác ra và vắt chúng trên cánh tay. Một cảm giác cồn cào quen thuộc len lỏi vào người. Cái cảm giác nôn nao rạo rực thôi thúc ta làm điều gì đó điên cuồng - khi thời gian ban ngày dài ra và việc lang thang khắp phố phường từ sáng sớm đến tối mịt khiến bạn vô cùng dễ chịu, khi bạn muốn mang giày thể thao vừa đi vừa nốc cạn rượu trên con đường vắng vẻ và mọi trách nhiệm đều quẳng hết sang bên lề. Nhưng lần đầu tiên, tôi thấy mình cần quay lưng với niềm thôi thúc ấy. Tôi biết mình chẳng còn những kỳ nghỉ hè, chẳng còn những ngày thong dong. Tôi cần chấp nhận rằng không bao lâu nữa, sẽ đến lúc mọi thứ cần phải đổi thay.

Tôi đến quán bar trước Duncan khá lâu vì anh ấy báo sẽ đến trễ hai mươi phút. Tôi gọi cho mẹ nhưng bà không bắt máy. “Có chuyện gì vậy mẹ???” tôi nhắn tin cho mẹ, bắt đầu cảm thấy bị phớt lờ. Tôi thả ba lô xuống dưới chân chiếc ghế đẩu quầy bar và xem qua chồng đĩa hát đặt cạnh cửa sổ phía trước.

Tôi và Ducan vốn không thân nhau. Anh ấy lớn hơn tôi hai tuổi và chúng tôi biết nhau khi anh đang học năm cuối trường Haverford. Xe buýt thường chạy qua lại giữa hai trường đại học và sinh viên trường này có thể đăng ký các lớp học cũng như câu lạc bộ ở trường kia. Duncan là một trong năm thành viên của FUCs - một nhóm chuyên phụ trách mời các ban nhạc về chơi ở trường. Anh ấy đã ủng hộ tôi đăng ký vào nhóm và bây giờ tôi hy vọng anh sẽ chiếu cố đến mình lần nữa.

Tôi nghe điện thoại rung ì ì. Là mẹ, cuối cùng bà cũng gọi lại rồi. Tôi khoác ba lô lên và ra ngoài nghe điện thoại.

“Mẹ, có chuyện gì vậy ạ?”

“À, con yêu, mẹ biết cuối tuần này con đến New York. Ba mẹ muốn đợi tới khi con về Philadelphia rồi mới nói với con, chừng nào con về nhà cùng với Peter nữa nhé.”

Bình thường, giọng mẹ sẽ sang sảng vọng sang từ đầu dây bên kia nhưng hôm nay nghe như mẹ đang nói chuyện trong một căn phòng ngột ngạt. Tôi bắt đầu đi đi lại lại trên phố.

“Nếu có chuyện gì thì con muốn biết ngay bây giờ. Thật không công bằng khi mọi người giấu con.”

Một khoảng lặng thật lâu ở đầu dây bên kia, cho thấy mẹ đang cân nhắc có nên nói với tôi một việc mà bà vốn định hoãn lại cho đến khi tôi về nhà.

“Họ phát hiện một khối u trong dạ dày của mẹ”, cuối cùng mẹ lên tiếng, những lời nói đó rơi xuống nặng như một cái đe. “Họ bảo là ung thư nhưng mức độ nghiêm trọng đến đâu thì chưa biết. Còn phải làm thêm một số xét nghiệm nữa.”

Tôi dừng bước, cả người đông cứng lại và nghẹt thở. Bên kia đường, một người đàn ông đang bước vào tiệm cắt tóc. Một nhóm bạn ngồi quanh chiếc bàn ngoài trời, cười giỡn và í ới gọi đồ uống. Họ đang chọn món khai vị. Người đang phì phèo thuốc lá. Người đang đưa quần áo đến hiệu giặt sấy. Người đang hốt phân chó vào túi. Người đang gọi hủy cuộc hẹn. Vào một ngày tháng Năm ấm áp, dễ chịu, thế giới quanh tôi vẫn không ngừng chuyển động trong lúc tôi sững sờ đứng lặng trên vỉa hè khi hay tin mẹ đang đối mặt với căn bệnh nguy hiểm chết người từng cướp đi một người thân yêu của tôi.

“Đừng lo lắng quá con ạ”, mẹ trấn an. “Chúng ta sẽ chữa được thôi. Đi gặp bạn con đi.”

Sao lại như thế? Sao có thể như thế được? Làm sao một người phụ nữ khỏe mạnh bình thường chỉ bị đau dạ dày, sau khi đi khám lại bị chẩn đoán là mắc ung thư?

Từ đằng xa, tôi thấy Duncan đang rẽ vào. Anh đưa tay vẫy vẫy khi tôi gác máy. Cố nuốt cục nghẹn xuống họng, tôi khoác ba lô lên vai rồi mỉm cười, thầm nghĩ: Hãy để dành nước mắt cho lúc mẹ qua đời.

KHUNG GIỜ KHUYẾN MẠI được mua một tặng một nên tôi và Duncan gọi hai ly bia Miller High Life và chỉ cần chờ vài giây là có ngay. Chúng tôi cập nhật cho nhau về tình hình cuộc sống sau khi tốt nghiệp. Anh vừa viết xong bài báo về nhân vật trang bìa Lana Del Rey. Khi tôi hỏi chi tiết về cuộc phỏng vấn, Duncan kể cô ấy hút thuốc liên tục trong suốt buổi trò chuyện và dùng iPhone ghi âm lại toàn bộ lời nói để đề phòng người viết trích dẫn sai. Sự thận trọng này khiến tôi rất quý mến cô.

Sau phần thăm hỏi ban đầu, tôi thú thật là mình đang định chuyển đến New York. Tôi biết rất rõ mình đang nói năng như đóng kịch và trong lòng cố chối bỏ thông tin vừa nhận được cách đây một tiếng. Tôi nhận ra mọi kế hoạch ấp ủ giờ đây đều hóa thành vô nghĩa vì có lẽ tôi phải trở về Eugene chăm sóc mẹ trong quá trình điều trị. Tôi thường rất khó chịu khi phải giữ bí mật. Bản tính tôi vốn không quen giấu giếm những thông tin chấn động như thế nhưng thật không thích hợp khi kể lể với một người bạn chỉ quen biết sơ sơ và tôi sợ nếu nói ra, tôi sẽ không kìm được mà bật khóc.

Duncan nhiệt tình ủng hộ sự thay đổi này và bảo tôi đừng ngại liên lạc lại với anh khi dọn tới đây. Chúng tôi tạm biệt nhau rồi tôi gọi cho Peter, ngay trên đoạn vỉa hè mà cách đây hai tiếng tôi mới hay tin mẹ bị ung thư.

TRONG SỐ NHỮNG CHÀNG TRAI TÔI TỪNG HẸN HÒ, Peter là người đầu tiên rất được lòng mẹ tôi. Anh gặp gia đình tôi lần đầu vào tháng Chín năm ngoái. Lúc đó, ba mẹ tôi chuẩn bị đi du lịch Tây Ban Nha kỷ niệm ba mươi năm ngày cưới và sắp xếp ghé qua Philadelphia trước. Đã ba năm rồi ba mẹ mới đến Bờ Đông thăm tôi và đây cũng là lần đầu tiên họ tới sau khi tôi tốt nghiệp. Tôi quyết tâm gây ấn tượng với hai vị phụ huynh bằng sự thông thạo về thành phố cũng như dáng vẻ trưởng thành, độc lập “tự lo” dù còn non nớt, nông cạn của mình. Thế là tôi dành hàng tuần lễ để tìm hiểu và đặt chỗ ở những nhà hàng ngon nhất trong thành phố, lên kế hoạch cho một chuyến du lịch trong ngày đến công viên Elkins để mẹ tôi tham quan khu phố của người Hàn.

Peter đưa cả nhà chúng tôi đến Jong Ga Jib -một nhà hàng có món đậu phụ hầm cay (soondubu jjigae) ngon đặc biệt. Khuôn mặt mẹ sáng rỡ khi xem qua thực đơn, hào hứng trước nhiều món mà các nhà hàng Hàn Quốc ở Eugene không có và gọi những món mà ba tôi thích. Peter vừa hồi phục sau một trận cảm lạnh nên bà khuyên anh nên ăn samgyetang - canh gà nhân sâm bồi bổ sức khỏe được nấu từ gà nguyên con nhồi cơm và nhân sâm. Mẹ gọi thêm bánh kếp hải sản với hành lá haemul pajeon “basak basak” (giòn giòn) - ở nhà bà luôn làm cho các cạnh bánh càng giòn càng tốt. Trong lúc thưởng thức soondubu jjigae và những lát bánh kếp dày, giòn rụm, tôi nói với mẹ rằng nghe nói ở khu gần đây có một spa Hàn Quốc rất giống với những nơi chúng tôi từng đi ở Hàn.

“Họ có tẩy tế bào chết nữa đó mẹ”, tôi nói.

“Thật hả? Có tẩy tế bào chết nữa à? Tất cả chúng ta có nên đi không?” mẹ tôi cười khanh khách, hỏi.

“Nghe hay đấy ạ”, Peter hưởng ứng.

Những nhà tắm hơi (jjimjilbang) thường chia ra theo giới tính và có một khu vực chung cho nam nữ chuyện trò xã giao trong bộ pijama vừa vặn, thoải mái được phát ở lối vào. Trong nhà tắm, mọi người đều khỏa thân hoàn toàn. Nếu Peter đi cùng chúng tôi nghĩa là ba tôi và anh ấy sẽ trần truồng trước mặt nhau chỉ sau chưa đầy hai mươi bốn tiếng gặp gỡ.

Peter ăn món canh gà một cách rất nghiêm túc, cảm ơn mẹ tôi vì đã gợi ý và nhiệt tình thưởng thức các món banchan trên bàn - từ miyeok muchim, món salad rong biển ngon lành trộn với giấm và tỏi, mực khô chua ngọt đến gamja jorim - khoai tây ướp đường và bơ trong nước xốt ngọt lịm. Tất cả đều là những món anh thích kể từ khi chúng tôi bắt đầu hẹn hò. Một trong những điểm tôi thích ở người yêu chính là cách anh nhắm mắt lại mỗi khi tận hưởng một món khoái khẩu. Dường như anh tin rằng nếu đóng bớt một giác quan thì sẽ giúp các giác quan khác trở nên tinh nhạy hơn. Peter rất mạnh dạn và chưa bao giờ làm tôi cảm thấy những thứ mình ăn là kỳ quặc hay gớm ghiếc.

“Cậu ấy ăn y như người Hàn!” mẹ tôi khen.

Khi Peter xin phép vào nhà vệ sinh, ba mẹ tôi cùng nhoài người ra giữa bàn.

“Tui cá với bà là cậu ấy sẽ không dám thử nhà tắm hơi đâu”, ba nói.

“Tui cược với ông một trăm đô là cậu ấy dám.” Mẹ tôi bác lại.

Ngày hôm sau, khi đến tiền sảnh của spa và phải chia ra theo khu vực nam-nữ, Peter đi thẳng về phía phòng thay đồ nam không chút ngại ngần. Mẹ tôi ném cho ba nụ cười đắc thắng và chà các ngón tay vào nhau, chờ ông trả tiền thua cược.

Phòng tắm hơi ở đây nhỏ hơn những nơi chúng tôi thường đến ở Seoul. Có ba bồn tắm với nhiệt độ nóng, lạnh và ấm khác nhau. Đối diện với chúng là hàng tá vòi hoa sen để những phụ nữ ngồi trên mấy chiếc ghế đẩu nhỏ bằng nhựa tắm rửa sạch sẽ. Phía cuối là một phòng xông hơi khô và một phòng xông hơi ướt. Hai mẹ con tôi tắm xong, thong thả buông mình vào cái bồn nóng nhất, ngồi cạnh nhau trên nền gạch xanh da trời trơn bóng. Ở một góc riêng biệt, ba ajumma đứng tuổi mặc đồ lót đang chăm chú kỳ cọ cơ thể. Không gian trong này thật ấm áp và yên tĩnh, âm thanh duy nhất là tiếng nước liên tục phun ra từ trần nhà chảy vào bồn nước lạnh, đôi lúc có tiếng kin kít của bàn tay đang cọ xát vào tấm lưng trần của một cô, dì nào đó.

“Con đã cạo boji tul chưa?” mẹ hỏi.

Tôi bắt chéo hai chân sát lại, xấu hổ: “Con cắt tỉa rồi”, mặt đỏ ửng lên.

“Đừng làm thế. Trông lẳng lắm.”

“Vâng”, tôi nói, trượt sâu hơn xuống nước. Tôi có thể cảm nhận mẹ đang khó chịu săm soi những hình xăm tôi xăm đầy trên người, bất chấp sự phản đối dữ dội của bà.

“Mẹ thích Peter” mẹ nói. “Nó có chất New York đấy.”

Bất kỳ ai thực sự sống ở New York hẳn sẽ không thích miêu tả Peter là “có chất New York.” Tuy học ở Đại học New York nhưng ở Peter không có sự nóng nảy, hối hả thường thấy của một người Bờ Tây kết hợp với cá tính của người Bờ Đông. Anh dịu dàng và kiên nhẫn. Anh là một nửa bù khuyết cho tôi giống như cách mẹ đã bổ sung cho ba tôi. Những người như tôi luôn nóng vội bỏ ngang bất kỳ nhiệm vụ nào vừa manh nha dấu hiệu thất bại rồi đùn đẩy cho người khác. Nhưng ý mẹ là bà yêu quý Peter ở chỗ anh đã nhanh chóng chứng minh mình là một chàng trai nói được làm được.

“ANH SẼ ĐẾN”, Peter nói qua điện thoại. “Xong việc rồi anh tới ngay.”

Hôm ấy là tối thứ Sáu và anh có ca làm đêm ở quán bar. Mặt trời lặn dần, bầu trời ngả sang sắc đỏ. Tôi bắt đầu đi về phía ga tàu điện ngầm và bảo rằng anh đừng lo lắng. Phải đến hai giờ sáng anh mới tan làm và đêm nay anh cũng không cần tới vì tôi đã định bắt xe buýt trở về ngay sáng hôm sau.

Tôi lên chuyến tàu M đến Bushwick và đập cửa nhà anh bạn Greg trong đêm. Greg chơi trống cho một ban nhạc mang tên Lvl Up và sống trong nhà kho David Blaine’s The Steakhouse thường tổ chức các buổi biểu diễn tự túc. Cậu ở chung với năm người bạn, tất cả đều ngủ trong những gian phòng bé tí trên tầng áp mái mà họ tự dựng bằng vách thạch cao. Chúng làm tôi nhớ đến những căn phòng ngủ trên cây của các Cậu bé Mất tích trong truyện Peter Pan. Tôi nằm trên chiếc ghế dài trong phòng khách, người lạnh cóng. Tôi tự hỏi mẹ của họ sẽ nghĩ gì khi đến đây, nhìn thấy cuộc sống mà các nhạc sĩ con mình đã lựa chọn để đổi lại cái giá thuê nhà rẻ và sự tự do theo đuổi niềm đam mê khác người của họ.

Tôi nhớ lại sau khi chúng tôi tẩy tế bào chết, mẹ đã đề nghị đến H Mart để bà mua và ướp một ít sườn bò cho tôi, như vậy sau khi bà về tôi vẫn có thể thưởng thức hương vị quê nhà. Quả thực tôi đã nín thở khi mẹ bước vào căn nhà trọ lôi thôi của mình, chờ nghe bà chê bai thậm tệ từng ngóc ngách bẩn thỉu hoặc dạy dỗ vài lời chí lý chua chát như lúc tôi bị đuổi việc. Nhưng không. Mẹ đi thẳng xuống bếp mà không phàn nàn tiếng nào, khéo léo lách qua đống xe đạp được dựng sát tường. Bà thậm chí còn rộng lượng làm ngơ trước lỗ hổng trên bức tường đằng sau. Đó là chỗ chủ nhà trọ của chúng tôi đã lấy búa đập vào, cố tìm cách làm ấm đường ống đông lạnh nhưng phát hiện ra đã không còn lớp lông cách nhiệt màu hồng.

Mẹ không bình phẩm gì về mớ đồ đạc cọc cạch trong tủ bếp của chúng tôi hay về bộ bát đĩa được chắp vá từ cửa hàng đồ cũ và nhặt nhạnh những món đồ dư thừa của ba mẹ các bạn cùng phòng. Mẹ tìm được vài hộp đựng LocknLock màu cam và cái chảo Calphalon mà bà tặng tôi từ nhiều năm trước, sau đó xắn tay áo lên, trải miếng thịt mua ở H Mart lên thớt rồi bắt đầu dùng cái vồ giần cho mềm ra. Tôi vẫn chờ bà lẩm bẩm gì đó. Tôi biết mẹ đã nhìn thấy toàn bộ cuộc sống của tôi và còn nhiều hơn thế. Đôi mắt sắc bén của bà xé toạc những món đồ đã qua tay, những ngóc ngách đầy bụi bặm, những chiếc đĩa sứt mẻ y như ánh mắt mẹ từng dùng để xé toạc cân nặng, nước da và tư thế của tôi.

Mẹ đã dành cả cuộc đời để nỗ lực ngăn cản tôi đừng sống như thế này, nhưng giờ bà chỉ đi qua đi lại trong bếp, mỉm cười, cắt hành lá, trộn 7Up và nước tương vào một cái bát, chấm ngón tay nếm thử, dường như không hề phiền lòng trước mớ bẫy gián la liệt trên quầy bếp hay những dấu ngón tay nhòe nhoẹt in trên tủ lạnh. Bà chỉ dồn hết tâm trí vào việc lưu lại chút hương vị quê nhà cho tôi.

Có lẽ cuối cùng mẹ đã buông tay, chấp nhận ngừng nỗ lực nhào nặn tôi trở thành hình mẫu mà tôi không mong muốn, hoặc bà đang chuyển sang chiến thuật tinh vi hơn vì biết tỏng rằng tôi sẽ không chịu nổi cuộc sống nhếch nhác này thêm một năm nữa và đến lúc đó, tôi mới nhận ra mẹ luôn nói đúng. Có thể khoảng cách ba nghìn dặm khiến bà cảm thấy chỉ cần ở bên tôi là đã hạnh phúc rồi. Hoặc rốt cuộc mẹ đã chấp nhận rằng tôi đang tự đi trên con đường của riêng mình, đã tìm được một người yêu thương tôi thật lòng và tin rằng sau cùng con gái bà sẽ ổn thôi.

PETER VẪN LÁI XE ĐẾN NEW YORK. Hai giờ sáng anh mới rời khỏi nhà hàng và tới nhà Greg lúc bốn giờ. Quần jean của anh còn dính vệt nước cocktail margarita cam thẫm và đậu tán chiên. Anh nằm cạnh tôi trên đi văng, yên lặng để tôi khóc rưng rức trên chiếc áo thun đại học màu xám của anh. Cơn lũ cảm xúc mà tôi kìm nén suốt cả ngày cuối cùng cũng được giải phóng. Lòng tôi tràn đầy biết ơn vì anh đã làm ngược lại khi tôi bảo rằng anh đừng bận tâm. Mãi về sau, Peter mới kể là ba mẹ tôi đã gọi cho anh đầu tiên nên anh biết việc mẹ bị bệnh trước rồi. Anh hứa với họ rằng sẽ ở bên tôi khi tôi biết chuyện và cùng tôi vượt qua tất cả.

5RƯỢU ĐÂU?

“Sao mẹ không cho con theo?” Tôi khóc tu tu qua điện thoại hệt như đang mách tội một đứa trẻ lớn hơn vì đã ngó lơ tôi hay như không được mời đi dự tiệc sinh nhật.

“Con phải sống cuộc đời của mình” mẹ nói. “Con đã hai lăm rồi. Đây là một năm rất quan trọng. Ba mẹ tự giải quyết được mà.”

Tin tức ập đến ngày càng dồn dập nhưng chẳng có tin nào tốt lành. Lee - bác sĩ chuyên khoa ung thư ở Eugene đã chẩn đoán mẹ bị ung thư tuyến tụy giai đoạn IV. Nếu không phẫu thuật, cơ hội sống chỉ có ba phần trăm. Nếu phẫu thuật thì sẽ cần nhiều tháng để bình phục và khả năng khỏi hẳn sau đó cũng chỉ khoảng hai mươi phần trăm.

Ba tôi đã cố giành được một buổi hẹn với bác sĩ y khoa MD Anderson ở Houston để có thêm ý kiến thứ hai. Qua điện thoại, mẹ phát âm tên bệnh ung thư tuyến tụy thành “pancry-arty” và tên bác sĩ là “Andy Anderson” khiến tôi tưởng niềm hy vọng duy nhất của gia đình mình đang đặt trong tay một nhân vật nào đó của bộ phim hoạt hình Câu chuyện đồ chơi.

“Con muốn tới đó”, tôi nằng nặc.

“Mẹ sợ nếu con đến thì hai mẹ con lại cãi nhau”, sau này ba tôi mới thừa nhận. “Bà ấy biết là phải tập trung tinh thần để dưỡng sức.”

Vậy mà tôi cứ ngỡ bảy năm sống xa nhà đã chữa lành vết thương giữa mẹ con tôi, đã giúp những căng thẳng tích tụ suốt quãng thời gian tôi mới lớn có thể trôi vào quên lãng. Tôi cứ ngỡ khoảng cách ba nghìn dặm giữa Eugene và Philadelphia đã cho mẹ một không gian rộng rãi để buông bỏ uy quyền của mình. Còn về phần tôi, từ khi được tự do khám phá niềm đam mê sáng tạo mà không phải suốt ngày chịu đựng rầy la, tôi mới thấy trân trọng tất cả những việc mẹ làm và hiểu rõ mục đích của chúng khi không có bà bên cạnh. Bây giờ mẹ con tôi đã trở nên gần gũi hơn bao giờ hết, nhưng lời thú thật của cha lại cho tôi biết có những ký ức mà mẹ không thể nào bỏ qua.

TỪ HỒI BÉ XÍU, tôi đã bị nói là một đứa trẻ khó nuôi. Năm tôi lên ba, dì Nami đặt cho tôi biệt danh “nhóc quậy khét tiếng”. Biệt tài của tôi là húc đầu vào tất cả mọi thứ, từ xích đu gỗ, khung cửa, chân ghế cho đến ghế ngồi kim loại ở sân vận động trong ngày Quốc khánh mùng 4 tháng Bảy. Giữa hộp sọ của tôi vẫn còn để lại vết lõm - dấu tích của lần đầu tiên tôi đâm sầm vào góc bàn bếp có mặt kính. Nếu trong bữa tiệc có một đứa trẻ đang quấy khóc thì dám chắc đó chính là tôi.

Trong nhiều năm, tôi từng nghĩ biết đâu ba mẹ chỉ nói quá lên hoặc họ chưa chuẩn bị sẵn sàng để ứng phó với tính khí sớm nắng chiều mưa của trẻ con nhưng dần dần, dựa trên ký ức thống nhất của những người thân họ hàng, tôi đành chấp nhận rằng mình đích thực là một đứa trẻ hư.

Nhưng đó vẫn chưa phải là giai đoạn tồi tệ nhất - tôi biết ba đang muốn nói tới những năm tháng căng thẳng ngột ngạt sau này. Đến học kỳ hai năm lớp 11, cảm giác khó chịu, chán nản bình thường mà một thiếu niên có thể vượt qua đã leo thang thành cơn trầm cảm sâu sắc. Tôi bị khó ngủ và lúc nào cũng uể oải. Tôi khó lòng tập trung ý chí để làm bất cứ việc gì. Điểm số của tôi bắt đầu sa sút và hai mẹ con bất hòa như cơm bữa.

“Xui cho con là con bị di truyền từ ba” ba nói với tôi sau một bữa sáng nọ. “Ba dám chắc là con bị mất ngủ.”

Ba ngồi bên bàn bếp, xì xụp húp bát ngũ cốc và đọc báo. Lúc đó tôi mười sáu tuổi và đang “hồi sức” sau một trận đấu khẩu khác với mẹ.

“Nhiều chuyện xảy ra quá nhỉ” ba nói. Ông gõ gõ vào thái dương, không hề nhìn lên và chuyển sang mục thể thao.

Ba tôi từng đi cai nghiện và đã trải qua một thời tuổi trẻ dữ dằn hơn tôi nhiều. Năm mười chín tuổi, ông sống cù bất cù bơ dưới một lối đi lát ván tạm ở công viên Asbury rồi bị bắt quả tang khi đang bán ma túy đá cho một cảnh sát. Ông ngồi tù sáu tuần, sau đó chuyển đến trung tâm cải tạo ở Hạt Camden. Tại đây, ba trở thành “chuột bạch” cho phương pháp tâm lý trị liệu mới. Ông phải đeo lên cổ một tấm biển có viết dòng chữ “TÔI LÀ NGƯỜI LUÔN LÀM NGƯỜI KHÁC VUI LÒNG” và thực hiện những bài tập vô dụng được cho là có tác dụng kích thích sợi cơ đạo đức trong người. Thứ Bảy hằng tuần, ba phải đào một cái hố trong sân sau của trại cải tạo và đến Chủ nhật thì họ bắt ông lấp lại. Nếu so với những gì ông đã trải qua, bất kỳ sự khó chịu nào mà tôi gặp phải dường như chẳng sá gì.

Ba đã nỗ lực an ủi, thuyết phục mẹ rằng đây là thời kỳ bình thường mà hầu như các cô cậu mới lớn đều phải chịu đựng và vượt qua nhưng bà không chịu chấp nhận. Trước nay tôi vẫn luôn học hành tử tế, thế mà giai đoạn chuyển đổi này vừa khéo lại xảy ra ngay lúc tôi bắt đầu nộp đơn vào đại học. Đối với mẹ, tình trạng ẩm ương bất ổn của tôi là cái giá quá đắt mà ba mẹ phải trả khi họ đã cho tôi quá nhiều. Lúc bấy giờ, lòng tôi tràn đầy tủi thân.

Khi ấy, mẹ kiên quyết biến thành tòa tháp cao chót vót phủ bóng lên nhất cử nhất động của tôi. Bà chê bai cân nặng, độ rộng đường kẻ mắt của tôi, tình trạng mụn trên mặt tôi và việc tôi không chịu sử dụng đều đặn các loại toner và kem tẩy tế bào chết QVC mà mẹ đặt cho. Tất cả quần áo tôi mặc đều có thể châm ngòi tranh cãi. Tôi không được phép đóng cửa phòng ngủ. Sau giờ học, trong khi lũ bạn tha hồ đến nhà nhau ngủ lại vào ngày cuối tuần thì tôi bị lùa vào lớp ngoại khóa, lại còn mắc kẹt giữa rừng cây, thui thủi và cáu kỉnh trong căn phòng với cánh cửa mở tênh hênh.

MỖI TUẦN tôi được phép ngủ lại nhà của cô bạn Nicole một lần. Đó là khoảng thời gian thư thả duy nhất mà tôi thoát khỏi sự quản thúc nghẹt thở của mẹ. Mối quan hệ giữa Nicole và mẹ cô ấy hoàn toàn trái ngược với quan hệ của mẹ con tôi. Cô Colette cho phép bạn tôi tự do quyết định mọi việc và họ thực sự thích dành thời gian ở bên nhau.

Căn hộ hai phòng ngủ của họ được sơn bằng các gam màu đậm đà, tươi tắn, xếp đầy những món nội thất cổ điển bắt mắt và quần áo mua từ cửa hàng đồ cũ. Ở cửa trước là chồng ván trượt longboard từ thời tuổi teen của cô Colette và trên bệ cửa sổ là những món đồ lưu niệm mà cô mua ở Chile trong thời gian dạy tiếng Anh bên đó. Một chiếc xích đu được treo từ trần nhà của phòng khách với những bông hoa nhựa mua ở cửa hàng thủ công kết quanh các sợi xích treo đu.

Tôi thầm ngưỡng mộ tình cảm thân thiết như hai người bạn của mẹ con cô Colette và ganh tị với những chuyến du lịch Portland tiết kiệm của họ. Bình yên làm sao khi tôi ngắm nhìn mẹ con họ cùng nhau nướng bánh, dùng cái bàn ủi kim loại nặng mà họ thừa hưởng từ bà ngoại người Ý của cô Collette để ép những cái bánh quy pizzelle, ngắm nghía hàng chục mẫu hoa văn cầu kỳ trên những chiếc bánh mỏng manh như tấm lót ly, và mơ mộng về quán cà phê mà cô Colette ước ao sẽ mở vào một ngày nào đó. Ở đấy, hai mẹ con họ sẽ bán bánh nướng và bài trí nội thất một cách sáng tạo và lôi cuốn hệt như ngôi nhà này.

Trong lúc quan sát cô Colette, tôi chợt thắc mắc về ước mơ của mẹ. Đối với tôi, cuộc sống thiếu mục đích của bà dường như ngày càng trở nên kỳ cục, đáng ngờ và thậm chí đi ngược lại tư tưởng nữ quyền. Tôi ngây thơ chê trách chuyện mẹ xem việc chăm sóc tôi là vai trò chính yếu trong cuộc sống, là “nghề nghiệp” chính thức của bà. Tôi xem thường những công việc lặt vặt không tên đầy vất vả của một bà nội trợ không biết để tâm nuôi dưỡng đam mê hay rèn giũa những kỹ năng thiết thực. Mãi đến nhiều năm sau, sau khi ra trường, tôi mới bắt đầu hiểu được ý nghĩa của việc vun vén cho tổ ấm và hối hận vì đã không biết trân trọng gia đình mình.

Nhưng khi còn là một thiếu niên vừa bị ám ảnh về việc tìm kiếm sứ mệnh của đời mình, tôi thực không thể hình dung nổi làm sao người ta có thể sống một cuộc đời ý nghĩa nếu như không có sự nghiệp hay chí ít là một niềm đam mê hay sở thích nhỏ nào đó. Tại sao mẹ không bao giờ thể hiện bất kỳ mối quan tâm hay tham vọng nào của mình? Bà có thật sự mãn nguyện khi chỉ ở nhà nội trợ không? Tôi bắt đầu hỏi han cặn kẽ và phân tích những kỹ năng mà mẹ có. Tôi gợi ý cho mẹ một số lối thoát khả dĩ như tham gia các khóa học thiết kế nội thất hay thời trang ở trường đại học hoặc mở nhà hàng chẳng hạn.

“Mẹ bận lắm rồi! Con cũng thấy mẹ của Gary mở nhà hàng Thái rồi đấy, lúc nào bà ấy cũng chạy như con thoi! Chẳng có thời gian làm gì hết.”

“Chứ lúc con đi học thì cả ngày mẹ làm gì?”

“Mẹ làm rất nhiều, hiểu chưa! Con không hiểu vì luôn có người làm sẵn hết cho con. Đợi đến chừng dọn ra ngoài con sẽ biết tất cả những gì mẹ đã làm cho con.”

Tôi dám chắc là mẹ ganh tị với cô Colette, không phải vì tham vọng phù phiếm của cô ấy mà vì tôi luôn tỏ ra thần tượng những mục đích linh tinh nhất thời của mẹ người bạn thân. Càng trở nên cứng đầu và tàn nhẫn, tôi càng khoe khoang mối quan hệ giữa mình với cô Colette như một cách giày vò cảm xúc của mẹ. Tôi cảm thấy đó là cách đáp trả cho việc ngày trước mẹ thường xuyên chi phối cảm xúc của tôi.

VÀ ÂM NHẠC ĐÃ TRÀN VÀO lấp đầy khoảng trống rỗng chán chường đó. Nó làm rạn một kẽ nứt, đẩy vỡ tung mạch máu chảy qua khe hở vốn đã chông chênh và ngày càng lan rộng giữa mẹ con tôi. Nó biến thành vực thẳm nhăm nhe nuốt chửng tất cả chúng tôi.

Đối với tôi khi ấy, không có thứ gì quan trọng bằng âm nhạc - niềm an ủi duy nhất cho nỗi khủng hoảng hiện sinh của tôi. Tôi dành hàng ngày để tải từng bài hát trên phần mềm chia sẻ LimeWire và tham gia những cuộc tranh luận sôi nổi trên AIM về việc phiên bản acoustic của ca khúc “Everlong” do nhóm Foo Fighter trình bày có hay hơn bản gốc không. Tôi chắt bóp tiền tiêu vặt và tiền ăn trưa chỉ để mua đĩa CD ở cửa hàng House of Records, phân tích lời bài hát trong đoạn thông tin in trên hộp đĩa, mê mẩn xem những cuộc phỏng vấn các nghệ sĩ indie rock hàng đầu của vùng Tây Bắc Thái Bình Dương, thuộc làu làu tên các hãng thu âm độc lập như K Records, Kill Rock Stars và lên lịch tham gia những buổi trình diễn mà tôi thích.

Trong những dịp hiếm hoi có một ban nhạc lưu diễn qua Eugene, sẽ có hai địa điểm để họ biểu diễn. Một là hội trường WOW - nơi tổ chức hầu hết chương trình ca nhạc địa phương. Nữ nghệ sĩ Joanna Newsom, nam ca sĩ Bill Callahan, các ban nhạc Menomena, Mount Eerie và Rock n Roll Soldiers đều đã từng đứng trên sân khấu này, trong đó Rock n Roll Soldiers là nhóm nhạc mà Eugene có thể tự hào tuyên bố là những anh hùng của quê hương. Họ thắt dải băng trên đầu và mặc áo vest da có núm tua đung đưa trên bộ ngực trần. Chúng tôi ái mộ họ bởi vì đó là những người duy nhất chúng tôi biết là đã rời quê nhà lập nghiệp và gặt hái được thành tựu - một hợp đồng béo bở với thương hiệu lớn đáng ao ước và cơ hội xuất hiện trong quảng cáo của nhà cung cấp mạng di động Verizon. Chúng tôi cứ luôn thắc mắc liệu thành công của họ có thực sự rực rỡ đến thế không và tại sao họ lại trở về thành phố này biểu diễn thường xuyên như thế.

Địa điểm thứ hai là nhà hát McDonald, thường dành cho các ban nhạc lớn hơn. Đó là nơi lần đầu tiên tôi nhìn thấy ban nhạc Modest Mouse và làn sóng khán giả ồ ạt ùa vào. Tôi đã tận dụng ba mươi giây ngắn ngủi giành sẵn một chỗ ngay rìa sân khấu để khi ca sĩ nào đó biểu diễn trước hàng ghế đầu, họ chắc chắn sẽ nhìn thấy tôi lúc tôi nhảy cẫng lên. Chúng tôi ngưỡng mộ Isaac Brock hệt như một nam thần. Người ta đồn rằng người anh em họ của anh ấy sống ngay ở thành phố kế bên, trong khu nhà di động (trailer park) - chủ đề của bài hát “Trailer Trash”. Điều này càng khiến Brock trở nên gần gũi thân thuộc hơn, giống như một người mà chúng tôi có thể khẳng định là “người quen của mình”. Bằng cách nào đó, tất cả những người tôi quen biết đều thuộc lòng từng câu từng chữ trong danh sách hàng trăm ca khúc lộn xộn của Brock, kể cả những bài hát thuộc dự án phụ hoặc bài hát B-side, trong những album đáng ao ước mà chúng tôi ngày đêm “canh me” để chép đĩa rồi nhét vào những ngăn nhựa của cặp đựng đĩa CD. Ca từ của anh khắc họa cảm giác lớn lên ở một thành phố nhỏ bé ảm đạm thuộc vùng duyên hải Thái Bình Dương, bộc bạch nỗi chán chường từ từ dìm ta chết ngộp. Những ca khúc dài mười một phút với âm lượng to dần và tiếng la hét kinh hoàng để xả bỏ mọi cảm xúc dồn nén được thu lại trong mỗi chuyến đi dài mà không cần nghĩ ngợi.

Nhưng không điều gì khiến tôi ấn tượng sâu sắc bằng lần đẩu tiên được cầm trên tay đĩa DVD ca khúc “Live at the Fillmore” của ban nhạc Yeah Yeah Yeahs. Nữ ca sĩ chính Karen O là biểu tượng đầu tiên của thế giới âm nhạc mà tôi tôn thờ vì chị khá giống tôi. Chị cũng lai giữa hai dòng máu của người Hàn và người da trắng. Chị sở hữu khả năng trình diễn tuyệt đỉnh đã xóa bỏ hình mẫu ngoan hiền dễ bảo của người châu Á. Chị nổi tiếng với nhiều trò hề máu lửa trên sàn diễn, phun nước phì phì vào không trung, nhảy nhót cuồng nhiệt ra tận rìa sân khấu và dí sâu micro vào họng rồi dùng dây điện của nó quấn quanh đầu. Nhìn thấy hình ảnh đó, tôi há hốc mồm kinh ngạc và trong lòng dấy lên cảm giác yêu ghét lẫn lộn khó hiểu. Suy nghĩ đầu tiên bật ra trong tôi là làm sao mình có thể được như thế và suy nghĩ tiếp theo là nếu đã có một cô gái châu Á làm như vậy thì chẳng còn đất đâu cho tôi thể hiện nữa.

Hồi đó tôi chưa biết tâm lý khan hiếm là gì nên cứ chăm chăm nhìn vào những thiếu sót của bản thân. Lúc bấy giờ, mọi người chỉ mới bắt đầu quan tâm bàn tán về phong cách trình diễn trong âm nhạc và ngoài Karen O, tôi không biết thêm bất kỳ nữ ca sĩ nào nên đâu biết rằng nhiều người khác cũng khổ sở vì tự ti giống mình. Tôi thiếu khả năng tư duy so sánh để tưởng tượng nếu một chàng trai da trắng rơi vào hoàn cảnh tương tự thì sẽ cảm nhận ra sao. Giả sử anh ấy đang xem DVD thu trực tiếp của ban nhạc Stooges*, lẽ nào anh cũng cho rằng một khi đã có Iggy Pop thì làm gì còn chỗ cho một anh chàng da trắng khác bước vào thế giới âm nhạc?

Tuy nhiên, Karen O đã đưa âm nhạc đến gần với khán giả hơn. Chị khiến tôi tin rằng một ngày nào đó, những người như tôi có thể tạo nên điều gì đó có ý nghĩa cho người khác. Được tiếp sức bằng tinh thần lạc quan mới mẻ, tôi bắt đầu lải nhải vòi vĩnh mẹ mua cho mình bằng được cây đàn guitar. Vì đã ném một số tiền khổng lồ vào hàng đống khóa học ngoại khóa mà tôi đột ngột nghỉ ngang nên mẹ tỏ ra miễn cưỡng trước yêu sách của tôi. Nhưng đến dịp Giáng sinh, rốt cuộc mẹ đã chào thua và cuối cùng tôi nhận được cây guitar acoustic hiệu Yamaha trị giá cả trăm đô la được đặt trong chiếc hộp của cửa hàng Costco. Khoảng cách giữa dây đàn với mặt phím cao đến nỗi bạn phải đánh vật để bấm những sợi dây dày nửa inch xuống phím đàn.

Tôi bắt đầu học đàn mỗi tuần một buổi ở một nơi dạy guitar đáng xấu hổ nhất - trường âm nhạc Lesson Factory. Chỗ này giống như cửa hàng tiện lợi Wallmart bán các bài học đàn, được liên kết với trung tâm guitar và bên trong có khoảng mười phòng cách âm, mỗi phòng trang bị hai chiếc ghế, hai bộ khuếch âm và người nhạc sĩ thất bại mà chính bạn thuê trên trang Craigslit. Thật may mắn khi tôi được ghép cặp với một giáo viên ưa thích. Chắc hẳn cô đã xem giờ dạy học cho tôi là khoảng thời gian giải thoát dễ chịu khỏi những cậu nhóc choai choai chỉ muốn học chơi mấy bài của ban nhạc Green Day và phần dạo đầu của bản “Stairway to Heaven”.

Việc học đàn đến thật đúng lúc. Cũng trong năm đó, Nick Hawley-Gamer đến ngồi cạnh tôi trong lớp học tiếng Anh khiến tôi hớn hở như vừa trúng số. Tôi đã nghe nói về anh vì anh là hàng xóm cũng như bạn trai cũ của Maya Brown. Tôi không học chung lớp nào với Maya nhưng Maya khá nổi tiếng vì tất cả các anh chàng lớp tôi đều đổ rạp trước cô nàng. Thật hậm hực khi phải khách quan thừa nhận rằng Maya khá xinh xắn, được nhiều người yêu quý nhưng cứ vờ ra vẻ bi ai sầu khổ lắm. Maya nhuộm mái tóc nâu thành đen nhánh, mặc quần nhung tăm màu nâu vàng, thường ghi đầy mọi suy nghĩ lên cánh tay để không bị quên và sau này cô viết chúng lên trang LiveJournal. Tôi đã chăm chỉ theo dõi trang của Maya mặc dù chúng tôi không làm bạn ngoài đời. Các bài viết của cô được dẫn từ lời bài hát của nhóm nhạc Bright Eyes pha trộn với những cuộc gặp gỡ ngọt ngào của chính Maya và những suy tư rối rắm chủ yếu viết về ai đó - một người vô danh đã cư xử không phải với cô hay người mà cô nhớ nhung da diết. Tôi từng nghĩ Maya là một trong những nhà thơ Mỹ xuất chúng nhất trong thời đại của chúng tôi.

Nick có mái tóc vàng bờm xờm, sơn móng tay bằng sơn Wite-Out và đeo một chiếc khuyên tai màu bạc. Trong lớp, anh khá trầm lặng và vô cùng chậm chạp, trông như lúc nào cũng đang phê thuốc. Nick suốt ngày hỏi tôi khi nào đến hạn nộp bài tập và mượn tập vở của tôi. Không may cho Nick là tôi đã khéo léo tận dụng cơ hội đó để đạt được mục đích kết bạn với anh. Hồi học trung học, Nick từng có một ban nhạc mang tên Barrowites. Tôi chẳng quen biết ai trong nhóm đó nhưng cảm thấy anh thật cừ khi làm được như thế. Trước khi tan rã, ban nhạc đã phát hành một đĩa EP mà tôi miệt mài săn lùng thông qua bạn của một người bạn. Đó là cái đĩa chép được để trong chiếc phong bì giấy tự làm với những hình trang trí và tựa đề được viết bằng bút Sharpie. Vừa về đến nhà, tôi liền nhét đĩa vào cái loa bluetooth boom box thường để trên bàn học. Tôi ngồi trên ghế xoay, say sưa lắng nghe, đôi tay ươn ướt vẫn cầm cái phong bì giấy trong lúc đầu óc nghiền ngẫm ca từ, mường tượng về quá khứ đầy phóng túng của Nick Hawley-Gamer. Cả đĩa có tất cả năm bài hát, bài cuối cùng tên là “Molly’s Lips” (Đôi môi của Molly). Tôi tò mò Molly có phải là một trong số nhiều bạn gái cũ của anh không, hoặc phải chăng là biệt danh của Maya Brown. Tôi thật ngốc khi không biết “Molly’s Lips” thực ra chỉ là bản cover từ ban nhạc Nirvana và tôi nghĩ chí ít Nick cũng rất ngốc nên mới không hay rằng Nirvana cũng cover lại của nhóm Vaselines.

Cuối cùng, tôi thu hết can đảm để ngỏ lời mời anh cùng “ứng tấu”. Chúng tôi gặp nhau vào bữa trưa dưới một gốc cây bên sân bóng. Chẳng cần mất nhiều thời gian để “lộ tẩy” rằng khả năng chơi guitar của tôi rất tệ. Trước giờ tôi chưa từng “ứng tấu” với ai. Nick bắt đầu hát một bài và tôi không biết phải sử dụng khóa nào hoặc làm sao đệm đàn cho anh. Tôi im lặng, cố mò mẫm và bấm vào những nốt thích hợp, nỗ lực tập trung dạo một đoạn nhạc đệm đơn giản, mơ hồ dựa trên những âm giai mà tôi nghĩ là mình biết, nhưng rốt cuộc đành phải xin lỗi và hoàn toàn bỏ cuộc. Nick không hề khó chịu, chê bai mà tỏ ra kiên nhẫn và đề nghị chơi các bài tôi biết. Chúng tôi dành thời gian còn lại của buổi trưa để phối phần lời chính trong ca khúc “We’re Going to Be Friends” của nhóm White Stripes và “After Hours” của nhóm The Velvet Underground. Đối với tôi, những giây phút đó chính là khoảnh khắc nhiệm mầu lãng mạn nhất trong thời thanh xuân.

Sau khi tự sáng tác một vài bài, tôi quyết định đăng ký biểu diễn trong một đêm nhạc ở nhà hàng Cozmic Pizza nằm ở trung tâm thành phố, có chỗ uống cà phê và một sân khấu nhỏ sau quầy bar. Chỗ này lát sàn xi măng bóng loáng, trần nhà cao và thường tổ chức những đêm nhạc jazz cũng như âm nhạc thế giới. Tôi mời bạn bè đến xem. Nhà hàng khá vắng vẻ nhưng bạn khó lòng nghe được tiếng guitar Costco của tôi lọt thỏm giữa tiếng cụng ly bia lách cách, tiếng lò nướng pizza đóng sầm sập và tiếng người thu ngân gọi to tên khách hàng đến lấy bánh. Dẫu vậy, tôi vẫn lâng lâng với bảy phút tỏa sáng của mình. Vì tôi dắt theo một nhóm bạn nên sân khấu dần dần biến thành của riêng tôi trong khi các suất biểu diễn này được dành cho những nghệ sĩ ít tên tuổi của địa phương. Tôi dùng thiết bị hẹn giờ chụp tự động chụp mấy tấm ảnh theo phong cách báo chí trong phòng tắm nhà mình, scan chúng trên máy tính của ba rồi sử dụng phần mềm MS Paint để thiết kế tờ rơi quảng cáo. Tôi mua súng bắn ghim và treo tờ rơi lên các trụ điện quanh thành phố, đồng thời xin phép các doanh nghiệp trong vùng cho tôi dán chúng lên cửa sổ của họ. Tôi tạo tài khoản Myspace và đăng những ca khúc mình đã thu lên GarageBand. Tôi gửi email đường link đó cho một số ban nhạc và nhà tài trợ địa phương, nài nỉ họ rằng tôi đáp ứng được yêu cầu của họ. Tôi tranh thủ một số lợi thế ở trường trung học và tập hợp được một nhóm người hâm mộ ít ỏi, chủ yếu là bạn bè và bạn cùng lớp bị nài ép tới xem tôi hát. Rốt cuộc tôi cũng “đủ tiếng tăm” để giành được một suất đứng trên sân khấu của Hội trường Hall, lúc bấy giờ đang chuẩn bị đón tiếp Maria Taylor.

Vào ngày biểu diễn, Nick tới sớm để ủng hộ tinh thần cho tôi. Anh chờ tôi trong phòng nghỉ của nghệ sĩ cho đến lúc ra sân khấu. Đây là lần đầu tiên tôi bước vào phòng nghỉ ở hậu trường nhưng cũng không thấy mê mẩn lắm. Căn phòng sáng rực, rộng bằng cỡ tủ quần áo, có hai băng ghế dài và một tủ lạnh mini đặt trên bàn gỗ. Trong lúc Nick và tôi ngồi trên băng ghế đối diện cửa ra vào thì Maria Taylor tiến vào cùng một người bạn trong ban nhạc mặc áo nỉ mỏng. Trông cô thật đáng sợ. Mái tóc dợn sóng sẫm màu tôn lên những đường nét ấn tượng, dễ nhận thấy nhất là chiếc mũi dài nổi bật và dáng người yểu điệu. Tôi nín thở khi Taylor bước vào. Cô lẩm bẩm: “Rượu đâu?” rồi đi ra.

Ba mẹ tôi đến và đứng ở đằng sau. Tôi chơi guitar acoustic khoảng sáu ca khúc, ngồi trên chiếc ghế gấp bằng kim loại, diện một bộ cánh mà lúc bấy giờ tôi thực lòng nghĩ rằng trông rất ngầu - áo sơ mi sọc bảy sắc cầu vồng hiệu Forever 21, quần jeans bạc màu ống loe nhét vào đôi bốt cao bồi màu nâu. Tạ ơn Chúa vì khi đó, bét nhất tôi cũng đã nâng cấp lên cây guitar Taylor và chọn chiếc ampli SWR màu vàng đồng chỉ vì tôi thích sự kết hợp giữa bộ đôi đỏ và kem. Tôi lóng ngóng bấm các hợp âm mở, sử dụng một capo kẹp dọc cần đàn cho mỗi bài hát để có thể đánh đi đánh lại một số dạng hợp âm giống nhau. Tôi hát các ca khúc dành cho tuổi teen, thổ lộ niềm khao khát rằng giai đoạn trưởng thành này sẽ bớt sóng gió hơn mà không hiểu cái tuổi ẩm ương vốn dĩ là như thế. Sau khi hát xong, tôi được bố mẹ khen “giỏi” rồi hào phóng cho tôi tung tăng hết phần còn lại của chương trình.

Maria Taylor gảy cầy guitar thùng rỗng hiệu Gretsch màu đỏ to quá khổ, tương phản với thân hình gầy guộc của cô trông thật hài hước. Tôi phấn khích bấu lấy vai Nick khi cô bắt đầu dạo những hợp âm của bài “Xanax” - đĩa đơn đầu tiên trong bản thu mới của Taylor - và tôi đã học hỏi bằng cách đưa tất cả hợp âm đó vào các bản phối của mình. Ca khúc mở đầu với tiếng tích tắc như đồng hồ kêu, tiếng dùi gõ lóc cóc vào vành trống nhịp theo lời hát kể lể những nỗi lo lắng, sợ hãi của nữ ca sĩ: “Afraid of an airplane, of a car swerving in the lane… of the icy mountain roads we have to take to get to the show. ” (Sợ máy bay, sợ ô tô lạng lách giữa đường… sợ những con đường núi tuyết phủ chúng tôi phải băng qua để đến nơi biểu diễn) Cô giật mạnh người về phía trước trong tiếng bập bùng sau chót và các thành viên của ban nhạc, nãy giờ vẫn đứng yên trong cả hai phần lời chính đầu tiên, đã đồng loạt đổ rạp xuống ở đoạn điệp khúc.

Tuy tôi đang hát theo một ca khúc tâm sự về những thách thức triền miên trên đường đời lưu diễn, tuy tôi đang xem họ chơi nhạc trước một nhóm khán giả ít ỏi cùng lắm chỉ ba mươi người trong một thị trấn khiêm tốn mà có lẽ họ đã hối hận vì lỡ đặt chương trình, nhưng việc chứng kiến một ca sĩ lưu diễn qua thành phố chơi những bài hát do chính họ sáng tác quả là một phát hiện đầy mới mẻ. Tôi đang đứng chung sân khấu với người đó, chỉ ngồi cách cô ấy hai bước trong cùng một căn phòng. Tôi đã được nhìn thoáng qua cuộc đời của một nghệ sĩ và trong tích tắc, cảm thấy con đường đó dường như gần trong tầm tay mình hơn một chút.

Sau đêm nhạc, Nick đưa tôi về bằng chiếc Nissan Maxima của ba mẹ anh. Anh rất tự hào về tôi. Thật sung sướng khi người mà mình hằng ngưỡng mộ đang nhìn mình bằng đôi mắt khác.

“Em nên thu một album đủ hết các bài hát của mình, thật đấy”, Nick khuyên. “Đến xem studio mà tụi anh thu âm cho Barrowites nhé.”

SÁNG HÔM SAU, mẹ đưa tôi đi ăn trưa ở Seoul Café - một nhà hàng nằm gần trường đại học do hai vợ chồng người Hàn Quốc quản lý. Người chồng chạy việc bên ngoài còn người vợ nấu nướng sau bếp. Nhược điểm duy nhất là tốc độ phục vụ ở đây khá chậm, bác chồng rất dễ quýnh quáng lên khi phải xoay xở trên ba bàn. Để khắc phục vấn đề đó, mẹ thường gọi điện đặt món khi chúng tôi đi được nửa đường.

“Hôm nay con muốn ăn bibimbap không?” mẹ hỏi, một tay giữ vô lăng còn tay kia bấm tìm số trên chiếc điện thoại nắp gập hiệu Razr màu hồng.

“Dạ, ngon đó mẹ.”

“Ah ne! Ajeossi…?”*

Mỗi lần mẹ nói tiếng Hàn, những câu chữ đó thường hiện ra trước mặt tôi y hệt trò chơi điện tử Mad Lib. Những từ ngữ hết sức quen thuộc xen lẫn với các khoảng trống dài mà tôi không thể điền vào. Tôi biết mẹ đang đặt jjamppong thêm nhiều rau vì tôi nghe được các từ đó và còn vì mẹ luôn gọi tới gọi lui mấy món khoái khẩu. Nếu mẹ ưng món nào thì sẽ mê mẩn mãi không thôi, ngày nào cũng ăn không biết ngán cho đến một hôm bà bất ngờ chuyển sang món khác.

Khi chúng tôi đến nơi, mẹ nở nụ cười toe toét chào bác trai lớn tuổi ngồi ở quầy và xổ một tràng tiếng Hàn. Trong lúc đó, tôi tự giác rót trà nóng từ chiếc bình kim loại lớn ra cho hai mẹ con, xếp khăn ăn, muỗng kim loại và đũa lên bàn. Mẹ thanh toán tại quầy, lấy tờ tạp chí Hàn Quốc ở đằng trước rồi mang về chỗ ngồi.

“Mẹ quý họ lắm nhưng họ lề mề quá nên lúc nào cũng phải gọi điện đặt trước”, bà thì thầm.

Mẹ xem lướt lướt cuốn tạp chí, uống tách trà lúa mạch, ngắm nghía các nữ diễn viên và người mẫu Hàn Quốc. “Mẹ nghĩ kiểu tóc này rất hợp với con”, mẹ vừa nói vừa chỉ vào cô diễn viên có mái tóc dài dợn sóng thanh lịch. Bà lại lật tiếp. “Kiểu áo khoác quân đội này đang được chuộng ở Hàn. Mẹ muốn mua cho con một cái nhưng con cứ thích mặc mấy cái xấu òm.”

Người đàn ông lớn tuổi chuyển các món ăn của chúng tôi lên xe đẩy rồi dọn chúng và những đĩa banchan lên bàn ăn. Phần cơm dưới đáy niêu đá của tôi kêu lép bép và món mì hải sản cay đỏ rực của mẹ đang bốc khói nghi ngút.

“Masitge deuseyo”, bác trai hơi cúi đầu, chúc chúng tôi ăn ngon miệng rồi đẩy xe trở về quầy.

“Mẹ thấy hôm qua con hát thế nào ạ?” tôi hỏi, xịt tung tóe tương gochujang vào tô bibimbap.

“Đừng cho nhiều quá kẻo mặn đấy con”, mẹ cản. Mẹ gạt mạnh tay tôi ra khỏi tô cơm trộn. Tôi ngoan ngoãn đặt chai tương xuống.

“Anh Nick nói ảnh biết một studio để con tới thu âm. Con nghĩ chỉ cần đàn guitar và hát nên có thể thu một album trong khoảng hai, ba ngày. Tiền thuê studio chỉ khoảng hai trăm đô la còn chép đĩa thì con có thể tự làm ở nhà.”

Mẹ gắp một sợi mì dài lên rồi lại thả chúng xuống tô nước. Bà đặt đôi đũa ngang miệng tô, gấp tờ tạp chí lại và nhìn vào mắt tôi.

“Mẹ đang chờ con từ bỏ nó.”

Tôi cụp mắt xuống tô cơm, dùng muỗng đập vỡ lòng đỏ trứng rồi đẩy nó đi vòng quanh trong cái tô bằng đá, phía trên lớp rau củ. Mẹ nghiêng người về phía trước, bắt đầu múc ít nước canh giá đỗ vào tô cơm trộn của tôi. Nước canh kêu lèo xèo bên thành tô.

“Lẽ ra mẹ không nên cho con đi học guitar. Con nên tập trung nộp đơn vào đại học chứ không phải mấy thứ kỳ quặc ngớ nga ngớ ngẩn này.” Tôi bồn chồn nhịp nhịp chân trái, cố kiềm chế để không nổ tung lên. Mẹ đưa tay xuống gầm bàn nắm lấy đùi tôi.

“Đừng rung chân, sẽ làm may mắn rơi hết đấy.”

“Nếu con không muốn vào đại học thì sao?” tôi cãi lại một cách trắng trợn, giật mạnh chân khỏi tay mẹ, rồi xúc một thìa ngồn ngộn cơm trộn nóng phỏng cho vào miệng, dùng lưỡi đảo tròn khiến bọt khí thoát ra cùng hơi nước. Mẹ dáo dác nhìn quanh nhà hàng như thể tôi vừa mang đức tin đi cầm cố với lũ quỷ sa tăng. Tôi quan sát mẹ cố kìm nén cơn giận.

“Mẹ không cần biết con có muốn hay không, nhưng con phải vào đại học.”

“Mẹ không hiểu con gì hết”, tôi phản kháng. “Cái thứ ngớ nga ngớ ngẩn đó à… đó là việc con thích.”

“Được được, tốt lắm, thế thì đi mà sống với bà Colette!” mẹ bùng nổ. Bà chụp lấy ví, đứng dậy, đeo cặp kính mát to tướng lên. “Mẹ dám chắc bả sẽ chăm sóc cho con. Ở đó con muốn làm gì thì làm còn mẹ thì độc ác lắm.”

Đến khi tôi theo mẹ ra bãi đậu xe, mẹ đã ngồi ở ghế tài xế, đang soi vào tấm gương chiếu hậu trong xe và dùng góc gấp của tờ biên lai để cậy bột ớt dính trên răng. Bà chờ tôi ngăn bà lại, đuổi theo và cầu xin bà tha thứ. Nhưng tôi quyết không nhượng bộ. Với sự tự cao dại dột của một đứa con gái mới lớn, tôi thầm nhủ dù không có ba mẹ, mình vẫn sống được thôi. Mình có thể kiếm việc làm. Mình có thể ở với bạn. Mình có thể biểu diễn miệt mài cho đến một ngày các khán phòng đều đông nghẹt khán giả.

Mẹ vò nát tờ biên lai, nhét nó vào ngăn giữ cốc, đóng gương lại và hạ kính xe xuống. Tôi vẫn đứng lì trên bãi đậu xe, cố sức kiềm chế cơn run cầm cập khi bà nhìn tôi chằm chằm từ sau cặp kính đen.

“Muốn làm nhạc sĩ chết đói chứ gì?” bà hỏi. “Thế thì cứ việc.”

SỨC CÁM DỖ của cuộc đời một nhạc sĩ chết đói chết khát đã nhanh chóng tan thành mây khói. Tôi ở với Nicole và cô Colette được vài đêm, sau đó chuyển sang sống cùng Shanon - chị bạn lớn hơn tôi một tuổi - trong nhà riêng của chị. Chúng tôi la cà đến một punk house tên là Flower Shop nhưng thực chất chỉ là ngôi nhà hoang được tô son trát phấn. Những gã thanh niên thô lỗ ngủ la liệt trên sàn, ném chai thủy tinh từ mái nhà xuống đường, phóng dao làm bếp vào bức tường thạch cao mỗi khi say bí tỉ.

Mất đi mỏ neo là mẹ, tôi ngày càng bỏ bê những trách nhiệm đã gây nên sự bất hòa giữa hai mẹ con suốt cả năm qua. Đống hồ sơ đại học cần hoàn thành vẫn nằm dang dở trên màn hình máy tính của ba và tôi bị cuốn vào vòng xoáy bỏ học triền miên. Tôi cúp cua, không làm bài tập, xấu hổ vì thụt lùi quá xa rồi lại tiếp tục nghỉ học vì không muốn đối mặt với những thầy cô tận tình quan tâm đến mình. Có những buổi sáng, tôi đến trường nhưng ngồi ngoài khuôn viên, hút thuốc trong bãi giữ xe chứ không dám vào lớp. Tôi mơ tưởng đến cái chết. Dường như đồ vật nào trong thế giới này cũng có thể trở thành công cụ giúp tôi kết liễu cuộc đời. Xa lộ là nơi có thể bị xe tông, tòa nhà năm tầng đủ cao để nhảy xuống. Nhìn những chai nước lau kính, tôi tự hỏi cần uống bao nhiêu để tự tử. Thậm chí tôi còn nghĩ đến việc treo cổ bằng sợi dây nhỏ kéo rèm cửa sổ.

Khi nhận được báo cáo kết quả giữa kỳ biết tôi trượt tất cả các lớp và điểm trung bình rớt thê thảm, mẹ liền hẹn gặp một chuyên viên tư vấn tuyển sinh để nài nỉ họ giúp đỡ. Mẹ cuống cuồng gom hết tài liệu cần thiết, kể cả phần bổ sung bài luận đã bị vứt bỏ của tôi rồi gửi chúng đến các trường đại học mà trước đây tôi từng tỏ ra quan tâm. Sau cùng, khi đã chịu trở về nhà, tôi bắt đầu đi gặp bác sĩ trị liệu. Ông kê đơn giúp tôi “tạo không gian phục hồi cảm xúc” và viết một lá thư để gửi kèm trong hồ sơ ứng tuyển đại học của tôi, giải thích rằng tâm trạng thất thường và việc sa sút kết quả học tập này là dấu hiệu của chứng suy nhược thần kinh.

NHỮNG NGÀY THÁNG tôi còn ở nhà bị bao trùm trong sự cầm lặng rợn người. Mẹ đi qua đi lại các phòng mà hiếm khi đếm xỉa tới sự có mặt của tôi. Khi tôi quyết định không tham dự đêm vũ hội cuối cấp, bà chỉ buông lời bình luận qua loa dù hai mẹ con đã cùng chọn sẵn chiếc đầm tôi sẽ mặc từ gần một năm trước.

Tôi tha thiết được mẹ nói chuyện với mình song vẫn cố tỏ ra thản nhiên, dù trong thâm tâm, tôi biết rõ mình mềm yếu hơn mẹ nhiều. Dường như bà không hề bận tâm đến sự xa cách giữa chúng tôi. Cho đến ngày tôi xếp dọn hành lý tới Bryn Mawr, bức tường im lặng đó cuối cùng cũng được phá vỡ.

“Hồi bằng tuổi con, mẹ chỉ ao ước được bà ngoại mua đồ đẹp cho mình”, mẹ bảo.

Tôi đang ngồi xếp bằng trên thảm, gấp chiếc quần yếm được chắp vá toàn bằng những mảnh vải kẻ sọc vuông được mua ở cửa hàng Goodwill. Tôi xếp nó vào ba lô cùng bộ sưu tập áo len xấu xí và chiếc áo sơ mi Daniel Johnston quá khổ mà tôi đã cắt thành áo ba lỗ.

“Mẹ luôn phải mặc đồ cũ của dì Nami nhưng đến lượt dì Eunmi thì sẽ được lấy đồ mới”, giọng bà ấm ức. “Người Bờ Đông mà thấy con thì sẽ nghĩ con là đứa lang thang không cửa không nhà.”

“Vâng, con thì không giống mẹ. Con có nhiều việc quan trọng để suy nghĩ hơn là chăm chăm xem người khác nghĩ gì về vẻ ngoài của mình.”

Bất thình lình, mẹ bổ nhào xuống, túm chặt lấy hông và lật úp tôi xuống rồi vung tay phát vào mông. Đây không phải lần đầu mẹ đánh tôi nhưng từ khi tôi lớn và ngày càng phổng phao hơn, chuyện đòn vọt dường như trở nên gượng gạo. Lúc bấy giờ, tôi đã nặng hơn mẹ và cái đánh đó gần như chẳng làm tôi đau. Nó chỉ khiến mẹ xấu hổ vì cảm thấy bản thân đã luống tuổi nên chẳng còn sức mà đánh phạt tôi.

Nghe tiếng động, ba chạy lên cầu thang và đứng ngoài hành lang nhìn vào.

“Đánh nó đi!” mẹ tôi ra lệnh. Ba đứng sững, lặng nhìn. “Đánh nó cho tôi!” bà gào lên lần nữa.

“Ba mà đánh con con sẽ gọi cảnh sát!”, tôi thách thức.

Ba túm lấy cánh tay tôi và vung tay lên nhưng ông chưa kịp giáng xuống thì tôi đã vùng thoát, chạy tới chỗ điện thoại và bấm 911.

Mẹ nhìn tôi như thể tôi là một con quái vật, một thứ ung nhọt xa lạ đang gặm nhấm mọi công lao nuôi dạy của bà. Tôi không còn là cô bé níu lấy tay áo mẹ ở cửa hàng tạp hóa. Không còn là cô bé từng mè nheo đòi ngủ dưới đất bên cạnh giường bà. Áp ống nghe lên tai, tôi quay lại trừng trừng nhìn mẹ đầy thách thức nhưng khi nghe giọng nói ở đầu dây bên kia đáp lại, tôi liền hoảng hốt dập máy. Mẹ chớp lấy cơ hội đó để phản công. Bà dùng cánh tay kẹp lấy tôi và lần đầu tiên trong đời, hai mẹ con tôi túm chặt lấy nhau, vật lộn để ghì nhau xuống thảm. Tôi cố phản kháng nhưng chợt nhận ra có một giới hạn mà mình sẽ không bao giờ vượt qua. Tôi biết rõ mình đủ sức thắng mẹ nhưng không thể nào làm vậy. Tôi để mặc cho mẹ ghì chặt cổ tay và trèo lên bụng mình.

“Sao mày lại làm vậy với ba mẹ hả? Sau tất cả những gì ba mẹ đã cho mày sao mày có thể đối xử với ba mẹ như thế?” mẹ gào lên, nước mắt nước mũi rớt tong tỏng xuống mặt tôi. Người mẹ tỏa ra mùi dầu ô liu và cam quýt. Đôi tay mềm mại, bóng mượt, nhờn nhờn vì thoa kem của bà đang ép cổ tay tôi xuống tấm thảm thô nhám. Sức nặng của mẹ đè lên bắt đầu khiến tôi đau nhức như bị thâm tím cả người. Ba thì đi qua đi lại, lúng túng không biết nên làm gì, bối rối không hiểu tại sao một đứa trẻ như tôi lại sinh ra hư đốn đến vậy.

“Sau khi sinh mày, mẹ đã phải phá thai vì mày phá phách quá rồi!”

Mẹ thả lỏng tay, leo xuống khỏi người tôi rồi ra khỏi phòng. Bà khẽ tặc lưỡi - thứ âm thanh bạn thường phát ra khi chê bai một điều gì đó thật đáng hổ thẹn, giống như lúc đi ngang một tòa nhà tan hoang có kiến trúc đẹp đẽ.

Ra thế. Thật khôi hài khi mẹ có thể chôn giấu một bí mật kinh khủng suốt cả cuộc đời tôi chỉ để quăng nó ra đúng ngay giây phút này. Tôi biết chẳng có lý gì buộc tôi phải chịu trách nhiệm về việc phá thai của mẹ. Bà nói vậy cốt chỉ để tổn thương tôi giống như tôi từng làm tổn thương bà trong rất nhiều hoàn cảnh nhẫn tâm. Nhưng trên hết, tôi bàng hoàng vì mẹ đã giấu giếm một điều quá sức lớn lao.

Tôi vừa ganh tị vừa khiếp sợ khả năng giữ bí mật của mẹ, trong khi tôi thì bị ăn dần ăn mòn bởi bất kỳ bí mật nào mà tôi cố che giấu. Bà sở hữu tài năng giữ bí mật hiếm có, ngay cả với chúng tôi. Mẹ không cần bất kỳ ai. Bà có thể khiến bạn ngỡ ngàng về việc bà chẳng mấy cần đến bạn. Suốt những năm qua, mẹ luôn dạy tôi phải biết học hỏi bà trong việc luôn giữ lại cho mình mười phần trăm. Tôi đâu hay biết rằng điều đó nghĩa là ngay cả đối với tôi, mẹ cũng cất giấu một phần bí mật.

6BÓNG ĐÊM ẬP ĐẾN

Có thể đây là cơ hội để tôi sửa chữa mọi lỗi lầm. Từ những gánh nặng tôi đã trút lên mẹ khi còn là một đứa trẻ quậy phá, những lời nói cay độc tôi đã phun ra ở cái tuổi thiếu niên bị kìm kẹp, những lần trốn trong cửa hàng bách hóa, nổi nóng vô cớ nơi công cộng, phá hỏng các món đồ yêu thích của mẹ, lén lấy ô tô của mẹ, ăn nấm thức thần trên đường về, nhậu say bí tỉ rồi lái xe đâm đầu xuống mương.

Tôi sẽ lan tỏa niềm vui và tinh thần tích cực để giúp mẹ chóng khỏe lại. Tôi sẽ mặc bất kỳ bộ quần áo nào mẹ thích, sẽ làm toàn bộ công việc nhà mà không phàn nàn một tiếng. Tôi sẽ học cách nấu tất cả món ăn mẹ thích và tận tình chăm sóc bà. Tôi sẽ trả hết nợ nần mà mình gây ra. Tôi sẽ làm mọi việc mẹ cần. Tôi sẽ khiến mẹ hối hận vì đã không muốn tôi ở bên bà. Tôi sẽ trở thành một đứa con gái hoàn hảo.

TRONG VÒNG HAI TUẦN TIẾP THEO, ba tôi sắp xếp được lịch hẹn với bác sĩ Anderson và cả hai người cùng bay đến Houston. Nhờ hình ảnh chẩn đoán rõ hơn, họ phát hiện ra mẹ tôi không phải bị ung thư tuyến tụy mà là một dạng ung thư tế bào vảy hiếm gặp, có lẽ xuất phát từ ống mật và đã chuyển sang giai đoạn IV. Các bác sĩ ở đây nói nếu thực hiện phẫu thuật như vị bác sĩ đầu tiên đề nghị, có nguy cơ mẹ tôi sẽ bị xuất huyết trên bàn mổ. Bây giờ, việc tiếp theo nên làm là trở về nhà, uống ly cocktail Molotov pha từ ba loại thuốc, sau đó tiến hành xạ trị nếu kết quả chuyển biến tích cực. Mẹ tôi chỉ mới năm mươi sáu tuổi và vẫn khá khỏe mạnh dù bị ung thư. Ba mẹ nghĩ nếu họ tích cực chạy chữa thì mẹ có thể đánh bại căn bệnh này.

Sau khi về Eugene, mẹ gửi cho tôi tấm hình bà vừa cắt tóc tém. Hơn mười năm qua, mẹ vẫn trung thành với kiểu tóc thẳng, dài, giản dị xõa ngang vai. Thỉnh thoảng mẹ buộc lỏng thành đuôi ngựa, mùa hè thì đội mũ lưỡi trai hoặc mũ che nắng và mùa thu thì đội mũ nồi có lưỡi trai hoặc mũ len. Ngoài kiểu tóc dợn sóng hồi trẻ, tôi chưa bao giờ thấy mẹ thay đổi bất kỳ kiểu nào khác. “Hợp lắm mẹ ơi!” tôi mê mẩn nhắn lại ngay, gửi kèm hàng tá biểu tượng cảm xúc bày tỏ sự thích thú. “Nhìn mẹ trẻ hẳn ra!!! Y như Mia Farrow ấy!!!” Tôi nói rất thật lòng. Trong ảnh, mẹ tôi đang mỉm cười, đứng tạo dáng trước bức tường trắng của phòng khách, gần đó là quầy bếp nơi ba mẹ tôi để chìa khóa xe hơi và điện thoại bàn. Trên ngực mẹ gắn cái ống thông tĩnh mạch bằng nhựa được cố định bằng băng dán y tế trong suốt. Trông mẹ có vẻ ngại ngùng nhưng khuôn mặt tràn trề hy vọng, dáng người hơi cúi xuống. Bức ảnh đó khiến tôi cũng khấp khởi hy vọng theo.

TUY BAN ĐẦU bị mẹ phản đối nhưng tôi vẫn xin nghỉ hết ba công việc, cho thuê lại căn hộ và tạm ngừng hoạt động của ban nhạc. Tôi dự định dành cả mùa hè ở Eugene và quay lại Philadelphia vào tháng Tám để thực hiện chuyến lưu diễn hai tuần. Đến lúc đó, tôi mong mình sẽ hiểu rõ hơn về hoàn cảnh mà gia đình và chính tôi đang trải qua cũng như quyết định có nên chuyển hẳn ra ngoài sống không. Trong thời gian đó, Peter sẽ đến thăm tôi.

Tôi hạ cánh xuống Eugene vào buổi chiều, một ngày sau đợt hóa trị đầu tiên của mẹ. Tôi cố hết sức chăm chút cho bản thằn thật tự tin và tươm tất bằng cách dành thời gian chuyển tiếp ở sân bay San Francisco để chỉnh trang trước gương trong phòng vệ sinh nữ. Tôi rửa mặt, lau khô bằng khăn giấy nhám, chải tóc và dặm lại phấn son, cẩn thận kẻ một đường mí mắt mỏng nhất theo kiểu mắt mèo mà tôi làm được. Tôi lấy cây lăn bụi ra khỏi hành lý, lăn sạch sẽ những mẩu giấy bám trên quần jeans và nhặt sạch những cục len vón vướng trên áo len. Tôi dùng lòng bàn tay nỗ lực vuốt phẳng mọi nếp nhăn. Trước khi về gặp mẹ, tôi bỏ công sức trau chuốt bản thân còn nhiều hơn đã từng chuẩn bị cho bất kỳ buổi hẹn hò hay phỏng vấn ứng tuyển nào trước đây.

Từ khi vào đại học, tôi luôn chuẩn bị cho những chuyến về thăm nhà vào kỳ nghỉ đông và nghỉ hè một cách tỉ mỉ như thế. Vào tháng Mười Hai năm thứ nhất, tôị đã cẩn thận đánh bóng đôi bốt cao bồi mà mẹ gửi cho, nhúng miếng vải mềm vào hỗn hợp sáp ong được gửi kèm và chà lên lớp da giày, dùng bàn chải gỗ có lông cứng tán sáp ra thành những vòng tròn nhỏ.

Tuy hai mẹ con đã chia tay nhau trong không khí chẳng hề vui vẻ nhưng đều đặn hằng tháng, những chiếc hộp khổng lồ vẫn được gửi đến cho tôi, nhắc nhở rằng mẹ chưa bao giờ thôi quan tâm đến đứa con gái này. Nào là cơm trộn mật ong ngọt ngào, nào là hai mươi bốn gói rong biển sấy khô, cơm nấu bằng lò vi sóng, bánh phồng tôm, những hộp bánh que Pepero và những ly mì cay Shin mà tôi sẽ để dành ăn trong nhiều tuần để không phải xuống nhà ăn. Mẹ còn gửi máy hấp quần áo, cây lăn bụi, kem nền BB và những gói tất. Một chiếc váy “hàng hiệu xịn” mới tinh mà mẹ bắt gặp giảm giá ở TJ.Maxx. Đôi bốt cao bồi đó được gửi trong một đợt hàng sau khi ba mẹ tôi đi nghỉ dưỡng ở Mexico. Khi xỏ chân vào, tôi phát hiện ra chúng đã bị “bóc tem”. Hóa ra mẹ đã mang nó đi quanh nhà suốt một tuần, ngày ngày dành một tiếng mài nhẵn các cạnh cứng của hai miếng lót giày và dùng lòng bàn chân để đạp phẳng phần đế. Mẹ chịu đựng sự cứng quèo của đôi bốt mới và làm mềm lớp da thô ráp để loại bỏ mọi sự khó chịu cho tôi.

Đứng trước tấm gương soi toàn thân trong phòng ký túc, tôi rà soát bản thân từ đầu tới chân, săm soi để phát hiện bất kỳ chỗ rách hay sợi chỉ thừa nào trên quần áo. Tôi cố quan sát mình bằng cặp mắt tinh tường của mẹ, tìm ra mọi ngóc ngách có thể khiến bà không hài lòng. Tôi muốn gây ấn tượng, muốn chứng tỏ với mẹ rằng tôi đã chững chạc ra sao và có thể tự hoàn thiện bản thân dù không có mẹ. Tôi muốn trở về như một người trưởng thành đích thực.

Mẹ cũng chuẩn bị cho những cuộc đoàn tụ của chúng tôi theo cách riêng của bà. Sườn bò được ướp trước hai ngày. Tủ lạnh được chất đầy các món ăn phụ tôi thích. Món kim chi củ cải khoái khẩu của tôi được mua trước vài tuần, bỏ ra bàn bếp khoảng một ngày để đến lúc tôi về thì nó đã lên men nhiều hơn và chua hơn.

Sườn bò mềm, ngập trong xốt dầu mè, nước đường ngọt lịm, soda và đường tan chảy trên chảo, tỏa khói dậy mùi đầy gian bếp. Mẹ rửa sạch những lá xà lách đỏ tươi non, đặt lên mặt bàn cà phê bằng kính trước mặt tôi, sau đó bưng banchan ra. Có những quả trứng kho nước tương được cắt đôi, có giá đỗ giòn giòn quyện mùi với hành lá và dầu mè, còn có canh tương đậu với nhiều nước dùng và kim chi củ cải trắng chua tuyệt hảo.

Julia - chú chó săn lông vàng được nuôi từ năm tôi mười hai tuổi, đang nằm ngửa ra, giơ chân lên, phơi cái bụng thù lù trong một tư thế mà mẹ tôi hay trêu là “lộ hàng!”. Trong lúc mẹ nướng sườn galbi thì tôi khoan khoái tận hưởng hương vị quê nhà.

“Con Julia ngày càng ú đó mẹ”, tôi nói, vuốt ve cái bụng nhô lên của nó. “Mẹ cho nó ăn nhiều quá.”

“Mẹ chỉ cho nó ăn thức ăn dành cho chó… và một ít cơm! Nó là chó Hàn, nó thích cơm Hàn!”

Tôi sung sướng xòe tay ra, đặt lên một lá rau xà lách rồi quấn tất tật những món yêu thích vào trong - một miếng sườn bóng mỡ, một thìa cơm âm ấm, một ít tương trộn ssamjang và một lát tỏi sống thái mỏng. Tôi gấp lá rau đầy ắp thành chiếc túi nhỏ gọn gàng rồi đút hết vào miệng, nhắm mắt tận hưởng những hương vị đầu tiên. Vị giác của tôi bừng tỉnh và dạ dày được bù đắp cho sự thiếu thốn bữa cơm nhà suốt nhiều tháng qua. Chỉ riêng cơm thôi đã là một cuộc hội ngộ diệu kỳ. Nhờ được nấu bằng nồi nên hạt cơm rất khô ráo và rời ra, khác hẳn những chén cơm dính bết như hồ trong lò vi sóng đã giúp tôi sống sót qua ngày trong ký túc xá. Mẹ nán lại chờ xem vẻ mặt của tôi.

“Ngon không con? Masisseo?” Bà mở một gói rong biển và đặt nó cạnh chén cơm của tôi.

“Jinjja masisseo!”* tôi nói, miệng còn đầy những cơm, xúc động đến ngất ngây.

Mẹ ngồi lên chiếc ghế dài sau lưng tôi, vén gọn tóc trên mặt tôi và ém ra sau vai trong lúc tôi ngấu nghiến bữa tiệc thịnh soạn. Cảm giác bàn tay mát lạnh, dinh dính kem của mẹ chạm vào người mới thân thuộc làm sao. Không còn lẩn tránh như trước, tôi ngả người tựa vào tay mẹ. Như thể trong tôi có một lõi điện mới bị hút về phía tình thương của mẹ, điện tích của nó đã thay đổi từ khi tôi rời xa trường ảnh hưởng của bà. Tôi nhận ra mình lại khao khát muốn làm mẹ hài lòng như ngày xưa, muốn nghe mẹ bật cười mỗi khi tôi kể những câu chuyện về giai đoạn trưởng thành đầy sóng gió của mình để làm bà vui và chỉ ra những chi tiết cho thấy tôi hãy còn trẻ người non dạ. Như chuyện tôi giặt áo len khiến cho nó co lại hai cỡ. Chuyện tôi tự đãi bản thân một bữa trưa thịnh soạn nhưng vô ý tốn thêm mười hai đô mua nước ngọt vì tưởng rằng được tặng miễn phí. Mẹ ơi, mẹ nói đúng đấy, con thừa nhận con sai rồi.

KHI XUỐNG THANG CUỐN Ở SÂN BAY EUGENE, lòng tôi ấp ủ chút hy vọng rằng mẹ đang đứng chờ tôi như xưa nay vẫn vậy. Bà thường đứng một mình ngay phía ngoài cổng an ninh, vẫy vẫy tay khi thấy tôi xuất hiện. Mẹ luôn tới đó đón tôi, mặc bộ quần áo đen gọn gàng, khoác áo lông thú giả to sụ và đeo kính râm hình đồi mồi khổng lồ, trông thật lạc quẻ giữa những người Eugene mặc áo hoodie xanh lá rộng thùng thình có in hình chú vịt biểu tượng của đội bóng Oregon Ducks.

Nhưng lần này, tôi thấy ba đang ở bên ngoài, đỗ xe ở cửa lấy hành lý.

“Con ơi”, ba gọi. Ông ôm tôi rồi nâng vali của tôi lên cho vào cốp xe.

“Mẹ thế nào ạ?”

“Mẹ khỏe. Mới đi hóa trị hôm qua. Mẹ nói chỉ hơi mệt chút thôi.”

Vào trong xe, hai cha con tôi ngồi im lặng. Tôi hạ kính xuống để hít thật sâu bầu không khí Oregon ấm áp và thoảng mùi giống như cỏ mới cắt quyện với hương vị chớm hè. Chúng tôi chạy qua những quãng đồng trống dài tít tắp, những cửa hàng ngoại ô trông giống những cái hộp khổng lồ và ngôi nhà một người bạn thân của tôi năm xưa, nay đã được sơn lại và dựng hàng rào trên bãi cỏ.

Như thường lệ, ba tôi lái xe rất xông xáo, len lỏi luồn lách giữa dòng xe cộ ngược xuôi với tốc độ chậm rãi bình thường đối với một thành phố nhỏ mà chủ yếu là sinh viên sinh sống. Cảm giác không có mẹ ở bên thật lạ lẫm bởi hai cha con tôi chưa bao giờ dành nhiều thời gian ở riêng với nhau.

Ba rất vui vẻ nhận lấy trách nhiệm của một người trụ cột gia đình. Chỉ riêng sự tồn tại của ông trong cuộc sống của chúng tôi đã là minh chứng cho việc ông nỗ lực vượt qua một quãng đời thiếu thốn sự quan tâm dạy dỗ và chiến thắng những cơn nghiện ngập. Điều đó thật đáng trân trọng.

Hồi nhỏ, tôi rất mê những câu chuyện kể vể quá khứ oanh liệt, về sự gan dạ và lì lợm của ba. Ba khiến tôi thích thú khi thuật lại các trận đánh nhau thời trẻ; sống động đến từng chi tiết. Ông từng làm mù mắt người ta, từng bị gí dao vào người, từng thức trắng suốt hai mươi ba ngày đêm để bẻ kim loại bằng máy khi sống dưới lối đi lát ván ở công viên. Ba thường cưỡi chiếc motor Harley, đeo một cái khuyên tai và vóc người vạm vỡ của ông luôn mang lại cho tôi cảm giác an toàn và được che chở. Tửu lượng của ba rất khá. Sau giờ làm, ông thường tụ tập bạn nhậu tại Highlands - một quán bar địa phương đối diện với văn phòng của ông. Ba có thể nốc vài ngụm tequila và nửa tá bia nhẹ hều như không mà sáng hôm sau vẫn tỉnh táo như thường.

Khác với mẹ, ba cố gắng dạy dỗ tôi mà chẳng cần quan tâm tôi là trai hay gái. Ông dạy tôi đánh nhau và nhóm lửa. Năm tôi lên mười, thậm chí ba còn tậu riêng cho tôi chiếc Yamaha 80 phân khối để tôi theo ông chạy vòng quanh con đường lầy lội sau nhà.

Hồi tôi còn bé, hầu như lúc nào ba cũng đi làm hoặc ở quán bar. Những lúc ở nhà, ông lại dành phần lớn thời gian để nấu cháo điện thoại om sòm, lúc thì tìm một thùng dâu tây bị mất tích, lúc thì cố tìm hiểu nguyên nhân tại sao chuyến xe tải chở rau xà lách bị chậm đến ba ngày. Dần dần, những cuộc trò chuyện giữa hai cha con càng giống như việc giải thích lại diễn biến của một bộ phim cho một người vừa mới bước vào được nửa tiếng.

Ba thường viện cớ công việc bận bịu nên khiến cho hai cha con ngày càng xa cách. Năm tôi mười tuổi; ông tiếp quản công ty của anh trai và quả thực khối lượng công việc đã tăng lên gấp đôi. Nhưng sự thật là đúng lúc ba đảm nhận vị trí mới thì gia đình chúng tôi mua chiếc máy tính để bàn đầu tiên. Trong đó, tôi đã tình cờ phát hiện các phi vụ “ăn bánh trả tiền” mà ba lên lịch với những phụ nữ quen biết qua mạng. Đó là bí mật mà tôi tuyệt đối giữ kín với mẹ suốt đời.

Ngay từ khi còn ít tuổi, tôi đã nhanh chóng lý giải được lý do khiến ba ngoại tình. Ông có những nhu cầu của một người đàn ông và tôi đồ rằng ba mẹ hẳn đã ngầm hiểu được. Nhưng khi lớn lên, bí mật ấy bắt đầu sưng tấy và mưng mủ. Những câu chuyện tương tự cứ liên tục tái diễn khiến tôi khó chịu. Quá khứ đầy bạo lực kia không còn là chiến tích lừng lẫy của một anh hùng mà trở thành lời biện hộ cho những khuyết điểm của ba. Tính cách nóng nảy, thường xuyên thiếu kiềm chế không còn là điểm đáng yêu. Hành vi say xỉn khi lái xe sau giờ làm chứng tỏ sự vô trách nhiệm. Những đặc điểm tôi từng thích thú ở ba hổi bé nay trở thành điều tôi thiếu thốn và mong chờ ở một người cha khi đã trưởng thành. Về bản chất, tôi không gắn bó với ba nhiều như với mẹ. Giờ đây bà lại đang bệnh, tôi không rõ hai cha con tôi sẽ cùng xoay xở vượt qua như thế nào.

CHÚNG TÔI TIẾN LÊN CON ĐƯỜNG Willamette, băng qua ngọn đồi dốc và khu nghĩa trang trên lưng chừng đồi. Đoạn vỉa hè, nơi có cột mốc cuối cùng của thành phố và một dãy số tôi từng nhìn thấy cả nghìn lần, nay đã đổi khác. Nhưng vẫn còn những khúc cua ngày xưa mà hươu nai có thể nhảy qua, vẫn những đoạn đường thẳng mà ba tôi thường cố vượt lên mấy chiếc Volvo và Subaru rề rà để tiến về khu Spencer Butter. Tiếp đến là dải lan can mềm mại uốn quanh và khoảng rừng trống, nơi ngọn đồi cỏ úa vàng trải rộng về phương tây đón lấy ánh chiều tà miên man. Đi lên, lên nữa sẽ thấy những cây thông lấn lướt che khuất mấy ngôi nhà đằng sau, rồi chạy qua đường mòn Butte và nhà vườn Duckworth’s Nursery - nơi các chú công tự do tha thẩn sau những bụi và chậu cây, tiếp theo là trang trại thông Noel nằm trên đường Fox Hollow rồi đi xuống con đường rải sỏi được bao phủ bằng vòm cây, những bụi dương xỉ và rêu tiếp nối nhau tựa như tấm rèm kéo dài cho đến khi màn cây lá xum xuê ấy mở lối vào nhà tôi.

Trong lúc ba đậu xe, tôi háo hức chạy vào trong, xếp giày dép ngay ngắn ở lối vào. Tôi bước vào bếp, gọi mẹ và mẹ liền đứng lên khỏi chiếc ghế dài.

“Về rồi hả con!” mẹ đáp.

Tôi chạy đến bên mẹ, ôm lấy bà một cách thận trọng. Tôi cảm giác cái ống thông tĩnh mạch bằng nhựa cứng đang cấn giữa chúng tôi. Tôi đưa tay lên vuốt tóc mẹ.

“Nhìn đẹp lắm mẹ”, tôi khen. “Con thích lắm.”

Mẹ ngồi xuống ghế và tôi trượt xuống khỏi chiếc ghế dài bọc da, ngồi trên tấm thảm giữa mẹ và chiếc bàn cà phê. Cạnh chúng tôi, con Julia đang thở phì phì, cái lưỡi thập thò ở khoảng trống của chiếc răng nanh mà ba tôi đã vô tình cho đi đời cách đây vài năm, khi ông đập những quả bóng gôn văng khỏi điểm phát bóng trên đường lái xe vào nhà. Tôi ôm bắp chân mẹ, ngả đầu vào lòng mẹ. Tôi đã chờ mong một cuộc đoàn tụ đầy xúc động nhưng sao trông mẹ có vẻ bình tĩnh, điềm nhiên thế.

“Mẹ thấy thế nào ạ?”

“Mẹ không sao. Chỉ hơi yếu đi một chút, nhưng không sao cả.”

“Mẹ phải ăn nhiều để giữ sức khỏe. Con muốn học làm tất cả những món Hàn mà mẹ thích.”

“Phải rồi, trong tấm hình con gửi mẹ thấy con nấu nướng giỏi rồi đấy. Sáng mai con ép cho mẹ ít nước cà chua tươi nhé? Mẹ đã mua mấy trái cà chua hữu cơ, trộn với mật ong và đá rồi cho vào máy xay Vitamix. Ngon lắm. Gần đây mẹ mới làm món đó.”

“Nước ép cà chua. Con nhớ rồi.”

“Hai tuần nữa bác Kye bạn mẹ sẽ tới. Có thể bác ấy sẽ dạy con nấu vài món Hàn.”

Bác Kye là bạn của mẹ tôi từ thời ba mẹ sống ở Nhật. Bác lớn hơn mẹ vài tuổi và đã chăm sóc, bảo bọc cho bà trong thời gian ba tôi bán những lô xe hơi cũ ở Misawa. Bác chỉ cho mẹ tôi chỗ mua sắm, chỗ uống rượu, dạy mẹ lái xe, kiếm thêm chút thu nhập bằng cách mua những món hàng của PX rồi bán lại theo giá chợ đen. PX là cửa hàng bách hóa giảm giá mà lính Mỹ thường đến sắm sửa. Ở đó, mẹ đã mua các sản phẩm hiếm có như kem cà phê, xà bông rửa chén, vài chai rượu ngoại, thịt hộp Spam miễn thuế giá một đồng và bán lại với giá năm đồng.

Sau khi ba mẹ tôi sang Đức, họ bị mất liên lạc nhưng đã kết nối lại cách đây vài năm. Bây giờ, bác Kye đang sống ở Georgia với chú Woody chồng mình. Tuy chưa gặp bác bao giờ nhưng tôi rất háo hức được học hỏi từ bác để chứng tỏ với mẹ rằng tôi cũng có thể hữu dụng lắm chứ. Tôi mơ mộng về những món ngon mà hai bác cháu sẽ cùng nấu, tôi sẽ trả hết nợ nần, đền đáp bao nhiêu tình thương và công lao chăm nom của mẹ mà tôi đã thản nhiên đón nhận suốt ngần ấy năm. Các món ăn sẽ giúp mẹ khuây khỏa và gợi nhắc về quê hương Hàn Quốc. Chúng được nấu theo đúng gu của mẹ, giúp tinh thần bà phấn chấn hơn, bồi bổ cơ thể và mang đến sức khỏe dồi dào để mẹ vượt qua căn bệnh.

HAI MẸ CON TÔI CÙNG NGỒI XEM TI VI MỘT LÚC, yên lặng gỡ những quả ké sữa bám vào bộ lông của con Julia, lùng tìm và đốt ve chó trong lúc cô nàng nằm nghiêng, thở hổn hển, cào cào vào cổ tay chúng tôi để thu hút sự chú ý mỗi khi chúng tôi rời mắt khỏi nó và nhìn lên màn hình. Mẹ đi nghỉ sớm còn tôi xách giỏ lên lầu.

Phòng ngủ của tôi nằm trên phòng của ba mẹ, là một hình chữ nhật lớn thu nhỏ lại ở các góc và có mái hông ở hai bên. Bàn học của tôi nép vào một hốc tường. Phía còn lại để tủ đựng máy hát đĩa, loa và ghế sofa cạnh cửa sổ lót tấm nệm xanh da trời. Các góc phòng được sơn màu cam vỏ quýt rực rỡ và khu vực giữa phòng nổi bật với màu xanh bạc hà như dõng dạc tuyên bố: tầng trên của ngôi nhà này là lãnh địa của một cô gái tuổi teen.

“Thôi đục khoét mấy cái lỗ đó đi!” Mẹ sẽ đứng trên cầu thang quát ầm ầm trong lúc tôi đóng đinh những tấm thảm trang trí với thiết kế ảo giác lên trần nhà và dán lên tường những tấm áp phích to tướng của ca sĩ Janis Joplin và bộ phim Chiến tranh giữa các vì sao. Tôi tìm được cái tủ đựng máy hát đĩa cũ và mấy chiếc loa gỗ kinh khủng cùng bộ ở cửa hàng Goodwill. “Chúng ta có thể sơn lại nó!” tôi reo lên, hồ hởi chia sẻ với mẹ về một dự án sáng tạo nhưng khi mang chúng về nhà, bà đã để mặc tôi tự xoay xở. Tôi trải tờ báo trong nhà để xe, phun sơn đen lên tủ rồi không chịu chờ lớp sơn khô hẳn mà hấp tấp chấm thêm những chấm bi trắng, khiến nước sơn nhỏ giọt tong tỏng rồi trở nên méo xẹo, trông hệt như một con bò đang tan chảy. Cái tủ ấy nhắc tôi nhớ lại nhiều lần thất bại vì sự nông nổi thời niên thiếu, đặc biệt là lúc tôi bật album cũ của Leonard Cohen lên và sực nhớ ra nó chỉ phát ở chế độ đơn âm sắc.

Tôi mở cửa sổ, tấm kính cửa đã được tháo ra và cất trong tủ từ nhiều năm trước, và trèo lên mái nhà. Tôi tựa vào tờ giấy tẩm nhựa đường thô ráp, đặt chân lên rãnh nước rồi đứng vững trên triền dốc của mái. Bầu trời ngàn sao lấp lánh, lung linh hơn cả trong ký ức của tôi và không bị lu mờ vì ánh đèn thành phố. Tiếng dế, tiếng ếch nhái râm ran vọng lên từ bên dưới. Ngày trước, lựa lúc bố mẹ đã ngủ, tôi thường nhích ra phía bên kia mái nhà, trượt xuống những cây cột dưới mái hiên và lôi kéo bất kỳ đứa trẻ nào tôi gặp được gia nhập đội lái xe xuyên đêm. Sau khi trốn ra được khỏi nhà, tôi lao đến con đường rải sỏi hội ngộ với các anh em đã giải phóng mình, để động cơ chạy thả cửa. Thế là được tự do.

Những lúc lẻn ra ngoài như vậy, thực ra chúng tôi chẳng có nhiều việc để làm. Lũ bạn đón tôi nhập bọn đa phần không phải bạn bè đặc biệt thân thiết mà chỉ là mấy đứa tẻ nhạt học chung lớp cùng vài đứa lớn hơn có giấy phép lái xe, đêm đến mắt vẫn mở thao láo nhưng chẳng biết làm gì. Thường sẽ có một cuộc vui náo nhiệt trong rừng. Chúng tôi diện những bộ cánh cầu kỳ và nhảy nhót say sưa với các cô cậu thanh niên hippy lạ mặt. Thỉnh thoảng, tôi chôm được chỗ rượu thừa trong các bữa tiệc ngày lễ của ba mẹ. Giống như một nhà hóa học cẩn thận, tôi hút phần chất lỏng tí tẹo còn thừa từ nhiều chai khác nhau, hòa chung với soda và nhâm nhi ở công viên. Nhưng trong hầu hết khoảng thời gian đó, chúng tôi chỉ lái xe chạy loanh quanh và nghe đĩa CD, đôi lúc đánh liều đi hẳn một tiếng đến hồ Dexter hoặc hồ Fern Ridge, chỉ để ngồi trên bến tàu nhìn xuống mặt nước ban đêm đen thui như dầu - một khoảng không trống trải mà chúng tôi dùng làm tấm hướng âm để lắng nghe nỗi hoang mang về bản thân lẫn những cảm xúc đang trỗi dậy trong lòng. Nhiều đêm khác, chúng tôi lái xe lên đồi Skinner Butte, tìm một vị trí thuận lợi ngắm nhìn cái thành phố tẻ nhạt đã giam chân mình, uống cà phê và ăn khoai tây chiên thái sợi tại nhà hàng IHOP phục vụ suốt đêm, hoặc lẻn vào khu đất của ai đó và phát hiện ra chiếc xích đu. Có lần, chúng tôi thậm chí còn ra tận sân bay chỉ để ngắm nhìn những hành khách chuẩn bị bay đến các thành phố mà mình khát khao đặt chân đến. Các cô cậu bé tuổi ô mai chuyên hoạt động về đêm đã gắn kết với nhau bằng nỗi cô đơn sâu sắc, khó hiểu và ứng dụng nhắn tin tức thời như thế.

Tôi hiểu rõ hoàn cảnh bây giờ đã khác. Tôi lại trở về đây, lần này hoàn toàn tự nguyện, không còn âm mưu liều lĩnh trốn chạy trong đêm nhưng tôi chỉ tha thiết hy vọng bóng đêm đừng bao giờ ập đến.

7THUỐC

Vài ngày đầu sau đợt hóa trị trôi qua trong bình yên và tĩnh lặng. Chúng tôi tiếp tục chờ xem chuyện gì sẽ xảy ra, như thể có tai họa nào đó đang lượn lờ, rình rập quanh nhà. Nhưng trong vài ngày đầu, mẹ vẫn ổn. Sau ba ngày, tôi nghĩ mọi chuyện có lẽ không đến nỗi quá tệ.

Sáng sáng, tôi rửa sạch và cắt ba trái cà chua hữu cơ, trộn với mật ong và đá viên theo hướng dẫn của mẹ. Các món khác có vẻ thách thức hơn. Tôi không biết cách nấu nhiều món Hàn Quốc. Một vài món tôi đã học thì quá nặng nề và khó tiêu đối với tình trạng sức khỏe của mẹ hiện giờ. Tôi rất lúng túng. Tôi liên tục hỏi mẹ có nghĩ ra món nào mà tôi có thể nấu cho bà, nhưng bà chẳng thèm ăn bất cứ thứ gì và uể oải gạt đi mọi đề xuất của tôi. Món duy nhất mẹ nghĩ ra được là xúp kem hiệu Ottogi - một loại bột ăn liền có bán ở cửa hàng tạp hóa châu Á với vị trung tính và dễ tiêu.

Ở Eugene không có siêu thị H Mart. Thay vào đó, mẹ và tôi thường mua đồ Hàn Quốc ở Sunrise Market - một cửa hàng nhỏ trong thành phố do một gia đình người Hàn quản lý. Người chồng thấp, da ngăm đen, đeo chiếc kính râm phi công to, mang đôi găng tay bảo hộ màu vàng và thường xuyên thở hổn hển mỗi khi bê những lô hàng mới vào trong. Người vợ mảnh mai, xinh xắn và cắt kiểu tóc ngắn uốn dọn sóng. Cô rất thân thiện, ăn nói nhỏ nhẹ và thường phụ trách việc tính tiền. Thỉnh thoảng, một trong ba cô con gái của họ sẽ đến phụ sắp xếp, phân loại hàng hóa rồi xếp hàng lên kệ. Cứ sau vài năm, người em kế tiếp sẽ lớn lên thay thế cho cô chị đã đi học xa. Giữa những cuộc trò chuyện bằng tiếng Hàn của mẹ tôi và người vợ chủ tiệm khi tính tiền giá đỗ và đậu phụ cho chúng tôi, tôi thường nghe thấy tên của một trường đại học danh giá nào đó được tự hào nhắc đến.

Phía trước cửa hàng có những bao gạo to tướng chất thành đống cao ngất trên cái kệ công nghiệp, bao quanh chiếc tủ lạnh để mở, đựng đầy hàng chục loại kim chi và banchan khác nhau. Ngay giữa cửa hàng đặt các dãy mì ăn liền và cà ri, phía bên kia là những tủ đông ngồn ngộn đủ loại hải sản với há cảo. Ở góc đằng sau có khu bán băng video Hàn Quốc với những chiếc kệ đầy ắp các cuộn băng chép lậu được giấu tên đằng sau lớp tem màu trắng có dòng chữ viết tay dán dọc theo gáy băng. Tại đây, mẹ tôi thường thuê những bộ phim truyền hình Hàn Quốc dài tập cũ rích mà bạn bè và gia đình của bà ở Seoul đã xem và kể đi kể lại cho bà nghe từ nhiều năm trước. Nếu hôm nào tôi ngoan ngoãn, mẹ sẽ đãi tôi một món ăn vặt được bán gần quầy tính tiền, thường là sữa chua uống Yakult hoặc ly thạch trái cây nho nhỏ, hoặc thỉnh thoảng hai mẹ con sẽ ăn chung một gói mochi trên đường lái xe về nhà.

Năm tôi chín tuổi, cửa hàng Sunrise Market chuyển sang một mặt bằng khác lớn hơn. Mẹ tôi say mê ngắm nghía những sản phẩm mới nhập khẩu nhờ lần mở rộng này: trứng cá hồi đông lạnh đựng trong hộp gỗ nhỏ, những gói mì tương đen ăn liền Chapagetti, bánh nướng hình cá chép bungeo-ppang chứa nhân kem và đậu đỏ ngọt lịm. Mỗi món hàng mới đều đánh thức những hồi ức tuổi thơ đã qua của mẹ, gợi ý các công thức nấu nướng mới lạ để giúp bà lưu giữ hương vị ngày xưa.

Thật lạ lẫm biết bao khi giờ đây chỉ còn một mình tôi ở một nơi mà hai mẹ con vẫn luôn đi cùng nhau. Tôi đã quá quen với việc lẽo đẽo sau lưng mẹ trong lúc bà săm soi những túi hải sản thập cẩm đông lạnh và bột làm bánh pajeon, có lẽ bà đang cố xác định xem loại nào giống nhất với loại mà bà ngoại thường sử dụng. Bây giờ, được giải thoát khỏi cái giỏ hàng của mẹ, tôi nhìn lướt qua các kệ để tìm món xúp ăn liền mà mẹ cần, chậm rãi đọc những chữ cái Hàn Quốc để chọn đúng tên nhãn hàng.

Tôi đã học đọc và viết tiếng Hàn tại trường Hàn ngữ Hangul Hakkyo. Từ lớp Một đến lớp Sáu, thứ Sáu tuần nào mẹ cũng đưa tôi đến Giáo hội Trưởng lão Hàn Quốc. Đó là một tòa nhà nhỏ nằm cuối bãi đậu xe với hai, ba phòng học phân chia theo trình độ. Trong phòng treo đầy những bức tranh sặc sỡ vẽ các cảnh trong Kinh Thánh do trường Chúa nhật để lại. Trên đồi là một tòa nhà lớn hơn với một gian bếp và một phòng học nữa và nhà thờ thực sự nằm ở trên lầu - nơi chúng tôi họp mặt một đến hai lần mỗi năm.

Hằng tuần, các bà mẹ sẽ thay phiên nấu bữa tối cho học sinh. Một số người tận tâm thực hiện việc này bằng lòng ngoan đạo và xem đó là cơ hội để chuẩn bị các món ăn Hàn Quốc truyền thống nhưng cũng có những người coi đó là một nhiệm vụ nhàm chán và thoải mái đặt mười hộp pizza ở nhà hàng Little Caesars - món ăn khoái khẩu được đám học trò ưa thích hơn nhiều. “Mẹ không tin là tụi con thực lòng thích ăn tối với pizza. Umma của Grace chỉ làm biếng thôi” mẹ tôi làu bàu trên đường về nhà. Tất cả bà mẹ Hàn Quốc đều được gọi theo tên của con mình. Umma của Jiyeon là mẹ của Jiyeon. Umma của Esther là mẹ của Esther. Tôi chưa bao giờ biết tên thật của họ. Danh tính của họ đã hòa vào đứa con.

Khi đến lượt mình, mẹ tôi quyết định làm kimbap. Sau khi tan học về nhà, tôi đã thấy mẹ nấu một nồi cơm lớn và dành mấy tiếng đồng hồ để cho củ cải muối vàng, cà rốt, rau chân vịt, thịt bò, trứng tráng thái mỏng vào cái mành tre, cuộn thành những khối trụ đẹp đẽ, sau đó cắt thành nhiều khoanh tròn sặc sỡ, vừa miệng, to bằng cỡ đồng xu. Trước khi đến lớp, hai mẹ con tôi ăn vội những khoanh cơm cuộn còn lại mà rau củ lộn xộn thò ra hai đầu.

Ngoài bạn học ở trường Hangul Hakkyo, tôi chẳng có đứa bạn Hàn Quốc nào khác. Trong giờ ăn tối, tôi thường cảm thấy rất bơ vơ, chỉ biết đi tha thẩn quanh bãi giữ xe vốn được xem là sân chơi của chúng tôi trong nửa tiếng giải lao. Có một chỗ chơi bóng rổ đã bị mấy đứa con trai lớn hơn chiếm dụng. Những đứa còn lại chỉ ngồi trên vỉa hè tự tìm cách tiêu khiển. Hầu hết trẻ con ở đây đều là người Hàn thuần chủng và tôi phải rất vất vả mới hiểu được sự ngoan ngoãn dường như đã ám vào chúng, đã được cả hai bố mẹ là người nhập cư đồng tâm hợp lực khắc sâu trong con họ. Chúng đeo tấm kính che mặt được mẹ mua cho mà không một lời phản đối. Tất cả đều đi lễ nhà thờ vào Chủ nhật - một tập tục mà mẹ tôi đã quyết định không tham gia ngay từ đầu mặc dù đạo Cơ đốc dường như đóng vai trò chính yếu trong cộng đồng người Hàn ít ỏi của chúng tôi. Có lẽ do được nuôi dạy trong những nền văn hóa pha trộn nên tôi luôn cảm thấy mình là đứa trẻ hư và điều đó chỉ càng khiến tôi thêm bướng bỉnh. Mỗi lần tôi cư xử không phải phép, các thầy cô thường phạt tôi đứng vào một góc, giơ tay lên đầu trong lúc những bạn khác tiếp tục học bài. Tôi chưa bao giờ thông thạo tiếng Hàn nhưng thật sự đã nỗ lực học đọc và viết.

“KEU-REEM SEU-PEU”, tôi khẽ phát âm kiểu Konglish. Đối với một người chỉ biết tiếng Hàn bập bẹ như tôi, Konglish là tấm giấy thông hành miễn phí trời ban để vượt qua kho từ vựng khổng lổ. Đó là cách đọc pha trộn giữa tiếng Hàn với tiếng Anh và tuân theo quy tắc phát âm Hàn Quốc. Vì trong bảng chữ cái Hangul không có chữ z nên các từ tiếng Anh chứa chữ z đều được thay thế bằng âm j, ví dụ pizza sẽ thành pee-jah, amazing thành ama-jing) và những từ chẳng hạn như cheese, trong đó chữ s phát âm thành z thì sẽ trở thành chee-jeu. Trong trường hợp này r’s được thay thế bằng âm l. Tôi thì thào: “Keu-reem seu-peu”. Cream soup. Xúp kem. Bao bì gói xúp có màu cam tươi và vàng, với logo hoạt họa người đàn ông đang nháy mắt liếm môi. Tôi mua một số sản phẩm khác, vài tô cháo Hàn Quốc cũng của nhãn hiệu đó và một gói bánh mochi rồi về nhà.

Tôi rửa tay, đặt chiếc bánh mochi hồng lên cái đĩa nhỏ và mang lên giường cho mẹ.

“Không con ơi, cảm ơn con. Mẹ không muốn ăn.” Mẹ từ chối.

“Ráng ăn đi mẹ. Nửa cái thôi mà.”

Tôi ngồi bên cạnh nhìn mẹ ăn. Bà ngán ngẩm cắn một miếng nhỏ xíu rồi đặt trở lại đĩa, phủi những vụn bột gạo ngọt dính trên ngón tay và đặt đĩa bánh lên chiếc tủ đầu giường. Tôi rời khỏi phòng để chuẩn bị nấu món xúp kem.

Tôi trộn bột khô với ba cốc nước rồi đun sơ, cố gắng nhớ lại những lời khuyên chăm sóc người bệnh đã đọc trên mạng. Chia ra nhiều phần nhỏ và cho họ ăn thường xuyên, tạo không khí thoải mái trong lúc ăn. Sử dụng tô hoặc chén lớn có thể giúp món ăn trông ngon lành hơn, ít và dễ ăn hết hơn. Tôi đổ xúp vào cái tô màu xanh da trời xinh xắn, đủ to để khiến phần xúp trông chỉ như một giọt nước nhỏ giữa cái giếng. Nhưng bí quyết tạo ảo giác này cũng vô ích, mẹ chỉ nuốt được vài muỗng.

Cuối buổi chiều hôm đó, tôi nảy ra sáng kiến làm món trứng hấp mặn gyeranjjim. Gyeranjjim thường được dùng làm món ăn phụ ở các nhà hàng Hàn Quốc luôn nỗ lực mang đến dịch vụ tốt nhất. Vừa bổ dưỡng vừa có hương vị thanh đạm, dễ chịu, đây là một trong những món ưa thích của tôi từ nhỏ đến giờ.

Tôi lên mạng tìm công thức nấu. Tôi đập bốn quả trứng vào cái bát nhỏ rồi dùng nĩa đánh tan. Sau đó tôi lục lạo trong tủ bếp, tìm được một trong những chiếc nồi đất nung của mẹ, bắc lên bếp, đổ trứng, muối và ba cốc nước vào. Đậy nắp mười lăm phút. Khi trở lại, tôi đã thấy phần trứng trở nên mềm mịn, sóng sánh tựa như miếng đậu phụ vàng nhạt mịn màng.

Tôi đặt nồi trứng lên miếng đệm lót để trên bàn ăn và háo hức đỡ mẹ vào bếp.

“Mẹ, con mới làm gyeranjjim này!”

Mẹ vừa thấy đã cau mày, quay mặt đi với vẻ chán ghét.

“Không, con ơi. Giờ mẹ thực sự không thích ăn cái này.”

Tôi cố gắng dằn nỗi thất vọng xuống, chuyển cảm xúc bực bội đó thành sự nhẫn nại đầy lo lắng của một bà mẹ mới sinh thấy con mình bị đau bụng. Ngày tôi còn bé, không biết mẹ đã phải vất vả dỗ dành và xoay xở thế nào với tính khí kén cá chọn canh của tôi?

“Mẹ, con làm cho mẹ mà”, tôi nài nỉ. “ít ra mẹ cũng thử một chút chứ, mẹ luôn dạy con như thế mà.”

Rốt cuộc tôi cũng chỉ dỗ dành bà nếm được một miếng trước khi quay trở lại giường.

Đến sáng ngày thứ tư, mẹ bắt đầu muốn ói và nôn hết ra lần đầu tiên. Tôi không thể ngăn được suy nghĩ ích kỷ rằng bao nhiêu công sức săn sóc, nấu nướng của mình mấy hôm nay đều đổ sông đổ biển. Cả ngày, tôi cố ép mẹ uống đủ nước nhưng cứ mỗi tiếng bà lại lao vào phòng tắm và chẳng thể giữ lại thứ gì trong bụng. Đến bốn giờ chiều, tôi phát hiện ra mẹ đang gập người trong toilet, thò tay móc họng để mong được thoát khỏi cảm giác khó chịu. Ba và tôi kéo mẹ đứng lên, đưa trở về giường và trách mắng rằng nếu bà không chịu cố gắng nuốt thức ăn xuống thì không thể nào khỏe lên.

Đến tối, tôi gọi cho Seoul Cafe để đặt một phần tteokguk - món canh bánh gạo nấu với nước cốt thịt bò thanh đạm. Tôi nghĩ nếu mẹ không muốn ăn tất cả những gì tôi nấu thì biết đâu món ăn của nhà hàng yêu thích có thể lôi cuốn bà. Khi người ta mang tteokguk đến, tôi lại múc ra một cái bát lớn và bưng lên giường cho mẹ. Bà vẫn một mực lắc đầu, miễn cưỡng ăn qua loa vài miếng rồi sau đó nôn sạch trong đêm.

Chúng tôi hy vọng đây đã là những tác dụng phụ tồi tệ nhất của việc hóa trị nhưng ngày hôm sau thậm chí còn tệ hơn. Mẹ kiệt sức và yếu đến nỗi không thể rời khỏi giường để vào phòng tắm. Thế là tôi phải bưng cái xô nhựa màu hồng hình trái tim mà hồi nhỏ thường đựng đồ chơi lúc tắm của tôi vội vã chạy đến bên giường mẹ. Sau khi rửa sạch nó trong bồn, tôi lại tất tả bưng tới cho mẹ lần nữa. Sang ngày thứ sáu, bệnh tình của bà bắt đầu có biểu hiện bất thường. Chiều hôm ấy, bà có lịch tái khám với bác sĩ ung thư và chúng tôi quyết định đưa mẹ đi sớm.

Đến lúc này, chúng tôi mới nhận ra thần trí của mẹ đã không còn tỉnh táo. Bà không tự đứng được, không nói được mà chỉ rên khe khẽ, người lắc lư như bị ảo giác. Cha con tôi cùng dìu mẹ lên xe, choàng tay bà qua cổ chúng tôi để đỡ lấy sức nặng của bà. Chúng tôi nâng mẹ lên ghế trước cạnh tay lái, tôi ngồi đằng sau và ba thì lái xe. Tôi thấy mắt mẹ trợn ngược. Dường như tâm trí bà đã biến mất hoàn toàn và bà đang bước vào một cõi tinh thần khác. Mẹ bắt đầu cào cầyu dữ dội lên cửa, cố tìm đường trốn thoát chốn địa ngục nào đó đang đày đọa mình. Ba hét lên bắt mẹ dừng lại. Một tay lái xe, một tay ông chật vật dang ra chặn ngang người mẹ.

“Dừng xe! ” Tôi bật khóc, hoảng hồn khi mẹ vùng vẫy thoát khỏi sự kìm kẹp của ba và ngã lăn xuống vỉa hè.

Ba bế mẹ lên ghế sau, tôi nắm bên dưới cánh tay bà để kéo bà vào trong. Tôi đặt mẹ ngồi lên lòng mình trong lúc bà vẫn rên la và vùng vằng phản kháng, bướng bỉnh tìm đường thoát ra. Cuối cùng chúng tôi cũng đến được phòng khám ung thư. Họ vừa liếc nhìn mẹ một cái đã bảo chúng tôi đến thẳng phòng cấp cứu.

Tại bệnh viện Riverbend, ba tôi luồn cánh tay qua vai mẹ để xốc bà ngồi lên xe lăn. Hai người đàn ông mặc đồng phục phẫu thuật xanh da trời trực ở quầy tiếp tân bảo chúng tôi cứ đợi ở phòng chờ. Không còn phòng nào trống. Họ liếc nhìn mẹ con tôi bằng ánh mắt không chút xót thương trong khi tôi chật vật giữ cho bà đừng ngã khỏi xe lăn. Bà rên rỉ, lắc qua lắc lại và giang tay ra như thể đang chiến đấu với một thế lực vô hình. Ba tôi giộng hai tay xuống bàn tiếp tân.

“NHÌN ĐI… BÀ ẤY SẼ CHẾT NẾU MẤY NGƯỜI KHÔNG GIÚP CHÚNG TÔI.”

Nhìn ba như đang lên cơn điên. Bọt trắng sùi ra hai bên mép của ông và tôi thoáng nghĩ biết đâu ông sẽ chồm lên nện một người trong số họ.

“Kìa!” tôi reo lên, nhìn thấy một phòng trống. “Phòng đó không có ai! Làm ơn cho chúng tôi vào!”

Họ thấy mủi lòng nên đã cho chúng tôi lấy phòng đó. Sau khoảng thời gian đợi chờ tưởng như dài vô tận, rốt cuộc bác sĩ cũng đến. Mẹ tôi bị mất nước và theo những gì tôi còn nhớ được thì hàm lượng magie và kali của bà thấp đến mức báo động. Đêm đó bà phải nhập viện. Các y tá đẩy giường bệnh của mẹ đến một căn phòng khác trên lầu. Họ gắn hàng loạt ống truyền tĩnh mạch vào người bà để ổn định tình trạng sức khỏe. Ba bảo tôi về nhà lấy ít đồ đạc cho mẹ dùng qua đêm.

LÚC TÔI RỜI BỆNH VIỆN THÌ TRỜI ĐÃ TỐI. Khi được ở riêng một mình trong xe, cuối cùng tôi đã có thể cho phép nỗi kinh hoàng vừa trải qua chảy tan thành nước mắt. Tôi cảm thấy tất cả những việc mình từng làm trong đời từ trước tới nay thật quá tầm thường và ích kỷ. Tôi hận bản thân đã không viết thư cho dì Eunmi mỗi ngày trong thời gian dì ốm, không gọi điện nhiều hơn, không thấu hiểu dì Nami đã phải chịu đựng những gì khi chăm sóc cho người bệnh. Tôi hận mình đã không về Eugene sớm hơn, không có mặt trong các buổi thăm khám của mẹ, không biết các dấu hiệu cần lưu ý, và có lẽ trong nỗi tuyệt vọng muốn chối bỏ trách nhiệm, sự căm ghét của tôi còn đổ vấy sang ba vì ông đã không chú ý đến những dấu hiệu báo động. Đáng lẽ mẹ có thể tránh được đau đớn nếu chúng tôi đưa bà tới bệnh viện ngay khi các triệu chứng đầu tiên xuất hiện.

Tôi kéo tay áo lau nước mắt và hạ cửa sổ xuống. Bấy giờ là tuần đầu tiên của tháng Sáu, gió thổi thật ấm áp. Mảnh trăng lưỡi liềm - hình dạng yêu thích của mẹ tôi - tựa như miếng da nhỏ xíu đang phát sáng. Mỗi lần mẹ nói thế, tôi thường trêu chọc đó là một sở thích tùy hứng vì chu kỳ của trăng vốn chỉ có ba giai đoạn. Tôi đi theo xa lộ liên tiểu bang 5 chạy ngang qua trường Đại học cộng đồng Lane và tăng tốc khi đến sông Willamette, cố chuyển hướng suy nghĩ và tập trung vào con đường trước mặt, chú ý những con nai thình lình nhảy bổ ra dọc các khúc cua.

Về đến nhà, tôi vơ vội tấm chăn mềm trong phòng khách; kem dưỡng da, sữa rửa mặt, toner, huyết thanh và son dưỡng môi ChapStick của mẹ trên kệ nhà tắm cùng chiếc áo len cardigan mềm màu xám trong tủ của bà. Tôi gói ghém một túi đồ qua đêm cho mình và quần áo mới để mẹ thay khi xuất viện. Lúc trở lại Riverbend, mẹ vẫn còn ngủ. Ba bảo chúng tôi cùng về nhà nhưng làm sao tôi có thể để mẹ một mình thức dậy trong bệnh viện, hoang mang không hiểu sao mình lại ở đây. Tôi nói ông về nghỉ một chút rồi sáng mai quay lại. Sau đó, tôi nằm dài trên băng ghế nệm cạnh cửa sổ.

Đêm ấy, khi nằm cạnh mẹ, tôi nhớ lại lúc nhỏ tôi thường luồn đôi bàn chân lạnh cóng của mình vào giữa hai đùi mẹ để được sưởi ấm. Dù mẹ lạnh run nhưng vẫn thầm thì rằng bà sẵn sàng chịu đựng để mang đến sự dễ chịu cho tôi. Đó chính là cách giúp bạn biết một người nào đó có thật lòng thương yêu mình hay không. Tôi nhớ những đôi ủng mới mà mẹ luôn xỏ chân vào trước, làm cho nó mềm ra để khi tôi mang được dễ chịu. Và ngay lúc này đây, hơn bao giờ hết, tôi ao ước cháy bỏng rằng có cách nào đó chuyển cơn đau của mẹ sang cơ thể mình, tôi ao ước có thể chứng minh rằng tôi thương mẹ biết chừng nào, rằng tôi có thể chui lên giường bệnh, ép sát vào người mẹ để san sẻ gánh nặng đang đè lên bà. Có lẽ cuộc sống chỉ công bằng khi trao cho những đứa con một cơ hội như thế để tỏ bày lòng hiếu thảo. Công lao bao ngày tháng mẹ nuôi dưỡng tôi trong bụng, mọi cơ quan nội tạng của bà phải xê dịch và chèn ép với nhau để nhường chỗ cho sự tồn tại của tôi, cùng nỗi đau cắt da cắt thịt khi hạ sinh tôi chỉ có thể được đáp đền bằng cách để tôi thay mẹ gánh chịu sự đau đớn này. Đó là nghi thức của đứa con gái duy nhất. Nhưng tôi chẳng thể làm gì hơn ngoài việc nằm cạnh bà, sẵn sàng nâng đỡ bà, lắng nghe tiếng bíp bíp đều đều chậm rãi của máy móc và tiếng hít vào thở ra nhè nhẹ của bà.

PHẢI MẤT NHIỀU NGÀY SAU mẹ mới có thể nói chuyện lại bình thường. Bà nằm viện thêm hai tuần. Ba và tôi phân công ban ngày ba sẽ trông mẹ còn tôi phụ trách buổi chiều và buổi tối.

Trật tự công việc mới này không hề dễ dàng đối với ba tôi. Ông được quyền nghỉ làm để lo chạy chữa cho vợ nhưng ba vốn không hợp với việc săn sóc người khác. Có lẽ đây là thử thách của số phận dành cho một người đàn ông ngay từ nhỏ đã không có may mắn được chăm sóc, yêu thương.

Ba tôi chưa bao giờ gặp được cha ruột của mình -người từng là lính nhảy dù trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nghe nói trong một tai nạn rơi xuống đảo Guam, dù của ông nội tôi bị vướng vào một cái cây và ông mắc kẹt trên đó trong nhiều ngày, chứng kiến cả đơn vị mình bị tàn sát và cuối cùng cũng được giải cứu. Sau khi trở về, ông biến thành một con người hoàn toàn khác. Ông đánh đập con cái. Bắt chúng quỳ trên thủy tinh rồi quăng muối vào vết thương của chúng. Ông cưỡng bức vợ mình khiến bà mang thai ba tôi. Cuối cùng bà rời bỏ ông ngay trước khi ba tôi chào đời.

Bà nội tôi - người phụ nữ đơn thân vừa đi làm vừa nuôi con - hiếm khi có thời gian hay dành tình thương cho đứa con trai út bốn tuổi nên ba tôi cứ thế lớn lên mà không được ai ngó ngàng chăm bẵm. Các anh chị của ba - bác Gayle và David - lần lượt lớn hơn ông mười và mười một tuổi đã bỏ nhà đi trước khi ba vào tiểu học. Ron, người anh trai lớn hơn ba sáu tuổi, vì bị ám ảnh bởi những hành vi bạo hành của ông nội nên đã đánh bất tỉnh đứa em út năm ấy mới chín tuổi rồi tạt axit chỉ để xem có chuyện gì xảy ra.

Không có gì ngạc nhiên khi ba tôi trở thành một thiếu niên ngỗ ngược khét tiếng và đỉnh điểm là việc bị bắt vào trại cải tạo. Sau đó ông lại ngựa quen đường cũ mấy lần khi hành nghề đâm thuê chém mướn ở tuổi đôi mươi. Cuối cùng, cơ hội đi nước ngoài tình cờ đã cứu vớt cuộc đời ba tôi. Nếu đây là cuốn hồi ký của ông, có lẽ nó sẽ được đặt tên là Chuyện đời của người bán ô tô cũ vĩ đại nhất thế giới. Hơn ba mươi năm sau, không có gì khiến ba tôi hào hứng bằng việc kể lại những năm làm việc tại khu quân sự, nỗ lực thăng tiến trong các chi nhánh công ty ở Misawa, Heidelberg và Seoul. Đối với một người đi lên từ hai bàn tay trắng, cuộc đời của một nhân viên bán xe hơi cũ chính là sứ mệnh vẻ vang nhất.

Trong những năm ấy, ba tôi đã thực hiện giấc mơ Mỹ ở một đất nước xa lạ. Không có nhiều kỹ năng, lại ít học nhưng ông đã bù đắp gấp đôi cho điểm yếu đó bằng tinh thần kiên trì và niềm tin sắt đá. Ba không có điểm nào để thật sự kiêu hãnh ngoại trừ một điểm - ông luôn là người trụ lại cuối cùng bất kể có chuyện gì xảy ra.

Ông đã mang theo tinh thần kỷ luật mới khám phá đó trở về Eugene và trở thành nhà môi giới thành đạt - một người thích lao vào các vấn đề và phân công nhiệm vụ cho người khác. Sau một phần tư cuộc đời đầy rẫy thất bại, cuối cùng ba đã tìm được điểm mạnh của mình và dốc hết tâm huyết vào nó. Đổi lại, ông bắt đầu sống như một con chó săn - mắt luôn trừng trừng dõi về phía trước, đánh hơi mùi máu và săn đuổi điên cuồng.

Tuy nhiên, căn bệnh của mẹ không phải là vấn đề mà ông có thể tìm cách thương lượng ổn thỏa hoặc tăng ca sau giờ làm. Vì thế, ba bắt đầu thấy bất lực rồi sinh ra trốn tránh.

Một buổi trưa nọ, tôi trở về nhà, loạng choạng và mệt lả sau một đêm nữa ngủ vật vờ trên băng ghế bệnh viện. Tôi thấy ba đang ngồi bên bàn bếp. Nhà cửa bốc mùi khét lẹt.

“Không phải tại tôi”, ba lẩm bẩm với chính mình. Ông nhìn lướt qua thẻ bảo hiểm xe hơi, lắc lắc đầu. Ba áp sát điện thoại bên tai, chờ cách giải quyết vụ tai nạn ô tô nhỏ thứ hai mà ông vướng phải trong tuần đó, cả hai đều do lỗi của ông. Trong thùng rác có hai lát bánh mì nướng cháy đen và trong lò nướng có một miếng khác đang bắt đầu bốc khói.

Tôi mở lò nướng, lấy con dao cắt bơ cạo những mảng cháy vứt vào bồn rửa, rồi đặt lát bánh lên đĩa và để lên bàn, ngay bên cạnh ba.

“Ba không phải là người như vậy”, ông nói.

Đêm đó, trước khi trở lại bệnh viện, tôi bắt gặp ba vẫn ngồi chỗ cũ, đang ngủ gà ngủ gật, miệng lẩm bẩm gì đó rời rạc. Ông mặc cái áo lót với quần đùi trắng.

Lúc ấy là chín giờ tối. Ba đã nốc cạn hai chai rượu, miệng đang ngậm viên kẹo cần sa mà ông mua ở phòng phát thuốc cho mẹ tôi.

“Mẹ thậm chí còn không thể nhìn ba”, ông nói, bắt đầu khóc nấc lên. “Ba mẹ nhìn nhau mà không kìm được nước mắt.”

Thân hình đồ sộ của ông nhấp nhô lên xuống. Những vết nứt nẻ trên môi ông thâm tím lại vì rượu. Việc ba tôi khóc không phải là hiếm thấy. Dù bề ngoài đầy gan góc, cứng cỏi nhưng thật ra ông rất nhạy cảm. Ông không biết cách giữ lại bất cứ bí mật nào cho bản thân. Khác với mẹ, ba không bao giờ giấu lại mười phần trăm của riêng mình.

“Hứa với ba là con sẽ ở bệnh viện với ba. Hứa với ba nhé, được không?” ông nài nỉ.

Ông giang tay nắm lấy cổ tay tôi, tìm kiếm sự an ủi qua cặp mắt lờ đờ. Tay kia của ba cầm một lát phô mai Jarlsberg đang ăn dở, được gấp hờ lại khi ông nghiêng người về phía tôi. Tôi vùng vằng giằng mạnh cổ tay ra khỏi tay ba. Tôi biết mình nên cảm thông, nên đồng cảm, thấu hiểu hay yêu thương nhưng ngay lúc này, trong tôi chỉ bừng bừng oán giận.

Ba là một đồng đội vô dụng trong một canh bạc với số tiền cược cao nhất và tỷ lệ rủi ro khó lòng vượt qua. Ông là ba tôi kia mà. Lẽ ra ông nên bình tĩnh trấn an tôi chứ không phải buộc tôi một mình dò dẫm trên con đường chông gai khổ sở này. Thậm chí tôi còn không dám khóc trước mặt ba vì sợ ông sẽ chớp lấy giây phút đó, so bì nỗi đau buồn của ông với của tôi để xem ai thương mẹ nhiều hơn, ai phải chịu mất mát lớn hơn. Chưa hết, điều làm tôi bàng hoàng hơn cả là ông đã nói to lên cái điều mà tôi cho rằng không thể nói ra: có thể mẹ sẽ không vượt qua nổi, có thể chúng tôi sẽ phải sống mà vắng bóng bà.

HAI TUẦN SAU, cuối cùng mẹ cũng được về nhà. Tôi đặt máy sưởi trong phòng tắm và giúp mẹ tắm rửa, liên tục kiểm tra nước cho đến khi đạt được nhiệt độ vừa phải nhất. Tôi dìu mẹ chầm chậm đi từ giường vào nhà tắm. Người bà rất yếu và bước đi như thể đang học lại cách đi. Tôi kéo chiếc quần pyjama của mẹ xuống rồi vén áo lên giống như bà từng làm cho tôi hồi nhỏ. “Man seh”, - đưa hai tay lên đầu mẹ ơi, tôi hài hước lặp lại câu nói của mẹ mỗi khi cởi quần áo cho tôi.

Tôi gồng vai đỡ trọn sức nặng của mẹ và đỡ bà bước vào bồn tắm. Tôi nhắc lại kỷ niệm ở phòng tắm hơi jjimjilbang, về ván cược mẹ đã thắng ba. Chắc hẳn Peter và ba đã rất lúng túng khi trần truồng ngồi cạnh nhau. Tôi nói với mẹ rằng hai mẹ con tôi thật may mắn vì có thể thoải mái ở bên nhau thế này trong khi nhiều gia đình luôn cảm thấy xấu hổ nếu thấy người thân mình khỏa thân. Tôi nâng mái tóc đen nhánh của mẹ lên gội một cách cẩn thận, cố gắng làm sạch nó mà tuyệt đối không chạm vào vì sợ tóc sẽ rụng lả tả trên tay mình.

“Con nhìn mạch máu của mẹ này”, bà nói, quan sát kỹ vùng bụng của mình qua làn nước. “Ghê quá đúng không? Trông đen sì. Ngay cả lúc mẹ mang thai con, người mẹ cũng không kinh khủng thế này. Giống như trong người đầy chất độc vậy.”

Tôi trấn an mẹ: “Thuốc sẽ tiêu diệt hết tế bào ác tính trong người mẹ mà.”

Tôi tháo nắp chặn cho nước chảy đi và đỡ mẹ ra khỏi bồn tắm, dùng chiếc khăn lông vàng lau khô người mẹ từ trên xuống dưới. Tôi cố gắng làm càng nhanh càng tốt và giữ cho mẹ khỏi ngã. “Mẹ dựa vào con này” tôi nói và quấn bà trong chiếc áo choàng lông cừu.

Khi nước rút đi, tôi nhận ra những mảng đen đen còn sót lại dọc theo các thành bồn tắm màu trắng, nổi dập dềnh trên mặt nước. Tôi nhìn lại mẹ, đầu bà loang lổ. Những mảng tóc lớn đã rơi rụng, để lộ phần da đầu nhợt nhạt. Trong lúc giằng xé nửa muốn đỡ mẹ đứng lên nửa muốn lao ngay vào bồn tắm để dọn sạch bằng chứng, tôi đã không kịp ngăn bà liếc nhìn mình trong tấm gương soi toàn thân. Tôi thấy cơ thể mẹ nhũn ra, trượt xuống thảm và chảy khỏi tay tôi như cát.

Mẹ ngồi bệt xuống sàn, đối diện với hình ảnh mình trong gương. Bà đưa tay vuốt tóc và nhìn trân trối những sợi tóc rụng trên tay.

Tấm gương đó là nơi tôi đã ngắm nhìn dáng vẻ của mẹ suốt hơn nửa cuộc đời mình, nơi tôi thấy mẹ thoa hết lớp kem này đến lớp kem khác để bảo vệ làn da căng mịn không tì vết, nơi tôi nhìn bà thử biết bao bộ quần áo, sải bước trình diễn trong tư thế tuyệt đẹp, ngắm nghía bản thân với vẻ hãnh diện và tạo dáng bên chiếc xắc tay hay cái áo khoác da mới tinh. Tấm gương đó là nơi níu kéo tất cả niềm kiêu hãnh của bà. Nhưng giờ, tôi chỉ thấy trong gương một người hoàn toàn suy sụp mà tôi chẳng thể nhận ra. Một người xa lạ đầy tuyệt vọng. Mẹ bắt đầu bật khóc.

Tôi cúi xuống cạnh mẹ, vòng tay ôm lấy cơ thể run lẩy bẩy của bà. Tôi cũng muốn khóc với mẹ biết chừng nào, trước một hình ảnh mà ngay chính tôi cũng không nhận ra, trước sự hiện diện lồ lộ kinh khủng của tai họa đã ập vào cuộc sống của chúng tôi. Nhưng không. Tôi nghe cơ thể mình rắn rỏi, trái tim mình cứng lại và mọi cảm xúc đóng băng. Trong lòng tôi, một mệnh lệnh vang lên mạnh mẽ: “Không được khóc. Khóc là thừa nhận nguy hiểm. Nếu mày khóc, mẹ sẽ không nín được.” Tôi nuốt nước bọt, lấy giọng bình tĩnh, không chỉ để an ủi bà bằng một lời nói dối trắng trợn mà còn để thực sự ép mình tin vào điều đó.

“Chỉ là tóc thôi mẹ. Nó sẽ mọc lại mà.”

8UNNI

Ba tuần nữa trôi qua và tình hình của mẹ bắt đầu khởi sắc. Bà hồi phục sức khỏe vào cuối tháng Sáu, vừa kịp đợt điều trị thứ hai.

Việc săn sóc mẹ rất cần sự giúp đỡ của tất cả mọi người nên một kế hoạch để ba người phụ nữ Hàn Quốc sang hỗ trợ chúng tôi đã được đặt ra. Bạn bè, người thân và các nhân viên bệnh viện đều kiên quyết bảo rằng để chăm lo cho người bệnh tốt hơn, bản thân chúng tôi cũng cần dành thời gian thư giãn cho mình. Nhờ có đội ngũ luân phiên giúp một tay, cha con tôi vừa tranh thủ nghỉ ngơi vừa có thời gian tập trung xây dựng chế độ ăn uống cho mẹ, tìm hiểu những món có thể hấp dẫn bà, những thức ăn Hàn Quốc mà mẹ tiêu hóa được chứ không nôn thốc nôn tháo.

Bác Kye sẽ đến đầu tiên. Ba tuần sau đến lượt cô LA Kim thay ca trong khoảng hai mươi ngày. Sau đó, nhiều người nghĩ dì Nami sẽ sang nhưng chúng tôi hy vọng đến lúc ấy mình có thể tự xoay xở được. Một tay dì Nami đã chăm sóc cho em gái Eunmi suốt hai năm trước khi dì ấy qua đời nên chúng tôi hy vọng có thể tránh cho dì chứng kiến cảnh đứa em thứ hai chịu đựng căn bệnh này một lần nữa.

Khi bác Kye đến, dường như mọi việc đã trở nên nhẹ nhàng hơn. Ở bác toát lên sự điềm tĩnh và tập trung, giống như một y tá nghiêm nghị. Bác có vóc người thấp, săn chắc và khuôn mặt to. Bác lớn hơn mẹ tôi vài tuổi, có lẽ ngoài sáu mươi. Mái tóc muối tiêu dài của bác được cuộn lên thành một búi nhỏ hệt như một quý bà thực thụ. Khi cười, miệng bác căng rộng ra nhưng ngừng lại trước khi cong lên như thể bị chặn lại nửa chừng.

Cả nhà ba người chúng tôi tụ tập quanh bác Kye bên bàn bếp. Bác đã mang đến những mục tiêu, những thú vui, một xấp bài nghiên cứu in sẵn, mặt nạ Hàn Quốc, sơn móng tay và các gói hạt giống. Mẹ tôi mặc bộ đồ pyjama và khoác áo choàng. Mái tóc bà rụng lỗ chỗ giống như con búp bê không được ai ngó ngàng.

“Sáng mai chúng ta sẽ trồng cái này” bác Kye nói và giơ ba cái gói nhỏ lên. Trong đó đựng hạt giống rau xà lách lá đỏ - loại rau mà chúng tôi thường dùng để gói các loại nhân, hạt cà chua bi và ớt xanh Hàn Quốc. Hồi nhỏ, tôi từng làm mẹ hết hồn bằng việc vô tư nhúng hẳn một quả ớt sống vào tương trộn ssamjang trong một nhà hàng thịt nướng ở Seoul. Vị đắng nồng của ớt sống hòa quyện tuyệt vời với vị xốt mằn mặn đậm đà được tạo nên từ ớt và đậu nành lên men. Một sự kết hợp đầy thi vị, khi quả ớt trong hình hài nguyên thủy được đoàn tụ với người anh em họ đã chết đi sống lại của nó.

“Một hương vị đã xưa lắm rồi”, mẹ tôi nói.

“Sáng ra chúng ta có thể đi dạo quanh nhà”, bác tiếp tục. “Rồi chúng ta sẽ tưới cây và ngắm chúng lớn lên.”

Bác Kye là một người sáng suốt và dạt dào cảm hứng. Bác tiếp thêm sức sống cho niềm hy vọng đã lung lay trong tôi. Khi ba bắt đầu dao động, bác liền xuất hiện như một vị cứu tinh. Bác khẳng định chắc nịch: “Có chị ở đây.” Có bác Kye bên cạnh, tôi tin mẹ thật sự có thể đánh bại căn bệnh này và khỏe lại.

“Cảm ơn chị rất nhiều vì đã đến với em, unni Kye.” Mẹ tôi cảm kích.

Mẹ đưa tay qua bàn ăn đặt lên mu bàn tay bác Kye. Unni là cách phụ nữ Hàn Quốc gọi chị ruột hoặc những người bạn gái thân thiết lớn tuổi hơn, có thể dịch ra là ‘chị gái”. Ở Eugene, mẹ tôi không có nhiều unni. Lần duy nhất tôi nhớ đã từng nghe mẹ gọi như thế là ở căn hộ của bà ngoại, dành cho dì Nami. Tiếng gọi đó như khiến bà hóa thành trẻ con và tôi thắc mắc phải chăng vì bác Kye nhiều tuổi nên lời nói của bác có sức nặng hơn tôi. Mẹ sẽ dễ dựa dẫm vào một người già dặn hơn, người có chung nền văn hóa với bà chứ không phải là đứa con gái mà bản năng của bà luôn tìm cách che chở bảo bọc. Đứng trước sức mạnh của một unni, mẹ tự nhiên sẽ nghe lời.

SÁNG HÔM SAU, chúng tôi gieo những hạt giống của bác Kye và cùng thong thả đi dạo quanh nhà. Ba đã đến văn phòng. Bác Kye động viên tôi cũng nên dành chút thời gian cho mình. Bác quả quyết rằng bác và mẹ có thể tự lo liệu được. Thế là lần đầu tiên từ khi về nhà, tôi quyết định nghỉ ngơi và đi vào thành phố.

Nhiều năm qua, tôi đã bướng bỉnh cho rằng tập thể dục là việc lãng phí thời gian bất kể dưới hình thức nào, nhưng rồi không hiểu sao tôi tự ép mình lái xe đến phòng tập của ba mẹ. Trước khi bị bệnh, mẹ luôn chia sẻ những bài báo nói về việc người thành công tập thể dục đều đặn như thế nào. Bởi thế tôi đã hình thành suy nghĩ rằng nếu chịu khó chạy bộ năm dặm mỗi ngày, tôi có thể trở thành một người sống điều độ, một người chăm sóc hữu ích, một người cổ vũ xuất sắc hay cũng chính là đứa con gái mà mẹ luôn kỳ vọng tôi trở thành.

Tôi chạy trên máy tập suốt một tiếng đồng hồ. Trong đầu chạy đua với những con số. Tôi thầm nghĩ nếu chạy thêm tám phút nữa, việc hóa trị sẽ phát huy hiệu quả. Và nếu chạy được năm dặm trong vòng nửa tiếng, bệnh của mẹ sẽ được chữa khỏi.

Kể từ khi lên lớp Sáu, tôi đã không còn chạy với niềm tin như vậy. Ngày đầu tiên ở trường trung học, khi giáo viên thể dục yêu cầu chúng tôi chạy vòng quanh sân trường và tính giờ, tôi thầm nghĩ việc này dễ ợt như lấy đồ trong túi. Mới năm ngoái, tôi còn là đứa chạy nhanh nhất lớp. Tôi đã sẵn sàng để tỏa sáng, háo hức khiến cho những người bạn mới phải lác mắt nhưng rốt cuộc chỉ đối diện với thực tế bẽ bàng. Trong vòng vài giây, tôi đã bị dẫn trước, trở thành con chồn đất lọt giữa bầy linh dương.

Cái tuổi dậy thì đó là một trò đùa giới tính kinh khủng xảy ra vào giữa giai đoạn cấp hai, khi những đứa trẻ phải chịu đựng ba năm đầy hoang mang và mẫn cảm nhất trong cuộc đời, khi những cô nàng với bầu ngực đã phổng phao và biết đến chuyện “thổi kèn” ngồi cạnh những cô bé mang giày thể thao của Gap vẫn còn mê tít các nhân vật hoạt hình. Đó là giai đoạn mà bất cứ điều gì khiến bản thân ta trở nên khác biệt, bất cứ điều gì làm ta chệch khỏi dù chỉ chút xíu với hình mẫu cái đẹp rập khuôn phổ biến đều sẽ trở thành vết sẹo rỗ đầy đau đớn, và giải pháp duy nhất mà bạn có là tự chối bỏ chính mình.

Sau tiết thể dục, khi tôi còn chưa hết choáng váng vì nỗi xấu hổ đánh mất phong độ trong cuộc chạy đua, một cô bạn cùng lớp đã bắt gặp tôi trong nhà vệ sinh và hỏi một câu mà sau này sẽ trở nên quen thuộc với tôi như cơm bữa:

“Cậu là người Trung Quốc à?”

“Không.”

“Vậy chắc là người Nhật?”

Tôi lắc đầu.

“Ủa, thế cậu là người gì?”

Tôi muốn nói cho cô bạn kia biết rằng Châu Á không chỉ có hai đất nước nhưng lại rụt rè đến mức không đáp lại được. Trên khuôn mặt tôi có thứ gì đó khiến người ta thắc mắc về nguồn gốc của nó, như thể tôi là một thứ trái cây ngoại lai hoặc bất thường. Vào năm mười hai tuổi, câu hỏi “thế cậu là người gì?” là câu tôi không bao giờ muốn nghe bởi nó xác quyết rằng tôi là kẻ ngoài lề, tôi không được nhìn nhận, tôi không thuộc về nơi đây. Cho đến lúc đó tôi vẫn luôn tự hào về nửa dòng máu Hàn Quốc chảy trong người mình nhưng đột nhiên tôi lại sợ nó trở thành đặc điểm khiến cho mình khác biệt. Thế là tôi bắt đầu chối bỏ.

Tôi bảo mẹ đừng chuẩn bị bữa trưa cho mình nữa để tôi lẽo đẽo theo chân những cô cậu nhóc nổi tiếng đi ăn ở hàng quán bên ngoài trường. Tôi từng nơm nớp lo sợ một cô gái nào đó sẽ châm chọc chuyện tôi gọi những món giống hệt như cô ấy - một ổ bánh mì vòng, phô mai kem và chocolate ít ngọt, trông đến là nhạt nhẽo, một sự kết hợp mà tôi không đời nào chọn cho mình. Tôi ngừng tạo dáng với những biểu tượng hòa bình khi chụp ảnh vì sợ trông mình giống như một du khách châu Á. Khi các bạn đồng trang lứa bắt đầu hò hẹn, tôi bối rối tự hỏi phải chăng lý do duy nhất khiến ai đó thích tôi là bởi họ mê con gái Á Đông. Còn nếu họ không thích tôi, tôi liền tự dằn vặt rằng có phải vì những trò đùa tục tĩu của đám con trai cùng lớp đã khiến người ta tưởng phụ nữ châu Á thường rất máu lửa trên giường và đã yêu ai thì yêu vô cùng dai dẳng.

Điều tệ hại nhất là tôi đã giả vờ như mình không có tên đệm mà thật ra đó là tên mẹ tôi - Chongmi. Cái tên Michelle Zauner giúp tôi cảm thấy mình là người “trung lập” trên giấy tờ. Tôi nghĩ việc loại bỏ tên đệm là rất lịch sự và hợp thời, như thể tôi đang chối bỏ một bộ phận cơ thể thừa thãi và tránh cho mình bị bẽ mặt khác khi người ta vô tình phát âm “Chongmi” thành “Chow Mein” nhưng kỳ thực tôi chỉ xấu hổ về việc là người Hàn Quốc mà thôi.

“Mẹ không biết cảm giác là đứa con gái Hàn Quốc duy nhất trong trường là thế nào đâu”, tôi gào lên với mẹ khi bà ngây người nhìn tôi.

KHI TÔI TỪ PHÒNG TẬP TRỞ VỀ, bác Kye và mẹ đang ngồi ăn bên bàn bếp. Bác đã nấu đậu nành được ngâm từ đêm qua rồi xay với hạt mè và nước để tạo thành nước cốt sữa đậu nành lạnh. Tiếp theo bác trụng mì, rửa sạch dưới vòi nước lạnh, dọn ra trong chén với dưa chuột thái sợi và rưới nước xốt màu trắng sữa lên trên.

“Món gì vậy ạ?” Tôi hỏi.

“Đây là kongguksu”, bác Kye đáp. “Muốn thử không con gái?”

Tôi gật đầu và ngồi vào chỗ đối diện với mẹ như thường lệ. Tôi luôn tự cho là mình rất sành sỏi về ẩm thực Hàn Quốc nhưng giờ tôi bắt đầu nghi ngờ về mức độ hiểu biết của bản thân. Kongguksu, món này tôi chưa nghe bao giờ, chưa từng nhìn thấy ở một nhà hàng nào và mẹ cũng chưa bao giờ làm. Bác Kye bưng ra một bát cho tôi rồi ngồi xuống cạnh mẹ. Tôi cắn một miếng. Thật thanh đạm, mát mẻ và dư vị rất hấp dẫn. Sợi mì dai, nước dùng lạt với những mảnh đậu nành thô xay nhỏ. Quả là một món ăn hoàn hảo cho mùa hè và cũng rất lý tưởng dành cho mẹ tôi, bây giờ bà rất dễ buồn nôn khi ngửi thấy những hương vị bà từng yêu thích trước khi mắc bệnh.

Mẹ xì xụp húp nước từ chiếc bát sứ lớn màu xanh trời và gắp nốt những sợi mì mỏng cho vào miệng. Những mảng tóc lỗ chỗ trên đầu mẹ đã được cạo sạch.

“Mẹ cạo đầu rồi ạ.” Tôi hỏi.

“Ừ, unni Kye làm cho mẹ đấy. Trông đỡ hơn nhiều phải không?”

“Dạ, đỡ hơn nhiều rồi.”

Tôi thấy áy náy vì đã không đề nghị mẹ cạo đi sớm hơn và khó tránh khỏi chút hụt hẫng khi bác Kye và mẹ đã làm việc đó trong lúc tôi đi vắng.

“Gungmul masyeo” - Húp hết nước đi em. Bác Kye dỗ dành.

Mẹ ngoan ngoãn vâng lời, bưng bát nước lên húp. Kể từ khi bắt đầu hóa trị, đây là lần đầu tiên tôi thấy bà ăn được hẳn hoi một món trọn vẹn.

Tối đến, bác Kye dùng nồi cơm điện của chúng tôi để làm món yaksik. Bác trộn cơm với mật ong bản địa, nước tương và dầu mè, cho thêm hạt thông, táo tàu, nho khô và hạt dẻ. Bác lăn hỗn hợp đó trên một cái thớt rồi cắt chiếc bánh đã được lăn phẳng thành nhiều miếng hình vuông nhỏ hơn. Cơm vừa xới ra khỏi nồi nóng hổi, bốc hơi nghi ngút. Món ăn có màu vàng sậm, thoang thoảng hương vị mùa thu, những quả táo tàu đỏ sẫm thơm thơm, những hạt dẻ màu be nhạt được bao bọc trong lớp gạo nâu vàng óng ánh. Bác bưng cơm lên giường cho mẹ tôi cùng với tách trà lúa mạch.

Ban đêm, bác Kye lấy trong tủ đông ra những chiếc mặt nạ Hàn Quốc và bày một cái khay đựng đủ các loạt hạt, bánh quy giòn, phô mai, trái cây. Ba chúng tôi đắp miếng vải trắng lành lạnh lên mặt, để chất dưỡng ẩm sền sệt thấm vào lỗ chân lông. Sau đó, hết người này đến người khác hút cây thuốc lá điện tử mà ba tôi đã mua ở cửa hàng cần sa, phì phèo nhả khói như thể đó là cái tẩu thuốc quyến rũ của cô nàng Holly Golightly.

Tiếp theo, bác Kye trải những tờ tạp chí lên chăn của mẹ, vung vẩy cánh tay trên bộ sơn móng mà bác mang từ nhà đến, bảo mẹ chọn lấy một màu sơn móng chân. Tôi thầm trách mình đã không nghĩ ra việc này sớm hơn. Thật nhẹ nhõm làm sao khi ngắm nhìn mẹ tận hưởng niềm vui trong những thói quen làm đẹp nho nhỏ, nhất là sau khi bà bị rụng tóc. Lòng tôi tràn đầy cảm kích vì bác Kye đã ở đây, dùng sự chín chắn, vững vàng để dẫn dắt chúng tôi.

SÁNG HÔM SAU, bác vào bếp nấu jatjuk, món cháo hạt thông mà mẹ thường làm cho tôi mỗi khi tôi bị ốm. Tôi nhớ mẹ từng nói các gia đình thường nấu jatjuk cho những người thân bị bệnh vì nó rất dễ tiêu và đầy đủ dưỡng chất, nhưng món này cũng khá hiếm vì hạt thông rất đắt. Nhìn cháo sệt lại trong nồi, tôi liền nhớ về món cháo đặc, mịn như kem và hương vị đậm đà ngon miệng. Bác Kye đang chậm rãi khuấy nó bằng cái thìa gỗ.

“Bác dạy cháu làm món này được không ạ?” tôi hỏi. “Mẹ nói bác có thể dạy cháu cách nấu ăn cho mẹ. Cháu muốn phụ giúp một chút để bác cũng có thời gian nghỉ ngơi.”

“Đừng bận tâm, con gái”, bác Kye đáp. “Để việc này bác lo, con cứ nấu bữa tối cho hai cha con là đã giúp bác rồi.”

Tôi băn khoăn không biết có nên giải thích rằng điều này có ý nghĩa quan trọng với mình đến nhường nào không. Việc biết nấu những món ăn của mẹ thể hiện sự đảo ngược vai trò tuyệt đối, để tôi nhận lấy một vai trò mà mình cần đảm nhận. Các món ăn đó chính là ngôn ngữ không lời giữa mẹ con tôi, là biểu tượng cho sự đền đáp, sự gắn bó, là nền tảng chung của chúng tôi. Nhưng vì rất biết ơn sự giúp đỡ của bác Kye dành cho gia đình mình nên tôi không muốn làm phiền bác. Tôi tự lý giải những cảm xúc này chẳng qua là mong muốn hẹp hòi vô lý của một đứa con một và xác định rằng nếu bác không dạy tôi nấu ăn, tôi sẽ quyết tâm thử một vai trò khác.

Thế là tôi trở thành một thư ký thường trực. Tôi viết tất cả loại thuốc mẹ đã uống, số lần uống và những triệu chứng mà mẹ than phiền, tìm cách khắc phục triệu chứng đó bằng những loại thuốc khác đã được kê đơn. Tôi theo dõi độ rắn và hình dạng phân của mẹ và cho bà dùng thuốc nhuận tràng khi cần thiết theo lời khuyên của bác sĩ. Trong một cuốn sổ gáy còng màu xanh lá cầy để cạnh chiếc điện thoại trong nhà bếp, tôi bắt đầu điên cuồng ghi chép tất tần tật những món mẹ ăn, tỉ mỉ tìm hiểu giá trị dinh dưỡng của mỗi thành phần, tính toán kỹ càng lượng calo trong từng bữa và cộng dồn vào cuối ngày để xem chúng tôi có bị hụt nhiều so với tiêu chuẩn hai nghìn calo mỗi ngày không.

Hai quả cà chua cung cấp 64 calo. Một muỗng canh mật ong tương đương 64 calo, vậy là sau khi mẹ uống ly nước ép cà chua vào buổi sáng thì đã nạp được hơn 100 calo. Tôi tính thế.

Mẹ không ưa những thức uống bổ sung dinh dưỡng như sữa Ensure vì nước sữa trắng như phấn và vị nào cũng giống vị nào, nhưng một y tá ở trung tầm ung thư đã gợi ý chúng tôi nên thử Ensure Clear với vị na ná như nước trái cây. Mẹ tôi thấy loại này quả thật ngon miệng hơn nhiều. Đây là một chiến thắng rất đáng ăn mừng. Ba tôi liền đến cửa hàng Costco mua sữa Ensure với đủ mọi hương vị và chất đống trong nhà để xe, nơi trước đây mẹ thường trữ rượu vang trắng của bà. Chúng tôi cố nài mẹ uống hai, ba lần mỗi ngày, lần nào cũng phải rót đầy sữa trong ly rượu mà bà từng uống vang chardonnay. Như vậy, ít nhất bà đã nạp được sáu bảy trăm calo.

Bột ngũ cốc misutgaru trở thành món ăn chính yếu khác. Một thứ bột mịn, màu nâu nhạt với vị ngọt dịu mà chúng tôi thường rắc trên patbingsu trong mùa hè. Ngày ngày, chừng một hai lần, tôi sẽ hòa bột với nước và thêm ít mật ong. Hai muỗng canh misutgaru cung cấp khoảng một nghìn calo.

Đối với bữa chính, bác Kye sẽ nấu cháo hoặc làm cơm cháy nurungji. Bác trải cơm vừa nấu thành một lớp mỏng dưới đáy nồi, nướng thành một tấm giòn giòn, sau đó đổ nước nóng lên và ăn như cháo bột yến mạch mặn.

Về món tráng miệng, kem dâu tây Häagen-Dazs ghi điểm khá đậm, chỉ cần nửa ly đã cung cấp những 240 calo.

Môi và lưỡi của mẹ bắt đầu lở loét khiến bà gần như không ăn được gì. Bất cứ món nào có hương vị đều làm những vết nứt nhỏ trong miệng bà đau rát. Số lượng món ăn có thể nấu cho mẹ mà đảm bảo không chán ngấy, không lạt lẽo, không lõng bõng ngày càng ít ỏi và việc đạt được hai nghìn calo mỗi ngày trở nên nan giải hơn bao giờ hết. Khi những chỗ lở nghiêm trọng đến nỗi mẹ không thể nuốt được thuốc giảm đau, tôi đã dùng mặt sau của muỗng nghiền nát viên Vicodin rồi rắc những vụn thuốc màu xanh da trời nhạt lên chiếc muỗng kem y như rắc thuốc mê. Cái bàn ăn một thời đẹp đẽ và độc đáo của chúng tôi nay trở thành bãi chiến trường của bột protein và nơi tôn vinh món cháo suông. Giờ ăn biến thành giờ tranh luận, tính toán về chuyện ăn cái này uống cái kia.

Nỗi ám ảnh về lượng calo hằng ngày của mẹ khiến tôi chẳng còn thiết đến ăn uống. Từ khi về Eugene, tôi sụt gần năm ký. Phần mỡ bụng ít ỏi mà mẹ luôn nhéo vào đã biến mất. Áp lực đè nặng khiến tóc tôi bắt đầu rụng lả tả từng mảng lớn trong lúc tắm. Lạ lùng thay, tôi lại thấy vui vì điều đó. Việc sụt cân khiến tôi cảm thấy mình được gắn chặt với mẹ. Thông qua cơ thể mình, tôi muốn thể hiện lời cảnh báo rằng nếu mẹ bắt đầu tiêu biến, tôi cũng sẽ tiêu biến theo.

NHỮNG HẠT GIỐNG CHÚNG TÔI GIEO bắt đầu nhú lên khỏi mặt đất, thỏa sức ngấu nghiến ánh nắng tháng Sáu bằng sự phàm ăn mạnh mẽ. Mẹ tôi đi hóa trị lần hai. Sau phản ứng dữ dội của đợt hóa trị đầu tiên, bác sĩ quyết định giảm liều lượng xuống phân nửa nhưng tuần tiếp theo vẫn không hề dễ chịu chút nào.

Bác Kye đã ở với chúng tôi được hai tuần và ba mẹ tôi càng ngày càng dựa dẫm vào bác. Tôi bắt đầu lo rằng nếu không có bác, chúng tôi sẽ không thể tự chăm sóc mẹ. Ba thì sống ở căn nhà trong nội thành nhiều hơn và mẹ cũng thoải mái, tự nhiên hơn khi nhờ bác Kye giúp đỡ. Tôi ngờ rằng việc nương tựa vào tôi phải chăng đã làm tổn thương lòng kiêu hãnh của bà. Ngay cả trong những lúc chịu đựng cơn đau kinh khủng vì hóa trị, mẹ vẫn không quên hỏi han xem tôi có ổn không hay cha con tôi đã ăn uống gì chưa.

Dù chúng tôi nhiệt tình khuyến khích nhưng bác Kye nhất quyết không chịu nghỉ ngơi. Bác túc trực bên mẹ tôi cả ngày, xoa bóp chân cho mẹ, đáp ứng mọi nhu cầu của mẹ, không bao giờ rời khỏi bà nửa bước kể cả khi tôi tế nhị gợi ý bác hãy để mẹ con tôi ở riêng với nhau một chút. Sự tận tâm của bác khiến tôi thấy áy náy, dù tôi chỉ rời nhà đến phòng tập thể dục trong một tiếng đồng hồ. Hai người họ gắn bó với nhau như hình với bóng, và tuy rất mang ơn bác Kye vì sự hỗ trợ tận tụy này nhưng tôi bắt đầu cảm thấy mình bị gạt ra ngoài. Tôi đã xua đuổi nỗi sợ hãi về viễn cảnh tăm tối nhất vào những góc tâm trí xa xôi, nỗ lực chôn vùi nó bằng suy nghĩ lạc quan nhưng trong thâm tâm, tôi biết đây rất có thể là những giây phút cuối cùng tôi được ở bên mẹ và muốn thật sự trân trọng khoảng thời gian ngắn ngủi của chúng tôi khi còn có thể.

Đến ngày truyền tĩnh mạch để đưa thêm chất điện giải vào cơ thể mẹ, tôi xung phong chở bà tới phòng khám. Bác Kye không muốn ở nhà nhưng tôi kiên quyết đưa mẹ đi một mình.

“Bác ơi, bác dành thời gian cho mình chút đi ạ. Bác nên được nghỉ ngơi mà.”

Kể từ năm mười lăm tuổi, lúc ấy tôi đang học lái xe, tôi đã không còn chở mẹ đi đâu nữa. Hồi đó, mẹ rất hay lo này lo nọ, liên tục nhắc tôi đang đi lấn sang làn đường phía mẹ. Rồi hai mẹ con sẽ lớn tiếng với nhau, chuyện bé xé ra to, cãi cọ về những chuyện lặt vặt tủn mủn như nên bật xi nhan trước bao lâu và đi đường nào qua thành phố.

Nhưng giờ, chúng tôi chỉ yên lặng và nắm tay nhau. Tuyệt vời làm sao khi cuối cùng cũng có một khoảnh khắc của riêng hai mẹ con mình. Tôi nghĩ chúng tôi vẫn ổn khi không có bác Kye. Tôi có thể tự làm tất cả những việc này.

Ở phòng khám truyền dịch, một y tá dẫn chúng tôi vào căn phòng riêng yên tĩnh được chiếu sáng lờ mờ. Phòng nằm trong một tòa nhà thuộc khuôn viên trường Đại học Oregon, đối diện với cửa hàng bán lẻ mà trước kia tôi thường mua kem tươi vào mùa hè, sau đó chui qua cái lỗ trên tấm hàng rào lưới gần đó dẫn ra một khúc sông Willamette có bãi đá bao quanh. Tôi và lũ bạn thường đứng trên những tảng đá lởm chởm, trơn trượt và nhảy xuống sông, để dòng thác kéo cơ thể trôi xuôi dòng chừng vài trăm mét. Rồi chúng tôi búng người lên bờ, nhảy xuống và để dòng nước đưa mình đi lần nữa

Tôi nhớ về những mùa hè vô lo khi xưa. Nhớ đôi tay tôi dinh dính kem tươi vốc đầy kẹo, nhớ ánh nắng thiêu đốt trên cổ khi tôi mở khóa xích chiếc xe đạp Schwinn lọc cọc, háo hức được ngâm mình trong làn nước mát mẻ, trong lành đang chờ đợi. Tôi đâu biết gì về tòa nhà phía bên kia khu đất. Lúc bấy giờ, bệnh viện đối với tôi có ý nghĩa rất khác. Giả sử tôi đủ hiểu biết về nó đi chăng nữa thì cũng không thể hình dung về những người ở bên trong, về nỗi khổ mà các bệnh nhân lẫn những người yêu thương họ phải chịu đựng, về những rủi ro mất mát mà họ phải đối mặt. Ở đó có biết bao người kém may mắn hơn chúng tôi rất nhiều, một số không có gia đình nâng đỡ, không có bảo hiểm, một số thậm chí không được nghỉ làm để chữa bệnh. Chúng tôi, dù có đến ba người cùng nỗ lực nhưng việc chăm sóc người ốm dường như luôn là một kỳ tích phi thường.

Trên đường về nhà, tôi nghĩ mình nên tâm sự với mẹ những cảm xúc về bác Kye nhưng thay vì vậy, tôi xem sơ qua mấy cái đĩa được bỏ trong đầu đĩa CD của mẹ. Ngăn thứ nhất là album đầu tiên của ban nhạc của tôi; ngăn thứ hai đựng album của “Bruno Mar” - một ca sĩ mới nổi mà mẹ yêu thích; ngăn thứ ba là album Higher Ground của Barbra Streisand. Có vẻ mẹ không mấy khi nghe nhạc nhưng bà rất ái mộ Barba Streisand, thậm chí hai bộ phim The Way We Were và Yentl có sự tham gia của nghệ sĩ này cũng nằm trong danh sách yêu thích của mẹ. Nhớ lại những lúc hai mẹ con song ca bài “Tell Him” tôi liến tua nhanh album đến khi tìm được nó nằm ở vị trí thứ tư.

“Mẹ nhớ bài này không mẹ?”

Tôi bật cười, vặn âm lượng to lên. Đây là bản song ca giữa Babs và Celine Dion - hai giọng diva đầy nội lực hòa quyện trong một bài hát bất hủ. Celine vào vai một cô gái trẻ rụt rè không dám thổ lộ tình cảm với chàng trai mình yêu và Barbra là người bạn tri âm, khuyến khích cô hãy mạnh dạn tỏ bày.

“Tớ sợ, sợ để lộ rằng mình quá quan tâm… Liệu anh có nghĩ tớ yếu đuối nếu tớ run rẩy khi nói yêu anh?” Celine cất lời.

Khi tôi còn nhỏ, mỗi khi hát đến từ “tremble” (run rẩy), mẹ thường rung rung bờ môi dưới để gây ấn tượng. Trong phòng khách, chúng tôi luân phiên nhau hát phần lời chính. Tôi là Barbra còn mẹ là Celine. Hai mẹ con vừa hát vừa nhảy minh họa và thể hiện nét mặt khát khao để thực sự lột tả tinh thần bài hát.

“Tớ từng như thế, chân tình dốc hết con tim…” Tôi hòa theo, một hồi chuông vang lên đúng ngay lúc tôi vào lời hát. “Nhưng cậu ơi nhớ lấy, chớ để vuột mất cơ hội yêu chàng!” Tôi rống to, nhảy nhót hết bên này sang bên nọ, giơ tay lên để nâng giọng, khoe hết quãng giọng cao chót vót của mình.

Rồi hai mẹ con cùng nồng nhiệt bùng nổ. “Nói đi! Nói với anh rằng em thấy mặt trời và mặt trăng tỏa sáng trong mắt anh! Tiến lại gần anh! ” Chúng tôi nắm tay nhau nhảy xoay tròn theo tấm thảm, đắm đuối nhìn vào mắt nhau khi hòa theo điệp khúc.

Trên ghế hành khách, mẹ khẽ cười khúc khích và chúng tôi hát nho nhỏ trên suốt chặng đường về còn lại. Tôi lái xe qua khoảng đất trống đúng lúc mặt trời lặn, những đám mầyy xoắn ốc ửng lên sắc cam sẫm tựa như mắc ma.

KHI CHÚNG TÔI TRỞ VỂ NHÀ, trông bác Kye rất phấn khích. Bác bước ra từ phòng ngủ của ba mẹ tôi, đầu tóc đã được cạo sạch để “xứng đôi” với mẹ. Bác nghiêng người sang bên, duỗi tay ra rồi lừ đừ đảo mắt như đang tạo dáng trong đại sảnh.

“Em thấy thế nào?”

Bác chớp chớp đôi mi và đẩy cái đầu mới cạo về phía mẹ tôi, bà đưa tay ra vuốt vuốt những sợi tóc lởm chởm. Tôi chờ mẹ rầy la bác giống như mẹ ắt sẽ la tôi nếu tôi làm thế, hoặc giãy nảy lên giống như phản ứng của dì Eunmi cách đây ba năm khi tôi đề xuất ý kiến này. Nhưng không, mẹ rất xúc động.

“Ôi, Unni”, mẹ thốt lên, rưng rưng nước mắt. Họ ôm chầm lấy nhau rồi bác Kye dìu mẹ vào giường. **” SAU KHI HẾT BA TUẦN GIÚP ĐỠ CHÚNG TÔI, bác Kye khăng khăng đòi ở lại lâu hơn. Tại sao phải phiền thêm một người khác? Bác đã nắm rõ cách chăm sóc mẹ và rất muốn ở lại tiếp. Trong khi mẹ rất vui mừng và biết ơn thì cả hai cha con tôi bắt đầu bối rối trước sự hiện diện của bác.

Là một người kín đáo và kỹ lưỡng, bác Kye khác hẳn với hai chúng tôi. Bác lớn lên ở Ulsan - một thành phố nằm ở bờ biển phía đông nam Hàn Quốc và sau khi rời Nhật Bản, bác cùng bác Woody chồng mình đến Georgia định cư suốt hai mươi năm qua. Tôi vốn nghĩ những người sinh ra ở phía nam Hàn Quốc và sống tại miền nam Hoa Kỳ thường sẽ dễ chịu cởi mở nhưng bác Kye lại rất khó đoán. Bác không giống như đa số những phụ nữ Hàn mà tôi từng tiếp xúc từ bé đến lớn, những người ấm áp, yêu thương con cái và thường được gọi bằng tên của con mình. Bác Kye không có con và luôn giữ khoảng cách với ba và tôi. Thái độ lạnh lùng của bác khiến chúng tôi hết sức ngột ngạt.

Bác Kye có thói quen để thực phẩm ôi thiu trên bàn bếp, khiến lũ ruồi giấm bắt đầu túm tụm trong bếp. Vì hệ miễn dịch của mẹ đang bị đe dọa nên cha con tôi ngày càng thấp thỏm sợ một số nguyên liệu mà bác sử dụng có thể bị hỏng rồi. Khi ba tôi chỉ cho bác thấy mấy quả hồng vàng đã thu hút cả đống ruồi nhặng, bác liền nổi cáu lên và mỉa mai ông chỉ lo bò trắng răng.

Đến một bữa tối nọ, khi tôi đặt đĩa thức ăn bên cạnh chỗ của mẹ, bác Kye liền đẩy nó sang phía đối diện và giành lấy chỗ đó. Sau khi cả nhà ăn xong, bác đưa cho mẹ một lá thư dài viết tay bằng tiếng Hàn và bảo mẹ đọc thầm nó trong khi cha con tôi vẫn còn sờ sờ trên bàn. Bức thư dài ba trang. Đọc được một nửa, mẹ bắt đầu rưng rưng và nắm lấy tay bác.

“Cảm ơn chị, Unni à”, mẹ nghẹn ngào. Bác Kye nghiêm trang cười đáp lại.

“Trong đó viết gì thế?” ba tôi hỏi.

Mẹ im lặng đọc tiếp. Nếu không phải vì tác dụng phụ của thuốc giảm đau khiến mẹ trở nên mụ mẫm, chắc hẳn bà đã nhận thấy sự khó chịu của chúng tôi nhưng với tình trạng hiện giờ, bà không hề biết cha con tôi hoang mang như thế nào.

“Cái này chỉ dành riêng cho chị em tôi thôi.” Bác Kye đáp.

Tại sao người phụ nữ này lại ở đây? Bác ấy không nhớ chồng mình ư? Việc một người phụ nữ sáu-mươi-mấy-tuổi rời khỏi nhà ở Georgia đến sống với chúng tôi hơn cả tháng trời mà chẳng lấy một đồng thù lao nào chẳng phải rất kỳ quặc sao? Tôi không chắc là mình phát hiện ra điều gì đó hay chỉ đang hoang tưởng; hoặc tệ hơn là đang ghen tị với người phụ nữ đã chăm sóc cho mẹ chu đáo hơn tôi. Tôi đã phải tự ái đến mức nào mới đi ganh ghét với người đã tình nguyện giúp đỡ gia đình mình hết lòng hết dạ?

Khi tác dụng phụ của thuốc càng lúc càng nặng hơn, mẹ tôi trở nên uể oải, lờ đờ và giao tiếp ngày một khó khăn. Bà bắt đầu sử dụng luôn tiếng mẹ đẻ khiến ba tôi phát khùng. Gần ba chục năm qua, bà đã nói tiếng Anh lưu loát nên khi bà dần dần quên việc chuyển ngữ giống như gạt chúng tôi ra ngoài lề khiến chúng tôi hết sức sững sờ. Thậm chí có những lúc tôi còn tưởng bác Kye đang lợi dụng chuyện đó khi cố tình trả lời mẹ bằng tiếng Hàn và bỏ ngoài tai lời năn nỉ làm ơn nói bằng tiếng Anh của ba.

Mỗi lần đến gặp bác sĩ giảm đau, tôi nhận ra mình đang cố mặc cả với những con số, sợ rằng nếu họ tăng lượng thuốc thì mẹ sẽ càng xa rời chúng tôi hơn. Khi người ta hỏi mẹ: chị có chắc cơn đau vượt ngưỡng của chị đúng là ở mức sáu chứ không phải hơn mức bốn không? Tôi liền ép chặt cuốn sổ ghi chú gáy xoắn vào ngực, lòng dằn vặt nửa muốn giấu đi những triệu chứng mình đã ghi lại, giấu đi số lần chúng tôi phải cho mẹ uống thêm hydrocone dạng lỏng bên cạnh liều Fentanyl 25 mcg một ngày. Tình hình trông vậy chứ không tệ lắm đâu, tôi muốn nhấn mạnh như thế. Tôi không muốn mẹ chịu đựng đau đớn nhưng cũng không muốn hoàn toàn vuột mất bà.

Dường như cảm nhận được nỗi lo lắng của tôi nên bác sĩ đã kê một lượng nhỏ Adderall để hỗ trợ kiểm chế ảnh hưởng của thuốc giảm đau. Sau khi uống nó lần đầu tiên, mẹ trở nên hưng phấn đến nỗi chúng tôi phải ngăn không cho bà dọn dẹp nhà cửa. Trong chốc lát, tôi cảm giác như mẹ của ngày xưa đã trở về. Khi chúng tôi có thời gian ở riêng với nhau lần nữa, tôi liền tận dụng cơ hội để chia sẻ cảm nghĩ về bác Kye.

“Bác ấy đã làm quá nhiều cho mẹ”, giọng mẹ run run. “Chưa có ai làm những việc đó cho mẹ giống như bác ấy. Michelle à, bác thậm chí còn chùi mông cho mẹ nữa đấy.”

Con cũng muốn chùi mông cho mẹ, tôi rất muốn nói thế, nhưng nhận ra nó thật ngớ ngẩn.

“Cuộc đời bác Kye lận đận lắm con ạ. Ba của bác ấy là một gã trăng hoa. Ông ta bỏ rơi mẹ bác Kye để chạy theo tình mới và bắt cô nhân tình đó nuôi con gái riêng của mình. Rồi khi gặp người phụ nữ khác, ông ta lại rời bỏ cả hai người. Cô tình nhân đó đã nuôi dạy bác Kye suốt cả đời nhưng chưa bao giờ để cho bác biết mình không phải mẹ ruột của bác. Bác Kye vẫn biết vì mọi người trong thành phố người ta đều đồn thổi với nhau. Về sau khi người phụ nữ đó mắc bệnh ung thư, bác Kye đã chăm sóc bà ấy cho đến khi qua đời. Ngay cả lúc hấp hối, bà ấy cũng không hề nói rằng bác Kye không phải do chính bà sinh ra và bác Kye cũng không nói cho người mẹ thứ hai của mình biết là bác đã biết sự thật.

Con biết không, bác Kye là vợ thứ hai của bác Woody. Con cái ông ấy chưa bao giờ thực sự chấp nhận bác vì bác là nhân tình của cha họ”, mẹ tôi kể tiếp. “Dù hai vợ chồng họ đã lấy nhau hơn hai chục năm nay nhưng các con của ông ấy vẫn đay nghiến bác Kye về những gì họ cho rằng bác đã gây ra cho mẹ họ. Bác từng kể với mẹ là những đứa con chồng đó đã khiến bác khổ sở đến mức phải vào viện tầm thần.”

SÁNG HÔM SAU, bác Kye làm món điểm tâm với trứng lòng đào. Bác đập vỡ phần vỏ phía trên và dùng thìa múc phần còn lại của trứng cho mẹ tôi ăn. Lòng đỏ trứng màu vàng nổi trên lớp màng đùng đục, mịn màng. Nhìn như còn sống nhăn.

“Bác có chắc món này tốt không ạ?” tôi hỏi.

Trước giờ tôi vẫn luôn thích ăn trứng sống nhưng căn bệnh của mẹ ngày càng khiến tôi phấp phỏng lo sợ. Ngộ độc thực phẩm không còn là một nghi thức mà người trưởng thành phải trải qua. Nó đã trở thành ván cược vượt ngoài khả năng của chúng tôi. Không thèm đoái hoài đến tôi, bác Kye chỉ chăm chú đập vỏ trứng của mình.

“Cháu chỉ sợ hệ miễn dịch của mẹ đang yếu”, tôi nói thêm. “Cháu không muốn mẹ bệnh.”

Bác liếc tôi như liếc một vết bẩn trên ống kính, nhẹ nhàng mỉa mai. “Đây là cách ăn của người Hàn Quốc chúng ta.” Mẹ im lặng ngồi bên bác như con thú cưng ngoan hiền. Tôi chờ bà lên tiếng bênh vực mình nhưng bà chỉ làm thinh, cầm quả trứng bằng cả hai tay, mặt mày đờ đẫn.

Thật là một cú đá xoáy độc ác của số phận, tôi thầm nghĩ, mặt đỏ bừng lên vì cố kìm nước mắt. Tôi đã dành cả thời niên thiếu để nỗ lực hòa nhập với bạn bè ở ngoại ô nước Mỹ và đến khi trưởng thành, tôi cảm thấy bản sắc của mình là một thứ cần phải chứng minh. Một thứ luôn nằm trong tay người khác, do họ trao cho tôi, quyết định tôi thuộc về bên nào, cho phép tôi kết nối với ai chứ chưa bao giờ là của chính tôi. Tôi không bao giờ có thể thuộc về cả hai thế giới, luôn được bên này thì mất bên kia, đợi chờ một người nào đó có đầy đủ tư cách hơn tôi tùy hứng gạt tôi ra ngoài. Một người trọn vẹn. Một người thuần chủng. Suốt quãng thời gian dài, tôi đã gắng sức chứng minh mình thuộc về nước Mỹ, mong mỏi ước ao điều đó hơn bất cứ điều gì khác nhưng ngay trong giây phút này, tất cả những gì tôi khao khao chính là được mẹ và bác Kye công nhận tôi là người Hàn Quốc nhưng họ đã từ chối chấp nhận tôi. Cháu không thuộc về chúng ta, dường như bác Kye muốn nói vậy. Và cháu không bao giờ hiểu được mẹ cháu cần gì dù cho có nỗ lực như thế nào.

9CHÚNG TA ĐI ĐÂU THẾ?

“Cháu đang bắt đầu một cuộc hành trình và cháu dẫn theo năm con vật” dì Eunmi nói. “Một con sư tử, một con ngựa, một con bò, một con khỉ và một con cừu.”

Chúng tôi đang ngồi ở một quán cà phê sân thượng và dì dạy tôi một trò chơi dì đã học được từ người đồng nghiệp. Trên hành trình này có bốn trạm dừng và ở mỗi trạm, bạn phải quyết định bỏ lại một con vật. Cuối cùng bạn chỉ được giữ một con duy nhất.

Từ sau khi bà ngoại qua đời, đó là lần đầu tiên tôi về lại Seoul. Năm ấy tôi mười chín tuổi, chuẩn bị lên năm thứ hai ở Đại học Bryn Mawr. Tôi đã đăng ký một chương trình học ngôn ngữ mùa hè tại Đại học Yonsei và sẽ ở với dì Eunmi trong sáu tuần.

Tôi chưa bao giờ đến Hàn Quốc một mình mà không có mẹ. Đầy là lần đầu tiên chỉ có hai dì cháu sống trong căn hộ mà tôi vẫn thường về thăm từ bé. Chúng tôi sống cùng con chó xù toy poodle lông trắng đáng ghét được dì Eunmi nhận nuôi. Dì đặt tên cho nó là Leon, vì khi kết hợp cái tên đó với họ Yi thành Yi Leon thì nghe na ná như tiếng gọi lại đây trong tiếng Hàn.

Tôi ngủ trong căn phòng ngày trước của dì Nami. Khi ấy dì đã lấy dượng và vợ chồng họ chuyển đến một căn hộ khác cách đó vài dãy nhà. Anh Seong Young đang làm thiết kế đồ họa ở San Francisco. Phòng của bà ngoại vẫn y nguyên như cũ, chỉ có điều cửa đóng im lìm. Ban đầu, ngôi nhà náo nhiệt một thời mang đến cảm giác vô cùng trống trải nhưng trong một tháng rưỡi sống ở đây, dì cháu tôi đã biến nó thành chốn ăn chơi tưng bừng của hai cô gái độc thân. Buổi tối, dì Eunmi gọi điện đặt gà rán Hàn Quốc và một bình bia tươi Cass. Chúng tôi cắn ngập răng vào lớp da giòn rụm nổ lách tách. Dầu nóng hăm hở trào ra từ lớp vỏ chiên hai lần khi dì cháu tôi tấn công tới phần thịt sẫm màu bóng mỡ rồi kết thúc với miếng củ cải trắng muối chua ngọt giòn giòn, lành lạnh đi kèm với mỗi phần gà rán.

Sau bữa tối, chúng tôi khoanh chân dưới cái bàn thấp trong phòng khách và dì Eunmi sẽ giúp tôi làm bài tập tiếng Hàn. Cuối tuần, chúng tôi thường đến những quán cà phê và tiệm bánh sang trọng trên đường Garosugil ngắm nhìn người qua kẻ lại. Các cô gái trẻ trung tuyệt đẹp đeo túi xách hàng hiệu đang tay trong tay với những chàng trai cũng tuấn tú tuyệt vời không kém. Hầu hết bọn họ dường như đều để một kiểu tóc giống y nhau.

“Cháu sẽ bỏ con vật nào trước tiên?” dì Eunmi hỏi.

“Chắc chắn là sư tử ạ”, tôi đáp. “Nó sẽ ăn thịt mấy con khác.”

Dì gật đầu tán thành. Dì có khuôn mặt trẻ thơ, tròn trịa và đầy đặn hơn hai chị của mình. Dì ăn mặc giản dị với chiếc quần Capris bằng kaki và áo cardigan mỏng màu trắng.

Lúc bấy giờ là tháng Sáu. Chúng tôi gọi một phần đá bào patbingsu ăn chung để xua tan cái nóng ẩm mùa hè. Món ăn vặt này được trang trí cầu kỳ hơn nhiều so những nỗ lực vụng về của tôi hồi nhỏ. Phần đáy được làm từ lớp bột trắng mềm tuyệt đẹp, trộn với đậu đỏ ngọt lịm và tô điểm bằng những trái dâu tây mới cắt, những miếng xoài chín vuông vắn và lót bên dưới là những chiếc bánh gạo đủ màu. Một lớp sữa đặc mịn màng phủ tràn lên và trên cùng là ụ kem tươi vị vani cao chót vót.

“Tiếp theo cháu sẽ bỏ con nào?” dì hỏi, đưa muỗng hớt gọn dọc theo lớp đá bào và đậu đỏ, một sợi sữa đặc mỏng dính bám theo sau.

Tôi đắn đo thật kỹ, hình dung mình đang đi trên một hành trình cần chuyển đổi giữa rất nhiều phương tiện. Tôi mường tượng sự khó khăn khi phải quản lý những con thú to xác, vất vả bắt chúng ngoan ngoãn hợp tác mỗi khi lên tàu hơi nước, lên xe lửa hoặc lên phà. Tôi nghĩ tốt nhất nên bỏ lại các con vật lớn trước.

“Cháu nghĩ là bò, sau đó là ngựa”, tôi đáp.

Việc quyết định giữa cừu và khỉ thì khó khăn hơn. Cả hai con này đều nhỏ nhắn và dễ bảo. Chú cừu mang đến cho ta sự dễ chịu, yên ủi. Tôi tưởng tượng cảnh mình rúc vào bộ lông len của nó để tìm hơi ấm, cô đơn giữa chuyến tàu lao nhanh vào bóng đêm vô định. Nhưng khỉ giống với con người nhất, nó sẽ là bạn đồng hành cùng tôi vượt qua mọi trắc trở.

“Cháu sẽ giữ lại… khỉ”, tôi quyết định.

“Hay đấy”, dì tán thưởng. “Như vậy, mỗi con vật này tượng trưng cho một ưu tiên trong cuộc sống của cháu. Thứ cháu quyết định bỏ đi đầu tiên là thứ cháu cho rằng ít quan trọng nhất, điều cháu giữ lại sau cùng chính là điều cháu ưu tiên hơn tất thảy. Sư tử đại diện cho lòng kiêu hãnh, và cháu đã từ bỏ nó trước tiên.”

“Hợp lý ạ”, tôi nói. “Cháu sợ sư tử sẽ xơi tái những con thú khác, giống như lòng kiêu hãnh có thể ăn mòn các ưu tiên khác của chúng ta. Giống như ta không thể thật lòng yêu một người nếu bản thân ta quá kiêu ngạo, hoặc ta sẽ không nỗ lực làm việc thật tốt nếu cho rằng mọi thứ đều quá tầm thường so với mình.”

“Con bò tượng trưng cho sự giàu có vì cháu có thể vắt sữa của nó. Con ngựa tượng trưng cho sự nghiệp vì cháu có thể dẫn dắt nó. Con cừu là tình yêu và con khỉ chính là con cái của cháu.”

“Dì sẽ giữ lại con nào ạ?” Tôi hỏi.

“Dì đã chọn con ngựa.”

Trong ba chị em, dì Eunmi là người duy nhất học lên đại học và còn tốt nghiệp thủ khoa lớp chuyên ngành tiếng Anh. Dì làm thông dịch viên cho hãng hàng không KLM bay giữa Hà Lan và Hàn Quốc nên dì cũng tự nhiên trở thành người phiên dịch cho cha con tôi. Hồi nhỏ, khi tôi bị hoang tưởng một ngày nào đó mình sẽ trở thành trẻ mồ côi sau một tai nạn nghiệt ngã, tôi từng van nài ba mẹ viết vào di chúc rằng dì Eunmi sẽ là người giám hộ hợp pháp của tôi. Đối với tôi, dì không chỉ là chị em bạn dì chung hội độc thân mà không khác nào người mẹ thứ hai.

“Dì có nói với mẹ cháu về trò chơi này chưa ạ? Mẹ chọn con nào?” Tôi hỏi, thầm hy vọng chúng tôi chọn giống nhau, nghĩa là mẹ đã chọn tôi.

“Dĩ nhiên mẹ cháu chọn khỉ rồi.”

HAI NĂM RƯỠI SAU ĐÓ, mẹ gọi điện báo với tôi rằng dì Eunmi bị ung thư ruột kết giai đoạn IV. Dì đã bán căn hộ của bà ngoại và để tạm đồ đạc của mình trong một căn hộ văn phòng - mô hình chung cư vừa để ở vừa để làm việc với những văn phòng thương mại ở tầng dưới. Sau đó dì chuyển đến ở chung với dì Nami và dượng để họ chăm sóc dì trong thời gian hóa trị.

Tôi không sao chấp nhận được kết quả chẩn đoán này. Dì Eunmi sống rất khổ hạnh. Dì chỉ mới bốn mươi tám tuổi. Cả đời dì chưa từng hút một điếu thuốc. Dì siêng tập thể dục và đi nhà thờ. Ngoài những bữa tiệc gà rán độc thân hiếm hoi của chúng tôi thì họa hoằn lắm dì mới đụng đến rượu. Dì chưa từng nhận một nụ hôn. Những người như thế sao có thể mắc bệnh ung thư.

Tôi tra Google để tìm hiểu về polyp tuyến. Đó là những khối u nhỏ có hình nấm. Từ lớp mô màu nâu hồng nhạt trong ruột kết của dì tôi, các cây nấm độc đã xòe ra thành nhiều bông hoa lớn ác tính. Mãi đến giờ tôi mới biết khi ấy khối u đã lan sang những cơ quan lân cận, di căn đến ba hạch vùng nhưng ngay lúc đó, tôi chẳng hiểu gì về căn bệnh này. Tôi không hề theo dõi những biểu hiện lâm sàng của dì như đã làm với mẹ, không ghi lại sự thay đổi của các con số và tiên lượng bệnh. Tôi chỉ biết dì bị ung thư ruột kết và đang tiến hành hóa trị. Tôi chỉ biết dì đã được chăm sóc, được hỗ trợ để chiến thắng bệnh tật. Thế là đủ để tôi an tâm rằng dì sẽ vượt qua.

Sau hai mươi bốn lần hóa trị, dì Eunmi qua đời đúng vào ngày Lễ Tình nhân. Một sự sắp đặt nghiệt ngã của vũ trụ đối với người phụ nữ chưa hề biết đến tình yêu. Những lời cuối cùng của dì tôi là “Chúng ta đi đâu thế?”

TỪ PHILADELPHIA, TÔI BAY SANG SEOUL để cùng ba mẹ dự đám tang của dì. Tang lễ được tổ chức trong ba ngày ở một căn phòng gỗ kiểu cũ với những cánh cửa trượt làm từ giấy thông thảo. Những vòng hoa lớn thắt băng rôn xếp dọc hành lang và bên trong, bức ảnh bóng loáng lồng khung của dì Eunmi đang ôm con Leon được đặt lên giá vẽ bằng gỗ phía trên cái bục đầy ắp hoa. Dì Nami và mẹ mặc hanbok đen đón tiếp khách khứa ra vào liên tục, mời họ ăn nhẹ và rót đồ uống trong lúc họ bày tỏ sự tiếc thương. Đối với tôi, thật không công bằng khi mẹ và dì phải phục vụ người khác trong khi rõ ràng họ mới là người chịu đựng nỗi đau buồn sâu sắc nhất.

“Dì Nami giỏi mấy việc này hơn mẹ nhiều”, mẹ thổ lộ với tôi trong lúc chúng tôi nhìn chị gái của mẹ chào hỏi xã giao theo lệ với một nhóm khách mới đến. Lời thừa nhận ấy khiến tôi thấy gần gũi với mẹ hơn. Người mà tôi luôn xem là chuẩn mực của sự tự tin, điềm tĩnh và uy quyền đã thú thật với tôi rằng bà cũng rất lúng túng. Điều đó khiến tôi vỡ lẽ ra một sự thật mà tôi thường thấy khó tin: không phải lúc nào mẹ cũng thanh lịch, duyên dáng; mẹ cũng từng là một cô nàng bướng bỉnh, thách thức mọi quy củ mà bà thường la rầy tôi phải tuân theo và những năm tháng rời xa Seoul có lẽ càng khoét sâu sự ghẻ lạnh giữa mẹ đối với một số truyền thống nhất định, những truyền thống tôi chưa bao giờ được học.

Ngày cuối cùng, tôi mặc bộ hanbok đen của mình, đeo đôi găng tay bông màu trắng và dẫn đầu đoàn người đi đến nơi hỏa táng. Trời lạnh đến nghẹt thở. Không khí tê buốt như thể sương giá đang đâm xuyên qua mọi lỗ chân lông trên mặt tôi và từng đợt gió lạnh làm mắt tôi ngấn nước. Chúng tôi bước vào trong, ngồi ở phòng chờ rồi chen chúc vây quanh một ô cửa sổ bằng kính. Một người đàn ông mặc quần áo tiệt trùng, đeo khẩu trang phẫu thuật đứng trước cái quầy nơi hài cốt được đưa đến trên một băng chuyền. Nhúm tro cốt xám xịt nhỏ xíu không nhuyễn mịn như bột mịn mà giống gạch vụn hơn. Tôi có thể thấy những mảnh xương, là xương của dì tôi. Đột nhiên tôi thấy mình lảo đảo, ngã ngửa ra sau và ba vội đỡ lấy. Người đàn ông đeo khẩu trang phẫu thuật đó đã bỏ dì tôi vào một thứ trông giống như tờ giấy văn phòng, gấp các mép giấy quanh nhúm tro lại một cách gọn ghẽ, lạnh lùng như thể đó chỉ là chiếc bánh sandwich, sau đó nhét vào hũ cốt.

Sau đám tang, dì Nami và mẹ đưa tôi về căn hộ văn phòng nơi dì Eunmi đã cất đồ đạc. Trên nóc tủ lạnh là những tấm hình của anh Seong Young và tôi. Không con không cái, dì đã để lại mọi thứ cho anh em tôi. Hai mẹ con tôi xem qua hộp trang sức của dì. Nhìn thấy một sợi dây chuyền trơn với mặt dây hình trái tim bằng bạc đơn giản, tôi xin phép mẹ cho mình được giữ nó. “Thật ra mẹ đã mua cái này cho dì Eunmi vào dịp sinh nhật”, mẹ đáp. “Mẹ nghĩ hay là để mẹ giữ nó rồi sau khi về nhà, mẹ sẽ mua cái mới cho con để mẹ con mình có một cặp. Mỗi lần đeo nó, chúng ta sẽ cùng nhớ về dì ấy.”

Ba và tôi đón xé buýt ra sân bay Incheon còn mẹ ở lại lo liệu phần di sản của dì Eunmi. Trên chuyến xe rời xa thành phố, tôi nhìn lại Seoul tựa như nhìn một người dưng, nhìn một nơi đã chẳng còn là thiên đường tuổi thơ yên bình của tôi nữa. Sau khi bà ngoại và dì Eunmi ra đi, dường như nơi này ngày càng ít thuộc về tôi.

TỪ KHI DÌ EUNMI MẤT, mẹ tôi đã thay đổi rất nhiều. Từ một tín đồ sưu tầm cuồng nhiệt đến độ ám ảnh, mẹ rũ bỏ mọi sự ràng buộc và bắt đầu thử nghiệm những sở thích mới, dành thời gian bên những bạn bè mới. Mẹ đăng ký một lớp học vẽ nhỏ với vài người bạn Hàn Quốc. Tuần nào bà cũng gửi cho tôi ảnh chụp tất tần tật những bài vẽ của mình qua ứng dụng Kakao. Ban đầu chúng xấu thật. Trong bức ký họa con Julia bằng bút chì, trông nó hệt như cây xúc xích múp míp có bốn chân cực kỳ hài hước, nhưng chỉ sau vài tuần, mẹ đã vẽ đẹp hơn. Tôi rất xúc động vì cuối cùng mẹ đã tìm được cách thể hiện bản thân thông qua việc khắc họa những món đồ nho nhỏ trong cuộc sống thường nhật, những thứ lặt vặt trong nhà như cái ấm trà, núm tua. Mẹ có thể say sưa trau chuốt một thứ đơn giản đến mức khó tin như bóng của một quả trứng. Vào dịp Giáng sinh, mẹ đã vẽ tặng tôi tấm thiệp màu vàng nhạt trang trí những bông hoa oải hương với cành màu xanh nước biển. Bên trong, bà viết: “Đây là tấm thiệp đặc biệt tự tay mẹ làm. Tấm thiệp đầu tiên dành tặng con.”

Một trong những di nguyện của dì Eunmi là mong mẹ tôi bắt đầu đi nhà thờ nhưng bà không bao giờ thực hiện. Trong gia đình mình; mẹ là người duy nhất không theo đạo Cơ đốc. Tuy bà tin rằng có một quyền năng siêu nhiên nào đó nhưng không thích việc thờ phụng một tôn giáo có tổ chức, cho dù đó là yếu tố gắn kết chặt chẽ hầu hết cộng đồng người Hàn ở Eugene. “Làm sao con có thể tin vào Chúa khi những chuyện như thế này đã xảy ra?” -mẹ chất vấn.

Bài học lớn nhất mẹ rút ra từ cái chết của dì Eunmi là bạn có thể vượt qua hai mươi bốn lần hóa trị nhưng cuối cùng vẫn chết. Đó là một thử thách bà không muốn chịu đựng. Khi vừa nhận kết quả chẩn đoán, bà hứa với lòng rằng chỉ tiếp nhận hai lần điều trị và nếu không thành công thì sẽ dừng lại. Mẹ đã nói với chúng tôi như thế. Nếu không phải vì cha con tôi, tôi nghĩ chưa chắc mẹ có thể vượt qua tất cả đau đớn này.

ĐẾN CUỐI THÁNG BẢY, mẹ tôi kết thúc đợt hóa trị thứ hai. Những tác dụng phụ đã thuyên giảm và trong hai tuần nữa, bác sĩ sẽ kiểm tra xem khối u có teo nhỏ lại không.

Đã đến lúc tôi phải trở lại Bờ Đông. Ban nhạc của tôi có lịch lưu diễn trong khoảng mười ngày đầu tiên của tháng Tám - những chương trình cuối cùng mà chúng tôi đã lên kế hoạch suốt một thời gian. Sau đó, tôi sẽ thu dọn đồ đạc còn để ở Philadelphia và về Oregon luôn.

Mẹ một mực nói rằng muốn tôi đi. Nhưng khi bà đứng bên hiên trước với bác Kye, vẫy tay theo chiếc xe bắt đầu chuyển bánh để đưa cha con tôi ra sân bay, tôi thấy mắt bà rưng rưng. Tôi những muốn nhào ra khỏi xe để quay về với mẹ giống như một cảnh phim lãng mạn nào đó nhưng biết rằng làm vậy chẳng giải quyết được gì. Chỉ còn cách đợi chờ và hy vọng. Tất cả những gì tôi làm được là tự đáy lòng, tôi biết mẹ rất hạnh phúc vì sau tất cả, tôi đã trở về bên mẹ.

Thời tiết Philadelphia cực kỳ oi bức. Bầu không khí ướt sũng hơi nước khiến mọi chuyển động giống như đang bơi. Việc quay lại cuộc sống đông đúc ồn ào sau ba tháng ẩn dật trong một ngôi nhà giữa rừng cây khiến tôi choáng váng. Tôi có thể nhận ra bạn bè đang lúng túng vì không biết nên nói gì với mình. Họ nhìn tôi như thể đã dành thời gian nghĩ ngợi kỹ càng nhưng rồi lại nghĩ gì nói nấy. Nhóm nhạc của tôi thực sự không giống như vậy. Chúng tôi bày tỏ tình cảm bằng cách tìm hiểu sâu về nỗi lo lắng trăn trở của nhau và với hầu hết chúng tôi, đó là lãnh địa chưa từng được khai phá.

Vài tuần nữa, Peter sẽ bắt đầu công việc mới - trợ giảng môn triết học ở một trường đại học nhỏ vùng ngoại ô. Trước khi mẹ ốm, tôi đã động viên anh nộp đơn nhưng giờ anh lại chần chừ vì nếu nhận việc ngay nghĩa là chúng tôi sẽ phải xa nhau thêm một thời gian nữa. Tuy nhiên, tôi thấy đây là một cơ hội nghề nghiệp rất quan trọng nên nhất định không thể bỏ qua. Tôi đề nghị anh nên làm thử ít nhất một học kỳ và hai đứa có thể xem xét lại vào kỳ nghỉ đông. Cuối cùng, chúng tôi dự tính chuyển đến Portland khi mẹ tôi bình phục, tìm công việc mới ở đó và tôi có thể về thăm mẹ vào cuối tuẩn.

Trong thời gian này, Peter nghỉ việc ở nhà hàng một tuần rưỡi để chơi bass trong chuyến lưu diễn của Ian, Kevin và tôi, thay cho Deven vì anh ấy đã đi diễn với một ban nhạc khác để theo đuổi ước mơ trở thành “Jimmy Fallon vĩ đại.” Buổi diễn mở màn của chúng tôi là ở một quán bar nhỏ của Philadelphia mang tên The Fire vì nó nằm cạnh đồn cứu hỏa. Từ đây, chúng tôi xuôi xuống phía nam, qua Richmond và Atlanta để thực hiện vài chương trình tại Florida, rồi ngoặt sang phía tây đến Birmingham và Nashville. Chỗ nào cũng bí bức. Hầu hết địa điểm mà nhóm tôi chơi nhạc đều là tự tổ chức dàn dựng và những chỗ trình diễn trong nhà thì không hề có cửa sổ hay máy lạnh. Đêm nào bốn đứa chúng tôi cũng mồ hôi đầm đìa nhưng những ngôi nhà mà chúng tôi tạt ngang vào nghỉ thì ẩm mốc đến nỗi không tắm rửa xem chừng còn sạch sẽ hơn. Chiếc xe tải bốc mùi cơ thể chua lòm lẫn với mùi bia. Khi đối mặt với sự sống và cái chết, khi đi trên con đường thênh thang một thời tràn ngập tinh thần kiên định và cơ hội rộng mở, nơi đã nuôi dưỡng những con người xa lạ đầy sáng tạo và phóng khoáng, hào quang rực rỡ của lối sống mà tôi hằng ngưỡng mộ đã bắt đầu nhạt phai.

Ba mẹ quả quyết rằng tôi không hề bỏ lỡ nhiều chuyện ở nhà. Mẹ đang dần khỏe lại và bây giờ chỉ có thể chờ kết quả nhưng tôi vẫn hết sức áy náy. Lẽ ra tôi nên ở lại Oregon với họ chứ không phải ngồi trên ghế sau của chiếc xe Ford mười lăm người, lang thang ngoài ngoại ô Fort Lauderdale và ăn taquito ở cây xăng. Lặng ngắm xa lộ liên tiểu bang 95 dài tít tắp, tôi biết đây là chuyến lưu diễn cuối cùng của mình trong quãng thời gian rất dài sắp tới.

Sau buổi diễn ở Nashville, chúng tôi lái xe suốt mười ba tiếng thẳng đến Philly. Hôm sau, tôi thu dọn những đồ đạc còn lại. Peter trở về làm việc sau quầy bar của nhà hàng, bù cho những ca trực mà anh đã nghỉ để đi lưu diễn. Trong lúc này, tôi nhận được một cuộc gọi.

“Con nên ngồi xuống trước đã”, ba nói.

Tôi nằm dài trên sàn phòng ngủ, giữa những chiếc hộp các tông đang chất đồ dang dở. Tôi nín thở.

“Không có hiệu quả”, ba rên rỉ. Tôi có thể nghe đầu dây bên kia òa lên tiếng nức nở và hơi thở ba dồn dập.

“Nó không teo lại… chút nào sao?” tôi hỏi.

Có cảm giác như ba đang thọc cánh tay vào cổ họng tôi và bóp nghẹt trái tim tôi. Tôi đã mất bao nhiêu thời gian đấu tranh với những giọt nước mắt, nỗ lực duy trì tinh thần tích cực một cách khắc kỷ để tự huyễn hoặc mình rằng chúng tôi đang trông đợi một phép màu. Toàn bộ công sức ấy làm sao có thể đổ sông đổ biển? Những đường gân đen sì, những búi tóc rơi rụng, những đêm vật vờ trong bệnh viện, những đau đớn của mẹ, tất cả đổi lại được gì?

“Khi họ báo kết quả… ba mẹ chỉ ngồi trong xe, nhìn nhau, rồi chỉ nói được là đã đoán trước như vậy rồi.”

Tôi biết ba không muốn mẹ từ bỏ việc điều trị. Dường như ông đang chờ tôi phản đối, hy vọng cả hai cha con sẽ cùng hợp sức động viên bà tiếp tục. Nhưng tôi không thể không nhận ra rằng việc hóa trị đã tước đoạt chút tự tôn vỡ vụn cuối cùng của mẹ và nếu có thể lấy đi nhiều hơn, chắc hẳn nó sẽ tìm cách cướp sạch. Từ khi nhận được kết quả, mẹ đã tin cậy phó thác cho chúng tôi giúp bà đưa ra nhiều quyết định, bênh vực bà, nài nỉ các bác sĩ và y tá, thay bà hỏi han về thuốc men. Nhưng tôi biết sau khi chứng kiến cảnh dì Eunmi vật lộn với bệnh tật, mong muốn của mẹ là ngưng điều trị nếu sau hai lần hóa trị không đạt hiệu quả. Có lẽ đó là một quyết định mà tôi phải tôn trọng.

Mẹ lấy điện thoại từ tay ba. Bằng giọng nhẹ nhàng mà kiên quyết, bà nói là muốn cả nhà cùng đi Hàn Quốc một chuyến. Tình trạng của bà có vẻ ổn định và mặc cho bác sĩ khuyên ngăn nhưng dường như đây là thời điểm cần chọn lựa sống hết mình hơn là chờ đợi chết dần chết mòn. Mẹ muốn có cơ hội nói lời tạm biệt với quê hương và người chị gái.

“Ở Seoul có những khu chợ nhỏ mà con chưa bao giờ đến”, mẹ nói. “Mẹ chưa dẫn con đến chợ Gwangjang để con thấy các ajumma ngồi đó từ năm này qua năm khác làm đủ loại bindaetteok và jeon.”

Tôi nhắm mắt lại, để cho nước mắt trào ra. Tôi cố mường tượng cảnh hai mẹ con đến Seoul lần nữa. Tôi hình dung miếng bột đậu xanh chiên xèo xèo trong dầu mỡ, những cái chả nhân thịt và mấy con hàu ngập trong trứng. Mẹ sẽ sốt sắng giải thích với tôi mọi điều cần biết trước khi quá muộn, dẫn tôi đến những nơi mà chúng tôi luôn cho rằng còn khối thời gian để thăm thú.

“Sau một tuần, dì Nami sẽ đặt phòng cho chúng ta ở một khách sạn tuyệt đẹp trên đảo Jeju. Đi Jeju vào tháng Chín là đẹp nhất. Trời ấm ấp nhưng không quá ẩm ướt. Chúng ta có thể cùng thư giãn, ngắm biển và con sẽ được thấy các khu chợ cá bán đủ loại hải sản.”

Jeju vốn nổi tiếng về các haenyo (hải nữ) - những nữ thợ lặn được truyền nghề qua nhiều thế hệ. Họ có thể nín thở dưới nước mà không cần công cụ lặn, thu thập bào ngư, hải sâm và nhiều đặc sản đại dương khác.

“Vậy con sẽ quay lại hết để làm một bộ phim tài liệu hay thứ gì đó về thời gian nhà mình ở đấy”, tôi nói. Theo bản năng, tôi luôn muốn ghi lại mọi thứ. Tôi định bám vào một trải nghiệm đầy tổn thương, bi thảm và riêng tư để làm nên một tác phẩm sáng tạo. Ngay khi vừa thốt ra, tôi đã nhận ra điều đó và cảm thấy ghê sợ chính mình. Nỗi xấu hổ trào lên, xô tôi ra khỏi giấc mơ mà mẹ vừa vẽ và thực tế sầm sập ùa về, trần trụi đến mức buồn nôn.

“Con chỉ… mẹ ơi, con không tin được…”

Tôi kéo gối vào ngực, khóc nức nở, nấc dồn dập, thở gấp gáp, mặt đỏ bừng vì đau đớn cùng cực. Tôi lăn lộn trên sàn gỗ của phòng ngủ, tưởng như toàn bộ sức lực trong người đều bị vắt kiệt. Lần đầu tiên tôi khóc mà mẹ không mắng tôi. Có lẽ vì bà không thể thốt ra câu nói quen thuộc của mình nữa. Vì tất cả đều đã trút ra đây, những giọt nước mắt tôi để dành suốt bao năm qua.

“Gwaenchanh-a, gwaenchanh-a”, mẹ trấn an. Không sao, không sao đâu con à. Những từ tiếng Hàn sao quá đỗi thân thương, tiếng thủ thỉ dịu dàng mà tôi đã nghe suốt cả cuộc đời, vỗ về tôi rằng nỗi đau nào cũng sẽ qua. Ngay cả khi cận kề cái chết, mẹ vẫn cho tôi niềm an ủi. Bản năng chăm sóc của một người mẹ đã lấn át mọi nỗi sợ hãi và giúp bà khéo léo che giấu nó. Mẹ là người duy nhất trên thế gian nói với tôi rằng mọi chuyện rồi sẽ qua theo một cách nào đó. Mẹ luôn vững vàng giữa tâm bão, điềm tĩnh chứng kiến đống đổ nát suy sụp đến phút cuối cùng.

vctvegroup

10SỐNG VÀ CHẾT

Ba đặt cho tôi chuyến bay từ Philadelphia đến Seoul. Tôi sẽ gặp ba mẹ tại đó, ở lại Hàn Quốc hai tuần rồi cả nhà cùng bay về Oregon. Sáng hôm ấy Peter đưa tôi ra sân bay. Trời hãy còn sớm. Mặt trời mới vừa ló rạng, tỏa ánh nắng mơ màng lên khu nhà xám xịt bẩn thỉu của chúng tôi, lên những hộp trà Arctic Splash rỗng bị cuốn vào đống lá rụng, lên khoảng sân bóng chày Little League được bao quanh bằng tấm hàng rào lưới cao cao.

“Anh ạ, có lẽ chúng ta nên kết hôn để mẹ em có thể tham dự.” Tôi nói một cách hết sức tự nhiên.

Peter liếc nhìn tôi. Anh choáng váng và cố tập trung vào lái xe. Tia nắng sớm mai màu cam ấm áp chiếu xuống như một khe hở ngang mi mắt anh. Anh không đáp mà chỉ đưa tay siết lấy tay tôi, khiến tôi rất bực mình. Giống như những người khác, anh chẳng bao giờ biết nên nói gì. Cách an ủi của anh là chỉ yên lặng nằm bên tôi, chờ cảm xúc của tôi trào lên rồi lắng xuống. Anh tin rằng đó là tất cả những điều thật sự nên làm.

Tôi ngủ gần suốt chuyến bay mười tám tiếng, sau đó đón xe buýt từ sân bay Incheon đến Seoul và đi taxi đến nhà của dì Nami. Khi tôi đến nơi thì trời đã tối, khoảng hơn chín giờ một chút. Thời tiết mát mẻ, tiếng gió vi vu khá vui tai, rì rào qua kẽ lá khi tôi băng qua phần sân có mái che để bước vào khu phức hợp. Tôi rảo bước nhanh, bấm thang máy lên tầng. Con Leon từ xa đã sủa vang khi thấy tôi cởi giày ở lối vào.

Dì Nami ôm tôi và kéo vali vào phòng khách. Dì mặc chiếc đầm ngủ, trông có vẻ bồn chồn. Dì vội vã đưa tôi vào phòng ngủ của dì. Chuyến bay của ba mẹ tôi không được suôn sẻ. Mẹ đang nằm trên giường, sốt cao và run bần bật không ngưng được. Ba nằm bên cạnh, ôm bà trong tấm chăn. Ông thú thật là mẹ đã bắt đầu lên cơn sốt trước khi đi nhưng vì không muốn hủy chuyến bay nên ông đã siết chặt bà vào người, sẵn sàng đẩy lui cơn sốt, sẵn sàng dùng thân nhiệt của mình để chữa cho bà.

Tôi đứng dưới chân giường, nhìn răng mẹ đánh lập cập và người run lẩy bẩy. Dượng mặc bộ đồ ngủ thùng thình đang cúi xuống bên cạnh mẹ, châm kim vào những huyệt đạo trên chân bà.

“Chúng ta cần đưa mẹ đi bệnh viện”, tôi nói.

Dì Nami đứng bên ngưỡng cửa, khoanh tay lại và nhíu mày, không biết nên làm gì. Anh Seong Young đi đến sau lưng dì, cao hơn mẹ mình những ba tấc. Thật đáng kinh ngạc khi một người phụ nữ bé nhỏ lại sinh ra được người con trai cao lớn đến vậy. Mẹ tôi từng nói là do tác động của thức ăn Mỹ. Dì Nami nói điều gì đó bằng tiếng Hàn và anh họ tôi dịch lại.

“Mẹ anh nói… nếu đưa dì đến bệnh viện, có thể họ sẽ không cho dì rời khỏi đó.”

“Lần trước chỉ vì cha con em chần chừ không đưa mẹ đi mà mẹ đã suýt chết”, tôi sốt ruột. “Em thật tình nghĩ là phải đi ngay.”

Căn phòng lặng im một thoáng và mẹ tôi rên lên. Dì Nami thở dài nặng nề rồi rời khỏi phòng để thu xếp đồ đạc. Sáu người chúng tôi chia ra hai xe lái đến một bệnh viện nằm ngay bên kia sông Hàn. Tôi vẫn cố chấp phủ nhận tình trạng nguy cấp của mẹ. Tôi tin bà chỉ cần truyền dịch, truyền sắt để ổn định sức khỏe như lần trước. Tôi cảm thấy chúng tôi có thể duy trì như thế từ năm này qua năm khác, cứ chữa trị triệu chứng cho mẹ là sẽ ổn.

CHÚNG TÔI HY VỌNG sau một tuần mẹ có thể bình phục để bay đến Jeju. Dì Nami đã đặt xong vé máy bay và khách sạn cho chúng tôi nhưng bệnh tình của bà chỉ ngày càng xấu đi. Một tuần trôi qua, mẹ vẫn nằm liệt giường, bị cơn sốt đáng ghét hành hạ và run rẩy suốt đêm. Chúng tôi đành hủy chuyến du lịch Jeju và một tuần sau phải hủy cả vé về Eugene.

Tôi lại trở thành bạn đồng hành với mẹ suốt những đêm trong bệnh viện. Khoảng sáu giờ tối, tôi sẽ vào viện, túc trực bên bà từ đêm tới sáng rồi ba sẽ đến thay ca vào buổi trưa. Sau đó, với đôi mắt lờ đờ, tôi đón taxi đi qua cầu Hannam để trở về căn hộ của dì Nami, ngã vật xuống chiếc giường dành cho khách, cố giành lại giấc ngủ đã mất đêm qua.

Trong bệnh viện, tôi thức trắng canh mẹ từng giây từng phút, sẵn sàng hỗ trợ bà mọi lúc. Những khi mẹ thở dồn dập vì đau đớn, tôi sẽ bấm nút báo động. Vì y tá không bao giờ khẩn trương đến ngay nên tôi thường đứng ở hành lang sáng trưng ánh đèn huỳnh quang, la hét và chỉ vào phòng mình, lảm nhảm những lời van xin tuyệt vọng bằng thứ tiếng Hàn bập bẹ. Tôi từng đuổi một y tá vì thử mãi mấy lần vẫn không tìm được vị trí đặt ven, khiến cánh tay mẹ lỗ chỗ những vết hằn. Tôi bò lên giường bệnh, ôm chặt mẹ trong lúc chờ tiêm thuốc giảm đau, thì thầm dỗ dành trong đêm tối: “Chút nữa thôi, chút nữa thôi mẹ, một phút nữa là hết đau ngay. Gwaenchanh-a, Umma, gwaenchanh-a*.”

Các triệu chứng hung hãn tấn công mẹ hệt như trong phim kinh dị. Vừa giải quyết được cái này thì cái khác nguy kịch hơn lại nhảy ra. Bụng mẹ trương lên dù gần như bà chẳng ăn gì. Bàn chân và cẳng chân sưng phù. Mụn rộp xâm chiếm toàn bộ môi và bên trong má, phủ kín lưỡi bằng vô số mụn nước trắng. Bác sĩ kê cho chúng tôi hai loại nước súc miệng thảo dược và một loại kem thoa môi - thứ thuốc mỡ đặc màu xanh lá giúp giảm nhẹ vết lở loét. Hai mẹ con tuân thủ hướng dẫn điều trị một cách hết sức kính cẩn, thầm hy vọng có thể chữa khỏi ít nhất một căn bệnh. Cứ cách hai tiếng, tôi lại mang một cái ly đến cho mẹ súc miệng, nhổ ra và dùng nước để rửa sạch, sau đó lau miệng bằng khăn giấy trước khi thoa thứ thuốc sền sệt màu xanh sẫm. Mẹ thường hỏi những vết lở có đỡ hơn chút nào chưa và há miệng ra cho tôi xem. Lưỡi của bà trông như bị thối rữa, hệt như thớ thịt ôi bị một con nhện giăng tấm lưới dày xám xịt bao quanh.

“Có mẹ ạ”, tôi đáp. “Đỡ hơn hẳn hôm qua rồi!”

Vì mẹ gần như không ăn uống được nên họ truyền cho bà một túi sữa cung cấp hầu hết dưỡng chất cần thiết để tồn tại. Đến lúc bà không đứng lên đi vệ sinh được nữa cho dù có người trợ giúp, họ đưa ống thông tiểu vào và chúng tôi bắt đầu sử dụng bô, đổ bô là việc của tôi. Khi mẹ không còn khả năng bài tiết thức ăn thì các y tá cho bà dùng thuốc xổ. Họ quấn mẹ trong chiếc tã lớn và khi mở nó ra, chất lỏng phụt ra y như bùn nhão. Nỗi xấu hổ chẳng còn là điều đáng bận tâm, mọi hành động và phản ứng giờ đây chỉ nhằm để duy trì sự tồn tại.

Buổi sáng, nếu như mẹ còn ngủ, tôi sẽ xỏ chân vào đôi xăng đan của bệnh viện và bấm thang máy xuống tầng dưới. Tôi ra ngoài, đi loanh quanh khu đó xem có tìm được thứ gì mang về cho mẹ để nhắc bà nhớ rằng chúng tôi đang ở đâu.

Gần bệnh viện có một tiệm Paris Baguette -chuỗi cửa hàng Hàn Quốc chuyên phục vụ các món nướng của Pháp được biến tấu theo khẩu vị của người Hàn. Tôi thường mang về một mớ bánh ngọt hấp dẫn và sinh tố đủ màu, thầm mong kích thích được cảm giác thèm ăn của mẹ. Có soboro ppang -bánh mì bơ mềm rắc vụn đậu phộng bên trên mà hai mẹ con thường ăn chung mỗi khi về Hàn. Có bánh rán nhân đậu đỏ. Có bánh phô mai khoai lang mềm. Thỉnh thoảng có bắp hấp của một bác bán hàng bên đường ngồi trên tấm bìa vuông. Trước đây, mẹ và tôi thường tách từng hạt bắp ra khỏi lõi, tỉ mẩn hệt như dì Eunmi, nhớ đến những cái lõi ngô sạch sẽ, vuông chằn chặn của dì sau khi tách hết hạt. Tôi mua mì tương đen ở một nhà hàng Hàn - Trung và vào nhà vệ sinh rửa sạch kim chi để ớt đỏ không làm cay lưỡi mẹ.

“Mẹ còn gì để trông chờ nữa hả, Michelle?” mẹ hỏi, nước mắt bắt đầu trào ra khi bà nhìn những miếng cải thảo trắng héo queo. “Đến kim chi mẹ còn không ăn được.”

“Tóc mẹ thật sự đang mọc lại đấy ạ”, tôi cố đổi chủ đề. Tôi đặt tay lên đầu mẹ, dịu dàng vuốt vài sợi tóc trắng lưa thưa. “Với một người bệnh thì trông mẹ vẫn rất trẻ đẹp.”

“Thật à?” mẹ hỏi lại, vờ khiêm tốn.

“Thật chứ ạ. Nhìn như… mẹ có đang trang điểm không vậy?”

Tôi không hề nhận ra mẹ đã xăm chân mày. Trông chúng tự nhiên đến nỗi khó lòng phát hiện. Tôi nhớ đến người bạn Youngsoon của mẹ với đôi mày không được đẹp lắm, cái bên phải trông rất kỳ quặc.

“Mẹ xăm lâu rồi”, bà uể oải đáp. Mẹ trở người trên giường bệnh, duỗi chân ra và kê lưng lên gối. “Lẽ ra ba con mới là người thực sự nên ở đây.”

“Con thích ở đây mà.”

“Ừ, nhưng ông ấy là chồng mẹ”, bà đáp. “Ngay cả khi ở đây, ông ấy cũng không biết phải chăm sóc mẹ thế nào. Khi mẹ nhờ ổng giúp mẹ súc miệng, ổng chỉ đưa mỗi chai thuốc mà thậm chí còn không đưa ly.”

Tôi dựa người vào băng ghế dành cho khách và nhìn chằm chằm xuống chân, chậm rãi vỗ vỗ chiếc dép trái của bệnh viện vào gót chân trần. Vài năm trước, khi chúng tôi đến chơi Vườn Ô liu, mẹ đã nói bóng gió về việc ba mẹ cãi nhau nhưng cãi vì chuyện gì thì bà chưa bao giờ tiết lộ. Điều đó chắc hẳn sẽ hủy hoại hình ảnh của ba trong mắt tôi, giống như một cái đĩa vỡ được bạn gắn lại và phải tiếp tục sử dụng nhưng từ đó bạn chỉ còn nhìn thấy mỗi vết nứt.

“Mẹ nghĩ ba có lấy vợ khác không ạ?”

“Mẹ nghĩ có. Có lẽ có.” Dường như mẹ không hề bận tâm về chuyện đó, như thể họ đã thảo luận với nhau trước rồi. “Có lẽ ông ấy sẽ lấy một phụ nữ châu Á khác.” Tôi co rúm người lại, đau thắt lòng khi nghĩ đến một người phụ nữ châu Á khác sẽ làm vợ ba. Thật xấu hổ khi nghĩ đến ánh nhìn của người khác, họ sẽ cho rằng ba có thể thay vợ như thay áo, rằng ông bị cuồng phụ nữ Á Đông. Nó sẽ hạ thấp mối quan hệ của chúng tôi, hạ thấp giá trị của chúng tôi.

“Con không chịu nổi đâu. Không thể chấp nhận được. Thật ghê tởm.”

Tuy không ai nói ra nhưng mẹ và tôi đều thấy một viễn cảnh đáng sợ đang lờ mờ xuất hiện: nếu không có mẹ làm người gắn kết, hai cha con tôi sẽ càng trở nên xa cách. Tôi biết đối với ba, tôi không quan trọng như đối với mẹ và tôi dự đoán được rằng chúng tôi sẽ phải vật lộn để cùng tồn tại bên nhau. Rất có thể chúng tôi sẽ buông tay nhau, rất có thể gia đình này sẽ hoàn toàn tan vỡ. Tôi chờ mẹ rầy la mình, khẳng định rằng ông ấy là cha tôi, là người thân máu mủ ruột rà của tôi. Tôi chờ mẹ mắng tôi quá ích kỷ và hư đốn khi nghĩ xấu về người đàn ông đã lo cho chúng tôi cái ăn cái mặc. Nhưng không, bà chỉ đặt tay lên lưng tôi, thừa nhận rằng bà không thể thay đổi những điều bà biết là chưa được nói ra.

“Con cứ làm bất cứ việc gì con phải làm.”

KỲ NGHỈ THẢM HỌA của chúng tôi đã trôi qua được hai tuần rưỡi. Hôm đó, khi tôi đến bệnh viện thì thấy ba đang quát tháo anh Seong Young và một người y tá trên hành lang. Cả bệnh viện đều sững sờ trước một người đàn ông Mỹ vạm vỡ và nóng nảy đúng y chất Mỹ.

“Đó là vợ tôi!” ông hét lên. “Nói tiếng Anh đi!”

“Có chuyện gì vậy ạ?” tôi hỏi.

Ba kết tội anh Seong Young là cố tình không dịch lại lời y tá vì muốn giấu giếm ông những tin tức xấu nhất. Anh tôi chỉ im lặng, gật đầu. Anh chắp hai tay sau lưng như thể định cúi xuống và chăm chú lắng nghe, để yên cho ba tôi trút giận. Cô y tá có vẻ lo lắng và sợ sệt lùi lại. Trong phòng bệnh, mẹ vẫn đang hôn mê, trên miệng chụp cái mặt nạ dưỡng khí được gắn với một thứ trông như máy hút bụi tiên tiến. Dì Nami đứng ở bên giường, bàn tay căng ra giữ lấy môi mẹ. Hẳn dì đã biết đó là lý do khiến chúng tôi to tiếng.

Anh Seong Young và ba tôi quay trở vào, cô bác sĩ trẻ tuổi dễ thương đi theo sau họ. Tôi rất ngạc nhiên trước thời gian hào phóng mà người bác sĩ Hàn Quốc này dành cho chúng tôi. Ở Oregon, tôi không thể nhớ ra một lần nào được gặp bác sĩ lâu hơn một phút trước khi họ lật đật chạy sang phòng khác và để các y tá lo liệu tiếp. Nhưng tại đây, cô ấy dường như thật lòng muốn giúp đỡ gia đình tôi, thậm chí còn nắm lấy tay mẹ tôi khi chúng tôi vừa đến. Tuy tiếng Anh của cô có vẻ rất khá nhưng cô luôn xin lỗi vì nói năng không được lưu loát. Bác sĩ thông báo mẹ tôi đã bị sốc nhiễm trùng. Huyết áp của bà thấp đến mức báo động và rất có thể phải dùng máy thở để kéo dài sự sống.

Tôi từng ý thức rất rõ ràng sự khác biệt giữa sống và chết. Hai mẹ con tôi vẫn luôn nhất trí rằng thà tự kết liễu cuộc sống còn hơn là sống đời thực vật. Nhưng giờ đây, khi phải đương đầu với điều đó, khi chút quyền tự chủ về cơ thể còn sót lại càng bị xé nát theo từng ngày thì lằn ranh sống chết đã mờ đi. Mẹ bị dính chặt với chiếc giường, không thể tự đi lại, ruột gan không còn hoạt động. Thức ăn được truyền từng giọt vào người thông qua chiếc túi gắn nơi cánh tay và giờ, bà thậm chí không tự thở được nếu không có máy hỗ trợ. Càng ngày càng khó có thể nói rằng mẹ thật sự đang sống.

TÔI NHÌN QUẦNG SÁNG cong cong của đèn thang máy chiếu sáng từ số năm đến số ba khi hai cha con đi xuống lầu. Tòa nhà này không có tầng thứ tư vì số bốn trong tiếng Hàn phát âm na ná như chữ “tử” (chết) của người Trung Quốc nên bị xem là điểm xui. Hai cha con đều im lặng. Chúng tôi quyết định ra ngoài hít thở chút không khí trong lành trước khi đối diện với quyết định sẽ đặt ống thở cho mẹ trong bao lâu nếu như hoàn cảnh bắt buộc. Trời đã tối. Những ngọn đèn đường vàng vọt bị lũ bọ cuối hè bu đầy đang chiếu sáng vài tòa nhà mà chúng tôi đi qua trước khi lủi vào quán bar gần nhất. Ba và tôi gọi hai vại bia Kloud, mang lên sân thượng vắng tanh vắng ngắt và ngồi ở một cái bàn ăn ngoài trời. Ba với tay qua bàn. Bàn tay to lớn, chai sần của ông bao bọc lấy tay tôi.

“Thật sự phải thế thôi con” ông nói.

Ông liếc xuống mặt bàn, dùng ngón trỏ của tay còn lại rờ rẫm một cái mắt gỗ, sau đó khụt khịt rõ to và chà xát lòng bàn tay lên bàn như đang phủi sạch bụi. Ba tợp một ngụm bia và nhìn ra thành phố như muốn hỏi ý kiến của nó.

“Wow”, ba thốt lên và buông tay tôi ra.

Một cơn gió lạnh lướt qua khiến tôi rùng mình. Từ khi vào đây, hầu như ngày nào tôi cũng mặc độc một cái váy bông mùa hè và mang dép nhựa của bệnh viện. Tôi nghe thấy tiếng rồ rồ của chiếc xe đạp đang chạy qua con đường bên dưới, bồi hồi nhớ lại lúc mình năm tuổi, ba thường chở tôi vi vu bằng xe máy. Ông bế tôi lên ngồi đằng trước, ở giữa hai chân ông và tôi bám vào nắp bình xăng cho vững. Tiếng động cơ ầm ầm và hơi ấm tỏa ra từ bình xăng bên dưới khiến tôi thiu thiu suốt quãng đường dài và khi thức giấc, thỉnh thoảng tôi nhận ra hai cha con đã ở trên đường về. Giá như có thể quay lại lúc ấy, lúc cuộc đời tôi chưa hề biết đến buồn đau.

Chúng tôi đã tự đẩy mình xuống vũng lầy khi bỏ ngoài tai lời khuyên của bác sĩ để bay sang Hàn Quốc. Chúng tôi đã nỗ lực lên kế hoạch cho một thứ xứng đáng để đấu tranh nhưng tình hình mỗi ngày chỉ một tồi tệ đi. Chúng tôi đã chọn sống hết mình thay vì chờ chết và hóa ra đó là một sai lầm nghiêm trọng. Chúng tôi uống thêm một lượt nữa, cốt để cho bia rượu nhấn chìm mình.

CHÚNG TÔI KHÔNG THỂ ĐI LÂU QUÁ HAI TIẾNG nhưng khi trở lại thì thấy mẹ đã ngồi thẳng dậy. Đôi mắt bà mở to và tỉnh táo, y như một đứa trẻ ngơ ngác vừa bước vào phòng và cắt ngang cuộc tranh luận nảy lửa của người lớn.

“Mọi người có gì ăn không?” mẹ hỏi.

Chúng tôi xem đó là một tín hiệu. Ba bắt đầu thu xếp đưa người bệnh trở về Oregon. Chúng tôi đăng ký cho một y tá bay chung với mình và sẽ vào bệnh viện Riverbend kiểm tra lại ngay khi đến Eugene. Tôi rời khỏi phòng để gọi cho Peter, hy vọng có thể trở về với một điều gì đó đáng để trông mong.

Tôi bước dọc hành lang và lao nhanh qua lối thoát hiểm - một cầu thang bê tông được những thanh kim loại nâu vàng bao quanh. Tôi ngồi xuống, gác chân lên một bậc thang. Peter đang đi nghỉ dưỡng cuối tuần với gia đình ở đảo Martha’s Vineyard, lúc này ở đó đang là sáng sớm.

“Chúng ta phải cưới thôi anh ạ” tôi nói.

Thú thực, tôi chưa bao giờ nghĩ ngợi quá nhiều về việc lấy chồng. Khi còn là thiếu nữ, tôi luôn thích hò hẹn và yêu đương nhưng phần lớn trăn trở về tương lai của tôi chỉ xoay quanh việc thành lập một ban nhạc rock. Chỉ riêng viễn cảnh đó đã khiến tôi say sưa nỗ lực suốt mười năm. Tôi không hề có khái niệm về những đường viền cổ áo hay phom dáng váy cưới, tên các loài hoa đặc biệt hay giác cắt kim cương. Trong đầu tôi không mảy may gợn lên một ý nghĩ mơ hồ nào về kiểu tóc mình muốn để hay màu khăn mình muốn đội. Nhưng tôi biết chắc mẹ sẽ có các gợi ý đủ cả hai vợ chồng tôi. Thật vậy, điều duy nhất tôi luôn biết rõ là nếu có ngày mình lên xe hoa, chắc chắn mẹ sẽ chuẩn bị cho tôi một hôn lễ thật hoàn hảo. Nếu không có mẹ, đảm bảo tôi sẽ mất cả ngày băn khoăn lo lắng về suy nghĩ của bà. Trang trí bàn tiệc như vậy có tầm thường quá không, sắp xếp hoa như vậy đã cân đối chưa, lớp trang điểm của tôi có quá đậm hay váy cưới không đủ lộng lẫy chăng. Thiếu đi sự công nhận của mẹ, tôi không thể tự tin rằng mình xinh đẹp. Không có mẹ tham dự lễ cưới, tôi biết chắc mình không thể làm một cô dâu hạnh phúc.

“Nếu anh định cưới em trong năm năm nữa mà chúng ta không làm ngay bây giờ, em nghĩ mình sẽ không thể nào tha thứ cho anh”, tôi dứt khoát.

Một khoảng lặng đầy ý nghĩa ở đầu dây bên kia. Tôi chợt nhận ra thậm chí mình còn không biết Martha’s Vineyard nằm ở đâu. Lúc bấy giờ, tôi nghĩ gia đình anh đang đi tham quan những lùm cây xum xuê trong vườn nho thật. Đó là một trong những điểm khác biệt mới mẻ giữa người Bờ Đông với người Bờ Tây và luôn luôn làm tôi thích thú, giống như việc người yêu tôi xem Bờ Đông, Bờ Tây chính là bờ biển và chẳng hề phấn khích khi nhìn thấy đom đóm.

“Ừ.”

“Ừ là sao?” tôi lặp lại.

“Anh đồng ý! Mình cưới nhau đi em.”

Tôi chạy băng băng qua hành lang tiệt trùng, sáng trưng, tim đập thình thịch khi bước qua những khu vực tối om, kéo rèm kín mít của các bệnh nhân khác. Máy đo nhịp tim của họ đang nhấp nháy, những đường xanh lục chạy ngoằn ngoèo lên xuống. Tôi trở về phòng mẹ, nói rằng bà nhất định phải khỏe lại. Bà phải trở về Eugene để nhìn thấy đứa con gái duy nhất của mình lên xe hoa chứ.

HÔM SAU, tôi lên mạng tìm người phụ trách tổ chức đám cưới. Vội vã ra khỏi phòng bệnh của mẹ, tôi giải thích hoàn cảnh của mình và yêu cầu một người sẵn lòng lo liệu chu toàn mọi thứ trong ba tuần. Chưa đầy một tiếng sau, cô ấy email lại cho tôi danh sách việc cần làm.

Anh Seong Young đưa tôi đi thử áo cưới. Tôi gửi ảnh các mẫu áo và váy khác nhau qua Kakao cho mẹ. Chúng tôi quyết định chọn chiếc đầm quây giá bốn trăm đô la và một cái váy lưới giản dị dài đến mắt cá. Người thợ may lấy số đo của tôi và hai ngày sau, họ giao áo cưới đến phòng bệnh để tôi trực tiếp thử cho mẹ xem.

Tôi biết dì Nami và anh Seong Young đều cho rằng tôi thật điên rồ. Nếu chẳng may mẹ mất ngay trước ngày cưới thì sao? Hoặc bà yếu đến nỗi không thể đứng dậy? Tôi biết mình quá liều lĩnh khi dồn thêm áp lực lên một hoàn cảnh vốn đã rối bời nhưng dường như đó cũng là giải pháp tuyệt vời để soi sáng những giờ phút tăm tối nhất. Thay vì nghĩ ngợi về thuốc chống đông máu và Fentanyl, chúng tôi có thể thảo luận về ghế Chiavari, về bánh macaron và giày cưới. Thay vì ám ảnh bởi những vết lở loét trên người mẹ do nằm liệt giường lâu ngày và về ống thông tiểu, chúng tôi sẽ trao đổi cách phối màu, những kiểu tóc búi cao và món cocktail tôm. Có một điều gì đó để chiến đấu, một tiệc mừng để mong chờ.

Sáu ngày sau, cuối cùng mẹ đã được xuất viện. Khi đẩy xe lăn của bà đến thang máy, bác sĩ của chúng tôi đã đợi ở sảnh để tặng mẹ món quà chia tay. “Cháu nhìn thấy cái này và liền nghĩ đến bác”, cô ấy nắm lấy tay mẹ. Đó là bức tượng gỗ nhỏ được làm thủ công, khắc hình một gia đình có ba thành viên - người cha, người mẹ và cô con gái. Cả ba đều không có mặt. Họ chụm lại bên nhau, gắn kết chặt chẽ như thể được tạc ra từ cùng một thớ gỗ.

11EM LÀ KẾT TINH CỦA TẤT CẢ NHỮNG ĐIỀU TUYỆT DIỆU NHẤT TRÊN THẾ GIAN NÀY

Tôi gặp Peter vào năm hai mươi ba tuổi. Một đêm tháng Hai nọ, sau buổi tập của ban nhạc, Deven đã mời tất cả chúng tôi tới một quán bar. Người bạn thời thơ ấu của anh vừa mới chuyển về thành phố sau khi tốt nghiệp đại học tại New York và đang tổ chức sinh nhật hai lăm tuổi ở 12 Steps Down - một quán bar cho phép hút thuốc nằm trong khu South Philly. Đúng như tên gọi, bạn thật sự phải đi xuống mười hai bậc thang để vào quán. Lúc bấy giờ, chúng tôi là một hội phì phèo nhả khói và quy định thoải mái ở nơi này càng khuyến khích chúng tôi làm vài điếu giữa mùa đông rét căm căm. Cả bọn đều châm thuốc trước cả khi gọi bia.

Đêm đó, chúng tôi hát karaoke và khi cả nhóm bước vào, Peter đã lên hát một bài. Anh chọn ca khúc “Scenes from an Italian Restaurant” của Billy Joel. Tuy chưa nghe bài này bao giờ nhưng tôi rất ấn tượng vì trong khi tất cả các thanh niên cá tính thường chọn nhạc của Weezer và Blink 182 thì anh chàng này lại quyết định hát một bài mom-rock với vài chục nhịp dừng. Anh đeo chiếc kính phi công gọng mảnh choán hết gần nửa khuôn mặt, mặc áo thun trắng cổ khoét sâu chữ V trông đến là hài hước, để lộ một mảng lông nâu lớn loăn xoăn. Anh cầm micro theo kiểu như cầm đế ly rượu - mấy đầu ngón tay nắm lấy một cách điệu nghệ - và nhún nhảy kỳ quặc theo lời hát, đầu nghiêng nghiêng gật lên gật xuống như thể một phần đã bị cắt lìa và phần còn lại đập vào chỗ khớp nối, chân gõ nhịp y hệt Mick Jaggerđang nhảy điệu khiêu vũ bốn đôi.

Sau khi “cướp mic” một lèo sáu phút rưỡi đủ để khiến cả nửa quán bar phát cáu vì chờ hát, Peter ôm lấy Deven và Deven châm chọc gì đó mà tôi nghe không rõ vì nhạc quá ồn. Tôi chỉ nghe được giọng cười của Peter - một âm thanh lanh lảnh cao vút như tiếng còi, hay tiếng của một con rối pha lẫn với tiếng của bé gái năm tuổi. Chính vào lúc đó, tôi đã phải lòng anh.

Peter mất nhiều thời gian hơn để nảy sinh cảm xúc tương tự đối với tôi hay có lẽ nói đúng hơn là để tôi gieo sự rung động vào lòng anh. Peter nằm ngoài tầm với của tôi, quyến rũ hơn tôi, thậm chí vẻ điển trai của anh còn trở thành đề tài đùa cợt đối với nhóm bạn quê mùa của tôi. Anh là một tay guitar xuất sắc nhưng thường yêu thích những thử thách uyên bác hơn như sưu tập những bài thơ đã biên tập và chuyển ngữ ba phần tư cuốn tiểu thuyết. Peter đã lấy bằng thạc sĩ, thông thạo tiếng Pháp và đọc hết cả bảy tập của bộ tiểu thuyết _Đi tìm thời gian đã mất_.

Tuy thế, tôi vẫn quyết tâm chinh phục và dành nửa năm trời theo đuổi anh, chăm chỉ xuất hiện ở tất cả những buổi tiệc giống hệt nhau và sau cùng, nhờ giới thiệu anh vào làm nhân viên tiếp thực bán thời gian ở nhà hàng lai Mexico mà mình đang làm việc, tôi đã tạo được cơ hội để hai đứa gặp nhau mỗi cuối tuần. Ấy vậy sau gần ba tháng làm bạn bè, làm đồng nghiệp thân thiết - cùng chụm đầu ở quầy phục vụ chơi ô chữ, lau ly tách, gấp khăn bàn và hối hả thối tiền trước khi lên món cuối cùng - tôi vẫn cứ mãi đóng vai cô bạn-thân-bất-đắc-dĩ của anh.

Đến tháng Mười, chúng tôi tất bật chuẩn bị cho Tuần lễ Nhà hàng - thời điểm bận bịu nhất trong năm. Hằng năm cứ tới mùa thu, hàng loạt gia đình ngoại ô sẽ lũ lượt kéo đến những nhà hàng Mexico “cao cấp” như nhà hàng của chúng tôi để ăn ba món với giá ưu đãi chỉ ba mươi đô la. Trong lúc đó, các đầu bếp mồ hôi nhễ nhại, chửi rủa om sòm, trộn lộn xộn hết món caviche này đến món caviche khác, làm hàng trăm cái bánh tamales không vỏ bày hết nhân ra và bánh bông lan bơ tres leches nhỏ nhắn, gắng sức đổ đầy một thứ tựa như cái máng không đáy để làm no bụng đám người tằn tiện. Năm đó, Tuần lễ Nhà hàng kéo ra thành Chuỗi Tuần lễ với sự hồ hởi sung sướng của những người chủ nhà hàng khi tiền vô như nước và sự bất mãn không kém của đám nhân viên như chúng tôi vì phải ráng gồng mình làm gấp ba lần theo yêu cầu mà không có lấy một ngày nghỉ.

Peter và tôi được xếp lịch làm chung vào buổi tối khai mạc tuần lễ. Hôm đó, tôi đến lúc ba rưỡi chiều để chuẩn bị và ngạc nhiên khi thấy Adam - ông quản lý hói đầu, dữ dằn suốt ngày hăm he phạt chúng tôi nếu lỡ tay đánh vỡ hay làm sứt mẻ bất kỳ món đồ thủy tinh nào - đang ngồi bất động khác thường ở quầy bar, mắt nhìn chằm chằm vào điện thoại.

“Peter bị tai nạn”, ông ấy thông báo.

“Tai nạn” là một cách nói không đúng sự thật, mặc dù vài tháng sau tôi nhận ra chính mình cũng thường kể về chuyện đó giống như một tai nạn, như thể tiềm thức của chúng tôi không muốn nhìn nhận bản chất sự việc. Thật ra anh đã bị tấn công. Adam đứng lên và đưa tôi xem tấm hình. Peter đang ngồi thẳng trên giường bệnh, ngực áo bệnh nhân của anh mở ra, để lộ những mảnh băng dính hình tròn dán chặt vào ngực. Khuôn mặt anh biến dạng đến nỗi không thể nhận ra, góc mặt phía trên tím bầm và méo mó.

Đêm qua, Peter và anh bạn Sean đi dự tiệc về nhà muộn. Họ rẽ xuống con hẻm dẫn vào căn hộ của Peter. Khi đến cửa, có một người ở đằng sau gọi với đến, lè nhè xin một điếu thuốc. Hai người họ vừa quay đầu lại định cho thuốc thì tên đồng lõa của hắn cầm viên gạch đập họ ngất xỉu. Khi tỉnh dậy, những kẻ tấn công đã bỏ trốn. Sean bị gãy răng và bắt đầu mò mẫm tìm chúng trong con hẻm tối om. Xương gò má của Peter - chỗ hốc mắt - đã bị gãy nát. Đồ đạc không hề bị mất. Bạn cùng phòng của Peter phát hiện ra họ máu me đầm đìa nằm trên cầu thang và tức tốc đưa tới bệnh viện. Peter phải nhập viện vài ngày ở Hahnemann để theo dõi tình trạng xuất huyết não do chấn thương.

Đêm đó, trong lúc một mình chạy lên chạy xuống phục vụ cả hai tầng, tôi không thể ngừng nghĩ về Peter. Nếu viên gạch đó đập mạnh thêm chút nữa thì sao, nếu cái xương gãy găm sâu vào não anh thêm nửa móng tay thì thế nào. Càng nghĩ, tôi càng nhận ra mình thật lòng yêu anh biết nhường nào. Sáng hôm sau, tôi gom những quyển sách hay ho nhất trên kệ của mình, nhét đầy vào ba lô, mua một bó hướng dương và hai trái bí ngô nhỏ rồi đạp xe đến bệnh viện.

Peter đang ở đó với ba mẹ. Tôi từng gặp hai bác một lần ở nhà hàng. Nhìn anh ở ngoài còn tệ hơn trong hình, lờ đờ và xung quanh đầy thuốc men. Nhưng tôi cảm thấy nhẹ nhõm khi anh vẫn cố bật cười lúc y tá mang đến cái bình dẫn nước tiểu để cắm hoa của tôi.

Sau khi xuất viện, Peter về nhà của ba mẹ ở quận Bucks để dưỡng sức trong vài tuần. Đến lúc quay lại làm việc, tôi cứ nghĩ anh sẽ thay đổi, có thể anh sẽ trở nên lo lắng, hồi hộp và lầm lì, sợ đi một mình vào ban đêm. Thật không thể tin rằng anh vẫn muốn đến quán bar với chúng tôi sau giờ làm. Dường như điều duy nhất thật sự thay đổi chính là tình cảm anh dành cho tôi. Kể từ đó, mọi người hay trêu rằng tôi đã thuê hai gã kia “hạ gục” anh ấy.

VIỄN CẢNH VỀ ĐÁM CƯỚI của tôi đã tạo nên phép màu. Ngoại trừ chút xích mích với bộ phận kiểm tra an ninh về cái đai quấn nóng, còn lại quá trình sơ tán y tế của mẹ khá thuận lợi suôn sẻ. Công ty bảo hiểm đài thọ cho chúng tôi ngồi ghế hạng thương gia và người y tá đi cùng đã thoải mái mắt nhắm mắt mở cho mẹ uống vài ngụm sâm panh ăn mừng. Sau một tuần hồi sức ở bệnh viện Riverbend, cuối cùng mẹ đã có thể về nhà.

Chúng tôi tưởng như vừa thoát khỏi bóng đêm và bước vào gian phòng ngập tràn ánh sáng đầy mới mẻ. Mẹ tôi có một mục đích để nỗ lực và chúng tôi tận dụng khao khát ấy làm đòn bẩy khuyến khích bà cố gắng vận động và ăn uống nhiều hơn. Tôi rất bất ngờ khi thấy mẹ đeo kính, lướt điện thoại để tìm lại kiểu nhẫn đính hôn mà bà nhớ là đã thấy ở Costco. Mẹ giơ màn hình lên cho tôi xem. Một dải kim cương nhỏ giản dị, lấp lánh. “Nói Peter mua cho con cái này đi”, mẹ bảo.

Tôi gửi đường dẫn trang web đó cho Peter. Qua điện thoại, chúng tôi đã sắp xếp các kế hoạch đi lại xen kẽ với lịch làm việc của anh. Cuối tuần, anh sẽ bay đến đây để cầu hôn tôi và cùng tôi đi xem nhà hàng mà người tổ chức đám cưới đã đề xuất. Hai tuần sau, anh trở về nhà mình để chuẩn bị cưới hỏi.

“Nếu sống với nhau mà không hạnh phúc chúng ta có thể ly hôn bất cứ lúc nào”, tôi nói với anh qua điện thoại, “Ừ thì, cũng giống như những người trẻ bồng bột chia tay nhau vậy thôi.”

“Chúng ta sẽ không bao giờ ly hôn”, Peter khẳng định.

“Em biết, nhưng nếu lỡ như vậy thật, anh không nghĩ người ta sẽ thấy em vô cùng chín chắn và bí ẩn khi em nói về “người chồng đầu tiên của tôi” à?”

KHI TÔI ĐẾN ĐÓN ANH ở sân bay Portland, chúng tôi đã xa nhau gần một tháng. Dù suy cho cùng, chính tôi đã buộc anh hỏi cưới mình và thậm chí nhẫn cũng do tôi chọn nhưng tôi vẫn không khỏi ngây ngất khi đi bên anh trong một vai trò mới. Chúng tôi lái xe vào thành phố rồi đỗ lại. Trên đường đến nhà hàng, ở một con phố tình cờ của quận Pearl, anh đã quỳ xuống cầu hôn tôi.

Hôm sau, chúng tôi đến cửa hàng bán đồ cưới, chụp ảnh một số mẫu ghế và khăn bàn gửi về cho mẹ xem. Chúng tôi đã tìm được phương án hợp lý và tiện lợi nhất là tổ chức một đám cưới nhỏ ở sân sau nhà ba mẹ tôi. Nhà tôi có đủ chỗ cho một trăm khách và nếu mẹ thấy mệt thì có thể thuận tiện trở về phòng nghỉ ngơi.

Khi quay lại Bờ Đông, Peter soạn thiệp mời và cấp tốc gửi đi. Anh thiết kế những tấm thiệp đặt trên chỗ ngồi có tên của tất cả khách khứa và sáng tạo những khẩu hiệu độc đáo để tăng điểm nhấn cho riêng mình. Ví dụ, có một câu là “Kunst, Macht, Kunst” (Nghệ thuật là một quyền lực. Quyền lực chính là nghệ thuật), bên dưới anh lồng hai chữ cái viết tắt tên của chúng tôi vào nhau thành một biểu tượng tương tự như gia huy. Một câu khác là “Cervus Non Servus”* nghĩa là “Nai đực không bao giờ khuất phục”.

Tôi đặt bánh cưới ở một hiệu tạp hóa và mang về vài mẫu để mẹ ăn thử. Tôi hỏi vài người bạn trong nhóm And And And xem họ có nhận biểu diễn tại nhà không rồi tìm một người pha chế, một thợ chụp hình và một tu sĩ làm lễ. Hai mẹ con cùng nằm trên giường, thảo luận về danh sách khách mời và sắp xếp sơ đồ chỗ ngồi. Tôi nghĩ có lẽ chúng tôi đã sửa đi sửa lại kế hoạch đám cưới cho thật ưng ý nếu như đầu óc mẹ còn minh mẫn, nếu có thời gian được thong thả và nếu bà không phải nheo mắt nhìn vì tác dụng phụ của thuốc giảm đau OxyContin và Fentanyl.

CÒN MỘT SỐ VẤN ĐỀ KHÁC cần phải giải quyết dù không dễ chịu cho lắm. Ba tôi đã lên lịch hẹn với nhà an dưỡng cuối đời. Ở Oregon, trợ tử là một lựa chọn hợp pháp nhưng bác sĩ quả quyết rằng nhiệm vụ của ông là đảm bảo cho mẹ không phải chịu bất kỳ đau đớn nào.

Sau khi Peter vừa rời đi, bác Kye từ Georgia quay lại và vận động một nhóm nữ tín đồ Cơ đốc giáo tập trung tại phòng ngủ của mẹ để giúp bà cải đạo một cách hợp lệ. Qua cánh cửa phòng, tôi ngượng ngùng quan sát họ hát thánh ca Hàn Quốc và đọc kinh trong lúc mẹ tham gia một cách lơ mơ, đầu gật gà gật gừ.

Tôi biết mẹ rất cảm kích tấm lòng độ lượng của bác Kye nên giả vờ nghe theo để bác vui lòng. Nhưng từ trước đến nay, tôi vẫn luôn tự hào về việc mẹ kiên quyết không theo đạo và rất tiếc khi thấy bà chấp nhận nhường bước. Mẹ chưa bao giờ theo đạo dù điều đó khiến bà tách biệt với cộng đồng người Hàn vốn đã thưa thớt trong một thành phố bé nhỏ, dù đó là di nguyện cuối cùng của em gái bà. Tôi thích việc mẹ không kính sợ thần thánh. Tôi yêu việc mẹ tin tưởng vào sự luân hồi chuyển thế, tin rằng sau tất cả những chuyện này, mẹ có thể bắt đầu một cuộc đời hoàn toàn mới. Khi tôi hỏi kiếp sau mẹ muốn làm gì, mong ước của bà luôn là trở thành một cái cây. Một câu trả lời kỳ lạ và dễ chịu làm sao. Thay vì chọn làm một thứ cao cả và vĩ đại, mẹ muốn trở lại nhân gian trong một dáng hình rất đỗi khiêm nhường và an tĩnh.

“Mẹ có thật lòng đón nhận Chúa không ạ?” tôi hỏi.

“Có, mẹ nghĩ là có”, mẹ đáp.

TÔI BƯỚC VÀO PHÒNG và đi về phía giường mẹ. Trước khi bò lên nằm cạnh bà, mẹ bảo tôi mang đến cho bà hộp trang sức. Đó là cái rương nhỏ bằng gỗ anh đào, phần dưới có hai ngăn kéo nhỏ và phần trên là một ngăn có gương. Bên trong được lót nhung xanh sẫm, mỗi ngăn kéo chia thành chín ngăn con. Không có món trang sức nào quá cũ. Mẹ tôi chẳng được thừa hưởng bất cứ thứ gì. Tất cả đều là những món quà bà tự tặng mình trong suốt cuộc đời. Đối với mẹ, chúng rất đáng trân trọng đơn giản vì chúng được mua bằng mồ hôi công sức của chính bà.

“Tuần này mẹ sẽ tặng đi một số trang sức nhưng mẹ muốn để con chọn những món con thích trước.”

Hơn bất cứ thứ gì khác, đây chính là biểu hiện cho tinh thần của mẹ tôi. Đối với mẹ, không có gì thiêng liêng hơn phụ kiện của người phụ nữ. Tôi miết ngón tay lên sợi dây chuyền và đôi bông tai của bà, lòng hẹp hòi muốn giữ lại tất cả dù biết rõ mình sẽ chẳng bao giờ đeo mấy món.

Về trang sức, tôi hoàn toàn mù tịt. Tôi không biết điều gì khiến cho món này có giá trị hơn món kia, làm sao phần biệt bạc với thép, kim cương với thủy tinh hoặc xác định một viên ngọc trai là thật hay nhựa giả. Những thứ có ý nghĩa nhất đối với tôi lại chẳng đáng giá bao nhiêu. Chúng chỉ gợi về một hồi ức nào đó. Tôi thích những thẻ bài của trò chơi Cờ tỷ phú hơn những viên ngọc quý giá. Một mặt dây chuyền nhỏ hình cây gậy, ở giữa gắn viên đá ứng với tháng sinh của tôi lồng vào sợi dây bằng vàng giả đeo ở tay và cổ chân. Một chuỗi vòng tay hạt thủy tinh rẻ tiền mà mẹ mua của một người bán rong trên bãi biển trong chuyến du lịch Mexico. Chiếc ghim cài áo hình con chó Scoottie mẹ đã đính lên ve áo trong lúc chúng tôi ngồi ở đi văng chờ bố đi vệ sinh rồi đưa hai mẹ con đến nhà bác Ron dự Lễ Tạ ơn. Một chiếc nhẫn hình con bướm lòe loẹt mà tôi đã trêu chọc mẹ trong một bữa tối ngày lễ. Quan trọng nhất chính là sợi dây chuyền của dì Eunmi, cùng một cặp với cái của tôi.

TRƯỚC KHI ĐÁM CƯỚI DIỄN RA, mỗi ngày mẹ con tôi đều đi bộ quanh nhà. Mẹ đã đặt mục tiêu là nhảy được một điệu chậm rãi với chàng rể và chúng tôi đang nỗ lực cải thiện thể lực cho bà. Lúc bấy giờ là cuối tháng Chín, lá thông dần ngả vàng và rụng lả tả, không khí buổi sáng trở nên mát mẻ hơn. Tay trong tay, hai mẹ con bắt đầu đi từ cánh cửa trượt của phòng khách, bước xuống bậc tam cấp bằng gỗ để ra sân, chầm chậm bước từng bước trên bãi cỏ, vòng qua đống vỏ cây chỗ những cây đỗ quyên mà mẹ đã trồng nhiều năm về trước. Con Julia lẽo đẽo chạy theo, tha thiết mong được mẹ nựng nịu nhưng chúng tôi đành phải ngó lơ vì sợ vi khuẩn. Thỉnh thoảng, mẹ dừng lại nhổ một cọng cỏ, sau đó chúng tôi vòng sang con đường lái xe vào nhà trải bê tông, quay trở vào, lâng lâng niềm vui chiến thắng.

Một tuần trước đám cưới, bác LA Kim bay sang. Bác đã cắt tóc gọn gàng và tô điểm cho móng tay bằng những viên pha lê nhỏ xinh sặc sỡ. Bác vào phòng ngủ gặp mẹ tôi dưới cặp mắt giám sát hệt như một nữ tu khó chịu của bác Kye. Bác LA Kim ấm áp, vui vẻ bao nhiêu thì bác Kye lạnh lùng, xa cách bấy nhiêu. Tôi rất quý mến bác Kim và ao ước có thêm một đồng minh, một người phụ nữ Hàn Quốc mạnh dạn lên tiếng trước bác Kye và đưa ra quan điểm khác. Chưa kể, mẹ vẫn thường khen ngợi tài nấu nướng của bác Kim.

Sáng hôm sau, bác LA Kim dậy sớm để nấu nurungji cho mẹ giống như bác Kye từng làm. Bác ép gạo xuống đáy nồi, rang đến khi ngả vàng rồi đổ nước nóng vào tạo thành cháo loãng. Bác lén bỏ ít thịt gà kho để thêm chút xíu đạm vào món ăn của mẹ.

“Ôi mặn quá”, mẹ tôi kêu lên.

“Sao chị lại làm vậy hả ?” Bác Kye nạt. Bác lừ mắt rồi bưng bát cháo đi.

Bị gạt ra khỏi lĩnh vực nấu nướng, bác LA Kim tập trung vào việc khác. Bác kiểm tra kỹ tủ bếp, chất đầy túi rác những lon đồ hộp quá hạn mà mẹ để lưu cữu trong chạn thức ăn và vui vẻ chuẩn bị sườn nướng galbi - món ăn Hàn Quốc trong các dịp lễ mà tôi yêu thích - cho đám cưới của tôi.

Trong thời gian tôi học đại học, mẹ từng gọi điện để hướng dẫn tôi nấu ăn. Bà liệt kê lung tung hết nguyên liệu này đến nguyên liệu khác, ào ào liệt kê nhãn hiệu của siro ngô hay siro mạch nha ngọt ngào và miêu tả hộp dầu mè ở nhà trong lúc tôi chạy lòng vòng siêu thị H Mart, cố căng não ra để nhớ kịp. Về đến phòng trọ, tôi gọi lại để nhờ mẹ giải thích thật chậm rãi các bước chế biến, bực mình vì những hướng dẫn của bà bao giờ cũng rối như canh hẹ, ngay cả khi chỉ hướng dẫn cách nấu cơm.

“Để tay trên mặt gạo và đổ nước cho đến khi ngập tay là sao hả mẹ?”

“Là đổ nước vào cho đến khi nó ngập tay con!”

“Ngập tay con? Là ngập đến đâu ạ?”

“Cho đến khi ngập hết mu bàn tay con ấy!”

Tôi kẹp điện thoại trên vai, tay trái nhúng ngập dưới nước, áp lên mặt gạo trắng.

“Nghĩa là bao nhiêu cốc nước ạ?”

“Con ơi, mẹ không biết, mẹ của con khôngxài cốc!”

Tôi chăm chú quan sát cách bác LA Kim làm món sườn. Thay vì xắt nhỏ các nguyên liệu, bác trộn lê châu Á, tỏi và hành vào máy xay, tạo thành nước xốt sền sệt để ướp lên sườn. Trong công thức của mình, bác sử dụng trái cây để tạo vị ngọt tự nhiên còn mẹ tôi thì quen dùng mylyeot (siro ngô) và một lon 7Up. Tôi mang nước xốt đến cho mẹ nếm thử. Bà nhúng ngón trỏ vào chất lỏng đó, liếm và nói: “Mẹ nghĩ cần cho thêm dầu mè.”

PETER, mẹ Fran, ba Joe cùng em trai Steven đã đến trước hôn lễ hai ngày. Tôi vẫn nơm nớp lo hai bác sẽ phật lòng vì tôi đã ép con trai họ tổ chức một đám cưới sơ sài qua loa, nhưng ngay khi ba mẹ chồng tương lai bước qua cửa, mọi nỗi băn khoăn của tôi đều tan biến.

Mẹ chồng tôi đích thực là “người mẹ dịu hiền” nhất trên đời, kiểu người nhất định sẽ bồng Peter lên dỗ dành nếu anh bị thương và khen nức nở món quà Giáng sinh vớ vẩn mà anh mua. Khi hai đứa con trai đã lớn, mẹ quản lý một nhà trẻ tại gia và hóa trang thành chú hề Frumpet trong những bữa tiệc sinh nhật của bọn trẻ. Mẹ tự làm hỗn hợp hạt với trái cây khô, kẹo muddy buddies và nước hầm xương gà rồi cho đám trẻ mang phần thức ăn còn lại về nhà trong những cái hộp phô mai tái sử dụng. Ở mẹ toát lên sự che chở, bảo bọc khiến bạn cảm thấy không có gì phải bận tâm lo lắng.

“Con gái, khỏe không con”, mẹ anh hỏi thăm và âu yếm ôm tôi vào lòng. Trong vòng tay bà, tôi gần như có thể cảm nhận rằng nỗi lo âu của mình đã trở thành nỗi lo âu của mẹ, nỗi đau của mình cũng trở thành nỗi đau của mẹ.

“Rất vui khi được gặp chị, chị Pran”, mẹ tôi chào hỏi, bà phát âm chữ “F” trong “Fran” theo kiểu tiếng Anh của người Hàn nên biến thành “P”.

“Cuối cùng cũng được gặp chị! Nhà chị đẹp quá!”, mẹ Fran niềm nở. Hai bà mẹ ôm lấy nhau và Peter với tôi cảm tưởng như thế giới của tất cả chúng tôi đã chạm vào nhau. Chúng tôi thực sự đã nên vợ nên chồng.

HOA ĐƯỢC CHUYỂN ĐẾN vào ngày hôm sau. Đối với mẹ tôi, hoa là thứ quan trọng nhất. Có hoa hồng màu hồng phấn và cẩm tú cầu trắng để trang trí bàn tiệc, hoa loa kèn màu kem và lục nhạt vừa chớm nở để treo trên cổng gỗ thông mà chúng tôi sẽ đi qua khi bước vào lễ đường. Trong cái thùng thưa bằng gỗ kiểu cũ là hoa cài áo dành cho đàn ông - những đóa hồng giản dị được bọc trong chiếc lá mềm mại na ná như lá xô thơm và những bó hoa buộc bằng dải ruy băng xám nhạt dành cho tôi và các phù dâu.

Chiều tối hôm đó, một chiếc xe tải lớn ngừng trên lối vào garage của nhà chúng tôi. Một nhóm đàn ông bắt đầu dựng cái rạp trắng đồ sộ trên bãi cỏ sau nhà, xếp đầy những bộ bàn ghế chúng tôi đã chọn. Tôi nhìn ba mẹ bước đến cạnh chỗ mọi người đang làm việc, đứng lặng bên nhau một lúc, dõi mắt ra ngoài ngọn đồi dốc. Mặt trời đang lặn dần và nền trời ngả sang sắc hồng cam.

Họ đang ngắm nhìn cơ ngơi của mình, hồi tưởng về những mùa hè làm lụng vất vả, về cả cuộc đời đã dành dụm chắt chiu để có được những năm tháng này, khi hai vợ chồng có thể ngồi xuống và bắt đầu cùng nhau an hưởng. Hồi nhỏ, trong một lần cùng ba mẹ tới Portland, tôi nhớ mình đã ngồi ở băng ghế sau ngắm nhìn họ nắm tay nhau qua chiếc bảng điều khiển ở giữa, say sưa nói chuyện vu vơ suốt hai tiếng đồng hồ. Tôi nghĩ hôn nhân nên là như thế.

Ba không hề che giấu việc hai người hiếm khi thân mật. Bất kể đã biết được những bí mật, tôi vẫn luôn tin rằng ông thật lòng yêu mẹ. Đôi khi, cuộc sống chính là như thế.

Khi quay trở vào, nhìn ba ngượng nghịu y như cậu trai mới lớn và choáng váng.

“Ba mẹ nói gì thế ạ?” tôi hỏi.

“Mẹ con vừa nắm lấy ch*m của ba”, ông cười lớn. “Bà ấy bảo nó vẫn là của tôi.”

BUỔI SÁNG NGÀY ĐÁM CƯỚI, tôi nôn nao đứng ngồi không yên. Các bạn tôi tới vào buổi trưa và đưa tôi lên lầu chuẩn bị. Taylor tết tóc tôi thành chiếc vương miện giản dị và buộc lỏng. Carly đánh phấn. Corey và Nicole, những người bạn thân nhất và cũng là hai phù dâu thì giúp tôi mặc áo cưới.

“Thật không tin được là cậu thực sự lấy chồng rồi”, Corey nói, chăm chú nhìn tôi bằng ánh mắt mơ màng và khó tin, như thể mới hôm qua chúng tôi còn là những cô bé mười hai tuổi chỉ lo vắt óc đặt tên cho mấy quả bóng tennis của mình.

Dưới lầu, bác Kye và LA Kim đang giúp mẹ chuẩn bị trong phòng tắm của ba mẹ. Việc tách riêng hai mẹ con ra có vẻ thật sai lầm và tôi rất lo lắng khi thiếu sự giám sát của mẹ. Sau khi chuẩn bị xong, tôi đi xuống lầu, hồi hộp chờ nghe bà nhận xét.

Mẹ ngồi trên băng ghế dài nhỏ đan bằng cây liễu gai đặt ở chân giường, mặc bộ hanbok rực rỡ mà dì Nami đã gửi đến tuần trước. Áo jeogori được may bằng lụa đỏ tươi, cổ áo lót màu vàng và xanh sẫm cùng dải dây buộc xanh da trời nhạt được bác Kye thắt rất khéo. Tay áo màu trắng có thêu một bông hoa đỏ; chiếc váy dài màu vàng mật ong. Mẹ đội bộ tóc giả dài, màu nâu sẫm có tóc mái và phần đuôi ngựa buộc thấp đơn giản. Nhìn mẹ không giống như bị bệnh chút nào. Tuyệt vời làm sao khi có thể giả vờ, dù chỉ trong chốc lát rằng mẹ vẫn đang mạnh khỏe, rằng chẳng có chuyện gì tồi tệ và hôm nay là một ngày tuyệt đẹp dành cho một đám cưới tuyệt đẹp.

“Mẹ thấy thế nào ạ?” tôi đứng trước mặt mẹ, thấp thỏm hỏi.

Mẹ lặng người một lúc ngắm nghía con gái của bà.

“Đẹp lắm con”, và mẹ mỉm cười rạng rỡ, nước mắt rưng rưng. Tôi quỳ xuống bên bà, đặt tay lên váy bà.

“Tóc con thì sao ạ?” Tôi hỏi, băn khoăn khi mẹ chẳng góp ý gì.

“Rất xinh con gái à.”

“Trang điểm thì sao mẹ? Mẹ có thấy là đậm quá không? Lông mày của con có bị kẻ đậm quá không?”

“Không, không đậm đâu con. Đẹp hơn khi lên hình đấy.”

Ngoài mẹ, không có ai trên đời này từng chê bai hoặc có thể khiến tôi cảm thấy thấy mình xấu xí. Nhưng ngoài mẹ cũng không có ai, kể cả anh Peter, có thể khiến tôi tự tin rằng mình xinh đẹp. Từ tận đáy lòng, tôi vẫn luôn tin tưởng bà, tin rằng sẽ không ai nói thật cho tôi biết tóc tôi rất bù xù hoặc lớp trang điểm quá đậm. Tôi vẫn chờ mẹ góp ý những chỗ chưa đẹp mà tôi không thấy nhưng bà không chê một điểm nào. Bà chỉ mỉm cười, mơ mơ màng màng. Có lẽ do ảnh hưởng của việc uống quá nhiều thuốc khiến bà không thể nhận ra sự khác biệt hoặc cũng có thể trong thâm tâm, mẹ biết điều gì là đẹp nhất và những lời phê bình vụn vặt chẳng còn quan trọng nữa.

TIỆC CƯỚI CỦA CHÚNG TÔI có cả thảy một trăm người. Một bàn dành cho các đồng nghiệp của ba. Một bàn dành cho những bạn bè Hàn Quốc của mẹ tôi. Một bàn khác chỉ toàn những người bạn đến từ Philadelphia của chúng tôi. Gần với ban thờ dựng tạm nhất là ba mẹ chúng tôi ngồi với hai bác Kye và LA Kim cùng với cô Gayle - em gái của ba tôi và chồng cô - chú Dick đã bay từ Florida đến. Phía bên kia là bạn cô dâu, Corey, Nicole cùng bạn trai của họ, em trai và bạn thân của chú rể - Sean. Heidi - người bạn duy nhất của mẹ tôi trong những năm sống cô đơn ở Đức - đã bay từ Arizona đến. Hai cô bạn Hàn Quốc trẻ tuổi mà mẹ đã chơi thân ở lớp học vẽ trong mấy năm qua cũng đưa gia đình đến dự, phấn khởi khi được gặp lại bạn mình sau nhiều tháng. Mẹ vẫn giấu kín bệnh tình của mình nên đám cưới của tôi chỉ giống như một sự kiện trọng đại trong cuộc đời bà chứ không tăng thêm gánh nặng vì nói ra sự thật. Mọi việc diễn ra đúng kế hoạch. Tất cả những người quan trọng trong các giai đoạn khác nhau của cuộc đời mẹ đều đã tề tựu về đây.

Peter và mẹ anh tiến lên trước, tôi khoác tay ba bước theo sau. Tôi mang đôi giày cao gót trắng đơn giản. Gót giày liên tục sụt xuống lớp đất mềm, khiến tôi hết sức vất vả để giữ dáng vẻ duyên dáng khi bước trên lối đi đầy cỏ mà mỗi bước cứ như lún vào bùn.

Có vẻ như Peter đã chuẩn bị những mười trang thề nguyện. “Anh hứa sẽ luôn yêu em hết lòng hết dạ, đó là ước nguyện của anh”, chú rể của tôi bắt đầu. Anh cầm micro một cách điệu nghệ chỉ bằng ba ngón tay, hệt như cái đêm đầu tiên tôi gặp anh. Thật khó để hiểu hết những lời anh đang dõng dạc tuyên thệ. Theo những gì tôi nắm bắt được, đó là danh sách mười điều hứa hẹn nhưng có rất nhiều từ tôi chưa nghe bao giờ. Đến gần cuối, tôi không thể không phì cười khi anh cao giọng: “Em là kết tinh của tất cả những điều tuyệt diệu nhất trên thế gian này.” Khách khứa cũng được dịp cười thả ga. Sau khi chú rể nói xong, đến lượt tôi đọc lời tuyên thệ của mình.

“Em chưa bao giờ nghĩ mình sẽ kết hôn”, tôi nói. “Nhưng sáu tháng qua, khi được chứng kiến ý nghĩa của việc giữ lời hứa luôn ở bên cạnh một người bất kể lúc mạnh khỏe hay ốm đau, em đã hiểu được điều đó và quyết định đứng ở đây.”

Tôi nói rằng tình yêu chính là hành động, là bản năng, là phản ứng được thúc đẩy bởi những giây phút bất ngờ hay những cử chỉ nhỏ nhặt, là việc sẵn lòng chấp nhận phiền toái vì người mình yêu thương. Tôi đã cảm nhận điều đó một cách sâu sắc nhất khi anh lái xe đến New York lúc ba giờ sáng sau ca làm đêm, chỉ để ôm tôi trong gian nhà kho ở Brooklyn khi tôi vừa hay tin mẹ bệnh. Tôi đã cảm nhận được điều đó khi anh bay đi bay về ba nghìn dặm không biết bao lần trong suốt những tháng vừa qua, để ở bên tôi bất cứ lúc nào tôi cần, khi anh nhẫn nại lắng nghe năm cuộc gọi của tôi mỗi ngày kể từ tháng Sáu. Và tuy tôi ước giá như lễ cưới của hai đứa có thể diễn ra trong một hoàn cảnh vui vẻ hơn nhưng chính những thử thách ấy đã giúp tôi tin chắc rằng anh là tất cả mọi thứ tôi cần để dũng cảm đối mặt với chặng đường phía trước. Tất cả mọi người có mặt đều không cầm được nước mắt.

Chúng tôi ăn galbi ssam, thịt đông, phô mai mềm, bánh mì giòn, tôm ú, kim chi chua và trứng nhồi*. Chúng tôi uống cocktail margarita, negroni, sâm panh, vang đỏ và bia chai, chụp ảnh với chai gin Crater Lake bản địa mà càng uống ba tôi càng kiêu hãnh quá độ. Vợ chồng tôi khiêu vũ mở màn trên nền nhạc “Rainy Days and Mondays” - ca khúc mà hai đứa đã nghe đi nghe lại trong một chuyến đi tới Nashville. Ba rất sốt ruột về phần nhảy của chúng tôi đến nỗi đã cắt ngắn bài hát còn vỏn vẹn mười lăm giây. Sau đó Peter ôm eo mẹ tôi, dìu bà chậm rãi đung đưa qua lại. Trông anh thật điển trai trong bộ vest mới. Tay trái của mẹ đặt lên vai phải của anh và tay còn lại của họ đan vào nhau, trông khá giống một cặp đôi. Tôi nhận ra Peter chính là người đàn ông cuối cùng được mẹ tôi chấp nhận.

Sau phần khiêu vũ, mẹ tôi trở về phòng. Lúc quay đi cùng bác Kye và ba, tôi thấy bà đang khóc. Không biết do mẹ quá đỗi hạnh phúc hay do buồn bã, thất vọng khi không thể tận hưởng đêm nay trọn vẹn đến phút cuối cùng. Tôi ngửa cổ nốc thêm một ly sâm panh, thở phào nhẹ nhõm vì đám cưới đã diễn ra suôn sẻ, vì bệnh của mẹ không tái phát, vì không phải hủy bỏ toàn bộ. Tôi cho phép mình rũ bỏ hết âu lo. Tôi cởi giày và đi chân trần trên cỏ, đuôi váy dài lê thê dính bùn bê bết. Tôi cầm bánh đút cho con Julia, hát karaoke với bạn bè, đu người trên những thanh xà của rạp, tận hưởng niềm vui thú mà không ai có thể tống tôi ra khỏi đám cưới của chính mình. Sau đó, chiếc limousine đáng lý sẽ đưa chúng tôi đến khách sạn để nghỉ qua đêm đã bị mắc kẹt khi quay đầu trên con đường rải sỏi. Thế là cả mười người chúng tôi cùng với tay kèn của nhóm And And And phải nhồi nhét ở đằng sau xe tải van của họ để đi vào nội thành. Sau khi tới khách sạn mười lăm phút, những người khách ở đó gọi cho cảnh sát, buộc chúng tôi phải rời đi, tràn vào các quán bar trong thành phố nhưng phân nửa đã bị từ chối. Nửa còn lại được cho vào, ngấu nghiên xúc xích tẩm bột ngô, đánh đổ mù tạt lên áo vest và váy của vợ chồng tôi. Sau khi uống một ly cuối cùng trước giờ quán đóng cửa, Peter và tôi trở về khách sạn, say khướt đến độ chẳng hề chạm vào nhau và cứ thế thiếp đi bên nhau như một đôi vợ chồng.

12LAW AND ORDER

Những ngày sau đó trôi qua thật bình lặng. Đối với tôi, đám cưới từng giống như một phép màu có thể chữa khỏi bệnh cho mẹ, nếu không bà sẽ hoàn toàn tan biến vào không trung tựa như quả bóng bay. Nhưng sau hôn lễ, tất cả chúng tôi lại trở về như cũ: căn bệnh cũ, những triệu chứng cũ, những loại thuốc cũ, căn nhà tĩnh lặng như cũ.

Ba bắt đầu lên kế hoạch đưa cả nhà đi Napa thưởng thức rượu vang, giống như tạo một cái mặt nạ mong manh che giấu sự thật để duy trì động lực của mẹ. Nếu luôn có một điều gì đó để mong chờ, chúng tôi có thể đánh lừa căn bệnh này. Ung thư sao, không cần quan tâm lúc này, đám cưới mới là quan trọng! Rồi đến chuyến đi nếm rượu ở Napa! Rồi một lễ kỷ niệm, một cái sinh nhật. Chừng nào hết bận chúng tôi mới quay lại với căn bệnh.

Tuy nhiên, những cách đánh lạc hướng như thế có vẻ bắt đầu mất tác dụng. Phần lớn thời gian tôi chỉ nằm yên cạnh mẹ, xem ti vi và nắm lấy tay bà. Không còn những cuộc đi dạo quanh nhà. Sức sống trong mẹ ngày càng cạn kiệt và bà không còn tự xoay xở làm được bao nhiêu việc. Mẹ ngủ nhiều hơn, nói ít hơn. Nhà an dưỡng cuối đời đã mang giường bệnh đến và để trong phòng của ba mẹ nhưng chúng tôi không bao giờ chuyển mẹ sang nằm đó. Nhìn nó quá đỗi đau lòng.

Một tuần sau đám cưới, cuối cùng bác Kye cũng chịu nghỉ ngơi và mượn xe của mẹ lái đến Highlands đánh bài. Ba tôi đang ngồi máy tính trong nhà bếp. Trên giường, hai mẹ con tôi xem chương trình trò chuyện Inside the Actors Studio. Đây là tập giao lưu với nữ diễn viên Mariska Hargitay trong bộ phim Law and Order (Luật pháp và Trật tự). Người dẫn chương trình James Lipton đã hỏi về cảm giác của cô khi mẹ mất sớm. Ngay khi vừa được hỏi, chúng tôi thấy người phụ nữ xinh đẹp, điềm đạm và chín chắn ấy liền bắt đầu rơi nước mắt. Chuyện đã qua gần bốn mươi năm nhưng chỉ cần thoáng nhắc về mẹ, Hargitay vẫn nghẹn ngào xúc động. Nhìn cảnh đó, tôi hình dung mình của nhiều năm sau cũng đối diện với những cảm xúc như vậy. Kể từ giây phút mẹ nằm xuống, sẽ có một mảnh vỡ luôn buốt nhói trong tôi, đeo bám tôi suốt quãng đời còn lại cho đến lúc nó được chôn cất cùng tôi. Nước mắt tôi lăn dài trên mặt và khi nhìn lên, tôi thấy mẹ cũng khóc. Hai mẹ con ôm nhau nức nở. Nước mắt rơi ướt đẫm áo nhau. Tuy chưa từng xem phim Law and Order và thậm chí chẳng biết về nữ diễn viên này nhưng dường như chúng tôi có thể thấy tương lai mình đang chiếu ngay trước mắt, thấy được nỗi đau mà tôi sẽ mang theo suốt đời.

“Hồi nhỏ, suốt ngày con cứ bám theo mẹ, bất kể là đi đâu”, mẹ thì thào, khó nhọc thốt nên lời. “Giờ lớn rồi con lại nằm đây, vẫn bám lấy mẹ.”

Chúng tôi cho phép mình khóc thoải mái rồi dịu dàng ôm lấy nhau như đã từng ôm suốt hai lăm năm qua, nước mắt người này thấm ướt áo người kia. Giữa tiếng vỗ tay phát ra từ ti vi, tôi nghe thấy tiếng bánh xe lạo xạo chạy trên con đường rải sỏi dẫn vào nhà để xe, tiếp theo là tiếng mở cửa garage rầm rầm, bác Kye bước vào nhà và tiếng chìa khóa xe văng lên bàn bếp.

Mẹ và tôi buông nhau ra, quệt nước mắt khi bác hớn hở đi vào phòng. Ba tôi lật đật theo sau, dừng lại ngay cửa.

“Chị thắng được cái ti vi rồi!” bác reo lên, ngồi phịch xuống giường bên cạnh mẹ tôi. Bác đã uống rượu.

“Kye, chị nên đi ngủ đi” ba nói. “Chắc chị cũng mệt rồi.”

Không hề đếm xỉa đến ba tôi, bác nắm lấy tay mẹ và ngả người lên gối của bà. Tôi chỉ nhìn thấy hai đỉnh đầu của họ, mái tóc muối tiêu của bác đã dài ra vài centimet và cái đầu hói của mẹ quay lại phía tôi, che khuất khuôn mặt họ. Mẹ thì thầm gì đó với bác bằng tiếng Hàn.

“Bà ấy nói gì thế?” ba hỏi.

Bác Kye nhoài lên người mẹ. Tôi phải ngồi thẳng dậy để có thể nhìn thấy cả hai người. Khuôn mặt bác đông cứng lại với một nụ cười lạnh nhạt, hờ hững. Bác vẫn chăm chú nhìn xuống mẹ, lúc ấy đang cười đáp lại.

“Bà ấy nói gì vậy?” ba tôi hỏi lại.

Bác nhắm mắt và nhăn nhó tức giận.

“Hai người thật ích kỷ!” bác bùng nổ và lao ra khỏi phòng. Ba tôi chạy theo bác vào nhà bếp. Tôi ngồi cạnh mẹ, bà vẫn mỉm cười, đôi mắt nhắm lại trong sự mơ màng bình yên.

“Chị đừng làm thế”, ba hét lên. “Chị biết bà ấy có thể chết bất cứ lúc nào mà.”

Tôi nghe thấy tiếng bước chân hai người sầm sập lên cầu thang đến phòng ngủ của bác Kye. Bác muốn bỏ đi và ba đang cố thuyết phục bác ở lại. Tôi im lặng lắng nghe tiếng cót két trên đầu khi họ đi dọc hành lang, tiếng bước đi thình thịch của ba, đầy hoang mang lúng túng. Giọng ông trầm trầm, ồ ồ bị bóp nghẹt qua trần nhà. Giọng bác cáu kỉnh và chắc nịch. Sau đó ba tất tả chạy xuống lầu, nhảy hai bậc cùng một lúc.

Ông trở lại phòng ngủ, thở dồn dập, khuôn mặt đông cứng vì sợ hãi như thể ông vừa gây ra một sai lầm khủng khiếp. Ba bảo tôi lên lầu năn nỉ bác Kye. Tôi bất đắc dĩ nghe theo, tim dộng thình thịch. Tôi không hề muốn cầu xin bác ấy ở lại. Tôi muốn bác rời khỏi đây.

Khi đến căn phòng dành cho khách, tôi thấy vali của bác để mở trên giường và bác đang thu dọn đồ đạc một cách nhanh chóng và dứt khoát.

“Bác Kye, sao bác lại làm như thế ạ?”

“Đến lúc bác phải đi rồi, cháu ạ”, giọng bác không tỏ ra tức giận nhưng lạnh lùng và khó lòng lay chuyển. Bác kéo khóa lại, nhấc bổng va li ra khỏi giường và xách xuống cầu thang.

“Bác ơi, bác đừng đi như thế”, tôi nài nỉ, lật đật chạy theo sau. “Chí ít bác đừng bỏ đi trong giận dữ. Mai rồi hẵng đi. Mai ba cháu sẽ đưa bác ra sân bay.”

“Xin lỗi cháu, cháu yêu. Nhưng bác phải đi ngay bây giờ.”

Bác ngồi trên băng ghế trước hiên nhà với hành lý bên cạnh, có lẽ bác đang chờ taxi. Ngoài trời đang trở lạnh và tôi nghe thấy tiếng chuông gió leng keng trên chiếc cổng cưới mà mình đã đi qua trong hôn lễ. Trong giây phút đó, tôi tự hỏi liệu bác Kye đã biết điều gì về mẹ mà tôi không biết. Và người tài xế có thể đưa bác ấy đi đâu ngay lúc này. Giờ đã quá nửa đêm và đến sáng mai bác mới có thể bay về Georgia.

Tôi trở về phòng ba mẹ. Ba tôi đi ra để cố thuyết phục lần nữa.

“Mẹ ơi, bác Kye muốn rời khỏi đây”, tôi quay lại giường để báo tin với mẹ. Tôi sợ bà không biết chuyện gì đang xảy ra, sợ bà buồn lòng vì chúng tôi đã làm bác giận, sợ bà bắt tôi đuổi theo thuyết phục bác ấy ở lại. Nhưng bà chỉ ngước nhìn tôi với nụ cười lơ mơ.

“Mẹ nghĩ bác ấy chỉ đùa thôi.”

13BÀN TAY TRĨU NẶNG

Hai ngày sau khi bác Kye rời đi, mẹ đột nhiên bật dậy vì một cơn đau dữ dội. Suốt nhiều ngày nay, bà đã không ngồi dậy nhưng thứ đang tấn công bà lúc này hoàn toàn khác hẳn. Chắc chắn thứ nằm trong chiếc bụng sưng phồng của mẹ đã to lên và di chuyển, chèn ép những cơ quan khác, gây ra nỗi đau tột cùng tựa như viên đạn xuyên thủng lớp màng chắn mong manh do thuốc ngủ tạo ra. Đôi mắt mẹ mở to hãi hùng nhưng nhìn vào vô định như thể không thấy được chúng tôi. Bà ôm bụng và rên lên: “AH PEO! AH PEO! Đau quá.”

Cha con tôi điên cuồng đổ nước thuốc hydrocodone vào dưới lưỡi của mẹ. Vài phút trôi qua dài như vài tiếng, chúng tôi ôm bà, liên tục dỗ dành cơn đau sẽ hết. Cuối cùng mẹ cũng chìm vào giấc ngủ sâu. Trong lúc hai cha con kẹp chặt lấy mẹ, lòng tôi trào lên nỗi xót thương vô hạn. Bác sĩ chỉ toàn nói dối. Ông ta nói mẹ sẽ không phải chịu chút đau đớn nào. Ông ta nói nhiệm vụ của mình là đảm bảo chắc chắn về điều đó. Ông ta đã nhìn vào mắt chúng tôi và hứa chắc như đinh đóng cột nhưng rồi trắng trợn nuốt lời. Những từ cuối cùng mà mẹ tôi thốt lên chính là “đau”.

Quá khiếp sợ chuyện này sẽ xảy ra lần nữa, chúng tôi quyết định khiến mẹ mê đi hoàn toàn. Cứ sau khoảng một tiếng, chúng tôi luồn ống nhỏ giọt bằng nhựa vào giữa môi bà và truyền những loại thuốc giảm đau opioids với liều lượng đủ để đánh gục một con ngựa. Các y tá của nhà an dưỡng cuối đời đến khám hai lần mỗi ngày và phát thêm thuốc nếu cần. Họ bảo chúng tôi đang làm rất đúng và để lại một số cuốn sách hướng dẫn mỏng liệt kê các số điện thoại để gọi khi bệnh tình chuyển biến xấu và những việc nên làm tiếp theo. Chẳng có nhiều việc để cha con tôi làm, ngoại trừ thỉnh thoảng trở người cho mẹ, cách một tiếng thì kê cao người bà lên bằng gối để tránh cho da thịt bị lở loét vì nằm lâu, dùng miếng gạc thấm nước vỗ nhẹ lên môi bà để bớt nứt nẻ. Đó là tất cả những gì chúng tôi được khuyên làm.

Ngày qua ngày mẹ tôi vẫn nằm bất động. Không còn kiểm soát được cơ thể, bà làm ướt giường liên tục. Mỗi hôm hai lần, cha con tôi phải thay ga giường, cởi quần pyjama và đồ lót cho mẹ. Chúng tôi từng nghĩ đến việc chuyển bà sang nằm trên giường dành cho người hấp hối nhưng không thể đành lòng.

Vì mẹ đã nằm liệt giường nên ba và tôi đột nhiên buộc phải lao vào dọn dẹp nhà cửa. Chúng tôi mở các ngăn kéo trước nay chưa từng mở, điên cuồng trút sạch đồ đạc bên trong vào những túi rác đen. Như thể chúng tôi đang cố chuẩn bị cho một viễn cảnh không thể tránh khỏi, như thể chúng tôi biết quá trình này sẽ ngày càng nặng nề hơn một khi mẹ thật sự trở thành người thực vật.

Căn nhà trở nên yên ắng, chỉ còn mỗi tiếng thở của mẹ, một tiếng hút khó nhọc nghe như tiếng phì phì cuối cùng của phin cà phê. Thỉnh thoảng, âm thanh đó đột ngột ngừng hẳn khiến cha con tôi lặng đi trong bốn giây, tự hỏi có phải giờ khắc sau cùng đã đến. Và rồi mẹ lại thở hổn hển. Quyển sách mà nhà an dưỡng để lại cho chúng tôi có nói rằng khoảng thời gian ngắt quãng như thế sẽ ngày càng dài ra cho đến khi bà ngưng thở hoàn toàn.

Chúng tôi đang chờ mẹ ra đi. Những ngày cuối cùng sao mà dằng dặc khổ sở. Tôi vẫn luôn lo sợ mẹ sẽ ra đi đột ngột nhưng giờ tôi tự hỏi làm sao trái tim bà vẫn có thể còn đập. Đã nhiều ngày bà không ăn không uống. Tôi xót xa nghĩ đến việc mẹ có thể chết vì đói.

Ba và tôi dành hầu hết thời gian nằm im bên mẹ, quan sát ngực bà nhấp nhô lên xuống và vật lộn để lấy hơi, đếm từng giây ngắt quãng giữa những lần thở.

“Đôi khi ba đã nghĩ đến việc bịt mũi bà ấy”, ba nói.

Giữa những tiếng nức nở, ông cúi mặt xuống ngực mẹ. Đáng lẽ tôi phải rất kinh hoàng khi nghe câu đó, nhưng không. Tôi không trách ba. Suốt nhiều ngày nay, chúng tôi đã không rời khỏi nhà nửa bước vì rất sợ sẽ bỏ lỡ giây phút nào đó. Thậm chí tôi còn băn khoăn làm sao ban đêm ông có thể yên giấc được.

“Ba biết con ước gì người nằm đây là ba. Ba cũng ước người bị bệnh là mình.”

Tôi đặt tay lên lưng ông, nhỏ nhẹ: “Không đâu ba”, dù quả thực trái tim xấu xa nhất trên đời của tôi đã nghĩ như vậy.

Chúng tôi từng nghĩ ba sẽ ra đi trước mẹ chứ chưa bao giờ tính đến hoàn cảnh ngược lại thế này. Thậm chí, mẹ và tôi từng thảo luận về việc nếu như ông mất sớm thì mẹ có về Hàn Quốc không, có đi bước nữa không hay chúng tôi có sống với nhau không. Nhưng tôi chưa từng trò chuyện với ba về cuộc sống của hai cha con nếu chẳng may mẹ qua đời bởi trường hợp đó dường như chẳng thể nào xảy ra. Ba từng là con nghiện dùng chung kim tiêm tại New Hope ngay trong giai đoạn đỉnh điểm của cuộc khủng hoảng AIDS. Ba từng hút sạch một gói thuốc mỗi ngày từ năm lên chín tuổi. Ba từng tắm trong thuốc trừ sâu bị cấm suốt hàng năm trời hành nghề đâm thuê chém mướn, từng nốc hai chai rượu hằng đêm, từng lái xe trong lúc say xỉn và có hàm lượng cholesterol cao. Mẹ thì hoàn toàn ngược lại, cơ thể bà còn đủ dẻo dai để xoạc chân và vẫn bị kiểm tra giấy tờ tùy thân khi vào quán rượu.

Nếu đổi lại là mẹ rơi vào hoàn cảnh này, hẳn bà sẽ biết nên làm gì và khi mọi chuyện qua đi, chúng tôi sẽ lại quấn quýt, gắn bó với nhau hơn bao giờ hết. Trong khi đó, ba thể hiện sự hoang mang, hốt hoảng một cách lộ liễu đến nỗi tôi ước giá như ông kiềm chế lại đừng cho tôi thấy. Ông điên cuồng tìm mọi cách trốn chạy nỗi đau khủng khiếp này và buộc phải bỏ rơi tôi.

KHI BA RA NGOÀI để bắt đầu lo liệu hậu sự, tôi quyết định ở lại nhà. Tôi hy vọng được nghe vài lời trăng trối của mẹ, một điều gì đó nữa thôi. Nhà an dưỡng cuối đời nói rằng chuyện này có khả năng xảy ra. Người hấp hối vẫn nghe thấy chúng ta. Rất có thể mẹ sẽ choàng tỉnh trong giây phút cuối cùng, nhìn vào mắt tôi và nói một lời chia tay sau chót. Nếu bà thật sự tỉnh dậy tôi nhất định phải có mặt ở bên.

“Umma ơi, mẹ có ở đó không?” tôi thì thầm. “Mẹ nghe con nói không mẹ ơi?”

Nước mắt bắt đầu lã chã trên mặt tôi và nhỏ xuống áo mẹ.

“Umma, làm ơn dậy đi mà”, tôi gào lên để cố đánh thức bà. “Con chưa sẵn sàng, mẹ ơi. Xin mẹ, umma. Con chưa sẵn sàng mà. Umma! Umma!”

Tôi thét gọi mẹ bằng ngôn ngữ của bà và cũng là tiếng mẹ đẻ của tôi. Những từ ngữ đầu đời mà tôi bập bẹ. Tôi cầu mong bà nghe thấy tiếng gọi của đứa con gái nhỏ. Rồi tựa như một người mẹ phi thường đột nhiên tràn trề sức mạnh siêu phàm đủ để nhấc bổng chiếc xe hơi lên, giải cứu đứa con bị mắc kẹt, mẹ sẽ trở về với tôi. Bà sẽ tỉnh dậy dù chỉ một khắc thôi. Mở mắt ra và nói lời từ biệt. Căn dặn tôi gì đó, bất cứ điều gì để giúp tôi mạnh dạn bước tiếp, để tôi biết rằng mọi chuyện rồi sẽ ổn thôi. Nhưng hơn hết, tôi khao khát đến tuyệt vọng rằng những lời cuối cùng của mẹ không phải là đau quá. Là gì cũng được, nhưng không phải là “đau”.

Umma! Umma!

Đó là những tiếng mẹ đã luôn miệng thét gào khi bà ngoại mất. Tiếng kêu nức nở, đau thương, da diết và nguyên sơ nhất trong ngôn ngữ của bà. Đó là âm thanh tôi từng nghe trong những bộ phim Hàn Quốc và chương trình nhiều tập, là tiếng khóc của mẹ khi người mẹ và em gái của bà ra đi. Một tiếng rung đau đớn vỡ ra thành nhiều nốt vút lên cao rồi đột ngột thấp dần.

Nhưng mẹ không hề mở mắt ra. Không hề cử động. Bà chỉ tiếp tục thở, mỗi lúc một chậm đi và những tiếng hít vào ngày càng cách xa nhau.

ANH PETER ĐẾN vào cuối tuần đó. Tôi ra sân bay đón anh và đưa anh tới một quán sushi nhỏ để ăn tối. Hai chúng tôi uống chung chai rượu sake nhưng tôi lại khóc òa lên nên không ăn được gì. Chúng tôi về nhà lúc chín giờ, đứng bên cửa phòng của ba mẹ. Bên trong, ba đang nằm cạnh mẹ.

“Mẹ ơi, anh Peter đến rồi này”, tôi giải thích với bà. “Tối nay con sẽ ngủ trên lầu. Con thương mẹ rất nhiều.”

Vợ chồng tôi thiếp đi trên chiếc giường thời thơ ấu của tôi. Kể từ khi đám cưới, chúng tôi vẫn chưa hề gần gũi và trong lúc mơ mơ màng màng, tôi thầm nghĩ liệu mình có thể hay không. Làm sao tôi tìm lại được niềm sung sướng, đê mê hay cho phép mình chìm đắm trong tình yêu. Có lẽ vì tôi thấy điều đó thật sai trái, không khác nào sự phản bội. Nếu thật lòng yêu thương mẹ, tôi không có quyền tận hưởng những niềm hạnh phúc ấy nữa.

Tôi giật mình thức dậy vì tiếng ba gọi vọng lên từ dưới lầu.

“Michelle ơi, hết rồi”, ông rên rỉ. “Mẹ con đi thật rồi”

TÔI CHẠY XUỐNG LẦU và lao vào phòng, tim đập loạn. Mẹ vẫn nằm ngửa, bất động, y như mấy hôm nay. Ba nằm nghiêng trên giường, xoay lưng ra cửa và hướng mặt về phía bà. Tôi bước vòng qua bên kia người bà rồi nằm xuống. Lúc ấy là năm giờ sáng, tôi có thể nghe thấy tiếng chim bắt đầu lảnh lót trong rừng cây bên ngoài. Ngày mới chuẩn bị sang.

“Mình nằm đây nửa tiếng rồi hẵng gọi người tới”, ba nói.

Cơ thể mẹ đã lạnh đi và cứng lại tự lúc nào. Không biết khi ba nhận ra thì mẹ đã thế này bao lâu rồi? Ông có chợp mắt chút nào không? Có tiếng động gì không? Ba đang khóc rưng rức, vùi mặt vào chiếc áo sơ mi xám mềm mại của mẹ, khiến cho tấm nệm rung rung. Tôi có thể cảm nhận Peter đang chần chừ ngoài hành lang, lúng túng không biết nên làm gì.

“Anh vào đây đi”, tôi gọi.

Anh len vào ngồi cạnh tôi bên mép giường; tất cả đều im lặng. Tôi thấy thương anh vô cùng. Trước giờ tôi chưa từng nhìn thấy một thi thể và thầm nghĩ có lẽ anh cũng thế. Ngồi giữa người chồng mới cưới và người mẹ đã khuất, tôi ngẫm nghĩ về vòng tuần hoàn của sự sống. Tôi tưởng tượng mình đang đứng trên không quan sát cả bốn chúng tôi. Bên phải là đôi vợ chồng son vừa bắt đầu một chương đời mới, bên trái là người đàn ông mới mất vợ và một thi hài, khép lại quyển sách hôn nhân kéo dài hơn ba mươi năm của họ. Theo một cách nào đó, dường như việc đứng trên cao giúp tôi nhìn nhận rõ hơn. Như thể tôi đang quan sát tất cả nhưng không thực sự có mặt ở đó. Tôi băn khoăn không biết nên nằm đây bao lâu và tôi định khám phá điều gì trong khoảnh khắc này. Cơ thể của mẹ đã không còn thuộc về bà nhưng nghĩ đến việc đưa thi thể bà ra khỏi nhà khiến tôi cảm thấy rất hãi hùng.

“Được rồi”, cuối cùng tôi lên tiếng, không hướng về bất cứ người nào. Ba chúng tôi chậm rãi ngồi dậy và chồng tôi rời khỏi phòng.

“Đợi chút”, ông nói với tôi. Tôi dừng lại bên cạnh ba khi ông nắm bàn tay trái của mẹ, từ từ tháo chiếc nhẫn cưới ra. “Đây.”

Tay ba run run khi đẩy chiếc nhẫn lên ngón áp út bên phải của tôi. Tôi đã quên bẵng tất cả những thứ này. Thật không đành lòng khi tháo nhẫn cưới ra khỏi tay mẹ nhưng cũng rất phi lý nếu chôn nó theo cùng bà. Tôi đưa tay lên ngắm nghía. Vòng nhẫn bằng bạc, hai bên dát đầy kim cương và miếng đệm nạm đá quý ôm lấy viên kim cương lớn trên cùng. Mẹ đã tự chọn nó trong dịp kỷ niệm đâu đó mười lăm năm ngày cưới, thay cho chiếc nhẫn vàng phai màu với mặt kim cương bé xíu mà ba đã tặng mẹ hồi hai người trạc tuổi chúng tôi bây giờ.

Tôi vẫn đang tập làm quen với chiếc nhẫn cưới bên tay trái, không phải vì ý nghĩa biểu tượng của nó hay việc nó chiếm lấy một phần thân thể mà vì cảm giác nó mang lại. Bao quanh ngón tay tôi, chiếc nhẫn giống như một cái nẹp hay món đồ xa lạ nào đó mà tôi phải thích nghi. Giờ lại đeo thêm chiếc nhẫn của mẹ bên tay phải, tôi thấy mình giống một đứa trẻ năm tuổi bị trét đầy phấn son lên mặt. Tôi xoay qua xoay lại vòng nhẫn, cố sao cho thoải mái. Những mặt kim cương lấp lánh dưới ánh bình minh đang ló rạng, to quá khổ và lạc lõng trên ngón tay hững hờ của tôi. Nó nặng trịch. Gánh nặng của sự mất mát mà tôi cảm thấy luôn trì xuống mỗi khi nhấc tay lên.

KHÔNG MUỐN THẤY vợ bị đưa ra khỏi nhà trong chiếc áo ngủ, ba bảo tôi chọn một bộ khác thay cho bà trước khi hỏa táng. Một mình tôi vật lộn trong tủ quần áo của mẹ với cơ man những móc treo, hai giá đỡ hai bên của phòng thay đồ nhỏ xíu oằn mình vì sức nặng của vô số áo cardigan, áo vest, quần chinos may bằng vải cotton dệt chéo, quần dài, áo khoác đi mưa, áo khoác phi công, áo măng tô và các loại áo khoác tiện lợi khác. Tôi chọn chiếc váy đen giản dị dài đến gối có viền ren, chiếc quần tất đen để che đi đôi chân ngày càng khẳng khiu mà tôi biết mẹ sẽ không muốn để lộ ra ngoài dù giờ đây nó chẳng còn là vấn đề quan trọng. Một cái mũ len xám mềm mại để che đầu, một cái áo cánh rộng rãi và áo khoác giả vest đen vừa vặn.

Cơ thể của mẹ đã co cứng nên việc mặc quần áo cực kỳ khó khăn. Cánh tay bà cứng ngắc đến nỗi tôi sợ sẽ làm gãy khi ra sức đẩy chúng vào tay áo. Người mẹ nặng trĩu và lúc tôi đặt bà xuống, đầu bà gục lên gối và đôi mắt mở ra trừng trừng. Tôi gào lên trong nỗi đau xé lòng, cả Peter lẫn ba đều không dám bước vào. Vừa cố đẩy những cẳng tay, cẳng chân đã chết của mẹ, tôi vừa sụp xuống nệm quằn quại, gào khóc. Quá nghẹt thở trước sự bất hạnh tột cùng, tôi phải ngừng lại để lòng lắng dịu. Tôi chưa sẵn sàng chấp nhận chuyện này. Không một ai giúp tôi chuẩn bị tinh thần đối mặt với nó. Tại sao tôi phải chịu đựng nó? Tại sao tôi phải mang theo ký ức này? Rồi họ sẽ chỉ bỏ mẹ tôi vào một cái túi giống như bỏ rác cần đổ đi. Rồi họ sẽ thiêu mẹ thành tro.

SAU KHI CHUẨN BỊ XONG, ba chúng tôi cùng ngồi đợi bên bàn bếp. Có ba người đàn ông đến, mặc đồng phục phẫu thuật kín mít từ đầu đến chân. Tôi cố không nhìn khi họ đưa mẹ ra khỏi phòng nhưng thoáng liếc qua lúc họ đẩy bà trên băng ca và nhét bà vào túi đựng thi thể màu đen. Nửa giây đó vẫn mãi đeo bám trong ký ức của tôi.

“Hay hai đứa đi ra ngoài chút đi”, ba gợi ý.

Người ta sẽ đi đâu sau khi vừa chứng kiến cái chết của người thân, tôi tự hỏi lòng. Peter lùi xe của mẹ ra khỏi garage và không hiểu sao, tôi lại chỉ đường để anh đi đến trang trại Detering Orchards nằm ở phía bên kia thành phố mà hồi nhỏ, năm nào ba cũng đưa tôi tới vào dịp tháng Mười. Nơi đó có những vườn cây ăn trái, những cánh đồng đủ loại hoa quả khác nhau. Cha con tôi thường dành cả ngày để hái táo, sau khi hái xong thì mang ra chợ cân và chọn mua ba quả bí ngô mang về nhà. Lúc tôi khoảng bảy tuổi, ba đã lấy quả cà chua thối ném vào tôi và từ đó trở đi, năm nào chúng tôi cũng khép lại chuyến thăm vườn bằng một trận chiến cà chua.

Hôm ấy là ngày 18 tháng Mười và trang trại này chính là nơi tôi muốn đến. Mỗi lần nhớ lại, tôi tự hỏi phải chăng mình bị thu hút tới đây bởi vì nó không gắn liền với hình ảnh của mẹ. Đó là một trong những nơi hiếm hoi chỉ thuộc về ba và tôi, nơi chúng tôi thường hái một quả lê châu Á mang về cho mẹ nếu như thấy một vài cây ra trái. Sở dĩ tôi muốn tới nơi này có lẽ là vì ở đó, tôi có thể vờ như mẹ còn sống và vẫn đang ở nhà chờ tôi.

Khi chúng tôi lái xe vào bãi, trang trại khá đông đúc. Nhiều gia đình kéo con cái trên chiếc xe đẩy đỏ chót trong lúc bọn trẻ ngậm ống hút nhựa thơm vị mật ong địa phương và uống những cốc rượu táo Dixie. Không khí trong lành và ấm áp, thoảng qua cái lành lạnh của mùa thu vẫn còn vương vấn ở vịnh. Không hề giống như một ngày vừa có người qua đời.

Tôi nheo mắt khi nắng chiếu vào mặt. Người lảo đảo như say thuốc. Không ai ở đây biết chuyện gì vừa xảy ra với tôi nhưng tôi vẫn băn khoăn liệu họ có nhận ra nỗi buồn trên mặt mình. Và khi thấy rõ họ chẳng hay biết gì, không hiểu sao tôi lại thấy khó chịu. Làm sao tôi có thể chuyện trò, mỉm cười, đùa giỡn hay ăn uống khi biết rằng mẹ đã mất.

Ra khỏi nhà xe, chúng tôi bước qua giữa những đống cỏ khô. Gần cổng trước là những hình ảnh trang trí chủ đề Halloween cho khách chụp hình và một vài trò chơi trên cỏ. Xa hơn là chuồng dê và một khay thức ăn nhỏ mà bạn có thể trả 25 cent để tự tay cho chúng ăn. Tôi bỏ vào ít tiền lẻ và đưa tay ra để nhặt những viên thức ăn be bé. Peter theo tôi đến hàng rào, anh đứng sau lưng và đặt tay lên vai tôi. Hai chú dê háo hức lao đến khi tôi chìa tay qua tấm rào. Tôi nghe môi chúng nhấm nháp, nghe cái lưỡi ươn ướt của chúng liếm vào chiếc nhẫn cưới của mẹ và đôi đồng tử to tròn nghiêng nghiêng ngơ ngác nhìn quanh quất.

14NGƯỜI MẸ YÊU KIỀU

Tuy ba đã sắp xếp hầu hết mọi việc trong tang lễ nhưng ông vẫn để tôi tự mình chọn nghĩa trang, bia mộ và nội dung trên văn bia. Mẹ từng nói rõ ý nguyện muốn được hỏa táng nhưng ngoài chuyện đó ra, bà không hề nhắc gì đến chuyện hậu sự của mình. Tất nhiên chúng tôi cũng chưa bao giờ dám mở lời. Tôi vốn chẳng tin vào thế giới bên kia nhưng không dám làm trái ý mẹ. Tôi có thể tưởng tượng ra linh hồn mẹ sẽ càm ràm chê bai về bộ trang phục mà tôi mặc cho bà lúc qua đời và về bia mộ do tôi chọn. Đó là tấm bia bằng đồng mà tôi cho là trang nhã nhất với nhánh thường xuân được khắc nổi viền quanh các cạnh. Trên đó, chúng tôi đề tên họ, ngày sinh, ngày mất của mẹ cùng với dòng chữ

“NGƯỜI MẸ, NGƯỜI VỢ YÊU KIỀU VÀ NGƯỜI BẠN THÂN THIẾT NHẤT”.

Yêu kiều là một tính từ yêu thích của mẹ tôi. Bà từng nói nếu phải miêu tả tôi bằng một từ duy nhất, bà sẽ chọn “yêu kiều”. Mẹ cảm thấy nó thể hiện được vẻ đẹp hoàn mỹ và nhiệt huyết tràn trề. Có lẽ từ này thích hợp để đề lên bia mộ. Nếu bạn viết người mẹ giàu lòng yêu thương thì người ta chỉ nghĩ đến một phụ nữ tận tụy vì chồng vì con, nhưng một người mẹ yêu kiều còn toát lên nét lôi cuốn của riêng mình.

Tôi chọn một nghĩa trang trên lưng chừng đồi, nằm giữa thị trấn và nhà mình, được bao quanh bằng bức tường gạch dài và có một cánh cổng sắt. Ba tôi thú thật rằng ông hơi sợ việc bị chôn xuống đất vì tin chắc rằng những con côn trùng sẽ kéo đến báo thù bởi ông đã tàn sát chúng trong nhiều năm qua. Nhưng đối với tôi, tro cốt của mẹ nhất định phải được địa táng. Như vậy tôi mới có một nơi để đặt những bó hoa tặng mẹ, để có thể ngả mình ra đất hay khóc nức nở trên bãi cỏ bất cứ lúc nào chứ không cần phải nghiêm trang đứng thẳng trước tủ bày tro cốt giống như khi đi tham quan ngân hàng hay thư viện.

Ba tôi mua hai phần đất kế bên nhau. Ông đến gặp linh mục để chuẩn bị tổ chức đám tang theo nghi thức đạo Cơ đốc. Tuy tôi cảm thấy không thành thật chút nào nhưng cũng chẳng buồn phản đối. Tôi biết đấy là cách đơn giản nhất và sẽ khiến ai nấy đều vui vẻ. Đó có lẽ cũng là mong muốn sau cùng của mẹ.

Trong căn phòng ngủ thời thơ ấu, trên chiếc bàn học trải khăn xanh da trời - nơi tôi từng viết tất cả các bài luận thời trung học và mới vừa viết lời thề cho hôn lễ của mình vào hai tuần trước, tôi đã phải vắt óc viết bài điếu văn cho mẹ, cố tìm ra những câu từ súc tích để khắc họa bà trong vỏn vẹn một trang giấy.

Thật khó để viết về một người mà tôi cảm thấy mình đã biết rất rõ. Mọi từ ngữ đều trở nên cồng kềnh, cầu kỳ và nặng nề. Tôi muốn tiết lộ điều gì đó thật đặc biệt về mẹ mà chỉ riêng mình tôi biết. Bà không chỉ là một người nội trợ và một người mẹ. Bà còn có bản sắc độc đáo của riêng mình. Có lẽ tôi vẫn cao ngạo xem thường hai vai trò mà rốt cuộc mẹ luôn tự hào nhất. Tôi vẫn không chịu chấp nhận rằng công sức của người dưỡng dục và yêu thương cũng đáng trân trọng hệt như công sức của người làm trụ cột kinh tế hay sáng tạo. Tác phẩm của mẹ chính là tình thương luôn sôi nổi trong lòng những người thân - một sự đóng góp cho nhân loại vĩ đại không kém một quyển sách hay bài hát. Các tác phẩm ấy sẽ không thể ra đời nếu như thiếu đi tình yêu thương. Cũng có thể tôi đang lo sợ khi nghĩ đến việc mình là người thân thiết nhất mà mẹ gửi lại một mảnh tâm hồn của bà.

TRƯỚC NGÀY TỔ CHỨC TANG LỄ, ba ra sân bay đón dì Nami và anh Seong Young. Khi họ bước vào nhà, dì Nami loạng choạng lao đến như một chú chim nhỏ đầy sợ hãi, tay chân run rẩy, hoảng loạn. Dì òa lên khóc thảm thiết - một âm thanh mà tôi đã nghe đến quen rồi.

Trước giờ tôi chưa bao giờ thấy dì Nami như vậy bởi dì luôn rất điềm tĩnh, vững vàng. Có lẽ dì không kìm được xúc động khi nhìn thấy ngôi nhà in đậm hình bóng của mẹ tôi nay đã trở nên ảm đạm khi mất bà. Tôi cố thấu hiểu tâm trạng của dì - một người chị cả phải chứng kiến hai đứa em gái lần lượt qua đời trong vòng vài năm vì cùng một căn bệnh. Dường như thế giới đã chia thành hai nhóm người: những người phải nếm trải sự đau buồn và những người chưa từng biết đến. Giống như chúng tôi, dì Nami đã quá thấm thìa nỗi đau này.

Seong Young mạnh mẽ đỡ mẹ đứng lên. Trong thời gian sang Mỹ học tiếng Anh, anh từng sống ở nhà chúng tôi một năm nhưng lúc này, anh vẫn tỏ ra bình tĩnh. Chắc hẳn anh cũng đang cố nuốt nỗi đau vào lòng bởi lẽ khi một người ngã gục thì người còn lại bất giác sẽ nỗ lực trở thành điểm tựa.

TÔI LẤY chiếc đầm đen mà mẹ mua cho mình trong một dịp mua sắm “tút lại ngoại hình” để mặc trong đám tang rồi choàng thêm áo khoác đen để che đi những hình xăm mà mẹ không thích. Sau đó, tôi đeo sợi dây chuyền bạc mẹ đã trao cho tôi sau khi dì Eunmi mất rồi mang sợi còn lại xuống lầu.

“Cái này… của dì Eunmi… mẹ cháu đưa…” Tôi cố gắng giải thích bằng tiếng Hàn nhưng đành bất lực quay sang Seong Young cầu cứu.

“Mẹ đã mua cái này cho cháu sau khi dì Eunmi mất để hai mẹ con đeo một cặp. Nhưng giờ mẹ mất rồi, cháu hy vọng dì sẽ đeo cái còn lại.”

Seong Young dịch lại lời tôi. Dì Nami cầm lấy sợi dây chuyền và siết chặt trong mấy ngón tay. Mắt dì sụp xuống, khuôn mặt rúm ró và dì ghì món trang sức vào lòng.

“Ôi, Michelle” dì thốt lên và đeo sợi dây lên cổ. “Cảm ơn cháu nhiều.”

TANG LỄ DIỄN RA THẬT KHÓ HIỂU, chủ yếu bởi vì tôi đã không hề đặt chân đến nhà thờ suốt hơn mười năm qua. Tôi cũng không nghĩ rằng đối với một người vô thần thì các nghi thức tôn giáo lại kỳ lạ đến thế. Một người phụ nữ lớn tuổi khoác chiếc áo choàng cầu kỳ tay cầm cây gậy khổng lồ có gắn biểu tượng thập tự giá lớn trên đầu. Bà đưa gậy lên xuống xung quanh vị mục sư trong khi ông hành lễ. Sau đó đến lời cầu nguyện vĩ đại của Lễ Tạ ơn, nghe giống như bản đặc biệt của bài hát trong phim chú bé Charlie Brown chứ không phải một bài kinh phù hợp với đám tang.

Tôi nhìn sang dì Nami. Hai tay dì đan lại. Dì khóc, nghiêm trang gật gù theo những câu từ mà dì không hiểu nhưng vẫn có thể đồng thanh đọc tiếng “amen” cùng lúc với tất cả mọi người. Cơ đốc giáo là ngôn ngữ mà dì luôn hiểu rõ. Trong khoảnh khắc đó, tôi vô cùng cảm kích vì tôn giáo đã trở thành nguồn an ủi đối với dì.

Tiếp theo tôi được mời lên đọc điếu văn cho mẹ. Anh Peter đứng bên cạnh hỗ trợ phòng khi tôi không kìm được xúc động. Giọng tôi nghẹn ngào, cả người căng thẳng nhưng tôi vẫn đọc hết những gì đã viết. Thậm chí tôi gần như còn hốt hoảng khi mình có thể vượt qua mọi chuyện mà không òa lên nức nở. Thực ra, tôi không khóc nhiều trong tang lễ.

Chúng tôi có chuẩn bị một bữa tiệc nhỏ. Những cốc bánh quy mặn và hỗn hợp hạt với trái cây khô được bày lên. Tôi cảm thấy áy náy vì đã không phụ giúp gì nhiều trong việc tổ chức tang lễ. Giống như mẹ tôi trong đám tang của dì Eunmi ngày trước, tôi rất lúng túng không biết nên cư xử thế nào cho phải phép. Áp lực của việc tiếp đón và thể hiện trước mặt khách khứa khiến bạn khó chịu như đang kìm nén cái hắt hơi.

Sau khi kết thúc lễ tang, tôi thu dọn tất cả các bó hoa, không muốn chừa lại bất kỳ bông nào. Tôi ấp ủ một khao khát cháy bỏng và ích kỷ rằng ngôi mộ của mẹ luôn tràn ngập hoa và rực rỡ ánh đèn đến nỗi từ trên đường bạn đã có thể trông thấy chúng. Tôi muốn khoe với mọi người rằng mẹ đã yêu thương tôi sâu sắc đến nhường nào. Tôi muốn mọi người đi qua đều tự hỏi liệu họ có được một tình yêu vô bờ như thế hay không.

Chúng tôi đưa tro cốt của mẹ đến nơi yên nghỉ. Chặng đường này dành riêng cho những người thân, chỉ có hai chiếc ô tô đưa gia đình tôi đến cùng ở lại đợi. Phần mộ của mẹ nép mình dưới một cái cây cao trên sườn dốc nghĩa trang. Tôi nhìn xuống tấm bia.

“Ba xem, trên này viết ‘người mẹ yêu kiều…’” tôi thì thầm.

“Thật nhảm nhí.” Ba tôi sổ toẹt.

SAU ĐÁM TANG, tôi mời Corey và Nicole đi ăn tối cùng gia đình mình tại một nhà hàng Pháp mà ba từng phàn nàn rằng giá cả quá đắt đỏ. Tôi gọi món mắc nhất trong thực đơn. Một khoanh thịt thăn bò quý hiếm nhỏ xíu, óng ánh mỡ được rưới nước xốt từ tủy xương và rắc nhúm cúc vu xắt nhuyễn lên trên. Tôi cắt hết lát thịt này đến lát thịt khác, ăn ngấu ăn nghiến, xúc đầy muỗng mớ hỗn hợp sền sệt như bơ. Y như tôi đã nhịn đói suốt mấy năm trời.

Khi ba trả tiền, tôi ngồi im lặng, no ngắc ngứ những rượu và thức ăn. Rốt cuộc tôi cũng cho phép mọi cảm xúc nhấn chìm mình. Tôi đã kìm nén quá nhiều. Tôi đã bỏ đói bản thân, không chỉ trong chuyện ăn uống mà còn chẳng đếm xỉa đến bất cứ việc gì khác. Tôi đã cố tỏ ra mạnh mẽ, cố che giấu những giọt nước mắt trước người thân và cuối cùng, chúng đều trào ra sạch sẽ. Tôi biết cả nhà hàng đang chằm chằm nhìn mình khóc nức nở và run bần bật, nhưng tôi mặc kệ hết. Cảm giác giải phóng được mọi chất chứa trong lòng mới nhẹ nhõm làm sao.

Chúng tôi đứng lên ra xe và hai chân tôi loạng choạng choãi ra. Tôi để mình ngã vào vòng tay hai người bạn thân khi họ vội vàng lao đến đỡ tôi. Tôi khóc ồ ồ suốt đường về, mặc cho những giọt nước mắt to tướng tức cười rơi lã chã, rồi khóc i ỉ với những giọt lệ nóng hổi khi chỉ còn một mình trong phòng ngủ cho đến tận lúc thiếp đi.

SÁNG HÔM SAU, tôi thức dậy sớm và cảm giác khuôn mặt mình nặng trịch như đã hút nước của phân nửa bể bơi. Hai mắt sưng mọng. Cả người mệt lả nhưng bứt rứt. Nghĩ đến việc dì Nami và anh Seong Young đang ngủ ở căn phòng dành cho khách cách đây hai gian, tôi thầm ganh tị vì mẹ con họ có thể gắn bó thân thiết trong khi cha con tôi phải vất vả nỗ lực để kết nối với nhau. Tôi muốn làm gì đó cho dì với anh để họ thấy thoải mái như khi mẹ tôi còn sống. Từ giờ, tôi đã trở thành nữ chủ nhân của ngôi nhà này.

Tôi vắt óc nghĩ ra món điểm tâm nào đó và quyết định chọn doenjang jjigae - một món hầm Hàn Quốc được làm từ nhiều rau củ và đậu phụ, rất dễ ăn, giàu dinh dưỡng và ngon miệng. Mẹ thường dùng nó làm món phụ trong các bữa ăn Hàn Quốc của chúng tôi. Tuy chưa tự làm doenjang jjigae bao giờ nhưng tôi biết các nguyên liệu cơ bản cũng như mùi vị của nó. Vẫn nằm trên giường, tôi trở người và lên mạng tìm hiểu cách nấu món xúp đậu nành Hàn Quốc lên men này.

Đường dẫn đầu tiên đưa tôi đến trang web do một người phụ nữ tên Maangchi quản lý. Đầu trang có trình phát video YouTube và cuối trang trình bày công thức nấu ăn. Video bị rung lắc và khá nhòe. Một cô người Hàn trạc tuổi mẹ tôi đang đứng trước bồn rửa trong gian bếp tù mù. Cô mặc chiếc áo thun sát nách xanh lá cây với miếng dán sequin lấp lánh quanh cổ, tóc đuôi ngựa buộc hờ bằng chiếc khăn phụ kiện màu vàng cam, để lộ đôi khuyên tai dài lủng lẳng. “Đây là một món ăn gia đình thường ngày của người Hàn Quốc. Chúng ta có thể ăn chung với cơm và những món phụ khác”, Maangchi nói trước máy quay. Giọng cô rất dễ chịu, lời lẽ quả quyết và dứt khoát. Linh cảm của tôi đã đúng rồi.

Tôi đọc lướt qua danh sách nguyên liệu. Một củ khoai tây vừa, một chén bí ngòi băm nhuyễn, năm tép tỏi, một trái ớt xanh, bảy con cá cơm khô bỏ đầu và ruột, hai chén rưỡi nước, một nhánh hành lá, đậu phụ, năm muỗng tương đậu nành lên men, bốn con tôm lớn. Không có thứ nào quá khó tìm.

Tôi tắm rửa sạch sẽ rồi vào phòng giặt, mở tủ lạnh đựng kim chi của mẹ ra xem. Đây là một thiết bị được thiết kế đặc biệt để bảo quản thực phẩm lên men ở nhiệt độ thích hợp. Người ta cho rằng loại tủ lạnh này được thiết kế mô phỏng theo môi trường đất vào mùa đông ở Hàn Quốc vì phụ nữ thường chôn những chiếc vại sành đựng kim chi xuống đất để dành cho mùa xuân. Trong tủ đã có sẵn một bình tương đậu nành lớn. Những nguyên liệu khác thì có thể mua ở cửa hàng Sunrise Market.

Tôi xỏ chân vào đôi xăng đan của mẹ, mặc cái áo khoác mỏng rồi lái xe vào thành phố. Khi tôi đến thì cửa hàng vừa mở. Tôi mua các loại rau củ cần thiết và một khối đậu hũ cứng, quyết định bỏ qua hải sản mà chọn sườn bò ướp sẵn thay thế vì nhớ rằng mẹ đã dùng thịt bò để nấu món này.

Sau khi về nhà, tôi nấu cơm trong nồi cơm điện Cuckoo của mẹ. Tôi gọt vỏ một củ khoai tây, cắt nhỏ khoai, bí ngòi và hành tây, băm ít tỏi rồi chặt miếng sườn bò ướp sẵn thành những miếng vừa ăn, sau đó đi qua đi lại mấy cái tủ bếp để tìm cái nồi đất tráng men ttukbaegi của mẹ.

Tôi bật lửa vừa, đặt ttukbaegi trực tiếp lên bếp, đổ chút dầu và đun nóng, sau đó cho cả rau lẫn thịt vào. Tôi nêm một muỗng tương đậu nành và ớt bột rồi đổ nước lên. Cứ sau vài phút, tôi lại nếm nước dùng, thêm tương và dầu mè cho đến khi cảm thấy giống nhất với hương vị món hầm của mẹ mà tôi còn nhớ được. Khi đã thấy vừa miệng, tôi bỏ những miếng đậu hũ vuông vào, đun khoảng một phút trước khi rắc hành lá thái nhuyễn lên trên. Thế là xong. Tôi bày một ít banchan tìm được trong tủ kim chi lên mấy cái đĩa sứ nhỏ - có kim chi cải thảo, có đậu nành đen om, có giá đỗ giòn ướp với dầu mè, tỏi và hành lá. Tôi xếp sẵn đũa muỗng ra bàn, mở những gói rong biển nhỏ, lặp lại các hoạt động của mẹ trong lúc đi qua đi lại như con thoi trong bếp -nơi tôi đã quan sát bà chuẩn bị cho mình rất nhiều món ăn yêu thích.

Anh Seong Young và dì Nami dậy lúc mười giờ. Tôi vừa xới hai chén cơm trắng tinh thì họ bước xuống lầu. Tôi dẫn hai người ngồi vào bàn và bưng đĩa jjigae nóng hổi đặt trước mặt dì và anh.

“Cháu nấu cái này sao?” Dì Nami hỏi với vẻ khó tin.

“Cháu không biết có ngon không nữa.”

Tôi ngồi xuống cạnh họ, nhìn họ chan nước dùng lên cơm, dùng cạnh muỗng xắn miếng đậu hũ và hơi nước bốc ra từ miệng. Trong một thoáng, tôi cảm thấy mình thật có ích và rất đỗi mãn nguyện vì sau ngần ấy năm được dì và anh chăm sóc, cuối cùng tôi cũng có thể làm được một việc nho nhỏ cho họ.

TỐI HÔM ĐÓ, ba chở anh Seong Young và dì Nami ra sân bay. Khi đang ở một mình trong bếp, tôi nghe thấy tiếng gõ cửa nhưng khi ra mở thì chẳng thấy ai. Trên tấm thảm trước cửa có một cái túi giấy nhỏ bị bỏ lại. Bên trong, một cái ấm trà bằng gốm màu ngọc bích có vẽ hai con hạc đang bay trên thân ấm được gói cẩn thận bằng khăn giấy. Tôi ngờ ngợ nhận ra nó, hình như là món quà ai đó đã tặng mẹ vẫn nằm trên ngăn cao nhất của tủ đựng đồ thủy tinh, chưa từng được dùng đến. Còn có một lá thư bằng tiếng Anh được in trên hai tờ giấy. Tôi đặt lại ấm trà vào túi, xách vào trong nhà, ngồi xuống bàn bếp và bắt đầu đọc.

__Mến gửi Chongmi, người bạn đáng mến và cô học sinh yêu quý của tôi,_

Mỗi khi ngồi vẽ trong studio của mình, tôi vẫn như nghe thấy đâu đây tiếng cười của chị. Còn nhớ ngày đầu tiên chị bước vào lớp học vẽ, diện một cái đầm sành điệu và đeo cặp kính sang chảnh, tôi đã nghĩ thầm: Để xem, quý bà giàu có này chắc chỉ đi học được hai tháng là cùng. Thế nhưng chị đã khiến tôi kinh ngạc và suốt một năm chị không hề nghỉ một buổi nào. Tôi có thể thấy chị không chỉ say mê vẽ mà còn tận hưởng những giây phút đó.

Chị và tôi, hai người phụ nữ chúng ta đã có quãng thời gian học hành tràn đầy niềm vui và hào hứng. Dường như nơi này không còn là lớp học vẽ mà giống một câu lạc bộ Trung niên hơn. Vì trạc tuổi nhau nên chúng ta có rắt nhiều điểm chung. Chúng ta nhâm nhi cà phê với ổ bánh mì ngọt mà chị thường mang đến lớp. Chúng ta kể cho nhau nghe những câu chuyện tếu táo và phá lên cười thả ga.

Chúng ta đã cùng trải qua một năm như thế, cho đến một hôm chị gọi điện xin nghỉ học. Chị nói rằng chỉ là bệnh tiêu hóa thôi, không có gì nghiêm trọng cả và tôi đã đáp: “Nghỉ ngơi thoải mái nha, chị gái.”

Tôi vãn không thể tin rằng đó là lần cuối cùng chị cầm cọ vẽ. Tôi đã cầu nguyện cho chị, cất chiếc ấm trà Hàn Quốc mà chị bắt đầu vẽ ngay trước khi ngã bệnh.

Tôi đã bắt đầu tin vào một phép màu. Lẽ ra tôi có thể trả lại cái ấm ngay sau khi chị nghỉ học nhưng tôi nghĩ nếu mình giữ nó, chị nhất định sẽ khỏe lên và trở lại làm người phụ nữ vui vẻ, lạc quan như trước giờ.

Giờ thì tôi không thể giữ nó lâu hơn nữa. Tôi biết chị không còn phải chịu đựng sự đau đớn và đang sống thanh thản trên thiên đường. Những lúc ngồi trong xưởng vẽ, tôi thường tưởng tượng chị đang bước đến với nụ cười rạng rỡ niềm vui. Nhưng tôi sẽ không bao giờ được thấy chị ngồi ở góc yêu thích của mình và cầm cọ nữa.

Chongmi, chị là một phụ nữ xinh đẹp, tử tế và lạc quan. Tôi mến chị rất nhiều.

Bạn của chị, Yunie.

Tháng Mười Một năm 2014.

Tại sao cô không chờ tôi ra mở cửa? Rõ ràng cô giáo dạy vẽ của mẹ đã biết tin bà mất nhưng vẫn gửi lá thư này. Nhưng nếu thực sự gửi cho mẹ tôi thì tại sao cô không viết bằng tiếng Hàn? Phải chăng cô đã dịch thư ra để đặc biệt dành cho tôi đọc? Một phần nào đó trong tôi cảm nhận hay có lẽ hy vọng rằng sau khi mẹ mất, tôi đã thấm nhuần bản sắc của bà theo một cách nào đó và bây giờ mẹ đã trở thành một phần trong tôi. Tôi tự hỏi có phải cô giáo dạy vẽ của mẹ cũng thấy tôi là người gần gũi nhất có thể lắng nghe tâm sự của cô.

Tôi lục lạo giỏ đựng họa cụ của mẹ - một cái túi bằng vải bố có quai xách đen và in nhiều hình tháp Eiffel nhỏ. Tôi giở qua mấy tập bản vẽ của mẹ. Trong tập giấy nhỏ hơn là những bài vẽ đầu tiên. Trang thứ hai là bản ký họa con Julia bằng bút chì. Trông nó tròn ủm như thanh xúc xích có một khuôn mặt. Tôi còn nhớ khi mới đi học vài buổi đầu, mẹ đã gửi cho tôi ảnh chụp bức vẽ này và tôi tự hào về bà biết bao. Tuy còn vụng về, lóng ngóng nhưng mẹ đã thử một điều mới mẻ.

Tôi nhận thấy sự tiến bộ của mẹ qua từng trang vẽ. Quyển tập nhỏ hơn chứa đầy bản vẽ chì của nhiều đồ vật khác nhau trong nhà và những món đồ trang trí. Một quả thông được hái ngoài trang trại. Bức tượng chiếc guốc nhỏ mà dì Eunmi gửi làm quà lưu niệm trong thời gian dì làm việc cho hãng KLM Hà Lan. Chiếc ly thủy tinh thân lùn với họa tiết hoa cúc mà mẹ thường rót rượu vang trắng. Hai bức tượng vũ công ballet bằng sứ, một cô đứng thứ năm và một cô đứng thứ ba, chỗ vỡ do sự bất cẩn của tôi không được vẽ vào tranh. Còn có một chiếc ấm Mary Engelbreit mà dù không được tô màu, tôi vẫn nhận ra nó là cái đầu tiên trong bộ sưu tập của mẹ. Bài vẽ chì vốn đã rất quen thuộc với tôi ngay lập tức gợi lên phần đế ấm màu vàng và cái nắp tím với họa tiết paisley. Ở những trang cuối cùng là ba quả trứng được vẽ bóng tuyệt đẹp. Tôi nhớ hai mẹ con từng gọi điện bàn bạc sôi nổi về chúng. Đó là câu chuyện xảy ra nhiều năm trước khi toàn bộ cơn ác mộng này ập đến. Khi ấy, mối quan tâm lớn nhất của mẹ chính là làm sao khắc họa được đường cong của quả trứng.

Trong quyển tập vẽ lớn hơn, các tác phẩm càng trở nên ấn tượng vì mẹ bắt đầu vẽ bằng màu nước. Mẹ chọn những gam màu rực rỡ và bắt mắt. Bà vẫn luôn giỏi trong việc làm đẹp cho mọi thứ. Chủ đề tranh dần chuyển từ các đồ vật trong nhà sang các đề tài truyền thống hơn như lá hoa, cây trái. Mẹ bắt đầu ký tên và đề ngày tháng dưới tranh, thử nghiệm nhiều kiểu chữ ký khác nhau như thể mỗi kiểu chính là một bút danh riêng. Trên một chuỗi ba bức chì than vẽ bánh mì và chanh được thực hiện vào tháng Năm và tháng Sáu năm 2013, mẹ chỉ để tên mình - Chongmi. Tháng Tám năm 2013, trong bức tranh vẽ ba quả lê xanh nằm rải rác cạnh bình cúc đại đóa, bà đã rút gọn thành Chong. Đến tháng Hai năm 2014, trên bức vẽ một nải chuối vẽ bằng bút chì, bà ký tên bằng tiếng Hàn nhưng thêm chữ z ở sau cùng. Tháng Ba năm 2014, chỉ hai tháng trước khi phát hiện mình mắc bệnh ung thư, trong một bản vẽ màu nước tả nguyên quả ớt chuông xanh ngắt và một quả đã ngả cam phân nửa, bà ký chữ Chong z bằng bút bi xanh.

Tôi biết mẹ đã đi học vẽ suốt năm ngoái và cũng xem hình chụp một vài bức tranh mà bà gửi qua tin nhắn nhưng chưa bao giờ được thấy toàn bộ tác phẩm của bà. Những kiểu chữ ký khác nhau tiết lộ một điều gì đó lãng mạn đầy nghệ thuật. Giờ đây, khi mẹ đã đi rồi, tôi bắt đầu tìm hiểu về bà như một người mới lạ, lục tung đồ đạc của mẹ để khám phá về bà lần nữa, cố gắng hồi sinh bà bằng mọi cách. Trong nỗi nhớ thương da diết, tôi khao khát diễn giải những điều nhỏ nhặt nhất như một dấu hiệu cho thấy mẹ vẫn còn đây.

Thật an ủi biết bao khi được cầm trên tay những bức tranh của mẹ, mường tượng ra mẹ trước khi phải chịu đựng khổ sở và đớn đau đang thong thả cầm cọ và xung quanh bà là những người bạn thân thiết. Tôi tự hỏi phải chăng việc học vẽ đã trở thành một phương pháp trị liệu giúp bà vượt qua nỗi khủng hoảng hiện sinh do cái chết của dì Eunmi gây ra. Phải chăng sở thích sáng tạo nảy nở muộn trong mẹ đã thắp lên niềm đam mê nghệ thuật cháy bỏng trong tôi. Phải chăng khả năng sáng tạo của tôi vốn dĩ bắt nguồn từ mẹ. Biết đâu nếu sống trong một cuộc đời khác với hoàn cảnh khác đi, có thể mẹ cũng trở thành nghệ sĩ.

“Giờ thì mẹ con mình đã thích nói chuyện với nhau, vui ghê mẹ nhỉ?” Tôi từng nói với mẹ như thế trong một lần về thăm nhà hồi đại học, sau khi phần lớn tổn thương do những năm thiếu niên của tôi gây ra đã được xoa dịu.

“Ừ, thật vui”, mẹ đáp. “Con biết mẹ nhận ra điều gì không? Mẹ chưa từng gặp ai giống như con cả.”

Mẹ chưa từng gặp ai giống như con cả, nghe như thể tôi là một người xa lạ đến từ thành phố khác hay một vị khách lập dị đi dự tiệc với người bạn chung. Đúng là một suy nghĩ khác thường khi nó được thốt ra từ chính người phụ nữ đã sinh thành và nuôi tôi khôn lớn, người sống chung với tôi suốt mười tám năm dưới một mái nhà, người chia sẻ cho tôi nửa dòng máu. Mẹ đã rất vất vả để hiểu tôi cũng như tôi đã rất nỗ lực để hiểu mẹ. Bị đẩy sang hai bên của đường đứt gãy thế hệ, văn hóa, ngôn ngữ, mẹ và tôi đều lạc lối khi không tìm được điểm chung, người này không thấu hiểu kỳ vọng của người kia. Mãi cho đến những năm gần đây, chúng tôi mới bắt đầu giải mã được sự bí ẩn đó, dựng nên một không gian tinh thần để hòa hợp với nhau, tôn trọng sự khác biệt của nhau, nương tựa vào những đặc điểm chung phản chiếu trong nhau. Nhưng rồi những năm tháng đáng lẽ sẽ tràn đầy sự thấu hiểu của hai mẹ con đã bị cắt xén một cách tàn nhẫn, và tôi bị bỏ mặc đơn độc trên hành trình khám phá những bí ẩn trong di sản của mẹ mà không có chìa khóa.

15MY HEART WILL GO ON

Sau đám tang của mẹ, dường như ngôi nhà đã thay đổi và quay lưng với chúng tôi. Nơi từng là tổ ấm yên bình phản chiếu phong cách độc đáo của mẹ nay trở thành biểu tượng cho sự thất bại của tất cả chúng tôi. Mỗi một món đồ hay vật trang trí dường như đều đang chế giễu cha con tôi. Chúng nhắc nhở về những câu chuyện xuất hiện nhan nhản trong thời gian mẹ còn sống, nói về các bệnh nhân ung thư đã sống sót vượt qua mọi hiểm nguy. Nào là hàng xóm của ai đó đã đánh bại án tử hình bằng phương pháp thiền định và suy nghĩ tích cực. Nào là bệnh nhân ung thư nọ dù bị di căn đến nhiều hạch bạch huyết nhưng nhờ thường xuyên tưởng tượng rằng mình có một bàng quang mới hoàn toàn khỏe mạnh nên phép màu đã xảy ra, và giờ bệnh tình của anh ấy đã thuyên giảm. Dường như chỉ cần bạn có một tinh thần lạc quan, vui vẻ thì chuyện gì cũng có thể xảy ra. Có lẽ tại chúng tôi đã không nỗ lực đủ nhiều, tin tưởng không đủ mạnh mẽ, không ép mẹ ăn đủ tảo xanh lam. Có lẽ tại ông trời ghét bỏ chúng tôi. Những gia đình khác đã chiến đấu và chiến thắng. Chúng tôi thì chiến đấu và thất bại. Và giữa tất cả cảm xúc buồn đau chua xót rất thường tình mà chúng tôi biết mình sẽ phải trải qua, kỳ lạ thay còn có cả nỗi xấu hổ.

Tôi bỏ quần áo của mẹ vào túi rác, vứt những lọ kem QVC đã dùng dang dở, tặng những thiết bị chăm sóc bệnh nhân sắp qua đời và số bột protein còn lại. Trong bếp, ba ngồi lom khom bên mặt bàn thủy tinh, tay cầm cốc vang đỏ bằng nhựa lớn và gọi cho từng công ty thẻ tín dụng để hủy hết các thẻ trong ví của mẹ, nói đi nói lại với người phụ trách dịch vụ khách hàng rằng vợ ông vừa qua đời và chúng tôi không còn nhu cầu sử dụng dịch vụ của họ nữa.

Đi du lịch xa có vẻ là một ý kiến hay vào thời điểm này, một cách giúp chúng tôi giải thoát tinh thần khỏi ngôi nhà như đang bóp nghẹt lấy mình. Do đó sau một bữa điểm tâm, ba vừa uống cà phê vừa lên mạng tìm những địa điểm mà hai cha con có thể đi nghỉ dưỡng. Ra đảo chẳng hạn - ông gợi ý -chúng tôi có thể nằm thư giãn trên bãi biển, nhưng nghĩ đến việc cả ngày chỉ im lìm chăm chăm nhìn vào mặt nước lấp lánh khiến tôi phát sợ. Một kỳ nghỉ quá ù lì và thừa thãi thời gian như thế rất dễ khiến chúng tôi bị cuốn vào những suy nghĩ tối tăm. Châu Âu lại là nơi gợi nhắc về vô vàn kỷ niệm du lịch của cả ba và mẹ. Cuối cùng, chúng tôi chuyển hướng sang Đông Nam Á - một khu vực vẫn luôn cuốn hút mình. Hai cha con tôi đều chưa từng đến Việt Nam, ngoài ra chi phí ở đây cũng tương đối rẻ vì đồng đô la Mỹ có tỷ giá quy đổi cao. Chúng tôi nghĩ biết đâu việc bận rộn khám phá một đất nước hoàn toàn mới lạ có thể giúp mình tạm quên đi, dù chỉ trong giây lát rằng cuộc sống của chúng tôi đã đổ vỡ đến nhường nào.

Hai tuần sau tang lễ, chúng tôi đặt vé bay sang Việt Nam. Ba đã rất sáng suốt khi đặt hai chỗ cách nhau để mỗi người đều có không gian riêng. Chúng tôi ở trong các khách sạn sang trọng có vòi tắm hoa sen và điểm tâm tự chọn thịnh soạn. Những cái khay đựng đầy ắp các loại trái cây lạ mắt, pho mát nhập khẩu, trứng ốp la làm theo yêu cầu và các món Việt Nam được cắt thành nhiều khoanh giống như bánh quy. Khi ở Hà Nội, cha con tôi ngồi yên lặng trên con thuyền lướt giữa vịnh Hạ Long. Chúng tôi đi ngang qua những hòn đảo đá vôi tuyệt đẹp nhô lên khỏi mặt nước, chỉ âm thầm khóc mà không nói một lời an ủi với người kia. Sau đó, chúng tôi đặt chuyến tàu xuyên đêm lên phía bắc để tới Sa Pa, trên một con tàu dịch vụ tên là Fanxipan. Khi hai cha con đến nhầm ga, ba cuống quýt chạy quanh hỏi người dân bản địa: “Fancy pants ở đâu vậy?” trong lúc tôi lại chiếc xe đẩy gần đó mua hai ổ bánh mì cho hai ba con. Nằm trên giường tầng, chúng tôi ăn sandwich, nuốt thêm 0,5mg thuốc ngủ Xanax của ba và từ từ nốc hết một túi nhựa đựng đầy những chai bia thủy tinh 333 cho đến khi đủ mụ mị để dỗ giấc trên con tàu lắc lư thô bạo đang chạy theo một đường ray rộng chừng hai feet. Đến Sa Pa, chúng tôi thuê xe máy chạy trên những con đường quanh co mù sương, nhìn xuống ruộng bậc thang miên man bất tận. Nhưng sau mọi khoảnh khắc kinh ngạc trâm trồ, cảm giác đau thắt ruột ngay lập tức ập đến như lời nhắc nhở dai dẳng về lý do chúng tôi tới đây.

Mỗi lần nhân viên lễ tân hỏi ba có cần đưa thêm chìa khóa cho “bạn” của ông không, mặt ông liền đỏ bừng lên: “Không, không, đây là con gái tôi.” “Ông ấy là ba tôi mà!” tôi kêu lên với cô hướng dẫn viên người Hmong đã đưa chúng tôi về nhà cô ấy để mua một nắm ấu trùng chiên. “Thế mẹ chị đâu?” câu hỏi của cô khiến tôi lúng ta lúng túng. “Bà ấy ở nhà”, ba đáp thay, môi mím chặt và mắt rơm rớm, không biết nói sao cho qua chuyện. Dường như nói dối và tránh xoáy sâu vào sự thật vẫn là cách tốt nhất ngay lúc này vì chúng tôi còn rất sợ hãi việc nói thẳng ra. “Chuyến đi này chỉ dành cho ba và con gái”, tôi giải thích thêm.

Hầu như đêm nào cũng vậy, sau bữa tối kết thúc sớm, cha con tôi cũng trở về khách sạn và tôi lăn lên giường ngủ một mạch mười bốn, mười lăm tiếng. Giống như trầm cảm, nỗi đau khiến cho bạn kiệt sức, không làm nổi bất cứ việc gì dù là đơn giản nhất. Quả là uổng phí cho một chuyến đi đến đất nước này. Chúng tôi tê liệt trước mọi thắng cảnh lẫn cảm xúc, lặng lẽ tự chịu đựng đau khổ và không biết làm sao để nâng đỡ cho nhau. Khi tới Huế, chúng tôi đã hoàn thành một nửa chuyến đi và bắt đầu cảm thấy thời gian hai tuần là quá tham lam, thậm chí kéo dài lê thê mỏi mệt. Lúc bấy giờ, tôi chỉ muốn về nhà. Tôi khao khát được trốn trong phòng ngủ, đắm mình vào dàn máy chơi game Play Station và những trò chơi nông trại nhẹ nhàng chứ không phải thức dậy lúc sáu giờ sáng, leo lên xe du lịch đi tham quan hết ngôi chùa này đến khu chợ nọ trong lúc ba lòng vòng mua sắm nửa tiếng đồng hồ chỉ hết chừng vài đô la.

Nhưng trong những ngày ở Huế, mọi thứ bắt đầu sáng sủa lên. Thời tiết Huế dễ chịu hơn ở Sa Pa, không khí bình yên hơn ở Hà Nội giúp chúng tôi thấy thoải mái. Tiếng còi xe máy inh ỏi liên miên vốn đã quen thuộc với cha con tôi như việc ngôn ngữ thứ hai của người Việt Nam cũng ít được sử dụng ở đây. Nhịp sống của thành phố này thong thả hơn nhiều.

Buổi trưa, hai cha con tôi cùng ăn bánh khoái -một loại bánh kếp béo ngậy, giòn giòn, vàng ruộm có nhân tôm và giá đỗ bên trên - sau đó tráng miệng bằng bia Huda lạnh. Chúng tôi bơi ở cái hồ bơi lớn tuyệt đẹp trong tòa khách sạn đồ sộ, lộng lẫy mà mình đang ở. Chúng tôi đi thuyền dạo trên sông Hương, nhìn chị vợ của anh lái thuyền làm người mẫu giới thiệu chiếc áo thun lưu niệm, mời mọc khách mua những quả cầu tuyết và dụng cụ khui chai bằng gỗ, ngại ngùng lắc đầu khi cứ liên tục từ chối “dạ không, cảm ơn” trước mỗi món hàng được đưa tới mình.

Buổi tối, chúng tôi đón taxi đến Les Jardins de la Carambole - một nhà hàng Pháp-Việt gần Hoàng thành được nhiều người khen ngợi. Trông nó giống một trang viên lớn trong khu phố Pháp ở New Orleans. Bên trong được sơn vàng rực rỡ. Nhà hàng có hai tầng, mỗi tầng có ba ô cửa vòm rộng với ban công riêng cho từng cửa, ngoài ra còn có một cổng vòm và bàn ghế được sắp xếp một cách thanh lịch kéo dài ra đến ngoài mặt tiền.

Chúng tôi gọi cocktail khai vị và chọn một chai Bordeaux để uống chung trong bữa tối. Hai cha con tham lam kêu hết món này đến món khác. Canh bí đỏ, bò cuốn lá chuối, chả giò chiên, mực chiên giòn, một tô bún bò Huế và gỏi xoài hải sản do cô phục vụ giới thiệu. Gọi món sao cho cả hai cùng ăn được nhiều nhất và nhắm rượu thêm đậm đà là hai tiêu chí mà ba và tôi luôn cân nhắc mỗi khi đi ăn chung.

“Cô biết không”, ba tôi nói với người phục vụ với vẻ như đang tiết lộ một bí mật. Ông trỏ trỏ ngón tay về phía tôi mấy lần. “Con bé cũng từng làm… giống như cô!”

“Dạ, xin lỗi bác?”

Chị bồi bàn là một phụ nữ Việt Nam xinh xắn trạc tuổi tôi. Chị có mái tóc đen dài và mặc áo dài đỏ - một kiểu đầm dài đến mắt cá với đường xẻ cao, kết hợp với quần đen rộng. Cách nói tiếng Anh của chị gần như không nghe ra được trọng âm. Những lúc hai tay không làm gì, chị sẽ đứng yên, tay này đặt lên tay kia trông như một vị phật điềm tĩnh.

“Con gái tôi… nó từng làm bồi bàn. Nhiều năm!” ba nói.

Qua nhiều năm nói chuyện với gia đình mẹ tôi, ông đã nhiễm cách giao tiếp với những người ngoại quổc nói tiếng Anh theo kiểu bỏ hết mạo từ và khoa tay múa chân loạn xạ hệt như đang nói với một đứa trẻ lên ba.

“Còn tôi” ba tự chỉ vào mình. “Hồi xưa ấy.” Ông giang rộng hai tay ra. “Làm nhân viên tiếp thực!” Ba đập bàn tay to tướng xuống bàn, khiến dao kéo và ly tách kêu lách cách rồi bật cười ha hả.

“Ồ!” người phục vụ hưởng ứng, thật phi thường khi chị không giật bắn mình trước một người đàn ông Mỹ suýt nữa thì lật nguyên cả cái bàn.

“Cha con tôi rất thích ẩm thực”, ông bắt đầu ba hoa. “Cô có thể gọi chúng tôi là những tay sành ăn.”

Không biết do chuyến du thuyền vừa nãy hay do việc ba sử dụng từ “foodies” (người sành ăn) và cách ông phát âm nhấn nhá FOO-DEES đã khiến tôi thấy buồn nôn. Đột nhiên món gỏi xoài hải sản tôi vừa gọi chẳng còn ngon lành nữa. Trên đời này, không có mấy thứ khiến tôi ghét cay ghét đắng hơn việc một người đàn ông vỗ ngực tự xưng mình là “sành ăn” và càng ghét thậm tệ khi chính ba mình kéo mình vào chung cái danh hiệu đó, trong khi mới vài phút trước ông còn hỏi tôi đã nghe qua món ceviche (gỏi) bao giờ chưa.

“Ôi, thật ạ?” chị bồi bàn đáp lại với vẻ nhiệt tình và tỏ ra rất chân thành. Chị quả là một nhân viên cực kỳ xuất sắc. Nếu là chị, hẳn tôi đã giả vờ chăm chú lau sạch mấy cái muỗng trong nửa tiếng vừa qua.

Tôi không quá tự hào về công việc bồi bàn nhưng cảm thấy vinh dự khi được làm nó. Tôi yêu tình bạn thân thiết, yêu cảm giác khó chịu của nhân viên chúng tôi dành cho những kiểu thực khách khó ưa như gọi món theo nhóm, kén cá chọn canh, đòi hỏi bít tết phải chín kỹ và bắt bẻ cá có “tanh” không. Bạn sẽ nhận được nhiều niềm vui khi đánh đổi thời gian để lấy tiền rồi hứng chí tiêu sạch sành sanh trong một tiếng trước khi quán đóng cửa, đắm mình trong cảm giác sảng khoái khi gọi đồ uống sau cả một ngày phục vụ vất vả. Tuy nhiên, trải nghiệm này có một nhược điểm là khiến tôi mắc bệnh nghề nghiệp mỗi khi đi ăn. Tôi bị nhiễm thói quen phải sắp xếp gọn gàng tất cả chén đĩa của mình sau khi dùng xong, luôn luôn boa hai lăm phần trăm dù chất lượng phục vụ kinh khủng cỡ nào và không bao giờ trả lại món ăn chỉ vì không hợp khẩu vị, trừ phi quán nấu dở tệ. Do đó, khi ba hỏi vì sao tôi không ăn gỏi, tôi thà nhét chúng vào khăn ăn chứ không hề càm ràm chê bai.

“Con thấy hơi buồn nôn, chắc là do lúc nãy đi thuyền” tôi trả lời đại khái. “Không có gì đâu ạ.”

“Làm ơn” ba gọi cô phục vụ đang đứng phía bên kia phòng. “Con tôi không thích món này” ông chỉ vào đĩa gỏi hải sản, bịt mũi và quạt tay trong không khí y như diễn kịch câm mà tôi nghĩ là do mùi hăng hăng của hải sản. “Tanh quá.”

“Không, không, con không sao”, tôi vội cản lại. “Thật đó ba, con không sao hết. Lạy Chúa, con đã nói là không sao mà.”

“Michelle, nếu con không thích thì cứ nói thẳng ra.”

Món gỏi này tanh thật, bởi dù sao nó cũng là gỏi hải sản trộn trong nước mắm ở một đất nước mà nước mắm được xem là nguyên liệu chính yếu. Nhưng thật ra việc tôi không ăn không phải lỗi của chị phục vụ. Trên hết, đó là do ba đã nói cái từ “sành…” đáng sợ đó, bốc phét về chúng tôi y như những nhà phê bình ẩm thực biết tuốt rồi còn chê bai món ăn địa phương của người ta.

“Con không cần trả món”, tôi nhấp nhổm trên ghế. “Con lớn rồi. Con không cần người khác nhảy chồm chồm vào họng con.”

“Không cần ăn nói với ba kiểu đó”, ông gằn giọng, liếc nhìn cô phục vụ. “Hạ giọng xuống đi.”

“Bác và chị có cần dọn nó đi không ạ?” người bồi bàn hỏi.

“Vâng, phiền cô.” Nhìn chị vẫn rất bình tĩnh nhưng tôi không thể không hình dung ra cảnh chị phân trần với người quản lý rằng đây không phải lỗi tại chị mà do hai người Mỹ “sành-ăn” rất ngỡ ngàng khi phát hiện ra món gỏi hải sản quả thật có mùi tanh, đồng thời diễn tả lại cử chỉ của ba tôi. Tôi tự hỏi trong tiếng Việt, những “du khách ngu ngốc” được gọi là gì.

“Lạy Chúa, con không tin nổi là ba lại làm như vậy. Chắc chắn cô ấy đang rất lúng túng. Nếu cổ phải bỏ tiền boa hay gì đó ra bù tiền món ăn đó thì sao?”

“Ba rất không bằng lòng khi bị chính con gái mình nạt nộ trước mặt người lạ.” Ông chậm rãi nói, nhìn chằm chằm vào ly rượu và cố kiềm chế cơn giận. Ba siết tay thành nắm đấm bao quanh thân ly. “Chưa có ai nói năng với ba kiểu như con.”

“Suốt chuyến đi này lúc nào ba cũng cò kè với mọi người, từ tài xế taxi cho đến hướng dẫn viên, giờ thì lại cố tìm cách để ăn chùa. Thật đáng xấu hổ.”

“Mẹ con từng cảnh báo ba là đừng có để con trèo lên đầu ba.”

Lại còn thế. Ba đã phun ra những lời không thể nói. Ông nhét chữ vào miệng một người phụ nữ đã khuất để phản công tôi. Tôi nghe máu chảy rần rật lên mặt.

“Vâng, và mẹ cũng từng nói rất nhiều điều về ba, tin con đi. Có rất nhiều điều con có thể nói ngay bây giờ nhưng con quyết định không nói thôi.”

Thậm chí mẹ còn chẳng thích ba, thâm tâm tôi muốn bật ra như thế. Mẹ so sánh ba với chiếc đĩa vỡ. Bà đã nói vậy lúc nào và liên quan đến chuyện gì nhỉ? Những lời lẽ đó cứ quay mòng mòng trong đầu tôi. Phải, tôi đã mặc nhiên xem thường công sức của những người nuôi dạy mình, đã chỉ trích những người thương yêu mình nhất, đã để bản thân chìm vào cơn trầm cảm mà đáng lẽ tôi không có quyền làm vậy. Tôi từng rất hư hỏng, nhưng bây giờ thì sao? Suốt nửa năm qua, tôi luôn ra sức nỗ lực để làm một đứa con gái tử tế, để bù đắp cho những phiền não mình gây ra cho ba mẹ hồi mới lớn. Nhưng theo lời ba nói, dường như lời khuyên sáng suốt cuối cùng mà mẹ trăng trối trước khi nhắm mắt là: hãy coi chừng con bé đó, nó sẽ lấn lướt ông đấy. Lẽ nào mẹ không biết tôi chính là người đã ngủ vật ngủ vờ trên băng ghế bệnh viện suốt ba tuần lễ trong khi ba được thảnh thơi nằm trên giường nhà? Lẽ nào mẹ không biết chính tôi đã thay ga giường vì mỗi khi làm ba đều bịt mũi bịt miệng? Lẽ nào mẹ không biết tôi đã nuốt mọi cảm xúc vào lòng còn ba thì khóc bù lu bù loa?

“Chúa ơi, sao con cay nghiệt thế. Ba mẹ vẫn luôn nói thế. Sao con có thể đối xử với chúng ta tàn nhẫn như vậy.”

“Giá như con chưa bao giờ tới đây!” tôi hét lên. Không còn gì để nói, tôi xô ghế ra rồi bỏ đi trước khi ba kịp ngăn lại.

Tôi nghe thấy tiếng gọi điên cuổyng của ba nhỏ dần ở sau lưng. Tôi cắm đầu lao về phía trước, bỏ mặc ông cuống quýt thanh toán cho bữa ăn đầy căng thẳng và chưa hề đụng đũa của chúng tôi. Tôi rẽ sang một góc, guồng chân chạy nhanh hết sức giữa bóng đêm. Vì ở gần Hoàng thành nên tôi dễ xác định các vị trí trong thành phố hơn. Tôi nhớ mang máng phương hướng mình đã đi ra và biết rằng có thể men theo sông Hương để về khách sạn. Quãng đường còn khá xa nhưng tôi không biết mình có đủ tiền để bắt taxi về hay không.

Tôi nghĩ tốt nhất là cứ mặc kệ chuyện này và dành thời gian tìm đường trở về Hà Nội một mình. Tôi có thể đi tàu, thuê một căn phòng rẻ tiền và tránh mặt ba đến hết tuần này thay vì bay đến Thành phố Hồ Chí Minh như đã định. Nhưng sau đó tôi vẫn phải tiễn ông lên máy bay về Mỹ. Không biết chuyến bay sớm về Philadelphia tốn khoảng bao nhiêu và tôi cần trả bao nhiêu để không bao giờ phải nói chuyện với ông ấy nữa.

Đến khi tìm được đường về khách sạn, tôi thấy ba đã đứng đợi trên đầu cầu thang rộng dẫn vào sảnh. Tôi vốn tưởng ông sẽ giận dữ, đi tới đi lui và sẵn sàng mắng tôi một trận nên thân vì tội bỏ đi. Do đó, tôi rất ngạc nhiên khi thấy ông vô cùng bồn chồn ủ rũ. Ba đang chống cằm, tì khuỷu tay lên lan can đá cẩm thạch và chăm chú nhìn vào màn đêm ẩm ướt với ánh mắt lộ rõ sự lo lắng: Làm sao tôi về được đây?

Tôi đứng nép sau một tòa nhà để ba không trông thấy. Tôi nhìn ông vuốt lại mái tóc đen mỏng dính. Không hề thấy tức giận hay hả hê vì chiến thắng, tôi chỉ nghe lòng buồn rười rượi. Ba là người cuối cùng trong số các anh em của ông còn níu giữ được mái tóc. Từ khi mẹ bị ốm, tóc ông đã thưa đi gần một phần ba và dường như đó lại là một thứ nữa mà ba bị lừa mất. Tôi chợt nghĩ ông thật sự đã bị lừa suốt cả cuộc đời, đã trải qua những điều tôi chưa từng trải qua và có lẽ cũng không bao giờ hiểu được. Ông bị lừa mất thời thơ ấu, mất đi người cha và giờ lại bị cướp đi người phụ nữ mình yêu khi chỉ còn vài năm nữa là quyển sách hôn nhân của họ bước sang chương cuối cùng.

Tuy nhiên, tôi vẫn chưa sẵn sàng tha thứ cho ông. Bây giờ tôi quyết định đi tìm chỗ uống rượu. Tôi nghĩ tôi có thể tình cờ gặp những du khách Úc hào phóng đãi mình vài ly nếu chẳng may hết tiền, nhưng quanh đây lại không có điểm du lịch nào cả. Tôi không dám la cà quá xa vì sợ bị lạc, nhất là khi uống quá chén. Do đó tôi quay lại một quán bar bản địa tên Cafe L’ami nằm trên con đường đó.

Tôi chọn một bàn trên sân thượng và gọi chai bia. Khi uống được khoảng nửa chai, một người phục vụ cao dong dỏng thông báo rằng chương trình ca nhạc sắp bắt đầu và hỏi tôi có muốn vào trong không. Quầy bar tối om được chiếu sáng bằng một bóng đèn tím và quả cầu disco xoay chầm chậm. Có vài chiếc bàn café tròn nhỏ trang trí những bông hồng giả bằng nhựa. Quán khá vắng khách. Không có người nước ngoài nào, chỉ có một nhóm người bản xứ ngồi phía sau và một cặp đôi ngồi cách đó vài bàn.

Trên sân khấu để một cây đàn organ Casio, một cây guitar acoustic, một màn hình ti vi nhỏ nằm trong góc kết nối với máy tính xách tay. Một nữ nhân viên cầm micro thông báo điều gì đó. Tiếp theo, hai anh thanh niên bước lên sân khấu. Một người đeo kính ngồi sau đàn organ, người còn lại nhấc cây guitar lên và họ bắt đầu biểu diễn. Cô gái vừa giới thiệu chương trình đã mở màn bằng một ca khúc Việt Nam. Ban đầu, tôi không chắc hai nhạc công đang nhép theo đoạn nhạc đệm hay nó đã được cài sẵn trên phím đàn. Giọng hát của cô nhân viên hay đến bất ngờ và bài hát đó là một bản ballad lôi cuốn, tràn đầy cảm xúc. Tôi ước giá như mình biết tên nó để tìm nghe lại.

Tôi gọi một chai bia nữa và không rõ từ đâu, một cô gái Việt Nam trẻ tuổi tiến đến ngồi cạnh chỗ tôi.

“Chị này, chị làm gì ở đây thế?” cô ấy hỏi. Cô nhấn giọng khá nặng và khó hiểu, nhất là giữa tiếng nhạc xập xình. Cô bật cười. “Xin lỗi chị, em chưa bao giờ thấy khách du lịch ở đây. Ngày nào em cũng đến chỗ này mà.”

Khi nữ nhân viên đó hát xong, một trong những người đàn ông ngồi sau quầy bar tiến lên sân khấu, nhìn xuống bạn bè mình để tìm kiếm sự động viên khi anh cầm mic lên. Người phục vụ bưng đến bàn chúng tôi một cái ấm sứ và một tách trà, đặt nó trước mặt người bạn ngồi chung mới quen của tôi.

“Em tên Quỳnh”, cô gái đó giới thiệu. Cô tự rót cho mình ít trà và ấp hai tay vòng quanh chiếc tách. Cô tì hai khuỷu tay lên bàn, nghiêng người sát lại phía tôi để nói tôi nghe rõ hơn. “Nghĩa là tên một loài hoa.”

“Tôi là Michelle”, tôi đáp. “Tôi chỉ đi du lịch thôi. Tôi đang ở một khách sạn gần đây.”

“Michelle”, người bạn mới lặp lại. “Nghĩa là gì?”

“À, thực ra nó chẳng có ý nghĩa gì cả.” Người đàn ông trên sân khấu bắt đầu hát và tôi lại ấn tượng trước giọng hát hay tuyệt của anh. Tôi thắc mắc chẳng lẽ người Việt Nam nào bẩm sinh cũng có chất giọng hoàn hảo đến vậy.

“Em đến đây giải buồn” cô gái trẻ tâm sự. “Em thích hát lắm, ngày nào em cũng tới đây.”

“Chị cũng buồn” chai bia thứ hai bắt đầu khiến tôi mở lòng một chút. “Em buồn chuyện gì?”

“Em muốn làm ca sĩ nhưng bố mẹ cứ bắt em đi học. Mà sao chị buồn?”

Tôi hớp một ngụm bia. “Mẹ chị chết rồi” cuối cùng tôi đáp. Tôi nhận ra hình như đó là lần đầu tiên tôi để những lời đó thốt ra khỏi miệng mình.

Quỳnh bỏ tách trà xuống và đặt tay lên mu bàn tay tôi. “Chị nên hát bài gì đó đi.”

Cô ngả người gần hơn và chăm chú nhìn vào mắt tôi như thể tin chắc rằng việc hát sẽ giúp tôi giải quyết mọi vấn đề. Trước khi tất cả mọi chuyện xảy ra, tôi cũng từng cảm nhận như thế về âm nhạc. Tôi từng ấp ủ một niềm tin trong sáng, thơ ngây rằng những bài hát có sức mạnh chữa lành. Tôi từng tin tưởng mạnh mẽ như vậy trước khi đối mặt với sự mất mát tàn nhẫn đến nỗi đã làm lung lay cả những niềm đam mê cháy bỏng nhất của tôi, khiến tham vọng của tôi trở nên phù phiếm và ích kỷ. Tôi nốc một ngụm bia nữa, đẩy ghế ra và tiến lên sân khấu.

“Chị có bài ‘Rainy Days and Mondays’ không?” tôi hỏi cô dẫn chương trình. Cô ấy gõ tên bài hát vào thanh tìm kiếm trên YouTube, nhấp chọn video MIDI karaoke và đưa mic cho tôi. Quỳnh đứng trước sân khấu cổ vũ tôi. Khi nhạc vang lên, cô ấy nhắm mắt lại, mỉm cười và lắc lư theo giai điệu.

“Talking to myself and feeling old… Sometimes I’d like to quit, nothing ever seems to fit… ” (Tự nói chuyện một mình và thấy mình già đi… Đôi khi muốn buông xuôi, đường như chẳng bao giờ tìm được thứ gì phù hợp với mình…). Tôi cất tiếng hát và nhận ra chiếc micro có âm vọng rất trầm, khiến cho giọng tôi trở nên vô cùng quyến rũ. Thực sự là bạn không thể nào hát dở với cái mic này. Tôi nhắm mắt lại, trông cậy vào nó, cố gắng lột tả một cách sống động nhất hình ảnh Karen Carpenter trong bộ dạng gầy gò, thê thảm*. Người phụ nữ biếng ăn, gầy trơ xương mặc chiếc đầm vàng đó đang dần sụp đổ dưới áp lực phải giả vờ tươi vui trước ống kính, từ từ tự sát trên sóng truyền hình bởi khao khát đạt đến sự hoàn mỹ.

Cả quán bar đồng loạt vỗ tay. Qụỳnh lấy bông hoa hồng nhựa trên bàn chúng tôi và tặng cho tôi một cách điệu đà. Đến lượt mình, dĩ nhiên cô không chọn bài nào khác ngoài “My Heart Will Go On” - một ca khúc đã giành được vị trí kinh điển liên tục tại châu Á trong gần hai mươi năm sau khi ra mắt. Tôi nhớ đến hình ảnh của mẹ khi bắt chước Celine Dion, nhớ đôi môi run rẩy của bà. Âm vọng tuyệt vời đưa giọng hát của Quỳnh vang khắp quán bar khi cô ngân lên: “Near! Far! Wherever you are!” Tôi gom thêm nhiều hoa hồng từ những bàn xung quanh và ném chúng dưới chân cô.

“Quỳnh ơi! Hay quá Quỳnh ơi!”

Khi những người khách quen khác thay phiên lên hát, chúng tôi tiếp tục gom hoa hồng trên các bàn và ném lên sân khấu. Chúng tôi nhảy theo tất cả các bài và hoan hô to nhất khi mỗi người hát xong. Quỳnh kể cho tôi nghe về những ca sĩ Việt Nam nổi tiếng. Chúng tôi chia sẻ với nhau về giấc mơ của mình. Sau khi uống hết chai bia cuối, chúng tôi ôm tạm biệt nhau, trao đổi email và hứa sẽ giữ liên lạc nhưng chưa bao giờ thực hiện.

Sáng hôm sau, ba và tôi gặp nhau ở khu điểm tâm tự chọn của khách sạn. Chúng tôi không hề nhắc về trận cãi nhau và tiếp tục chuyến đi như chưa từng có chuyện gì xảy ra. Hai cha con đi xe lửa đến Hội An và ở lại đó hai ngày. Chúng tôi dạo quanh Phố Cổ - một địa danh lịch sử - và chụp ảnh dọc theo con kênh. Trải dài trên các con đường là những sạp bán đèn lồng đủ màu rực rỡ và những tấm thiệp mô hình ba chiều. Đứng trên cây cầu Nhật Bản có mái che nổi tiếng, chúng tôi ngừng lại ngắm nhìn người dân bản địa thả xuống mặt nước những chiếc thuyền giấy nhỏ xinh được thắp nến, đâu hay biết cái tên “Hội An” có nghĩa là nơi hội ngộ yên bình.

16JATJUK - CHÁO HẠT THÔNG

Chúng tôi đến Việt Nam vốn là để tìm cách chữa lành vết thương, để hai cha con có cơ hội gắn bó với nhau hơn trong nỗi đau chung nhưng rốt cuộc lại trở về với sự rạn nứt và xa cách hơn bao giờ hết. Sau chuyến bay kéo dài hai mươi tiếng, chúng tôi về đến nhà lúc tám giờ tối. Tôi thiếp đi ngay vì quá mỏi mệt sau chuyến đi và vì rối loạn múi giờ. Đến khoảng nửa đêm, tôi giật mình dậy do cuộc gọi của ba.

“Ba bị tai nạn”, giọng ông có vẻ bình tĩnh. “Ba đang ở cách nhà khoảng nửa dặm. Con đến đón ba đi. À, nhớ mang theo chai nước súc miệng.”

Hồn vía lên mây, tôi liên tục cắt lời ba bằng hàng loạt câu hỏi nhưng ông chỉ trả lời bằng cách kiên quyết gọi tôi đến rồi tắt máy. Tôi tròng vội cái áo khoác bên ngoài áo ngủ, cuống cuồng lục tìm chìa khóa xe của mẹ, lấy một chai Listerine trong tủ đồ dùng nhà tắm và lái xe đi.

Khi tôi đến đó thì xe cứu thương đã tới. Vừa nhìn qua một lượt, tôi chắc rằng ba đã chết. Chiếc xe lật nghiêng sang một bên giữa hai cột điện thoại. Toàn bộ cửa sổ đều vỡ tan tành.

Tôi đậu xe của mẹ cạnh đống đổ nát, chạy về phía hiện trường chỉ để nhận ra ba đang ngồi trên thành xe cấp cứu, hít thở theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Áo sơ mi của ông đã được cởi ra và một vết bầm tím lớn tụ lại dọc theo xương quai xanh. Trên hai cánh tay và ngực ông rải rác những vết xước nhẹ như thể chúng bị dập nhiều lần bằng máy nghiền phô mai. Nhiều cảnh sát vây quanh chúng tôi. Giống như tôi, ai nấy đều kinh ngạc khi thấy ba còn sống. Không có cách nào lén đưa nước súc miệng cho ông ở đây được.

“Ba định đến văn phòng xem thử. Chắc là ba đã ngủ gục trong lúc lái xe”, ông giải thích.

Văn phòng đó nằm cạnh Highlands - quán bar ruột của ba. “Họ nói ba nên đi bệnh viện nhưng ba nghĩ không cần đâu.”

“Ba phải đi”, tôi dứt khoát.

“Michelle, ba thực sự không sao hết.”

“Nhìn cái xe nát bét của ba đi”, tôi gằn giọng, chĩa một ngón tay về đống tan hoang đó. “Khi vừa dừng xe lại, con đã nghĩ mình thành đứa mồ côi rồi! Ba phải đi.”

Tôi chạy theo sau xe cứu thương đưa ông đến bệnh viện Riverbend. Đó là nơi mẹ đã điều trị khi bị sốc vì đợt hóa trị đầu tiên, cũng là nơi chúng tôi đã quay lại sau chuyến đi Hàn Quốc. Một số đặc điểm ở đây làm tôi nhớ đến bộ phim kinh dị The Shining. Mái hiên gỗ che trên lối vào phía trước và cái lò sưởi bằng đá đặt ở sảnh gợi lên cảm giác rờn rợn giống như ngôi nhà nghỉ bị ma ám trong phim. Những ngọn đèn vàng chiếu sáng cả tòa nhà dài vào ban đêm - một hình ảnh đáng sợ mà tôi khó có thể đối diện lần nữa. Sau khi tôi tìm được chỗ đậu xe và lên phòng bệnh, đã có hai viên cảnh sát đến thẩm vấn ba.

“Sao ông cứ lắp ba lắp bắp vậy?”

“Đâu có…” ba ngập ngừng. “À thì… tôi đang suy nghĩ mà”, ông vừa nói vừa cười. Chai nước súc miệng vẫn đang nằm trong túi áo khoác của tôi.

“Các anh làm ơn, mẹ tôi vừa mới mất.”

Tôi không biết mình khóc là vì sợ ba sẽ bị phạt về lỗi lái xe khi đã uống rượu và tôi phải mắc kẹt ở Eugene để làm tài xế riêng cho ông hay vì quá choáng váng khi cảm thấy số phận rắp tâm hạ gục chúng tôi.

“Tôi chỉ hỏi theo thủ tục và ghi nhận là ông ngủ gục trong lúc lái xe”, viên cảnh sát nói và nhìn ba tôi đầy ngờ vực. Tôi cảm giác ba đang đặt tay lên lưng mình để diễn cho chân thật.

Vài tiếng sau, chúng tôi được xuất viện và tôi lái xe đưa ba về nhà. Tôi không muốn nói bất kỳ lời nào với ông. Lúc này, khi biết ba không sao, nỗi lo sợ cho sự an toàn của ông liền giảm xuống, nhường chỗ cho cơn giận bừng lên khắp người.

“Ba đã nói với con rồi, ba chỉ sơ ý ngủ gục thôi”, ông lải nhải.

Chắc hẳn phải có phép màu nên ba mới không bị gãy cái xương nào nhưng ông vẫn phải chịu đựng nhiều đau đớn. Ông uống thuốc bác sĩ kê cho, trong đó có nhiều loại giống với những loại mẹ tôi đã dùng. Chúng khiến ba càng thêm mệt mỏi, chán chường. Ông ngủ vùi từ sáng đến tối và suốt ba ngày hầu như không bước chân ra khỏi phòng. Tôi ngờ vực tự hỏi phải chăng ba đã cố tình lao vào lề đường chỉ để gây thêm rắc rối cho tôi. Tôi không hề cố gắng sang xem tình trạng ba thế nào. Tôi muốn sống ích kỷ một chút. Tôi không muốn chăm sóc cho bất kỳ ai nữa.

Thay vào đó, tôi bắt đầu lao vào nấu nướng. Hầu hết đều là những món mà bạn có thể ngấu nghiến và phải ngủ một giấc cho tiêu, những món thịnh soạn thường được chuẩn bị cho tử tù. Tôi tự làm món bánh gà mặn từ đầu đến cuối, tự tay cán mỏng bơ, nhào bột, đổ bát nước xốt sền sệt, đậm đà lên lớp bột, sau đó nướng gà, đậu Hà Lan và cà rốt rồi phủ lớp vỏ bánh mỏng bên trên. Tôi nướng thịt và ăn với khoai tây nghiền mịn như kem, khoai tây nướng kiểu gratin của Pháp hoặc khoai tây nướng với vài miếng bơ nhỏ và vài muỗng kem chua. Tôi nướng những tấm mì Ý lasagna to tướng, phủ xốt thịt bò bằm Bolognese nhà làm và rắc vài nắm phô mai mozzarella cắt nhỏ.

Để chuẩn bị cho Lễ Tạ ơn, tôi đã dành hàng tuần lễ để tìm kiếm và sưu tầm các công thức nấu ăn trên mạng. Tôi nhồi và nướng một con gà tây nặng mười pound mua ở cửa hàng Costco. Tôi làm món kem việt quất gồm kem, kem sữa béo Cool Whip và thạch nam việt quất mà cô Margo đã dạy cho mẹ. Tôi trộn khoai lang với kẹo dẻo và xốt nước thịt tự làm.

Một đêm nọ, tôi đến siêu thị mua tôm hùm. Tôi dành thời gian săm soi bể tôm và phát hiện những con khỏe nhất. Tôi hướng dẫn người bán hải sản nhấc tôm lên bằng cái cào nhựa, cù vào đuôi chúng như cách ba đã dạy rồi chọn ra con nào búng thật dữ dội. Tôi luộc chúng trong nồi lớn và bày ra những cái chén nhỏ mà mẹ từng dùng để đựng bơ chảy. Sau khi tôm chín, ba tôi rạch hai nhát ngay giữa càng và vài đường lớn trên lưng chúng.

Trước đây khi chúng tôi ăn tôm hùm, mẹ thường luộc cho hai cha con mỗi người một con còn bà vui vẻ ăn bắp, một củ khoai tây nướng hay một chén cơm con con với banchan và lon cá thu đao - loại cá dầu mà bà hay om với nước tương. Nếu chúng tôi may mắn gặp được trứng tôm, bà sẽ hào hứng xúc những quả trứng màu cam béo tròn đó lên đĩa của mình.

Cha con tôi cùng ngồi xuống ăn, vặn đuôi tôm để bóc ra, sau đó lật con tôm lại và bẻ đôi lớp vỏ.

“Không có trứng”, ba thở dài nói trong lúc tiếp tục xé phần thịt còn lại, hút phần chất lỏng màu xám bền trong.

“Con cũng không”, tôi nói và tách càng tôm ra bằng cái kẹp hạt dẻ.

ĐẾN GIÁNG SINH, các lớp mà Peter trợ giảng cuối cùng đã kết thúc và anh chuyển đến ở cùng chúng tôi. Vợ chồng tôi chọn một cây thông Noel từ vườn ươm ở cuối con đường. Không có mẹ, chúng tôi giống như những đứa trẻ đang chơi trò chơi gia đình. Peter đóng vai ba tôi, nằm dưới gốc cây, xoay xoay vặn vặn mấy con ốc vít trong khi tôi cố gắng dùng đôi mắt của mẹ để quan sát và bảo anh ngừng lại ở những chỗ đã đủ đinh rồi. Mẹ cất đồ trang trí Giáng sinh trong tủ quần áo để ngoài hành lang lầu trên, có lót giấy báo và chia vào ba cái hộp đựng mũ vừa vặn. Những sợi dây đèn quấn quanh mớ tạp chí Time cũ được cuộn lại thành hình trụ.

Tủ quần áo này chỉ là một trong số rất nhiều nhà kho mà trong suốt quãng đời sống ở Eugene, mẹ dùng để tích trữ những thứ đã biến thành đống rác chất lượng cao đồ sộ ngoài sức tưởng tượng. Một cái lồng chim trang trí bằng gỗ, những cái tô đựng ngồn ngộn bóng đèn và ống thủy tinh đủ màu, một bộ nến vẫn còn nguyên trong lớp giấy kính. Mọi hốc tường và ngóc ngách trong nhà đều chứa đầy mỹ phẩm QVC, hàng chục lọ kem dưỡng mắt và huyết thanh chăm sóc da chưa đụng đến, còn có hộp đựng tăm và vòng đánh dấu khăn ăn.

Tôi tự hỏi lẽ nào cái chết của dì Eunmi không để lại cho mẹ được bài học gì sao? Tại sao bà vẫn giữ phiếu bảo hành của tất cả thiết bị trong nhà, thậm chí cả biên lai bảo trì ô tô từ hơn hai chục năm trước?

Trong hốc tủ của tủ quần áo hành lang đó, tôi bắt gặp chiếc hộp đựng đầy ắp những món đồ kỷ niệm thời thơ bé. Mỗi một phiếu điểm tôi từng nhận đều được cất cẩn thận trong phong bì. Mẹ vẫn còn giữ tấm bảng áp phích của hội chợ khoa học mà tôi tham dự hồi lớp ba. Cả những cuốn nhật ký bà bắt tôi phải viết trong thời gian tôi tập viết. “Hôm nay mẹ và tôi đã đi công viên cho chim ăn.”

Tôi bắt đầu khó chịu với mẹ vì những món đồ bà đã trân trọng gìn giữ và giờ bỏ lại cho tôi đối diện với chúng: hai đôi giày em bé. Chúng được bảo quản rất chu đáo. Một đôi xăng đan may bằng ba dải dây da trắng buộc lại với nhau ở mắt cá, một đôi giày lười thể thao bằng vải bố màu hồng với họa tiết kẻ sọc sặc sỡ bên trong. Chúng bé xíu xiu đến nỗi tôi có thể để vừa trên lòng bàn tay. Ôm một chiếc xăng đan vào lòng, tôi bắt đầu bật khóc. Tôi mường tượng ra cảnh một người mẹ đã nâng niu những thứ này - đôi giày của con bà - hẳn là để dành cho đứa cháu tương lai sẽ ra đời vào một ngày nào đó. Đứa bé mà bà không bao giờ được gặp.

Mẹ đã cất giữ biết bao thứ tuyệt vời cho đứa con sau này của tôi. Thật kỳ lạ, việc sắp xếp chúng đã chữa lành cho tôi ít nhiều. Tôi dành ít nhất một tuần để phân loại đống đồ chơi xếp hình Playmobil thành những bộ hoàn chỉnh. Trong văn phòng hiếm khi dùng đến của ba, tôi dọn dẹp hết các mẩu lắp ghép rời rạc và gom thành từng đống. Tôi lựa ra được tám mẩu tách trà màu xanh mòng két nhỏ bằng hạt ngô và ráp chúng với một số mảnh ghép khác của quầy bán xúc xích. Tôi tìm thấy hai cái vòng lửa và gắn chúng vào lại rạp xiếc. Tôi trải những tờ sơ đồ của tòa lâu đài thời Victoria lên tấm thảm màu be, rà tay lên mấy miếng nhựa bé tí để tìm mảnh ghép chiếc mũ lưỡi trai màu xanh da trời của cậu bé tóc vàng sống ở đó cùng với cô bé tóc nâu ngắn qua vai mặc áo hồng và quần trắng.

Chắc hẳn mẹ sẽ giết tôi nếu nhìn thấy tôi đang bỏ đi những gì. Các bài luận thời đi học, thẻ bảo hiểm cũ, cuộn băng video quay một chương trình dành cho trẻ em ở Hàn Quốc mà tôi tham gia làm khách mời và những bộ phim hoạt hình do dì tôi lồng tiếng. Tôi bán những con thú bông Beanie Baby mà chúng tôi bị lừa mua, con gấu Công nương Diana chưa gỡ tem và còn nằm nguyên trong hộp nhựa. Tôi đăng bán Samantha - cô búp bê American Girl với mái tóc nâu dài mà tôi từng nằng nặc đòi mua cho bằng được - lên trang Craiglist cùng tất cả quần áo đi kèm với nó và những bộ mẹ đã đặt thêm với giá hời. Tôi thấy mình giống bị phát rồ, vứt tống vứt tháo đồ đạc như thể cháy nhà đến nơi. Việc san phẳng núi đồ đạc lưu cữu và chỉ giữ lại những thứ cần thiết không khác nào lao động khổ sai. Sau khi hoàn thành, tôi cảm giác như vừa được giải thoát đầy nhẹ nhõm hay được chấm dứt một bản án.

Mẹ qua đời, tất cả những món đồ này dường như cũng trở nên côi cút hoặc biến thành những vật thể, thành thứ vô tri vô giác, thành chướng ngại. Những thứ từng hữu dụng nay hóa ra vật cản. Những cái chén từng dùng để ăn uống nay chỉ còn là món đồ cần được sắp xếp, là trở ngại cản đường tôi dọn dẹp. Cái giá nến tôi từng giả vờ làm chiếc bình ma thuật hồi bé - một chi tiết quan trọng trong câu chuyện tưởng tượng của tôi - giờ cũng chỉ là một thứ cần bỏ đi.

Tôi nhét đầy một cuộn túi rác tất cả quần áo của mẹ, chất thành nhiều đống ở trên lầu để ba không phải vất vả dọn dẹp cả tuần. Một đống mang đi từ thiện, một đống có thể giữ lại, một đống gồm những món tôi biết chắc mình cần. Nhìn những chiếc áo chiếc quần trải dài trên sàn, cảm giác như nhiều phiên bản của mẹ đã xẹp xuống và tiêu biến.

Tôi mặc thử toàn bộ áo khoác của bà - những chiếc áo khoác da đẹp đẽ - nhưng rất tiếc nuối vì tất cả đều bị rộng vai cả tấc. Tôi giữ lại một đôi giày vừa vặn với mình nhưng vội vàng vứt ngay đôi giày thể thao đế bệt. Tôi xếp tất cả giỏ xách của mẹ lên bàn. Giỏ da cam mềm mại, giỏ da rắn màu đỏ sáng bóng, mấy chiếc xắc tay nhỏ xinh quý giá có ngăn để điện thoại. Một chiếc giỏ tròn tuyệt đẹp làm bằng lông đen mềm mại, có móc cài bằng bạc và bên trong lót sa tanh đen. Tất cả đều mới tinh như chưa từng được dùng đến. Còn có một chiếc ví Chanel hàng fake chất lượng cao với lớp vải đen may chần cổ điển và một cái hàng thật, vẫn còn nằm trong hộp.

Tôi mời Nicole và Corey đến xem qua những thứ còn lại. Tôi đưa hai bạn vào phòng, khuyến khích họ thử vài món đồ của mẹ và ưng cái nào thì lấy cái đó. Ban đầu, cả hai rất ngại ngùng nhưng sau khi tôi nài nỉ tới lui, rốt cuộc họ cũng chịu nhận. Tương tự, tôi mời thêm vài người bạn của mẹ đến lựa, sau đó chia tất cả các món khác thành nhiều chuyến đưa đến những trung tâm quyên góp đồ từ thiện trong thành phố.

Tôi nghe trái tim mình rắn lại tựa như đang đóng vảy, đang mọc lên một lớp vỏ, sần lên một vết chai. Tôi xóa hết hình chụp của mẹ trong thời gian ở bệnh viện và hình tôi mặc bộ pyjama đôi đang nằm trên giường bà. Tôi xóa luôn bức ảnh mẹ đã gửi vào ngày bà cắt tóc ngắn giống Mia Farrow, thẹn thùng tạo dáng như thể đã vượt qua giai đoạn chông gai nhất. Trong lúc sắp xếp tủ chén đĩa cạnh chiếc điện thoại bàn trong nhà bếp, lắp chặt những cục pin bị lỏng, bỏ hết các tấm ảnh phong cảnh cũ đã nhòe và dọn dẹp những cuộn phim cũ chưa rửa, tôi tình cờ bắt gặp cuốn sổ gáy xoắn màu xanh lá mà tôi đã dùng để ghi lại toàn bộ thông tin thuốc men và lượng calo mẹ nạp được mỗi ngày. Những phép tính tuyệt vọng, những dòng ghi chép tràn trề hy vọng đó lưu giữ ký ức về những lúc chúng tôi dỗ dành mẹ cố nhấp một ngụm nước hay nuốt một miếng thức ăn, khổ sở nỗ lực để tiếp tục duy trì sự sống. Tôi xé toạc các trang giấy và giật vòng kim loại tuột khỏi gáy sổ, vừa gào khóc vừa xé vụn những phép tính vô dụng, ngu ngốc của mình thành ngàn mảnh.

CÓ LẼ TÔI ĐÃ ăn nhiều cháo hạt thông (jatjuk) đến ngán tận cổ nhưng sau đó không hiểu sao vẫn thấy thèm. Bác Kye thường nấu cho mẹ tôi ăn món này nhiều nhất vì đó là một trong vài thứ ít ỏi mà bà còn tiêu hóa được.

Trước đây tôi từng làm theo công thức nấu món canh hầm đậu nành của Maangchi nên tôi lên mạng tìm thử xem cô có hướng dẫn cách nấu cháo hạt thông không. Tôi không chắc lắm vì món này không phổ thông bằng món canh tương đậu phụ doenjang jjigae. Nhưng tất nhiên tôi đã tìm được.

Maangchi miêu tả như sau: “Tôi có thể nói cháo hạt thông là vua của tất cả các món cháo!… Trông nó giống như xúp nhưng tôi khuyên bạn nên ăn từng muỗng chứ đừng húp nhé, vì như vậy bạn mới thưởng thức được dư vị của nó. Múc một muỗng, ngừng lại thưởng thức! Hãy nhắm mắt như tôi làm trong video này để cảm nhận hương vị của cháo. Ngon mê ly, một muỗng nữa nhé!”

Bài viết của cô ấy khiến tôi nhớ đến những tin nhắn của mẹ kể về việc bà chăm chút mọi trải nghiệm ăn uống một cách vô cùng tỉ mỉ.

Tôi để máy tính xách tay lên bàn bếp và bắt đầu mở video hướng dẫn. Maangchi mặc chiếc áo thun màu nâu tay lỡ với phần ren đắp nổi trên cổ áo. Mái tóc đen của cô được chải thẳng gọn gàng, thả xuống vai. Trước mặt cô đặt cái thớt và bên cạnh là máy xay sinh tố. Đây là video mới nhất với chất lượng tốt hơn hẳn. Gian bếp của cô đổi khác đi, trông thật hiện đại và sáng sủa.

“Xin chào tất cả các bạn!” giọng Maangchi líu lo. “Hôm nay chúng ta sẽ học cách làm món cháo hạt jatjuk nhé!”

Công thức nấu rất đơn giản, với các nguyên liệu gồm có hạt thông, gạo, muối và nước mà chúng ta đều đã có sẵn. Theo hướng dẫn của Maangchi, tôi ngâm một phần ba chén gạo vào nước trong vòng hai tiếng. Tiếp theo lấy hai muỗng canh hạt thông, bóc vỏ rồi cho những lõi hạt mềm đã lựa vào máy xay. Sau khi gạo đã ngâm xong thì xả lại với nước. Kế đến trộn gạo vào chung với hạt thông, đổ thêm hai chén nước, đậy nắp và bật máy xay. Đổ chất lỏng vừa xay vào cái nồi nhỏ đã bắc lên bếp.

“Món này không cần nhiều nguyên liệu nhưng bạn thấy đấy, quá trình nấu sẽ tốn không ít thời gian. Chính vì vậy jatjuk rất hữu dụng. Chẳng hạn như khi người thân của bạn bị ốm, bạn thường không giúp được gì nhiều. Vì người bệnh không ăn được các món thông thường nên lúc đến bệnh viện, chúng tôi thường nấu món cháo này cho họ. Hạt thông rất giàu protein và chất béo tốt cho cơ thể nên đây là thức ăn lý tưởng dành cho người đang hồi phục sức khỏe.” Maangchi giải thích.

Hỗn hợp cháo có màu trắng sữa tuyệt đẹp. Tôi để lửa vừa và khuấy cháo bằng thìa gỗ. Ban đầu tôi hơi sốt ruột vì thấy cháo chưa đặc lại và lo rằng mình đã đổ quá nhiều nước. Nhưng sau đó khi hỗn hợp chuyển sang sền sệt như bơ đậu phộng, tôi lại nghĩ mình đổ quá ít nước. Tôi hạ nhỏ lửa và tiếp tục khuấy hy vọng nó sẽ loãng ra như Maangchi đã làm. Đến khi nồi bắt đầu phát ra tiếng xèo xèo thì tôi tắt bếp, rắc muối rồi đổ cháo vào cái bát nhỏ.

Tôi cắt kim chi chonggak vào những chiếc đĩa nhỏ và rắc ít muối lên mấy miếng củ cải. Cháo mịn như kem và béo ngậy, ăn vào tạo cảm giác dễ chịu, nhẹ nhàng. Tôi thưởng thức thêm vài muỗng rồi ăn kèm với chút kim chi chua cay để giảm bớt vị béo. Cũng đâu có gì khó lắm, tôi nghĩ thầm, hào hứng vì đã chinh phục được một món ăn mà bác Kye cứ làm ra vẻ bí hiểm.

Tôi nhận ra đây chính là thứ mình cần. Sau bao ngày ngấu nghiến những món sơn hào hải vị xa hoa hay khoai tây thừa mứa trong đủ các món ăn đầy ắp bơ, pho mát với kem, chén cháo bình dân này chính là món đầu tiên khiến tôi cảm thấy no.

Maangchi giống như cô giáo trực tuyến chia sẻ tỉ mỉ bí quyết nấu ăn theo từng bước và tôi có thể học bất cứ lúc nào. Cô cung cấp những kiến thức đã bị giấu kín với tôi trong khi vốn dĩ tôi có quyền được biết. Tôi nhắm mắt lại, đưa muỗng cháo cuối cùng vào miệng, tưởng tượng cảm giác hỗn hợp mịn màng đó phủ lên chiếc lưỡi phồng rộp của mẹ. Chất lỏng âm ấm chậm rãi chảy vào dạ dày trong khi tôi tận hưởng dư vị của nó.

17CÂY RÌU NHỎ

“Còn hai phần pizza rau củ xoắn ốc cuối cùng” một người nữ bồi bàn thông báo, trịch thượng đi qua khu vực chuẩn bị salad đóng vai trò như giới tuyến giữa khu vực trước và sau bếp. Cô ngừng lại, hít hít ngửi ngửi rồi sa sầm mặt. “Có cái gì đang cháy à?”

“Biến. Khỏi. Đây. Ngay!” Tôi gầm gừ, nửa cái đầu còn đang đút trong lò nướng pizza, tay cạo cạo lớp pho mát cháy bướng bỉnh. Cố giữ thăng bằng trên ghế đẩu, tôi liếc xuyên qua màn khói xám xịt bốc lên nghi ngút từ giữa chiếc bánh bị chia năm xẻ bảy mà mình đã dành mười phút vất vả cuối cùng để chuẩn bị, nỗ lực giữ bình tĩnh và chạy hết các việc lặt vặt. Đây là ca trực đầu tiên mà tôi phải một mình xoay xở giữa căn bếp tất bật. Tôi chợt hiểu ra tại sao tất cả đầu bếp mình từng làm việc chung đều không ưa các nhân viên phục vụ. Tôi phải vận hết sức lực của từng tế bào để ngăn mình ném cái máy cắt pizza qua nhà bếp giống như ngôi sao ninja ném phi tiêu.

Sau chuyến du lịch, tôi xin vào làm đầu bếp ở một cửa hàng pizza độc đáo vì bị quyến rũ bởi bầu không khí miệt mài làm việc theo dây chuyền và không phải chiều lòng các thượng đế. Tôi cứ tưởng làm việc ở nhà hàng pizza rất nhàn nhã. Tôi sẽ có hàng giờ thong thả vừa phiêu theo nhạc vừa nhào bột bằng mấy ngón tay, giống kiểu ngồi thiền thư thái của chú Ninja Rùa kết hợp với kiểu đi làm như đi chơi của Julia Roberts khi mặc áo in slogan “a Slice of Heaven” ở tiệm pizza Mystic. Cũng như hầu hết mọi người, tôi tưởng làm nhân viên của cửa hàng pizza chẳng mấy vất vả, chỉ lem nhem chút bột mì trên má mà đổi lại được rủng rỉnh tiền trong túi mang về nhà.

Nhưng tiệm pizza Sizzle Pie đã có kế hoạch khác dành cho tôi. Dường như tuân theo một loại nghi thức bóc lột tàn bạo nào đó, nhà hàng huấn luyện tôi làm quen với công việc mới bằng cách đẩy tôi vào những ca trực đêm cuối tuần, bắt đầu lúc mười giờ tối và kết thúc lúc sáu giờ sáng. Cứ đến hai giờ sáng, khi tất cả quán bar trong thành phố đóng cửa là một đám sinh viên say xỉn sẽ ồ ạt tràn vào ăn pizza. Toàn bộ ca trực của tôi sẽ biến thành một cuộc đua ném những lát bánh và thụt thò những cái thớt gỗ lớn ra vào lò nướng cho đến tận bốn giờ sáng khi nhà hàng đóng cửa. Hai tiếng sau đó, sau khi kỳ cọ sạch sẽ bột mì dính trong mọi góc bếp suốt cả ngày, cuối cùng tôi cũng được thả về khi trời vừa sáng.

Sau đó, Peter sẽ đến đón tôi. Những đêm tôi đi làm, anh ở nhà thức dịch tài liệu từ tiếng Pháp sang tiếng Anh - một công việc tự do anh tìm được trên Craigslist. Tôi bò vào ghế hành khách, nghe từng đoạn xương trong người đau ê ẩm, hai cánh tay bỏng rát, một vệt bột bám chặt trên kính áp tròng. Vừa cắn lát pizza xúc xích còn dư, Peter vừa năn nỉ tôi nghỉ việc.

“Không kiếm được bao nhiêu đâu em à”, anh khuyên.

Vấn đề không phải là tiền. Vấn đề là tôi muốn giữ cho mình càng bận rộn càng tốt. Tôi muốn vắt kiệt sức để không còn thời gian dằn vặt day dứt, muốn trói chặt bản thân vào một guồng quay để không suy sụp trong những tháng cuối cùng trước khi vợ chồng tôi rời khỏi Eugene mãi mãi. Có lẽ tôi đang tự trừng phạt mình vì đã thất bại trong việc chăm sóc mẹ hoặc có lẽ tôi sợ nếu mình sống chậm lại thì không biết chuyện gì sẽ xảy ra.

Những lúc không đi làm, không nấu nướng hay dọn dẹp nhà cửa, tôi sẽ chui vào căn nhà nhỏ ở cuối vườn để sáng tác nhạc. Tôi viết về con Julia, về nỗi bối rối hoang mang của nó khi vắng mẹ nên cứ liên tục đánh hơi và quanh quẩn bên ngoài phòng ngủ của bà, về những lúc tôi chạy trên máy đi bộ, những đêm vật vờ trên giường bệnh viện, về cảm giác khi đeo nhẫn cưới của mẹ và nỗi cô độc khi sống giữa rừng cây. Đó là những điều tôi muốn bộc bạch với mọi người nhưng bất lực. Đó là nỗ lực buông xả mọi dồn nén chất chứa suốt sáu tháng qua, khi tất cả những thứ tôi ngỡ như đã nắm chắc về cuộc đời mình đều hóa thành dang dở.

Sau khi viết xong, tôi ngỏ lời nhờ Nick (anh thường đi đi về về giữa Eugene và Portland) đệm guitar cho mình hát. Chúng tôi vẫn chơi thân với nhau từ hồi tốt nghiệp trung học và anh đã nhiệt tình giúp tôi thực hiện album này. Nick giới thiệu tôi với Colin - một tay trống toàn tính di cư đến Alaska, có bộ sưu tập súng trường và phòng thu ngay trong phòng ngủ để chúng tôi có thể thu âm. Cùng với Peter đệm bass, bốn người chúng tôi đã thu một album gồm chín ca khúc trong hai tuần. Tôi đặt tên cho nó là Psychopomp.

Đến cuối tháng Hai, hầu hết đồ đạc trong nhà đã được đóng gói vào thùng. Tháng Ba sẽ là cột mốc đánh dấu mười tháng chúng tôi rơi vào bế tắc và đã đến lúc phải sống tiếp cuộc đời mình. Peter và tôi quyết định đến New York, tìm một công việc toàn thời gian ổn định. Vậy là cuối cùng, chúng tôi đã quyết tâm chuyển sang cuộc sống bình thường của những người trưởng thành. Nhưng trước khi trói buộc bản thân vào những kỳ nghỉ phép ít ỏi để đổi lấy chế độ bảo hiểm của công ty, chúng tôi phải có một cuộc chia tay cuộc đời tự do thật đáng nhớ. Với số tiền mừng cưới, vợ chồng tôi lên kế hoạch cho tuần trăng mật muộn tại Hàn Quốc. Chúng tôi sẽ đến Seoul, Busan và bù lại chuyến du lịch đảo Jeju bị bỏ lỡ của gia đình trước đây, sau đó quay lại Bờ Đông để bắt đầu săn việc.

Với sự trợ giúp đắc lực của Google Dịch, tôi nhắn tin qua ứng dụng Kakao với dì Nami, cố hết sức dùng những câu tiếng Anh ngắn và chắp vá thêm tiếng Hàn để nói cho dì hiểu rằng tôi và anh Peter đang chuẩn bị về Hàn Quốc. Dì nhắn câu trả lời bằng tiếng Hàn, gửi qua cho anh Seong Young hoặc chị Esther - con gái riêng của dượng để dịch chúng sang tiếng Anh, sau đó chép và dán chúng vào khung trò chuyện rồi gửi lại cho tôi. Dì một hai bảo chúng tôi hãy ở lại nhà mình.

Tôi ngần ngừ không muốn nhận lời. Kể từ khi dì rời Eugene, tôi luôn rất muốn duy trì liên lạc với dì nhưng việc vượt qua khoảng cách ngôn ngữ giữa chúng tôi quả là gian nan thách thức. Có những sắc thái tình cảm mà tôi tha thiết thổ lộ nhưng không cách nào diễn tả được. Nhưng trên hết, tôi không muốn xâm phạm tổ ấm của dì. Trong bốn năm qua, căn hộ của dì Nami và dượng đã đóng vai trò như cánh cửa xoay vòng dành cho những vị khách đang hấp hối. Giờ mẹ đã đi rồi, tôi không bao giờ muốn trở thành dấu hiệu nhắc dì nhớ lại những ngày tháng tăm tối ấy, một gánh nặng mà dì cảm thấy cần phải đeo mang.

Những lúc xem qua thư từ và hình ảnh cũ trong đống đồ đạc của mẹ, tôi thường nghĩ đến dì Nami, băn khoăn không biết nên chia sẻ chúng với dì hay là giấu đi luôn. Những bức ảnh ấy khiến tôi xích gần lại với mẹ hơn. Những bức ảnh mà bà được thừa hưởng sau khi dì Eunmi mất vẫn còn rất mới mẻ đối với tôi. Xúc động biết bao khi nhìn thấy trong nước hình nâu đỏ cũ kỹ là mẹ tôi hồi bé, cắt tóc ngắn, mang giày thể thao, là ba chị em của mẹ khi còn là những đứa trẻ, là ông bà ngoại tôi thời thanh xuân xinh đẹp, trẻ trung.

Nhưng tôi tự hỏi có khi nào dì Nami sẽ nhìn thấy điều gì khác từ tấm hình này chăng. Có lẽ dì sẽ thấy một bức ảnh màu sống động được chụp trong sảnh tiệc. Ba chị em dì đang đứng xếp hàng theo thứ tự từ lớn nhất đến nhỏ nhất và nhảy điệu nối đuôi với ông bà ngoại. Họ ăn mặc lộng lẫy giống như dự đám cưới. Giấy dán tường với hoa văn trang nhã kết hợp hài hòa với rèm cửa xuyệt tông. Ông tôi thắt cà vạt trắng, mặc bộ vest nâu vàng thời thượng đang đứng đầu hàng khiêu vũ. Bà ngoại diện áo khoác hồng, ôm sau eo ông. Dì Nami đứng giữa, mắt lim dim, môi tủm tỉm và ôm chặt hông bà ngoại. Dì vô tình hướng mặt về ống kính mà không biết. Dì đeo đôi bông tai ngọc trai to tướng, mặc chiếc đầm màu xanh ngọc sáng rỡ. Mẹ tôi đứng sau dì, tóc uốn bồng bềnh và để mái, trông cực kỳ thanh lịch trong bộ lễ phục đen. Dì Eunmi đứng sau cùng, đẹp giản dị trong chiếc đầm với hoa văn xanh sẫm. Cả nhà ngoại đều hướng về phía trước, chụp một kiểu ảnh gia đình. Đó là tấm hình duy nhất tôi từng thấy bà ngoại cười.

Giờ đây, tất cả đều đã hóa thành cát bụi. Chỉ duy nhất người đứng giữa còn sống. Tôi cố quan sát bức ảnh bằng đôi mắt của dì Nami, mường tượng cơ thể của họ từ từ mờ đi khỏi khung hình khi bước vào quá trình xử lý hậu kỳ, giống như lúc nhân vật trong phim nghịch chuyển thời gian để thay đổi hoàn cảnh hiện tại.

Mẹ từng kể rằng trong một lần dì Nami đi xem bói, thầy bói phán dì sẽ sống như một cái cây cả đời chỉ biết cho đi. Số phận của dì được định sẵn là mang sứ mệnh chở che, nuôi dưỡng, làm điểm tựa cao lớn, vững vàng và tỏa bóng mát cho bất kỳ ai nằm bên dưới, nhưng ngay ở gốc sẽ luôn có một cái rìu nhỏ ngày ngày bổ vào thân cây, ngày ngày bào mòn sức lực của dì.

Tất cả những gì tôi nghĩ được lúc này là: phải chăng mình chính là cây rìu nhỏ ấy? Dì Nami xứng đáng có một không gian tĩnh lặng, riêng tư và một ngôi nhà bình yên, thư thái. Tôi không bao giờ muốn xâm phạm điều đó nhưng cũng cảm thấy dì là người duy nhất còn lại trên đời hiểu được cảm giác thật sự của tôi.

CUỐI THÁNG BA, khi chỉ còn vài ngày nữa là đến sinh nhật hai mươi sáu tuổi của tôi, ba chở vợ chồng tôi ra sân bay. Chúng tôi ôm tạm biệt nhau, lòng ngổn ngang nhiều cảm xúc. Sự ra đi của chúng tôi đã kết lại chương đầu tiên của một giai đoạn tang tóc. Và dù cha con tôi rất lo lắng không biết người kia sẽ tiếp tục sống ra sao, cùng nhau nỗ lực chắp vá những mảnh vỡ vụn nhưng chúng tôi cũng nhẹ nhõm không kém khi được thoát khỏi nhau.

Đây là lần đầu tiên Peter đến châu Á và tôi rất háo hức đưa anh đi trải nghiệm chuyến hồi hương cách niên của tôi từ bé đến lớn. Trước đây, mẹ và tôi luôn chọn hãng Korean Air để bay về Seoul. Bà thường lấy một tờ báo tiếng Hàn được xếp gọn trong những ngăn ở cuối ống lồng đưa hành khách lên máy bay, thắt dây an toàn rồi hào hứng lướt qua các dòng chữ quen thuộc mà bà hiếm khi được đọc ở Mỹ. Tất cả tiếp viên hàng không đều là những phụ nữ Hàn Quốc xinh đẹp với mái tóc đen dài và làn da trắng mịn hoàn hảo. Họ sẽ là người cuối cùng lên xuống giữa các lối đi. Và rồi từng chút một, hệt như trong chuyến hành hương đến H Mart, những không gian mà chúng tôi thoáng lướt qua bắt đầu hiện lên sắc nét với màu sắc sống động. Ấn tượng về điểm đến đã xuất hiện rất lâu trước khi máy bay hạ cánh như thể nó được tạo ra từ phòng điều áp.

Chúng tôi đã đến Hàn Quốc. Âm điệu du dương thân thuộc của tiếng Hàn bật ra từ những chiếc ghế bên cạnh. Đoàn nữ tiếp viên mặc áo khoác xanh lơ ủi phẳng phiu với khăn quàng cổ xuyệt tông, váy kaki và giày cao gót đen đang nhịp nhàng, uyển chuyển bước qua. Hai mẹ con tôi thường ăn chung bibimbap chấm tương gochujang đựng trong những cái tuýp nhỏ bằng cỡ tuýp kem du lịch. Chúng tôi nghe thấy tiếng gọi món của những người vẫn còn đòi ăn mì cay Shin Cup.

Khi Peter và tôi ngồi vào chỗ, những tín hiệu đầu tiên của ảo ảnh đó lại lóe lên và khắp khoang máy bay rì rầm những thanh âm tiếng Hàn thân thuộc khiến tôi bùi ngùi xúc động. Khác với các ngôn ngữ thứ hai mà tôi nỗ lực học thời trung học, có nhiều từ tiếng Hàn tôi hiểu được một cách tự nhiên mà không cần học định nghĩa. Không cần bất kỳ bản dịch tạm thời nào làm cầu nối giữa hai ngôn ngữ. Một phần tiếng Hàn vốn đã tồn tại đâu đó như một phần của tâm hồn tôi - những từ ngữ mà tôi thấm nhuần bằng chính ý nghĩa nguyên gốc của nó chứ không phải hiểu gián tiếp thông qua tiếng Anh.

Suốt một năm đầu đời, tôi phải nghe tiếng Hàn nhiều hơn tiếng Anh. Trong lúc ba đi làm, cả một ngôi nhà toàn là phụ nữ đã hát ru tôi, đưa tôi vào giấc ngủ bằng những tiếng dỗ dành như “jajang jajang” (ngủ đi), những tiếng thì thầm nựng nịu của người Hàn như “Michelle-ah” và “aigo chakhae” (ui chao, ngủ đi nào). Ti vi bật suốt ngày - tin tức, phim hoạt hình, phim truyền hình Hàn Quốc lấp đầy các gian phòng bằng tiếng Hàn. Nhưng át đi tất cả là giọng nói vang rền như sấm của bà tôi, liên tục nhấn vào từng nguyên âm và ngắt nghỉ theo nhịp bằng tiếng gầm gừ đặc trưng của người Hàn phát ra từ sâu trong cổ họng để dặm thêm cho bài hát, nghe như tiếng mèo rít hay ai đó đang khạc đờm.

Từ đầu tiên tôi nói được là một từ tiếng Hàn: Umma. Ngay khi còn ẵm ngửa, tôi đã cảm nhận được tầm quan trọng của mẹ. Mẹ là người tôi nhìn thấy nhiều nhất và trong vực thẳm mờ mịt của ý thức đang thành hình, tôi đã biết bà là của tôi. Trên thực tế, tiếng gọi mẹ không chỉ là từ đầu tiên mà còn là từ thứ hai tôi biết nói: Umma, rồi đến Mom. Tôi gọi mẹ bằng cả hai ngôn ngữ. Ngay lúc ấy, hẳn tôi đã biết sẽ không có ai trên đời này thương tôi nhiều như mẹ.

Chuyến đi tôi từng háo hức trông chờ giờ đây lại khiến tôi thấp thỏm khi nhận ra đây là lần đầu tiên dì cháu tôi nói chuyện mà không có dì Eunmi, mẹ tôi hay anh Seong Young bên cạnh để đóng vai trò phiên dịch. Chúng tôi phải tìm cách giao tiếp với nhau khi không có người chuyển ngữ.

Làm sao tôi có thể hy vọng duy trì mối quan hệ với dì Nami bằng vốn từ của một đứa trẻ lên ba? Làm sao tôi bày tỏ được những mâu thuẫn giằng xé trong lòng? Mất đi mẹ, liệu tôi có còn sự gắn kết đích thực nào với Hàn Quốc hay với gia đình bên ngoại không? Và trong tiếng Hàn, “cái rìu nhỏ” được gọi là gì?

Hồi tôi còn bé, các dì thường trêu tôi bằng cách hỏi tôi là thỏ hay cáo.

Tôi đáp: “Con là thỏ! Thỏ Tokki!”

Họ trêu: “Ah nee, Michelle yeou!” Ồ không, Michelle là cáo mà!

Không, không phải, tôi nằng nặc cãi lại, con là thỏ cơ!

Thế là ba dì cháu cãi qua cãi lại cho đến khi họ chịu nhường mới thôi. Tôi rất lanh lợi và ngoan ngoãn như thỏ chứ không phá phách và láu cá như cáo.

Liệu dì Nami có còn nghĩ tôi là con bé hư hỏng, hay giận dỗi mà em gái của dì hè nào cũng dắt về không? Đứa bé từng la lối ầm ĩ trong một nhà hàng thịt nướng sang trọng vì bị khói hun cay mắt và cổ họng. Đứa bé từng bắt con trai dì rượt đuổi nó lên cầu thang tòa chung cư trong khi anh nó mồ hôi đầm đìa, lo lắng em mình đi lạc. Suy cho cùng, chính dì là người đã đặt cho tôi biệt danh “con nhóc quậy khét tiếng” cơ mà.

“MỆT LẮM! CON HẢ!” dì Nami hỏi to, chen thêm vài từ tiếng Anh. “Tốt tốt! Nghỉ đi con!” “Con đói không? Thấy thế nào?”

Dì mặc chiếc đầm dài rộng thùng thình. Mái tóc cắt ngắn gọn gàng trên vai, nhuộm màu nâu sẫm pha chút vàng. Leon - chú chó toy poodle côi cút của dì Eunmi mừng rỡ chạy quanh cổ chân chúng tôi khi chúng tôi ra khỏi thang máy và bước vào nhà. Dì Nami dẫn vợ chồng tôi đến căn phòng dành cho khách và chỉ chỗ để hành lý. Dì đưa anh Peter ra một ban công có để cái gạt tàn lót khăn giấy ướt mặc dù dì đã bỏ thuốc lá hơn hai mươi năm rồi.

“Con cứ hút ở đây”, dì bảo. “Không sao đâu!”

Dì thân tình đặt tay lên lưng chồng tôi và dẫn anh đến chiếc ghế massage tự động đặt trong phòng khách. Trông nó giống như cái máy biến áp, to đồ sộ và rất hiện đại, được làm bằng nhựa màu be láng bóng với dây đèn LED đổi màu dọc hai bên. Nệm ghế được bọc lớp da nâu mịn màng.

“Thư giãn đi con!” dì bấm vào mấy cái nút trên chiếc điều khiển từ xa. Ghế bắt đầu ngả ra và chỗ để chân nâng hai chân Peter lên. Những âm thanh xì xì như tiếng hắt hơi nhẹ phát ra khi chiếc ghế ép lại và giải phóng không khí, siết chặt tay, chân anh trong lúc cơ chế bên dưới lớp da đấm bóp vào lưng và cổ.

“Đã lắm ạ!” Peter lịch sự khen.

Dượng mặc bộ vest xám, vừa từ bệnh viện đông y trở về nhà liền vội vàng lao đến bắt tay Peter.

“Rất vui được gặp cháu… Peter!” Dượng phát âm một cách mạnh mẽ nhưng đang liến thoắng thì đột ngột chuyển sang ngập ngừng im lặng khi dượng cố tìm kiếm từ ngữ thích hợp và chuẩn bị phát âm, hệt như ai đó vừa nhấn ga vừa đột ngột thắng gấp. “Cháu có bị đau gì không? Đau… chỗ nào? Dượng là… bác sĩ.”

Trong lúc dượng đi vào nhà, dì Nami trải chăn lên sàn cho chúng tôi nằm. Vợ chồng tôi kéo áo lên rồi nằm sấp xuống. Sau khi thay bộ đồ ngủ màu xanh vừa vặn với họa tiết những chú cáo hoạt hình nhỏ nhắn, dượng quay lại và đặt các cốc giác hút lên lưng chúng tôi, bóp bóp cái cần trông giống như khẩu súng nhựa nhỏ để ép hết không khí ra ngoài. Một cách nhanh nhẹn và khéo léo, dượng châm những cây kim châm cứu dọc theo cổ và vai hai vợ chồng tôi. Sau hai mươi phút, dượng rút chúng ra và dì Nami đóng vai trò như một y tá, giúp dượng thu dọn cốc giác hơi và kim châm.

Vừa buồn ngủ vừa mệt rũ vì trái múi giờ, tôi cứ nằm sấp trên sàn phòng khách, chập chờn chìm vào giấc ngủ. Mi mắt tôi trĩu xuống và tôi cảm thấy dì đang đắp một tấm chăn mỏng lên người mình. Sự chăm sóc rất đỗi dịu dàng như người mẹ cùa dì đã làm tan chảy mọi nỗi lo lắng trong tôi.

SÁNG HÔM SAU, khi tôi thức dậy thì đã thấy dì Nami đang chuẩn bị bữa sáng.

“Jal jass-eo?” tôi hỏi dì đêm qua ngủ có ngon không. Dì đang quay lưng lại với tôi, cúi người xuống bếp. Nghe hỏi, dì quay lại, tròn mắt, một tay cầm đôi đũa dính dầu mỡ và tay còn lại đặt lên tim.

“Kkamjjag nollasseo! Con làm dì bất ngờ! Giọng con nghe y như mẹ con vậy.”

Dì chuẩn bị bữa sáng kiểu Tây cho Peter và kiểu Hàn cho tôi. Phần của anh có trứng chiên, bánh mì nướng bơ đã bỏ vỏ và một đĩa rau trộn gồm cà chua bi cắt đôi, bắp cải đỏ và xà lách Mỹ. Phần cho tôi, dì lấy những hộp đựng hiệu Tupperware ra và chiên lại ít jeon. Qua vai dì, tôi thấy dầu sủi xèo xèo dưới những cái bánh kếp tráng trứng. Hàu, vài lát cá nhỏ, mấy miếng chả dồi, tất cả đều được tẩm bột và trứng, chiên lên và chấm với nước tương. Dì bưng lên thêm một nồi kim chi jjigae hấp, mở một hộp nhựa đựng rong biển đặt cạnh bát cơm của tôi, hệt như mẹ tôi thường làm ngày trước.

Chúng tôi ở lại nhà dì được bốn ngày thì đến sinh nhật của tôi. Nhân dịp này dì Nami nấu miyeokguk - món canh rong biển bổ dưỡng rất tốt cho phụ nữ sau sinh và theo truyền thống, người Hàn Quốc thường ăn miyeokguk để tri ân mẹ mình. Đối với tôi bây giờ, chén canh rong biển ấy trở nên thật thiêng liêng và thấm đẫm ý nghĩa vô cùng mới mẻ. Lòng tràn đầy cảm kích, tôi húp nước dùng và nhai những miếng rong biển mềm mại, trơn bóng. Hương vị của nó gợi lên hình ảnh của vị thần biển cổ xưa nào đó đang tiến vào bờ, thỏa thuê dự tiệc và thân thể trần truồng được che lại giữa lớp bọt biển. Bát canh đó vỗ về tâm hồn tôi, khiến tôi tưởng như được trở về nằm trong bụng mẹ để tự do vẫy vùng.

TÔI KHAO KHÁT nói chuyện với dì Nami nhưng khoảng cách ngôn ngữ đã cản đường tôi. Chúng tôi cố gắng giao tiếp nhiều nhất có thể nhưng những cuộc đối thoại bao giờ cũng bị ngắt quãng vì những khoảng lặng dài khi cả hai lóng ngóng bấm điện thoại để tìm cách dịch ra.

“Thực lòng, con cảm ơn dì rất nhiều ạ.” Tôi nói với dì bằng tiếng Hàn vào một buổi tối hai dì cháu cùng ăn bánh và uống bia bên bàn bếp. Sau đó tôi gõ vào trang Google Dịch. “Con không muốn trở thành gánh nặng của dì đâu.” và đưa điện thoại cho dì đọc. Dì lắc đầu quầy quậy.

“Không! Không!” dì nói bằng tiếng Anh rồi chuyển sang nói bằng tiếng Hàn vào ứng dụng chuyển ngữ. Dì giơ điện thoại lên cho tôi xem. Dòng chữ to rõ trên màn hình viết: “That’s blood ties” (Đó là tình máu mủ) kèm theo câu tiếng Hàn bên trên. “That’s blood ties” máy dịch đọc to. Tốc độ đọc sai hết, kéo dài từ “is” được rút gọn nhưng lại đọc quá nhanh giữa hai từ “blood” và “ties”, các âm tiết cũng bị phát âm rời rạc chứ không nối vào nhau. Có biết bao điều tôi muốn nói với dì Nami. Tôi nghĩ lại ngần ấy năm mẹ đưa tôi đến trường học tiếng Hàn trong khi tôi tuần nào cũng mè nheo xin bà cho nghỉ để vui chơi tối thứ Sáu với bạn bè. Tôi nghĩ lại toàn bộ tiền bạc lẫn thời gian mình đã lãng phí, về tất cả những lần mẹ răn đe rằng một ngày nào đó tôi sẽ hối hận vì đã lười nhác học tiếng.

Tất cả những gì mẹ nói luôn đúng. Ngồi trước mặt dì Nami, tôi thấy mình ngốc nghếch đến mức muốn đâm đầu quách vào tường cho xong.

“Uljima, Michelle”, dì nói khi nước mắt tôi bắt đầu tràn ra và chảy dài trên má. Đừng khóc, con ơi.

Tôi quệt lòng bàn tay lau nước mắt.

“Umma thường nói con phải để dành nước mắt cho ngày mẹ mất” tôi vừa cười vừa kể.

“Bà ngoại cũng nói thế đấy” dì đáp. “Hai mẹ con con giống nhau y đúc.”

Tôi lặng người. Thế mà bấy lâu nay tôi vẫn luôn cho rằng đó là một lời khuyên cực kỳ tàn nhẫn được tạo ra từ cách dạy con không giống ai của mẹ, một câu cửa miệng mà bà dùng để sẵn sàng đáp trả mọi cơn cáu giận do tôi ném ra, bất kể là khi đầu gối tôi bị trầy, mắt cá chân bị trẹo, khi vừa trải qua một cuộc chia tay rối bời hay vuột mất một cơ hội, khi đối diện với sự tầm thường, với những khuyết điểm, những thất bại của tôi. Khi Ryan Walsh nện cái búa nhựa vào mắt tôi. Khi tôi bị bồ cũ đá. Khi ban nhạc chơi như điên giữa những căn phòng vắng tanh vắng ngắt. Hãy để con được khóc, tôi tha thiết muốn gào lên. Hãy ôm lấy con và để con chìm trong vòng tay mẹ. Tôi thầm nghĩ nếu mai này có con, tôi sẽ không bao giờ dạy chúng phải kiềm chế nước mắt. Có lẽ bất kỳ ai đã trở nên chai sạn vì những lời lẽ đó đều sẽ ngày càng ghét cay ghét đắng chúng giống như tôi. Nhưng giờ đây tôi mới phát hiện ra người mẹ bất trị của tôi hồi nhỏ cũng từng bị la mắng y như vậy.

“Lúc con mới lớn, mẹ nói với con rằng bà từng vứt bỏ một đứa con”, tôi nói bằng tiếng Hàn, không biết nói từ phá thai như thế nào. “Mẹ đã giấu rất nhiều bí mật.”

“Dì biết chuyện đó”, dì Nami trả lời bằng tiếng Anh. “Dì nghĩ… mẹ con sợ là… mang theo hai đứa con về Hàn thì cực lắm.”

Dì Nami diễn tả cảnh hai tay vất vả bồng hai đứa trẻ. Thật lòng, tôi chưa bao giờ tin mình là nguyên nhân khiến mẹ phải phá thai vì đó là những lời bà ném vào tôi trong cơn giận dữ cách đây nhiều năm, nhưng tôi cũng chưa bao giờ tìm kiếm lời giải thích từ phía ngược lại. Một cô bé vô tư chìm đắm trong những chuyến du ngoạn đầy vui vẻ như tôi ngày ấy sao có thể hiểu được những chuyến hồi hương quan trọng với mẹ đến nhường nào, và đất nước này đã góp bao nhiêu phần tạo tác nên con người mẹ.

Tôi tự hỏi liệu mười phần trăm mà mẹ giấu giếm với ba người hiểu rõ về bà nhất - ba tôi, dì Nami và tôi - có khác nhau chăng, giống như một kiểu mưu mẹo đánh lừa mà chúng ta hợp sức tạo nên. Tôi tự hỏi mình có thể nào hiểu thấu về bà và liệu bà còn giữ lại những bí mật nào khác.

VÀO ĐÊM CUỐI CÙNG chúng tôi ở Seoul, dì Nami và dượng dẫn vợ chồng tôi đến Samwon Garden - một nhà hàng thịt nướng tuyệt đẹp ở Apgujeong - khu phố mà mẹ tôi từng ví như Beverly Hills của Seoul. Chúng tôi bước qua một sân vườn rất đẹp, có hai thác nước nhân tạo chảy dưới những cây cầu đá mộc mạc và đổ vào hồ cá koi. Trong phòng ăn xếp những cái bàn với mặt bàn bằng đá nặng trịch, mỗi chỗ để sẵn một bếp nướng than củi bằng gỗ cứng. Dì Nami dúi cho cô phục vụ hai mươi nghìn won và bàn của chúng tôi mau chóng được lấp đầy bằng những món banchan cầu kỳ nhất. Salad bánh bí ngô, thạch đậu xanh sền sệt rắc hạt mè và hành lá, kem sữa trứng hấp, những chén kim chi nước ngon lành gồm bắp cải và củ cải ngâm trong nước màu đỏ có ướp muối. Chúng tôi kết thúc bữa ăn bằng mì lạnh naengmyeon. Với món này, bạn có thể chọn một trong hai kiểu là bibim naengmyeon (hay bibim) trộn với tương gochujang hoặc mul naengmyeon (hay mul) ăn với nước cốt thịt bò lạnh. Tôi chọn cái thứ hai.

“Dì cũng thế! Dì thích mul naengmyeon”, dì Nami reo lên. “Mẹ con cũng vậy. Đó là gu của nhà mình. Dượng thì thích bibim.” Dì chỉ vào dượng. Khi mì được bưng ra, dì cầm muỗng gõ nhẹ vào cái chén kim loại của mình. “Đây là kiểu Bình Nhưỡng.” Sau đó chỉ về chén của dượng. “Còn đây là kiểu Hàm Hưng.”

Naengmyeon - mì lạnh là một đặc sản của Triều Tiên, nơi có khí hậu lạnh và địa hình núi non thích hợp trồng cây kiều mạch và rau ăn củ hơn là những cánh đồng lúa gạo trải dọc các vùng nông thôn ở lưu vực sông nằm phía dưới bán đảo. Dì đang nhắc đến hai thành phố lớn nhất của Bắc Hàn: thủ đô Bình Nhưỡng cách Seoul chưa đến 200 dặm và thành phố Hàm Hưng nằm trên bờ biển đông bắc. Cả hai phong cách ăn mì lạnh này đã trở nên phổ biến ở Hàn Quốc khi người miền Bắc chạy xuống miền Nam trong thời kỳ chiến tranh Triều Tiên, đồng thời mang theo gu ẩm thực địa phương của họ. Sau này, trong hội nghị thượng đỉnh Liên Triều, hai nhà lãnh đạo của hai miền Nam-Bắc, Kim Jong-un và Moon Jaein, đã ăn chung một bát mul naengmyeon. Việc một vị lãnh đạo Triều Tiên lần đầu tiên bước qua vĩ tuyến 38 sau hơn sáu mươi năm kết thúc chiến tranh đã trở thành một sự kiện lịch sử thúc đẩy vô số nhà hàng naengmyeon mọc lên trên khắp đất nước, khuấy động làn sóng ồ ạt tìm đến một món ăn được xem như biểu tượng hòa bình đầy hứa hẹn.

Tôi nỗ lực giải thích với dì Nami rằng việc ăn chung với dì và được nghe những câu chuyện này có ý nghĩa với tôi biết chừng nào, rằng tôi đang cố gắng kết nối lại với những ký ức về mẹ thông qua ẩm thực, rằng bác Kye đã khiến tôi cảm thấy mình chẳng phải là người Hàn Quốc thực thụ. Tôi muốn chia sẻ với dì về những điều mình tìm kiếm khi tự tay nấu món canh tương đậu phụ và cháo hạt thông, về ao ước xóa bỏ những ký ức thất bại trong việc chăm sóc mẹ, về khao khát bảo toàn một nền văn hóa từng ăn sâu trong tôi nhưng giờ tôi cảm thấy nó bắt đầu lung lay. Nhưng tôi không tài nào tìm được từ ngữ thích hợp, câu chữ thì quá dài và phức tạp nên không một ứng dụng nào dịch được. Thế là tôi đành bỏ cuộc giữa chừng, chỉ biết nắm lấy tay dì và chúng tôi tiếp tục xì xụp món mì lạnh trong nước cốt thịt bò cay cay lành lạnh.

PETER VÀ TÔI tiếp tục tuần trăng mật. Chúng tôi tham quan chợ Gwang-jang nằm ở một trong những khu phố lâu đời nhất của Seoul, chen chúc giữa đám đông người qua kẻ lại trong các con hẻm có mái che - nối với nhau chằng chịt như một mê cung tự nhiên tùy hứng tụ lại rồi tách ra sau hơn trăm năm hình thành. Chúng tôi đi ngang những ajumma tất bật mặc tạp dề và đeo găng tay làm bếp bằng cao su, đang luôn tay cắt mì bằng dao rồi ném vào những cái nồi to tướng sủi bọt xèo xèo để nấu kalguksu, bốc một nắm namul đủ màu từ những cái bát ngồn ngộn để làm bibimbap, đứng trên các chảo dầu sôi ùng ục, hai tay cầm hai cây vét bột bằng kim loại, lật qua lật lại những cái bánh làm từ đậu nành xay trong cối đá. Các thùng kim loại đựng đầy ắp jeotgal - loại banchan hải sản lên men trong muối - thường được gọi trìu mến là “món hao cơm” vì nó rất mặn nên phải ăn chung với rất nhiều cơm mới vừa miệng. Những con cua trứng sống trương cái bụng lềnh phềnh trong nước tương để khoe bọc trứng bóng nhẫy lộ ra dưới lớp vỏ. Hàng triệu con nhuyễn thể màu hồng đào bé tí được dùng làm kim chi hay nêm vào món canh nóng ăn với cơm cho tròn vị. Còn có món myeongnanjeot ưa thích của gia đình tôi - những bọc trứng cá minh thái đỏ thẫm lên men tẩm ớt bột.

Mùi vị cay nồng đó nhắc tôi nhớ về những chuyến đi với mẹ và các dì đến gian hàng cao cấp nằm ở tầng hầm của một tiệm bách hóa thuộc khu Myeong-dong. Một ajumma nào đó đội khăn quấn tóc và đeo tạp dề cùng màu sẽ chào mời “Eoseo oseyo” và chìa cái xiên que với đủ loại jeotgal ra cho chúng tôi thử. Mấy chị em của mẹ sẽ ăn thử từng loại, bàn cãi rồi nhờ người bán gói món banchan được chọn vào năm mươi lớp nilon cho đến khi to bằng trái bóng để chúng tôi chở về nhà. Thỉnh thoảng, mẹ còn sắm thêm cái vali để mang jeotgal về Eugene và khi ở nhà, mỗi lần bà bưng món trứng cá với cơm lên, nhìn thấy một giọt dầu mè nhiễu ra bên trên, tôi thường nhắm mắt lại và nghe thấy tiếng hai dì nhắc nhở phải ăn uống cho cẩn thận.

Từ Seoul, vợ chồng tôi đón tàu về phía nam để đến Busan - thành phố lớn thứ hai của Hàn Quốc. Trên giường khách sạn đã để sẵn chai sâm panh với tờ giấy nhắn “Chúc mừng tân hôn anh chị Michelle”. Trời mưa dầm dề suốt ba ngày chúng tôi ở đó. Không lấy làm buồn chán, chúng tôi tắm trong hồ bơi sân thượng của khách sạn sang trọng mà dì Nami đã đặt làm quà cưới cho hai cháu và ngắm nhìn những gợn sóng trên mặt biển Đông do cơn mưa lạnh lẽo vẽ nên.

Chúng tôi ghé qua chợ cá Jagalchi. Mưa vẫn trút xuống những cây dù che nắng trên bãi biển và những tấm vải bạt chống thấm nước phủ trên các mái nhà vá chằng vá đụp. Mưa nhỏ tong tong vào những chậu nhựa đỏ và cái rây xanh ngọc sáng bóng đựng đầy hải sản. Mưa bắn tung tóe lên những đống sò, điệp còn nguyên trong lớp vỏ nổi sọc và những con cá hố dài thượt, bạc phếch treo phất phơ như chiếc cà vạt trên tấm ván gỗ phơi ngoài vỉa hè ẩm ướt.

Chúng tôi mua hwe ở chợ về rồi để các gói hàng mang đi bên dưới tấm ga giường trắng của khách sạn. Chúng tôi ăn những lát sashimi làm từ cá thịt trắng theo kiểu Hàn, mới vừa mổ tức thì, thịt vẫn còn dai được quấn trong rau xà lách đỏ, chấm tương trộn ssamjang và tương ớt gochujang với giấm, cuối cùng tráng miệng bằng vài chai bia Kloud lớn và vài ngụm rượu Chamisul.

Sau đó, vợ chồng tôi bay đến đảo Jeju và cuốc bộ đến thác Cheonjiyeon, ngắm dòng thác đổ vào hồ nước lởm chởm những đá bên dưới. Chúng tôi đi trên những con đường dốc trải dọc các bức tường đá bazan đen tuyền, ăn vội một túi quýt tươi rồi men theo các bãi biển nhưng nước còn lạnh quá nên không bơi được. Chúng tôi ăn thêm nhiều hải sản tươi sống: có nakji bokkeum - bạch tuộc nướng, có maeuntang - cá hầm cay và cả đặc sản của Jeju -thịt lợn đen nướng quấn lá vừng.

Những thăn thịt nướng to dày cháy xèo xèo trên than nóng, ngoan cố bám chặt vào vỉ nướng khi một ajumma dùng kéo cắt chúng ra thành những miếng vừa ăn. Tôi chợt nhớ đến mẹ và chiếc bếp ga mini của bà. Tôi nhớ những lúc mẹ mặc cái đầm mùa hè màu xanh trời buộc dây qua vai, đứng trên cái sàn gỗ cao có thể nhìn bao quát hết sân nhà để luộc thịt bụng lợn quấn với rau hoặc nướng bít tết và ngô. Sau khi chúng tôi ăn xong, ba sẽ gom vỏ ngô lại và theo thói quen, ông hào hứng ném hết qua lan can, để chúng vung vãi khắp bãi cỏ trong lúc mẹ tôi càu nhàu rên rỉ, khổ sở khi phải nhìn chúng lề mề thối rữa dưới đất suốt nhiều tháng trời. “Nó có thể tự phân hủy mà!” ba thường gào lên cãi lại rồi đưa mắt lướt qua đường chân trời, nơi những cây linh sam và cây thông vươn lên trên đồi cỏ nâu rám nắng.

Đây là những nơi mẹ muốn đến trước khi qua đời, những nơi bà muốn đưa tôi tới trước khi chuyến đi Hàn Quốc cuối cùng của chúng tôi biến thành chuỗi ngày giam chân trong bệnh viện. Đây là những hồi ức sau cùng bà muốn chia sẻ với tôi, cội nguồn của những điều mà bà dạy tôi phải thương yêu. Những hương vị mẹ muốn tôi khắc ghi. Những cảm xúc mà mẹ mong tôi không bao giờ quên lãng.

18MAANGCHI VÀ TÔI

Hễ lần nào nằm mơ thấy phân, mẹ tôi liền đi mua thẻ cào.

Sáng hôm sau, trên đường đưa tôi đến trường, bà sẽ không nói không rằng rẽ vào chỗ đậu xe của cửa hàng 7-Eleven và bảo tôi ngồi đợi trong khi vẫn để xe nổ máy.

“Mẹ định làm gì vậy ạ?”

“Không có gì đâu”, mẹ nói, túm lấy chiếc ví ở ghế sau.

“Mẹ tính mua gì vậy?”

“Mẹ sẽ nói với con sau.”

Lát sau bà quay ra, mang theo vài tấm thẻ cào. Chúng tôi lái xe qua mấy dãy nhà nữa để đến trường và mẹ dùng một đồng xu đặt trên bảng điều khiển của ô tô để cạo sạch lớp bạc phủ trên thẻ.

“Mẹ vừa mơ thấy phân đúng không?”

“Mẹ trúng được mười đô rồi nè!” bà reo lên. “Mẹ không nói với con được vì nói ra sẽ mất linh! ”

Những giấc mơ thấy lợn, thấy tổng thống hay bắt tay với người nổi tiếng đều là điềm may nhưng nếu bạn mơ thấy phân, nhất là còn chạm vào nó thì chính là điềm báo bạn nên đánh bài.

Mỗi lần gặp giấc mơ đó, tôi cũng nôn nóng đòi mẹ mua ngay cho mình một thẻ cào. Tôi thường thức dậy sau khi mơ thấy mình vô tình “bĩnh” ra quần hoặc bước vào nhà vệ sinh công cộng rồi tống ra một cục vừa dài thòong vừa cong queo. Trên đường đến trường, tôi ngồi im lìm trên ghế phụ nhưng bắt đầu nhấp nhổm sốt ruột khi xe chỉ còn cách cửa hàng 7-Eleven trên đường Willamette một dãy nhà.

“Mẹ, mẹ, ngừng lại”, tôi kêu lên. “Con sẽ giải thích sau.”

KHÔNG LÂU SAU khi trở về Mỹ, tôi bắt đầu thường xuyên gặp mẹ trong mơ. Trước đây tôi đã phải chịu đựng một giai đoạn như vậy. Hồi nhỏ tôi từng mắc chứng hoang tưởng, đầu óc thường xuyên bị ám ảnh về viễn cảnh ba mẹ chết. Tôi mơ thấy ba đang lái xe chở chúng tôi đi trên cầu Ferry Street. Vì muốn vượt lên trước, ông đã chuyển hướng lên thành cầu, len vào một khoảng trống đang thi công, định phóng qua hết cầu và đáp xuống mặt đường bên dưới. Mắt tập trung vào mục tiêu, ông nghiêng người gần vô lăng rồi tăng tốc nhưng chúng tôi bị trật khỏi mặt đường vài thước. Chiếc xe đâm xuống dòng Willamette đang chảy xiết. Tôi giật mình tỉnh giấc ngay lúc đó, thở dồn dập.

Khi đến tuổi thiếu niên, Nicole kể cho tôi nghe một câu chuyện mà cô ấy nghe từ mẹ mình, nói về một người phụ nữ phải chịu đựng những cơn ác mộng lặp đi lặp lại chỉ xoay quanh một vụ tai nạn xe hơi. Những giấc mơ đó sống động và thương tâm tới mức cô phải tìm đến bác sĩ trị liệu để giúp mình vượt qua. Chuyên gia đó gợi ý: “Giả sử sau khi tai nạn xảy ra, chị đang cố gắng tới một nơi nào đó. Có lẽ nếu chị tự nỗ lực đến bệnh viện hoặc một nơi an toàn nào đó, giấc mơ sẽ tự nhiên tìm được cái kết.” Thế là đêm nào người phụ nữ ấy cũng ép mình ra khỏi xe và ngày càng bò xa hơn trên đường cao tốc. Nhưng cơn ác mộng vẫn dai dẳng quay lại. Cho đến một ngày, cô ấy thật sự gặp tai nạn ô tô và người ta kể rằng cô đang lê mình trên đường nhựa, gắng sức tìm đến một địa điểm hoang đường nào đó, không còn phần biệt được đâu là mơ đâu là thực.

NHỮNG GIẤC MƠ của tôi về mẹ có thay đổi chút ít nhưng chung quy lại chúng luôn giống nhau. Mẹ tôi sẽ xuất hiện, vẫn còn sống nhưng hoàn toàn bất động và bị bỏ rơi ở một nơi nào đó mà chúng tôi đã lãng quên.

Trong một giấc mơ nọ, tôi đang ngồi một mình trên một bãi cỏ được chăm chút cẩn thận, mặt trời tỏa ánh nắng ấm áp. Xa xa, tôi thấy một ngôi nhà ốp kính tối thui và đáng sợ. Trông nó có vẻ hiện đại, mặt ngoài được xây toàn bằng cửa kính đen ráp với nhau bằng những khung thép màu bạc. Tòa nhà đồ sộ hệt như lâu đài và được chia ra nhiều ô vuông, trông giống các khối rubik một màu xếp chồng lên nhau. Tôi rời khỏi bãi cỏ, tiến về phía ngôi nhà gây hiếu kỳ đó. Tôi mở cánh cửa nặng trịch ra. Bên trong tối om và vắng vẻ. Tôi đi loanh quanh rồi cuối cùng hướng về phía tầng hầm. Tôi vịn tay men theo bức tường để đi xuống cầu thang. Căn hầm sạch sẽ và yên tĩnh. Tôi bắt gặp mẹ đang nằm giữa phòng, trên một cái bục không phải bàn cũng chẳng phải giường, giống kiểu bệ thấp mà Bạch Tuyết đã bất tỉnh trên đó khi ăn phải táo độc. Đôi mắt bà nhắm nghiền. Khi tôi lại gần, mẹ mở mắt ra, mỉm cười như thể bà đang đợi tôi đến tìm. Nhìn mẹ rất ốm yếu, đầu hói, vẫn đang bệnh nhưng quan trọng là còn sống. Mới đầu tôi cảm thấy rất dằn vặt vì chúng tôi đã buông tay mẹ quá sớm, vì đã để mẹ chờ ở đây suốt thời gian qua. Sao chúng tôi có thể lầm lẫn đến vậy? Nhưng rồi tôi nghe lòng tràn đầy nhẹ nhõm.

“Chúng con cứ nghĩ mẹ đã chết rồi!” tôi nói.

“Mẹ vẫn luôn ở đây mà”, bà đáp.

Tôi ngả đầu vào ngực mẹ và bà đặt tay lên đầu tôi. Tôi có thể ngửi thấy mùi của mẹ, cảm nhận cơ thể mẹ. Mọi thứ dường như đều rất thật. Dẫu biết bà đang bệnh và rồi chúng tôi sẽ mất bà lần nữa nhưng tôi vẫn rất đỗi mừng rỡ khi thấy mẹ còn sống. Tôi bảo mẹ đợi tôi. Tôi phải chạy về báo cho ba biết! Nhưng rồi, ngay khi vừa leo lên cầu thang để tìm ông thì tôi choàng tỉnh.

Trong một giấc mơ khác, mẹ đến dự một bữa tiệc tối tổ chức trên sân thượng và tiết lộ rằng suốt thời gian qua bà đã sống ở căn nhà bên cạnh. Trong một giấc mơ khác nữa, tôi thấy mình đang đi tha thẩn quanh khu nhà của ba mẹ. Tôi tản bộ xuống đồi, trượt chân trên lớp đất sét dày hướng về phía cái ao nhân tạo. Tôi phát hiện ra mẹ đang mặc đầm ngủ nằm một mình ở cánh đồng bên dưới, giữa đám cỏ um tùm và hoa dại. Tôi lại thở phào. Thật điên khùng khi chúng tôi nghĩ mẹ đã chết! Sao chúng tôi có thể phạm một lỗi lầm kinh khủng chết tiệt như thế? Mẹ ở đây, ở đây, ở ngay đây cơ mà!

Trong giấc mơ của tôi, mẹ luôn luôn bị hói đầu, da dẻ nứt nẻ và cơ thể yếu ớt. Tôi phải bế mẹ vào nhà và gọi ba đến xem, nhưng khi vừa cúi xuống ôm bà vào lòng thì tôi bàng hoàng thức dậy. Tôi lập tức nhắm nghiền mắt lại, cố dò dẫm tìm đường trở về với bà. Cố dỗ giấc lần nữa và quay lại giấc mơ đó, tận hưởng cảm giác ở bên mẹ thêm một chút nữa thôi. Nhưng tôi thường tỉnh như sáo hoặc rơi vào một giấc mơ hoàn toàn khác.

Phải chăng đó là cách mẹ trở về thăm tôi? Phải chăng bà đang nỗ lực nói với tôi điều gì đó? Tự thấy mình thật ngớ ngẩn khi mãi đắm chìm trong những suy nghĩ hoang đường, tôi giấu kín các giấc mơ đó, âm thầm phân tích ý nghĩa khả dĩ của chúng. Nếu giấc mơ là nơi chất chứa những ước mong thầm kín, tại sao tôi không thể mơ thấy mẹ trong dáng hình mà tôi muốn? Tại sao lần nào bà xuất hiện cũng là lúc đang ốm nặng như thể tôi không còn nhớ hình ảnh của mẹ trước kia? Lẽ nào do trí nhớ của tôi bị giảm sút? Lẽ nào các giấc mơ của tôi đã bị gắn chặt với quãng thời gian đau buồn, với hình ảnh sau cùng của mẹ trước khi chúng tôi rời xa bà. Lẽ nào tôi đã quên ngày trước mẹ từng xinh đẹp như thế nào?

SAU TUẦN TRĂNG MẬT, Peter và tôi chuyển đến sống ở nhà của ba mẹ anh tại quận Bucks. Chúng tôi dành cả ngày để cập nhật hồ sơ kinh nghiệm, ứng tuyển việc làm và lên mạng tìm căn hộ cho thuê. Tôi lao vào làm những việc này một cách loạn xạ. Hầu như suốt cả năm qua tôi chỉ làm một y tá và lao công không lương và năm năm trước thì thất bại với giấc mộng trở thành nhạc sĩ. Tôi cần quyết tâm tìm được một cái nghề nào đó càng sớm càng tốt.

Tôi nhắm mắt nộp bừa vào tất cả vị trí văn phòng đang tuyển ở New York và nhắn tin cho những người quen biết để tìm cơ hội. Cuối tuần đầu tiên, tôi được tuyển làm trợ lý bán hàng cho một công ty quảng cáo ở Williamsburg. Họ đã thuê dài hạn gần một trăm bức tường quanh khu Brooklyn và Manhattan, đồng thời có một phòng nghệ thuật nội bộ chuyên vẽ thủ công những bức quảng cáo trên tường mà họ đã làm từ thập niên năm mươi. Nhiệm vụ của tôi là làm trợ lý cho hai người đại diện khách hàng chính, hỗ trợ họ bán các bức tường cho khách hàng tiềm năng. Chẳng hạn, khi chúng tôi cần chinh phục một công ty bán quần áo tập yoga, tôi đã lập một bản đồ định vị chính xác tất cả phòng tập yoga và cửa hàng bán thực phẩm hữu cơ trong phạm vi năm khoảnh đất. Nếu công ty định bán quảng cáo cho một doanh nghiệp kinh doanh giày trượt băng, tôi sẽ lập bản đồ những công viên trượt băng và địa điểm tổ chức hòa nhạc để xác định các bức tường nào của chúng tôi ở Brooklyn có nhiều người trong độ tuổi từ mười tám đến ba mươi thường đi qua nhất. Lương của tôi là bốn mươi lăm nghìn đô la một năm cộng thêm các khoản đãi ngộ. Tôi thấy mình giống như một triệu phú.

Chúng tôi thuê một căn hộ xe lửa ở Greenpoint từ một phụ nữ Ba Lan lớn tuổi được chia nửa phần đất đai của chồng sau khi ly hôn. Nhà bếp nhỏ, quầy bếp cũng nhỏ, lớp nhựa vinyl lót sàn với họa tiết bàn cờ đã bong tróc và dinh dính. Phòng tắm không có bồn rửa mặt, chỉ có một bồn rửa chén lớn trong bếp kiêm luôn cả hai nhiệm vụ.

Nhìn chung, tôi thấy mình thích nghi rất ổn. Mọi thứ đều quá mới mẻ với tôi, từ cuộc sống ở một thành phố lớn xa lạ đến một công việc thực sự của người trưởng thành. Tôi đã cố hết sức để đừng chìm sâu trong những thứ không thể thay đổi và tập trung làm việc cật lực nhưng vẫn thường xuyên bị quấy nhiễu vì dòng hồi tưởng. Những vòng lặp đau đáu cứ trở đi trở lại, làm sống dậy mọi ký ức mà tôi những mong có thể đè nén nhưng đành bất lực. Hình ảnh chiếc lưỡi trắng đục của mẹ, cơ thể tím tái thối loét vì nằm liệt giường, cái đầu nặng trĩu của bà tuột khỏi tay tôi, đôi mắt mở trừng trừng. Trong tôi bật lên tiếng gào thảm thiết, đập vào những thành ngực, xé toạc cả da thịt nhưng không tìm được lối thoát.

Tôi đã thử đi trị liệu. Mỗi tuần một lần sau giờ làm việc, tôi bắt chuyến tàu điện ngầm đến khu Quảng trường Union. Tôi cố gắng diễn tả những cảm giác mà mình trải qua, nhưng nói chung suốt nửa tiếng tham vấn, tôi không tài nào ngừng chú ý đến tiếng đồng hồ tích tắc. Sau đó, tôi đón tàu trở lại đại lộ Bedford và đi bộ ba mươi phút về nhà. Việc trị liệu hầu như vô ích và thậm chí càng khiến tôi mỏi mệt hơn. Tất cả những điều bác sĩ nói đều là những điều tôi đã tự nghiền ngẫm hàng triệu lần rồi. Chi phí cho mỗi phiên tham vấn là một trăm đô và tôi bắt đầu nghĩ thà bỏ ra năm mươi đô tự đãi mình ăn trưa ở ngoài hai lần một tuần có lẽ sẽ giúp tôi thoải mái hơn. Do đó, tôi hủy bỏ những buổi trị liệu còn lại và quyết tâm tìm kiếm những cách tự chăm sóc bản thân khác.

TÔI QUYẾT ĐỊNH tìm đến một người bạn quen thuộc - Maangchi, vlogger - YouTuber đã dạy tôi nấu canh tương đậu phụ và cháo hạt thông khi tôi cần đến nhất. Mỗi ngày, sau khi đi làm về, tôi thường chuẩn bị một món mới theo danh sách của chị. Đôi lúc tôi tỉ mỉ làm theo từng bước, cẩn thận đong đếm, bấm dừng và tua lại để nấu cho thật chính xác. Đôi lúc tôi chỉ chọn một món, đọc lại các nguyên liệu rồi để video tự phát trong lúc đôi tay và vị giác của tôi đi theo sự dẫn dắt của trí nhớ.

Mỗi món ăn tôi nấu đều khai quật lên một ký ức. Mỗi mùi vị và hương thơm đều đưa tôi trở về một khoảnh khắc nào đó của một gia đinh còn nguyên vẹn. Món mì dao ăn với nước luộc gà đưa tôi quay về bữa ăn ở nhà hàng Myeongdong Gyoja sau một buổi chiều mua sắm, khách khứa lũ lượt xếp hàng tới nỗi chật kín một dãy cầu thang, tràn ra ngoài cửa và vây quanh tòa nhà. Được làm từ nước hầm bò đặc quyện và những sợi mì giàu tinh bột, món kalguksu đậm đặc đến mức gần như sền sệt. Mẹ tôi hăng hái gọi thêm nhiều kim chi tỏi - món nổi tiếng của nhà hàng này, trong lúc dì tôi càu nhàu bà vì tật xì mũi nơi công cộng.

Món gà chiên giòn Hàn Quốc gợi nhớ những đêm tiệc độc thân với dì Eunmi. Những lúc hai dì cháu liếm dầu dính trên đầu ngón tay khi nhai lớp da giòn rụm, tráng miệng bằng bia tươi và mấy viên củ cải trắng trong khi dì giúp tôi làm bài tập bằng tiếng Hàn. Món mì tương đen gợi lên hình ảnh bà ngoại xì xụp ăn jjajangmyeon và cả gia đình Hàn Quốc của tôi quây quần bên chiếc bàn thấp trong phòng khách.

Tôi đổ hết nguyên bình dầu vào lò nướng Hà Lan và chiên giòn những miếng cốt lết heo đã tẩm bột mì, trứng và bột chiên xù để làm tonkotsu - một món ăn Nhật Bản mà mẹ thường chuẩn bị trong những phần ăn trưa cho tôi. Tôi dành mấy tiếng đồng hồ để ép nước giá luộc và đậu phụ, sau đó nhồi từng muỗng nhân vào lớp vỏ bánh há cảo mỏng, mềm và ép chặt các cạnh lại với nhau, mỗi cái bánh ngày càng giống hơn một chút với những chiếc mandu đều tăm tắp của Maangchi.

Maangchi dùng một con dao khổng lồ gọt vỏ quả lê châu Á, chiều dao hướng về phía chị, giống hệt như cách mẹ tôi cắt táo Phú Sĩ trên cái thớt nhỏ màu đỏ để mang cho tôi sau giờ tan trường, sau đó bà sẽ ăn hết phần thịt quả sót lại trên lõi. Và cũng giống mẹ, Maangchi có thể sử dụng thuần thục cả hai tay - một khả năng đặc biệt của người Hàn Quốc. Một tay chị cầm đũa, tay kia cầm kéo vừa cắt thịt nướng vừa cắt mì lạnh naengmyeon vô cùng chính xác. Chị khéo léo kéo căng miếng thịt bằng tay phải và tay trái cắt thành những miếng vừa ăn, dùng kéo đầy điệu nghệ hệt như một chiến binh múa kiếm.

KHÔNG LÂU SAU, tôi lái xe đến khu Flushing để mua tôm ướp muối, ớt bột và tương đậu nành. Sau một tiếng kẹt xe, tôi đã tìm được năm siêu thị H Mart để tha hồ lựa chọn. Tôi phát hiện ra một H Mart trên đường Union ngay giữa mùa hè. Trong bãi đậu xe bố trí một khu vực ngoài trời khá rộng để trưng bày nhiều loại cây và những cái vại sành màu nâu nặng trịch. Tôi nhận ra onggi - loại chum truyền thống dùng để trữ kim chi và tương lên men, mặc dù ở nhà mẹ tôi chưa bao giờ mua nó. Dì Nami từng kể ngày xưa nhà nào cũng có ít nhất ba chum onggi để ở sân sau. Tôi chọn một cái vừa vừa. Chum khá nặng nên tôi phải bưng bằng cả hai tay. Bề mặt chum cưng cứng và trông có vẻ cổ xưa. Tôi quyết định mua nó và tự tay làm thử món cuối cùng cũng là món được yêu thích nhất của Maangchi - kim chi.

Tôi chọn làm hai loại, kim chi củ cải non ướp muối (chonggak) và kim chi cải thảo (tongbaechu). Một bắp cải thảo to tướng giá chỉ một đô và cũng vừa bằng kích thước onggi. Ba củ cải non được cột lại bằng những sợi thun xanh có giá bảy mươi xu một bó. Tôi mua sáu bó, những cuống lá xanh dài như đuôi ngựa của chúng thò ra ngoài chiếc túi tote của tôi. Sau đó tôi mua hết các nguyên liệu còn lại - bột gạo nếp, ớt bột, nước mắm, hành tây, gừng, hành lá, tôm muối lên men và một củ tỏi to - rồi về nhà.

Tôi đặt máy tính lên bàn bếp, bắt đầu mở video lên. Tôi cắt đôi bắp cải. Một tiếng kít ngọt xớt phát ra khi lưỡi dao đi qua phần gốc, rin rít và rắn chắc. Tôi tách nó ra “một cách nhẹ nhàng và từ tốn” như Maangchi hướng dẫn, những lá rau dễ dàng rời ra giống như những tờ giấy lụa nhàu nhĩ. Bên trong nửa phần bắp cải đã cắt lộ ra các dải màu đậm nhạt hài hòa tuyệt đẹp. Phần lõi và lớp vỏ ngoài cùng ngời lên sắc trắng tinh khiết, bên cạnh là những chiếc lá xanh nhạt dần ngả vàng về phía lõi. Loại tô to nhất mà nhà tôi có là khay rán gà tây mà mẹ Fran đã tặng làm quà cưới. Tôi đổ đầy nước lạnh vào khay, ngâm hai nửa bắp cải cho sạch. Sau đó đổ nước đi, rắc một phần tư chén muối vào giữa các lá rau, đặt khay với bắp cải đã ướp muối lên bàn bếp rồi hẹn giờ quay trong nửa tiếng.

Nguyên liệu mới lạ duy nhất đối với tôi chính là bột nếp. Theo những gì học được thì tôi sẽ dùng nó làm chất kết dính trong cháo. Tôi trộn hai muỗng bột và hai cốc nước vào một cái nồi nhỏ, đợi khi hỗn hợp bắt đầu nổi bọt và đông lại thì cho thêm hai muỗng đường. Cháo của tôi trông đặc hơn cháo của Maangchi. Nó có màu trắng đục và sền sệt, đặc quánh không khác gì tinh dịch.

Có lẽ tôi quá tham vọng khi làm đến hai loại kim chi nhưng tôi nghĩ có thể dùng chung một loại nước xốt cho cả hai. Trong lúc chờ bắp cải ướp xong, tôi bắt đầu làm sạch củ cải trong nửa phần khay nướng còn lại. Tôi dùng bàn chải chà rau kỳ cọ một củ cải trắng bị bám bẩn nhưng không sạch được. Do đó tôi quyết định gọt vỏ, khiến cho phần củ vốn đã bé tẹo bị xén mất hẳn một centimet nhưng lại để lộ ra một màu trắng tinh. Sau khi hết giờ ướp, tôi lật hai nửa bắp cải lại để ngâm mặt kia của chúng trong nước muối. Các lá rau đã bắt đầu héo.

Tôi dùng máy xay để xay nhuyễn hành, tỏi và gừng giống như cách bác LA Kim làm nước xốt sườn nướng, sau đó đồ củ cải vào cái nồi lớn nhất mà tôi có. Tôi tráng sơ nửa khay nướng còn lại, trộn hỗn hợp rau thơm với nước mắm, tôm muối, ớt bột, hành lá cắt nhỏ vào cháo đã nấu và để nguội trước đó. Hỗn hợp có màu đỏ tươi, thơm nức mũi, khiến nước miếng tôi nhểu ra ngay lập tức. Cuối cùng, khi thiết bị tính giờ báo chuông kết thúc, tôi rửa kỹ tất cả các loại rau, lòng thầm cảm ơn chiếc bồn rửa rộng rãi dù lẻ loi của mình.

Căn hộ nóng chảy mỡ và toàn bộ cửa sổ đều mở toang. Mồ hôi trên người đổ ròng ròng, tôi đã cởi chiếc áo lót thể thao ra, vừa để bớt nóng vừa để tránh cho kim chi dây vào áo. Bàn bếp hết chỗ nên tôi đặt tất cả tô chén xuống sàn. Để khay nướng chứa hỗn hợp màu đỏ giữa hai chân, tôi cho bắp cải mới rửa vào. Tôi quết hỗn hợp vào giữa những lá rau giống như chị Maangchi hướng dẫn, hít hà thật sâu để tận hưởng trải nghiệm này. Vì hai tay đều đã nhuộm đỏ rực nên tôi tì cằm xuống để bấm tạm dừng video. Tôi gấp kim chi thành một bó nhỏ gọn gàng, xếp xuống đáy chum rồi phủ củ cải lên trên cùng.

Nhà không có máy rửa chén nên tôi dành nửa tiếng tiếp theo để kỳ cọ khay nướng và máy xay sinh tố, sau đó lau sạch những vết kim chi cứng đầu bám trên sàn nhà. Cả quá trình này mất hơn ba tiếng một chút nhưng mọi việc nhẹ nhàng và đơn giản hơn tôi nghĩ.

Sau hai tuần lên men, tôi đã nhận được thành quả tuyệt vời. Một món ăn kèm lý tưởng cho mọi bữa ăn, một lời nhắc nhở hằng ngày về khả năng nấu nướng và sự nỗ lực của chính bản thân tôi. Nhờ toàn bộ quá trình đó mà tôi biết quý trọng kim chi hơn rất nhiều. Từ nhỏ đến lớn, mỗi khi còn sót lại vài miếng kim chi sau khi ăn xong, tôi thường lười nhác vứt chúng đi nhưng từ lúc tự tay làm từ đầu đến cuối, tôi đều cẩn thận trả những miếng chưa ăn vào lại trong chum.

Tôi bắt đầu ủ kim chi mỗi tháng một lần như một phương pháp trị liệu mới. Một đợt đầu, tôi dành để nấu các món hầm, bánh kếp, cơm chiên và những đợt sau này để làm các món phụ. Khi thức ăn ngày càng dư dả, tôi bắt đầu đẩy sang cho bạn bè. Gian bếp của tôi từ từ đầy ắp những hũ thủy tinh - hũ nào hũ nấy ngồn ngộn đủ loại kim chi ở các giai đoạn lên men khác nhau. Trên bàn bếp, củ cải non mới muối đến ngày thứ tư, hãy còn chua. Trong tủ lạnh, củ cải trắng vừa bước vào giai đoạn đầu tiên, đang ra nước. Trên thớt, một búp cải thảo khổng lồ đã được tách gốc, sẵn sàng để ngâm muối. Mùi rau củ lên men trong hỗn hợp nước mắm, gừng, tỏi và ớt bột thơm nồng tỏa khắp căn bếp nhỏ xíu trong khu Greenpoint của tôi. Tôi chợt nhớ mẹ luôn nhắc nhở tôi là đừng bao giờ yêu một người không thích ăn kim chi. Vì họ sẽ luôn ngửi thấy mùi đó trên người con, nó đã thấm vào mọi lỗ chân lông của con và theo như cách nói độc đáo của riêng mẹ là: “Con được tạo nên từ chính những thứ con ăn.”

19TỦ KIM CHI

Đến tháng Mười, tròn một năm sau khi mẹ mất, ba đã đăng bán ngôi nhà của chúng tôi. Ông gửi tôi xem bản niêm yết. Ở góc trên cùng là ảnh của hai nhân viên bất động sản, một nam một nữ, đứng trước phông nền xanh lá đã được thay thế bằng ảnh chụp sẵn của thung lũng Willamette. Bức hình bé bằng cỡ con tem nên hàm răng nhỏ xíu của họ chỉ là hai vạch trắng liền nhau, trông như răng của các nhân vật hoạt hình. Người đàn ông mặc áo sơ mi hồng thắt cà vạt đỏ, người phụ nữ mặc áo tím cổ chữ u, đường viền cổ được xẻ khéo ngay trên khe ngực. Đây là những người sắp bán ngôi nhà đã gắn bó với tôi suốt thời thơ ấu.

Các bức ảnh đi kèm khiến tôi hoang mang. Ngôi nhà của tôi trông vừa thân thuộc vừa lạ lẫm khi đặt trong hoàn cảnh mới. Hai nhân viên bất động sản khuyên ba tôi giữ lại hầu hết nội thất cho đến khi bán được nhà và bày biện lại đồ đạc để thu hút người mua.

Các bức tường phòng ngủ màu xanh lá và cam của tôi đã được trả về màu vỏ trứng nguyên thủy với chú thích là “phòng ngủ số 3”. Chiếc bàn đặt cạnh ghế sofa trong phòng nghỉ dành cho khách được chuyển sang phòng tôi để khiến nó bớt trống trải hơn. Trên bàn đặt chiếc đồng hồ nhỏ và con thú bông Beanie Baby lẻ loi chắc hẳn đã trốn được lệnh cưỡng ép gia nhập đống đồ quyên góp.

Trên tất cả các giường, những cái gối vẫn nằm nguyên trong vỏ gối bằng bông của mẹ. Tấm khăn trải dưới mặt kính bàn bếp là do mẹ đã chọn và góc bàn đó chính là thủ phạm từng làm tôi u đầu lõm sọ lúc lên năm. Bồn tắm của ba mẹ - nơi tóc mẹ tôi đã rụng lả tả - vẫn được giữ lại nhưng tấm gương toàn thân mà mẹ từng hãnh diện tạo dáng hàng tiếng đồng hồ, cũng là nơi lần đầu tiên mẹ nhìn thấy mái đầu hói của mình thì đã biến mất. Tất cả tuýp kem chống nắng có màu và kem dưỡng ẩm được dọn hết khỏi các góc kệ, chỉ để lại mỗi bình xà phòng Dial trắng trơn. Chiếc giường mà mẹ trút hơi thở cuối cùng vẫn được bày trong phòng ngủ chính. Tấm hình chụp sân sau, nơi tổ chức hôn lễ của vợ chồng tôi, được điều chỉnh độ tương phản cao đến nỗi bãi cỏ sáng trưng lên như được chiếu đèn. “Hãy đến sống ở đây nào” bức ảnh ấy đang mời gọi một gia đình xa lạ vô danh nào đó.

Chúng tôi chuyển đến ngôi nhà này vào năm tôi mười tuổi. Những ngày đầu tiên, tôi còn nhớ mình đã sợ chết khiếp khi bắt gặp dấu vết mà gia đình trước đó để lại. Trong tủ để đồ của căn phòng dành cho khách, một giá sách không quét sơn khắc chi chít tên các đội thể thao bằng bút bi xanh. Bên cạnh một gốc cây to ở cuối mảnh đất có bức tượng nữ tu nhỏ mà mẹ tôi kiên quyết không bỏ đi, mặc cho tôi và lũ bạn nài nỉ gãy lưỡi, dốc hết sức lực tuổi trẻ để cam đoan rằng nó đã bị ma ám.

Tôi tự hỏi những chủ nhân mới có thể tìm thấy thứ gì của chúng tôi. Những thứ vô tình bị bỏ lại. Liệu hai người môi giới có giấu nhẹm chuyện mẹ tôi đã chết ở một trong những căn phòng này. Liệu một phần vong hồn mẹ có còn nán lại đó chăng. Liệu gia đình mới ấy có cảm thấy bị ma ám.

TRONG VÀI THÁNG QUA, ba tôi đã sang Thái Lan và dự định chuyển luôn đến đó ngay sau khi ngôi nhà được bán xong. Vì ông đang ở nước ngoài nên người bạn Jim Bailey của ba đã sắp xếp việc chuyển đồ đạc từ Eugene đến Philadelphia. Có ba món đồ cồng kềnh là chiếc giường đôi lớn dạng xe trượt tuyết, cây đàn dương cầm đứng hiệu Yamaha và tủ lạnh đựng kim chi của mẹ. Vì căn hộ của chúng tôi không đủ chỗ nên hiện chúng sẽ được chuyển tới ngôi nhà ở ngoại ô của ba mẹ chồng tôi.

Phải nhiều tuần sau đó tôi mới tận mắt nhìn thấy cái tủ kim chi. Khi ấy là vào dịp lễ Tạ ơn, mùa lễ thứ hai không có mẹ ở bên. Tôi chiên tempura khoai lang - món ăn mà mẹ thường mang đến nhà chú Ron trong ngày này. Tôi nhớ lại những lúc ngồi xe tới nhà chú, ôm trong lòng cái đĩa nặng trĩu, chất đầy nhóc những củ khoai chiên giòn được gói trong màng bọc thực phẩm. Trên đường về nhà, đĩa khoai đã hết sạch và mẹ thường hãnh diện khoe rằng các anh chị em họ người Mỹ của tôi mê mẩn món tempura của bà đến chừng nào.

Tôi mua bột tempura, một bình dầu hạt cải to tướng và sáu củ khoai lang Nhật có vỏ tím sẫm, ruột trắng, thon và dài hơn loại khoai bán ở đa số cửa hàng tạp hóa. Tôi rửa sạch củ, cắt thành những khoanh tròn khoảng nửa centimet. Sau đó trộn bột mì với nước đá và tạo thành một loại bột mỏng. Tiếp theo, tôi nhúng từng khoanh khoai vào bột, chia thành nhiều mẻ để chiên trên chảo dầu đã đun nóng, cẩn thận không cho quá nhiều khoai vào cái chảo đang bắn dầu tung tóe. Khi khoai đã giòn và ngả sang màu vàng, tôi dùng đũa gắp ra và đặt chúng lên khăn giấy để thấm hết dầu mỡ thừa. Tôi nhai miếng khoai lang chiên nóng hổi và liếm dầu dính trên môi, dùng ngón trỏ quệt nhẹ những mẩu bột phồng phồng rơi khỏi mép. Không hiểu sao những củ khoai chiên của mẹ lúc nào cũng giòn đều hoàn hảo còn của tôi tuy tẩm bột chưa đều nhưng cũng khá ổn. Tôi rất hạnh phúc khi duy trì được một truyền thống nho nhỏ của gia đình mình.

Nhưng ở quận Bucks, món tempura của tôi gần như không được đụng đến và từ từ ỉu ra thành một đống khoanh tròn nguội ngắt, mềm èo. Tôi cố gắng làm cho chúng trông hấp dẫn hơn bằng cách dùng giấy nến gấp thành những cái phễu hình nón để bày khoai trong đó, nhưng gia đình Peter thích ăn các món truyền thống của họ hơn. Họ lấp đầy đĩa bằng món nhân nhồi và thịt hầm đậu xanh. Chỉ có Peter và mẹ anh là làm bộ lấy thêm khoai lang của tôi.

“Chú ăn thử đi, giống khoai lang chiên ấy mà!” Peter khuyến khích những người họ hàng của mình ăn, khiến cho tôi sợ hết hồn.

“Này là bánh quy hả?” chú của anh hỏi.

SAU BỮA TỐI, tôi đi xuống nhà dưới của ba mẹ chồng để trả lại mấy cái chảo nướng. Xa xa trong góc bếp, bơ vơ lạc lõng cạnh các món đồ trang trí lặt vặt lấy từ những chiếc thuyền buồm của thành phố Chesapeake và dấu tích của vùng đất than đá Pennsylvania là cái tủ lạnh đựng kim chi của mẹ tôi. Suýt nữa tôi đã quên bẵng ba mẹ Peter đang cất nó ở đây.

Nhìn nó giống như chiếc tủ lạnh bình thường đặt nằm nghiêng, to lớn, màu xám, bên ngoài bọc lớp nhựa láng mịn. Tủ cao hơn hông tôi một chút với những cánh cửa mở lên trên nên bạn có thể nhìn từ trên xuống. Ở Eugene, chúng tôi đặt nó bên cạnh máy giặt nên mẹ luôn phải xoay người quanh nó mỗi khi cần chuyển quần áo từ thùng giặt sang máy sấy hoặc ngược lại.

Trong mỗi ngăn tủ là những hộp nhựa vuông màu nâu đựng các loại kim chi khác nhau. Tôi hít một hơi thật sâu, nửa mong thoáng ngửi được chút mùi banchan mà mẹ đã trữ suốt những năm qua, nửa mong không còn sót lại thứ gì gây bốc mùi khắp căn hộ của bà Peter. Tôi dám thề là mình đã nghe thấy hương thơm phảng phất nhất của ớt đỏ và hành tây nhưng thực ra đó chỉ là mùi nhựa sạch. Tôi nhìn kỹ bên trong. Những cái hộp đựng đầy thứ gì đó nhưng không thể nào là kim chi thừa lại. Tủ đã để không hàng tháng trời nên nếu còn dư thức ăn thì chắc chắn sẽ hư hỏng và bốc mùi nồng nặc. Nắm lấy quai cầm màu nâu, tôi xách một chiếc hộp ra, ngạc nhiên vì sức nặng của nó. Tôi đặt hộp lên bàn bếp và bật khóa cài hai bên để mở cái nắp nhựa.

Ở nơi từng đựng kim chi củ cải non, kim chi cải thảo, kim chi củ cải nước sủi bọt và món namul giản dị, bổ dưỡng, trong chiếc hộp từng để tất cả các món banchan và tương lên men mà mẹ tôi nâng niu tích trữ, bây giờ là hàng trăm bức ảnh cũ của gia đình tôi.

Những tấm ảnh được cất lộn xộn, không theo bất kỳ trật tự thời gian hay bối cảnh nào. Này là ảnh ba mẹ trước khi sinh tôi - ba đang ngồi trước một bức tượng tuyết, người lom khom vì lạnh, hai tay đút túi quần. Dáng người ông mảnh khảnh, mái tóc đen tuyền, có để ria mép, mặc quần jean xanh và áo khoác nâu vàng. Ảnh được rửa từ phim Fujicolor HR với màu sắc hoài cổ huyền ảo.

Này là những bức ảnh hồi nhỏ của tôi, trong đó có nhiều tấm tôi ở trần ở truồng - khi thì cưỡi trên chiếc xe ba bánh màu đỏ ở bãi cỏ sân trước, khi thì ngồi chơ vơ trên chiếc ghế cao bên bàn bếp, khi thì tựa vào khung cửa và trước mặt là hộp bút chì màu và một cái dùi của cây mộc cầm[^id-98] bày lung tung trên thảm. Còn có một tấm chụp tôi đang cúi người trên bãi cỏ, tay thọc vào hộp bánh snack phô mai xoắn, mắt nhìn chằm chằm vào máy ảnh y như một con chó dại. [^id-98] Một loại nhạc cụ gồm nhiều ống gỗ (hoặc ống kim loại) xếp cạnh nhau trên ống bầu rỗng và dùng cặp dùi gõ lên các thanh này để tạo âm thanh.

Tôi biết người đứng sau ống kính chính là mẹ. Bà đang ghi lại và gìn giữ những khoảnh khắc của tôi. Những niềm vui giản dị của tôi. Thế giới tâm hồn của tôi. Trong một bức ảnh nọ, tôi nằm trên tấm chăn bông trải giữa phòng khách, tắm trong luồng sáng từ cửa sổ hướng bắc chiếu vào. Tôi nhớ lúc ấy mình đang đóng giả làm người nổi bồng bểnh trên mặt nước, đồ đạc rải rác trên tấm chăn chắp vá như thể những tài sản duy nhất của tôi đều nằm ở chiếc bè tạm bợ này. Còn một tấm khác được chụp từ xa. Tuy trong hình chỉ có mỗi một đứa bé cỡ tuổi lẫm chẫm tập đi đang ngồi giữa phần đường lái xe vào nhà, trên một chiếc khăn mà bạn có thể tưởng tượng là tấm thảm thần phất phơ theo cơn gió tạt ngang, nhưng tôi còn có thể nhìn thấy mẹ. Tôi thấy được mẹ dù bà không xuất hiện trong khung hình. Mẹ đang đứng trên đầu cầu thang, áp sát một mắt vào chiếc máy ảnh dùng một lần, đứng từ ô cửa quan sát tôi từ nãy đến giờ. Tôi có thể nghe tiếng bà bảo mình khẽ nhún gối làm dáng trước cái bập bênh trẻ em. Lúc ấy tôi đang mặc chiếc đầm vàng mà mẹ thường hướng dẫn tôi “Man seh” (giơ hai tay lên) mỗi khi chui đầu qua cổ áo, xỏ tay vào tay áo, sau đó mang đôi vớ chuột Mickey cao đến gối được bà cuộn trong tay trước khi xỏ vào chân tôi.

Tôi cố tìm kiếm mẹ trong mọi cảnh vật chung quanh, trong những chai rượu hình ngôi nhà Hà Lan, trong những đôi giày búp bê bằng sứ và những bức tượng động vật bằng pha lê bé nhỏ. Thông qua tất cả biểu cảm của tôi hướng về mẹ, tôi nhận ra mình luôn khao khát sự công nhận của bà hoặc được chụp ngay lúc đang say sưa sung sướng trước một món quà mà mẹ tặng cho.

Tôi gọi Peter đến xem cùng, nước mắt trào ra trong lúc xếp lại xấp hình. Tôi chuyển những bức ảnh hồi bé của mình cho bà và mẹ anh xem.

“Một cô bé Hàn Quốc đáng yêu”, bà nội anh nói, nheo mắt đưa sát tấm hình lên mặt.

“Chao ôi, nhìn cái đầm này đi”, mẹ Fran trầm trồ, lựa ra một tấm trong xấp ảnh nhỏ để trên lòng mình. “Hẳn là mẹ con rất thích chăm chút cho con.”

ĐÊM ĐÓ, vợ chồng tôi nghỉ lại nhà của ba mẹ anh, trong căn phòng chơi đùa cũ của trẻ con. Khi anh đã ngủ, tôi lấy xấp ảnh ra xem lại. Tôi thích nhất là những tấm hình “dìm hàng” mà trông mẹ xấu thật. Có khi lúc ấy bà đang nhắm mắt lại hoặc vô tình chớp mắt mà không hay. Có khi là hình chụp đại ở hiệu thuốc Rite Aid địa phương để cho hết cuộn phim. Có khi mẹ đang mỉm cười tạo dáng trước tấm biển trang trí nhân ngày Lễ Tình nhân, cạnh chiếc ô tô đồ chơi của trẻ em chạy bằng đồng xu, giữa hành lang rượu vang hay bên chiếc ghế đặt trên bãi cỏ. Một bức ảnh khác được chụp bất ngờ ngay cửa nhà để xe, khi bà đang đóng cốp xe Isuzu Trooper màu trắng. Tôi tưởng như mình đang có mặt ở đó, quan sát mẹ lách người khỏi ghế tài xế rồi vòng qua xe để dỡ hàng hóa mang vào nhà. Bà đeo chiếc kính râm to đùng và như thường lệ, miệng luôn hé ra như thể đang nói dở điều gì. Tôi có thể nghe thấy tiếng bà quát tôi bỏ ngay máy ảnh xuống.

Có những bức ảnh tự nhiên mà mẹ không hề cố tình sắp xếp. Chẳng hạn như khi bà ngồi trên đi văng và tôi có thể cảm nhận tình thương yêu trìu mến của mẹ lan tỏa về phía tôi, mặc dù lúc đó tôi đang quay lưng lại, chăm chú mở quà của dì Eunmi nên không hề hay biết. Hoặc như khi mẹ tựa lưng vào ghế, chuẩn bị uống một ngụm bia. Khi mẹ ngồi trên tấm thảm phòng khách trong ngôi nhà cũ của chúng tôi, nhìn vào thứ gì đó cách xa máy ảnh, chiếc váy ngủ tuột xuống một bên vai. Tôi còn thấy cả dấu tiêm vacxin trên bắp tay bà trông như vết sẹo bỏng vì đèn ô tô, khiến mẹ luôn lo sợ một ngày nào đó tôi cũng bị sẹo. Trách nhiệm của bà là bảo vệ tôi tránh khỏi tất cả những điều có thể khiến tôi hối hận.

Mẹ là người bảo vệ, là kho lưu trữ ký ức về tôi. Mẹ tỉ mỉ miệt mài bảo vệ mọi dấu tích về sự tồn tại và quá trình trưởng thành của tôi, ghi lại mọi hình ảnh của tôi, lưu lại tất cả tư liệu và tài sản của tôi. Bà ghi nhớ tất cả hồi ức về tôi. Từ thời điểm tôi chào đời, những cơn thèm ăn lúc mang thai, cuốn sách đầu tiên tôi đọc. Sự hình thành mỗi một đặc điểm. Mỗi lần tôi bệnh và những thành công nho nhỏ. Mẹ dõi theo tôi bằng sự quan tâm và lòng tận tụy vô hạn không gì sánh được.

Giờ mẹ đã đi rồi, chẳng còn ai để cho tôi hỏi những điều này. Những gì chưa được ghi lại đã vĩnh viễn chết theo bà. Những gì còn lại chính là tư liệu và hồi ức của tôi. Kể từ nay, tôi phải tự tìm hiểu về bản thân dựa trên các gợi ý mẹ đã để lại. Bâng khuâng làm sao khi một đứa con hồi tưởng về hình bóng của mẹ mình, khi một đối tượng quay lại thu thập tư liệu về người đã lưu trữ toàn bộ thông tin về chúng. Phải chăng cũng là quy luật tuần hoàn của cuộc đời.

Tôi từng nghĩ lên men là một cách ngăn chặn cái chết. Nếu bạn để không, bắp cải sẽ dần mốc lên và phân hủy. Nó từ từ thối rữa và không còn ăn được. Nhưng khi bạn ngâm chúng trong nước muối và bảo quản đúng cách, quá trình phân rã của chúng sẽ biến đổi. Đường được phá hủy để sản sinh axit lactic, bảo vệ rau tránh khỏi hư hỏng. Carbon dioxide được giải phóng và nước muối gây axit hóa. Lá rau già đi. Màu sắc và kết cấu thay đổi. Mùi vị càng lúc càng hăng nồng. Rau củ tiếp tục tồn tại và chuyển hóa dần từ ngày này sang tháng nọ. Do đó, thật ra lên men không phải nhằm để ngăn rau củ chết đi mà là giúp chúng được tận hưởng một cuộc đời hoàn toàn mới.

Những kỷ niệm đã được lưu giữ, tôi không thể để chúng bị thối rữa. Không thể để tổn thương xâm phạm, lan rộng, hủy hoại và biến chúng thành vô dụng. Đó là những khoảnh khắc cần được nâng niu trân quý. Bản sắc văn hóa chung của mẹ con tôi vẫn còn sống động, vẫn luôn sục sôi trong huyết quản, trong dòng máu của tôi và tôi phải nắm chặt nó, nuôi dưỡng nó để nó không bao giờ chết đi, để mai này tôi có thể trao truyền cho con cháu. Những bài học mẹ đã dạy dỗ, những bằng chứng về cuộc đời của bà sẽ sống mãi trong tôi, trong mỗi hành động, mỗi việc làm của tôi. Nếu không được ở bên mẹ, tôi sẽ nối dài hình ảnh của bà.

TRƯỚC KHI HAI VỢ CHỒNG trở về New York, tôi lái xe đến công viên Elkins để đi tẩy tế bào chết ở nhà tắm Hàn Quốc - nơi tôi từng đưa ba mẹ và Peter tới sau lần đầu gặp mặt. Tôi cất giày trong cái hộc nhỏ trước khi bước vào phòng thay đồ nữ. Sau khi tìm được ngăn đựng đồ, tôi cởi quần áo ra và cố gắng từ tốn, thong thả gấp chúng lại gọn gàng. Cơ thể tôi tự nhiên khom xuống để che chắn.

Hồi tôi còn nhỏ, gần căn hộ của bà ngoại có một khu tắm hơi, nơi các phụ nữ Hàn Quốc từ già đến trẻ thường đến để ngâm mình trong những bồn tắm với nhiệt độ khác nhau. Tất cả đều trần như nhộng và cùng đổ mồ hôi ở các phòng xông hơi ướt và xông hơi khô. Năm nào mẹ cũng trả thêm tiền để chúng tôi tẩy tế bào chết toàn thân. Sau nửa tiếng ngâm mình trong bồn, hai mẹ con sẽ nằm cạnh nhau trên hai cái bàn massage phủ nhựa vinyl, để hai ajumma của nhà tắm mặc áo ngực có gọng và quần lót chảy xệ chà xát cơ thể mình bằng một bánh xà phòng duy nhất và đôi găng tay xơ mướp thô ráp, cho đến khi da dẻ chúng tôi hồng lên như chú chuột mới sinh. Quá trình kỳ cọ mất chưa đầy một tiếng và đỉnh điểm là lúc bạn tận mắt nhìn thấy sự bẩn thỉu của mình đọng lại thành một bệt những vệt ghét xám xịt ngoằn ngoèo nhét vào các cạnh bàn, trông rất gớm. Sau đó, ajumma sẽ đổ đầy nước ấm vào cái bồn nhựa khổng lồ để rửa sạch cặn bẩn, yêu cầu bạn lật người và tiếp tục kỳ cọ phía cơ thể còn lại. Sau khi vệ sinh hết toàn thân, bạn sẽ thấy như vừa trút bỏ được cả hai ký da chết.

Bên trong có vài cô bác lớn tuổi đang tắm, da họ chảy xệ và bụng phệ xuống. Để giữ lịch sự, tôi cố đưa mắt nhìn đi chỗ khác nhưng thỉnh thoảng vẫn thoáng thấy họ, tò mò không biết cơ thể khi về già trông sẽ như thế nào rồi lại chạnh lòng nghĩ đến việc mình sẽ chẳng bao giờ được thấy da mẹ nhăn nheo hay chảy xệ.

Sau khi ngâm mình nửa tiếng, một ajumma mặc bộ đồ lót trắng mời tôi nằm lên mặt bàn lót nhựa vinyl. Bác nhìn tôi một cái như thể đang thắc mắc làm sao tôi đến được đây. Trong lúc kỳ cọ cho tôi, bác chỉ im lặng, cách vài phút mới thốt ra vài từ.

“Lật người lại.”

“Nằm nghiêng.”

“Úp mặt xuống.”

Tôi nhìn những mảng ghét bẩn thỉu xám xịt bung ra khỏi cơ thể và tích tụ trên bàn, tự hỏi các khách hàng khác của bác thường thải ra nhiều hay ít bụi bẩn hơn mình. Khi tôi nằm nghiêng sang trái, trước khi trở người lần cuối cùng, ajumma đó dừng lại như thể mới vừa nhận ra.

“Cô là người Hàn à?”

“Ne, Seouleseo taeeonasseoyo”, tôi cố nói thật nhanh và trôi chảy. Vâng, cháu sinh ra ở Seoul. Miệng tôi thả lỏng thoải mái khi phát âm những từ quen thuộc và cách tôi nói như muốn gây ấn tượng với bác ấy hay đúng hơn là để che giấu khả năng Hàn ngữ yếu kém của mình. Môi trường tiếng Hàn chung quanh tôi thời thơ bé và từng ấy năm cắp sách đến trường Hangul Hakkyo đã tạo cho tôi khả năng giả vờ như người thông thạo tiếng Hàn, và một số từ ngữ tôi biết sẽ tự động bay ra khỏi miệng với giọng điệu y hệt như những người phụ nữ luôn ở bên tôi hồi nhỏ. Tuy nhiên, khả năng phát âm hay ho đó cũng chỉ giúp được tôi cho đến lúc tôi lúng túng tắc tị, ráng vắt óc nghĩ ra một từ đơn giản nào đó.

Bác nhân viên lom lom nhìn tôi như đang tìm kiếm điều gì. Tôi biết thứ mà bác muốn tìm. Ánh mắt đó giống như ánh mắt tụi bạn ở trường thường nhìn tôi trước khi chúng hỏi tôi là người nước nào, nhưng bác đứng ở góc độ ngược lại. Bác đang tìm kiếm dấu hiệu Hàn Quốc nào đó trên khuôn mặt tôi mà không thể phát hiện ra. Một đặc điểm nào đó giống với bác.

“Uri umma hanguk saram, appa miguk saram”, tôi nói. Mẹ cháu là người Hàn còn ba là người Mỹ. Ajumma đó nhắm mắt lại, mở miệng thốt ra một tiếng “ahhh” và gật đầu. Bác chăm chú nhìn tôi lần nữa, săm soi như thể đang lọc ra những phần Hàn Quốc trên người tôi.

Thật ngược đời khi tôi, một người từng khao khát trở nên giống với những bạn bè da trắng và tha thiết cầu mong đừng ai nhận ra gốc gác Hàn Quốc của mình, nay lại cực kỳ phấn khích khi người phụ nữ xa lạ trong nhà tắm này nhìn thấy được điều đó.

“Mẹ cô là người Hàn còn ba là người Mỹ”, bác ấy lặp lại bằng tiếng Hàn. Bác bắt đầu nói nhanh hơn nên tôi không thể nào nghe ra. Tôi bắt chước lẩm bẩm vài câu à ừ trong tiếng Hàn ra chiều tôi đây vẫn hiểu, lòng khổ sở ao ước theo kịp trò chơi đố chữ này, cố giả vờ đủ lâu để bắt được một từ nào đó mà mình có thể nhận ra. Nhưng cuối cùng, khi bác ấy hỏi một câu và tôi không hiểu gì, bác cũng nhận ra rằng chúng tôi chẳng còn gì để kết nối với nhau. Chẳng còn gì để chia sẻ.

“Yeppeuda”, ajumma đó nói. Cô rất xinh. Có khuôn mặt nhỏ nhắn.

Hồi nhỏ, tôi đã từng được khen như vậy nhưng bây giờ ý nghĩa của nó đối với tôi đã khác. Lần đầu tiên, tôi nghĩ rằng những điều cô ấy muốn tìm kiếm trên khuôn mặt tôi có lẽ đang dần phai nhạt. Chẳng còn một người Hàn Quốc thực thụ nào ở bên tôi, xác nhận về tôi. Tôi sợ bất kỳ đường nét hay màu da đại diện cho phân nửa bản sắc đáng quý trong tôi bắt đầu bị mất đi, như thể nếu không còn mẹ thì tôi cũng chẳng có quyền sở hữu các bộ phận đó trên khuôn mặt mình.

Ajumma đó bưng ra một chậu nước rửa mặt lớn, đặt trước ngực và dội nước ấm lên người tôi. Bác gội đầu và xoa bóp đầu cho tôi, sau đó quấn tóc tôi thật gọn gàng trong chiếc khăn tắm. Lúc nãy tôi cũng cố bắt chước những cô, dì lớn tuổi trong phòng thay đồ quấn tóc nhưng không được. Bác đỡ tôi ngồi dậy, đấm lưng và vỗ một cái cuối cùng để kết thúc. “Jah! Xong rồi ạ!”

Tôi ngồi trên chiếc ghế nhựa, dội sạch ghét bẩn, dùng khăn bông lau khô người rồi trở lại phòng thay đồ. Tôi mặc bộ quần áo spa rộng rãi với áo thun màu dạ quang to tướng, quần đùi hồng thùng thình và thắt cái thắt lưng co giãn, sau đó đi vào một căn phòng ấm áp màu ngọc bích được quảng cáo là mang lại nhiều ích lợi sức khỏe mà ít người biết đến.

Căn phòng vắng ngắt, chỉ có hai chiếc gối gỗ giống như cái gông thu nhỏ đã mất đi nửa mặt trên. Tôi nằm xuống gần một bức tường, ngả cổ lên phần lõm của gối. Ánh sáng cam nhạt tỏa ra dìu dịu. Thật thư thái, sạch sẽ và tươi mới làm sao, như thể tôi đã trút bỏ được những lớp da vô dụng, như thể tôi vừa được rửa tội. Sàn nhà được sưởi ấm và nhiệt độ phòng ấm áp rất dễ chịu, hệt như đang nằm trong một cơ thể mạnh khỏe hay trong bụng mẹ. Tôi nhắm mắt lại, nước mắt bắt đầu lăn dài trên má nhưng tôi chỉ lặng lẽ khóc không thành tiếng.

20COFFEE HANJAN

Khoảng một năm sau khi Peter và tôi chuyển đến Brooklyn, đĩa nhạc ngắn mà tôi đã sáng tác trong ngôi nhà nhỏ nằm cuối khu vườn của ba mẹ bắt đầu nhận được sự chú ý đáng kinh ngạc. Điều hài hước là tôi đã ra mắt album này với biệt danh Japanese Breakfast (Điểm tâm kiểu Nhật) - cái tên do tôi nghĩ ra từ nhiều năm trước, sau một đêm thức khuya lướt xem ảnh những khay gỗ tinh xảo bày biện những lát cá hồi nướng, tương miso và cơm trắng ngon lành. Một hãng thu âm nhỏ ở Frostburg, Maryland đã ngỏ lời phát hành album trên đĩa than. Tấm hình cũ thời đôi mươi của mẹ tôi chụp ở Seoul với một người bạn cũ được chọn làm ảnh bìa. Trong hình, mẹ mặc áo khoác trắng và một chiếc áo sơ mi xộc xệch. Tôi in hai bức tranh màu nước của mẹ lên phần giấy ở giữa đĩa than, như vậy những ca khúc mà tôi viết về hồi ức của mẹ sẽ xoay quanh linh hồn của chúng.

Đĩa hát ra mắt vào tháng Tư năm 2016 và mùa hè năm đó, tôi được mời tham gia chuyến lưu diễn xuyên Mỹ năm tuần cùng với Mitski. Đồng thời, bài luận tôi đã viết trong vài tuần vào những buổi tối sau giờ làm việc, với nhan đề “Love, Loss and Kimchi” (Tình yêu, Sự mất mát và Kim chi) được chọn là bài luận của năm trên tạp chí Glamour. Giải thưởng bao gồm việc được đăng bài viết lên tạp chí, một cuộc gặp gỡ với đại lý bản quyền và năm nghìn đô la. Khi chuyển đến New York, tôi vốn định gác lại tất cả hoài bão sáng tạo và dốc sức làm việc để tìm cơ hội thăng tiến, nhưng dường như mọi dấu hiệu đều muốn nói rằng đây chưa phải lúc tôi nên đặt dấu chấm hết cho sự nghiệp nghệ thuật.

Tôi xin nghỉ việc ở công ty quảng cáo. Với tiếng tăm ngày càng lan rộng của album Psychopomp, lần đầu tiên trong quãng đời trưởng thành, tôi có thể dành trọn thời gian theo đuổi niềm đam mê âm nhạc. Tôi tập hợp một ban nhạc. Chúng tôi rong ruổi theo xa lộ I-95 dọc Bờ Đông, chạy một quãng dài trên xa lộ I-10 bắt đầu từ những đầm lầy Louisiana băng qua những sa mạc hoang vu của miền Tây Texas và Arizona, chạy lên xa lộ I-5 trải dọc các vách đá và dãy núi hùng vĩ bên bờ Thái Bình Dương, rồi trở về các thung lũng mù sương của Oregon, nơi tôi đặt những đóa hoa lên mộ mẹ. Tấm bia được sửa lại và cuối cùng vẫn ghi dòng chữ “người mẹ yêu kiều”. Chúng tôi biểu diễn trong một căn phòng chật ních khán giả ở hội trường WOW và cuối năm đó là ở địa điểm Crystal Ballroom huyền thoại, nơi những cô bé mười sáu tuổi cười toe toét với tôi y như tôi ngày xưa đã toe toét cười trước các nghệ sĩ thần tượng của mình. Chúng tôi mở các buổi diễn hoành tráng hơn, sau đó bắt đầu tự quảng bá rầm rộ gần như suốt năm trên những dặm đường xuyên Mỹ.

Sau các chương trình, tôi sẽ bán áo sơ mi và đĩa nhạc, thường là cho những cô cậu bé con lai và người Mỹ gốc Á mà giống như tôi, các em cũng phải vất vả tìm kiếm những nghệ sĩ tương đồng với mình, hoặc những đứa trẻ côi cút từng tâm sự với tôi rằng các bài hát này đã nâng đỡ các em theo một cách nào đó và câu chuyện của tôi có ý nghĩa với các em như thế nào.

Khi ban nhạc đã tiến đủ xa để đảm bảo về mặt tài chính, Peter gia nhập làm nghệ sĩ guitar chính, cùng với Craig chơi trống và Deven trở về chơi bass là nhóm chúng tôi đủ bộ. Chúng tôi biểu diễn trong lễ hội Coachella ở California và lễ hội Bonnaroo ở Tennessee. Chúng tôi ra mắt ở London, Paris, Berlin và Glasgow. Chúng tôi thuê một người tài xế thân thiện, cởi mở và nghỉ ở khách sạn Holiday Inns. Sau một năm hoạt động tại Bắc Mỹ và lưu diễn ba chuyến khắp châu Âu, người quản lý nhóm đã gọi cho tôi, đề xuất tổ chức một chuyến lưu diễn hai tuần xuyên châu Á. Lẽ dĩ nhiên, điểm dừng chân cuối cùng của chúng tôi chính là Seoul.

Tôi nhắn tin Kakao cho dì Nami để báo rằng chúng tôi sẽ đến Seoul vào cuối tháng Mười Hai.

Chúng tôi giữ liên lạc thường xuyên suốt một năm qua nhưng rào cản ngôn ngữ khiến hai dì cháu khó trao đổi cụ thể bất cứ điều gì. Hầu như chúng tôi chỉ nhắn những câu như “con thương dì” và “dì nhớ con” kèm theo các biểu tượng cảm xúc khác nhau và hình chụp thành quả nấu nướng của tôi. Tôi cố gắng giải thích với dì rằng công việc ca hát của tôi đang tiến triển thuận lợi, ban nhạc gặt hái được một số thành công nhưng tôi không chắc dì có thật sự hiểu hay tin lời mình không cho đến khi tôi thông báo chúng tôi đã đặt chỗ biểu diễn ở Seoul vào tuần thứ hai của tháng Mười Hai.

Lát sau tôi nhận được cuộc gọi.

“A lô, Michelle hả, khỏe không em? Chị Esther đây.”

Chị Esther là con riêng của dượng với người vợ đầu tiên. Chị lớn hơn tôi năm tuổi và đã tốt nghiệp trường luật ở New York. Hiện chị sống với chồng và đứa con gái một tuổi ở Trung Quốc và đang đến Seoul chơi.

“Dì Nami vừa nói với chị là em định tổ chức một chương trình ca nhạc ở đây trong vài tuần tới hả? Có thật không?”

“Dạ thật! Tụi em đang đi lưu diễn hai tuần khắp châu Á và buổi cuối cùng sẽ ở Seoul. Vợ chồng em định thuê một căn hộ trong mấy tuần sau đó. Có thể ở Hongdae.”

“Ồ, ở Hongdae rất vui. Có nhiều nghệ sĩ trẻ, giống y như Brooklyn.” Chị ngừng lại và tôi nghe thấy dì Nami nói gì đó. “Chỉ có điều… dì với chị hơi thắc mắc. Em có thuộc công ty nào đó không?”

“Công ty ạ?”

“Ừ… thật ra dì và chị muốn hỏi là ai sẽ trả tiền cho em?”

Tôi bật cười. Chắc chắn đây không phải lần đầu tiên tôi được yêu cầu giải thích về việc này, và sau nhiều năm tự tổ chức những tour lưu diễn mà khán giả trả tiền để xem tôi hát, chính tôi cũng thường khó tin rằng mình đã làm được. “À, có một nhà tài trợ đặt nhóm em biểu diễn và tụi em được trả cát xê bằng tiền vé của mọi người.”

“À… chị hiểu rồi” chị nói thế nhưng tôi cảm giác chị vẫn chưa hiểu. “Chị thực lòng rất muốn xem em hát nhưng chị phải về Trung Quốc trước đó rồi. Dì Nami nói dì và ba chị hào hứng lắm.”

CHUYẾN LƯU DIỄN của chúng tôi bắt đầu ở Hồng Kông, sau đó sang Đài Bắc, Băng Cốc, Bắc Kinh, Thượng Hải, Tokyo, Osaka trước khi kết thúc tại Seoul. Mỗi đêm, chúng tôi biểu diễn trước ba trăm đến năm trăm khán giả. Nhà tài trợ của từng chương trình sẽ đón ban nhạc ở sân bay, giới thiệu về thành phố, hướng dẫn các địa danh khi chúng tôi tới câu lạc bộ, dịch danh sách thông tin cho ê kíp hậu trường địa phương. Quan trọng hơn hết, họ còn gợi ý cho chúng tôi những món ăn nào ngon nhất.

Đây là điểm khác một trời một vực với những chuyến lưu diễn Bắc Mỹ của ban nhạc - những chuyến đi dài ngày chỉ toàn nạp năng lượng bằng đồ ăn vặt ở trạm xăng và thức ăn nhanh. Đến Đài Bắc, chúng tôi được thưởng thức trứng tráng hàu và đậu phụ thối ở chợ đêm Shilin, khám phá mì bò Đài Loan được mệnh danh là món mì ngon nhất thế giới với những sợi mì bột dai dai, ăn cùng những tảng chân giò to tướng hầm nhừ và nước cốt thịt nguyên chất hết sức đậm đà. Đến Bắc Kinh, chúng tôi đi bộ một dặm trong màn tuyết dày hơn mười centimet để ăn lẩu cay, nhúng những lát thịt cừu mỏng, mấy khoanh củ sen giòn giòn lỗ rỗ và những cành cải xoong vào nồi nước dùng đầy thức ăn đang sôi sùng sục, rắc đỏ ớt và tiêu Tứ Xuyên. Đến Thượng Hải, chúng tôi ngấu nghiến những chồng tháp nồi hấp đầy ắp há cảo, mê mẩn vị nước dùng đậm đà chảy ra từ lớp vỏ mềm mại, dai dai. Sang Nhật Bản, chúng tôi xì xụp những bát mì tonkotsu ramen ngon tuyệt cú mèo, hơi dè dặt khi hấp bánh bạch tuộc nướng takoyaki với những lát vảy cá ngừ bào đang ngo ngoe* phủ bên trên và nốc whisky như hũ chìm.

Chuyến lưu diễn đã đi đến chặng cuối cùng. Chúng tôi đáp xuống sân bay Incheon và chờ lấy đàn guitar ở khu vực dành cho hành lý quá khổ. Tại sảnh đến, Jon - liên lạc viên địa phương đã tới đón cả nhóm. Anh sắp xếp buổi biểu diễn ở Seoul của ban nhạc tại một câu lạc bộ thuộc khu Hongdae -nơi anh đang quản lý cửa hàng băng đĩa nhỏ mang tên Gimbab Records. Nó được đặt theo tên con mèo của Jon cũng là tên món cơm cuộn Hàn Quốc mà mẹ tôi đã làm khi đến lượt bà nấu ăn cho lớp học ở Hangul Hakkyo. Jon có vóc người cao ráo, mảnh khảnh, tóc tai gọn gàng, ăn mặc giản dị và nghiêm chỉnh với quần tây đen và áo măng tô. Trông anh giống người làm công ăn lương hơn là một nhà tài trợ và ông chủ hiệu băng đĩa sành điệu.

Jon dẫn chúng tôi đi ăn tối muộn và giới thiệu chúng tôi với Koki - cộng sự của anh, một anh bạn Nhật Bản dễ gần có nụ cười toe toét khá hài hước, nói thông thạo tiếng Hàn lẫn tiếng Anh. Koki sốt sắng và cởi mở, là mảnh ghép bổ sung hoàn hảo cho Jon, cái anh chàng kín như bưng mà chúng tôi cố gắng mãi vẫn không tiếp cận được trong lúc cùng ăn kimchi jeon và cụng những cốc bia Kloud lách cách chúc mừng tôi trở về quê hương.

Hôm sau, cả ban nhạc chen chúc trên một chiếc xe để đến V Hall - một câu lạc bộ có sức chứa nhỉnh hơn bốn trăm người - biểu diễn. Khán phòng màu xanh lá bày biện đầy ắp các món quà vặt Hàn Quốc thân thuộc với tôi từ ngày thơ ấu, có bánh phồng tôm, bánh quy mật ong Chang Gu, những thanh khoai lang nướng và bánh chuối, những lát dưa Triều Tiên và cả một hộp gà rán Hàn Quốc nhỏ. Jon đã đảm bảo dành sẵn cho dì Nami và dượng hai chỗ trên ban công để có thể nhìn bao quát sân khấu. Dì dượng đến sớm và mang theo rất nhiều hoa. Chúng tôi ôm hôn và chụp ảnh với nhau. Dì còn dạy chúng tôi kiểu tạo dáng mới nhất, bắt chéo ngón trỏ và ngón cái để tạo thành hình trái tim.

Khi cả nhóm lên sân khấu, tôi dành giây lát để ngắm nghía khán phòng. Ngay cả khi đang đứng trên đỉnh cao danh vọng, tôi cũng chưa bao giờ tưởng tượng rằng mình có thể tổ chức một buổi biểu diễn ở chính quê hương của mẹ, ngay tại thành phố mình đã sinh ra. Tôi ước giá như mẹ được nhìn thấy tôi, tự hào về mẫu người phụ nữ hôm nay tôi trở thành, về sự nghiệp tôi đã gầy dựng và nhận ra nỗi âu lo của bà bấy lâu nay sẽ không đời nào xảy ra. Tuy ý thức rằng thành công mà chúng tôi gặt hái đều xoay quanh sự ra đi của mẹ, những ca khúc tôi hát là để tưởng nhớ đến bà nhưng hơn tất thảy mọi điều, tôi vẫn khao khát cháy bỏng là mẹ có thể hiện diện ở đây.

Tôi hít một hơi, hét vào mic: “Annyeonghaseyo! ” rồi cả nhóm bắt đầu.

Từ khi lên mười, tôi đã không còn tin vào thần thánh và mỗi khi cầu nguyện thì vẫn mường tượng về ông Rogers. Nhưng sau khi mẹ qua đời, cuộc đời tôi như được một phép màu huyền bí phù hộ. Tôi đã chơi trong các ban nhạc từ năm mười sáu tuổi, ấp ủ ước mơ trở thành một nghệ sĩ thành công gần như suốt cả cuộc đời mình. Là một người Mỹ, tôi thấy mình có quyền theo đuổi khát vọng, bỏ ngoài tai mọi lời cảnh báo đầy phiền muộn của mẹ. Vì giấc mơ ấy, tôi đã hoài công đấu tranh ròng rã suốt tám năm trời nhưng chỉ sau khi mẹ mẩt, mọi thứ mới bắt đầu khởi sắc, hệt như có một phép màu.

Nếu trên đời thật sự có thần linh, có lẽ mẹ tôi đã phải đe dọa ông ấy để buộc ông ấy ban phước lành cho tôi. Và nếu mẹ con tôi nhất định phải chia ly ngay tại thời điểm bước ngoặt của cuộc đời, ngay khi con đường tương lai của tôi vừa bắt đầu xán lạn thì chí ít thần linh đã biến một vài ước mơ viển vông của con gái bà thành hiện thực.

Ắt hẳn mẹ sẽ rất mắc cười nếu nhìn thấy trong mấy năm qua, tôi đã chịu chải chuốt chưng diện và chụp ảnh cho một tạp chí thời trang, theo dõi vị đạo diễn Hàn Quốc đầu tiên giành được giải Oscar[^id-105] và những kênh YouTube triệu lượt xem chuyên chia sẻ các quy trình chăm sóc da mười lăm bước. Mặc dù điều này có vẻ mâu thuẫn với niềm tin của tôi nhưng tôi vẫn tin rằng mẹ có thể thấy sự thay đổi đó. Hẳn bà sẽ rất mãn nguyện khi biết cuối cùng tôi đã tìm được nơi mình thuộc về. [^id-105] Đạo diễn Bong Joon-ho đạt giải Đạo diễn xuất sắc nhất cho phim Parasite (Ký sinh trùng) tại Lễ trao giải Oscar lần thứ 92 diễn ra ở Los Angeles, năm 2020.

Trước khi đến tiết mục cuối cùng, tôi nhìn lên ban công nơi dì dượng đang ngồi, cảm ơn họ đã đến tham gia, “welcome to my hoesa”, tôi giang rộng một tay trước đám đông. Chào mừng dì dượng đến với công ty của con. Ban nhạc tạo kiểu ngón tay hình trái tim như dì Nami đã dạy, vây quanh là những khán giả đã mua sạch vé của đêm nhạc. Hàng chục đứa trẻ rời khỏi khán phòng, dưới cánh tay kẹp những bao đựng đĩa nhạc vinyl, hớn hở túa ra đường. Trên vỏ đĩa là gương mặt mẹ tôi, tay bà chìa về phía máy ảnh giống như vừa buông tay ai đó bên dưới.

SAU ĐÓ, Jon và Koki mời cả nhóm đi ăn mừng ở quán bar âm nhạc Gopchang Jeongol. Tên quán nghĩa là phá lấu nhưng trong thực đơn lại không có món này. Thay vào đó, chúng tôi gọi nhiều loại thức nhắm khác nhau, từ golbaengi muchim - món ốc biển trộn với ớt đỏ và xốt giấm ngon tuyệt rải trên mì somen[^id-106] lạnh đến đậu phụ với kim chi và cá bò da sấy khô với đậu phộng. [^id-106] Một loại mì Nhật sợi mảnh được làm từ lúa mì, nước và dầu thực vật.

Quán bar tắm trong ánh sáng huyền ảo của đèn Giáng sinh và những bóng đèn LED xanh dương nhảy múa quanh các bức tường. Trần nhà hình vòm và các viên gạch lộ ra ngoài, tạo ấn tượng như một kiểu gác xép dưới lòng đất. Phía trước là sân khấu với hai chiếc bàn xoay. Trước những cái kệ cao gần ba mét chất đầy đĩa hát, một DJ đang chơi các ca khúc rock Hàn Quốc, pop và nhạc dân gian. Những người khách quen ngồi ở mấy chiếc bàn gỗ thường cao hứng hòa theo một giai điệu quen thuộc nào đó.

Craig và Deven đã học được tập tục uống rượu thể hiện sự lễ phép - không bao giờ tự rót cho mình mà dùng cả hai tay rót cho những người lớn tuổi hơn trước. Jon dạy chúng tôi một số trò chơi như trong phim Titanic: đặt một cái ly rỗng đứng thăng bằng trong một cốc đầy bia, sau đó từng người rót một ít rượu soju vào cho đến khi ly chìm xuống và người thua sẽ bị phạt rượu. Thứ nước pha trộn chết người giữa rượu soju và maekju (trong tiếng Hàn có nghĩa là “bia”) được gọi là somaek chính là thủ phạm quen thuộc khiến người Hàn chóng mặt buồn nôn sau bữa chén tạc chén thù.

Chúng tôi uống bia Cass lạnh bằng những cái ly nhỏ và dốc hết chai soju xanh lá này đến chai soju xanh lá khác, chuyền ly đi vòng quanh và chủ yếu đến chỗ Jon, cố mời mọc anh bước ra khỏi vỏ bọc của mình. Khuya hôm đó, rốt cuộc chúng tôi cũng nhích được vài bước - anh chàng đã chịu mở lời nói về âm nhạc.

Khi Jon chia sẻ về bối cảnh nhạc rock ở Hàn Quốc vào thập niên 60, tôi cực kỳ chú tâm lắng nghe. Mẹ tôi chưa bao giờ nói nhiều về các loại nhạc bà thường nghe lúc nhỏ. Thật sự tôi không biết gì mấy về âm nhạc Hàn Quốc nói chung, ngoại trừ vài ban nhạc K-pop đang thu hút sự chú ý ở Mỹ và một nhóm nhạc nữ tên Fin.K.L mà anh Seong Young đã cho tôi nghe vào cuối những năm 90.

Trước khi quán bar đóng cửa, Jon hát cho chúng tôi nghe một bài của Shin Junghyeon - người nghệ sĩ có thể ví như Phil Spector của Hàn Quốc, tác giả của những đoạn điệp khúc ngọt ngào và những đoạn riff sôi động dành cho các nhóm nhạc nữ đương thời. Ca khúc mang tên “Haennim”, được viết cho ca sĩ Kim Jung Mi. Đó là một bài hát dân gian da diết dài sáu phút, mở đầu với những nốt bấm guitar bằng đầu ngón tay rồi lướt qua các dây để ngân lên những giai điệu u sầu. Chúng tôi im lặng lắng nghe. Không ai hiểu được ca từ nhưng âm điệu của nó thật say đắm và có sức mạnh vượt thời gian, khiến tất cả đều say sưa, trầm tư và xúc động.

SÁNG HÔM SAU, Peter và tôi thức dậy, đầu đau như búa bổ, rồi tạm biệt các bạn chung nhóm để chuyển từ khách sạn sang căn hộ chúng tôi sẽ ở trong vài tuần tới. Vợ chồng tôi định ở lại ít lâu với dì dượng. Tôi sẽ viết một số bài viết về văn hóa Hàn Quốc, về những món mình đã ăn và những ký ức về mẹ đã được chúng gợi nhắc mà tôi muốn nâng niu nhất.

Dì Nami chiều chuộng chúng tôi theo những cách rất độc đáo của riêng dì. Dì luôn biết chỗ mua tất cả các thứ hảo hạng nhất - hải sản tươi nhất, thịt ngon nhất, chỗ giao gà nhanh nhất, bia lạnh nhất, đậu phụ hầm mềm ngon nhất, nha sĩ, bác sĩ nhãn khoa, bác sĩ châm cứu cũng là hạng nhất. Bạn có thể đoán ra ai rồi đấy, ngay bên cạnh dì có một người mà. Khi thì lên tầng cao nhất của một tòa nhà chọc trời sang trọng thưởng thức dimsum, lúc lại xuống con hẻm phía sau vỉa hè ẩm thấp nào đó ăn mì lạnh naengmyeon do một ajumma ngổi xổm trụng mì trên miệng cống xi măng. Và lúc nào cũng thế, dì luôn nhanh tay đưa trước tiền boa cho họ để chắc chắn chúng tôi được phục vụ tận tình và ăn ngon miệng nhất.

Ở Myeong-dong, dì đưa chúng tôi tới nhà hàng kalguksu yêu thích của mẹ tôi. Chỗ này có món mì dao nấu trong nước cốt thịt bò, thịt lợn béo, há cảo nhân rau hấp và piquant - món kim chi sống khét tiếng với hương tỏi hết sức “nồng nàn”, để lại cho bạn hơi thở hăng hăng có thể tỏa mùi mạnh mẽ trong bán kính cả mét.

Chúng tôi đến Gangnam Terminal - trung tâm thương mại dưới lòng đất nối liền với một trong các ga tàu điện ngầm lớn của Seoul - và cùng nhau dạo qua các mặt hàng. Tôi nhớ lại tất cả những lần hai mẹ con đi mua sắm với nhau. Đó là cách động viên độc đáo mẹ thường dành cho tôi mỗi khi có chuyện buồn và tôi luôn da diết nhớ về những kỷ niệm ấy trong lúc đi một mình. Liệu những người bán hàng có nghĩ dì Nami là mẹ tôi không và phải chăng chính dì cũng đang nghĩ như vậy. Mỗi chúng tôi đều đang đóng một vai trò khác, như một sự thay thế dịu dàng cho những người đã khuất mà chúng tôi tha thiết muốn hồi sinh. Mỗi lần tôi ngừng lại xem bất cứ món nào, dì đều đòi mua cho tôi bằng được. Một cái tạp dề trang trí hoa có dây đeo màu đỏ, một đôi dép lê đi trong nhà với những khuôn mặt xinh xinh trên các ngón chân. Dì gọi Peter đến để phụ xách đồ.

“Porter!” dì kêu to. Chúng tôi phá lên cười ngặt nghẽo. Thỉnh thoảng dì sẽ khiến chúng tôi bất ngờ như thế khi sử dụng kiểu từ ngữ mà bạn hay nghe trong các chương trình ngắn tập trên đài BBC. Những từ mà ngày nay không còn mấy ai dùng như convoy (đoàn hộ tống) hay barbarian (man rợ) có lẽ đã được dì nhặt nhạnh trong danh sách từ vựng cần thiết cách đây hàng chục năm và cất kỹ đâu đó trong trí nhớ.

“Dì Nami, dì có nghe nói đến Shin Jung-hyeon không ạ?” Peter vừa hỏi vừa gom hết những túi đồ của chúng tôi.

“Shin Jung-hyeon à? Sao con biết ổng?” Dì Nami hỏi với vẻ khó tin. Chồng tôi giải thích rằng Jon đã giới thiệu với chúng tôi về nhạc sĩ này ở quán bar Gopchang Jeongol.

“Dì với mẹ con đều rất thích nhóm Pearl Sisters. Bài này của Shin Jung-hyeon này! ‘Coffee Hanjan’!”

Dì Nami lướt đến một video YouTube của bài hát đó và bật nó trên điện thoại của mình. Bìa album màu vàng tươi có hình ảnh hai chị em mặc bộ đầm đôi chấm bi siêu ngắn màu xanh lá. Cuối những năm 60, Shin Jung-hyeon đã thu âm ca khúc này dành cho hai ca sĩ biểu diễn chính là nhóm nhạc chị em Pearl Sisters. Đây là bài hát ruột của dì và mẹ con hồi nhỏ đấy, dì Nami giải thích. Lúc đó, hai chị em thường biểu diễn nó trong các bữa tiệc của ông ngoại. Mẹ và dì mặc những bộ đồ đôi của mình và vì không có giày bốt cao cổ nên nhanh trí dùng giày cao su đi mưa thay vào.

VÀO NGÀY CUỐI CÙNG vợ chồng tôi ở Seoul, dượng lái xe đưa bốn chúng tôi đến Incheon ăn tối bên bờ biển. Dì Nami boa cho một ajumma mười nghìn won và gọi mì dao hải sản với nước dùng thơm ngon, đầy ắp sò điệp, nghêu và trai. Một đĩa hwe tươi rói màu trắng xen lẫn hồng nhạt, được thái lát đều tăm tắp chấm với tương trộn nhà làm, tỏi ngâm chua, xà lách lá đỏ và lá vừng. Những con bào ngư chắc thịt, bóng nhẫy trông như mấy tai nấm nhỏ xíu cắt mỏng, được bày trong bộ vỏ óng ánh tuyệt đẹp của chúng. Những con sâu thìa còn sống nhăn, nhìn không khác gì của quý ỉu xìu đang ngọ nguậy.

“Đây là món tăng cường thể lực!” dượng nói. “Tốt cho sức khỏe nam giới!”

“Này là món gì vậy?” Peter hỏi, sẵn sàng xơi tái. Anh đang cố kẹp miếng banchan khoai tây luộc trộn với bắp và xốt mayonnaise giữa đôi đũa.

“Nó là rau trộn khoai tây đấy anh”, tôi bật cười.

Sau khi thưởng thức xong bữa hải sản, Peter và dượng chui vào cửa hàng tiện lợi cạnh nhà hàng, mang ra mấy dây pháo rồi nhanh chóng đốt ngay trên bờ biển. Dì Nami và tôi ngồi ở trong nhìn ra, gió đập phần phật vào áo khoác của họ. Suốt vài tuần qua trời lạnh như cắt, dù tôi đã quấn người kín mít trong chiếc áo khoác dài mà tôi có thể dễ dàng dùng làm túi ngủ cũng không ăn thua.

Dượng và Peter đốt hết số pháo hoa còn lại và quay vào với khuôn mặt đỏ bừng, uống nốt cốc bia cuối trước khi về nhà. Mặt trời chìm xuống biển Hoàng Hải. Dải ánh sáng vàng cam rực rỡ vạch ngang bầu trời dần dần mỏng đi rồi mất hẳn.

“Dì nghĩ bà ngoại, dì Eunmi và mẹ con đang sống rất vui vẻ.” Dì Nami lật mặt dây chuyền trái tim mà tôi đã tặng dì hướng ra ngoài. “Giờ họ đều đoàn tụ trên thiên đường, chơi bài hwatu và uống soju với nhau. Dì cháu mình ở đây cũng thế.”

Chúng tôi ra khỏi quận Mapo, trở về căn hộ của mình. Dượng bắt đầu nhớ về thời sinh viên học ở trường Đại học Hongik gần đó. Dượng từng mơ ước trở thành kiến trúc sư nhưng là con trai cả, dượng phải kế thừa nghề y của cha mình. Từ đó đến nay, khu này đã đổi khác biết bao nhiêu. Các con phố bây giờ san sát những tiệm chăm sóc da và cửa hàng quần áo, những xe thức ăn bán chả cá, bánh gạo cay, xúc xích tẩm bột ngô và tôm chiên giòn. Các nhạc công đường phố tụ họp bên mấy cái loa di động, say sưa hát trên các lối đi náo nhiệt đông đúc những nghệ sĩ trẻ, sinh viên và du khách.

Chợt dượng nổi hứng rủ chúng tôi đi karaoke để kết lại đêm nay. Dượng rẽ vào một con hẻm treo tấm biển sáng trưng ghi chữ NORAEBANG. Trong quán, một quả cầu disco đang xoay tròn, tạo ra vô số hình vuông lấp lánh nhảy múa khắp căn phòng tím lịm mờ ảo.

Dì Nami trượt qua những bài hát trên màn hình cảm ứng và tìm được bài “Coffee Hanjan”. Ca khúc mở đầu bằng tiếng chũm chọe chậm rãi, kéo dài, tiếp theo là tiếng guitar tưng tưng đầy ngẫu hứng rồi từ từ nhỏ lại. Cuối cùng, khi phần giai điệu chính vang lên, tôi dám thề rằng mình từng nghe nó rồi, có lẽ là trong những lúc được mẹ và các dì dẫn đến noraebang hồi còn nhỏ. Lời bài hát trên màn hình từ từ mờ đi khi kết thúc đoạn nhạc dạo dài. Dì Nami chuyển cho tôi chiếc mic không dây thứ hai, nắm tay kéo tôi đến trước màn hình, quay mặt vào tôi và bắt đầu cất tiếng hát. Tôi lắc lư qua lại theo dì, nheo mắt nhìn để cố gắng phát ra các nguyên âm và bắt kịp giai điệu, một giai điệu mà tôi lục tìm sâu trong một hồi ức từng có hay thậm chí chưa từng tồn tại, hoặc một hồi ức thuộc về mẹ mà bằng cách nào đó tôi đã chạm được vào. Tôi có thể cảm nhận dì Nami đang tìm kiếm thứ gì đó trong tôi và đó cũng là thứ tôi đã dành cả tuần qua để tìm kiếm trong dì. Không phải mẹ tôi, không phải em gái của dì, ngay tại khoảnh khắc đó, sự tồn tại của chúng tôi chính là điều tuyệt vời nhất dành cho nhau trong những năm tháng sau này.

Chồng tôi và dượng gõ những chiếc trống lục lạc và mỗi khi vỗ vào thì sẽ khiến các bóng đèn LED sặc sỡ bật sáng. Tôi nỗ lực hết sức để hát theo. Tôi muốn làm tất cả những gì có thể để giúp dì đánh thức lại kỷ niệm. Tôi rượt theo những chữ cái Hàn Quốc dường như chỉ lóe lên màn hình với tốc độ nhanh như tên bắn. Tôi để lời hát bay ra khỏi miệng chỉ chậm hơn chút đỉnh, lòng thầm mong thứ tiếng mẹ đẻ sẽ chỉ đường dẫn lối cho mình.

LỜI TRI ÂN

Trước hết, tôi phải gửi lời cảm ơn đến Daniel Torday - một người hướng dẫn cực kỳ quan trọng, người đã đọc rất nhiều bài viết thực sự vô cùng kinh khủng của tôi thời đại học, vậy mà không hiểu sao thầy vẫn luôn tin tưởng ở tôi. Tất cả những gì tôi học được về việc viết lách đều là nhờ công dạy dỗ của thầy.

Chân thành cảm ơn Brettne Bloom, người đại diện, người ủng hộ và người bạn tuyệt vời nhất của tôi. Cậu thật sự đã thay đổi toàn bộ cuộc sống của mình và mang đến rất nhiều niềm vui suốt thời gian qua.

Xin cảm ơn biên tập viên Jordan Pavlin đã tư vấn rất xuất sắc và tận tình hỗ trợ tôi hoàn thành cuốn sách này.

Cảm ơn Robin Desser đã trao cho câu chuyện này một bến đỗ tại Nhà xuất bản Knopf. Trí tuệ và vốn hiểu biết sâu sắc của anh đã biến nó thành một quyển sách thú vị hơn hẳn so với những gì tôi tự viết ra.

Cảm ơn toàn bộ đội ngũ ở Nhà xuất bản Knopf đã nhiệt tình chào đón tôi ở một nơi có nhiều tên tuổi uy tín như vậy. Tôi cảm thấy mình thật nhỏ bé trước sự say mê và cổ vũ của mọi người.

Xin cảm ơn Michael Agger và tạp chí The New Yorker vì đã cho Bật khóc ở H Mart một cơ hội ra mắt vô cùng ấn tượng.

Cảm ơn Ryan Matteson vì luôn kiên định tin tưởng vào giá trị của tôi.

Cảm ơn chị Maangchi vì đã chia sẻ vốn kiến thức dồi dào đến cho mọi người. Chị là ánh sáng dẫn dắt rất nhiều người trên hành trình tìm kiếm sự kết nối và ý nghĩa trong cuộc sống. Tôi vô cùng biết ơn tấm lòng ấm áp và hào phóng của chị.

Cảm ơn Adam Schatz và Noah Yoo vì khoảng thời gian quý báu và những nhận xét sáng suốt của hai người.

Con cảm ơn dì Nami vì đã mở rộng vòng tay chào đón con, cho dù việc xa cách con có lẽ sẽ khiến dì thấy dễ chịu hơn nhiều. Quả là một phúc lành khi dì cháu mình ngày càng gắn bó hơn trong những năm qua, dẫu rằng sự gắn kết đó xuất phát từ nỗi đau chung của hai chúng ta. Con sẽ không bao giờ đong đếm hết bao điều dì đã cho con và sẽ mãi trân trọng những kỷ niệm mà chúng ta có với nhau. Đó chính là tình máu mủ.

Cảm ơn dượng, chị Esther và anh Seong Young -những thành viên còn lại trong gia đình Hàn Quốc của con. Cảm ơn mẹ Fran và ba Joe Bradley - gia đình mới của con.

Và trên hết, chân thành cảm ơn anh Peter Bradley -người đã chịu đựng bao nhiêu cảm xúc thất thường trong quá trình em viết cuốn sách này, đã bình tĩnh và bao dung cho những cơn cuồng loạn và tuyệt vọng cùng cực khi em viết nó. Quả là một đặc ân khi anh trở thành độc giả đầu tiên, người biên tập đầu tiên và cũng là người bạn đồng hành tuyệt vời nhất của em. Sao em có thể may mắn đến vậy khi “dụ” được anh cưới em nhỉ? Em yêu tất cả mọi điều ở anh. Cảm ơn anh vì tất cả.

Xốt sriracha là loại xốt nổi tiếng của Thái Lan, còn đậu Goya là thực phẩm của Tây Ban Nha. Ở đây ý nói H Mart không xếp những nguyên liệu của các nền ẩm thực khác nhau ở cạnh nhau. ↩

Tên gọi chung của các món ăn phụ Hàn Quốc, ăn kèm với món chính. ↩

Một món ăn kèm của người Hàn, có vị chua ngọt đặc biệt, thường kết hợp với mì tương đen. ↩

Món ăn vặt của người Hàn Quốc, giống bắp rang nhưng được làm từ gạo. ↩

Một khu phố Hàn Quốc sầm uất, nổi tiếng. ↩

Bibimbap hay Pibimpap là một món ăn Triều Tiên. Bibim nghĩa là “hỗn hợp nhiều thành phần” còn bap có nghĩa là “cơm” nên bibimbap có nghĩa là “cơm trộn”. Thành phần chính của món này là cơm, xếp bên trên là namul (rau xào, tùy loại theo mùa) và tương ớt hoặc bông cải. Các thành phần bổ sung phổ biến là trứng sống hoặc trứng rán lòng đào và thịt thái mỏng hoặc xay (thường là thịt bò). ↩

Tên gọi chung của những quán nhỏ bên đường được dựng lên từ những tấm bạt màu cam trên một chiếc xe bán hàng di dộng để bán đồ ăn vặt ở Hàn Quốc. ↩

Người mẹ nói sai ngữ pháp; thay vì nói “steaming hot” thì bà nói “steamy hot”. ↩

Hippy (hay Hippie) là thuật ngữ chỉ một lối sống của thanh niên, bắt đầu từ một phong trào tại Mỹ vào những năm 1960 rồi lan rộng sang các nước khác trên thế giới, chủ trương phản đối chiến tranh, đề cao tự do, tình yêu, hòa bình, sự khoan dung và bác ái, từ bỏ xã hội công nghiệp, quay về với thiên nhiên. ↩

Một mẫu Anh (arce) rộng khoảng 4046 mét vuông. ↩

QVC: mạng truyền hình miễn phí của Mỹ và kênh mua sắm hàng đầu chuyên về mua sắm tại nhà qua truyền hình, thuộc sở hữu của Tập đoàn bán lẻ Qurate. ↩

Trong bản gốc, mẹ tác giả là con thứ, có chị gái là Nami và em gái là Eunmi. Tuy nhiên, người dịch sinh sống tại miền Nam (Việt Nam), theo cách xưng hô của người miền Nam thì chị gái hay em gái của mẹ đều gọi bằng “dì” và chúng tôi giữ nguyên cách xưng hô này theo văn phong của người dịch. (Chú thích của biên tập viên - BTV). ↩

Món ăn được làm từ thịt bò; thịt lợn hay thịt ngựa sống xay nhuyễn trộn với nước xốt Tacta. ↩

Pompadour là kiểu tóc nam với phần tóc trên đỉnh đầu, mái và gáy dài hơn so với hai bên. Phần tóc này sẽ được vuốt ngược về phía sau và xịt keo để tạo nếp cố định. ↩

Pepé Le Pew là chú chồn hôi có bộ lông sọc màu đen trắng trong loạt phim hoạt hình Looney Tunes và Merrie Melodies của đạo diễn Warner Bros, ra mắt lần đầu tiên năm 1945. ↩

Rượu Fernet được chưng cất từ nhiều loại thảo mộc và có vị cam thảo đen. ↩

Blue Bear là một cô gấu con - nhân vật trong loạt game Animal Crossing. Thỏ MashiMaro là một nhân vật hoạt hình khá nổi tiếng ở Hàn Quốc, có hình dáng là một con thỏ béo với tính tình ưa quậy phá. ↩

Kongbap là một món ăn Hàn Quốc bao gồm gạo trắng hoặc gạo lứt được nấu cùng với một hoặc nhiều loại đậu nành. ↩

Rượu soju truyền thống được chưng cất từ gạo, lúa mì hoặc lúa mạch lên men trong vòng 15 ngày. Ngày nay các nhà sản xuất có thể thay thế gạo bằng nhiều loại tinh bột khác như: khoai tây, khoai lang và bột sắn. ↩

Trò chơi Pog slammer. Mỗi người chơi sẽ mua/sưu tầm những tấm pog (thẻ) to bằng cỡ đồng xu, một mặt trắng và một mặt có hình. Slammer (thẻ đập) thường to và cứng hơn pog. Người chơi xếp chồng những tấm pog lên nhau, xoay mặt trắng lên, và dùng thẻ đập đập mạnh xuống sao cho các tấm thẻ pog lật mặt hình lên. Người nào đập được nhiều mặt hình nhất thì thắng. ↩

Vị tướng kiệt xuất, đô đốc thủy quân nổi tiếng sống dưới thời Joseon. ↩

Cách gọi những phụ nữ đã có gia đình hoặc phụ nữ trung niên của người Hàn, có thể hiểu là cô/bác/dì… ↩

Khoảng cách trong không gian mà mọi vật thể thuộc vùng đó đều hiện ra rõ nét trên ảnh. ↩

Giải bóng chày và bóng mềm dành cho thanh thiếu niên địa phương ở Hoa Kỳ. ↩

Người dẫn chương trình truyền hình, diễn viên hài, ca sĩ, nhà văn và nhà sản xuất truyền hình người Mỹ. ↩

Elizabeth Woolridge Grant; nghệ danh Lana Del Reỵ, là một ca sĩ và nghệ sĩ sáng tác nhạc người Mỹ. ↩

Pizzelle: loại bánh quy waffle truyền thống của Ý được làm từ bột mì, trứng, đường, bơ và hương liệu. ↩

AOL Instant Messenger (viết tắt AIM) là một chương trình nhắn tin nhanh có quảng cáo do AOL phát hành vào tháng 10 năm 1997. ↩

Một ban nhạc rock người Mỹ, thành lập ở Seattle vào năm 1994. ↩

Indie rock là một thể loại alternative rock có nguồn gốc tại Anh và Mỹ từ những năm 1980. Đây là một thể loại khá đa dạng, với các tiểu thể loại bao gồm indie pop; jangle pop; lo-fi… ↩

Một ban nhạc rock của Mỹ được thành lập vào năm 1992 tại Issaquah, Washington và hiện đang sống tại Portland, Oregon. Các thành viên sáng lập là ca sĩ chính kiêm nghệ sĩ guitar Isaac Brock, tay trống Jeremiah Green và tay bass Eric Jud. ↩

Trong mỗi album của ca sĩ, nhóm nhạc sẽ có một bài hát chủ đề, còn lại là những ca khúc B-side hay ca khúc phụ, không được chọn làm bài chủ đề. ↩

Tâm lý khan hiếm (hay tư duy khan hiếm) là việc bạn luôn ám ảnh về những thứ mình thiếu thốn, khiến bạn dường như không thể tập trung vào bất cứ thứ gì cho dù đã nỗ lực hết sức. ↩

Ban nhạc rock người Mỹ được thành lập tại Ann Arbor, Michigan vào năm 1967. Người sáng lập kiêm ca sĩ chính là Iggy Pop, nghệ sĩ guitar là Ron Asheton, tay trống Scott Asheton và tay bass Dave Alexander. ↩

Green Day: một ban nhạc punk rock của Mỹ thành lập năm 1986. Ban nhạc bao gồm ca sĩ chính và chơi guitar Billie Joe Armstrong, chơi bass và hát đệm Mike Dirnt và tay trống Tré Cool. ↩

Trang mạng xã hội do người Nga làm chủ, người dùng có thể viết blog, ghi chép hoặc viết nhật ký. ↩

Ban nhạc indie rock của Mỹ, do ca sĩ - nhạc sĩ guitar Conor Oberst thành lập. ↩

Extended play (đĩa mở rộng): tên của loại đĩa nhựa cứng hay CD chứa nhiều bài nhạc hơn một đĩa đơn nhưng ít hơn một album. ↩

Ca sĩ; nhạc sĩ người Mỹ, sinh ra ở Alabama, cùng với nhạc sĩ Orenda Fink thành lập nhóm nhạc Azure Ray. ↩

Một thương hiệu guitar nổi tiếng thế giới. ↩

Capo là phụ kiện khi chơi guitar, dùng để tăng tông, độ cao của âm tùy theo giọng hát của mỗi người. ↩

A lô! Bác/Chú phải không ạ…? ↩

Trò chơi yêu cầu bạn điền các danh từ, động từ, tính từ, trạng từ và những thành phần khác của câu để hoàn thành một câu chuyện mà bạn không biết trước ngữ cảnh của câu chuyện đó. ↩

Nơi ở của những người ủng hộ tiểu văn hóa punk. Vào giữa những năm 1970, punk nổi lên rầm rộ như một phong trào vô chính phủ ở Anh. Bản chất của phong trào văn hóa punk là ủng hộ sự tự do, hòa bình, phản đối sự bất công trong xã hội, sự phân chia giai cấp giàu nghèo. ↩

Mia Farrow (1945): nữ diễn viên, nhà hoạt động xã hội và cựu người mẫu thời trang người Mỹ từng xuất hiện trong hơn 50 bộ phim và đạt giải Quả Cầu vàng. ↩

Galbi thường là thịt sườn bò hoặc lợn hoặc gà tẩm xì dầu rồi nướng. ↩

Ssamjang là hỗn hợp tương đậu và tương ớt lên men. ↩

Thật sự rất ngon luôn ạ! ↩

Janis Lyn Joplin: ca sĩ; nhạc sĩ người Mỹ nổi tiếng từ cuối thập niên 60, là giọng hát chính của ban nhạc Big Brother và Holding Company. ↩

Leonard Cohen: Nhạc sĩ rock và thi sĩ huyền thoại, được đánh giá một trong những nghệ sĩ mộng mơ nhất trong thế hệ của ông, tác giả của các ca khúc như “Hallelujah”, “Bird on the Wire”, “Suzanne”, “So Long, Marianne”. ↩

Một loại bánh với nguyên liệu chính là hành lá (“pa” trong “pajeon” có nghĩa là hành lá). Ngoài ra có thêm bột mì, bột gạo, trứng… trộn loãng, bên trên có thể rắc thêm hải sản (hàu, tôm, mực) hoặc thịt lợn, bò, kim chi… ↩

Nhân vật nữ chính trong bộ phim Breakfast at Tiffany’s chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của Truman Capote - một cô gái yêu kiều, yếu đuối, vừa đơn giản vừa phức tạp. ↩

Một món tráng miệng Hàn Quốc, làm từ sữa tươi, đậu đỏ, bánh gạo và ăn với đá bào. ↩

Peter Gene Hernandez, được biết đến với nghệ danh Bruno Mars, là một ca sĩ - nhạc sĩ và nhà sản xuất thu âm người Mỹ. ↩

Barbra Streisand, sinh năm 1942, là một nghệ sĩ đa tài. Bà là nhà sáng tác nhạc, ca sĩ, diễn viên điện ảnh, nhà sản xuất phim và đạo diễn phim xuất sắc. Higher Ground là album phòng thu thứ 27 của bà. ↩

Hydrocodone là thuốc giảm đau mức độ nặng liên tục, thuộc nhóm thuốc có tính gây nghiện. Fentanyl là thuốc giảm đau thuộc nhóm opioid; thường được sử dụng phổ biến sau phẫu thuật. ↩

Một món ăn Mexico, dùng bánh tortilla (loại bánh mì dẹt làm từ bột bắp hoặc bột mì) cuộn nhân thịt bò; phô mai hoặc thịt gà; sau đó chiên lên. ↩

Bindaetteok (còn gọi là nokdujeon hoặc jijim nokdu; nghĩa là “bánh đậu xanh”) là một loại bánh xèo Triều Tiên, được làm từ đậu xanh, hành xanh, kim chi, hoặc tiêu nấu chín trong một chảo chiên. ↩

“Jeon” trong ẩm thực Hàn Quốc dùng để chỉ những món thịt, cá, rau… được băm nhỏ, để nguyên hay thái lát ra, tẩm trong hỗn hợp bột và trứng sau đó chiên lên trong dầu. Jeon có thể dùng làm món khai vị, banchan (món phụ), hay đồ nhắm. ↩

Không sao đâu mẹ, không sao đâu mà. ↩

Peter cho rằng “coast” - toàn bộ vùng duyên hải ven biển giống như “shore” - bờ biển. ↩

William Martin “Billy” Joel là nghệ sĩ dương cầm, ca sĩ và nhạc sĩ người Mỹ. ↩

Weezer là ban nhạc rock và Blink là ban nhạc pop punk, cả hai đều được thành lập năm 1992. ↩

Một thể loại nhạc rock yêu thích của nhóm phụ nữ từ ba mươi đến bốn mươi, trong đó nhiều người đã có con. ↩

Michael Philip “Mick” Jagger là ca sĩ, nhạc sĩ, diễn viên và nhà sản xuất người Anh. Ông nổi tiếng với vai trò hát chính của nhóm nhạc rock The Rolling Stones. ↩

Đi tìm thời gian đã mất là bộ tiểu thuyết gồm 7 tập của nhà văn Pháp Marcel Proust, được viết từ 1908-1909 đến 1922 và xuất bản từ 1913 đến 1927. Tiểu thuyết này được xếp vào trong số 10 cuốn tiểu thuyết được thanh niên Pháp ưa thích nhất trong thế kỷ 20. ↩

Ceviche - hay còn gọi là cebiche hay sebiche, là món gỏi hải sản rất phổ biến ở những nước châu Mỹ Latin, đặc biệt là ở vùng bờ biển giáp Thái Bình Dương. ↩

Bánh ngô tamales - một loại bánh đặc trưng của Mexico được gói trong vỏ bắp. ↩

Khẩu hiệu của gia tộc Goddards - một gia tộc danh tiếng chủ yếu sống ở phía bắc của hạt Wiltshire và Hampshire (nước Anh) và phía tây của Berkshire, giữa thời kỳ Tudor và đầu thế kỷ 20. ↩

Thịt heo hấp quấn trong rau diếp hoặc lá tía tô, chấm với tương ssamjang. ↩

Một món khai vị hoặc món ăn kèm, trong đó trứng được luộc lên, cắt đôi ra, tách lòng đỏ và trộn với các nguyên liệu (có thể là tôm, các loại xốt, muối, tiêu…) sau đó nhồi trở lại vào lòng trắng. ↩

Youtuber dạy nấu ăn người Mỹ gốc Hàn. ↩

Họa tiết paisley xuất phát từ Ba Tư, rất phổ biến trong văn hóa của người Hindu. Đó là những hình ảnh mô phỏng hoa lá được cách điệu với những đường cong hay những hình khối xen kẽ khá cầu kỳ tỉ mỉ và tinh tế. ↩

Nguyên văn “In Hanoi, we sat in silence boat glitting across Ha Long Bay”. Có lẽ tác giả có chút nhầm lẫn về địa danh. (BTV) ↩

2 feet tương đương 0,66m. Thực tế đường ray Hà Nội - Lào Cai rộng 1,0m. (BTV) ↩

Karen Carpenter, giọng ca chính của ban nhạc The Carpenters bị ám ảnh về cân nặng và mắc bệnh biếng ăn. Cô gầy đến mức bất thường, dường như chỉ còn thấy mỗi đôi mắt. Khi qua đời năm 1983 ở tuổi 33, cô chỉ nặng 35kg với chiều cao hơn 1,6m. ↩

Gratin trong ẩm thực Pháp là phương pháp làm chín thực phẩm bằng cách nướng món ăn với lớp phủ trên bề mặt, ví dụ bánh mì, phô mai, bơ, trứng… ↩

Lasagna là dạng mì Ý bao gồm nhiều tấm/lá mì nướng xếp chồng lên nhau, xen kẽ với thịt, rau củ, phô mai… ↩

Một loại phô mai truyền thống của miền nam nước Ý được làm từ sữa trâu. ↩

1 pound bằng khoảng 0,45kg. ↩

Một dòng búp bê Mỹ được công ty Pleasant tung ra vào tháng 5/1986. Dòng búp bê này mô phỏng các cô cậu bé từ 8 đến 14 tuổi thuộc mọi sắc tộc, tôn giáo, tầng lớp xã hội và các giai đoạn khác nhau trong lịch sử. ↩

Kim chi làm từ củ cải non ướp muối. ↩

Nữ diễn viên đóng trong bộ phim Mystic Pizza, thủ vai Daisy Araújo đi làm ở tiệm pizza Mystic nhưng mục đích của cô chủ yếu chỉ để nghịch ngợm cho vui chứ không phải làm việc. ↩

Điệu Conga - một điệu khiêu vũ trong đó những người tham gia ôm eo nhau và nhảy theo người dẫn đầu thành những hàng uốn khúc. ↩

Một thành phố nổi tiếng, xinh đẹp và giàu có nằm ở phía tây của quận Los Angeles, thuộc bang California, ngoài ra còn nổi tiếng vì là nơi ở của các nghệ sĩ Hollywood đình đám. ↩

Kim chi nabak, được làm từ nguyên liệu chính là củ cải, cải thảo, muối với dưa chuột, hành lá, tỏi, gừng, ớt, bột ớt, đường, muối, và nước. ↩

Bước đầu tiên để ăn món mì này là trộn lên nên nó có tên là bibim, nghĩa là “trộn lên” trong tiếng Hàn; tương tự như bibimbap nghĩa là cơm trộn. ↩

Kalguksu nghĩa là mì dao, các sợi mì sẽ được làm thủ công bằng cách nhào bột đều tay, sau đó cán bột mỏng rồi dùng dao để cắt thành sợi. ↩

Namul là một loại món ăn kèm (banchan) được chế biến từ nhiều loại rau. Người ta có thể hấp, ướp hoặc xào rau, sau đó nêm thêm dầu mè, muối, giấm, tỏi băm, hành lá cắt nhỏ và nước tương. Namul có tác dụng làm giảm bớt độ cay của các món như mì cay, cơm trộn… ↩

Món mul hwe - một món sashimi cay và lạnh nổi tiếng của Hàn Quốc, được làm từ hải sản tươi sống như mực, bạch tuộc chấm với xốt ớt xanh, hoặc tương ớt trộn giấm. ↩

Dạng căn hộ có các phòng nối tiếp nhau trên một đường thẳng. ↩

Một loại bánh của Hàn Quốc, tương tự như sủi cảo của Trung Quốc với những nguyên liệu làm nhân như thịt heo, nấm, đậu hũ, hành và trứng, nhưng điểm khác biệt của mandu là có dùng nhân đậu phụ và đôi khi cả kim chi, phần vỏ mỏng hơn sủi cảo. ↩

Loại túi xách khá lớn, phần quai được may song song với hai bên thành túi. ↩

Kiểu giường có đầu và đuôi giường cong và cao, tạo cảm giác vững chãi. Giường đôi cỡ lớn hay giường Queen-size có kích thước chuẩn là 1,6mx2m. ↩

Một món ăn Nhật Bản đặc trưng rất được yêu thích, là những loại hải sản hoặc rau củ tẩm bột mì và chiên lên. ↩

Hỗn hợp nhồi vào gà tây trước khi đem nướng. ↩

Một ca sĩ, nhạc sĩ người Mỹ gốc Nhật. Cô đã tự phát hành hai album đầu tay là Lush và Retired from Sad, New Career in Business. Tác giả Michelle Zauner từng chia sẻ Mitski là người có tác động rất lớn đến cô, giúp cô nhận ra rằng mình muốn trở thành một nghệ sĩ thực thụ. ↩

Hệ thống xa lộ Liên tiểu bang của Mỹ, trong đó xa lộ Liên tiểu bang 95 (Interstate 95, viết tắt I-95) là xa lộ bắc-nam dài nhất kéo dài qua 15 bang, xa lộ I-10 chạy theo hướng đông-tây. ↩

Coachella và Bonnaroo là hai lễ hội Âm nhạc và Nghệ thuật thường niên. Lễ hội Thung lũng Coachella được tổ chức tại Empire Polo Club ở Indio, California. Lễ hội Bonnaroo diễn ra ở Tennessee. ↩

Những lát vảy cá ngừ bào này rất mỏng và nhẹ nên khi gặp nhiệt thì sẽ ngo ngoe động đậy như còn sống, khiến các thực khách mới thấy lần đầu giật mình. ↩

Món kim chi xắt nhỏ, trộn với bột mì và chiên lên, có thể cho thêm thịt lợn hoặc mực cắt nhỏ. ↩

Fred McFeely Rogers (1928-2003), còn được gọi là Mister Rogers, là một nhà giáo dục, nhạc sĩ, tác giả và người dẫn chương trình Mỹ. Ông nổi tiếng vì đã tạo ra và là người dẫn chương trình thiếu nhi Mister Rogers Neighborhood (1968-2001). ↩

Shin Junghyeon: nghệ sĩ guitar, nhạc sĩ kiêm ca sĩ rock, được mệnh danh là “cha đẻ của nhạc rock” Hàn Quốc, người thành lập Add4 - ban nhạc rock đầu tiên của đất nước này. ↩

Phil Spector: nhà sản xuất âm nhạc xuất sắc và có sức ảnh hưởng nhất trong làng nhạc rock. ↩

Trong âm nhạc, riff là một đoạn nhạc hoặc một chùm hợp âm được lặp đi lặp lại trong nhạc phẩm, hiểu đơn giản là đoạn nhạc dạo tiết tấu đặc trưng của bài đó. ↩

Nhóm nhạc nữ Hàn Quốc nổi tiếng vào thập niên 60, với hai chị em ca sĩ là Bae In Soon and Bae In Sook. Nhạc sĩ Shin Jung-hyeon đã viết album My Dear cho cặp chị em này bán được hơn một triệu bản, trong đó có hai bài đình đám là “My Dear” và “A Cup of Coffee”. ↩

Phòng karaoke kiểu Hàn. ↩