KHÁI QUÁT LỊCH SỬ NƯỚC MỸ

Nguồn: http://vietnamese.vietnam.usembassy.gov/doc_ushistory.html

Tạo eBook lần đầu (26/05/‘10),
tạo lại (19/01/‘16): QuocSan.

MỤC LỤC:

GIỚI THIỆU

§1. NƯỚC MỸ THỜI LẬP QUỐC

Những người Mỹ đầu tiên

Những người thợ xây dựng đồi gò và những ngôi làng của người bản địa

Những nền văn hóa của người da đỏ

Những người châu Âu đầu tiên

Những khu định cư đầu tiên

Jamestown

Massachusetts

Tân Hà Lan và Maryland

Mối quan hệ giữa thực dân và người da đỏ

Thế hệ thứ hai các thuộc địa của Anh quốc

Dân di cư, nô lệ và những kẻ hầu

§2. THỜI KỲ THUỘC ĐỊA

Những dân tộc mới

New England

Các thuộc địa miền trung

Các thuộc địa miền nam

Xã hội, trường học và văn hóa

Thành lập chính phủ thuộc địa

Cuộc chiến tranh với người Pháp và thổ dân da đỏ

Một dân tộc phi thường?

Những phù thủy ở Salem

§3. CHẶNG ĐƯỜNG GIÀNH ĐỘC LẬP

Một hệ thống thuộc địa mới

Đạo luật thuế tem

Đánh thuế không cần đại diện

Các đạo luật Townshend

Samuel Adams

“Bữa tiệc trà Boston”

Các đạo luật cưỡng bức

Cuộc cách mạng bắt đầu

Lương tri và độc lập

Những thất bại và những thắng lợi

Liên minh Pháp-Mỹ

Quân Anh nam tiến

Thắng lợi và nền độc lập

Tầm quan trọng của cuộc cách mạng Mỹ

§4. XÂY DỰNG MỘT CHÍNH PHỦ QUỐC GIA

Hiến pháp của các tiểu bang

Các điều khoản của liên bang

Vấn đề mở rộng lãnh thổ

Hội nghị lập hiến

Tranh luận và thỏa hiệp

Phê chuẩn và tuyên ngôn nhân quyền

Tổng thống Washington

Cuộc tranh luận giữa Hamilton và Jefferson

Công dân Genet và chính sách đối ngoại

Adams và Jefferson

Bang Louisiana và nước Anh

Cuộc chiến tranh năm 1812

Cơn giác ngộ vĩ đại lần hai

§5. MỞ RỘNG SANG PHÍA TÂY VÀ SỰ KHÁC BIỆT GIỮA CÁC VÙNG

Gây dựng tình đoàn kết

Mở rộng chế độ nô lệ

Châu Mỹ La-tinh và học thuyết Monroe

Chủ nghĩa bè phái và các chính đảng

Cuộc khủng hoảng vô hiệu hóa

Trận chiến của ngân hàng

Các đảng viên đảng Cộng Hòa, đảng Dân Chủ và phái bất khả tri

Những khuấy động của cải cách

Quyền của phụ nữ

Tây tiến

Miền biên ải, miền tây và trải nghiệm của nước Mỹ

§6. XUNG ĐỘT ĐỊA PHƯƠNG

Hai nước Mỹ

Miền đất hứa

Chế độ chiếm hữu nô lệ và chủ nghĩa địa phương

Những người theo chủ nghĩa bãi nô

Bang Texas và cuộc chiến tranh với Mexico

Thỏa hiệp năm 1850

Một dân tộc bị chia rẽ

Lincoln, Douglas và Brown

Cuộc bầu cử năm 1860

§7. NỘI CHIẾN VÀ CÔNG CUỘC TÁI THIẾT

Ly khai và nội chiến

Tấn công ở phía tây, bế tắc ở phía đông

Từ Gettysburg tới Appomattox

Không chút tà tâm ác ý

Công cuộc tái thiết cấp tiến

Kết thúc công cuộc tái thiết

Nội chiến và hình thái chính trị mới của Hoa Kỳ

§8. TĂNG TRƯỞNG VÀ CẢI CÁCH

Công nghệ và thay đổi

Carnegie và kỷ nguyên của thép

Các tập đoàn và thành phố

Đường sắt, luật lệ và thuế quan

Cách mạng trong nông nghiệp

Miền nam bị chia rẽ

Biên giới cuối cùng

Cảnh tuyệt vọng của thổ dân da đỏ

Đế quốc nước đôi

Con kênh đào và các nước châu Mỹ

Hoa Kỳ và châu Á

J.P. Morgan và chủ nghĩa tư bản tài chính

§9. BẤT MÃN VÀ CẢI CÁCH

Khó khăn trong nông nghiệp và sự ra đời của chủ nghĩa dân túy

Những cuộc đấu tranh của tầng lớp lao động

Sự thôi thúc phải cải cách

Những cải cách của Roosevelt

Taft và Wilson

Một dân tộc của nhiều dân tộc

§10. CHIẾN TRANH, THỊNH VƯỢNG VÀ SUY THOÁI

Chiến tranh và các quyền trung lập

Hoa Kỳ tham gia chiến tranh thế giới lần thứ nhất

Hội quốc liên

Tình trạng bất ổn sau chiến tranh

Nền kinh tế thịnh vượng trong thập niên 20

Những căng thẳng trong vấn đề nhập cư

Sự xung đột của các nền văn hóa

Cuộc đại suy thoái

§11. CHÍNH SÁCH KINH TẾ MỚI VÀ CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI

Roosevelt và chính sách kinh tế mới

Chính sách kinh tế mới lần thứ nhất

Ngân hàng và Tài chính

Thất nghiệp

Nông nghiệp

Công nghiệp và lao động

Chính sách kinh tế mới lần thứ hai

Một liên minh mới

Chiến tranh và nền trung lập không dễ dàng

Nhật Bản, Trân Châu Cảng và chiến tranh

Tổng động viên cho cuộc chiến

Cuộc chiến ở Bắc Phi và châu Âu

Cuộc chiến trên Thái Bình Dương

Chính trị trong chiến tranh

Chiến tranh, chiến thắng và bom nguyên tử

Sự phát triển của các nghiệp đoàn

§12. NƯỚC MỸ SAU CHIẾN TRANH

Sự đồng thuận và sự thay đổi

Các mục tiêu của chiến tranh lạnh

Sự lãnh đạo của tổng thống Harry Truman

Nguồn gốc của chiến tranh lạnh

Chính sách ngăn chặn

Chiến tranh lạnh ở châu Á và Trung Đông

Eisenhower và chiến tranh lạnh

Chiến tranh lạnh tại nước Mỹ

Nền kinh tế Mỹ thời hậu chiến: 1945-1960

Chính sách kinh tế công bằng

Cách tiếp cận của Eisenhower

Văn hóa Mỹ thập niên 1950

Những căn nguyên của phong trào đòi quyền công dân

Chấm dứt sự chia rẽ sắc tộc

§13. NHỮNG THẬP NIÊN CỦA SỰ THAY ĐỔI: 1960-1980

Phong trào đòi quyền công dân từ 1960 đến 1980

Phong trào phụ nữ

Phong trào của người Mỹ La-tinh

Phong trào của người mỹ da đỏ bản địa

Phong trào văn hóa đối kháng

Chủ nghĩa môi trường

Kennedy và sự tái nổi lên của chủ nghĩa tự do cùng với vai trò lớn của chính phủ

Kennedy và chiến tranh lạnh

Chương trình nghiên cứu vũ trụ

Cái chết của một vị tổng thống

Lyndon Johnson và một xã hội vĩ đại

Cuộc chiến tranh Việt Nam

Cuộc bầu cử năm 1968

Nixon, Việt Nam và chiến tranh lạnh

Những thành công và thất bại của Nixon

Thời gian làm tổng thống tạm quyền của Ford

Những năm tháng cầm quyền của Carter

§14. CHỦ NGHĨA BẢO THỦ MỚI VÀ TRẬT TỰ THẾ GIỚI MỚI

Một xã hội trong thời kỳ quá độ

Chủ nghĩa bảo thủ và việc lên nắm quyền của Ronald Reagan

Nền kinh tế những năm 1980

Các hoạt động ngoại giao

Quan hệ Xô-Mỹ

Nhiệm kỳ tổng thống của George H.W. Bush

Ngân sách và các khoản thâm hụt

Kết thúc chiến tranh lạnh

Chiến tranh vùng Vịnh

Panama và Hiệp định Mậu dịch Tự do Bắc Mỹ (NAFTA)

Các ứng cử viên độc lập và đảng thứ ba

Phái xã hội

Robert LaFollette

Henry Wallace

Đảng Dân chủ phân lập miền Nam

George Wallace

H. Ross Perot

§15. CÂY CẦU BẮC SANG THẾ KỶ XXI

Cuộc bầu cử tổng thống năm 1992

Nhiệm kỳ tổng thống mới

Triển khai chính sách đối nội mới

Nền kinh tế Mỹ trong thập kỷ 90

Cuộc bầu cử năm 1996 và hậu quả chính trị của nó

Quan hệ ngoại giao của mỹ trong hai nhiệm kỳ tổng thống của Bill Clinton

Những đe dọa của chủ nghĩa khủng bố

Cuộc bầu cử tổng thống năm 2000 và cuộc chiến chống khủng bố

Cuộc bầu cử tổng thống năm 2004

Lời kết

OUTLINE OF AMERICAN HISTORY

GIỚI THIỆU

Khái quát về lịch sử nước Mỹ là ấn phẩm của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ. Ấn bản đầu tiên (1949-1950) đã được hoàn tất theo sáng kiến của Francis Whitney, lúc đầu thuộc Văn phòng Thông tin Quốc tế của Bộ Ngoại giao và sau này là Cục Thông tin Hoa Kỳ (USIA). Richard Hofstadter, Giáo sư Sử học tại trường Đại học Columbia, và Wood Gray, Giáo sư Lịch sử Hoa Kỳ tại trường Đại học George Washington, là tư vấn học thuật. D. Steven Endsley thuộc trường Đại học Berkerley, California, soạn tài liệu bổ sung. Ấn phẩm này đã được cập nhật và hiệu chỉnh rất nhiều lần trong những năm qua bởi Keith W. Olsen, Giáo sư Lịch sử Hoa Kỳ tại trường Đại học Maryland, Nathan Glick, nhà văn và nguyên là biên tập viên tạp chí Dialogue của USIA, cùng nhiều người khác. Alan Winkler, Giáo sư Sử học tại trường Đại học Miami (Ohio), đã viết các chương về hậu Chiến tranh Thế giới Thứ hai cho các lần xuất bản trước.

Ấn bản mới lần này đã được Alonzo L. Hamby, Giáo sư Sử học tại Đại học Ohio, hiệu chỉnh và cập nhật hoàn toàn. Giáo sư Hamby đã có nhiều tác phẩm về của ông có Người con của dân tộc, Cuộc đời Harry S. Truman, và Vì sự sống còn của nền dân chủ: Franklin Roosevelt và cuộc khủng hoảng trên thế giới thập niên 1930.

Tổng biên tập – George Clack
Phó Tổng biên tập – Mildred Solá Neely
Phụ trách nghệ thuật /thiết kế – Min-Chih Yao
Minh họa bìa – Tom White
Nghiên cứu ảnh – Maggie Johnson Sliker

Chương 1.
NƯỚC MỸ THỜI LẬP QUỐC

“Trời và đất chưa bao giờ hòa hợp với nhau tốt hơn để tạo nên một nơi như thế cho sự cư trú của con người”.

—John Smith, Người sáng lập Jamestown, năm 1607

NHỮNG NGƯỜI MỸ ĐẦU TIÊN

Lúc đỉnh cao của thời kỳ băng hà vào khoảng giữa năm 34000 và năm 30000 trước công nguyên, phần lớn lượng nước trên thế giới được bao bọc trong những lớp băng lục địa rộng lớn. Vì vậy, biển Bering nông hơn mực nước biển ngày nay hàng trăm mét, đồng thời khi đó có một dải đất mang tên Beringia đã nổi lên giữa châu Á và Bắc Mỹ. Người ta cho rằng, tại đỉnh của nó, Beringia rộng tới 1.500 km. Là vùng đất trơ trụi và ẩm ướt, Beringia được bao phủ bởi thảm cỏ và các loài thực vật, thu hút các loài thú lớn – những con mồi mà con người thời tiền sử đã săn bắt để đảm bảo sự sinh tồn của chính họ.

Những con người đầu tiên đến Bắc Mỹ chắc chắn đã tới đây mà không hề biết rằng họ đã vượt qua biển cả để đến một lục địa mới. Chắc chắn họ đã săn đuổi các loài thú như tổ tiên họ đã làm suốt hàng nghìn năm dọc bờ biển Siberia và sau đó băng qua vùng đất nổi ấy.

Khi đã tới Alaska, những cư dân Bắc Mỹ đầu tiên đó có thể đã phải mất thêm hàng nghìn năm nữa mới xuyên qua những khoảng trống trong những tảng băng hà khổng lồ ở phía nam để đến vùng đất ngày nay là Hoa Kỳ. Người ta vẫn tiếp tục tìm thấy những bằng chứng về cuộc sống thời tiền sử ở Bắc Mỹ. Tuy nhiên, có rất ít bằng chứng có thể được xác định một cách đáng tin cậy là đã có từ trước năm 12000 trước công nguyên, chẳng hạn, việc một chòi canh săn bắn ở miền Bắc Alaska được phát hiện gần đây có thể đã có từ thời gian đó. Những mũi lao được gia công rất khéo cùng những cổ vật khác tìm thấy gần Clovis, bang New Mexico, cũng được xác định có niên đại như vậy.

Các di vật tương tự cũng đã được tìm thấy tại nhiều nơi khắp Bắc và Nam Mỹ. Điều đó chứng tỏ cuộc sống có thể đã rất phát triển ở phần lớn diện tích thuộc Tây bán cầu trước năm 10000 trước công nguyên. Cũng trong thời gian đó, voi ma-mút đã bắt đầu bị tuyệt diệt và bò rừng đã thay thế voi ma -mút làm nguồn cung cấp thực phẩm và da cho những cư dân Bắc Mỹ thời xa xưa ấy. Theo thời gian, do ngày càng nhiều loài thú lớn bị diệt vong vì bị săn bắn quá mức hoặc do thiên tai, nên các loài cây, quả mọng và các loại hạt ngày càng đóng vai trò quan trọng hơn trong thực phẩm của người Mỹ thời tiền sử. Dần dần, việc tìm kiếm thức ăn và những nỗ lực canh tác nông nghiệp nguyên thủy đã xuất hiện. Những người da đỏ ở khu vực nay là miền Trung Mexico đã tiên phong trong việc trồng ngô, bí và đậu có thể ngay từ đầu năm 8000 trước công nguyên. Dần dần, tri thức của họ đã được phổ biến lên phía Bắc.

Cho đến năm 3000 trước công nguyên, loại ngô nguyên thủy đã được trồng ở các lưu vực sông ở tiểu bang New Mexico và Arizona. Sau đó, những dấu hiệu đầu tiên của công tác thủy lợi đã xuất hiện và tới năm 300 trước công nguyên, những dấu hiện đầu tiên về cuộc sống theo công xã nguyên thủy đã bắt đầu.

Trong những thế kỷ đầu sau công nguyên, người Hohokum sống ở các khu vực quần cư ở những khu vực giáp Phoenix, bang Arizona ngày nay. Họ đã xây dựng những ngôi nhà hình cầu và kim tự tháp như những cái gò khiến chúng ta liên tưởng tới những công trình được phát hiện ở Mexico, và họ cũng xây dựng một hệ thống kênh và thủy lợi nữa.

NHỮNG NGƯỜI THỢ XÂY DỰNG ĐỒI GÒ VÀ NHỮNG NGÔI LÀNG CỦA NGƯỜI BẢN ĐỊA

Nhóm người da đỏ đầu tiên xây dựng những khu đồi gò ở khu vực nay là của Hoa Kỳ thường được gọi là người Adenans. Họ bắt đầu xây cất những khu nghĩa địa và thành lũy vào khoảng năm 600 trước công nguyên. Một số gò đồi trong thời kỳ đó còn có hình những con chim hay những con rắn lớn. Có thể những khu vực đó đã được dùng cho những mục đích tôn giáo nhưng cho đến nay người ta vẫn chưa hiểu biết trọn vẹn.

Người Adenans dường như đã bị đồng hóa hoặc bị những nhóm người khác – thường được gọi chung là Hopewellian – đánh đuổi khỏi khu vực này. Một trong những trung tâm quan trọng nhất trong nền văn hóa của họ đã được phát hiện ở miền Nam bang Ohio với những dấu tích của hàng ngàn đồi gò như thế vẫn còn sót lại. Người ta tin rằng người Hopewellian là những lái buôn cừ khôi bởi lẽ họ đã sử dụng và trao đổi các công cụ và nguyên liệu ở một khu vực rộng hàng trăm cây số.

Cho đến khoảng năm 500 sau công nguyên, người Hopewellian cũng biến mất và dần dần nhường vị trí cho một nhóm đông đảo các bộ lạc mang tên Mississippi hoặc văn hóa Đền. Người ta cho rằng đô thị Cahokia giáp Collinsville, bang Illinois vào thời kỳ hưng thịnh nhất đầu thế kỷ XII đã có số dân chừng hai vạn người. Tại trung tâm thành phố có một gò đất lớn với mặt phẳng ở trên đỉnh, cao 30 mét và đáy rộng 37 hécta. Xung quanh đó cũng có tới 80 cái gò đồi khác.

Nguồn thực phẩm và các nhu yếu phẩm khác ở những đô thị như Cahokia phụ thuộc vào việc kết hợp săn bắt, cướp phá, buôn bán và làm nông nghiệp. Trước ảnh hưởng của những xã hội phồn thịnh ở phía nam, các đô thị này phát triển thành những xã hội có tôn ti trật tự phức tạp, có chiếm hữu nô lệ và tế thần bằng con người.

ở vùng đất thuộc tây nam Hoa Kỳ, người Anasazi – tổ tiên của người da đỏ Hopi hiện đại – đã bắt đầu xây dựng những ngôi làng bằng đá và gạch thô vào khoảng năm 900. Những kiến trúc giống như khu chung cư độc đáo này thường được xây dọc theo các vách đá. Nổi tiếng nhất là lâu đài vách đá ở Mesa Verde, Colorado, có hơn 200 phòng. Một nơi khác – những tàn tích của làng Bonito dọc sông Chaco ở bang New Mexico – đã từng có hơn 800 phòng.

Có lẽ những dân tộc phồn thịnh nhất trong số những người da đỏ châu Mỹ thời kỳ tiền Columbus đã sống ở miền Tây bắc Thái Bình Dương trù phú, có nhiều cá và nguyên liệu thô để làm nguồn thực phẩm rất dồi dào và xây dựng những ngôi làng khoảng năm 1000 trước công nguyên. Sự xa hoa trong những buổi lễ phân phát của cải vẫn là một chuẩn mực đánh giá sự hoang phí và cảnh hội hè đình đám dường như không gì có thể sánh nổi trong lịch sử nước Mỹ thời lập quốc.

NHỮNG NỀN VĂN HÓA CỦA NGƯỜI DA ĐỎ

Như vậy, nước Mỹ khi chào đón những người châu Âu đầu tiên đã hoàn toàn không phải là vùng đất hoang. Ngày nay, người ta cho rằng vào thời đó, dân số của Tây bán cầu đã ngang bằng ở Tây Âu – khoảng 40 triệu người. Những ước tính về số người da đỏ sinh sống ở vùng đất nay là Hoa Kỳ khi mới là thuộc địa của người châu Âu dao động từ 2 tới 18 triệu. Tuy nhiên, phần lớn các nhà sử học chọn con số thấp hơn. Một điều chắc chắn là ngay từ buổi đầu tiếp xúc, những căn bệnh được mang tới từ châu Âu đã gây ra những hậu quả tàn khốc cho cư dân bản xứ. Đặc biệt, bệnh đậu mùa đã tàn phá toàn bộ nhiều cộng đồng và được coi là nguyên nhân trực tiếp làm sụt giảm nhiều người da đỏ vào những năm 1600 hơn là các cuộc chiến và giao tranh với dân di cư từ châu Âu.

Phong tục và văn hóa của người da đỏ thời gian đó đa dạng một cách lạ thường do họ sinh sống trên vùng lãnh thổ rộng lớn và thích nghi với nhiều môi trường khác nhau. Tuy nhiên, chúng ta vẫn có thể đúc kết một số khái quát chung về họ. Hầu hết các bộ lạc, đặc biệt ở miền Đông có rừng bao phủ và ở miền Trung Tây, đã khéo léo kết hợp săn bắt, hái lượm, trồng ngô và những sản phẩm khác để có đủ lương thực. Thông thường phụ nữ đảm đương việc trồng cấy và phân phối thức ăn, còn đàn ông thì đi săn bắn và tham gia chiến đấu.

Xét từ mọi góc độ, xã hội của người da đỏ ở Bắc Mỹ gắn bó chặt chẽ với đất đai. Việc tìm hiểu thiên nhiên và các hiện tượng tự nhiên đã góp phần tạo nên những tín ngưỡng của họ. Cuộc sống của họ về cơ bản được tổ chức theo hình thức lãnh địa và công xã, trong đó trẻ em được hưởng nhiều quyền tự do và khoan dung hơn so với phong tục châu Âu khi đó.

Tuy một số bộ lạc Bắc Mỹ có phát minh ra một kiểu chữ tượng hình để giữ gìn tri thức, song nền văn hóa của người da đỏ vẫn mang đậm nét truyền khẩu, đề cao việc thuật lại các câu chuyện và những giấc mơ. Đồng thời, giữa các bộ tộc khác nhau đã có nhiều mối quan hệ buôn bán. Có rất nhiều bằng chứng đầy thuyết phục cho thấy những bộ lạc sống gần nhau đã duy trì những mối quan hệ thật rộng rãi và nghiêm túc – có cả hữu hảo lẫn thù nghịch.

NHỮNG NGƯỜI CHÂU ÂU ĐẦU TIÊN

Những người châu Âu đầu tiên đến Bắc Mỹ – ít nhất là với những người đầu tiên mà chúng ta có bằng chứng đáng tin cậy – là người Na Uy. Họ đã khởi hành từ Greenland để đi về hướng tây – nơi thủ lĩnh Erik the Red đã lập một khu định cư vào khoảng năm 985. Người ta cho rằng Leif, con trai của ông, vào năm 1001 đã thám hiểm vùng duyên hải ông Bắc – Canada ngày nay – và đã sống ở đó ít nhất một mùa đông.

Mặc dù những trường ca của người Na Uy mô tả các thủy thủ người Viking đã phiêu lưu thám hiểm duyên hải Đại Tây Dương của Bắc Mỹ đến tới tận vùng Bahamas, song những nội dung như vậy vẫn chưa được chứng minh. Tuy nhiên, vào năm 1963, những dấu tích của một số ngôi nhà của người Na Uy có niên đại từ thời đồ đá được phát hiện ở L’Anse-aux-Meadows tại miền Bắc Newfoundland, do đó đã minh chứng cho ít nhất một số nội dung trong trường ca của người Na Uy.

Năm 1497, đúng 5 năm sau khi Christopher Columbus đặt chân lên vùng đất Caribê để đi tìm đường từ phía Tây sang châu Á, một thủy thủ người Venetia (vùng đông bắc Italia) tên là John Cabot đã tới Newfoundland theo sứ mệnh của vua Anh. Mặc dù nhanh chóng bị chìm vào quên lãng, song chuyến hành trình của Cabot về sau này đã trở thành căn cứ để người Anh đề ra yêu sách với Bắc Mỹ. Chuyến đi đó cũng mở đường tới những khu vực giàu hải sản ở ngoài khơi khu vực Georges Bank. Không lâu sau đó, ngư dân châu Âu, đặc biệt là người Bồ Đào Nha, đã thường xuyên lui tới khu vực này.

Mặc dù Columbus chưa bao giờ nhìn thấy đất liền của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ tương lai, song những cuộc thám hiểm đầu tiên với sự giúp đỡ của ông đã được tổ chức nhờ đóng góp vật chất của người Tây Ban Nha. Cuộc thám hiểm đầu tiên trong số đó được tiến hành năm 1513 khi một nhóm thủy thủ dưới sự chỉ huy của Juan Ponce de Leon đã đặt chân lên bờ biển Florida gần thành phố St.Augustine ngày nay.

Nhờ chinh phục được Mexico vào năm 1522, người Tây Ban Nha đã củng cố vững chắc vị trí của mình ở Tây bán cầu. Những phát hiện tiếp theo đã bổ sung thêm cho tri thức của người châu Âu về miền đất mà bây giờ được gọi là nước Mỹ (America) theo tên của nhà hàng hải người Italia – Amerigo Vespucci. Amerigo đã có những bài mô tả nổi tiếng về các cuộc hành trình của ông tới Tân Thế giới. Đến năm 1529, người ta đã vẽ được những tấm bản đồ đáng tin cậy của vùng bờ biển Đại Tây Dương từ Labrador đến Tierra del Fuego. Tuy nhiên, trải qua hơn một thế kỷ nữa thì niềm hy vọng phát hiện ra con đường phía tây sang châu Á mới hoàn toàn bị gác bỏ.

Một trong những cuộc thám hiểm đầu tiên quan trọng nhất của người Tây Ban Nha là của Hernando De Doto. Ông đã từng tháp tùng Francisco Pizzaro trong cuộc chinh phục Peru. Sau khi rời Havana vào năm 1539, đoàn thám hiểm của De Soto đặt chân tới Florida và đi sâu vào miền Đông nam nước Mỹ tới tận sông Mississippi để tìm kiếm của cải.

Một người Tây Ban Nha khác, Francisco Coronado, đã khởi hành từ Mexico vào năm 1540 để đi tìm bảy đô thị huyền bí của xứ Cibola. Những cuộc thám hiểm đã đưa Coronado tới vùng Grand Canyon và Kansas, nhưng ông đã không tìm thấy vàng hay kho báu mà người Tây Ban Nha đã ra sức tìm kiếm.

Trong khi người Tây Ban Nha ra sức thám hiểm miền Nam thì miền Bắc nước Mỹ cũng đã dần được phát hiện thông qua những chuyến đi của các nhà thám hiểm như Giovanni da Verrazano. Là người xứ Florence lái thuyền thuê cho người Pháp, Verrazano đã đặt chân tới Nam Carolina vào năm 1524 và tiến về phía bắc dọc theo Đại Tây Dương đến tận cảng New York ngày nay.

Mười năm sau, một người Pháp tên là Jacques Cartier, cũng giống như những người châu Âu khác trước đó, đã ra khơi với hy vọng tìm được tuyến đường biển tới châu Á. Các cuộc thám hiểm của Cartier dọc theo sông St. Lawrence đã trở thành căn cứ để người Pháp đưa ra yêu sách đòi đất ở Bắc Mỹ. Những yêu sách này còn kéo dài tới tận năm 1763.

Sau khi thuộc địa Quebec đầu tiên của họ bị sụp đổ vào những năm 1540, những người Pháp theo đạo Tin Lành tìm cách định cư ở vùng bờ biển phía bắc Florida suốt hai mươi năm sau đó. Vì cho rằng người Pháp là mối đe dọa đối với tuyến đường thương mại dọc hải lưu Gulf Stream của mình nên người Tây Ban Nha đã tàn phá thuộc địa này vào năm 1565. Thật trớ trêu, thủ lĩnh của đội quân Tây Ban Nha, Pedro Menendez, ngay sau đó đã xây dựng một thị trấn cách đó không xa mang tên St. Augustine. Đây là khu vực định cư lâu dài đầu tiên của người châu Âu ở vùng đất là nước Mỹ ngày nay.

Số của cải khổng lồ từ các thuộc địa ở Mexico, quần đảo Caribê và Peru được chở về Tây Ban Nha đã thôi thúc nhiều cường quốc châu Âu khác. Những quốc gia hàng hải mới nổi lên như Anh đã bắt đầu quan tâm đến Tân Thế giới, một phần là vì các cuộc tấn công dưới sự chỉ huy của Francis Drake nhằm vào tàu chở kho báu của người Tây Ban Nha đã thành công.

Năm 1578, Humphrey Gibert, tác giả luận thuyết về việc tìm đường theo hướng tây bắc, đã được Nữ hoàng Elizabeth cho phép thành lập một thuộc địa cho những vùng đất còn man di, mọi rợ ở Tân Thế giới nơi các nước châu Âu khác vẫn chưa xác lập quyền kiểm soát. Phải mất năm năm Humphrey Gibert mới thực sự bắt đầu những nỗ lực của mình. Song khi ông bị mất tích trên biển, người em trai cùng mẹ khác cha của ông là Walter Raleigh đã tiếp bước.

Năm 1585, Raleigh thiết lập thuộc địa của người Anh đầu tiên ở Bắc Mỹ trên đảo Roanoke ngoài khơi bờ biển bang Bắc Carolina. Sau đó thuộc địa này đã bị từ bỏ, và những nỗ lực tiếp theo của ông hai năm sau đó cũng bị thất bại. Hai mươi năm sau người Anh mới cố gắng lần nữa tại Jamestown vào năm 1607. Thuộc địa của họ đã thành công và Bắc Mỹ bước vào một kỷ nguyên mới.

NHỮNG KHU ĐỊNH CƯ ĐẦU TIÊN

Làn sóng nhập cư ồ ạt từ châu Âu sang Bắc Mỹ đã bắt đầu vào đầu những năm 1600. Phong trào này kéo dài suốt hơn ba thế kỷ, bắt đầu từ nhóm nhỏ vài trăm người Anh tới sự xuất hiện ồ ạt của hàng triệu người nhập cư mới. Được thôi thúc bởi những động lực mạnh mẽ khác nhau, họ đã xây dựng một nền văn minh mới ở phần phía bắc của lục địa này.

Những dân nhập cư người Anh đầu tiên tới miền đất là Hoa Kỳ ngày nay đã vượt Đại Tây Dương rất lâu sau khi người Tây Ban Nha đã gây dựng được những thuộc địa giàu có ở Mexico, Tây ấn và Nam Mỹ. Cũng giống như tất cả những người đầu tiên đến Tân Thế giới, họ đã tới đây trên những con tàu nhỏ bé, chật chội. Suốt chặng đường kéo dài từ sáu tới 12 tuần lễ, họ chỉ được ăn rất ít và rất nhiều người đã chết vì bệnh tật. Tàu của họ thường xuyên bị đánh tơi tả trong các cơn bão và một số tàu đã mất tích ngoài khơi.

Phần lớn dân di cư châu Âu vượt biên để tránh các cuộc đàn áp chính trị và tìm đến những vùng đất được tự do hành đạo hoặc được hưởng những cơ hội luôn nằm ngoài tầm tay của họ ở cố quốc. Từ năm 1620 đến 1635, nước Anh nhanh chóng lâm vào cảnh khó khăn kinh tế. Nhiều người không thể tìm được việc làm. Thậm chí ngay cả những nghệ nhân cũng chỉ có mức thu nhập giúp họ sống trên mức thiếu thốn. Những đợt mất mùa càng làm tình cảnh khốn khó trở nên tồi tệ hơn. Ngoài ra, cuộc cách mạng thương mại đã mở đường cho ngành dệt phát triển mạnh mẽ và đòi hỏi nguồn cung cấp lông cừu tăng nhanh chưa từng có nhằm duy trì hoạt động của những cỗ máy dệt. Địa chủ đã rào đất, đuổi nông dân để dành đất nuôi cừu. Do đó, việc mở rộng thuộc địa đã trở thành lối thoát cho những tá điền bị gạt ra ngoài lề xã hội như vậy.

Cảm nhận đầu tiên của những người dân di cư tới vùng đất mới là khung cảnh những cánh rừng bạt ngàn. Nhưng chắc hẳn họ đã không thể sống sót nếu như không có những người da đỏ tốt bụng giúp đỡ và dạy cách trồng những loài cây bản địa như bí ngô, bí, đậu và ngô. Ngoài ra, những cánh rừng nguyên sinh rộng lớn trải dài gần 2100 cây số dọc duyên hải phía đông cung cấp cho họ nguồn củi gỗ và những loài thú săn thật phong phú. Rừng cũng cung cấp cho họ gỗ để dựng nhà, đóng đồ, đóng thuyền và sản xuất những mặt hàng có giá trị để xuất khẩu.

Mặc dù lục địa mới được thiên nhiên ưu đãi, song việc buôn bán với châu Âu vẫn đóng vai trò quan trọng sống còn, giúp những người định cư có được những mặt hàng họ không thể tự sản xuất được. Khu vực duyên hải rất có ý nghĩa với những người nhập cư. Dọc theo toàn bộ chiều dài của bờ biển có vô số vịnh và hải cảng. Chỉ có hai khu vực Bắc Carolina và Nam New Jersey là thiếu các cảng cho tàu viễn dương tới neo đậu.

Những dòng sông hùng vĩ như Kennebec, Hudson, Delaware, Susquehanna, Potomac và rất nhiều con sông khác nối các vùng đất nằm giữa bờ biển và dãy núi Appalachian với đại dương. Tuy nhiên, chỉ duy nhất dòng sông St. Lawrence thuộc quyền kiểm soát của người Pháp ở Canada là tuyến đường thủy nối với vùng Hồ Lớn và trung tâm của lục địa. Những cánh rừng ngút ngàn, sự phản kháng của một số bộ lạc da đỏ và dãy núi Appalachian cao sừng sững đã làm nản lòng những người muốn lập khu định cư cách xa đồng bằng ven biển. Chỉ có những người đặt bẫy thú lấy da và những lái buôn mới mạo hiểm tiến vào vùng đất hoang vu. Trong một trăm năm đầu tiên, những người đi khai hoang đã xây dựng những khu định cư thật khăng khít bên nhau dọc theo bờ biển.

Có nhiều lý do chính trị thôi thúc người ta di cư sang Mỹ. Vào những năm 1630, chế độ cai trị chuyên quyền của vua Anh Charles đệ Nhất đã trở thành động lực thúc đẩy phong trào di cư. Cuộc nổi dậy và những thắng lợi sau đó của những người chống đối Charles đệ Nhất dưới sự lãnh đạo của Oliver Cromwell trong những năm 1640 đã khiến những tên nịnh thần trong triều đình phải tha hương tới vùng đất Virginia. Ở những khu vực nói tiếng Đức tại châu Âu, các chính sách đàn áp của nhiều vị hoàng thân có tư tưởng hẹp hòi – đặc biệt về vấn đề tôn giáo – cùng với hậu quả nặng nề của hàng loạt các cuộc chiến đã tạo làn sóng di cư sang Mỹ cuối thế kỷ XVII và XVIII.

Mỗi chuyến đi đều đòi hỏi việc lập kế hoạch và quản lý thật cẩn trọng và phải tính tới chi phí cùng những rủi ro. Những người di cư đã phải vượt chặng đường dài gần 5000 km trên biển cả. Họ cần có những dụng cụ, quần áo, hạt giống, công cụ, vật liệu xây dựng, vật nuôi, vũ khí và đạn dược. Khác với các chính sách thực dân của các quốc gia vào những thời kỳ khác nhau, phong trào di cư từ nước Anh không trực tiếp do chính phủ hậu thuẫn, mà do các nhóm gồm những cá nhân riêng rẽ thực hiện với động cơ chủ yếu là lợi nhuận.

JAMESTOWN

Thuộc địa đầu tiên của nước Anh được thiết lập ở Bắc Mỹ là khu Jamestown. Theo chiếu chỉ của vua James đệ Nhất ban cho công ty Virginia (hay công ty Luân Đôn), vào năm 1607, một nhóm khoảng 100 người đã lên đường tới vịnh Chesapeake. Để tránh xung đột với người Tây Ban Nha, họ đã chọn một khu vực cách vịnh chừng 60 cây số ở thượng lưu sông James.

Nhóm người này chủ yếu là dân đô thị và những người phiêu lưu, thích tìm vàng hơn làm nông nghiệp. Họ hoàn toàn không có chí khí hay khả năng lập thân ở một vùng đất hoang sơ. Trong số họ, thuyền trưởng John Smith đã vươn lên thành nhân vật chủ chốt. Mặc dù có các cuộc cãi vã, những trận đói và các cuộc tấn công của người da đỏ, nhưng ông vẫn tăng cường tính kỷ luật nội bộ. Chính điều đó đã giúp tạo nên tinh thần đoàn kết trong khu định cư bé nhỏ trong suốt năm đầu tiên.

Năm 1609, sau khi Smith trở về nước Anh, khu định cư đó đã rơi vào tình trạng vô chính phủ. Suốt mùa đông năm 1609-1610, phần lớn những người ở lại đã không thể chiến thắng được bệnh tật. Đến tháng 5/1610, chỉ còn 60 trong số 300 người sống sót. Cũng vào năm đó, thị trấn Henrico (ngày nay là thành phố Richmond) đã được xây dựng ở khu vực xa hơn nữa thuộc thượng lưu sông James.

Tuy nhiên, không bao lâu sau đã có một sự kiện làm nên cuộc cách mạng trong nền kinh tế của Virginia. Năm 1612, John Rolfe bắt đầu lai giống cây thuốc lá nhập từ vùng Tây ấn với cây bản địa và đã tạo ra giống mới hợp khẩu vị người châu Âu. Chuyến tàu biển đầu tiên chở loại thuốc lá này đã cập cảng Luân Đôn năm 1614. Trong suốt một thập niên sau đó, loại thuốc lá này đã trở thành nguồn thu nhập chính của Virginia.

Dẫu vậy, sự giàu có cũng không đến với họ một cách quá dễ dàng và nhanh chóng. Tỷ lệ tử vong do bệnh tật và số lượng những cuộc tấn công của người da đỏ vẫn rất cao. Từ năm 1607 đến năm 1624 đã có khoảng 14.000 người di cư tới khu vực này, song vào năm 1624 chỉ còn vỏn vẹn 1.132 người vẫn sống ở đó. Theo kiến nghị của một ủy ban trong hoàng triều, nhà vua đã giải tán công ty Virginia và biến khu vực này thành thuộc địa của hoàng gia ngay trong năm đó.

MASSACHUSETTS

Trong những biến cố tôn giáo xảy ra vào thế kỷ XVI, một nhóm gồm cả nam và nữ tín đồ Thanh giáo đã tìm cách cải tổ Anh giáo ngay từ bên trong. Họ yêu cầu mọi nghi lễ và tổ chức gắn với Giáo hội La-mã phải được thay thế bằng những hình thức tín ngưỡng và nghi lễ Can-vanh đơn giản hơn. Với việc phá bỏ tính thống nhất giữa nhà nước và nhà thờ, tư tưởng cải cách tôn giáo của họ đã đe dọa chia rẽ công chúng và ngầm phá hoại quyền lực của hoàng triều.

Năm 1607, một nhóm nhỏ những người Phân lập – phái Thanh giáo cấp tiến không tin Giáo hội chính thức có thể được cải tổ – đã bỏ tới Leyden, Hà Lan bởi tại đây, Hà Lan cho phép họ được hưởng quy chế tị nạn. Tuy nhiên, những người Hà Lan theo phái Can-vanh lại hạn chế họ chỉ được làm những công việc có mức lương thấp. Một số người trong giáo đoàn đã chán nản với sự kỳ thị này và quyết tâm di cư sang Tân Thế giới.

Năm 1620, một nhóm những tín đồ Thanh giáo ở Leyden đã được công ty Virginia cấp phép sở hữu đất. 101 người trong số họ đã lên đường tới Virginia trên con tàu Mayflower. Một trận bão đã đánh dạt họ về phía bắc và họ đã đặt chân lên vùng đất New England tại Mũi Cá tuyết (Cape Cod). Do tin rằng họ nằm ngoài phạm vi tài phán của bất kỳ một chính phủ có tổ chức nào nên họ đã soạn một điều ước chính thức cam kết tuân thủ những đạo luật công bằng và bình đẳng do các nhà lãnh đạo được họ lựa chọn soạn thảo. Đó chính là Hiệp ước Mayflower.

Đến tháng 12, tàu Mayflower cập cảng Plymouth. Những người hành hương đã bắt đầu xây dựng khu định cư trong suốt mùa đông. Gần một nửa số người đi khai hoang đó đã bị chết trong cảnh màn trời chiếu đất và vì bệnh tật, nhưng những người da đỏ thuộc bộ lạc Wampanoag gần đó đã cung cấp cho họ kiến thức giúp họ tồn tại: đó là cách trồng ngô. Đến mùa thu năm sau, những người hành hương đã có một vụ ngô bội thu và nghề buôn lông thú và gỗ xẻ đã phát triển mạnh mẽ.

Một làn sóng nhập cư mới đã ập đến bờ biển Vịnh Massachusetts vào năm 1630 sau khi vua Charles đệ Nhất đã ban chiếu cho phép họ lập thuộc địa. Nhiều người trong số họ theo Thanh giáo và những nghi lễ tôn giáo của họ đã ngày càng bị cấm nghiêm ngặt ở nước Anh. John Winthrop, thủ lĩnh của họ, đã kêu gọi xây dựng một thành phố trên đồi ở Tân Thế giới – một nơi họ hoàn toàn có thể sống theo đúng đức tin của mình và là tấm gương cho tất cả những ai theo đạo Cơ-đốc.

Thuộc địa Vịnh Massachusetts chắc hẳn đã đóng vai trò rất quan trọng quá trình phát triển toàn bộ vùng New England nói chung, một phần là vì Winthrop và những chiến hữu theo Thanh giáo của ông đã có thể mang tới đây hiến chương của riêng mình. Do đó, quyền lực của chính phủ thuộc địa chỉ giới hạn ở Massachusetts, chứ không phải ở nước Anh.

Theo những điều khoản của hiến chương, quyền lực thuộc về Tòa án Tối cao có thành viên là những công dân tự do – một điều kiện bắt buộc để trở thành thành viên của giáo đoàn Thanh giáo. Điều này bảo đảm các tín đồ Thanh giáo vừa là lực lượng chính trị vừa là lực lượng tôn giáo chính ở thuộc địa. Tòa án Tối cao bầu ra thống đốc, và vị thống đốc không là ai khác ngoài John Winthrop.

Không phải ai cũng ưa giáo lý khắt khe của Thanh giáo. Một trong số những người đầu tiên công khai thách thức Tòa án Tối cao là Roger Williams, một mục sư trẻ tuổi. Ông đã phản đối việc thuộc địa chiếm đất của người da đỏ, nhưng ủng hộ việc tách biệt nhà thờ và nhà nước. Anne Hutchinson, một người bất đồng chính kiến khác, đã phản bác những triết lý chủ đạo trong giáo lý của Thanh giáo. Kết quả là họ và những người ủng hộ đã bị trục xuất khỏi thuộc địa.

Năm 1636, Williams đã mua đất của người da đỏ thuộc bộ lạc Narragansett ở khu vực Providence, bang Rhode Island ngày nay. Năm 1644, Quốc hội Anh do phe Thanh giáo kiểm soát đã cho phép ông biến Rhode Island thành thuộc địa riêng, trong đó nhà thờ hoàn toàn tách khỏi nhà nước và người dân được tự do hành đạo.

Những người bị coi là tín đồ dị giáo như Williams không phải là những người duy nhất rời bỏ Massachusetts. Những tín đồ Thanh giáo chính thống với mục tiêu tìm đến những vùng đất và vận hội tốt hơn cũng đã bắt đầu rời bỏ thuộc địa Vịnh Massachusetts. Chẳng hạn, những tin tức thung lũng sông Connecticut màu mỡ đã thôi thúc những nông dân đang gặp khó khăn vì đất đai bạc màu, khô kiệt. Đến đầu thập niên 1630, nhiều người đã sẵn sàng đối đầu với nguy cơ bị người da đỏ tấn công để chiếm vùng đất bằng phẳng và màu mỡ. Những khu dân cư mới như vậy thường yêu cầu bắt buộc bỏ quy chế chỉ thành viên giáo hội mới được quyền bầu cử. Bằng cách đó họ đã mở rộng quyền bầu cử tới số lượng người đông đảo hơn.

Cũng trong thời gian này, những khu định cư khác đã bắt đầu xuất hiện dọc theo duyên hải New Hampshire và Maine bởi lẽ ngày càng có nhiều người nhập cư đi tìm đất đai và tự do ở Tân Thế giới.

TÂN HÀ LAN VÀ MARYLAND

Vào năm 1609, công ty Đông Ấn, Hà Lan đã thuê Henry Hudson khảo sát khu vực xung quanh vùng đất thành phố New York ngày nay và dòng sông mang tên ông cho tới tận phía bắc Albany, bang New York ngày nay. Những cuộc hành trình tiếp theo của người Hà Lan đã trở thành căn cứ đòi đất của họ và xây dựng những khu định cư đầu tiên của người Hà Lan ở khu vực này.

Giống như người Pháp ở phía bắc, người Hà Lan trước tiên quan tâm tới nghề buôn bán lông thú. Để làm được điều đó, người Hà Lan gây dựng mối quan hệ gần gũi với năm bộ tộc của người Iroquois. Họ là nguồn cung cấp lông thú chủ yếu ở vùng đất trung tâm này. Vào năm 1617, người Hà Lan đã xây dựng một pháo đài ở điểm gặp nhau của hai con sông Hudson và Mohawk thuộc thành phố Albany ngày nay.

Khu định cư trên đảo Manhattan bắt đầu được xây dựng từ đầu thập niên 1620. Vào năm 1624, người ta đã mua hòn đảo này từ tay những da đỏ địa phương với giá 24 đô-la. Ngay sau đó, hòn đảo được đổi tên thành New Amsterdam.

Để thu hút người định cư tới khu vực sông Hudson, người Hà Lan đã khuyến khích xây dựng chế độ quý tộc phong kiến, hay còn gọi là chế độ điền chủ. Thái ấp lớn như vậy đầu tiên được thiết lập dọc theo dòng sông Hudson năm 1630. Theo chế độ điền chủ đó, bất kỳ ông chủ nào thu hút được 50 người lớn tới sinh sống trong lãnh địa của mình trong thời gian hơn bốn năm thì sẽ được thưởng một khu đất dài 25 km dọc theo triền sông Hudson, được hưởng đặc quyền đánh cá và săn bắn, và có quyền tài phán dân sự và hình sự trong lãnh địa của mình. Đổi lại, điền chủ phải cung cấp cho họ vật nuôi, công cụ và nhà ở. Tá điền phải trả tiền thuê đất và ưu tiên cho điền chủ mua nông sản dư thừa.

Ba năm sau, một công ty thương mại Thụy Điển có quan hệ với người Hà Lan đã cố gắng lập khu định cư đầu tiên của họ dọc sông Delaware về phía nam. Do không đủ sức để củng cố vị trí của mình, khu New Sweden (Tân Thụy Điển) dần dần đã bị sáp nhập vào khu New Netherland (Tân Hà Lan) và sau này là bang Pennsylvania và bang Delaware.

Năm 1632, dòng họ Calvert theo đạo Cơ-đốc đã được vua Charles đệ Nhất cho phép sở hữu vùng đất nằm ở phía bắc sông Potomac – bang Maryland ngày nay. Vì chiếu chỉ của nhà vua không nêu rõ việc cấm xây dựng các nhà thờ không thuộc đạo Tin Lành, nên thuộc địa này đã trở thành thiên đường đối với những tín đồ Cơ-đốc giáo. Thị trấn đầu tiên của bang Maryland là St.Mary’s đã được thành lập năm 1634 gần khu vực nơi sông Potomac đổ vào Vịnh Chesapeake.

Trong khi thiết lập khu tị nạn cho những tín đồ Cơ-đốc giáo ngày càng bị Anh giáo ngược đãi thậm tệ, dòng họ Calvert vẫn quan tâm tới việc tạo ra những bất động sản sinh lợi. Để làm được điều đó và để tránh phiền hà với Chính phủ Anh, họ cũng khuyến khích các tín đồ Tin Lành tới nhập cư.

Chiếu chỉ của nhà vua ban cho vùng đất Maryland vừa có những nội dung cổ hủ, vừa có những nội dung cấp tiến. Một mặt, dòng họ Calvert có quyền lập thái ấp, mặt khác họ chỉ có thể ban hành luật nếu được những công dân tự do (những người được ban đất) chấp thuận. Họ thấy rằng để thu hút người định cư – và để kiếm lời từ việc cho thuê đất – họ đã phải cho những người định cư trang trại chứ không chỉ có duy nhất việc thuê điền trang. Do đó, số lượng các trang trại độc lập đã tăng lên. Những ông chủ trang trại cũng đòi hỏi có tiếng nói trong những chuyện đại sự của thuộc địa. Cơ quan lập pháp đầu tiên của bang Maryland đã được triệu tập vào năm 1635.

MỐI QUAN HỆ GIỮA THỰC DÂN VÀ NGƯỜI DA ĐỎ

Cho đến năm 1640, người Anh đã thiết lập được những thuộc địa vững chắc dọc bờ biển New England và Vịnh Chesapeake. Ở giữa những thuộc địa của họ là khu vực sinh sống của người Hà Lan và một nhóm nhỏ người Thụy Điển. Ở phía tây là khu vực sinh sống của những người thổ dân da đỏ.

Hết thân mật rồi tới thù nghịch, các bộ lạc ở miền Đông không còn xa lạ với người châu Âu. Mặc dù thổ dân da đỏ được lợi nhờ tiếp cận công nghệ mới và thương mại, song bệnh tật và cơn sốt đất đai do những người định cư đầu tiên đem tới trở thành thách thức nghiêm trọng với lối sống vốn đã có từ lâu đời của họ.

Lúc đầu, việc buôn bán với người châu Âu đã đem lại nhiều lợi ích. Họ đã có dao, rìu, vũ khí, đồ nấu ăn, lưỡi câu cá và vô số các loại hàng hóa khác. Những người da đỏ buôn bán với người châu Âu ngay từ đầu đã nhiều lợi thế hơn so với những đối thủ cạnh tranh sau này của họ. Trước nhu cầu của người châu Âu, các bộ lạc như người Iroquois đã bắt đầu dốc sức săn bắt thú lấy da trong suốt thế kỷ XVII. Đến tận thế kỷ XVIII, lông và da thú chưa thuộc đã giúp các bộ lạc có tiền để mua hàng hóa của thực dân châu Âu.

Mối quan hệ giữa thổ dân da đỏ với thực dân châu Âu trong giai đoạn đầu vừa mang tính hợp tác vừa mang tính đấu tranh. Mối quan hệ hữu hảo đến mẫu mực đã kéo dài trong suốt nửa thế kỷ tồn tại của Pennsylvania. Tuy nhiên, đã có vô số những trở ngại, giao tranh và chiến tranh kéo dài, và bao giờ cũng vậy, thổ dân da đỏ luôn bị thua và mất đất.

Cuộc nổi dậy quan trọng đầu tiên của người da đỏ đã nổ ra tại bang Virginia vào năm 1622, khiến gần 347 người da trắng bị thiệt mạng, trong đó có một số nhà truyền giáo mới đặt chân tới Jamestown.

Việc người da trắng định cư ở khu vực sông Connecticut đã châm ngòi cho cuộc chiến với người Pequot vào năm 1673. Năm 1675, vua Philip – con trai của một tù trưởng đã từng ký hòa ước đầu tiên với những người hành hương vào năm 1621 – đã cố gắng đoàn kết các bộ lạc miền Nam New England chống lại việc người châu Âu tiếp tục xâm lấn đất đai của họ. Tuy nhiên, Phillip đã bị tử trận và nhiều người da đỏ bị bán đi làm nô lệ.

Dòng người di cư liên tục đổ về khu vực hẻo lánh ở các thuộc địa miền Đông đã phá vỡ cuộc sống của thổ dân da đỏ. Do các loài thú hoang dã bị săn bắn đến cạn kiệt nên các bộ lạc buộc phải đứng trước những lựa chọn đầy khó khăn – hoặc là bị chết đói hoặc là gây chiến hoặc xung đột với các bộ lạc khác ở phía Tây.

Người Iroquois sinh sống ở hạ lưu vùng hồ Ontario và Erie ở Bắc New York và bang Pennsylvania đã thành công hơn trong việc chống lại các cuộc tấn công của người châu Âu. Năm 1570, năm bộ lạc đã hợp nhất thành một quốc gia đa dạng nhất của thổ dân da đỏ lúc bấy giờ – “Ho-De-No-Sau-Nee” hay còn gọi là Liên minh Iroquois. Liên minh này do một hội đồng gồm 50 đại diện từ từng bộ lạc trong tổng số năm bộ lạc đó điều hành. Hội đồng giải quyết công việc chung của tất cả các bộ lạc, nhưng không quyết định cách thức các bộ lạc tự do và bình đẳng giải quyết các vấn đề hàng ngày của họ như thế nào. Không một bộ lạc nào được phép tự tuyên chiến. Hội đồng đã thông qua các đạo luật để đối phó với tội phạm, trong đó có tội giết người.

Liên minh Iroquois là một thế lực hùng mạnh trong thế kỷ XVII và XVIII. Họ đã buôn bán lông thú với người Anh và đứng về phía Anh để chống lại người Pháp trong cuộc chiến giành vị trí thống lĩnh ở châu Mỹ từ năm 1754 đến 1763. Chắc hẳn nếu không có sự giúp đỡ như vậy của họ, người Anh đã không thể chiến thắng trong cuộc chiến đó.

Liên minh Iroquois vẫn hùng mạnh cho tới khi Cách mạng Mỹ nổ ra. Lần đầu tiên sau đó, hội đồng đã không thể nhất trí quyết định ủng hộ phe nào. Các bộ lạc thành viên đã tự đưa ra quyết định riêng của họ. Một số cùng chiến đấu với người Anh, một số đứng về phía những người khai hoang, số còn lại thì giữ thái độ trung lập. Do vậy, tất cả đều chống lại Liên minh Iroquois. Tổn thất của họ quá lớn và liên minh đó đã không bao giờ có thể hồi phục trở lại.

THẾ HỆ THỨ HAI CÁC THUỘC ĐỊA CỦA ANH QUỐC

Các cuộc nổi loạn của dân chúng và xung đột tôn giáo ở nước Anh vào giữa thế kỷ XVII đã cản trở phong trào nhập cư và khiến cho mẫu quốc thiếu quan tâm tới những thuộc địa còn non nớt ở châu Mỹ.

Năm 1643, lợi dụng nước Anh đang xao nhãng các biện pháp phòng ngự, các thuộc địa Vịnh Massachusetts, Plymouth, Connecticut và New Heaven đã thành lập Liên minh New England. Đó là nỗ lực đầu tiên của những người châu Âu đi khai hoang nhằm thống nhất địa giới.

Những trang sử đầu tiên của người Anh đi khai hoang ở vùng đất mới chứa đựng vô số những mâu thuẫn tôn giáo và chính trị. Các phe phái khác nhau cạnh tranh quyền lực và vị trí trong nội bộ và với những người láng giềng của họ. Đặc biệt, bang Maryland đã phải gánh chịu những cuộc xung đột tôn giáo gay gắt vốn đã từng gây tổn thất to lớn cho nước Anh trong thời kỳ của Oliver Cromwell. Một trong số những tổn thất đó là việc hủy bỏ Đạo luật Khoan dung trong những năm 1650. Tuy nhiên, chẳng bao lâu sau, đạo luật này đã được phục hồi cùng với quyền tự do tôn giáo.

Cùng với việc vua Charles đệ Nhị khôi phục lại ngai vàng vào năm 1660, người Anh lại một lần nữa quan tâm tới Bắc Mỹ. Trong một thời gian ngắn, các khu định cư của người châu Âu đầu tiên đã được thiết lập tại Carolinas, còn người Hà Lan đã bị đánh bật khỏi khu vực New Netherland. Các thuộc địa có sở chủ sở hữu riêng cũng đã được thành lập ở các bang New York, New Jersey, Delaware và Pennsylvania.

Các khu vực định cư của người Hà Lan nằm dưới sự lãnh đạo của các thống sứ độc tài được cử tới từ châu Âu. Qua nhiều năm, cư dân trong các khu vực này đã xa lánh họ. Do vậy, khi thực dân Anh bắt đầu xâm chiếm đất đai của người Hà Lan ở Long Island và Manhattan, các thống sứ không được lòng dân đã không thể kêu gọi dân chúng đứng về phía họ. Khu vực New Netherland đã bị sụp đổ vào năm 1664. Tuy nhiên, các điều kiện trong thỏa ước rất ôn hòa, cho phép cư dân Hà Lan vẫn tiếp tục duy trì sở hữu và hành đạo theo ý muốn của họ.

Ngay từ đầu thập niên 1650, khu vực Albemarle Sound ở ngoài khơi phía bắc bang Bắc Carolina ngày nay chủ yếu có cư dân từ bang Virginia chuyển xuống sinh sống. Vị thống sứ đầu tiên được cử tới khu vực này vào năm 1664. MÃi tới khi một nhóm người Pháp theo đạo Tin Lành đến Albemarle vào năm 1704 thì thị trấn đầu tiên mới được xây dựng ở khu vực này – một vùng đất thậm chí đến nay vẫn còn hẻo lánh.

Năm 1670, những người nhập cư đầu tiên từ New England và đảo Barbados thuộc Ca-ri-bê đã chuyển tới khu vực Charleston, bang Nam Carolina ngày nay. Người ta đã chuẩn bị sẵn cho thuộc địa mới này một hệ thống chính quyền hết sức công phu theo tư tưởng của John Locke, triết gia người Anh. Một trong những đặc điểm của hệ thống chính quyền này là loại bỏ việc xây dựng chế độ quý tộc cha truyền con nối. Song một trong những điểm tồi tệ nhất của thuộc địa này là họ đã bắt đầu buôn nô lệ người da đỏ từ rất sớm. Tuy nhiên, theo thời gian, gỗ, gạo và bột chàm đã giúp thuộc địa này có nền tảng kinh tế vững chắc hơn.

Năm 1681, William Penn, một tín đồ Quaker giàu có và là bạn của vua Charles đệ Nhị, đã được ban một vùng đất lớn nằm ở phía Tây sông Delaware – sau này là bang Pennsylvania. Để giúp tăng dân số trong khu vực này, Penn đã chủ động tuyển mộ hàng loạt những người bất đồng tôn giáo ở nước Anh và châu Âu – bao gồm những tín đồ Quaker, tín đồ dòng Menno (Tin Lành ở Hà Lan), Amish, Moravia và Baptist (giáo phái chỉ rửa tội cho người lớn).

Một năm sau khi Penn chuyển tới khu vực này đã có người Hà Lan, Thụy Điển và người Anh sinh sống dọc theo sông Delaware. Cũng chính tại đó ông đã thành lập Philadelphia – “Thành phố của Tình huynh đệ”.

Trong khi vẫn giữ vững đức tin của mình, Penn đã được thôi thúc nhờ tinh thần bình đẳng thường không thể tìm thấy ở những thuộc địa khác ở châu Mỹ lúc bấy giờ. Do đó, phụ nữ ở bang Pennsylvania có quyền từ rất lâu trước khi những phụ nữ khác ở nước Mỹ được hưởng những quyền như vậy. Penn và những chiến hữu của ông cũng rất quan tâm tới việc thúc đẩy quan hệ với người da đỏ ở bang Delaware và đảm bảo những người thổ dân da đỏ này cũng được trả tiền cho những mảnh đất dành cho người châu Âu đã tới định cư.

Người ta đã định cư tại bang Georgia vào năm 1732 – thuộc địa cuối cùng trong tổng số 13 bang thuộc địa được thành lập. Nằm gần sát, nếu không muốn nói là thực sự nằm trong địa giới của vùng đất Florida của người Tây Ban Nha, khu vực này được coi là vùng đệm chống lại các cuộc đột nhập của người Tây Ban Nha. Tuy nhiên, khu vực này còn có một nét nổi bật khác: Tướng James Oglethorpe chịu trách nhiệm về các công trình bố phòng của bang Georgia là một người có tư tưởng cải cách. Ông đã chủ động xây dựng một khu vực nương náu an toàn cho những người nghèo và tù nhân trước đây để giúp họ có những cơ hội mới.

DÂN DI CƯ, NÔ LỆ VÀ NHỮNG KẺ HẦU

Những người ít quan tâm tới cuộc sống mới ở nước Mỹ thường được lôi kéo sang Tân Thế giới nhờ những lời thuyết phục điêu luyện của những người khởi xướng phong trào. Chẳng hạn, William Penn đã tuyên truyền về những vận hội mới đang đón chờ những người sang định cư tại thuộc địa Pennsylvania. Các thẩm phán và chức sắc trong các nhà lao cho phạm nhân cơ hội di cư sang các thuộc địa như Georgia để thay cho việc chịu kết án tù.

Nhưng hầu như không ai trong số họ có đủ tiền để chi trả cho chuyến vượt biển của chính họ và gia đình họ nhằm bắt đầu một cuộc sống mới ở miền đất mới. Trong một số trường hợp, thuyền trưởng của các tàu kiếm được những khoản tiền kếch xù từ việc ký hợp đồng với những người di cư nghèo khổ – hay còn gọi là người hầu. Họ cũng sử dụng mọi ngón nghề từ hứa hão cho tới bắt cóc để càng thu hút nhiều số hành khách trên tàu càng tốt.

Trong những trường hợp khác, chi phí đi lại và ăn uống, sinh hoạt lại do các công ty, như công ty Virginia và Vịnh Massachusetts chi trả. Nhưng đổi lại, những người hầu đó phải cam kết làm việc cho những công ty này thông thường từ bốn tới bảy năm theo chế độ hợp đồng. Khi hết thời hạn, họ sẽ được trao quyền tự do, đôi khi bao gồm cả một mảnh đất nhỏ.

Có thể một nửa số người đến định cư ở các thuộc địa phía nam New England đã đến Mỹ theo hình thức này. Mặc dù hầu hết trong số họ đã hoàn thành những bổn phận theo đúng cam kết, song cũng có một số kẻ bỏ trốn. Dẫu vậy, cuối cùng, nhiều người trong số họ đã có đất và xây nhà hoặc là ở những thuộc địa mà họ đã đặt chân đến từ đầu hoặc là những thuộc địa lân cận. Tuyệt nhiên không có sự kỳ thị trong xã hội đối với gia đình lập nghiệp ở nước Mỹ theo hình thức này. Tất cả các thuộc địa đều có lãnh đạo trước đây từng một thời đã là người hầu theo khế ước như vậy.

Còn một ngoại lệ rất quan trọng trong mô hình này, đó là nô lệ châu Phi. Những người da đen đầu tiên được đưa tới bang Virginia vào năm 1612, đúng 12 năm sau khi thị trấn Jamestown được thành lập. Lúc đầu, nhiều người trong số họ được coi là những người hầu theo khế ước và sau này có thể được tự do. Tuy nhiên, cho đến những năm 1660, do nhu cầu về lao động trong các đồn điền ở thuộc địa miền Nam ngày càng gia tăng nên chế độ nô lệ bắt đầu trở nên hà khắc đối với họ. Nhiều người châu Phi đã bị xiềng xích đưa sang Mỹ làm nô lệ bắt buộc suốt cả cuộc đời.

ĐIỀU HUYỀN BÍ BẤT TẬN CỦA NGƯỜI ANASAZI

Những khu làng Pueblo đã bị phôi pha theo thời gian và những thị trấn trên ghềnh đá nằm giữa những ngọn núi gồ ghề, trơ trụi cùng những hẻm núi ở Colorado và New Mexico là nét đặc trưng của những nơi sinh sống của những cư dân thời tiền sử ở Bắc Mỹ, hay còn gọi là người Anasazi (theo tiếng Navajo, từ này có nghĩa là những người cổ đại).

Đến năm 500 sau Công nguyên, người Anasazi đã xây dựng một số ngôi làng đầu tiên ở Tây Nam nước Mỹ. Tại đây, họ đi săn và trồng ngô, bí và đậu. Người Anasazi đã phát triển hưng thịnh qua nhiều thế kỷ. Họ xây dựng hệ thống đê điều và thủy lợi rất tinh xảo cùng nghề gốm sứ khéo léo và độc đáo. Họ đã khoét sâu vào những vách đá dựng đứng để xây dựng những ngôi nhà nhiều phòng. Cho đến nay, những công trình kiến trúc của họ vẫn là một trong những khu khảo cổ nổi bật nhất ở Hoa Kỳ ngày nay.

Tuy nhiên, đến năm 1300, họ đã rời bỏ các khu định cư của mình, bỏ lại mọi đồ gốm sứ, công cụ, đồ đạc, thậm chí cả quần áo – cứ như là họ có ý định quay trở lại. Tuy vậy, sự tồn tại của họ chỉ còn lại trong sử sách. MÃi tới khi các bộ lạc mới như Navajo và Ute, đặt chân tới đây và sau đó là những người Tây Ban Nha và châu Âu khác thì quê hương của họ mới hết cảnh hiu quạnh sau hơn một thế kỷ.

Câu chuyện về người Anasazi gắn chặt với vùng đất mà họ đã lựa chọn để sinh sống – thật tươi đẹp nhưng cũng không kém phần khắc nghiệt. Những khu định cư đầu tiên chỉ có những ngôi nhà hầm giản dị được khoét sâu vào trong lòng đất và sau này đã trở thành những căn phòng bị lún sâu được sử dụng làm nơi tụ họp và hành lễ. Những thế hệ kế tiếp đã tìm ra phương pháp tạo nền xây dựng những ngôi làng Pueblo vuông bằng đá. Nhưng sự thay đổi ghê gớm nhất trong cuộc sống của người Anasazi lại là quyết định chuyển tới những vách đá bên dưới những ngọn núi có đỉnh bằng phẳng. Chính tại nơi đây, người Anasazi đã khoét vách đá thành những căn nhà nhiều tầng đẹp đến kinh ngạc.

Người Anasazi sống theo mô hình làng xã. Họ buôn bán với những dân tộc khác trong vùng, tuy nhiên có rất ít vết tích về những cuộc chiến tranh. Mặc dù người Anasazi chắc chắn có các thủ lĩnh tôn giáo và các thủ lĩnh khác cũng như những người thợ tài hoa, song gần như không có bất kỳ sự phân biệt về xã hội hay giai cấp nào tồn tại trong xã hội của họ.

Những động lực tôn giáo và xã hội chắc chắn đã đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng những khu dân cư trên vách đá và việc quyết định rời bỏ khu vực đó. Nhưng việc vật lộn để tìm có thêm lương thực trong hoàn cảnh ngày càng khó khăn có thể là nguyên nhân chính dẫn tới những sự kiện trên. Khi dân số tăng, nông dân lại tăng diện tích canh tác trên những ngọn núi có đỉnh bằng phẳng. Chính điều đó đã khiến một số cộng đồng phải canh tác trên những phần đất sát vách núi trong khi những nhóm khác đã rời các đỉnh núi bằng phẳng để sang khu vực vách đá. Nhưng người Anasazi đã không thể ngăn chặn tình trạng đất đai dần dần mất độ phì nhiêu do liên tục phải canh tác. Họ cũng không thể chống chọi lại được những trận hạn hán theo chu kỳ. Chẳng hạn, việc phân tích các vòng tuổi thân cây đã cho thấy đợt hạn hán cuối cùng kéo dài 23 năm, từ năm 1276 đến năm 1299, và cuối cùng đã buộc những nhóm người Anasazi cuối cùng phải vĩnh viễn rời bỏ khu vực này.

Mặc dù người Anasazi đã phải ly tán khỏi vùng đất của tổ tiên, song những di sản mà họ để lại vẫn còn nguyên vẹn trong dấu tích khảo cổ và còn lưu lại trong những tộc người như Hopi, Zuni và những người Pueblo là con cháu của họ.

Chương 2.
THỜI KỲ THUỘC ĐỊA

“Vậy dân tộc Mỹ, dân tộc mới ấy là gì?”

—Nhà văn kiêm nhà nông học người Mỹ J. Hector St. John de Crevecoeur, 1782

NHỮNG DÂN TỘC MỚI

Phần lớn dân di cư tới Mỹ vào thế kỷ XVII là người Anh, nhưng cũng có cả người Hà Lan, Thụy Điển và Đức ở miền Trung, một số người Pháp theo đạo Tin Lành ở bang Nam Carolina và một số nơi khác, nô lệ châu Phi chủ yếu ở miền Nam, và rải rác những nhóm nhỏ người Tây Ban Nha, người Italia, người Bồ Đào Nha sống ở khắp các thuộc địa. Từ sau năm 1680, nước Anh không còn là điểm xuất phát chủ yếu của phong trào di cư do số lượng người Scotland và Scotland-Ireland (tín đồ Tin Lành ở Bắc Ai-len) đã nhiều hơn. Ngoài ra, hàng chục ngàn người di tản đã rời bỏ Tây Bắc Âu để tránh chiến tranh, những cuộc đàn áp và chế độ chiếm hữu ruộng đất. Đến năm 1690, dân số nước Mỹ đã tăng lên tới một phần tư triệu người. Kể từ đó đến năm 1775, cứ 25 năm con số này lại tăng lên gấp đôi cho đến khi đạt mức trên 2, 5 triệu người. Mặc dù các gia đình thường chuyển đến hết thuộc địa này tới thuộc địa khác song giữa các thuộc địa vẫn có những nét rất khác biệt. Những nét đặc thù đó thậm chí còn nổi rõ hơn giữa ba nhóm thuộc địa phân định theo khu vực.

NEW ENGLAND

New England nằm ở miền Đông bắc. Đất đai nơi đây nhìn chung cằn cỗi, đầy sỏi đá, hiếm nơi bằng phẳng và mùa đông kéo dài. Điều đó khiến cuộc sống thuần nông thật khó khăn, chật vật. Có lẽ vì thế mà những người dân ở New England đã lợi dụng sức nước và xây dựng các nhà máy xay ngũ cốc và các xưởng cưa. Những cánh rừng bạt ngàn gỗ đã khuyến khích nghề đóng tàu phát triển. Những bến cảng ở vị trí vô cùng thuận lợi đã thúc đẩy thương mại. Biển đã trở thành nguồn lợi lớn. Ở Massachusetts, chỉ riêng nghề đánh bắt cá tuyết cũng đã nhanh chóng đem lại sự giàu có.

Do người định cư đầu tiên tập trung rất đông trong các làng và các thị trấn quanh các cảng biển nên nhiều người ở New England đã tiếp tục nghề kinh doanh hoặc buôn bán. Những đồng cỏ thuộc đất công và những cánh rừng đã đáp ứng mọi nhu cầu của người dân thị trấn làm việc trên các nông trại nhỏ gần đó. Dân cư tập trung cũng giúp xây dựng trường làng, nhà thờ và tòa thị chính để người dân có thể gặp gỡ trao đổi những vấn đề cùng quan tâm.

Thuộc địa Vịnh Massachusetts tiếp tục mở rộng thương mại. Từ giữa thế kỷ XVII trở đi, thuộc địa này đã trở nên giàu có và Boston trở thành một trong những hải cảng lớn nhất nước Mỹ.

Những cánh rừng ở miền Đông Bắc là nguồn cung cấp gỗ sồi để đóng tàu thủy, gỗ thông để làm cột buồm và hắc -ín để lấp kín những khe ghép của tàu. Nhờ tự đóng được tàu và giong buồm tới các hải cảng khắp nơi trên thế giới, những người thợ đóng tàu tài hoa của thuộc địa Vịnh Massachusetts đã đặt nền móng cho lĩnh vực thương mại ngày càng đóng vai trò quan trọng. Đến cuối thời kỳ thuộc địa, một phần ba đội tàu mang cờ nước Anh đã được đóng ở New England. Cá, các cửa hàng trên tàu và đồ gỗ đã thúc đẩy xuất khẩu phát triển. Những lái buôn và những người làm vận tải ở New England chẳng bao lâu sau đã phát hiện thấy rượu rum và nô lệ là những món hàng béo bở. Một trong những kiểu làm ăn táo bạo – nếu không muốn nói là phi đạo đức – của họ thời bấy giờ là buôn bán tay ba. Các lái buôn mua nô lệ từ duyên hải châu Phi bằng rượu rum New England, rồi bán nô lệ ở Tây ấn (West Indies), và tại đây họ mua mật đường mang về nhà bán cho các nhà sản xuất rượu rum địa phương.

CÁC THUỘC ĐỊA MIỀN TRUNG

Xã hội ở các thuộc địa miền Trung đa dạng và phong phú, hòa đồng và khoan dung hơn nhiều so với ở New England. Nhờ sự lãnh đạo của William Penn, Pennsylvania vận hành thật suôn sẻ và tăng trưởng nhanh chóng. Đến năm 1685, dân số ở đây đã lên tới xấp xỉ 9.000 người. Thủ phủ của thuộc địa là thành phố Philadelphia có những con đường rộng lớn và rợp bóng cây, những ngôi nhà xây bằng gạch, đá vững chắc và những bến tàu nhộn nhịp. Đến cuối thời kỳ thuộc địa, khoảng một thế kỷ sau, đã có 30.000 người sống ở đây, đại diện cho nhiều ngôn ngữ, tín ngưỡng và nghề nghiệp. Tài năng kinh doanh và thành công của họ đã biến Philadelphia trở thành một trong những trung tâm hưng thịnh bậc nhất của Đế chế Anh.

Mặc dù tín đồ phái Quaker giữ vai trò chủ đạo ở Philadelphia, song nhiều nơi khác ở bang Pennsylvania tính chất đại diện của nhóm dân số khác vẫn được đảm bảo rất tốt. Người Đức đã trở thành các nông dân khéo tay bậc nhất ở thuộc địa này. Các ngành thủ công như dệt, đóng giày, đóng đồ gỗ, mỹ thuật và các nghề khác cũng đóng vai trò quan trọng. Bang Pennsylvania cũng là cửa ngõ bước vào Tân Thế giới đối với những tín đồ Tin Lành ở Bắc Ai-len. Họ đã đến đây từ đầu thế kỷ XVIII. Một chức sắc bang Pennsylvania đã gọi họ là những con người xa lạ đầy mưu trí và dũng cảm. Họ căm ghét người Anh và nghi ngờ tất cả mọi hình thức chính quyền. Những tín đồ Tin Lành ở Bắc Ai-len có xu hướng định cư ở những vùng hẻo lánh nơi họ khai hoang, sống bằng nghề săn bắt và nông nghiệp tự cung, tự cấp.

Bang New York là ví dụ điển hình về tính chất đa ngôn ngữ của nước Mỹ. Đến năm 1646 cư dân sinh sống dọc theo sông Hudson gồm người Hà Lan, Pháp, Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, người Anh, Scotland, người Ai-len, Đức, Ba Lan, Bô-hê-miêng, Bồ Đào Nha và Italia. Người Hà Lan tiếp tục có ảnh hưởng lớn về kinh tế và xã hội ở New York một thời gian dài sau khi New Netherland bị sụp đổ và hòa nhập vào hệ thống thuộc địa của Anh. Những mái nhà dâng cao của họ đã trở thành nét đặc trưng lâu dài trong kiến trúc của thành phố. Những lái buôn Hà Lan cũng đã giúp khu Manhattan có môi trường kinh doanh đầy náo nhiệt.

CÁC THUỘC ĐỊA MIỀN NAM

Trái với New England và các thuộc địa miền Trung, các thuộc địa miền Nam chủ yếu là những khu dân cư thuần nông.

Khoảng cuối thế kỷ XVII, đời sống kinh tế và xã hội ở bang Virginia và bang Maryland phụ thuộc chủ yếu vào các chủ đồn điền lớn và các chủ trại tiểu nông. Các chủ đồn điền ở khu vực Tidewater nhờ có nguồn lao động nô lệ đã chiếm giữ hầu hết quyền lực chính trị và vùng đất màu mỡ nhất. Họ xây những ngôi nhà thật tráng lệ, sống theo kiểu quý tộc và luôn đón nhận những luồng văn hóa mới nhất từ nước ngoài.

Các chủ trại tiểu nông canh tác trên diện tích đất nhỏ hơn lại tham gia các hội đồng lập pháp và từ đó tìm cách tham gia vào đời sống chính trị. Tính thẳng thắn, bộc trực của họ luôn là lời cảnh báo với nhóm đầu sỏ chính trị bao gồm những chủ đồn điền lớn: không được xâm phạm quá mức quyền của những con người tự do.

Cư dân ở vùng Carolinas đã nhanh chóng biết cách kết hợp nông nghiệp với thương mại. Chính vì vậy, thị trường đã trở thành nguồn của cải vật chất khổng lồ đối với họ. Những cánh rừng bạt ngàn cũng là một nguồn thu: gỗ xẻ, hắc-ín, nhựa thông là nguồn nguyên liệu đóng tàu tốt nhất trên thế giới. Không phải phụ thuộc vào duy nhất một vụ canh tác như ở bang Virginia, hai bang Bắc và Nam Carolina sản xuất và xuất khẩu gạo, thuốc nhuộm màu chàm tím – một loại thuốc nhuộm được chiết xuất từ các loài cây địa phương dùng để nhuộm vải. Đến năm 1750, có hơn 100.000 người sống ở cả hai thuộc địa Bắc và Nam Carolina. Charleston, bang Nam Carolina, trở thành trung tâm thương mại và hải cảng hàng đầu trong khu vực.

Ở các thuộc địa ở cực Nam, cũng tương tự như tất cả mọi nơi khác, tăng trưởng dân số ở khu vực hẻo lánh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Do không muốn định cư ở khu vực Tidewater chịu sự ảnh hưởng nặng nề của người Anh nên những người nhập cư từ Đức và tín đồ Tin Lành Bắc Ai-len đành di chuyển sâu vào đại lục. Những người không thể bảo vệ được những mảnh đất màu mỡ dọc bờ biển hoặc đất đai của họ đã trở nên bạc màu thì phát hiện những ngọn đồi về phía Tây là vùng đất mới trù phù đầy hứa hẹn. Dù còn gặp muôn vàn khó khăn song những cư dân nơi đây vẫn không ngừng ra đi. Đến thập niên 1730, họ đã đổ tới thung lũng Shenandoah ở bang Virginia và chẳng bao lâu sau, vùng đất này đã có rất nhiều những trang trại.

Những gia đình sống ở vùng giáp ranh với người da đỏ đã dựng những túp lều gỗ, khai vỡ đất hoang trồng ngô và lúa mì. Nam giới mặc quần áo da hươu hoặc da cừu còn phụ nữ mặc quần áo được may bằng vải họ đã dệt ở quê cũ. Thức ăn của họ gồm thịt hươu, nai, gà rừng và cá. Họ cũng có những thú tiêu khiển riêng – những bữa tiệc ăn thịt nướng ngoài trời, khiêu vũ, sưởi ấm ngôi nhà cho những cặp vợ chồng mới cưới, thi bắn súng và làm chăn bông. Các cuộc thi làm chăn cho đến nay vẫn còn là một truyền thống ở nước Mỹ.

XÃ HỘI, TRƯỜNG HỌC VÀ VĂN HÓA

Một nhân tố quan trọng kìm hãm giai cấp quý tộc hùng mạnh hay quý tộc lớp dưới xuất hiện ở các thuộc địa là khả năng bất kỳ người nào sống ở một thuộc địa đã được thành lập đều có thể tìm được một chỗ ở mới giáp biên giới. Vì lẽ đó, những nhân vật có quyền sinh quyền sát ở Tidewater dần dần buộc phải nới lỏng những chính sách chính trị, những yêu cầu cấp đất và những nghi lễ tôn giáo trước nguy cơ người dân đổ xô đến sinh sống ở biên giới. Một nhân tố khác cũng không kém phần quan trọng với tương lai của họ là việc thành lập những trung tâm giáo dục và văn hóa ở nước Mỹ trong giai đoạn thuộc địa. Trường Đại học Havard được thành lập năm 1636 ở Cambridge, bang Massachusetts. Đến cuối thế kỷ, trường Đại học William và Mary được xây dựng ở bang Virginia. Một vài năm sau, trường Đại học Connecticut, sau này trở thành trường Đại học Yale, cũng đã được thành lập.

Nhưng đáng chú ý hơn là sự lớn mạnh của hệ thống trường học do chính quyền quản lý. Việc Thanh giáo đề cao việc tín đồ đọc trực tiếp Kinh thánh đã đề cao tầm quan trọng của việc xóa mù chữ. Năm 1647, chính quyền thuộc địa Vịnh Massachusetts đã ban hành Đạo luật chống quỷ sa tăng, yêu cầu tất cả các thị trấn có 50 gia đình trở lên phải mở một trường trung học dạy tiếng La-tinh (để đào tạo học sinh chuẩn bị vào đại học). Ngay sau đó, tất cả các thuộc địa khác ở vùng New England, ngoại trừ bang Rhode Island, đều theo tấm gương này.

Những người hành hương và những tín đồ Thanh giáo đã mang theo những tủ sách bé nhỏ của họ và tiếp tục nhập sách từ Luân ôn. Đến đầu thập niên 1680, những người kinh doanh sách ở Boston đã trở nên phát đạt nhờ bán các tác phẩm văn học, lịch sử, chính trị, triết học, khoa học, thần học và văn chương cổ điển. Năm 1638, nhà xuất bản đầu tiên ở các thuộc địa của nước Anh và là nhà xuất bản thứ hai ở Bắc Mỹ đã được xây dựng tại trường Đại học Harvard.

Trường học đầu tiên tại bang Pennsylvania được mở cửa vào năm 1683. Trường này dạy đọc, viết và kế toán sổ sách. Sau đó, mỗi giáo xứ Quaker đều mở trường tiểu học cho trẻ em. Việc giảng dạy ở cấp cao hơn – dành cho các môn ngôn ngữ, lịch sử và văn học cổ điển – được thực hiện ở Trường công ái hữu (Friends Public School). Trường này vẫn còn hoạt động cho đến tận ngày nay ở Philadelphia mang tên William Penn Charter School. Trường giảng dạy miễn phí cho học trò nghèo, nhưng các bậc phụ huynh nếu có điều kiện thì vẫn được yêu cầu trả học phí cho con cái của họ.

Ở Philadelphia có rất nhiều trường học tư thục không gắn bó với tôn giáo đã dạy ngôn ngữ, toán học và khoa học tự nhiên. Có một số trường học buổi tối cho người lớn. Phụ nữ không hoàn toàn bị xem thường, nhưng mọi cơ hội học tập của họ chỉ giới hạn trong việc học những kỹ năng làm việc nhà. Gia sư cũng dạy thêm tiếng Pháp, âm nhạc, khiêu vũ, hội họa, hát, ngữ pháp và thậm chí ghi chép sổ sách kế toán cho những cô con gái của các gia đình giàu có ở Philadelphia.

Vào thế kỷ XVIII, sự phát triển về tri thức và văn hóa của Pennsylvania đã được phản ánh qua hai nhân cách lớn – James Logan và Benjamin Franklin. Logan là thư ký của chính quyền thuộc địa và chính tại thư viện riêng của ông, anh chàng Franklin trẻ tuổi đã tìm thấy những tác phẩm khoa học mới nhất. Năm 1745 Logan đã cho xây một tòa nhà làm nơi lưu trữ bộ sưu tập sách của ông, đồng thời ông đã viết di chúc tặng cả tòa nhà lẫn số sách cho thành phố.

Franklin thậm chí còn đóng góp nhiều hơn vào đời sống trí tuệ của thành phố Philadelphia. Ông đã thành lập câu lạc bộ tranh luận – hạt nhân của của Hội Triết học Hoa Kỳ sau này. Những nỗ lực của ông đã dẫn tới việc xây dựng một viện hàn lâm và sau này trở thành trường Đại học Tổng hợp Pennsylvania. Ông cũng là người tiên phong trong việc thành lập thư viện cho mượn sách thu phí. Ông đã gọi đây là hình mẫu của tất cả những thư viện thu phí ở Bắc Mỹ.

Ở các thuộc địa miền Nam, các chủ đồn điền và nhà buôn giàu có thuê gia sư từ Ai-len hay Xcốt-len để kèm cho con cái họ. Một số người đã cho con cái đi học ở Anh. Do có nhiều cơ hội khác như vậy nên tầng lớp thượng lưu ở Tidewater không quan tâm tới việc phát triển giáo dục công. Hơn nữa, các nông trại và đồn điền phân tán cũng khiến cho việc lập các trường học cộng đồng trở nên khó khăn. Vì lẽ đó, chỉ có rất ít các trường học miễn phí ở bang Virginia.

Tuy nhiên, niềm khát khao được đi học không bó hẹp trong phạm vi những cộng đồng đã có tổ chức. Ở khu vực biên giới, tín đồ Tin Lành từ Bắc Ai-len mặc dù chỉ sống trong những túp lều tồi tàn nhưng lại là những người vô cùng ham học. Họ ra sức mời gọi những mục sư thông thái tới khu định cư của mình.

Sáng tác văn chương ở các thuộc địa vẫn chỉ tập trung ở New England. Tại đây người ta quan tâm đặc biệt đến những chủ đề tôn giáo. Những bài thuyết giáo là những ấn phẩm phổ biến nhất của ngành xuất bản. Vị mục sư Thanh giáo nổi tiếng, đức cha Cotton Mather, đã viết khoảng 400 tác phẩm, trong đó Magnalia Christi Americana là bức tranh thu nhỏ toàn bộ lịch sử vùng New England. Nhưng tác phẩm nổi tiếng nhất thời đó là trường thi Ngày tận thế của Đức cha Michael Wigglesworth, mô tả lời phán quyết cuối cùng bằng những ngôn từ đầy khiếp sợ.

Năm 1704, Cambridge, Massachusetts, đã phát hành tờ báo đầu tiên thành công ở các thuộc địa. Đến năm 1745 đã có 22 tờ báo được xuất bản ở Bắc Mỹ thuộc Anh.

Ở New York, một bước tiến quan trọng trong nguyên tắc tự do ngôn luận đã diễn ra với trường hợp của Johann Peter Zenger, chủ bút Tuần báo New York (New York Weekly Journal) bắt đầu hoạt động từ năm 1733 và là tiếng nói đối lập với chính quyền. Sau hai năm xuất bản, vị thống sứ không thể chịu nổi những lời mỉa mai chua cay của Zenger được nữa, và đã ra lệnh tống giam Zenger vì tội đăng tải những lời bôi nhọ xúi giục nổi loạn. Zenger vẫn tiếp tục biên tập cho tờ báo của mình trong suốt chín tháng chịu tù giam. Chính sự kiện đó đã khiến công chúng ở các thuộc địa hết sức quan tâm. Andrew Hamilton, vị luật sư trứ danh bênh vực cho Zenger, đã lập luận những lời cáo buộc do Zenger đăng tải trên báo là sự thật chứ không phải là bôi nhọ. Bồi thẩm đoàn đã tuyên án Zenger vô tội và ông đã được trả tự do.

Các thị trấn càng trở nên giàu có thì càng làm người ta lo sợ rằng có thể điều đó đang lôi kéo cả xã hội đi theo những điều trần tục, và đã góp phần gây ra làn sóng phản đối của tôn giáo trong thập niên 1730 – hay còn gọi là phong trào Tỉnh ngộ Vĩ đại. Nguyên nhân của phong trào này xuất phát từ George Whitefield, người theo giáo phái thức tỉnh lòng mộ đạo ở Wesley đến từ nước Anh năm 1739, và Jonathan Edwards, người phục vụ trong nhà thờ giáo đoàn ở Northampton, Massachusetts.

Whitefield đã bắt đầu phong trào thức tỉnh lòng mộ đạo ở Philadelphia và sau đó mở rộng tới New England. Mỗi một lần ông thu hút tới 20.000 người tới dự thông qua những màn kịch và tài diễn thuyết đầy xúc cảm. Những cuộc nổi loạn mang tính tôn giáo đã lan khắp New England và các thuộc địa miền Trung khi các mục sư rời bỏ các nhà thờ để đi thức tỉnh lòng mộ đạo.

Trong số những người chịu ảnh hưởng của Whitefield và phong trào Tỉnh ngộ Vĩ đại có Edwards. Đóng góp to lớn nhất của ông thể hiện qua bài thuyết giảng năm 1741 mang tên “Những kẻ tội lỗi nằm trong tay Chúa trời giận dữ”. Edwards không sử dụng kịch nghệ mà truyền đạt những thông điệp của mình với phong thái bình thản và sâu sắc. Ông lập luận rằng các nhà thờ đã ra sức tìm cách tước khả năng cứu thế của Cơ đốc giáo trước những tội lỗi. Kiệt tác vĩ đại của ông mang tựa đề “Về tự do ý chí” (1754) đã cố gắng hòa giải phái Can-vanh với phong trào Khai sáng.

Phong trào Tỉnh ngộ Vĩ đại đã mở đường cho sự ra đời của các giáo phái Phúc âm (các nhánh Cơ- đốc giáo tin vào khả năng cải tà quy chính của mỗi cá nhân và sự không thể sai lầm của Kinh thánh không bao giờ sai) và thức tỉnh lòng mộ đạo. Các phong trào này tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa và tôn giáo ở Mỹ, đồng thời làm suy yếu địa vị của giới tăng lữ và kêu gọi các tín đồ đề cao lương tâm của chính họ. Có lẽ điều quan trọng nhất là phong trào đã thúc đẩy các giáo phái phát triển mạnh mẽ. Kết quả là, điều đó đã khuyến khích công chúng chấp nhận nguyên tắc khoan dung tôn giáo.

THÀNH LẬP CHÍNH PHỦ THUỘC ĐỊA

Trong tất cả thời kỳ đầu của chế độ thuộc địa, có một đặc điểm rất đáng chú ý là Chính phủ Anh có rất ít ảnh hưởng mang tính kiểm soát ở đây. Tất cả các thuộc địa, ngoại trừ bang Georgia, đều xuất hiện với tư cách là các công ty của các cổ đông, hoặc sở hữu phong kiến nhờ chiếu chỉ của nhà vua. Việc nhà vua đã trao chủ quyền trực tiếp cho các công ty cổ phần hoặc các địa chủ đối với các khu định cư ở Tân Thế giới chắc chắn không có nghĩa là những người đi khai hoang ở Mỹ được tự do, nằm ngoài tầm kiểm soát từ bên ngoài. Chẳng hạn, theo các điều khoản trong điều lệ của Công ty Virginia thì toàn bộ quyền hành của chính phủ được trao cho chính công ty. Tuy nhiên, hoàng gia cho rằng công ty sẽ nằm trong lãnh thổ của nước Anh. Do vậy, cư dân ở Virginia sẽ không có tiếng nói nhiều trong chính quyền của họ một khi nhà vua giữ quyền lực tuyệt đối.

Dẫu vậy, tất cả các thuộc địa lại tự coi mình là các quốc gia hoặc các nước thịnh vượng chung, bình đẳng như nước Anh, và chỉ có quan hệ lỏng lẻo với chính quyền ở Luân Đôn. Ở một phương diện nhất định thì quyền lực tuyệt đối từ bên ngoài đã lụi tàn. Những người đi khai hoang – thừa hưởng truyền thống đấu tranh giành tự do chính trị ở nước Anh từ lâu – đã đưa những khái niệm tự do vào hiến chương đầu tiên của Virginia. Hiến chương quy định những người Anh đi khai hoang sẽ được hưởng tất cả các quyền tự do, quyền bỏ phiếu và quyền được miễn truy tố như họ đã sinh ra và sống ở vương quốc Anh của chúng ta. Do đó, họ cũng được hưởng tất cả mọi quyền lợi đã được quy định trong Đại hiến chương của nước Anh do vua John ban hành năm 1215 đảm bảo quyền tự do chính trị và dân sự cho người dân, và trong hệ thống án lệ. Năm 1618, Công ty Virginia đã ra chỉ thị cho vị thống sứ được cử sang cho phép những cư dân tự do trong các đồn điền được quyền bầu ra những người đại diện để cùng với viên thống sứ và hội đồng được bổ nhiệm thông qua các sắc lệnh vì lợi ích của thuộc địa.

Các biện pháp này đã có ảnh hưởng rộng rãi nhất trong toàn bộ thời kỳ thuộc địa. Kể từ đó, người ta đã nhất trí rằng những người đi khai hoang có quyền tham gia vào vào chính quyền của riêng họ. Trong mọi trường hợp, sau này khi ban chiếu, nhà vua đều quy định người dân tự do của xứ thuộc địa có quyền có tiếng nói trong việc ban hành những đạo luật ảnh hưởng đến họ. Do vậy, các chiếu chỉ ban cho gia đình Calverts ở bang Maryland, William Penn ở bang Pennsylvania, các chủ đất ở các bang Bắc và Nam Carolina và các chủ đất ở bang New Jersey đã nêu rõ đạo luật chỉ được thông qua nếu có sự chấp thuận của những người tự do.

Trong nhiều năm ở vùng New England, thậm chí đã có một chính phủ tự trị hoàn thiện hơn so với ở các thuộc địa khác. Trên tàu Mayflower, những tín đồ Thanh giáo người Anh đã thông qua một văn bản pháp lý đảm bảo sự vận hành của chính phủ mang tên Hiệp ước Mayflower “để chúng ta đoàn kết lại thành một chính thể dân sự để đảm bảo tốt hơn trật tự của chúng ta… và từ đó soạn thảo, xây dựng và ban hành những đạo luật, sắc lệnh, luật, hiến pháp và cơ quan công bằng và bình đẳng… đáp ứng tốt nhất nhu cầu và thuận lợi nhất cho lợi ích chung của cả thuộc địa…”.

Tuy không có cơ sở pháp lý cho phép những tín đồ Thanh giáo người Anh thành lập một hệ thống chính phủ của chính họ, song không có ai phản đối việc làm của họ, đồng thời theo Hiệp ước Mayflower, những người định cư ở Plymouth trong nhiều năm đã có thể giải quyết những công việc của riêng họ mà không có sự can thiệp từ bên ngoài.

Câu chuyện tương tự cũng xảy ra ở Công ty Vịnh Massachusetts. Công ty này cũng được phép tự trị. Như vậy, toàn bộ quyền lực nằm trong tay những người sinh sống ở thuộc địa. Lúc đầu, khoảng mười thành viên ban đầu của công ty đến Mỹ đã cố gắng thiết lập chế độ chuyên quyền. Nhưng không bao lâu sau, những người đi khai hoang khác đã đòi hỏi có tiếng nói trong những công việc chung và tuyên bố bất kỳ hành động nào khước từ đòi hỏi chính đáng đó của họ đều có thể sẽ dẫn tới việc di cư hàng loạt.

Các thành viên công ty đã phải chịu thua và quyền kiểm soát chính phủ đã được chuyển sang những đại biểu dân bầu. Kết quả là những thuộc địa khác ở vùng New England như bang Connecticut và bang Rhode Island – cũng đã trở thành những khu vực tự trị chỉ bằng cách đơn giản khẳng định họ không nằm trong tầm kiểm soát của bất kỳ một chính quyền nào khác, và ngay sau đó đã xây dựng hệ thống chính trị của riêng họ theo mô hình của tín đồ Thanh giáo người Anh ở Plymouth.

Chỉ trong hai trường hợp là yêu cầu cai trị bị loại bỏ. Đó là bang New York được ban cho em trai Charles đệ Nhị, Công tước xứ York (sau này trở thành vua James đệ Nhị) và bang Georgia được ban cho một nhóm những “người được ủy thác”. Trong cả hai trường hợp này, những điều khoản về cai trị đã chết yểu vì những người khai hoang đã nhất quyết đòi được đại diện ở cơ quan lập pháp mạnh tới mức chẳng bao lâu sau chính quyền đã phải chịu thua.

Giữa thế kỷ XVII người Anh đã sao lãng đến mức không theo đuổi chính sách thuộc địa vì cuộc Nội chiến (1642-1649) và nền cộng hòa Thanh giáo của Oliver Cromwell. Sau khi Charles đệ Nhị và triều đại Stuart được khôi phục vào năm 1660, nước Anh quan tâm tới quản lý thuộc địa hơn. Tuy nhiên, ngay cả khi đó, việc quản lý của họ vẫn kém hiệu quả và thiếu kế hoạch đồng bộ. Các thuộc địa phần lớn bị bỏ mặc để tự do xoay sở.

Sự xa xôi cách trở do đại dương bao la cũng khiến cho việc kiểm soát các thuộc địa trở nên khó khăn. Thêm vào đó là tính chất rất riêng của cuộc sống ở nước Mỹ ở thời kỳ sơ khai. Xuất thân từ những đất nước có không gian chật hẹp xen lẫn là những thành phố đông dân, những người định cư đã tìm đến xứ sở dường như rộng lớn vô tận. Ở lục địa như vậy, các điều kiện thiên nhiên đã thôi thúc con người phát huy tinh thần tự lực và vì vậy những cư dân nơi đây đã quen với việc tự đưa ra những quyết định. ảnh hưởng của chính quyền đến những khu vực hẻo lánh rất chậm chạp. Do vậy, vô chính phủ là tình trạng phổ biến thường xuyên ở khu vực biên giới.

Tuy nhiên, việc tự trị ở các chính quyền thuộc địa không có nghĩa hoàn toàn không có thách thức. Trong thập niên 1670, ủy ban Thương mại và Đồn điền trực thuộc hoàng gia được thiết lập nhằm áp dụng chế độ trọng thương ở thuộc địa đã tiến tới việc bãi bỏ hiến chương của Công ty Vịnh Massachusetts vì các thuộc địa chống lại chính sách kinh tế của Chính phủ Anh. Năm 1685, James đệ Nhị đã thông qua đề xuất thành lập lãnh thổ tự trị ở vùng New England và đưa các thuộc địa ở miền Nam kéo dài đến tận bang New Jersey vào thẩm quyền tài phán của New England, từ đó có thể tăng cường sự kiểm soát của hoàng gia đối với toàn bộ khu vực. Edmund Andros, thống sứ do hoàng gia cử sang, đã sử dụng mệnh lệnh hành chính để đánh thuế, áp dụng nhiều biện pháp cứng rắn khác và bỏ tù tất cả những ai phản đối.

Khi những tin tức về cuộc Cách mạng Vinh quang (năm 1688-1689) phế truất James đệ Nhị lan tới Boston, toàn bộ dân chúng đã nổi dậy và tống giam Andros. Theo hiến chương mới, Massachusetts và Plymouth lần đầu tiên đã được hợp nhất vào năm 1691 thành thuộc địa Công ty Vịnh Massachusetts trực thuộc hoàng gia. Các thuộc địa khác ở vùng New England nhân đó cũng nhanh chóng khôi phục lại chính quyền trước đây của họ.

Tuyên ngôn về Quyền và Đạo luật Khoan dung của người Anh ban hành năm 1689 đã khẳng định quyền tự do thờ phụng của tín đồ Cơ- đốc giáo ở các thuộc địa cũng như ở Anh, và có những quy định hạn chế quyền lực của hoàng gia. Cũng quan trọng không kém là Chuyên luận thứ hai về chính quyền của John Locke (năm 1690) – cơ sở lý luận chính của cuộc Cách mạng Vinh quang. Chuyên luận của ông đã nêu lý thuyết về chính quyền không dựa vào quyền lực thần thánh, mà dựa vào khế ước. Chuyên luận thừa nhận con người ngay từ khi sinh ra đã được tự nhiên ban cho quyền sống, quyền tự do và quyền sở hữu, do đó cũng có quyền nổi loạn khi chính phủ vi phạm quyền của họ.

Đến đầu thế kỷ XVIII gần như tất cả mọi thuộc địa đều nằm dưới quyền tài phán trực tiếp của Hoàng gia Anh, nhưng lại theo những nguyên tắc được xác lập qua cuộc Cách mạng Vinh quang. Các thống sứ tìm cách thực thi những quyền mà nhà vua đã bị tước đoạt ở nước Anh, nhưng cơ quan lập pháp của thuộc địa, nhờ biết được những sự kiện diễn ra ở nước Anh, đã quyết tâm khẳng định quyền và quyền lợi tự do của họ. Thế mạnh của họ thể hiện ở hai quyền quan trọng cơ bản tương tự như của Quốc hội Anh – quyền bỏ phiếu về thuế và chi tiêu, và quyền đề xuất các dự luật chứ không chỉ đơn thuần phản ứng lại các đề xuất của thống sứ.

Các cơ quan lập pháp đã sử dụng những quyền này để giám sát quyền lực của thống sứ do hoàng gia cử tới và để thông qua các dự luật khác nhằm mở rộng quyền và phạm vi ảnh hưởng của họ. Những mâu thuẫn liên tục diễn ra giữa thống sứ và cơ quan lập pháp đã khiến bầu không khí chính trị ở thuộc địa ngày càng trở nên hỗn độn và càng khiến những người đi khai hoang ý thức về sự khác biệt trong lợi ích giữa Mỹ và Anh. Trong nhiều trường hợp, giới chức ở hoàng gia không hiểu ý nghĩa quan trọng trong việc làm của cơ quan lập pháp thuộc địa, và do vậy họ đã thờ ơ không để ý. Tuy nhiên, những tiền lệ và các nguyên tắc được xác lập trong các cuộc xung đột giữa cơ quan lập pháp thuộc địa và các thống sứ cuối cùng đã trở thành một bộ phận quan trọng trong hiến pháp bất thành văn của các thuộc địa. Bằng cách đó, các cơ quan lập pháp địa phương đã khẳng định được quyền tự trị của họ.

CUỘC CHIẾN TRANH VỚI NGƯỜI PHÁP VÀ THỔ DÂN DA ĐỎ

Pháp và Anh đã can dự vào vô số cuộc chiến tranh ở châu Âu và Ca-ri-bê trong suốt thế kỷ XVIII. Mặc dù nước Anh đã chiếm được nhiều ưu thế – chủ yếu ở các đảo sản xuất nhiều đường ở Ca-ri-bê – song các cuộc đụng độ vẫn không phân thắng bại. Pháp vẫn duy trì được vị trí hùng mạnh ở Bắc Mỹ. Đến năm 1754, Pháp vẫn duy trì quan hệ rất tốt với một số bộ lạc thổ dân da đỏ ở Canada và dọc theo vùng Hồ Lớn. Họ đã kiểm soát sông Mississippi và xây dựng một đế chế hùng mạnh hình lưỡi liềm trải dài từ Quebec tới New Orleans nhờ việc xây dựng hệ thống các cảng biển và thương điếm. Người Anh vẫn chỉ giới hạn ở vành đai phía đông dãy Appalachian. Như vậy, người Pháp không chỉ đe dọa đế chế Anh mà cả những người đi khai hoang ở Mỹ bởi lẽ khi đã chiếm được thung lũng Mississippi, Pháp có thể ngăn chặn việc mở rộng cương vực của họ sang phía Tây.

Vào năm 1754 đã nổ ra một cuộc đụng độ vũ trang ở pháo đài Duquesne – Pittsburgh, bang Pennsylvania ngày nay – giữa một đơn vị lính chính quy của Pháp với du kích bang Virginia dưới sự chỉ huy của chàng trai 22 tuổi George Washington – một chủ đồn điền và là người lập bản đồ ở Virginia. Chính phủ Anh đã cố gắng giải quyết xung đột bằng cách triệu tập đại diện của các bang New York, Pennsylvania, Maryland và thuộc địa vùng New England. Từ ngày 19/6 đến 10/7/1754, Đại hội Albany đã gặp gỡ với người da đỏ Iroquois tại Albany, bang New York để cải thiện quan hệ với họ và đảm bảo họ sẽ luôn đứng về phía người Anh.

Tuy nhiên, các đại biểu cũng đã tuyên bố việc thành lập liên minh các thuộc địa Mỹ có ý nghĩa cực kỳ cần thiết để đảm bảo sự tồn tại của các thuộc địa này, đồng thời thông qua đề xuất của Benjamin Franklin. Kế hoạch Liên minh Albany đã quy định một tổng thống được nhà vua bổ nhiệm và một đại hội đồng bao gồm các đại biểu được các cơ quan lập pháp thuộc địa lựa chọn, trong đó mỗi thuộc địa sẽ có số đại diện tương ứng với tỷ lệ đóng góp tài chính vào ngân khố chung. Cơ quan này sẽ chịu trách nhiệm về quốc phòng, quan hệ với thổ dân da đỏ, thương mại và khu vực định cư ở miền Tây. Điều quan trọng nhất là cơ quan này có quyền ban hành các sắc lệnh thuế. Tuy nhiên, không thuộc địa nào chấp nhận bản kế hoạch này vì họ không muốn phải để quyền đánh thuế hoặc kiểm soát mở rộng cương vực sang phía Tây rơi vào tay một cơ quan chính quyền trung ương.

Nhờ có vị trí chiến lược tốt hơn và bộ máy lãnh đạo giỏi hơn nên nước Anh cuối cùng đã chiến thắng trong cuộc xung đột với Pháp, cuộc xung đột thường được người Mỹ gọi là Cuộc chiến tranh với Pháp và thổ dân da đỏ, và người châu Âu gọi là cuộc chiến tranh Bảy năm. Chỉ có một phần rất nhỏ trong cuộc chiến tranh này diễn ra ở phía Tây bán cầu.

Trong Hòa ước Paris ký kết năm 1763, nước Pháp đã bỏ tất cả vùng đất Canada, Hồ Lớn và lãnh thổ phía Đông sông Mississippi cho người Anh. Giấc mơ về một đế chế Pháp ở Bắc Mỹ đã hoàn toàn sụp đổ.

Sau khi chiến thắng Pháp, nước Anh đã phải đương đầu với một khó khăn mà họ đã bỏ mặc từ lâu – cai trị đế chế của họ. Luân Đôn cho rằng họ cần phải tổ chức lại những vùng đất rộng lớn của họ để tạo điều kiện cho việc phòng thủ, làm hài hòa lợi ích rất khác nhau của các vùng và dân tộc khác nhau, đồng thời phân bổ công bằng hơn những phí tổn quản lý thuộc địa.

Chỉ riêng ở Bắc Mỹ, lãnh thổ của Anh đã tăng hơn gấp đôi. Nếu như trước đây cư dân ở đây chủ yếu là tín đồ Tin Lành người Anh thì giờ đây còn có thêm những người theo đạo Thiên Chúa nói tiếng Pháp từ Quebec và đông đảo thổ dân da đỏ mới theo Cơ đốc giáo. Việc phòng thủ và quản lý những lãnh thổ cũ và mới luôn đòi hỏi phải có những khoản tiền lớn và nhân lực ngày càng tăng. Bộ máy quản lý thuộc địa cũ rõ ràng không đủ để đáp ứng những yêu cầu này. Tuy nhiên, các biện pháp thiết lập bộ máy mới lại ẩn chứa nhiều mối hoài nghi từ phía những người đi khai hoang bởi lẽ họ thấy nước Anh không còn là người bảo vệ quyền lợi cho họ, mà chỉ là mối đe dọa với chính họ.

MỘT DÂN TỘC PHI THƯỜNG?

Phải mất 175 năm sau khi một nhóm gồm hầu hết các thuộc địa của Anh được thành lập thì Hoa Kỳ mới trở thành một quốc gia. Nhưng ngay từ đầu, Hoa Kỳ là một xã hội hoàn toàn khác biệt trong con mắt của người châu Âu vốn quan sát họ từ xa, cho dù với niềm hy vọng hay nỗi lo sợ. Hầu hết những người định cư nơi đây – dù là thế hệ con cháu của giới quý tộc, những người bất đồng tôn giáo hay những người hầu bị bần cùng hóa – đều được cuốn hút bởi tương lai đầy triển vọng hoặc quyền tự do mà họ không thể có ở Cựu Thế giới. Những người Mỹ đầu tiên lại được hồi sinh một cách tự do, được khẳng định chính mình ở vùng đất hoang sơ không bị bất kỳ một trật tự xã hội nào cản trở, ngoại trừ cuộc sống nguyên thủy của những người thổ dân mà họ đã chiếm đất. Bỏ lại đằng sau gánh nặng của trật tự phong kiến cũ, họ hầu như không gặp phải bất kỳ trở ngại nào trong quá trình xây dựng xã hội dựa trên các nguyên tắc tự do chính trị và xã hội được xây dựng trong thời kỳ đầy khó khăn ở thế kỷ XVII và XVIII ở châu Âu. Dựa theo tư duy của nhà triết học John Locke, mô hình tự do đó đã đề cao quyền của các cá nhân và hạn chế quyền lực của chính phủ.

Hầu hết người nhập cư đến Mỹ đều xuất phát từ quần đảo Anh – chính thể tự do nhất ở châu Âu cùng với Hà Lan. Về tôn giáo, phần lớn trong số họ đi theo các nhánh khác nhau của giáo phái Can-vanh, đề cao cả mối quan hệ thần thánh và thế tục theo khế ước. Tất cả những điều đó đã mở đường cho sự ra đời của một trật tự xã hội được xây dựng trên nền tảng quyền cá nhân và sự uyển chuyển của xã hội. Việc xây dựng một xã hội trọng thương phức tạp và có trật tự chặt chẽ hơn ở các thành phố duyên hải trong thế kỷ XVIII cũng không cản trở xu thế này. Chính các thành phố này lại trở thành cái nôi của cuộc Cách mạng Mỹ. Đồng thời việc thường xuyên xây dựng lại xã hội với việc mở rộng biên giới phía Tây nhanh chưa từng thấy cũng đã góp phần thúc đẩy tư tưởng dân chủ – Tự do như vậy.

Ở châu Âu, các lý tưởng về quyền cá nhân diễn ra chậm hơn và khác biệt hơn. Khái niệm dân chủ thậm chí còn xa lạ hơn thế. Những cố gắng nhằm tăng cường quyền cá nhân và dân chủ ở quốc gia già cỗi nhất châu Âu đã dẫn tới cuộc Cách mạng Pháp. Những nỗ lực đập tan chế độ phong kiến mới đồng thời thiết lập quyền của cá nhân và tư tưởng bác ái dân chủ đã gây ra nỗi khiếp sợ, dẫn tới chế độ độc tài và chuyên quyền của Napoleon. Cuối cùng, điều đó đã dẫn tới những phản ứng và việc hợp pháp hóa trật tự cũ đang suy tàn. Ở Hoa Kỳ, hình ảnh châu Âu xưa đã bị nhòa đi trước những lý tưởng xuất hiện thật tự nhiên trong quá trình xây dựng một xã hội mới trên vùng đất hoang sơ. Những nguyên tắc tự do và dân chủ đã nổi lên rất mạnh ngay từ giai đoạn đầu. Một xã hội gạt bỏ những gánh nặng trong lịch sử châu Âu cuối cùng đã khai sinh một dân tộc tự thấy mình là phi thường trong lịch sử.

NHỮNG PHÙ THỦY Ở SALEM

Năm 1692, một nhóm thiếu nữ ở Salem Village, bang Massachusetts đã lâm vào những cơn đau đớn kỳ lạ sau khi nghe những câu chuyện do một người nô lệ da đỏ miền Tây kể lại. Họ đã kết tội một số phụ nữ là phù thủy. Dân thị trấn thấy khiếp sợ nhưng không hề kinh ngạc bởi niềm tin vào phép thuật phù thủy đã lan rộng ở cả Mỹ và châu Âu suốt thế kỷ XVII. Giới chức thị trấn đã triệu tập một phiên tòa để phân xử những lời cáo buộc về phép thuật. Trong vòng một tháng, sáu phụ nữ đã bị kết án và treo cổ.

Những điều gì xảy ra sau đó – tuy là một sự kiện riêng biệt trong lịch sử nước Mỹ – đã giúp người ta có một cái nhìn sáng rõ tới thế giới xã hội và tâm lý của xứ New England Thanh giáo. Giới quan chức thành phố đã triệu tập một phiên tòa để nghe những lời buộc tội thuật phù thủy và nhanh chóng kết án, hành hình một nữ chủ quán rượu làng Bridget Bishop, chỉ trong một tháng, năm phụ nữ khác đã bị kết án và bị treo cổ.

Tuy nhiên, cơn hoảng loạn ngày càng gia tăng phần lớn là vì tòa cho phép nhân chứng khẳng định họ đã từng nhìn thấy những kẻ bị cáo buộc là những linh hồn hoặc bóng ma. Thực ra những bằng chứng ma như vậy không thể chứng minh và cũng không thể kiểm chứng một cách khách quan. Đến mùa thu năm 1692, 20 nạn nhân trong đó có một số nam giới, đã bị hành quyết và hơn 100 người khác bị giam (năm người đã bị chết trong tù), trong số đó có vài người là những công dân nổi tiếng của thành phố. Khi những lời cáo buộc có nguy cơ lan khỏi Salem thì các vị mục sư ở khắp thuộc địa yêu cầu chấm dứt xét xử. Vị thống sứ đã nhất trí. Những người vẫn còn bị giam sau đó cũng được trắng án hoặc được ân xá.

Mặc dù chỉ là sự kiện đơn lẻ nhưng câu chuyện ở Salem lại khiến người Mỹ xôn xao suốt một thời gian dài. Hầu hết các sử gia nhất trí rằng Salem Village vào năm 1692 đã trải qua một cơn kích động (hysteria) lớn, lại được bồi thêm bởi niềm tin thực sự vào ma thuật. Mặc dù có một số thiếu nữ có thể đã đóng kịch song nhiều người lớn đã tham gia trò mê loạn này.

Khi phân tích kỹ hơn đặc điểm của những người cáo buộc và người bị cáo buộc, người ta còn phát hiện thấy nhiều điều hơn. Salem Village cũng giống như thuộc địa New England khi đó đang trong quá trình chuyển đổi từ một xã hội đa phần nông nghiệp với vai trò áp đảo của tín đồ Thanh giáo sang chế độ thế tục mang tính thương mại. Nhiều kẻ kết án là đại diện của nếp sống cũ gắn với nông nghiệp và giáo hội, trong khi một số người bị quy kết là phù thủy lại thuộc tầng lớp doanh thương đang ngày càng lớn mạnh gồm chủ cửa hàng và những lái buôn. Cuộc tranh giành quyền lực chính trị và xã hội giữa những nhóm cũ và tầng lớp thương nhân mới cũng là cuộc tranh đấu diễn ra liên tục trong các cộng đồng trong suốt chiều dài lịch sử nước Mỹ. Nhưng cuộc đấu tranh ấy cũng có những khúc ngoặt thật kỳ lạ và nguy hiểm khi mà công dân của họ lại bị nao núng trước niềm tin cho rằng ma quỷ xuất hiện trong nhà của họ.

Những vụ xét xử phù thủy ở Salem cũng trở thành một câu chuyện bi thảm về những hệ lụy chết người của việc tạo ra những lời cáo buộc thật giật gân nhưng giả dối. 300 năm sau, chúng ta vẫn gọi những lời cáo buộc giả dối chống lại nhiều người là “săn lùng phù thuỷ”.

Chương 3.
CHẶNG ĐƯỜNG GIÀNH ĐỘC LẬP

“Cuộc Cách mạng đã diễn ra trước khi chiến tranh bắt đầu. Cách mạng đã nằm trong trái tim và khối óc của nhân dân”.

—Cựu Tổng thống John Adams, 1818

Suốt thế kỷ XVIII, tất cả các thuộc địa ở Bắc Mỹ của Anh đang trưởng thành tất yếu đều xây dựng một bản sắc riêng. Họ đã lớn mạnh cả về kinh tế và văn hóa. Gần như tất cả đều trải qua nhiều năm được hưởng chế độ tự trị. Trong thập niên 1760, tổng số dân của họ đã vượt 1.500.000 người – tăng sáu lần kể từ năm 1700. Tuy nhiên, mãi đến tận năm 1763, Anh và Mỹ mới thực sự bắt đầu công khai chia tách sau hơn một thế kỷ rưỡi xây dựng khu định cư lâu dài đầu tiên ở Jamestown, bang Virginia.

MỘT HỆ THỐNG THUỘC ĐỊA MỚI

Sau cuộc chiến tranh với Pháp, Luân Đôn thấy cần phải xây dựng một mô hình đế quốc mới mang tính chất tập quyền nhiều hơn, chia sẻ những chi phí vận hành của đế chế bình đẳng hơn và đảm bảo lợi ích của cả cộng đồng người Canada gốc Pháp và thổ dân da đỏ ở Bắc Mỹ. Trái lại, tất cả các thuộc địa vốn từ lâu đã quen được hưởng độc lập giờ đây lại hy vọng được tự do nhiều hơn chứ không phải ít hơn. Do mối đe dọa từ Pháp đã bị loại bỏ nên họ cảm thấy ít cần sự hiện diện quá mạnh của người Anh tại đây. Trong khi đó hoàng gia và Quốc hội thiếu nhạy bén ở bên kia Đại Tây Dương đã tự thấy họ phải cạnh tranh với những người đi khai hoang vốn đã quen với mô hình tự trị và không chịu được tình trạng can thiệp.

Việc tổ chức quản lý Canada và thung lũng Ohio đòi hỏi phải có những chính sách không được làm cho người Pháp và thổ dân da đỏ xa lánh. Nhưng ở đây Luân Đôn lại đi ngược lại lợi ích cơ bản của các thuộc địa. Do dân số tăng nhanh và nhu cầu đất đai định cư ngày càng lớn nên các thuộc địa đã đòi quyền mở rộng cương vực về phía Tây châu thổ sông Mississippi.

Lo sợ sẽ xảy ra hàng loạt các cuộc chiến với thổ dân da đỏ, Chính phủ Anh khẳng định việc mở rộng đất đai cho các thuộc địa cần được thực hiện theo từng bước. Việc hạn chế đi lại cũng là một phương cách bảo đảm sự kiểm soát của Hoàng gia đối với các khu định cư hiện có trước khi cho phép họ lập những khu định cư mới. Tuyên bố của Hoàng gia vào năm 1763 đã chuyển tất cả lãnh thổ phía tây nằm giữa dãy Allegheny, bang Florida, sông Mississippy và Quebec cho thổ dân da đỏ sử dụng. Như vậy, Hoàng gia đã cố bác bỏ yêu cầu mở rộng cương vực sang phía Tây của 13 thuộc địa và chấm dứt phong trào khai hoang sang phía Tây. Tuy tuyên bố đó chưa bao giờ được thực thi, song theo nhiều người đi khai hoang, quy định này lại là một bằng chứng rõ ràng về thái độ xem thường quyền được chiếm và định cư ở những vùng đất miền Tây của họ.

Hậu quả nghiêm trọng hơn của quy định này là chính sách thu ngân sách mới của Chính phủ Anh. Luân Đôn cần có nhiều tiền hơn để hỗ trợ đế chế ngày càng lớn mạnh của họ, đồng thời họ đang vấp phải sự bất mãn ngày càng lớn của những người dân nộp thuế trong nước. Vấn đề này chỉ có thể được giải quyết thông qua những loại thuế mới do Quốc hội áp đặt, song lại làm tổn hại lợi ích của các chính quyền tự trị của thuộc địa.

Bước đầu tiên là sự thay thế Đạo luật Mật đường năm 1733, vốn đã đặt ra mức thuế cắt cổ đối với rượu vang và mật đường nhập khẩu từ mọi khu vực nằm ngoài nước Anh, bằng Đạo luật Đường năm 1764. Đạo luật này cấm nhập khẩu rượu rum; áp mức thuế tương đối với mật đường nhập từ tất cả mọi nơi, đánh thuế rượu vang, lụa, cà phê và nhiều mặt hàng xa xỉ khác. Người ta hy vọng việc giảm thuế mật đường sẽ làm giảm động cơ buôn lậu mật từ miền Tây ấn thuộc Hà Lan và Pháp để phục vụ các lò cất rượu rum ở vùng New England. Chính phủ Anh ra sức thực hiện Đạo luật Đường. Các quan chức hải quan cũng được lệnh tăng cường hiệu quả làm việc. Các tàu chiến của Anh ở vùng lãnh hải của Hoa Kỳ cũng được lệnh bắt giữ buôn lậu. Nhà vua cũng ban hành các sắc lệnh cho phép các sỹ quan khám xét những khu vực bị tình nghi.

Cả thuế quan nhập khẩu theo quy định Đạo luật Đường và các biện pháp thực thi đạo luật này đều khiến các lái buôn ở vùng New England hoang mang. Họ cho rằng việc chi trả các khoản thuế, thậm chí ở mức thấp vẫn có thể khiến công việc kinh doanh của họ bị phá sản. Các lái buôn, các cơ quan lập pháp và các cuộc họp của thị chính đều phản đối đạo luật. Các luật sư ở thuộc địa đã phản đối với khẩu hiệu “đánh thuế không cần đại diện” để thuyết phục nhiều người Mỹ rằng họ đang bị chính mẫu quốc áp bức.

Cuối năm 1764, Quốc hội ban hành Đạo luật Tiền tệ nhằm ngăn chặn các loại tiền giấy kể từ nay được phát hành ở bất kỳ thuộc địa nào thuộc Hoàng gia không được trở thành đồng tiền hợp pháp. Do các thuộc địa luôn bị thâm hụt thương mại và thường xuyên thiếu ngoại tệ mạnh, nên biện pháp này đã gây thêm một gánh nặng nghiêm trọng cho nền kinh tế thuộc địa. Một đạo luật cũng bị thuộc địa phản đối tương tự là Đạo luật Hậu cần được thông qua năm 1765 yêu cầu các thuộc địa phải cung cấp thực phẩm và doanh trại cho các đơn vị quân đội Hoàng gia.

ĐẠO LUẬT THUẾ TEM

Một phương pháp đánh thuế không cần đại diện đã làm bùng lên sự phản kháng có tổ chức lớn nhất là Đạo luật Thuế tem (Stamp Act). Đạo luật này quy định tất cả báo chí, biểu ngữ, sách nhỏ, giấy môn bài, hợp đồng thuê mướn và các loại văn bản pháp luật khác đều bị dán tem để đánh thuế. Số tiền do hải quan Mỹ thu được sẽ được sử dụng cho phòng thủ, bảo vệ và duy trì an ninh cho các thuộc địa.

Được áp dụng như nhau đối với tất cả mọi người bất kể ngành, nghề kinh doanh, Đạo luật Thuế tem đã khiến những nhóm hùng mạnh và có tiếng nói nhất trong cộng đồng dân cư Mỹ có thái độ thù nghịch: các nhà báo, luật sư, tăng lữ, lái buôn và các doanh nhân ở cả miền Bắc và miền Nam, miền Đông và miền Tây. Các lái buôn có thế lực nhất đã tập hợp lực lượng để phản kháng và lập ra những hiệp hội phi nhập khẩu.

Thương mại với mẫu quốc đã sụt giảm vào mùa hè năm 1765 vì những nhân vật có uy thế đã tụ hợp thành nhóm những người con của tự do- những tổ chức bí mật được thành lập để phản đối Đạo luật Thuế tem, thường là bằng các biện pháp bạo lực. Từ bang Massachusetts tới bang Nam Carolina, những đám đông buộc những viên chức thuế tội nghiệp phải thôi việc, đồng thời đập tan những con tem đánh thuế. Phong trào phản kháng của du kích cũng đã vô hiệu hóa được Đạo luật này.

Được đại biểu Patrick Henry khích lệ, Quốc hội bang Virginia đã thông qua một loạt nghị quyết vào tháng 5 lên án việc đánh thuế không cần đại diện là một sự đe dọa đối với các quyền tự do của thuộc địa. Quốc hội cũng tuyên bố người dân Virginia có mọi quyền như người Anh, và do vậy chỉ có các đại biểu do họ bầu chọn mới có quyền áp thuế. Hội đồng Lập pháp bang Massachusetts đã mời tất cả các thuộc địa cử đại biểu tới dự Đại hội Thuế tem ở New York tổ chức vào tháng 10/1765 để xem xét những lời kêu gọi Hoàng gia và Quốc hội Anh giảm thuế. 27 đại biểu từ chín thuộc địa nhân cơ hội này đã tranh thủ dư luận ở thuộc địa. Sau nhiều cuộc tranh cãi, Đại hội đã thông qua một loạt nghị quyết khẳng định không có loại thuế nào đã từng hay có thể được áp lên họ, ngoại trừ bởi cơ quan lập pháp của riêng họ và Thuế tem đã thể hiện rõ ràng xu hướng bãi bỏ mọi quyền và tự do của những người đi khai hoang.

ĐÁNH THUẾ KHÔNG CẦN ĐẠI DIỆN

Câu hỏi được nêu ra như vậy chỉ xoay quanh vấn đề đại diện. Những người đi khai hoang tin rằng họ sẽ không được đại diện trong Quốc hội trừ phi họ thực sự bầu ra các Thượng nghị sỹ. Nhưng ý tưởng này trái ngược với nguyên tắc của người Anh về đại diện thực tế, theo đó mỗi đại biểu Quốc hội đều đại diện cho lợi ích của cả nước và của cả đế chế – ngay cả khi khu vực cử tri của vị đại biểu đó chỉ bao gồm một số rất ít chủ sở hữu tài sản. Lý thuyết này cho rằng tất cả thần dân Anh đều có chung lợi ích như nhau với tư cách là người sở hữu tài sản khi bầu các đại biểu Quốc hội.

Các nhà lãnh đạo Mỹ lại lập luận rằng họ chỉ có quan hệ hợp pháp duy nhất với Hoàng gia. Chính nhà vua đã cho phép thiết lập các thuộc địa bên kia đại dương và chính nhà vua đã cung cấp cho họ bộ máy chính quyền. Họ khẳng định rằng nhà vua vừa là người trị vì nước Anh vừa trị vì tất cả các thuộc địa, song họ quả quyết Quốc hội Anh có quyền ban hành các sắc luật cho thuộc địa thì cơ quan lập pháp của thuộc địa cũng có quyền ban hành luật pháp cho nước Anh. Tuy nhiên, trên thực tế, cuộc đấu tranh của họ với vua George đệ Tam cũng quyết liệt không kém so với Quốc hội. Các phe phái câu kết với Hoàng gia nhìn chung kiểm soát Quốc hội và thể hiện quyết tâm của nhà vua muốn duy trì chế độ quân chủ hùng mạnh.

Quốc hội Anh bác bỏ lập luận của thuộc địa. Tuy nhiên, các lái buôn người Anh do đánh giá được tác động của phong trào tẩy chay ở Mỹ nên đã ủng hộ phong trào đòi hủy bỏ luật. Năm 1766, Quốc hội đã lùi bước, bãi bỏ Thuế tem và sửa đổi Đạo luật Đường. Tuy nhiên, để xoa dịu những người ủng hộ chế độ trung ương tập quyền đối với các thuộc địa, Quốc hội thực hiện các biện pháp nêu trên, đồng thời thông qua Đạo luật Tuyên bố quyền lập pháp, khẳng định Quốc hội đều có quyền ban hành pháp luật có hiệu lực đối với tất cả các thuộc địa trong bất luận mọi trường hợp. Các thuộc địa chỉ được tạm thời miễn thi hành trong trường hợp sắp xảy ra một cuộc khủng hoảng.

CÁC ĐẠO LUẬT TOWNSHEND

Năm 1767 đã chứng kiến hàng loạt các biện pháp khác chứa đựng những nhân tố gây mâu thuẫn. Charles Townshend, Bộ trưởng Tài chính Anh đã cố xây dựng một chương trình tài khóa mới sau khi liên tục có sự phản đối tình trạng sưu cao, thuế nặng ở trong nước. Với ý định giảm thuế cho người Anh bằng cách thu thuế triệt để hơn vào ngành thương mại của Mỹ, Charles Townshend đã xiết chặt quản lý thuế quan, đồng thời áp đặt thuế nhập khẩu đối với các thuộc địa khi nhập các các mặt hàng của Anh như giấy, thủy tinh, chì và chè. Các Đạo luật Townshend được đưa ra với lập luận cho rằng thuế đánh vào hàng hóa nhập khẩu của các thuộc địa là hợp pháp nhưng loại thuế trong nước (như Thuế tem) lại không hợp pháp.

Các Đạo luật Townshend được ban hành để gia tăng nguồn thu, một phần là để lo cho các quan chức ở thuộc địa và duy trì lực lượng quân đội Anh tại Mỹ. Trước tình hình đó, luật sư Philadelphia là John Dickinson trong tác phẩm Những bức thư của một chủ trại xứ Pennsylvania đã lập luận rằng Quốc hội có quyền kiểm soát thương mại của đế chế nhưng không có quyền đánh thuế các thuộc địa, cho dù các khoản thuế quan đó đánh vào hàng trong nước hay nước ngoài.

Tình trạng phản đối việc thông qua các sắc thuế Townshend ít mang tính bạo lực hơn so với cơn thịnh nộ của dân chúng đối với Thuế tem. Tuy vậy, nó vẫn mạnh mẽ, đặc biệt ở các thành phố duyên hải miền Đông. Một lần nữa, các lái buôn lại thỏa thuận không nhập khẩu, đồng thời người dân buộc phải sử dụng các sản phẩm địa phương. Chẳng hạn, những người đi khai hoang giờ đây mặc quần áo dệt bằng sợi se tại nhà và dùng những đồ uống khác thay thế nước chè. Họ sử dụng giấy tự chế, còn nhà cửa thì không cần quét vôi. Ở Boston, việc thực thi các quy định mới đã châm ngòi cho bạo lực. Khi phòng thuế tìm cách thu thuế, họ đã bị quần chúng tấn công và đối xử thô bạo. Vì lý do vi phạm như vậy nên hai trung đoàn từ nước Anh đã được cử tới để bảo vệ nhân viên thuế vụ.

Sự hiện diện của quân lính Anh ở Boston đã trở thành nguyên nhân thường xuyên dẫn tới tình trạng rối loạn. Ngày 5/3/1770, mâu thuẫn giữa dân chúng với binh lính Anh lại bùng nổ thành bạo lực. Việc ném tuyết vô hại vào binh sỹ Anh lúc đầu giờ đây đã chuyển thành cuộc tấn công của đám đông hỗn độn. Một kẻ nào đó ra lệnh bắn. Khi khói súng tan đi, ba người dân Boston nằm chết trên tuyết. Được gọi là vụ thảm sát ở Boston, sự kiện này đã được mô tả là một bằng chứng về sự tàn nhẫn và bạo ngược của người Anh.

Phải đối mặt với tình trạng phản đối như vậy, năm 1770, Quốc hội đã quyết định rút lui chiến lược và hủy bỏ tất cả các luật thuế Townshend, ngoại trừ thuế đánh vào chè – một loại hàng xa xỉ ở thuộc địa chỉ rất ít người có điều kiện uống. Đối với hầu hết mọi người, quyết định của Quốc hội Anh chứng tỏ các thuộc địa đã giành được một sự nhượng bộ lớn và phong trào chống nước Anh phần lớn đã lắng xuống. Lệnh cấm vận của thuộc địa đối với chè Anh vẫn tiếp tục nhưng không được áp dụng một cách quá cứng nhắc. Đời sống ngày càng được cải thiện, do vậy phần lớn các nhà lãnh đạo thuộc địa đều sẵn sàng để tương lai muốn diễn ra như thế nào tùy ý.

SAMUEL ADAMS

Trong suốt ba năm yên lặng, một số ít những người cấp tiến vẫn ra sức dấy lên cuộc tranh luận. Họ thừa nhận việc trả thuế đồng nghĩa với việc chấp nhận nguyên tắc Quốc hội Anh cũng có quyền cai trị các thuộc địa. Họ lo sợ đến một lúc nào đó trong tương lai, nguyên tắc cai trị qua nghị trường có thể sẽ được áp dụng và làm tổn hại tới tất cả các quyền tự do của các thuộc địa.

Vị thủ lĩnh tích cực nhất trong số những người cấp tiến là Samuel Adams ở bang Massachusetts. Ông đã chiến đấu không mệt mỏi duy nhất chỉ vì một mục đích: độc lập. Kể từ khi tốt nghiệp Đại học Harvard năm 1743, Adams là công chức trải qua nhiều chức vụ – thanh tra các ống khói, nhân viên thu thuế và người điều khiển các phiên họp ở tòa thị chính. Tuy luôn thất bại trong kinh doanh nhưng ông là người nhạy bén và rất giỏi về chính trị. Các cuộc họp của Tòa thị chính New England là mảnh đất dung nạp tài năng của ông.

Adams mong muốn giải phóng con người thoát khỏi nỗi kinh sợ trước những kẻ đầy quyền uy về xã hội và chính trị, giúp họ nhận thấy sức mạnh và tầm quan trọng của chính mình và từ đó thôi thúc họ hành động. Để đạt được những mục tiêu này, ông đã viết báo và đăng đàn tại các cuộc họp ở tòa thị chính, khởi xướng những nghị quyết kêu gọi người dân xứ thuộc địa đề cao dân chủ.

Năm 1772, ông thuyết phục cuộc họp của tòa thị chính Boston bầu ra ủy ban quan hệ thư từ để nêu rõ mọi quyền và nỗi bất bình của người dân thuộc địa. ủy ban đã phản đối quyết định của người Anh sử dụng nguồn thu thuế để trả lương cho thẩm phán. Họ lo ngại thu nhập của các thẩm phán sẽ không còn phụ thuộc vào cơ quan lập pháp nữa, do đó các thẩm phán sẽ không còn trách nhiệm với cơ quan này. Đây chính là căn nguyên thúc đẩy một hình thức chính phủ chuyên quyền xuất hiện. ủy ban cũng trao đổi với các thị trấn khác về vấn đề này và đề nghị họ phúc đáp. Các ủy ban đã được thành lập gần như ở tất cả các thuộc địa và chính họ đã trở thành nòng cốt của các tổ chức cách mạng tích cực. Dẫu vậy, Adams vẫn chưa có đủ nhiên liệu thổi bùng lên đám cháy.

“BỮA TIỆC TRÀ BOSTON”

Tuy nhiên, vào năm 1773, nước Anh đã gây ra một sự kiện khiến Adams và đồng minh của ông thổi bùng lên ngọn lửa cách mạng. Công ty Đông Ấn hùng mạnh lâm vào tình trạng bi đát về tài chính đã cầu viện Chính phủ Anh cho phép công ty được độc quyền xuất khẩu chè sang thuộc địa. Chính phủ cũng cho phép Công ty Đông Ấn trực tiếp phân phối chè cho những người bán lẻ chứ không thông qua các nhà bán buôn thuộc địa. Đến thời điểm đó, hầu hết số lượng chè tiêu thụ ở Mỹ đều được nhập khẩu trái phép và hoàn toàn không chịu thuế. Với việc bán chè thông qua các đại lý riêng với giá thấp hơn giá thông thường, Công ty Đông Ấn đã khiến cho việc buôn lậu trở nên không có lãi và gây nguy cơ đánh bại tất cả các lái buôn độc lập ở thuộc địa. Không chỉ tức giận vì thua lỗ trong buôn chè mà còn vì tình trạng độc quyền từ bên ngoài, các lái buôn thuộc địa đã liên kết với những người cấp tiến để kích động phong trào giành độc lập.

ở các hải cảng dọc theo Đại Tây Dương, đại lý của Công ty Đông Ấn bị ép phải từ bỏ công việc. Những lô chè mới chở đến hoặc bị trả lại nước Anh hoặc phải bốc dỡ vào kho ngay. Tuy nhiên, ở Boston, các nhân viên đại lý đã chống lại người dân thuộc địa. ỷ lại thế của viên thống sứ, họ đã chuẩn bị cho cập bến những lô hàng mới chở đến bằng tàu biển bất chấp sự phản đối. Đêm ngày 16/12/1773, một nhóm người cải trang thành người da đỏ Mohawk do Samuel Adams chỉ huy đã đột nhập lên ba chiếc tàu Anh đang buông neo và đổ các kiện chè xuống cảng Boston. Do không tin quyết tâm giữ vững nguyên tắc của người dân thuộc địa nên họ sợ rằng nếu chè được đem lên bờ, dân khai hoang cuối cùng có thể lại mua chè và trả thuế.

Vào lúc này, một cuộc khủng hoảng đang đặt ra với nước Anh. Công ty Đông Ấn đã thực thi theo luật do Quốc hội ban hành. Nếu việc phá hủy số chè đó không bị trừng phạt thì Quốc hội sẽ tự thừa nhận với thế giới họ không thể kiểm soát được thuộc địa. Dư luận chính thức ở nước Anh hầu như đều nhất trí lên án sự kiện Bữa tiệc trà Boston là hành động cố tình hủy hoại tài sản và ủng hộ các biện pháp hợp pháp buộc dân khai hoang nổi loạn phải tuân phục.

CÁC ĐẠO LUẬT CƯỠNG BỨC

Quốc hội đã đáp lại bằng các đạo luật mới mà người dân thuộc địa gọi là các đạo luật cưỡng bức hay độc đoán. Đầu tiên, Đạo luật Cảng Boston đã đóng cửa cảng Boston cho đến khi số chè đó được bồi thường đầy đủ. Hành động này đã khiến cả đời sống của cư dân thành phố bị lâm nguy, bởi lẽ việc ngăn Boston không giao thương bằng đường biển cũng đồng nghĩa với một thảm họa kinh tế. Các đạo luật khác hạn chế quyền lực của chính quyền địa phương và cấm tổ chức hầu hết các cuộc họp hội đồng thành phố nếu không được thống sứ chấp thuận. Đạo luật Hậu cần yêu cầu giới chức địa phương tìm chỗ ăn ở phù hợp cho binh lính Anh, kể cả nhà dân nếu cần thiết. Thay vì chỉ khuất phục và cô lập bang Massachusetts theo ý đồ ban đầu của Quốc hội, những đạo luật này lại tập hợp các thuộc địa khác để giúp đỡ cho bang Massachusetts. Đạo luật Quebec được thông qua gần như cùng lúc đã mở rộng địa giới phía Nam Quebec đến tận sông Ohio. Để phù hợp với các quy định trước đó của Pháp, đạo luật này cho phép xét xử không cần bồi thẩm đoàn, không thiết lập cơ quan lập pháp mang tính đại diện, đồng thời cho phép Cơ- đốc giáo hưởng quy chế bán chính thức. Phớt lờ những quy định nêu trong hiến chương trước đây, đạo luật này còn đe dọa chặn đứng việc mở rộng cương vực sang phía Bắc và Tây Bắc. Đạo luật này cũng thừa nhận các giáo phái Tin Lành đã xúc phạm Tòa thánh La-MÃ và có vị trí áp đảo ở tất cả mọi thuộc địa. Tuy không được thông qua như biện pháp trừng phạt, song Đạo luật Quebec cũng vẫn bị người Mỹ đánh đồng với các đạo luật cưỡng bức khác. Tất cả các đạo luật đó sau này bị người ta gọi là “Năm đạo luật không thể dung thứ”.

Theo đề nghị của Hội đồng Thị dân Virginia, đại diện các thuộc địa đã nhóm họp tại Philadelphia ngày 5/9/1774 để xem xét thực trạng đáng buồn hiện nay của các thuộc địa. Các đại biểu tham dự cuộc họp này – hay còn gọi Đại hội Lục địa lần thứ nhất – đã được bầu chọn qua đại hội nhân dân. Duy nhất bang Georgia không cử đại biểu tới dự, song tổng số 55 đại biểu đã đủ lớn để bảo đảm tính đa dạng quan điểm, đồng thời cũng đủ nhỏ để tổ chức cuộc tranh luận thực sự và hành động hiệu quả. Sự bất đồng ý kiến trong các thuộc địa đã gây ra tình huống tiến thoái lưỡng nan thật sự cho các đại biểu. Một mặt, họ sẽ phải thể hiện sự nhất trí mạnh mẽ để thuyết phục Chính phủ Anh nhượng bộ, nhưng mặt khác họ phải tránh để lộ bất kỳ tư tưởng cấp tiến hay tinh thần độc lập vốn có thể sẽ làm những người Mỹ chủ trương ôn hòa hơn cảm thấy lo sợ.

Một bài diễn văn thận trọng, kèm theo đó là một cam kết không tuân thủ các đạo luật cưỡng bức, đã kết thúc bằng việc thông qua một loạt nghị quyết khẳng định người dân thuộc địa có quyền sống, tự do và sở hữu, và các cơ quan lập pháp địa phương có quyền giải quyết tất cả mọi trường hợp đánh thuế và chính trị nội bộ. Tuy nhiên, quyết định quan trọng nhất của Đại hội là việc thành lập “Liên hiệp Lục địa nhằm khôi phục các biện pháp tẩy chay thương mại. Đại hội cũng xây dựng hệ thống các ủy ban điều tra hải quan, công bố tên những lái buôn vi phạm cam kết, tịch thu hàng hóa nhập khẩu của họ, khuyến khích tiết kiệm, phát triển kinh tế và công nghiệp.

Liên hiệp Lục địa ngay lập tức đã đảm nhận vai trò lãnh đạo ở các thuộc địa, khuyến khích các tổ chức mới ở địa phương xóa bỏ những quyền hành của hoàng gia còn sót lại. Dưới sự chèo lái của những nhà lãnh đạo ủng hộ độc lập, họ đã tranh thủ được sự ủng hộ không chỉ của những tầng lớp nghèo hơn mà cả những người thuộc tầng lớp trí thức (đặc biệt là các luật sư), hầu hết các chủ đồn điền ở thuộc địa miền Nam và một số lái buôn. Họ lôi kéo những người còn do dự tham gia phong trào dân túy; trừng phạt những kẻ thù địch; bắt đầu tích lũy quân nhu phẩm và động viên binh sỹ; và hướng dư luận thổi bùng lên ngọn lửa cách mạng.

Nhiều người tuy phản đối việc người Anh xâm phạm các quyền của mình nhưng lại ủng hộ giải pháp thương thuyết và thỏa hiệp. Nhóm này gồm các sỹ quan do nhà vua bổ nhiệm, tín đồ Quaker và tín đồ các giáo phái phản đối sử dụng bạo lực, nhiều lái buôn (đặc biệt ở các thuộc địa miền Trung), những nông dân bất mãn và những cư dân vùng giáp ranh biên giới các thuộc địa miền Nam.

Lẽ ra nhà vua đã có thể gây dựng được liên minh với đông đảo những phần tử ôn hòa, đồng thời cùng với những nhượng bộ đúng lúc, củng cố được vị thế của họ tới mức đội quân cách mạng sẽ khó có thể đối phó với lực lượng thù địch. Nhưng vua George đệ Tam đã không có ý định nhượng bộ. Tháng 9/1774, phớt lờ đơn thỉnh cầu của các tín đồ Quaker ở Philadelphia gửi tới, ông viết giờ đây ván đã đóng thuyền, các thuộc địa hoặc sẽ phải khuất phục hoặc họ sẽ chiến thắng. Động thái này đã cô lập phe Bảo hoàng đang rất lo sợ trước những diễn biến của các sự kiện diễn ra sau khi ban hành các đạo luật cưỡng bức.

CUỘC CÁCH MẠNG BẮT ĐẦU

Tướng Thomas Gage, một quý tộc người Anh rất tốt bụng, có vợ là người được sinh ra ở Mỹ, đã chỉ huy một đơn vị đồn trú ở Boston. Đây là khu vực các hoạt động chính trị đã gần như thay thế vị trí của thương mại. Nhiệm vụ chính của Gage ở các thuộc địa là đẩy mạnh việc thực thi các đạo luật cưỡng bức. Khi nhận được tin người dân ở thuộc địa Massachusetts đang thu gom thuốc súng và binh khí ở thành phố Concord cách đó 32 cây số, Gage liền gửi một nhóm quân tinh nhuệ đi tịch thu vũ khí.

Sau một đêm hành quân, đội quân người Anh đã tới làng Lexington ngày 19/4/1775 và nhìn thấy một nhóm gồm 77 du kích đằng đằng sát khí – gọi như vậy là vì họ luôn sẵn sàng chiến đấu ngay lập tức – hiện ra trong lớp sương mù ban mai. Những du kích chỉ có ý định phản đối bằng cách giữ im lặng, nhưng thiếu tá hải quân John Pitcairn, chỉ huy nhóm binh lính Anh đã hét lên: “Giải tán ngay, lũ bạo loạn đáng nguyền rủa! Đồ chó, cút!”. Đại úy John Parker, người chỉ huy nhóm du kích, ra lệnh cho lính của ông không được nổ súng trừ phi họ bị bắn trước. Du kích người Mỹ đang rút lui thì ai đó đã nổ súng, tiếng súng đã khiến quân Anh bắn vào du kích quân. Sau đó lính Anh tấn công bằng lưỡi lê và để lại trên bãi chiến trường tám xác chết và 10 người bị thương. Theo cách nói của nhà thơ Ralph Waldo Emerson – tác giả những vần thơ vẫn thường được trích dẫn thì đó là tiếng súng vọng khắp hành tinh.

Sau đó quân Anh tiếp tục tiến vào Concord. Người Mỹ đã giấu hầu hết vũ khí, nhưng phá bỏ tất cả những gì còn sót lại. Trong lúc đó, các lực lượng quân sự của Mỹ ở nông thôn đã được điều động để quấy rối quân Anh trên đường họ rút về Boston. Trên tất cả mọi nẻo đường, từ sau những vách đá, triền đồi và những ngôi nhà, du kích quân từ tất cả các trang trại và ngôi làng ở Middlesex đã chĩa thẳng súng vào những chiếc áo khoác màu đỏ nhạt của đám binh lính Anh. Đến khi đội quân kiệt sức của Gage lê bước đến Boston thì họ đã có hơn 250 lính bị chết và bị thương. Phía quân du kích có 93 người hy sinh.

Đại hội Lục địa lần thứ hai đã khai mạc ở Philadelphia, bang Pennsylvania, ngày 10/5. Đại hội đã bỏ phiếu quyết định tham chiến, tuyển mộ du kích quân thuộc địa vào lực lượng quân đội lục địa. Đại hội đã cử Đại tá Geoge Washington ở bang Virginia làm Tổng Tư lệnh ngày 15/6. Chỉ trong hai ngày, quân Mỹ đã bị tổn thất nặng nề về người tại đồi Bunker ở ngay ngoại thành Boston. Đại hội cũng ra lệnh cho các đội quân viễn chinh Mỹ hành quân lên phía Bắc tới Canada trước mùa thu. Sau khi chiếm được Montreal họ đã thua trong trận đột kích mùa đông vào Quebec và cuối cùng phải rút về New York.

Bất chấp xung đột vũ trang đã nổ ra, một số đại biểu dự Đại hội Lục địa vẫn phản đối ý tưởng ly khai hoàn toàn khỏi nước Anh. Vào tháng 7, Đại hội thông qua Lời thỉnh cầu Cành Ôliu (Olive Branch Petiton), cầu xin nhà vua ngăn chặn mọi hành động thù địch leo thang cho đến khi đạt được một thỏa thuận nào đó. Vua George bác bỏ; trái lại, ngày 23/8/1775 lại tuyên bố các thuộc địa đang gây ra tình trạng nổi loạn.

Nước Anh hy vọng các thuộc địa miền Nam vẫn trung thành, một phần là vì họ phải dựa vào chế độ nô lệ. Nhiều người ở các thuộc địa miền Nam sợ rằng cuộc khởi nghĩa chống lại mẫu quốc có thể cũng sẽ châm ngòi cho một cuộc khởi nghĩa của nô lệ. Tháng 11/1775, Dunmore, Thống sứ bang Virginia, đã cố lợi dụng nỗi lo sợ đó bằng cách trao tự do cho tất cả những nô lệ sẽ chiến đấu vì người Anh. Tuy nhiên, tuyên bố của Dunmore khiến cho nhiều người Virginia lẽ ra trước đây vẫn là bảo hoàng thì nay lại đứng về phía quân nổi loạn.

Thống sứ bang Bắc Carolina, Josiah Martin, cũng kêu gọi người dân Bắc Carolina trung thành với nhà vua. Khi 1500 quân đáp lại lời kêu gọi của Martin thì họ liền bị quân đội cách mạng đánh bại trước khi quân đội Anh có thể tới cứu giúp.

Tàu chiến Anh tiếp tục tiến xuống bờ biển Charleston, bang Nam Carolina và nã pháo vào thành phố vào đầu tháng 6/1776. Nhưng người dân Nam Carolina đã có thời gian chuẩn bị và họ đã đánh bật được quân Anh khỏi khu vực đó vào cuối tháng 6. Hai năm sau, những chiếc tàu chiến Anh vẫn không dám quay trở lại.

LƯƠNG TRI VÀ ĐỘC LẬP

Tháng 1/1776, Thomas Paine, một lý thuyết gia chính trị và nhà văn cấp tiến từ nước Anh đến Mỹ năm 1774, đã ấn hành cuốn sách dày 50 trang mang tựa đề “Lương tri”. Trong vòng ba tháng, 100.000 bản của cuốn sách này đã bán hết. Paine đã tấn công tư tưởng quân chủ cha truyền con nối. Ông nêu rõ một con người trung thực sẽ có giá trị đối với xã hội nhiều hơn tất cả phường lưu manh vô lại núp bóng triều đình đã từng sống trên cõi đời này. Ông cũng đưa ra những giải pháp thay thế – hoặc là tiếp tục cam chịu cúi đầu trước tên vua tàn bạo và một chính phủ mục ruỗng, hoặc là tự do và hạnh phúc với tư cách là một nền cộng hòa độc lập, tự chủ. Được phổ biến ở khắp các thuộc địa, “Lương tri” đã tiếp thêm sức mạnh cho quyết tâm ly khai.

Tuy nhiên, nhiệm vụ kêu gọi từng thuộc địa thông qua tuyên ngôn chính thức vẫn còn đó. Ngày 7/6, Richard Henry Lee người bang Virginia đã trình bày một nghị quyết tại Đại hội Lục địa lần thứ hai, tuyên bố rằng những thuộc địa hợp nhất này được, và có quyền phải được trở thành những quốc gia tự do và độc lập… Ngay lập tức một ủy ban năm người do Thomas Jefferson người bang Virginia đứng đầu đã được phân công nhiệm vụ soạn thảo một tuyên ngôn để bỏ phiếu thông qua.

Phần lớn tác phẩm Tuyên ngôn Độc lập được thông qua ngày 4/7/1776 của Jefferson không chỉ tuyên bố sự ra đời của một quốc gia mới mà còn trình bày một triết lý về tự do của con người. Đây chính là động lực thúc đẩy sự phát triển trên toàn thế giới. Mặc dù bản Tuyên ngôn Độc lập đã tiếp thu triết lý khai sáng của phong trào Khai sáng ở Anh và Pháp song một văn kiện quan trọng cũng có một ảnh hưởng đặc biệt to lớn: Chuyên luận thứ hai về chính phủ của John Locke. John Locke đã tiếp thu những khái niệm về quyền vốn đã có từ lâu của người Anh và phổ biến chúng thành quyền tự nhiên của toàn nhân loại. Đoạn mở đầu của bản Tuyên ngôn Độc lập đã nhắc lại khế ước xã hội của Locke về cai trị:

Chúng tôi khẳng định một chân lý hiển nhiên rằng mọi người sinh ra đều bình đẳng, rằng tạo hóa đã ban cho họ những quyền tất yếu và bất khả xâm phạm, trong đó có quyền sống, quyền được tự do và mưu cầu hạnh phúc. Rằng để đảm bảo cho những quyền này, các chính phủ được lập ra trong nhân dân và có được những quyền lực chính đáng trên cơ sở sự nhất trí của nhân dân, rằng bất cứ khi nào một thể chế chính quyền nào đó phá vỡ những mục tiêu này, thì nhân dân có quyền thay đổi hoặc loại bỏ chính quyền đó và lập nên một chính quyền mới, đặt trên nền tảng những nguyên tắc cũng như tổ chức thực thi quyền hành theo một thể chế sao cho có hiệu quả tốt nhất đối với an ninh và hạnh phúc của họ.

Jefferson đã trực tiếp liên hệ những nguyên lý của Locke với tình hình ở các thuộc địa. Đấu tranh giành độc lập cho nước Mỹ là đấu tranh để xây dựng một chính phủ theo sự chấp thuận của nhân dân thay thế cho một chính phủ của một ông vua đã cùng với một số thế lực khác buộc chúng ta phải tuân theo quyền tài phán xa lạ với hiến pháp của chúng ta và không được luật pháp của chúng ta công nhận…. Chỉ có một chính phủ dựa trên sự tán thành của dân chúng mới có thể bảo vệ được mọi quyền tự nhiên – quyền được sống, quyền tự do và mưu cầu hạnh phúc. Như vậy, tranh đấu vì nền độc lập của nước Mỹ là tranh đấu vì quyền tự nhiên của mỗi con người.

NHỮNG THẤT BẠI VÀ NHỮNG THẮNG LỢI

Mặc dù người Mỹ đã lâm vào thoái trào nghiêm trọng trong nhiều tháng sau khi tuyên bố độc lập, song tính bền bỉ và lòng kiên trì của họ cuối cùng đã được đền đáp. Tháng 8/1776, trong trận chiến Long Island tại New York, Washington trở nên khó có thể trụ vững, và vì vậy ông đã cùng binh lính rút lui rất khéo léo trên những con thuyền nhỏ từ Brooklyn đến bờ biển Manhattan. Tướng Anh William Howe đã hai lần chần chừ và để mặc quân Mỹ bỏ chạy. Tuy nhiên cho đến tháng 11, Howe đã chiếm được Pháo đài Washington trên đảo Manhattan. Thành phố New York đã nằm trong tầm kiểm soát của quân Anh cho tới khi chiến tranh kết thúc.

Tháng 12 năm đó, các lực lượng của Washington đã gần như tan rã vì không có viện binh và cứu trợ như đã hứa hẹn. Một lần nữa, Howe lại bỏ qua cơ hội đánh bại hoàn toàn quân Mỹ với quyết định chờ đến tận mùa xuân mới tiếp tục chiến đấu. Đúng ngày Giáng sinh 25/12/1776, Washington đã vượt sông Delaware phía bắc Trenton, bang New Jersey. Tờ mờ sáng ngày 26/12, các chiến binh của ông bất ngờ tấn công đơn vị đồn trú của quân Anh ở đó, bắt sống hơn 900 tù binh. Một tuần sau, ngày 3/1/1777, Washington tấn công quân Anh ở Princeton, chiếm lại hầu hết lãnh thổ mà quân Anh đã chính thức chiếm đóng. Những thắng lợi ở Trenton và Princeton đã lấy lại tinh thần phấn chấn của quân Mỹ.

Tuy nhiên, đến tháng 9/1777, Howe đã đánh bại quân Mỹ tại Brandywine ở bang Pennsylvania, chiếm Philadelphia và buộc Đại hội Lục địa phải bỏ chạy. Washington đã phải trải qua một mùa đông lạnh cắt da cắt thịt năm 1777-1778 ở Thung lũng Forge, bang Pennsylvania, thiếu thực phẩm, quần áo và quân dụng. Nông dân và lái buôn đã đổi hàng lấy để lấy vàng và bạc từ người Anh chứ không lấy loại tiền giấy không đáng tin cậy do Đại hội Lục địa và các bang phát hành.

Thung lũng Forge là điểm thoái trào tồi tệ nhất đối với quân đội lục địa của Washington, nhưng ở nhiều nơi khác trong năm 1777 đã xuất hiện một bước ngoặt của cuộc chiến. Tướng Anh John Burgoyne, chuyển quân từ Canada sang phía Nam, đã âm mưu chiếm New York và New England qua hồ Champlain và sông Hudson. Thật không may, ông có quá nhiều đồ quân trang nặng nề đến nỗi không thể vượt qua được vùng đầm lầy và rừng rậm. Ngày 6/8, tại Oriskany, bang New York, một nhóm Bảo hoàng và thổ dân da đỏ dưới sự chỉ huy của Burgoyne đã đụng độ với lực lượng cơ động của Mỹ đang tìm cách ngăn chặn bước tiến của họ. Một vài ngày sau tại Bennington, bang Vermont, ngày càng nhiều binh lính của Burgoyne khi đi tìm đồ quân nhu thiết yếu đã bị các chiến binh Mỹ đẩy lùi.

Chuyển sang phía Tây lưu vực sông Hudson, đội quân của Burgoyne đã tiến vào Albany. Những chiến binh Mỹ đã mai phục sẵn. Dưới sự chỉ huy của Benedict Arnold – người sau này đã phản bội quân Mỹ ở West Point, bang New York – các chiến binh Mỹ đã hai lần đẩy lùi bước tiến của quân Anh. Lần này bị tổn thất nặng nề, Burgoyne phải rút về Saratoga, New York nơi lực lượng hùng hậu hơn nhiều của Mỹ dưới sự chỉ huy của Tướng Horatio Gates đã bao vây quân Anh. Ngày 17/10/1777, Burgoyne đã đầu hàng toàn bộ – bao gồm sáu vị tướng, 300 sỹ quan và 5.500 lính.

LIÊN MINH PHÁP-MỸ

Ở Pháp, tinh thần ủng hộ sự nghiệp cách mạng của người Mỹ ngày càng dâng cao: bản thân giới trí thức Pháp đang khuấy động phong trào chống chế độ phong kiến và đặc quyền trong xã hội. Tuy nhiên, nhà vua lại ủng hộ các thuộc địa vì lý do địa chính trị hơn là vì lý do hệ tư tưởng. Chính phủ Pháp đã rất muốn trả thù Anh ngay sau khi họ bị bại trận năm 1763. Để nêu cao ngọn cờ cách mạng Mỹ, Benjamin Franklin đã được cử sang Paris năm 1776. Sự thông minh, tài trí và am hiểu của ông đã khiến sự hiện diện của phái đoàn do Benjamin dẫn đầu thành sự kiện đáng chú ý ở thủ đô của Pháp, đồng thời những phẩm chất ấy đã đóng vai trò quan trọng trong việc tranh thủ sự ủng hộ của Pháp.

Pháp bắt đầu viện trợ cho các thuộc địa từ tháng 5/1776 bằng cách cử 14 tàu chở các quân nhu phẩm sang Mỹ. Trên thực tế, hầu hết số thuốc súng do quân đội Mỹ sử dụng có nguồn gốc từ Pháp. Sau thất bại của quân Anh ở Saratoga, Pháp đã thấy có cơ hội làm suy yếu kẻ thù truyền kiếp và lấy lại thế cân bằng lực lượng vốn đã bị mất đi trong cuộc Chiến tranh Bảy năm (hay còn gọi cuộc Chiến tranh Pháp và người da đỏ). Ngày 6/2/1778, Mỹ và Pháp đã ký Hiệp ước Thân thiện và Thương mại, trong đó Pháp công nhận và dành những ưu đãi thương mại cho Mỹ. Hai nước cũng ký Hiệp ước Liên minh, quy định rằng nếu Pháp tham chiến thì không nước nào được hạ vũ khí chừng nào tất cả các thuộc địa Mỹ vẫn chưa giành độc lập, rằng không nước nào được ký kết hòa ước với Anh nếu không có sự chấp thuận của nước kia, và rằng mỗi nước phải bảo đảm tài sản của phía bên kia ở Mỹ. Tính đến năm 1949 thì đây là hiệp ước phòng thủ song phương duy nhất mà Hợp chủng quốc Hoa Kỳ hoặc các thuộc địa trước đó đã từng ký kết.

Liên minh Pháp – Mỹ chẳng bao lâu sau đã mở rộng cuộc xung đột. Tháng 6/1778, tàu chiến Anh đã bắn vào tàu của Pháp và hai quốc gia đã giao chiến. Năm 1779, do hy vọng giành lại được những phần lãnh thổ bị nước Anh chiếm trong cuộc Chiến tranh Bảy năm, Tây Ban Nha đã bắt đầu tham gia và đứng về phía Pháp trong cuộc xung đột. Tuy nhiên, Tây Ban Nha lại không là đồng minh của Mỹ. Năm 1780, Anh tuyên chiến với Hà Lan vì đã tiếp tục buôn bán với Mỹ. Sự gắn kết giữa các cường quốc châu Âu mà đứng đầu là nước Pháp đã trở thành mối đe dọa nguy hiểm với nước Anh hơn nhiều so với hiểm họa từ các thuộc địa riêng rẽ ở Mỹ.

QUÂN ANH NAM TIẾN

Sau khi người Pháp đã can dự, quân Anh liền tăng cường những nỗ lực của họ ở các thuộc địa miền Nam bởi họ vẫn tin rằng phần lớn dân miền Nam là những người Bảo hoàng. Một cuộc tiến công đã diễn ra vào cuối năm 1778, bắt đầu bằng việc chiếm giữ Savannah, bang Georgia. Chẳng bao lâu sau, bộ binh và hải quân Anh cùng tiến về Charleston, bang Nam Carolina, hải cảng chính ở miền Nam. Họ cũng tìm cách dồn các lực lượng của Mỹ trên bán đảo Charleston. Ngày 12/5/1780, Tướng Benjamin Lincoln đã dâng nộp toàn bộ thành phố cùng 5.000 binh sỹ. Đây là thất bại lớn nhất của quân Mỹ trong chiến tranh.

Nhưng tình thế bị đảo ngược như vậy chỉ khích lệ tinh thần những phiến quân mà thôi. Binh lính Nam Carolina đã bắt đầu sục sạo khắp vùng nông thôn và tấn công các đường tiếp viện của quân Anh. Trong tháng 7, Tướng Mỹ Horatio Gates – trước đây đã từng tập hợp lực lượng dự bị gồm dân quân chưa được huấn luyện – đã tiến quân tới Camden, bang Nam Carolina để đối phó với lực lượng của Anh do Tướng Charles Cornwallis chỉ huy. Tuy nhiên, những binh sỹ chưa từng được huấn luyện đã hoảng sợ và bỏ chạy khi phải đối mặt với lính chính quy của Anh. Binh lính của Cornwallis đã chạm trán với quân Mỹ nhiều lần nữa, nhưng trận đánh quan trọng nhất đã diễn ra ở Cowpens, bang Nam Carolina đầu năm 1781. Chính tại đây, quân Mỹ đã chiến thắng thật vẻ vang trước quân đội Anh. Sau cuộc truy đuổi đến kiệt sức nhưng không có kết quả qua bang Nam Carolina, Cornwallis đã hạ quyết tâm chiếm bằng được bang Virginia.

THẮNG LỢI VÀ NỀN ĐỘC LẬP

Tháng 7/1780, vua Pháp Louis XVI đã cử tới Mỹ đội quân viễn chinh gồm 6.000 người dưới sự chỉ huy của Bá tước Jean de Rochambeau. Ngoài ra, hạm đội Pháp đã quấy rối việc vận tải biển của Anh và ngăn cản việc chi viện và các nguồn cung cấp của quân đội Anh ở bang Virginia. Lực lượng bộ binh và hải quân của Pháp và Mỹ với tổng số 18.000 người có sức mạnh ngang bằng với binh lực của Cornwallis trong suốt mùa hè và đầu mùa thu. Cuối cùng, ngày 19/9/1781, sau khi bị mắc bẫy ở Yorktown gần cửa biển Vịnh Chesapeake, Cornwallis đã phải dâng nộp toàn bộ đội quân gồm 8.000 lính Anh.

Mặc dù thất bại của Cornwallis đã không chấm dứt chiến tranh ngay lập tức – cuộc chiến tranh còn kéo dài dai dẳng thêm gần hai năm nữa – song tân chính phủ của Anh đã quyết định hòa đàm ở Paris đầu năm 1782. Đại điện của phía Mỹ là Benjamin Franklin, John Adams và John Jay. Ngày 15/4/1783, Đại hội Lục địa đã thông qua hiệp ước cuối cùng. Hòa ước Paris được ký ngày 3/9 đã thừa nhận nền độc lập, tự do và chủ quyền của 13 thuộc địa cũ, nay là các tiểu bang. Hợp chủng quốc Hoa Kỳ mới ra đời có biên giới kéo dài về phía Tây đến tận lưu vực sông Mississippi, về phía Bắc đến tận Canada và về phía Nam đến tận Florida – vùng đất đã được trả lại cho Tây Ban Nha. Các thuộc địa còn non nớt mà Richard Henry Lee từng nói tới hơn bảy năm trước cuối cùng đã trở thành các tiểu bang tự do và độc lập. Song nhiệm vụ gắn kết các tiểu bang thành một dân tộc vẫn còn đó.

TẦM QUAN TRỌNG CỦA CUỘC CÁCH MẠNG MỸ

Cách mạng Mỹ có ý nghĩa quan trọng không chỉ bó hẹp trong phạm vi biên giới lục địa Bắc Mỹ. Cuộc cách mạng đã thu hút sự chú ý của chính giới khắp châu Âu. Những nhân vật trứ danh theo chủ nghĩa lý tưởng như Thaddeus Kosciusko, Friedrich von Steuben, và Marquis de Lafayette đã cùng nhau khẳng định tư tưởng tự do mà họ hy vọng sẽ được lan tỏa tới các quốc gia của họ. Thành công của cuộc cách mạng đã tạo chỗ dựa vững chắc cho khái niệm quyền tự nhiên khắp thế giới phương Tây và càng thể hiện rõ hơn những lời phê phán của những người theo chủ nghĩa duy lý trong thời kỳ Khai sáng về mô hình cổ điển dựa trên chế độ quân chủ cha truyền con nối và giáo hội. Trên thực tế, Cách mạng Mỹ là phát súng báo hiệu cuộc Cách mạng Pháp, nhưng lại không có tính chất bạo lực và bạo loạn như cuộc Cách mạng Pháp bởi lẽ nó diễn ra ở một xã hội vốn đã rất tự do.

Những tư tưởng cách mạng đã được thể hiện rõ ràng nhất qua chiến thắng áp đảo của triết thuyết khế ước xã hội /quyền tự nhiên của John Locke. Diễn ra thật đúng lúc, tính chất của cuộc cách mạng này còn bác bỏ thật nhanh chóng tầm quan trọng của đạo Tin Lành phái Can-vanh bất mãn. Từ những người hành hương đến những tín đồ Thanh giáo đều ủng hộ những lý tưởng của khế ước xã hội và cộng đồng tự trị. Những học giả ủng hộ triết thuyết của John Locke và giới tăng lữ Tin Lành đều là lực lượng cổ xúy những tư tưởng tự do chủ nghĩa vốn đã rất phát triển ở các thuộc địa Bắc Mỹ thuộc Anh.

Các học giả cũng lập luận rằng tư tưởng cộng hòa cũng đã góp phần làm nên cuộc cách mạng này. Họ cho rằng tư tưởng cộng hòa không phủ nhận sự tồn tại của quyền tự nhiên mà đặt những quyền này dưới niềm tin cho rằng cần phải có một nhà nước cộng hòa tự do để duy trì trách nhiệm cộng đồng và dung dưỡng tính chất tự đào thải trong các nhà lãnh đạo của họ. Trái lại, việc đề cao quyền cá nhân, thậm chí cả mưu cầu hạnh phúc cá nhân, dường như là quá ích kỷ. Có một thời tư tưởng cộng hòa đã đe dọa gạt bỏ các quyền tự nhiên với tư cách là chủ đề lớn của cuộc cách mạng. Tuy vậy, hầu hết các sử gia ngày nay lại thừa nhận sự khác biệt như vậy đã bị đề cao quá mức. Hầu hết mọi cá nhân đều nghĩ như vậy trong thế kỷ XVIII và thấy rằng hai tư tưởng khác nhau này cũng chỉ như hai mặt của một đồng xu trí tuệ mà thôi.

Cách mạng thường gắn liền với những đảo lộn và bạo lực trong xã hội trên quy mô lớn. Nếu theo những tiêu chí như vậy thì Cách mạng Mỹ tương đối ôn hòa. Khoảng 100.000 nhân vật bảo hoàng đã rời bỏ Hợp chủng quốc mới được thành lập. Vài ngàn người thuộc giới tinh túy trước đây đã bị tịch thu tài sản và trục xuất. Nhiều người khác là dân thường trung thành với nhà vua. Phần lớn trong số họ đã lưu vong một cách tự nguyện. Cuộc cách mạng không mở ra và thúc đẩy tự do nhiều hơn ở một xã hội vốn đã tự do. Ở bang New York và hai bang Carolina, bất động sản lớn của những kẻ bảo hoàng đã bị chia cho nông dân nghèo. Những giả thuyết của tư tưởng tự do đã trở thành chuẩn mực chính thống trong văn hóa chính trị Mỹ – cho dù là thể hiện ở việc bãi bỏ giáo hội Anh, nguyên tắc bầu chọn giới chức hành pháp của tiểu bang và quốc gia, hay việc phổ biến rộng rãi tư tưởng tự do cá nhân. Song cơ cấu xã hội hầu như không thay đổi. Cho dù có cách mạng hay không thì hầu hết người dân vẫn được đảm bảo an toàn trong cuộc sống, quyền tự do và sở hữu của riêng họ.

Chương 4.
XÂY DỰNG MỘT CHÍNH PHỦ QUỐC GIA

“Mỗi người dân thường, và tất cả mọi người trên trái đất này, đều có quyền tự trị”.

—Thomas Jefferson, 1790 – Người soạn thảo Bản Tuyên ngôn Độc lập

HIẾN PHÁP CỦA CÁC TIỂU BANG

Thành công của cuộc cách mạng đã đem lại cho người Mỹ cơ hội xây dựng khung pháp lý cho những lý tưởng của họ như đã được trình bày trong bản Tuyên ngôn Độc lập, đồng thời khắc phục mọi nỗi oan Đức thông qua các bản hiến pháp của tiểu bang. Ngày 10/5/1776, Đại hội Lục địa đã thông qua một nghị quyết kêu gọi các thuộc địa thành lập các chính phủ mới đảm bảo tốt nhất việc mưu cầu hạnh phúc và an toàn cho tất cả mọi cử tri. Một số chính phủ đã làm được như vậy, và trong vòng một năm sau khi Tuyên ngôn Độc lập ra đời, tất cả ngoại trừ ba tiểu bang, đã soạn thảo xong hiến pháp.

Các bản hiến pháp mới đã thể hiện ảnh hưởng của các tư tưởng dân chủ. Không có bản hiến pháp nào đoạn tuyệt thô bạo với quá khứ cả vì tất cả các bản hiến pháp đó đều được xây dựng trên một nền tảng vững chắc của những trải nghiệm qua thời kỳ thuộc địa và thực tiễn cuộc sống ở nước Anh. Nhưng mỗi bản hiến pháp đều được thổi thêm luồng sinh khí mới của tinh thần chủ nghĩa cộng hòa – một lý tưởng vốn từ lâu đã được các triết gia thời kỳ Khai sáng ca ngợi.

Theo lẽ tự nhiên, mục tiêu đầu tiên của những người khởi thảo những bản hiến pháp bang là bảo vệ những quyền tất yếu bởi việc vi phạm những quyền đó là nguyên nhân khiến các thuộc địa cũ đoạt tuyệt với nước Anh. Như vậy, mỗi bản hiến pháp đều bắt đầu bằng một tuyên ngôn về quyền. Bản hiến pháp của bang Virginia vốn được coi là mẫu mực cho tất cả các bang khác bao gồm bản tuyên ngôn về các nguyên tắc như chủ quyền nhân dân, giữ chức luân phiên, tự do bầu cử và xác định những quyền tự do căn bản: bảo lãnh có mức độ và trừng phạt mang tính nhân đạo, xử án nhanh thông qua bồi thẩm đoàn, tự do báo chí và tự do tín ngưỡng, và quyền của đa số được cải cách hay thay đổi chính phủ.

Các bang khác đã mở rộng danh mục các quyền tự do để bổ sung thêm quyền tự do ngôn luận, hội họp và thỉnh nguyện. Các bản hiến pháp của họ thường có những quy định như quyền được mang vũ khí, quyền bảo hộ nhân thân, quyền bất khả xâm phạm nơi cư trú và bình đẳng trước pháp luật. Tuy nhiên, tất cả các bản hiến pháp đều bày tỏ sự trung thành với mô hình tam quyền phân lập – hành pháp, lập pháp và tư pháp – mỗi cơ quan đều được hai cơ quan còn lại kiểm soát và cân bằng.

Hiến pháp bang Pennsylvania là cấp tiến nhất. Ở tiểu bang này, các nghệ nhân Philadelphia, tín đồ Tin Lành đến từ Bắc Ai-len sinh sống ở biên giới và các chủ trang trại nói tiếng Đức đã nắm vai trò kiểm soát. Hội đồng lập pháp địa phương thông qua hiến pháp cho phép mọi người đóng thuế là nam giới và các con trai của mình có quyền bầu cử; yêu cầu các chức vụ phải được đảm nhiệm theo chế độ luân phiên (không ai có thể được làm đại diện quá bốn năm trong mỗi nhiệm kỳ bảy năm) và xây dựng cơ quan lập pháp đơn nhất.

Các bản hiến pháp bang có một số hạn chế rõ ràng, đặc biệt nếu xét theo tiêu chí hiện nay. Các hiến pháp được khởi thảo để đảm bảo cho mọi người những quyền tự nhiên của họ nhưng lại không bảo vệ được cho tất cả mọi người quyền tự nhiên căn bản nhất – bình đẳng. Các thuộc địa ở phía nam bang Pennsylvania đã tước đi của những người dân nô lệ các quyền tất yếu với tư cách là những con người. Phụ nữ không có các quyền chính trị. Không bang nào đi xa tới mức cho phép quyền phổ thông đầu phiếu cho tất cả nam giới. Thậm chí ngay cả ở những bang cho phép tất cả những người đóng thuế được đi bầu cử (ngoài bang Pennsylvania còn có các bang Delaware, Bắc Carolina và Georgia), thì những người giữ chức vụ trong chính quyền bắt buộc phải có một lượng tài sản nhất định.

CÁC ĐIỀU KHOẢN CỦA LIÊN BANG

Trận chiến với nước Anh đã làm được nhiều điều khiến thái độ của thuộc địa thay đổi. Các hội đồng lập pháp địa phương đã bác bỏ Kế hoạch Liên minh Albany vào năm 1754, kiên quyết không trao quyền tự trị, dù là nhỏ nhất, cho bất cứ ai khác, kể cả những người mà chính họ đã bầu ra. Nhưng trong suốt quá trình diễn ra cách mạng, sự tương trợ lẫn nhau đã chứng minh có hiệu quả, đồng thời nỗi lo sợ về việc loại bỏ quyền lực cá nhân đã giảm đi rất nhiều.

Năm 1776, John Dickinson đã soạn thảo Những điều khoản của Liên bang và Liên minh vĩnh cửu. ại hội Lục địa đã thông qua các điều khoản này vào tháng 11/1777. Ngay sau khi được tất cả các bang phê chuẩn, các điều khoản trên đã có hiệu lực vào năm 1781. Do thể hiện tính chất rất mong manh của tư tưởng lập quốc mới còn chập chững, các điều khoản này đã quy định thành lập một liên minh rất lỏng lẻo. Chính phủ quốc gia không có quyền áp thuế quan, điều tiết thương mại và đánh thuế. Đồng thời, chính quyền liên bang kiểm soát rất ít về quan hệ quốc tế: một số các bang đã bắt đầu đàm phán với nước ngoài. Chín bang đã tổ chức quân đội riêng, và một số đã có hải quân riêng. Do thiếu một đồng tiền chung thống nhất nên trong lĩnh vực thương mại, quốc gia mới phải sử dụng kết hợp đủ loại tiền xu và tiền giấy phức tạp do chính họ và các tiểu bang phát hành. Tuy vậy, tất cả các đồng tiền đều nhanh chóng mất giá.

Những khó khăn kinh tế sau chiến tranh đã gióng lên những hồi chuông đòi thay đổi. Cuộc chiến kết thúc đã để lại hậu quả nghiêm trọng đối với các lái buôn trước đây đã tham gia cung cấp cho quân đội ở cả hai phe và giờ đây, họ đã mất đi những lợi thế có được từ việc tham gia vào hệ thống mậu dịch nước Anh. Các tiểu bang ưu tiên cho hàng hóa Mỹ trong các chính sách thuế quan, nhưng các biểu thuế quan lại không nhất quán. Chính điều đó đã thôi thúc cần phải có một chính phủ trung ương mạnh hơn để thực thi một chính sách thống nhất.

Có lẽ các chủ trại bị thiệt thòi nhiều nhất do những khó khăn kinh tế sau cuộc cách mạng. Nguồn cung cấp nông sản đã vượt cầu. Tình trạng bất ổn tập trung chủ yếu ở những chủ trại đang mắc nợ. Họ mong muốn có những biện pháp mạnh để tránh việc tịch thu tài sản hoặc tống giam vì mắc nợ. Các tòa án nhận được quá nhiều đơn kiện đòi nợ. Suốt mùa hè năm 1786, các hội nghị của tòa thị chính và các cuộc họp không chính thức ở một số bang đã yêu cầu cải cách trong các cơ quan hành chính bang.

Mùa thu năm đó, những đám đông lộn xộn gồm các chủ trại ở bang Massachusetts dưới sự lãnh đạo của cựu đại úy Daniel Shays đã bắt đầu dùng vũ lực ngăn cản không cho các tòa án giải quyết các vụ kiện về nợ do chủ nợ khởi xướng, đồng thời trì hoãn cuộc bầu cử ở tiểu bang sắp đến. Tháng 1/1787, một đội quân rách rưới gồm 1.200 chủ trại đã tiến về kho vũ khí của Liên bang ở Springfield. Quân nổi dậy được trang bị bằng phần lớn các thanh gỗ đóng thùng rượu và cây xỉa rơm đã bị một lực lượng nhỏ dân quân bang đẩy lui. Tướng Benjamin Lincoln sau đó đã đến cùng lực lượng tăng viện từ Boston và đánh tan tác những người còn lại đi theo Shays, chính ông cựu đại úy này đã chạy thoát về Vermont. Chính phủ đã bắt 14 người nổi loạn và xử tử hình, nhưng cuối cùng đã tha bổng cho một số và thả những người khác sau một thời hạn tù ngắn ngủi. Sau khi đánh bại quân nổi loạn, một cơ quan lập pháp mới được bầu mà phần lớn số người ủng hộ những người nổi loạn và đã chấp nhận một số yêu cầu giảm nhẹ nợ cho họ.

VẤN ĐỀ MỞ RỘNG LÃNH THỔ

Cùng với sự kết thúc của cuộc cách mạng, Hợp chúng quốc Hoa Kỳ lại phải đối mặt với vấn đề miền Tây vẫn chưa được giải quyết – vấn đề mở rộng lãnh thổ với những mặt phức tạp về đất đai, buôn bán lông thú, người da đỏ, khu định cư và chính quyền địa phương. Bị quyến rũ bởi đất đai vô cùng màu mỡ mới được phát hiện, những người tiên phong đã vượt qua dãy núi Appalachian và tiến tới xa hơn nữa. Cho đến năm 1775, những triền đồi xa xôi nằm rải rác dọc theo những tuyến đường sông có đến hàng chục nghìn người định cư. Bị chia cách bởi những dãy núi và hàng trăm cây số xa những trung tâm quyền lực chính trị ở miền Đông, cư dân ở đó đã thành lập các chính quyền của riêng mình. Cư dân từ tất cả các bang vùng Tidewater đã dồn về các thung lũng sông màu mỡ có những thảo nguyên bao la nằm sâu trong lục địa. Tới năm 1790, dân số của vùng Appalachian đã lên tới hơn 120.000 người.

Trước chiến tranh, một số thuộc địa đã đưa ra những tuyên bố khẳng định phần đất sở hữu của họ thật lớn và nhiều khi chồng chéo vượt khỏi dãy Appalachian. Đối với những người không có những yêu sách như thế thì chiến lợi phẩm về lãnh thổ giàu có này dường như được chia phần không công bằng. Đứng về phía những người đó, bang Maryland đã đưa ra một quyết nghị khẳng định các vùng đất miền Tây phải được coi là tài sản chung do Đại hội Lục địa phân chia thành những chính quyền tự do và độc lập. ý tưởng này không được đón nhận một cách hồ hởi. Tuy vậy, vào năm 1780 bang New York đã tiên phong bằng cách nhường lại tất cả phần đất mà họ khẳng định thuộc quyền sở hữu. Năm 1784 bang Virginia vốn nắm giữ những quyền sở hữu lớn nhất đã từ bỏ toàn bộ đất đai ở phía bắc sông Ohio. Các bang khác cũng đã nhượng lại những vùng đất họ khẳng định thuộc quyền sở hữu. Đại hội có thể sẽ thừa hưởng quyền sở hữu tất cả mọi đất đai ở phía bắc sông Ohio và phía Tây dãy núi Allegheny. Việc sở hữu chung hàng triệu héc – ta đất chung như vậy là một bằng chứng hiển nhiên nhất về tính chất quốc gia và tính thống nhất, và điều đó đã đem lại nội dung nhất định cho tư tưởng thống nhất và hợp nhất thành quốc gia, đồng thời những phần lãnh thổ rộng lớn này cũng là một khó khăn đòi hỏi phải được giải quyết.

Đại hội Liên bang đã xây dựng một hệ thống tự trị hạn chế cho vùng lãnh thổ Tây Bắc mới đó. Sắc lệnh Tây Bắc năm 1787 đã quy định về bộ máy tổ chức mới này. Lúc đầu, đây được coi là một quận với người đứng đầu là thống sứ cùng các thẩm phán do Đại hội bổ nhiệm. Khi lãnh thổ này có đến 5.000 cư dân nam giới tự do nằm trong độ tuổi bầu cử thì sẽ được có quyền lập Quốc hội lưỡng viện, và chính khu vực này sẽ tự bầu ra Hạ viện. Ngoài ra, khu vực này còn được cử một đại biểu không có quyền bỏ phiếu tới Đại hội. Cứ khi nào một trong số các bang có tới 60.000 cư dân tự do thì sẽ được gia nhập Liên bang có vị thế bình đẳng với các bang sáng lập trên mọi phương diện. Sắc lệnh cũng đảm bảo các quyền dân sự và các quyền tự do, khuyến khích giáo dục và nghiêm cấm chế độ nô lệ hay các thức nô lệ cưỡng bức khác.

Chính sách mới đã bác bỏ quan niệm vốn có từ lâu đời cho rằng các thuộc địa tồn tại vì lợi ích của mẫu quốc và lệ thuộc về chính trị, có địa vị thấp kém về xã hội. Trái lại, chính sách mới đề ra nguyên tắc các thuộc địa (lãnh thổ) là phần mở rộng của quốc gia và được phép – không phải là đặc quyền và chỉ là quyền – được hưởng tất cả mọi lợi ích của bình đẳng.

HỘI NGHỊ LẬP HIẾN

Đến thời điểm Sắc lệnh Tây Bắc được ban hành, các nhà lãnh đạo Mỹ vẫn đang trong quá trình soạn thảo bản hiến pháp mới, mạnh mẽ hơn để thay thế cho các điều khoản Liên bang. George Washington, tổng công trình sư trong quá trình đó, đã mô tả rất chính xác rằng các tiểu bang hợp lại với nhau chỉ bằng sợi dây cát. Những tranh chấp giữa bang Maryland và bang Virginia về tuyến đường thủy trên sông Potomac đã dẫn tới việc tổ chức hội nghị đại biểu của năm tiểu bang tại Annapolis, bang Maryland năm 1786. Một trong số các đại biểu là Alexander Hamilton đã thuyết phục các đồng nghiệp của ông rằng thương mại có quan hệ mật thiết với các vấn đề kinh tế và chính trị. Do vậy, điều cần làm là phải có một tư duy mới căn bản về Liên bang.

Hội nghị Annapolis đã ra lời kêu gọi tất cả các tiểu bang cử đại diện tới dự Đại hội sẽ được tổ chức vào mùa xuân năm sau tại Philadelphia. ại hội Lục địa lúc đầu phẫn nộ trước bước đi táo bạo này, nhưng sau đó đã chấp thuận khi George Washington ủng hộ phương án này và được cử làm đại biểu. Trong suốt mùa thu và mùa đông năm sau, các cuộc bầu cử đã được tổ chức ở tất cả các bang, trừ bang Rhode Island.

Tháng 5/1787 đã diễn ra một cuộc họp quan trọng của những người xuất chúng tại Đại hội Liên bang. Các cơ quan lập pháp bang đã cử các nhà lãnh đạo dày dạn kinh nghiệm từ chính quyền thuộc địa và bang, Đại hội Lục địa, quân đội và tôn giáo. George Washington vốn được coi là công dân xuất sắc của đất nước vì tính liêm chính và tài thao lược của ông trong thời cách mạng đã được chọn làm chủ tịch.

Trong số các thành viên tích cực nhất có hai người đến từ bang Pennsylvania: Gouverneur Morris – người đã thấy cần phải có một chính quyền liên bang, và James Wilson – người đã lao động không mệt mỏi vì tư tưởng quốc gia. Bang Pennsylvania cũng đã bầu Benjamin Franklin khi ông sắp kết thúc sự nghiệp phi thường phụng sự nhân dân và đạt những thành tựu khoa học rực rỡ. Từ bang Virginia còn có James Madison, một chính khách trẻ tuổi có suy nghĩ thực tế, một người am tường chính trị và lịch sử. Theo lời của một người đồng sự thì xét từ góc độ siêng năng và đầu óc thực tế thì… đây là một người am hiểu tường tận nhất về bất kỳ một điểm tranh luận nào. Madison được công nhận là cha đẻ của Hiến pháp.

Bang Masachusetts cử hai đại diện tới là Rufus King và Elbridge Gerry, những thanh niên đầy năng lực và kinh nghiệm. Roger Sherman, từ anh thợ đóng giày trở thành thẩm phán, là một trong số các đại biểu của bang Connecticut. Đại diện cho bang New York có Alexander Hamilton, người đã đề xuất tổ chức hội nghị. Vắng mặt tại hội nghị có Thomas Jefferson – khi đó ông là công sứ đại diện cho Hoa Kỳ tại Pháp, và John Adams – đang nắm giữ chức vụ như Jefferson ở nước Anh. Trong số 55 đại biểu thì thanh niên chiếm đa số với độ tuổi trung bình là 42.

Đại hội Lục địa đã ủy quyền cho Hội nghị thảo các điều sửa đổi những Điều khoản Liên bang, nhưng, như Madison đã viết sau này, các đại biểu với niềm tin mạnh mẽ vào đất nước của họ đã gác các điều khoản sang một bên và tập trung xây dựng một hình thức chính quyền hoàn toàn mới.

Họ đã nhận thấy điều vô cùng cần thiết là hài hòa hai cấp chính quyền khác nhau – chính quyền địa phương hiện có của 13 bang bán độc lập, và chính quyền trung ương. Họ đã thông qua nguyên tắc khẳng định tất cả mọi chức năng và quyền lực của chính phủ thống nhất – hoàn toàn mới và mang tính cởi mở – phải được xác định và công khai cẩn thận trong khi tất cả những chức năng và các quyền lực khác cần phải được hiểu là thuộc về các bang. Nhưng do hiểu rõ chính phủ trung ương cần phải có quyền lực thực tế nên các đại biểu cũng nhất trí là chính phủ đó phải được trao quyền – đúc tiền, quản lý thương mại, tuyên bố chiến tranh và thiết lập hòa bình cùng những quyền khác.

TRANH LUẬN VÀ THỎA HIỆP

Các chính khách nhìn xa trông rộng của thế kỷ XVIII từng nhóm họp ở Philadelphia là những người trung thành với khái niệm cân bằng quyền lực trong chính trị của Montesquieu. Nguyên tắc này đã được củng cố thêm nhờ thực tiễn diễn ra ở thời kỳ thuộc địa và qua những tác phẩm của John Locke đã trở nên quen thuộc đối với hầu hết các đại biểu dự hội nghị. Những ảnh hưởng như vậy đã củng cố niềm tin vững chắc rằng cần phải thiết lập ba nhánh chính quyền ngang bằng và tương hỗ lẫn nhau. Các quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp phải được cân bằng một cách hài hòa sao cho không một cơ quan nào lại có thể giành được thế áp đảo. Các đại biểu cũng nhất trí cơ quan lập pháp, tương tự như các cơ quan lập pháp thuộc địa và Nghị viện Anh, phải là lưỡng viện.

Trong hội nghị đã có sự nhất trí cao về những điểm này. Nhưng cũng có những ý kiến khác nhau nảy sinh. Các đại biểu của các bang nhỏ, như New Jersey chẳng hạn, đã phản đối những điều thay đổi có thể sẽ làm giảm ảnh hưởng của họ trong chính phủ trung ương nếu dựa theo quy mô dân số chứ không dựa vào vị thế bình đẳng của tiểu bang như đã được quy định trong các điều khoản của Liên bang.

Mặt khác, đại diện của những bang lớn như Virginia lại lập luận ủng hộ cho quyền đại diện theo tỷ lệ. Các cuộc tranh cãi này có nguy cơ kéo dài bất tận cho đến khi Roger Sherman đưa ra các luận cứ ủng hộ quyền đại diện theo tỷ lệ dân số của các bang trong một viện của Quốc hội – Hạ viện – và quyền đại diện bằng nhau ở viện kia – Thượng viện.

Việc tập hợp những bang lớn áp đảo bang nhỏ sau đó đã tan rã. Nhưng hầu như bất kỳ vấn đề kế tiếp nào cũng đều làm nảy sinh những chia rẽ mới, chỉ có thể được giải quyết thông qua thỏa hiệp. Đại diện miền Bắc muốn số nô lệ được thống kê để tính mức thuế đóng góp của mỗi bang, nhưng con số này không quyết định số ghế một tiểu bang sẽ có trong Hạ viện. Theo một thỏa hiệp đạt được mà hầu như không có bất đồng quan điểm thì số thành viên trong Hạ nghị viện sẽ được phân chia theo số dân tự do cộng với ba phần năm số nô lệ.

Một số thành viên như Sherman và Elbridge Gerry vẫn còn khốn khổ vì cuộc nổi loạn của Shays. Họ lo sợ quảng đại quần chúng thiếu sự khôn ngoan cần thiết để tự trị, vì vậy họ không muốn bất cứ nhánh nào trong chính quyền liên bang được nhân dân bầu trực tiếp. Những người khác lại cho rằng chính quyền liên bang cần phải dựa vào quần chúng càng rộng rãi càng tốt. Một số đại biểu mong muốn loại trừ vùng miền Tây đang ngày càng lớn mạnh không được trở thành tiểu bang; những vị khác thì bảo vệ nguyên tắc bình đẳng được xác lập trong Sắc lệnh Tây Bắc năm 1787.

Không có sự khác biệt nghiêm trọng về những vấn đề kinh tế quốc gia như tiền giấy, các đạo luật liên quan tới những nghĩa vụ hợp đồng, hoặc vai trò của phụ nữ vốn bị loại trừ ra ngoài chính trị. Nhưng đã xuất hiện nhu cầu cân bằng những lợi ích kinh tế của các tầng lớp; giải quyết những cuộc tranh luận về quyền hạn, nhiệm kỳ và lựa chọn người đứng đầu cơ quan hành pháp; và giải quyết những vấn đề liên quan tới nhiệm kỳ của thẩm phán và các loại hình tòa án cần được thành lập.

Làm việc suốt trong mùa hè nóng bức ở Philadelphia, cuối cùng Hội nghị đã đạt được dự thảo trình bày ngắn gọn việc tổ chức một chính phủ tinh vi nhất từ trước tới nay – một chính phủ có quyền tuyệt đối trong phạm vi đã được xác định và hạn chế rõ ràng. Chính phủ liên bang có toàn quyền đánh thuế, vay tiền, lập các sắc thuế thống nhất và thuế gián thu, đúc tiền, xác định các đơn vị trọng lượng và đo lường, cấp bằng sáng chế phát minh và chứng nhận bản quyền, thiết lập các bưu điện và xây dựng các đường bưu điện. Chính phủ liên bang cũng có quyền tuyển mộ và duy trì quân đội và hải quân, quản lý các công việc liên quan tới người da đỏ, thực hiện chính sách đối ngoại và tiến hành chiến tranh. Chính phủ liên bang sẽ thông qua các đạo luật nhập tịch cho người nước ngoài và quản lý đất công, và cho phép các tiểu bang mới gia nhập trên cơ sở bình đẳng tuyệt đối với các tiểu bang cũ. Quyền thông qua toàn bộ đạo luật thích hợp và cần thiết để thực thi những quyền lực đã được xác định rõ ràng được trao cho Chính phủ Liên bang để có thể đáp ứng những nhu cầu và đòi hỏi của các thế hệ mai sau và của một chính thể đã được mở rộng đáng kể.

Nguyên tắc tam quyền phân lập đã được thí điểm ở hầu hết hiến pháp của các tiểu bang và đã chứng tỏ có hiệu quả. Vì lẽ đó, Hội nghị đã lập ra hệ thống chính quyền với ba nhánh riêng biệt – lập pháp, hành pháp và tư pháp – mỗi nhánh đều được hai nhánh còn lại kiểm soát. Chính vì vậy các dự luật của Quốc hội sẽ không trở thành luật cho đến khi được tổng thống phê chuẩn. Tổng thống cũng phải trình tất cả những đề cử vào vị trí quan trọng và tất cả những hiệp ước do ông ký kết để Thượng viện thông qua. Đến lượt mình, tổng thống có thể bị buộc tội hay bãi chức theo quyết định của Quốc hội. Cơ quan tư pháp phải xét xử tất cả mọi trường hợp nảy sinh theo quy định của luật pháp và Hiến pháp liên bang. Trên thực tế các tòa án được trao quyền diễn giải cả luật cơ sở và luật thành văn. Nhưng các thành viên của cơ quan tư pháp do tổng thống đề cử và được Thượng viện công nhận cũng có thể bị Quốc hội phế truất.

Để bảo vệ cho hiến pháp tránh bị thay đổi vội vã, điều V đã quy định những Điều bổ sung sửa đổi Hiến pháp phải được đề nghị hoặc bởi hai phần ba ở cả hai viện của Quốc hội, hoặc bởi hai phần ba số bang tham dự hội nghị. Các đề xuất phải được phê chuẩn bởi một trong hai phương pháp: hoặc do các cơ quan lập pháp của ba phần tư các bang hoặc do hội nghị ở ba phần tư các bang và Quốc hội đề nghị cách thức được áp dụng.

Cuối cùng hội nghị đã phải đứng trước một vấn đề quan trọng nhất: các quyền lực được trao cho chính phủ mới phải được thi hành như thế nào? Theo các điều khoản liên bang trước đây, trên lý thuyết, chính quyền liên bang đã nắm những quyền lực quan trọng, song trên thực tế những quyền lực này đã vô giá trị vì các bang không hề quan tâm đến những quyền lực ấy. Vậy phải làm gì để cứu vãn chính phủ mới tránh khỏi số phận như thế?

Ngay từ lúc đầu, hầu hết các đại biểu đã nhất trí với câu trả lời duy nhất – sử dụng vũ lực. Nhưng họ đã mau chóng nhận thấy rằng việc sử dụng vũ lực đối với các bang sẽ phá hoại liên minh. Người ta đã quyết định chính phủ không chỉ đạo các bang mà chỉ định hướng cho dân chúng ở các bang, và nên ban hành luật để quản lý toàn bộ các công dân của đất nước. Hội nghị đã thông qua hai lời tuyên bố ngắn gọn nhưng rất quan trọng và là vấn đề chủ đạo của Hiến pháp:

Quốc hội có quyền… ban hành tất cả các đạo luật cần thiết và thích hợp để thực thi… Quyền lực quy định trong Hiến pháp này được trao cho Chính phủ của Hợp chúng quốc Hoa Kỳ (Điều I, Khoản 7).

Hiến pháp này, các đạo luật của Hoa Kỳ được ban hành theo Hiến pháp này, mọi Điều ước đã hoặc sẽ được ký kết dưới thẩm quyền của Hoa Kỳ sẽ là luật tối cao của quốc gia. Quan tòa ở các bang đều phải tuân theo những luật này; bất cứ một điều gì trong Hiến pháp hoặc luật của các bang mà trái ngược với Hiến pháp Liên bang đều không có giá trị. (Điều VI)

Do đó các bộ luật của Hợp chúng quốc có khả năng thực thi tại các tòa án quốc gia thông qua các thẩm phán và cảnh sát trưởng, cũng như trong các tòa án bang thông qua các thẩm phán bang và các quan chức thực thi luật pháp bang.

Cuộc tranh luận còn tiếp tục cho tới tận ngày nay về những động cơ thôi thúc những người viết Hiến pháp. Năm 1913, nhà sử học Charles Beard, trong cuốn Giải thích Hiến pháp từ góc độ kinh tế, đã lập luận rằng những người cha lập quốc đại diện cho lợi ích của tầng lớp tư bản thương mại đang ngày càng lớn mạnh và đòi hỏi cần phải có một chính phủ trung ương hùng mạnh. Ông cho rằng rất nhiều người trong số họ có thể đã được thôi thúc bởi họ nắm giữ quá nhiều trái phiếu đã bị mất giá của chính phủ. Tuy nhiên, chính James Madison, người soạn thảo chính của hiến pháp lại không có trái phiếu và chỉ là một chủ đồn điền ở bang Virginia. Trái lại, những người phản đối Hiến pháp lại sở hữu một lượng lớn chứng khoán và trái phiếu. Như vậy, không chỉ có lợi ích kinh tế đã ảnh hưởng đến diễn tiến của cuộc tranh luận mà cả những lợi ích của các tiểu bang, tầng lớp dân cư và ý thức hệ cũng đã chi phối. Nhân tố không kém phần quan trọng chính là chủ nghĩa lý tưởng hằn sâu trong những người thảo hiến pháp. Là sản phẩm của phong trào Khai sáng, những người cha lập quốc đã xây dựng một chính quyền mà họ tin rằng sẽ thúc đẩy tự do cá nhân và bản tính thiện của con người. Những lý tưởng thể hiện trong bản Hiến pháp Mỹ là một thành tố quan trọng tạo nên bản sắc dân tộc Mỹ.

PHÊ CHUẨN VÀ TUYÊN NGÔN NHÂN QUYỀN

Ngày 17/9/1787, sau 16 tuần cân nhắc cẩn thận, bản hiến pháp hoàn thiện đã được 39 trong số 42 đại biểu có mặt ký kết. Franklin chỉ vào hình nửa mặt trời vẽ bằng mầu vàng chói ở sau chiếc ghế tựa của Washington và nói:

Suốt những ngày diễn ra Hội nghị, tôi đã thường xuyên… nhìn vào chiếc ghế (kia) phía sau lưng tổng thống mà không thể phân định được đó là mặt trời đang mọc hay đang lặn; nhưng giờ đây cuối cùng thì tôi thực sự hạnh phúc biết rằng đó là vầng mặt trời lúc bình minh chứ không phải lúc hoàng hôn.

Hội nghị đã kết thúc, các thành viên tản ra quán rượu thành phố, cùng ăn và chia tay nhau thật chân thành, ấm áp. Tuy nhiên, một nội dung quan trọng trong đấu tranh xây dựng một liên minh hoàn hảo hơn vẫn đặt ra phía trước. Vẫn cần phải có sự chấp thuận của các hội đồng lập pháp dân bầu ở các tiểu bang trước khi văn kiện hiến pháp có thể có hiệu lực.

Hội nghị đã quyết định rằng hiến pháp sẽ có hiệu lực ngay sau khi hội đồng lập pháp của 9 trong tổng số 13 bang phê chuẩn. Đến tháng 6/1788, đã có chín bang theo yêu cầu phê chuẩn hiến pháp, nhưng các bang lớn như Virginia và New York thì chưa. Hầu hết mọi người đều thấy nếu không có sự ủng hộ của họ thì hiến pháp sẽ không bao giờ được tôn kính. Đối với nhiều người, bản hiến pháp dường như còn ẩn chứa vô số những mối nguy: liệu chính phủ trung ương hùng mạnh đã tạo nên hiến pháp đó có áp bức và hành hạ họ bằng các khoản thuế khóa nặng nề và lôi họ vào cuộc chiến tranh hay không?

Những quan điểm khác biệt về các vấn đề này đã dẫn tới sự tồn tại của hai phe nhóm – những người ủng hộ chế độ liên bang và một chính quyền trung ương mạnh mẽ, và những người phản đối chế độ liên bang muốn có một liên minh lỏng lẻo của từng bang riêng rẽ. Những lập luận của cả hai phe được chuyển tải qua báo chí, các cơ quan lập pháp và các hội nghị bang.

Ở Virginia, những người chống chủ nghĩa liên bang đã tấn công chính phủ mới được đề xuất bằng cách phản bác đoạn mở đầu của Hiến pháp: “Chúng tôi, những người dân của Hợp chúng quốc. Bằng việc không sử dụng các tên riêng của các bang trong Hiến pháp, các đại biểu lập luận các bang sẽ không duy trì được quyền hay quyền lực riêng rẽ của mình. Phái chống chủ nghĩa liên bang ở Virginia thì do Patrick Henry lãnh đạo. Ông đã trở thành người phát ngôn chính cho những người nông dân ở vùng sâu, vùng xa vốn rất lo sợ trước những quyền lực của Chính phủ Liên bang mới. Các đại biểu còn do dự đã bị thuyết phục bởi đề nghị của hội nghị bang Virginia đưa ra Tuyên ngôn Nhân quyền, còn phái chống chủ nghĩa liên bang đã liên minh với những người ủng hộ chủ nghĩa liên bang để phê chuẩn Hiến pháp ngày 25/6.

Tại New York, Alexander Hamilton, John Jay và James Madison đã kêu gọi phê chuẩn Hiến pháp qua một loạt các bài luận nổi tiếng mang tựa đề Bút ký của những người ủng hộ liên bang. Những bài luận đăng tải trong các tờ báo ở New York đã trở thành lập luận cổ điển ủng hộ chính quyền liên bang trung ương theo mô hình tam quyền phân lập – hành pháp, lập pháp và tư pháp kiểm soát và cân bằng lẫn nhau. Do những bài Bút ký có ảnh hưởng lớn tới đại biểu New York nên Hiến pháp đã được phê chuẩn ngày 26/7.

Mối ác cảm với một chính quyền trung ương mạnh chỉ là một mối lo lắng duy nhất trong số những mối lo của những người phản đối Hiến pháp; một mối lo ngại tương đương đối với nhiều người là nỗi lo sợ rằng Hiến pháp không bảo vệ quyền con người và các quyền tự do cá nhân một cách có hiệu quả. George Mason, người Virginia, tác giả bản Tuyên ngôn Nhân quyền của bang Virginia năm 1776, là một trong ba đại biểu tham dự Hội nghị Lập hiến đã từ chối ký văn kiện cuối cùng vì nó không liệt kê ra những quyền cá nhân. Cùng với Patrick Henry, ông đã ra sức chống lại bang Virginia phê chuẩn Hiến pháp. Đương nhiên, năm bang bao gồm cả Massachusetts đã phê chuẩn Hiến pháp với điều kiện rằng những Điều bổ sung sửa đổi hiến pháp cần phải được bổ sung lập tức.

Khi phiên họp Quốc hội đầu tiên diễn ra ở thành phố New York tháng 9/1789, những lời kêu gọi có các Điều bổ sung sửa đổi để bảo vệ các quyền cá nhân đã thực sự giành được sự nhất trí rất cao. Quốc hội đã nhanh chóng thông qua 12 Điều bổ sung sửa đổi như vậy; đến tháng 12/1791, đã có đủ số bang đã phê chuẩn 10 Điều bổ sung sửa đổi để đưa chúng vào thành một phần của Hiến pháp và gọi chung là Tuyên ngôn Nhân quyền. Trong số các quy định của các Điều bổ sung sửa đổi có: quyền tự do ngôn luận, báo chí, tôn giáo và quyền hội họp một cách hòa bình, quyền phản đối và yêu cầu các thay đổi (Điều bổ sung sửa đổi thứ nhất); Bảo vệ chống lại những cuộc khám xét, tịch thu không hợp lệ tài sản và bắt giam (Điều bổ sung sửa đổi thứ tư); thủ tục tố tụng công bằng ở tất cả các vụ án hình sự (Điều bổ sung sửa đổi thứ năm); Quyền được xử án công bằng và nhanh chóng (Điều bổ sung sửa đổi thứ sáu); Bảo vệ chống lại hình phạt dã man và bất thường (Điều bổ sung sửa đổi thứ tám); và điều khoản cho rằng mọi người được sử dụng những quyền bổ sung mà không được ghi trong Hiến pháp (Điều bổ sung sửa đổi thứ chín).

Từ khi thông qua Tuyên ngôn Nhân quyền chỉ có 16 Điều bổ sung sửa đổi được bổ sung vào Hiến pháp. Tuy một số Điều bổ sung sửa đổi tiếp theo đã điều chỉnh cấu trúc và hoạt động của Chính phủ Liên bang, nhưng phần lớn các điều khoản này vẫn tuân theo những tiền lệ do Tuyên ngôn Nhân quyền đã xác lập và mở rộng các quyền cá nhân và các quyền tự do.

TỔNG THỐNG WASHINGTON

Một trong những công việc cuối cùng của Quốc hội liên bang là tổ chức cuộc bầu cử tổng thống đầu tiên tiến hành, lấy ngày 4/3/1789 là ngày khai sinh chính phủ mới. Một cái tên được tất thảy mọi người nhắc tới cương vị người lãnh đạo quốc gia là George Washington và ông đã được tín nhiệm bầu làm tổng thống và tuyên thệ nhậm chức ngày 30/4/1789. Bằng những lời tuyên thệ mà sau này bất kỳ tổng thống nào cũng sử dụng, Washington đã cam kết thực thi những bổn phận của chức vụ tổng thống một cách trung thành, và cố gắng hết sức mình nhằm bảo toàn, bảo vệ và che chở Hiến pháp của Hợp chúng quốc Hoa Kỳ.

Khi Washington nhậm chức tổng thống thì Hiến pháp mới chưa hề quan tâm tới tập quán lẫn ủng hộ hoàn toàn quan điểm của dư luận có định hướng. Chính phủ mới đã phải xây dựng bộ máy riêng và điều tiết một hệ thống thuế để đảm bảo sự hoạt động của chính mình. Các bộ luật vẫn chưa được thực thi chừng nào cơ quan tư pháp vẫn chưa được thành lập. Quân đội thì nhỏ bé. Lực lượng hải quân tạm thời không còn tồn tại nữa.

Quốc hội mau chóng thành lập Bộ Ngoại giao và Bộ Tài chính với Thomas Jefferson và Alexander Hamilton giữ chức bộ trưởng tương ứng. Bộ Chiến tranh và Bộ Tư pháp cũng đã được thành lập. Do Washington chỉ muốn đưa ra các quyết định sau khi tham vấn ý kiến những người có trí tuệ được ông đánh giá cao, nên Nội các của Tổng thống Mỹ đã được thành lập, bao gồm Bộ trưởng của tất cả các bộ mà Quốc hội có thể lập ra.

Trong khi đó, đất nước vẫn liên tục phát triển và làn sóng nhập cư từ châu Âu đang gia tăng. Người Mỹ đang chuyển sang miền Tây: Người các bang New England và Pennsylvania đang chuyển tới bang Ohio; người các bang Virginia và Carolina chuyển sang các bang Kentucky và Tennessee. Chỉ cần có số tiền nhỏ cũng đủ để mua những trang trại mầu mỡ, và do vậy, nhu cầu lao động không ngừng tăng. Miền thung lũng màu mỡ trải dài phía trên các bang New York, Pennsylvania và Virginia chẳng bao lâu sau đã trở thành khu vực trồng lúa mì.

Tuy nhiều mặt hàng vẫn còn được sản xuất thủ công tại gia, nhưng cuộc cách mạng công nghiệp vẫn còn đang ở buổi bình minh ở Mỹ. Bang Massachusetts và Rhode Island đang đặt nền móng cho các ngành công nghiệp dệt quan trọng; bang Connecticut bắt đầu sản xuất hàng thiếc và đồng hồ; các bang New York, New Jersey và Pennsylvania chế tạo giấy, thủy tinh và sắt. Vận tải biển ở Mỹ đã phát triển tới quy mô lớn mức chỉ đứng thứ hai sau nước Anh. Thậm chí cho tới năm 1790, các tàu Mỹ đã tới Trung Quốc để bán lông thú và mang về chè, hương liệu và tơ lụa.

Vào thời khắc quyết định trong sự nghiệp phát triển đất nước, sự lãnh đạo tài tình của Washington đóng vai trò vô cùng quan trọng. Ông đã tổ chức chính quyền liên bang, ban hành các chính sách định cư ở các vùng lãnh thổ trước kia nằm trong tay nước Anh và Tây Ban Nha, bình định biên giới tây bắc và giám sát việc kết nạp ba tiểu bang mới: bang Vermont (1791), bang Kentucky (1792) và bang Tennessee (1796). Cuối cùng trong Diễn văn Từ biệt của mình, Washington đã cảnh báo cả nước Mỹ nên tránh xa những liên minh lâu dài cố định với bất cứ thế lực nào ở thế giới bên ngoài. Lời khuyên này đã ảnh hưởng tới thái độ của người Mỹ đối với thế giới trong nhiều thế hệ tương lai.

CUỘC TRANH LUẬN GIỮA HAMILTON VÀ JEFFERSON

ĐÃ có mâu thuẫn nảy sinh trong thập niên 1790 giữa các đảng phái chính trị đầu tiên ở Mỹ. Trên thực tế, phái ủng hộ chủ nghĩa liên bang do Alexander Hamilton lãnh đạo, và phe chống chủ nghĩa liên bang do Thomas Jefferson đứng đầu, là những chính đảng đầu tiên ở thế giới phương Tây. Khác với các nhóm chính trị lỏng lẻo trong Hạ viện Anh, hay ở các thuộc địa Mỹ trước thời kỳ cách mạng, cả hai chính đảng này đều có cương lĩnh và nguyên tắc tương đối nhất quán, lực lượng ủng hộ tương đối ổn định và bộ máy tổ chức mang tính liên tục.

Phái ủng hộ chủ nghĩa liên bang nhìn chung đại diện cho nhóm lợi ích thương mại và công nghiệp bởi lẽ họ cho rằng đây chính là những động lực thúc đẩy tiến bộ trên thế giới. Họ tin rằng thương mại và sản xuất chỉ có thể được thúc đẩy qua bàn tay của một chính quyền trung ương hùng mạnh, có đủ sức huy động vốn tín dụng và phát hành đồng tiền ổn định. Mặc dù công khai nghi ngờ chủ nghĩa cấp tiến đang âm ỉ trong quần chúng nhân dân, song họ lại thu hút được công nhân và thợ thủ công. Lực lượng chính trị hùng mạnh của họ nằm ở các tiểu bang vùng New England. Thấy nước Anh, xét trên nhiều góc độ, là một mô hình mà nước Mỹ nên chạy đua nên họ ủng hộ duy trì quan hệ hữu hảo với mẫu quốc trước đây.

Mặc dù Alexander Hamilton chưa bao giờ có thể có đủ sức tranh thủ sự ủng hộ của dân chúng đối với việc lựa chọn các chức vụ qua bầu cử, song ông lại là bộ não của phái ủng hộ chủ nghĩa liên bang về hệ tư tưởng và chính sách công. Ông cống hiến cho xã hội niềm đam mê hiệu quả, trật tự và tổ chức. Đáp lại lời kêu gọi của Hạ viện về kế hoạch huy động tín dụng công, ông đã đưa ra và ủng hộ các nguyên tắc không chỉ áp dụng với nền kinh tế quốc dân mà còn với một chính phủ hiệu quả. Hamilton đã chỉ rõ nước Mỹ phải có tín dụng hỗ trợ phát triển công nghiệp, thương mại và hoạt động của chính quyền. Những bổn phận của chính phủ đòi hỏi phải có niềm tin và sự ủng hộ của dân chúng.

ĐÃ có nhiều người mong muốn chối bỏ các khoản nợ công hay chỉ trả một phần của khoản nợ ấy. Tuy nhiên, Hamilton đã cương quyết đòi thanh toán hoàn toàn và cũng yêu cầu có kế hoạch tiếp quản các khoản nợ phát sinh từ thời cách mạng nhưng các bang vẫn chưa trả được. Hamilton cũng bảo trợ một đạo luật của Quốc hội nhằm xây dựng Ngân hàng Trung ương Hợp chúng quốc theo mô hình Ngân hàng Trung ương Anh. Ngân hàng này vừa là thiết chế tài chính trung ương của quốc gia vừa có các chi nhánh hoạt động ở nhiều nơi khác khắp cả nước. Ông đã bảo trợ cho xưởng đúc tiền quốc gia, ủng hộ thuế quan, và nhấn mạnh việc bảo hộ tạm thời cho các công ty mới là cần thiết để thúc đẩy sự phát triển của các ngành công nghiệp quốc gia có sức cạnh tranh. Những biện pháp này – đặt nền tảng vững chắc cho các khoản tín dụng của chính phủ trung ương và cung cấp cho chính phủ tất cả nguồn lực cần thiết – đã khuyến khích thương mại và công nghiệp phát triển, đồng thời tạo ra mạng lưới những lợi ích tạo chỗ dựa vững chắc cho chính quyền liên bang.

Đảng Cộng hòa dưới sự lãnh đạo của Thomas Jefferson chủ yếu đứng về phía lợi ích và giá trị nông nghiệp. Họ nghi ngờ các nhà băng và hầu như không quan tâm tới thương mại và sản xuất. Họ tin rằng tự do và dân chủ sẽ đơm hoa kết trái tốt nhất trong một xã hội thuần nông, gồm những nông dân tự cung tự cấp. Họ cảm thấy không cần một chính phủ trung ương hùng mạnh. Thực ra, họ coi một chính phủ như vậy chỉ là nguy cơ gây đàn áp trong tương lai. Tóm lại, họ cổ xúy cho quyền của các tiểu bang. Họ có lực lượng hùng mạnh nhất ở miền Nam.

Mục tiêu cao cả của Hamilton là một bộ máy chính quyền hiệu quả hơn, trong khi đó Jefferson lại nói “Tôi không phải là người ủng hộ một chính phủ quá nhiệt huyết”. Hamilton lo sợ tình trạng vô chính phủ và luôn suy nghĩ đảm bảo an ninh, trật tự; trong khi đó Jefferson lại lo sợ tình trạng chuyên chế và luôn suy nghĩ đảm bảo quyền tự do. Nếu Hamilton coi nước Anh là một hình mẫu thì Jefferson – công sứ tại Pháp trong giai đoạn đầu của cuộc Cách mạng Pháp – lại coi việc lật đổ chế độ quân chủ ở Pháp là một hiện thân của những lý tưởng tự do của thời kỳ Khai sáng. Trái với bản năng bảo thủ của Hamilton, Jefferson lại thiên về chủ nghĩa cấp tiến dân chủ.

Một mâu thuẫn nảy sinh rất sớm giữa hai người ngay sau khi Jefferson nhậm chức ngoại trưởng đã dẫn tới một cách lý giải mới và rất quan trọng của Hiến pháp. Khi Hamilton trình dự luật thành lập ngân hàng quốc gia của mình thì Jefferson – đại diện cho những người cổ xúy quyền lực của các tiểu bang – đã lập luận rằng Hiến pháp đã liệt kê một cách rõ ràng toàn bộ những quyền lực thuộc về Chính phủ Liên bang và dành tất cả những quyền lực khác cho tất cả các tiểu bang. Không có quy định nào trong Hiến pháp cho phép chính phủ được thiết lập ngân hàng.

Hamilton đã phản bác lại rằng, vì đây có muôn vàn chi tiết cần thiết nên một bộ luật quy định về quyền phải được diễn giải từ những quy định chung, và một trong những quyền đó là cho phép Quốc hội ban hành tất cả các đạo luật cần thiết và phù hợp để thực thi những quyền lực khác đã được trao cụ thể. Hiến pháp đã trao quyền cho chính quyền liên bang đặt ra và thu các loại thuế, trả nợ và vay tiền. Ngân hàng quốc gia sẽ giúp đỡ về mặt vật chất trong việc thực hiện những chức năng này có hiệu quả. Vì vậy, theo những quyền lực được suy rộng ra, Quốc hội có quyền thành lập một ngân hàng như vậy. Washington và Quốc hội đã chấp nhận quan điểm của Hamilton – và như vậy đã tạo một tiền lệ mở rộng việc diễn giải quyền lực của Chính phủ Liên bang.

CÔNG DÂN GENET VÀ CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI

Tuy một trong những nhiệm vụ đầu tiên của chính phủ mới là củng cố nền kinh tế trong nước và làm cho quốc gia được an toàn về tài chính, song Hoa Kỳ không thể coi thường những vấn đề đối ngoại. Những nền tảng của chính sách đối ngoại của Washington là duy trì hòa bình, giúp đất nước có thời gian phục hồi những vết thương và tiếp tục quá trình hợp nhất dân tộc. Những sự kiện ở châu Âu đã đe dọa các mục tiêu này. Nhiều người Mỹ theo dõi một cách say sưa và dành thiện cảm sâu sắc cho cuộc cách mạng Pháp. Tháng 4/1793, những tin tức dồn dập đổ về, thông báo Pháp đã tuyên chiến với Anh và Tây Ban Nha, đồng thời đặc phái viên mới của Pháp, Edmond Charles Genet – công dân Genet – đang trên đường sang Mỹ.

Sau cuộc cách mạng Pháp dẫn tới việc Vua Louis XVI bị xử tử tháng 1/1793, Anh, Tây Ban Nha và Hà Lan đã can dự vào cuộc chiến với nước Pháp. Theo Hiệp định Liên minh Pháp – Mỹ năm 1778, Hoa Kỳ và Pháp là những đồng minh vĩnh viễn và nước Mỹ có nghĩa vụ giúp nước Pháp bảo vệ khu vực Tây ấn. Tuy nhiên, Hoa Kỳ vẫn còn là một nước rất yếu về quân sự và kinh tế, và do vậy không có khả năng can dự vào một cuộc chiến tranh mới với các cường quốc châu Âu.

Ngày 22/4/1793, Washington đã bãi bỏ thành công các điều khoản của Hiệp ước 1778 – điều ước đã giúp Mỹ có thể giành độc lập thông qua việc tuyên bố Hợp chúng quốc mong muốn hữu nghị và vô tư, không thiên vị với tất các cường quốc đang tham chiến. Khi tới nước Mỹ, Genet được nhiều công dân hoan hô, nhưng được tiếp đón bằng nghi thức lạnh nhạt của Chính phủ. Genet nổi giận và vi phạm lời hứa, không cung cấp một chiếc tàu chiến Anh bị bắt giữ với tư cách là tàu lùng (tàu của tư nhân được chính phủ giao nhiệm vụ chuyên đi bắt tàu buôn địch). Sau đó Genet đe dọa trực tiếp nêu vấn đề cho nhân dân Mỹ thấy. Ngay sau đó Hoa Kỳ đã yêu cầu Chính phủ Pháp triệu hồi ông về nước.

Sự kiện Genet đã làm căng thẳng những mối quan hệ giữa Mỹ với Pháp giữa lúc quan hệ với nước Anh còn lâu mới được coi là khăng khít. Quân đội Anh còn chiếm đóng các pháo đài ở miền Tây, tài sản bị binh lính Anh chiếm đoạt trong thời cách mạng vẫn chưa được khôi phục hay trả lại, và hải quân Anh đang chặn các tàu Mỹ chuẩn bị tới các cảng Pháp. Hai nước dường như vẫn tiến đến bên bờ của một cuộc chiến. Trước tình hình đó, Washington đã cử John Jay, Chánh án Tòa án Tối cao đầu tiên, làm đặc phái viên tới Luân Đôn. Jay đã đàm phán một hiệp ước bảo đảm việc rút quân Anh ra khỏi các pháo đài miền Tây và về lời hứa của Luân Đôn sẽ đền bù thiệt hại do việc nước Anh chiếm giữ các tàu và hàng hóa Mỹ vào năm 1793 và 1794, nhưng lại không nêu cam kết sẽ không có các vụ bắt giữ trong tương lai. Hơn nữa, hiệp định đã không giải quyết vấn đề hết sức nhức nhối là người Anh vẫn cưỡng bức tòng quân các thủy thủ Mỹ tham gia lực lượng Hải quân Anh, cản trở ghê gớm việc buôn bán của Mỹ với Tây ấn, đồng thời chấp nhận quan điểm của Anh cho rằng đồ quân trang quân dụng của hải quân và các vật liệu chiến tranh đều là hàng lậu, và sẽ bị bắt giữ nếu chở tới cảng biển của quốc gia thù địch trên tàu của các quốc gia trung lập.

Nhà ngoại giao người Mỹ Charles Pinckney thì thành công hơn trong thương thuyết với Tây Ban Nha. Năm 1795, ông đã đàm phán một hiệp định quan trọng giải quyết vấn đề biên giới Florida theo yêu cầu của Mỹ và cho phép người Mỹ tiếp cận cảng New Orleans. Cũng tương tự như vậy, Hiệp định Jay với người Anh đã phản ánh vị thế tiếp tục suy yếu của Mỹ so với một siêu cường trên thế giới. Hiệp định này không được công chúng ủng hộ rộng rãi, nhưng lại được những người ủng hộ chủ nghĩa liên bang công khai ủng hộ bởi lẽ họ đề cao mối quan hệ kinh tế và văn hóa với nước Anh. Washington ủng hộ hiệp định này vì nó là món quà mặc cả tốt nhất có thể có trong bối cảnh lúc bấy giờ. Sau một cuộc tranh luận nảy lửa, Thượng viện đã thông qua hiệp định này.

Vụ trò hề công dân Genet và Hiệp ước Jay đã chứng minh cả những khó khăn mà một nước nhược tiểu phải đương đầu khi bị kẹt giữa hai cường quốc, và khoảng cách rất xa trong quan điểm giữa phe ủng hộ chủ nghĩa liên bang và những người theo chủ nghĩa cộng hòa. Đối với những người ủng hộ chủ nghĩa liên bang, những kẻ theo chủ nghĩa cộng hòa ủng hộ cuộc Cách mạng cấp tiến và đầy bạo lực ở Pháp là những tên cấp tiến đầy nguy hiểm (Gia-cô-banh). Đối với những người cộng hòa, những người ủng hộ chính sách thân Anh là những kẻ bảo hoàng, dám vứt bỏ quyền tự nhiên của người Mỹ. Những người ủng hộ chủ nghĩa liên bang gắn hiệu quả và phát triển quốc gia với thương mại; còn những người chủ trương cộng hòa lại coi tương lai của nước Mỹ là tương lai của một nền cộng hòa thuần nông rộng lớn. Cuộc cạnh tranh trong quan điểm mâu thuẫn nhau của họ ngày càng trở nên trầm trọng.

ADAMS VÀ JEFFERSON

Washington nghỉ hưu năm 1797, kiên quyết rời nhiệm sở sau hơn sau hơn tám năm làm Tổng thống. Thomas Jefferson, người bang Virginia (chủ trương cộng hòa), và John Adams (ủng hộ liên bang) cạnh tranh nhau để kế nhiệm ông. Adams đã chiến thắng trong một cuộc bầu cử với số phiếu sít sao. Tuy nhiên, ngay từ đầu, ông là đã người đứng đầu một đảng và một chính quyền bị chia rẽ giữa những người ủng hộ ông và những người thuộc phe của Hamilton đối nghịch với ông.

Adams gặp muôn vàn khó khăn ở bên ngoài. Giận dữ trước việc hiệp ước của Jay được ký với Anh, Pháp quay sang áp dụng định nghĩa đồ buôn lậu của hiệp định trên và bắt đầu bắt giữ tàu của Mỹ khi trên đường sang Anh. Đến năm 1797, Pháp đã chiếm giữ 300 tàu của Mỹ và đã cắt đứt các quan hệ ngoại giao với Hoa Kỳ. Khi Adams gửi ba người đại diện tới Paris để đàm phán, các đại diện của ngoại trưởng Charles Maurice Talleyraud (những người được Adams đặt biệt hiệu X, Y và Z trong báo cáo của mình gửi Quốc hội) đã thông báo cho người Mỹ rằng những cuộc đàm phán chỉ có thể bắt đầu nếu Hoa Kỳ cho Pháp vay 12 triệu đô-la và hối lộ các quan chức Chính phủ Pháp. Sự thù địch của nước Mỹ đối với nước Pháp đã dâng lên tới tột điểm. Vụ áp-phe XYZ đã dẫn tới việc tuyển binh lính và củng cố lực lượng hải quân còn non trẻ của nước Mỹ.

Vào năm 1799, sau một loạt trận hải chiến với Pháp, chiến tranh dường như không thể tránh khỏi. Trong cuộc khủng hoảng này, Tổng thống Adams đã bác bỏ những lời khuyên từ Hamilton – người muốn tiến hành chiến tranh – và nối lại đàm phán với Pháp. Napoleon lúc ấy vừa mới lên nắm quyền, ông đã tiếp các phái viên của Mỹ rất chân tình và hiểm họa của cuộc xung đột đã lắng xuống sau khi có cuộc đàm phán về Hiệp định năm 1800. Hiệp định này đã chính thức giải phóng nước Mỹ khỏi liên minh quân sự đã được ký kết với Pháp 1778. Tuy nhiên, do biết được thế yếu của Mỹ nên Pháp từ chối việc trả 20 triệu đô-la đền bù cho những chiếc tàu Mỹ bị hải quân Pháp chiếm giữ.

Sự thù địch với nước Pháp đã khiến Quốc hội thông qua các Đạo luật về Ngoại kiều và nổi loạn. Những đạo luật này này ngược lại nghiêm trọng những quyền tự do dân sự của Mỹ. Đạo luật Nhập quốc tịch thay đổi yêu cầu nhập quốc tịch từ năm năm lên tới 14 năm là nhằm vào người nhập cư Ai-len và Pháp vốn bị nghi ngờ ủng hộ những người chủ trương cộng hòa. Đạo luật Ngoại kiều chỉ có hiệu lực trong hai năm đã trao cho tổng thống quyền trục xuất hay tống giam những công dân nước ngoài trong thời chiến. Đạo luật Nổi loạn cấm việc viết, nói hay xuất bản bất cứ nội dung giả dối, xúc phạm và ác ý chống lại tổng thống hay Quốc hội. Một vài vụ kết án thành công theo Đạo luật Nổi loạn chỉ đẻ ra những kẻ tử vì đạo chiến đấu vì sự nghiệp tự do dân sự và càng gia tăng sự ủng hộ cho phe Cộng hòa.

Các đạo luật đã vấp phải sự chống đối. Jefferson và Madison đã bảo trợ cho việc thông qua các nghị quyết của hai bang Kentucky và Virginia do các cơ quan lập pháp của họ trình vào tháng 11 và 12/1798. Khẳng khái tuyên bố các quyền của tiểu bang, các nghị quyết nhấn mạnh các tiểu bang có thể nêu những quan điểm của họ về những hành động của liên bang cách và vô hiệu hoá các hành động ấy. Học thuyết về vô hiệu hóa sau này được các bang miền Nam sử dụng chống lại thuế quan bảo hộ và chế độ nô lệ.

Đến năm 1800, nhân dân Mỹ đã sẵn sàng thay đổi. Dưới sự lãnh đạo của Washington và Adams, phái ủng hộ chủ nghĩa liên bang đã thiết lập được một chính quyền mạnh, nhưng đôi khi đã không tôn trọng nguyên tắc Chính phủ Liên bang phải lắng nghe nguyện vọng của dân vì chính phủ đã theo đuổi các chính sách xa lạ với đông đảo nhân dân. Chẳng hạn, năm 1798, họ đã ban hành sắc thuế về nhà cửa, đất đai và nô lệ, làm ảnh hưởng tới tất cả chủ sở hữu ở Mỹ.

Jefferson dần dần đã tập hợp một lực lượng quần chúng gồm đông đảo các chủ trại nhỏ, những chủ cửa hàng và những người làm công ăn lương khác ủng hộ ông. Ông đã đắc cử với kết quả sít sao. Jefferson rất được lòng dân bởi ông kêu gọi thực hiện chủ nghĩa lý tưởng Mỹ. Trong bài diễn văn nhậm chức – diễn văn nhậm chức đầu tiên tại thủ đô mới là Washington, D.C. – ông cam kết xây dựng một chính quyền khôn ngoan và tiết kiệm, đảm bảo trật tự cho dân chúng nhưng sẽ cũng để cho công chúng tự do theo đuổi nghề nghiệp và tiến bộ.

Chỉ có sự hiện diện của Jefferson ở Nhà Trắng mới có thể khuyến khích những tiến trình dân chủ. Ông giảng giải và thực hiện những triết lý đơn giản về dân chủ, tránh xa hoa và phô trương thường gắn liền với chức vụ tổng thống. Theo tư tưởng cộng hòa, ông đã cắt giảm chi tiêu quân sự. Do tin rằng nước Mỹ là thiên đường của những người bị áp bức, ông đã thông qua luật nhập quốc tịch tự do. Đến cuối nhiệm kỳ hai của ông, vị Bộ trưởng Tài chính nhìn xa trông rộng của ông, Albert Gallatin, đã giảm nợ công xuống còn dưới 560 triệu đô-la. Vì được lòng dân nên Jefferson đã tái đắc cử tổng thống nhiệm kỳ tiếp theo một cách dễ dàng.

BANG LOUISIANA VÀ NƯỚC ANH

Một trong số những đạo luật của Jefferson đã nhân đôi diện tích nước Mỹ. Vào thời kỳ cuối của cuộc Chiến tranh Bảy năm, nước Pháp đã nhượng quyền cho Tây Ban Nha sở hữu vùng lãnh thổ phía Tây sông Mississippi. Việc tiếp cận cảng New Orleans gần cửa sông này có ý nghĩa sống còn đối với việc vận chuyển hàng hóa của Mỹ bằng tàu từ vùng thung lũng sông Ohio và Mississippi. Ngay sau khi Jefferson đắc cử tổng thống, Napoleon đã buộc Chính phủ Tây Ban Nha trả lại lãnh thổ rộng lớn ở Lousiana cho Pháp. Động thái này đã khiến người Mỹ e sợ và căm phẫn. Những kế hoạch của Napoleon nhằm xây dựng một đế chế thuộc địa bao la ở phía Tây đã đe dọa sự phát triển trong tương lai của Hợp chúng quốc. Jefferson đã tuyên bố “nếu nước Pháp chiếm lại Louisiana thì kể từ giây phút đó, chúng ta phải tự kết thân với người Anh và hạm đội của họ”.

Tuy nhiên, Napoleon không còn quan tâm đến Lousiana sau khi Pháp bị đánh bật khỏi Haiti trong cuộc nổi dậy của nô lệ. Khi biết rằng một cuộc chiến tranh khác với nước Anh đang sắp xảy ra, Napoleon đã quyết định bổ sung ngân sách và đặt Louisiana ngoài tầm với của người Anh bằng cách bán vùng đất này cho Hoa Kỳ. Đề nghị của Napoleon đã đưa Jefferson vào tình thế khó xử: Hiến pháp không nêu cụ thể quyền mua bán lãnh thổ. Một mặt, Jefferson muốn đề xuất một Điều bổ sung sửa đổi Hiến pháp song mặt khác, việc trì hoãn cũng có thể khiến Napoleon thay đổi ý định. Sau khi được tham mưu rằng quyền mua lãnh thổ đã nằm sẵn trong quyền ký kết các điều ước, Jefferson đã dịu đi và nói rằng “lương tri của dân tộc ta sẽ sửa sai hậu quả của một sự giải thích không chặt chẽ một khi sự giải thích ấy sản sinh ra những kết quả không mong muốn”.

Hợp chúng quốc đã mua được Louisiana với giá 15 triệu đô-la vào năm 1803. Miền này rộng hơn 2,6 triệu km2 và có cảng New Orleans. Nước Mỹ đã có được một vùng đất bao la có những đồng bằng màu mỡ, những dãy núi, những khu rừng và hệ thống sông ngòi. Chỉ trong vòng 80 năm, khu vực này trở thành trung tâm của nước Mỹ – và là vựa lúa mì của thế giới.

Khi Jefferson bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai của mình vào năm 1805, ông tuyên bố quy chế trung lập của Mỹ trong cuộc chiến giữa Anh và Pháp. Tuy cả hai phe đều cố gắng hạn chế vận chuyển hàng hải trung lập tới phe kia, song sự kiểm soát của Anh trên biển cả đã khiến lệnh cấm và bắt giữ của nước này càng trở nên nghiêm trọng hơn nhiều so với bất cứ hành động nào do Pháp của Napoleon gây ra. Các chỉ huy hải quân Anh thường xuyên khám xét tàu Mỹ, tịch thu tàu và hàng hóa, và cướp đi những thủy thủ mà họ cho là thần dân của nước Anh. Họ cũng thường xuyên cưỡng ép ngư dân Mỹ đi lính cho họ.

Khi Jefferson tuyên bố ra lệnh cho các tàu chiến Anh ra khỏi lãnh hải của Mỹ thì người Anh đã phản ứng lại bằng cách cưỡng bức tòng quân càng nhiều thủy thủ người Mỹ hơn. Jefferson quyết định sử dụng sức ép kinh tế. Tháng 12/1807, Quốc hội thông qua Đạo luật Cấm vận, cấm tất cả hoạt động ngoại thương. Trớ trêu thay, luật lại yêu cầu cần có lực lượng cảnh sát hùng hậu, và chính điều này đã gia tăng rất nhiều quyền hạn của Chính phủ Liên bang. Về mặt kinh tế, biện pháp này quả là lợi bất cập hại. Chỉ riêng trong một năm, xuất khẩu của Mỹ đã giảm một phần năm so với trước. Ngành vận tải biển cũng bị mất đi do biện pháp này. Tình trạng bất mãn tăng mạnh ở New England và New York. Ngành nông nghiệp bị ảnh hưởng nặng nề. Giá cả hàng hóa đã sụt giảm khi các chủ trại miền Nam và miền Tây không thể xuất khẩu được lượng ngũ cốc, bông, thịt và thuốc lá dư thừa của họ.

Lệnh cấm vận đã không khiến nước Anh phải chết đói đến mức phải thay đổi chính sách. Do sự phản đối trong nước ngày càng gia tăng, Jefferson đã quay sang biện pháp mềm mỏng hơn nhằm hài hòa lợi ích của ngành vận tải biển. Đầu năm 1809 ông đã ký Đạo luật Không giao dịch, cho phép buôn bán với tất cả các nước trừ Anh hay Pháp và những nước phụ thuộc họ.

James Madison đã kế nhiệm Jefferson làm tổng thống năm 1809. Quan hệ với nước Anh đã trở nên tồi tệ hơn, và hai nước đã nhanh chóng đi đến bên bờ vực của cuộc chiến. Tổng thống đã trình Quốc hội một bản báo cáo chi tiết, chỉ dẫn hàng nghìn dẫn chứng về việc người Anh cưỡng bức công dân Mỹ tòng quân. Ngoài ra, những người định cư ở Tây Bắc đã bị thổ dân da đỏ tấn công vì bị mật vụ Anh ở Canada kích động. Kết quả là, nhiều người Mỹ đã ủng hộ việc chinh phục Canada và loại bỏ ảnh hưởng của Anh ở Bắc Mỹ, đồng thời trả thù cho món nợ cưỡng bức tòng quân và đàn áp về thương mại. Đến năm 1812, không khí chiến tranh bao trùm khắp nơi, và nước Mỹ đã tuyên chiến với Anh ngày 18/6.

CUỘC CHIẾN TRANH NĂM 1812

Nước Mỹ tham chiến mà nội bộ chia rẽ sâu sắc. Nếu như miền Nam và miền Tây ủng hộ chiến tranh thì các bang New York và New England lại phản đối bởi lẽ chiến tranh cản trở việc làm ăn buôn bán của họ. Lực lượng quân sự của Mỹ rất yếu. Cả binh lực mới có dưới 7.000 quân chính quy, lại đóng rải rác dọc bờ biển gần biên giới với Canada và ở vùng nội địa xa xôi. Lực lượng dân phòng của các tiểu bang chỉ được huấn luyện thô sơ và vô kỷ luật.

Sự thù nghịch giữa hai nước đã bắt đầu từ việc xâm lược Canada. Lẽ ra nếu được dàn xếp kịp thời và hợp lý thì họ đã chung tay chống lại Montreal. Tiếc thay, toàn bộ chiến dịch đã thất bại và kết thúc với việc quân Anh chiếm đóng Detroit. Tuy nhiên, hải quân Mỹ lại đạt nhiều thắng lợi. Ngoài ra, các tàu chiến Mỹ do tư nhân quản lý, di chuyển khắp Đại Tây Dương, đã bắt giữ được 500 tàu Anh trong những tháng mùa thu và mùa đông hai năm 1812 và 1813.

Chiến dịch năm 1813 chủ yếu diễn ra ở Hồ Erie. Tướng William Henry Harrison – sau này là tổng thống – đã lãnh đạo lực lượng gồm dân quân, lính tình nguyện và quân thường trực từ bang Kentucky với mục tiêu chiếm lại Detroit. Ngày 12/9, trong khi vẫn còn ở thượng nguồn sông Ohio thì ông đã nhận được tin tức cho biết Thiếu tướng Hải quân Oliver Hazard Perry đã đánh bại hoàn toàn hạm đội Anh trên Hồ Erie. Harrison đã bao vây Detroit và đẩy lùi quân Anh sang Canada, đập tan đội quân Anh bại trận đang tháo chạy cùng bè lũ thổ dân da đỏ của chúng trên sông Thames. Giờ đây toàn bộ vùng đất này đã nằm trong sự kiểm soát của Mỹ.

Một năm sau, Thiếu tướng Thomas Macdonough đã giành chiến thắng trong cuộc đấu súng tầm ngắn với hạm đội nhỏ của Anh trên Hồ Champlain ở vùng New York thượng. Mất sự yểm trợ của hải quân, đội quân xâm lược của Anh gồm 10.000 người đã rút lui về Canada. Tuy nhiên, hạm đội của Anh lại quay sang quấy rối vùng bờ biển miền Đông với khẩu hiệu tiêu diệt và tàn phá. Đêm ngày 24/8/1814, một lực lượng viễn chinh đã đột kích vào lực lượng dân quân của Mỹ, rồi hành quân lên Washington D.C., sau đó rút lui và để lại thành phố trong khói lửa. Tổng thống James Madison phải rút chạy về bang Virginia.

Các nhà đàm phán Anh và Mỹ đã hội đàm tại châu Âu. Tuy nhiên, các phái viên của Anh quyết định nhượng bộ khi họ biết tin về chiến thắng của Macdonough trên Hồ Champlain. Trước tình trạng ngân khố ngày càng thâm thủng phần lớn là do các chi phí quá lớn trong các cuộc chiến tranh của Napoleon, các nhà đàm phán của Anh đã chấp nhận Hiệp định Ghent vào tháng 12/1814. Hiệp định đã chấm dứt tình trạng thù địch, đặt dấu chấm hết cho việc phục hồi các cuộc chinh phục, đồng thời xác định một ủy ban phụ trách giải quyết tranh chấp biên giới. Do không biết hòa ước đã được ký kết nên cả hai bên vẫn tiếp tục giao chiến ở New Orleans, bang Louisiana. Dưới sự chỉ huy của Tướng Andrew Jackson, quân Mỹ đã giành chiến thắng trên bộ vẻ vang nhất, chấm dứt mãi mãi bất kỳ tia hy vọng nào của người Anh về việc tái lập sự ảnh hưởng của họ ở phía Nam biên giới Canada.

Trong khi người Anh và người Mỹ đang đàm phán giải quyết thì các đại biểu ủng hộ chủ nghĩa liên bang được các cơ quan lập pháp của các bang Massachusetts, Rhode Island, Connecticut, Vermont và New Hampshire lựa chọn đã tập trung ở Hartford, bang Connecticut để phản đối cuộc chiến tranh của Ngài Madison. Bang New England đã cố giao thương với kẻ thù trong suốt cuộc chiến, và một số vùng thực tế đã trở nên giàu có nhờ hoạt động thương mại này. Tuy nhiên, những người ủng hộ chủ nghĩa liên bang lại tuyên bố rằng cuộc chiến tranh đã hủy hoại nền kinh tế. Do có thể xảy ra khả năng ly khai khỏi liên minh, nên hội nghị đã đề xuất một loại các dự thảo Điều bổ sung sửa đổi Hiến pháp nhằm bảo vệ lợi ích của bang New England. Song đoạn kết của cuộc chiến – bị ngưng lại sau chiến thắng vẻ vang ở New Orleans – đã để lại trong những người ủng hộ chủ nghĩa liên bang một vết nhơ nhục nhã về sự phản bội mà họ không bao giờ có thể tẩy được.

CƠN GIÁC NGỘ VĨ ĐẠI LẦN HAI

Đến cuối thế kỷ XVIII, nhiều người Mỹ có học thức đã tự nhận không còn theo những tín ngưỡng Cơ- đốc truyền thống nữa. Đáp lại phong trào thế tục đang diễn ra trong thời đạ i, phong trào phục hưng tôn giáo đã nhanh chóng tiến về phía tây vào nửa đầu thế kỷ XIX.

“Cơn giác ngộ vĩ đại lần hai này có nhiều loại hình hoạt động và có sự khác biệt theo địa phương và cách thức thể hiện gắn bó tôn giáo. Ở bang New England, tinh thần tôn giáo trỗi dậy đã kích thích một làn sóng tuyên truyền mạnh mẽ trong xã hội. Ở phía tây New York, tinh thần phục hưng đã khuyến khích sự xuất hiện những giáo phái mới. Ở vùng Appalachian thuộc bang Kentucky và Tennessee, phong trào phục hưng đã củng cố các giáo phái Giám lý và Baptist, và sản sinh một hình thức thể hiện tôn giáo mới – tụ họp trong lều trại.

Trái với Cơn giác ngộ vĩ đại trong thập niên 1730, phong trào phục hưng ở miền Đông nổi tiếng vì không có kích động cuồng loạn và công khai cảm xúc. Trái lại, những người phi tín ngưỡng đã kinh sợ với sự im lặng đáng kính của những người đang mang những bằng chứng cho đức tin của họ. Tinh thần phục hồi phái phúc âm ở bang New England đã dẫn đến sự ra đời những hội truyền giáo liên giáo phái để truyền bá phúc âm tới miền Tây. Các thành viên của những giáo phái này không chỉ hành động như những tông đồ vì đức tin mà còn như những nhà giáo dục, những nhà lãnh đạo nhân dân và đại diện của nền văn hóa đô thị miền Đông. Việc ấn hành sách báo và các hội giáo dục đã góp phần đẩy mạnh truyền bá đạo Cơ- đốc. Nổi bật nhất trong số các hội này là Hội Thánh kinh Hoa Kỳ thành lập năm 1816. Lòng hăng say hoạt động xã hội vốn được kích thích bởi phong trào phục hưng tôn giáo đã góp phần mở đường cho các nhóm bãi nô, Hội Khuyến khích Thanh tịnh và những nỗ lực cải tạo nhà tù, đồng thời chăm sóc người tàn tật và người thiểu năng trí tuệ.

Miền Tây New York, từ Hồ Ontario đến dãy núi Adirondack đã là nơi hoạt động của nhiều cuộc phục hưng tôn giáo trước đây – hay còn gọi là phong trào Rực cháy khắp quận. Chính tại nơi đây có một nhân vật nổi tiếng, Charles Grandison Finney, luật sư đã trải qua lễ hiển linh và chuẩn bị giảng Phúc âm. Phong trào thúc đẩy lòng mộ đạo của ông đã được chuẩn bị chu đáo, thu hút được đông đảo quần chúng và quảng bá rất rộng. Finney đã giảng đạo ở khu vực Rực cháy khắp quận suốt thập niên 1820 và đầu thập niên 1830 trước khi chuyển tới bang Ohio vào năm 1835 làm giảng viên thần học tại Đại học Oberlin. Sau này ông trở thành hiệu trưởng của trường.

Hai giáo phái khác ở Mỹ là Mormons (các Thánh ngày nay) và Seventh Day Adventists (giáo phái Tin vào lần xuất hiện thứ hai của Chúa), cùng khởi đầu ở miền đất rực cháy này.

Ở khu vực Appalachian, phong trào phục hưng tôn giáo có những nét đặc điểm giống Cơn giác ngộ vĩ đại của thế kỷ trước. Nhưng tại đây, trung tâm của phong trào phục hưng là những cuộc gặp gỡ trong lều – một nghi lễ tôn giáo kéo dài nhiều ngày cho nhóm tín đồ phải lưu lại nơi hành lễ vì quá xa nhà. Những người tiên phong ở vùng thưa thớt dân cư đã tìm đến những buổi hành lễ trong lều làm nơi trốn tránh cuộc sống đơn côi nơi biên ải. Niềm hân hoan từ việc tham gia buổi lễ phục hưng tôn giáo cùng với hàng trăm và có lẽ hàng nghìn người đã thôi thúc họ vui ca, nhảy múa, hò hét thâu suốt các buổi lễ.

Phong trào phục hưng tôn giáo nhanh chóng lan khắp các bang Kentucky, Tennesssee và miền Nam bang Ohio, trong đó người hưởng lợi chủ yếu là tín đồ Giám lý và Baptist. Mỗi giáo phái đều có tài sản giúp họ trở nên hưng thịnh ở miền biên ải. Các tín đồ Giám lý có bộ máy tổ chức rất hiệu quả, chủ yếu dựa vào các mục sư – hay còn gọi là những kỵ sỹ kinh lý – tìm đến những con người sinh sống ở khu vực biên giới xa xôi. Các kỵ sỹ kinh lý đến với dân thường để giúp đỡ họ gây dựng quan hệ với các gia đình sống ven biên giới. Họ hy vọng sẽ cải biến những con người này thành những tín đồ. Những người thuộc Giáo phái Baptist không có tổ chức giáo hội chính thức. Những người giảng đạo kiêm chủ trang trại của họ đqược tôn vinh là “những người nhận được lời hiệu triệu của Chúa Trời”. Họ học kinh thánh và lập nhà thờ nơi sau này chính họ sẽ được thụ phong. Những ứng viên mục sư khác cũng xuất phát từ các nhà thờ này, giúp giáo phái Baptist thiết lập được sự hiện diện xa hơn vào miền đất hoang sơ. Sử dụng những phương pháp như vậy, giáo phái Baptist đã đóng vai trò chủ đạo ở khắp các bang giáp biên giới và hầu hết miền Nam.

Cơn giác ngộ vĩ đại lần hai đã có ảnh hưởng mạnh mẽ tới lịch sử nước Mỹ. Sức mạnh của các tín đồ Baptist và Giám lý đã gia tăng đáng kể so với những giáo phái chủ đạo khác thời thuộc địa – Anh giáo, Giáo hội Trưởng lão và những người theo giáo đoàn. Sự khác biệt ngày càng lớn trong nội bộ giáo hội Tin Lành Hoa Kỳ đã phản ảnh sự lớn mạnh và đa dạng của một dân tộc đang vươn dậy.

Chương 5.
MỞ RỘNG SANG PHÍA TÂY VÀ SỰ KHÁC BIỆT GIỮA CÁC VÙNG

“Hãy tiến về phía tây, hỡi chàng trai, và hãy lớn lên cùng tổ quốc”

—Biên tập viên Horace Greeley, 1851

GÂY DỰNG TÌNH ĐOÀN KẾT

Cuộc Chiến tranh 1812, xét từ góc độ nào đó, là cuộc chiến lần thứ hai giành độc lập và khẳng định sự đoạn tuyệt vĩnh viễn của nước Mỹ với nước Anh. Khi chiến tranh khép lại, nhiều khó khăn trầm trọng đặt ra với nền cộng hòa non trẻ kể từ thời cách mạng giờ đã biến mất. Nhà nước liên bang theo Hiến pháp đã đem lại sự cân bằng giữa tự do và trật tự. Cùng với khoản nợ công rất nhỏ và một lục địa đang ngóng chờ được khám phá, cánh cửa hòa bình, thịnh vượng và tiến bộ xã hội đã mở ra trước dân tộc Mỹ.

Hoạt động thương mại càng làm cho tình đoàn kết dân tộc thêm vững chắc. Những mất mát trong chiến tranh đã giúp nhiều người nhận thấy tầm quan trọng phải bảo vệ các nhà sản xuất Mỹ cho đến khi họ có thể một mình chống chọi được với sự cạnh tranh của nước ngoài. Nhiều người lập luận rằng độc lập về kinh tế cũng quan trọng không kém độc lập về chính trị. Để cổ súy tinh thần tự lực cánh sinh, các nhà lãnh đạo Quốc hội như Henry Clay thuộc tiểu bang Kentucky và John C. Calhoun thuộc tiểu bang Nam Carolina đã kêu gọi thực hiện chính sách bảo hộ mậu dịch, hạn chế hàng nhập khẩu nhằm thúc đẩy ngành công nghiệp Mỹ phát triển.

Đây là thời điểm thuận lợi để tăng thuế quan. Các linh mục ở Vermont và Ohio muốn bảo hộ chống lại sự tràn ngập của len nước Anh. Ở bang Kentucky, ngành dệt cây gai dầu địa phương thành vải sợi may bao và túi mới ra đời đã bị ngành công nghiệp dệt vải may túi bao Scotland đe doạ. Pittsburgh ở bang Pennsylvania vốn đã là một trung tâm cán thép rất phát triển, nay sốt sắng thách thức các nhà cung cấp thép Anh và Thụy Điển. Biểu thuế ban hành năm 1816 đã đủ mạnh để bảo hộ thực sự các nhà sản xuất.

Ngoài ra, dân miền Tây còn ủng hộ một hệ thống đường sá và kênh đào quốc gia để nối kết họ với các thành phố và hải cảng miền Đông, và để mở mang những vùng đất miền biên giới cho việc định cư. Tuy nhiên, họ đã không thành công trong việc kêu gọi chính quyền liên bang tham gia phát triển nội bộ bang do có sự phản đối từ bang New England và miền Nam. Những con đường và những con kênh còn lại là mối quan tâm của các bang cho đến khi Đạo luật Hỗ trợ Đường bộ Liên bang năm 1916 được thông qua.

Vị thế của Chính phủ Liên bang vào thời gian này đã được củng cố mạnh mẽ nhờ có một số quyết định của Tòa án Tối cao. Một người đại điện ủng hộ chủ nghĩa liên bang, John Marshall, người bang Virginia, đã trở thành Chánh án Tòa án Tối cao năm 1801 và giữ chức vụ này cho tới khi ông qua đời năm 1835. Tòa án vốn yếu ớt trước khi ông nhậm chức thì giờ đây đã trở thành một tòa án mạnh, có vị trí ngang hàng với Quốc hội và tổng thống. Theo các quyết định mang tính lịch sử sau đó, Marshall đã xây dựng quyền của Tòa án Tối cao và củng cố chính quyền liên bang.

Marshall là người đầu tiên trong hàng ngũ đông đảo các vị thẩm phán Tòa án Tối cao mà những quyết định của họ đã tạo nên ý nghĩa và áp dụng cho Hiến pháp. Khi ông kết thúc sự nghiệp phục vụ của mình thì Tòa án Tối cao đã giải quyết chừng 50 vụ án liên quan tới các vấn đề hiến pháp. Một trong những phán quyết nổi tiếng nhất của Marshall – vụ Marbury kiện Madison (1803) – ông đã kiên quyết khẳng định quyền của Tòa án Tối cao được xem xét tính hợp hiến của tất cả các bộ luật của Quốc hội Liên bang hay của cơ quan lập pháp của tiểu bang. Trong vụ Mc Culloch kiện Maryland (1819) ông đã khẳng khái nêu cao lý thuyết của Hamilton cho rằng, suy rộng ra, Hiến pháp ban cho chính phủ những quyền hạn vượt ra ngoài phạm vi những quyền đã được quy định rõ ràng trong văn kiện này.

MỞ RỘNG CHẾ ĐỘ NÔ LỆ

Chế độ nô lệ mặc dù cho đến lúc này còn ít thu hút sự chú ý của công chúng song đã bắt đầu có được tầm quan trọng hơn nhiều với tư cách là một vấn đề quốc gia đại sự. Vào những năm đầu tiên của nền cộng hòa, khi các bang miền Bắc đang tiến hành giải phóng nô lệ, nhiều nhà lãnh đạo đã cho rằng chế độ nô lệ sẽ bị thủ tiêu. Năm 1786, George Washington đã viết rằng, ông chân thành cầu chúc cho một kế hoạch nào đó có thể được thông qua theo đó chế độ nô lệ có thể được bãi bỏ một cách từ từ, chắc chắn và tinh tế. Jefferson, Madison và Monroe từ Virginia và các chính khách miền Nam hàng đầu khác đều có những lời phát biểu tương tự.

Sắc lệnh Tây Bắc ban hành năm 1787 đã cấm chế độ nô lệ ở lãnh thổ miền Tây bắc. Cho tới năm 1808, khi việc buôn bán nô lệ quốc tế bị bãi bỏ thì có nhiều người miền Nam nghĩ rằng chế độ chiếm hữu nô lệ sẽ mau chóng chấm dứt. Song mọi sự mong đợi như vậy đã không được thành hiện thực bởi vì trong thế hệ sau đó, dân miền Nam liên kết chặt chẽ với nhau biến việc tổ chức chiếm hữu nô lệ thành những nhân tố kinh tế, khiến cho chế độ này càng đem lại lợi nhuận nhiều hơn so với trước năm 1790.

Nguyên nhân chính là do sự phát triển nghề trồng bông quy mô lớn ở miền Nam nhờ việc áp dụng canh tác các giống bông mới và phát minh máy tỉa hạt bông của Eli Whitney vào năm 1793 giúp tách được các hạt ra khỏi bông. Đồng thời, cuộc Cách mạng Công nghiệp đã thúc đẩy ngành công nghiệp dệt hoạt động với quy mô lớn, làm gia tăng nhu cầu về bông nguyên liệu. Việc triển khai các vùng đất mới ở miền Tây sau năm 1812 đã mở rộng rất lớn khu vực có thể trồng bông. Nghề trồng bông đã dịch chuyển nhanh chóng từ các bang thuộc khu vực Tidewater ở duyên hải miền Đông qua miền Nam trũng thấp hơn tới vùng đồng bằng châu thổ sông Mississippi và cuối cùng là tới bang Texas.

Mía, một loại cây trồng khác sử dụng nhiều lao động, cũng góp phần mở rộng chế độ nô lệ ở miền Nam. Những vùng đất ấm, màu mỡ ở Đông Nam Louisiana rất lý tưởng cho việc trồng mía đem lại lợi nhuận cao. Tới năm 1830, bang Louisiana đã cung cấp cho cả nước khoảng một nửa lượng đường. Cuối cùng, những người trồng thuốc lá đã chuyển sang miền Tây và mang theo họ chế độ nô lệ.

Vì xã hội tự do của miền Bắc và xã hội chiếm hữu nô lệ của miền Nam đều bành trướng sang phía Tây nên có lẽ sẽ có lợi về chính trị nếu duy trì được sự bình đẳng vững chắc giữa các bang mới đang tiến về những vùng lãnh thổ miền Tây. Năm 1818, khi Illinois được chấp nhận vào liên minh, 10 bang đã được phép có chế độ nô lệ, 11 bang cấm chế độ này; nhưng sự cân bằng đã được phục hồi sau khi bang Alabama được thừa nhận theo chế độ nô lệ. Dân số ở miền Bắc tăng nhanh hơn, cho phép các bang miền Bắc chiếm đa số ghế trong Hạ viện. Tuy nhiên, sự bình đẳng giữa miền Bắc và miền Nam vẫn được duy trì ở Thượng viện.

Vào năm 1819, bang Missouri có 10.000 nô lệ đã xin gia nhập liên bang. Dân miền Bắc tập hợp lại để phản đối việc gia nhập của Missouri trừ phi đó là một bang tự do, và làn sóng phản đối đã lan khắp cả nước. Có một thời gian Quốc hội đã lâm vào tình trạng bế tắc, nhưng Henry Clay đã đạt được một thỏa thuận mang tên Thỏa hiệp Missouri: Missouri được gia nhập với tư cách là một bang có chế độ nô lệ cùng lúc với bang Maine gia nhập với tư cách là một bang tự do. Ngoài ra, Quốc hội đã cấm chế độ nô lệ ở lãnh thổ Louisiana vốn được mua lại từ nước Pháp ở khu vực phía bắc biên giới phía Nam của bang Missouri. Đồng thời quy định này dường như đã trở thành một thắng lợi đối với các bang miền Nam vì người ta không ngờ rằng vùng sa mạc Mỹ bao la này lại có người đến sinh sống. Cuộc tranh luận đã tạm thời được giải quyết ổn thỏa, nhưng Thomas Jefferson đã viết cho một người bạn rằng “vấn đề trọng yếu này tựa hồ tiếng chuông báo cháy đã khiến tôi tỉnh giấc với nỗi sợ khủng khiếp. Ngay lập tức tôi cho rằng đó là hồi chuông khai tử Liên bang”.

CHÂU MỸ LA-TINH VÀ HỌC THUYẾT MONROE

Vào những thập niên đầu tiên của thế kỷ XIX, miền Trung và Nam Mỹ đã hướng về Cách mạng. Tư tưởng tự do đã khuấy động nhân dân châu Mỹ La-tinh từ thời các thuộc địa Anh chiến đấu giành tự do. Cuộc chinh phục Tây Ban Nha của Napoleon năm 1808 đã báo hiệu người Mỹ La-tinh sẽ vùng lên khởi nghĩa. Cho tới năm 1822, dưới sự lãnh đạo tài tình của Simon Bolivar, Francisco Miranda, José de San Martin và Miguel Hidalgo, tất cả khu vực nói tiếng Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha ở châu Mỹ – từ Argentina và Chile ở miền Nam tới Mexico ở miền Bắc – đều đã giành được độc lập.

Nhân dân Hợp chủng quốc Hoa Kỳ đã quan tâm sâu sắc đến việc củng cố lại những kinh nghiệm của chính họ trong việc đoạn tuyệt với chế độ cai trị của châu Âu. Những phong trào đòi độc lập ở châu Mỹ La-tinh đã khẳng định niềm tin nơi họ về quyền tự trị. Năm 1822, Tổng thống James Monroe, trước áp lực ngày càng lớn của dư luận, đã cho phép công nhận các quốc gia mới ở Mỹ La-tinh và đã nhanh chóng trao đổi công sứ với các quốc gia này. Tổng thống đã công nhận họ là các quốc gia độc lập thực sự, hoàn toàn tách khỏi những mối ràng buộc trước kia với châu Âu.

Chính lúc đó, Nga, Phổ và áo đã thiết lập Liên minh Thần thánh để bảo vệ họ trước các cuộc cách mạng. Bằng việc can thiệp vào những nước nơi phong trào của quần chúng đang đe dọa chế độ quân chủ, liên minh này – có sự tham gia của Pháp thời hậu Napoleon – đã hy vọng có thể ngăn chặn cách mạng lan rộng. Chính sách này đi ngược lại với nguyên tắc tự quyết của nước Mỹ.

Chừng nào mà Liên minh Thần thánh giới hạn những hoạt động của họ trong phạm vi cựu thế giới thì điều đó không gây lo lắng cho Hợp chủng quốc Hoa Kỳ. Nhưng khi Liên minh tuyên bố ý định muốn phục hồi các thuộc địa cũ của Tây Ban Nha thì người Mỹ bắt đầu lo âu. Do Mỹ La-tinh có ý nghĩa rất quan trọng với lợi ích thương mại của Anh nên nước Anh đã quyết định ngăn chặn hành động này. Luân Đôn hối thúc mở rộng các bảo đảm của Anh – Mỹ đối với châu Mỹ La-tinh, nhưng Ngoại trưởng John Quincy Adams lại thuyết phục Monroe hành động đơn phương: “Có thể sẽ ngay thẳng, chân thật hơn, cũng như đường hoàng hơn nếu ta tuyên bố những nguyên tắc của mình một cách rõ ràng với Nga và Pháp so với việc leo lên một con thuyền nhỏ đuổi theo tàu chiến của Anh.

Tháng 12/1823, khi biết hải quân Anh sẽ bảo vệ châu Mỹ La-tinh chống lại Liên minh Thần thánh và Pháp, Tổng thống Monroe đã nhân dịp gửi thông điệp hàng năm tới Quốc hội công bố những điều mà sau này người ta gọi là Học thuyết Monroe – chối từ chấp nhận bất cứ một sự mở rộng thống trị tiếp theo của châu Âu ở các nước châu Mỹ:

Các lục địa châu Mỹ… từ nay trở đi không thể được coi là đối tượng của thực dân hóa trong tương lai do bất cứ một cường quốc châu Âu nào tiến hành.

Chúng ta phải coi bất kỳ toan tính nào về phần họ nhằm mở rộng hệ thống [chính trị] của họ tới bất cứ bộ phận nào của bán cầu này đều là nguy hiểm đối với hòa bình và an ninh của chúng ta.

Chúng ta đã không can thiệp và sẽ không can thiệp vào những thuộc địa hay các xứ phụ thuộc nào của bất cứ cường quốc châu Âu nào. Nhưng với những chính phủ đã tuyên bố nền độc lập của mình và bảo vệ nền độc lập ấy và được chúng ta thừa nhận thì chúng ta phải coi bất kỳ một sự can thiệp nào nhằm mục đích áp chế họ hay kiểm soát số phận của họ bằng bất kỳ phương thức nào do bất cứ cường quốc châu Âu nào thực hiện đều thể hiện khuynh hướng thù nghịch đối với nước Mỹ.

Học thuyết Monroe đã thể hiện tinh thần đoàn kết với các nền cộng hòa mới giành độc lập ở châu Mỹ La-tinh. Những dân tộc này đã công nhận tầm quan trọng của quan hệ chính trị với Hoa Kỳ bằng việc thiết lập các hiến pháp mới của mình theo mô hình của Bắc Mỹ xét trên nhiều phương diện.

CHỦ NGHĨA BÈ PHÁI VÀ CÁC CHÍNH ĐẢNG

Ở trong nước, nhiệm kỳ tổng thống của Monroe (1817-1825) được mệnh danh là thời đại của những tình cảm tốt lành. Cụm từ này đã thừa nhận chiến thắng về chính trị của Đảng Cộng hòa trước Đảng ủng hộ chủ nghĩa liên bang bị thất bại với tư cách một lực lượng dân tộc. Đồng thời, đây cũng là thời kỳ có xung đột bè phái và cát cứ.

Kết cục của những người theo phái ủng hộ chủ nghĩa liên bang đã dẫn tới sự chia rẽ thành bè phái trong chính trị và gây rối loạn cho hệ thống đề cử tổng thống của các chính đảng trong Quốc hội. Khi đó, các cơ quan lập pháp bang có thể chỉ định các ứng cử viên. Vào năm 1824, các bang Tennessee và Pennsylvania chọn Andrew Jackson cùng với Thượng nghị sỹ bang Nam Carolina là John C. Calhoun tham gia liên danh. Bang Kentucky chọn Chủ tịch Hạ viện là Henry Clay; bang Massachusetts chọn Ngoại trưởng John Quincy Adams, con trai của vị tổng thống thứ hai của Hoa Kỳ là John Adams; ủy ban thường trực của Quốc hội – cơ quan bị chế nhạo là phi dân chủ – thì chọn Bộ trưởng Tài chính William Crawford.

Nhân cách và tư tưởng cục bộ địa phương đóng vai trò quan trọng trong việc xác định kết quả bầu cử. Adams đã thắng cử trong các cuộc bỏ phiếu của đại cử tri từ bang New England và phần lớn bang New York; Clay thắng cử ở các bang Kentucky, Ohio và Missouri; Jackson thắng cử ở miền Đông Nam, các bang Illinois, Indiana, Bắc và Nam Carolina, Pennsylvania, Maryland và New Jersey; còn Crawford thắng ở các bang Virginia, Georgia và Delaware. Không có ứng cử viên nào đạt đa số phiếu đại cử tri, vì vậy theo các điều khoản của Hiến pháp thì cuộc bầu cử được chuyển sang Hạ viện giải quyết. Tại đây Clay là một nhân vật có ảnh hưởng nhất. Ông ủng hộ Adams, và Adams đã giành được chức tổng thống.

Trong nhiệm kỳ này của Adams, những liên minh đảng mới đã xuất hiện. Những người ủng hộ Adams đã lấy tên Những người theo phái Cộng hòa quốc gia để thể hiện sự ủng hộ của họ đối với Chính phủ Liên bang ngày càng đảm đương vai trò lớn hơn trong công cuộc phát triển đất nước. Tuy Adams lãnh đạo đất nước trung thực và có hiệu quả, nhưng ông không phải là một tổng thống được người ta ưa. Adams đã không thiết lập được một hệ thống đường sá và kênh đào quốc gia. Đức tính bộc trực lạnh lùng nhưng giàu chất trí tuệ của ông đã không được lòng bạn bè. Ngược lại, Jackson có sức lôi cuốn quần chúng mạnh mẽ và có bộ máy chính trị hùng mạnh. Những người ủng hộ ông đã hợp lại để thành lập Đảng Dân chủ. Họ cho rằng Đảng này trực tiếp xuất thân từ Đảng Cộng hoà – Dân chủ của Jefferson. Trên thực thế, Đảng Dân chủ cổ súy nguyên tắc chính phủ phân cấp nhưng nhỏ gọn. Tập hợp lực lượng chống Adams, họ đã quy kết tổng thống tham nhũng khi bổ nhiệm Clay làm ngoại trưởng. Trong cuộc bầu cử năm 1828, Jackson đã đánh bại Adams bằng một chiến thắng áp đảo.

Jackson vốn là chính khách ở bang Tennessee, một chiến binh chống lại người da đỏ và là người hùng trong trận chiến New Orleans trong chiến tranh năm 1812. Ông đã giành được sự ủng hộ từ quần chúng. Ông lên nắm giữ chức tổng thống nhờ phong trào dân chủ dân túy đang dâng cao. Cuộc bầu cử năm 1828 là dấu mốc quan trọng trong xu thế thể hiện sự tham gia của cử tri ngày càng rộng lớn hơn. Vào thời điểm đó, hầu hết các tiểu bang hoặc đã thông qua quyền phổ thông đầu phiếu cho nam giới da trắng, hoặc đã giảm thiểu yêu cầu về tài sản. Năm 1824, các thành viên của cử tri đoàn ở sáu tiểu bang vẫn được cơ quan lập pháp của bang lựa chọn. Đến năm 1828, các thành viên của cử tri đoàn đã được lựa chọn qua phổ thông đầu phiếu ở tất cả các bang ngoại trừ hai bang Delaware và Nam Carolina. Những diễn biến này là sản phẩm của một quan điểm rộng rãi cho rằng người dân nên cai trị và chính phủ của tầng lớp tinh túy truyền thống đã đi đến dấu chấm hết.

CUỘC KHỦNG HOẢNG VÔ HIỆU HÓA

Vào cuối nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên của mình, Jackson đã buộc phải đối đầu với bang Nam Carolina – tiểu bang quan trọng nhất trong tất cả các bang trồng bông đang nổi lên ở viễn Nam – về vấn đề biểu thuế bảo hộ. Những giới doanh thương và nông nghiệp ở bang này vẫn hy vọng Jackson sẽ sử dụng quyền lực tổng thống của mình để sửa đổi các luật thuế ban hành năm 1828 mà họ gọi là Đạo luật Ghê tởm. Theo quan điểm của họ thì tất cả các lợi ích của việc bảo hộ đều rơi vào túi các nhà sản xuất miền Bắc và trong khi cả nước giàu lên thì riêng bang Nam Carolina lại nghèo đi. Năm 1828, chính trị gia hàng đầu của tiểu bang – đồng thời cũng là Phó Tổng thống của Jackson cho đến khi ông từ chức vào năm 1832 – John C. Calhoun đã tuyên bố tại cuộc đấu xảo và biểu tình ở Nam Carolina rằng các bang có quyền vô hiệu hóa đạo luật mang tính đàn áp của chính quyền liên bang.

Năm 1832, Quốc hội đã thông qua và Jackson ký dự luật giảm mức thuế ban hành năm 1832, nhưng điều đó cũng không đủ để xoa dịu đa số người dân Nam Carolina. Bang này đã thông qua Sắc lệnh Vô hiệu hóa, tuyên bố cả mức thuế quan ban hành năm 1828 và 1832 đều vô hiệu trong phạm vi biên giới của họ. Cơ quan lập pháp của bang cũng thông qua các đạo luật để thực thi sắc lệnh này, bao gồm cho phép xây dựng quân đội và chuẩn chi mua vũ khí. Vô hiệu hóa là chủ đề phản đối vốn đã có từ lâu nhằm chống lại những hành động bị cho là thái quá của chính quyền liên bang. Jefferson và Madison đã đề xuất khái niệm vô hiệu hóa trong các nghị quyết của bang Kentucky và Virginia năm 1798 nhằm phản đối các Đạo luật Ngoại kiều và Nổi loạn. Hội nghị Hartford năm 1814 đã viện dẫn khái niệm này để phản đối cuộc chiến năm 1812. Tuy nhiên trước đây chưa từng bao giờ có một tiểu bang thực sự cố gắng áp dụng vô hiệu hóa. Quốc gia non trẻ giờ đây lại phải đối mặt với cuộc khủng hoảng trầm trọng nhất của chính mình.

Để chống lại mối đe dọa của bang Nam Carolina, Jackson đã phái bảy tàu hải quân nhỏ và một tàu chiến tới Charleston vào tháng 12/1832. Ngày 10/12 ông đã ra một tuyên bố đanh thép chống lại những kẻ ủng hộ việc vô hiệu hóa. Tổng thống tuyên bố rằng, bang Nam Carolina đã đứng trên bờ vực của phản loạn và phản bội và ông đã kêu gọi nhân dân của bang này khẳng định lại lòng trung thành của họ với liên bang. Ông cũng nêu rõ rằng, nếu cần thiết, cá nhân ông sẽ lãnh đạo quân đội Hợp chủng quốc thực thi pháp luật.

Khi vấn đề về các biểu thuế quan lại được trình ra trước Quốc hội, thì đối thủ chính trị của Jackson, Thượng nghị sỹ Henry Clay, một người ủng hộ rất mạnh cho việc bảo hộ mậu dịch, đã ủng hộ một biện pháp thỏa hiệp. Dự luật thuế quan của Clay – một dự luật nhanh chóng được thông qua năm 1833 – đã xác định rõ rằng toàn bộ các mức thuế vượt quá 20% giá trị các hàng hóa nhập khẩu sẽ được giảm xuống hàng năm để đến năm 1842, các khoản thuế đánh vào tất cả các mặt hàng sẽ đạt mức biểu thuế vừa phải của năm 1816. Đồng thời, Quốc hội thông qua Đạo luật Quân sự, cho phép tổng thống sử dụng sức mạnh quân sự để thực thi pháp luật.

Bang Nam Carolina đã hy vọng giành được sự ủng hộ của các bang miền Nam khác, nhưng họ phát hiện thấy họ đã tự cô lập chính mình (Đồng minh tin cậy nhất của họ là bang Georgia đã muốn và đã có được quân lực Hoa Kỳ để loại bỏ các bộ lạc da đỏ ra khỏi lãnh thổ của họ). Cuối cùng, Nam Carolina đã bãi bỏ quyết định của mình. Tuy nhiên, cả hai phía đều tuyên bố chiến thắng. Jackson đã bảo vệ vững chắc liên bang. Nhưng bằng việc thể hiện sự chống đối của mình, tiểu bang Nam Carolina đã đạt được nhiều yêu cầu của họ và đã minh chứng rằng một bang đơn lẻ vẫn có thể ép Quốc hội chấp nhận ý chí của mình.

TRẬN CHIẾN CỦA NGÂN HÀNG

Mặc dù những tranh cãi về vấn đề vô hiệu hoá một đạo luật của Quốc hội trên lãnh thổ bang là mầm mống của cuộc Nội chiến, song nó không phải là một vấn đề chính trị nghiêm trọng bằng cuộc đấu tranh đầy cam go để đảm bảo sự tồn tại của ngân hàng trung ương của liên bang – Ngân hàng thứ hai của Hợp chủng quốc. Ngân hàng thứ nhất đã được thành lập năm 1791 dưới sự lãnh đạo của Alexander Hamilton và đã được trao đặc quyền trong một giai đoạn là 20 năm. Tuy chính phủ có nắm giữ một số vốn cổ phần của ngân hàng này, nhưng ngân hàng này – tương tự Ngân hàng Trung ương của Anh và các ngân hàng trung ương khác cùng thời – lại là công ty tư nhân, trong đó lợi nhuận được chuyển cho những cổ đông của nó. Chức năng phục vụ nhà nước của ngân hàng này là nơi lưu trữ các khoản thu của chính phủ, cho chính phủ vay ngắn hạn, và trên hết là đảm bảo một đồng tiền vững mạnh bằng cách không chấp nhận giá trị danh nghĩa của tiền (tiền giấy) do các ngân hàng nhà nước cho phép phát hành quá khả năng bù đắp của chính phủ.

Đối với giới tài chính và kinh doanh miền Bắc, ngân hàng trung ương là công cụ cần thiết để đảm bảo chính sách tiền tệ thận trọng. Nhưng ngay từ đầu, ngân hàng này đã bị dân miền Nam và miền Tây phản đối vì họ tin rằng sự thịnh vượng và phát triển trong khu vực của họ dựa vào lượng tiền và tín dụng dư dật. Đảng Cộng hòa của Jefferson và Madison đã nghi ngờ tính hợp hiến của ngân hàng này. Khi điều lệ của ngân hàng này hết hạn vào năm 1811 thì nó đã không được gia hạn.

Trong vài năm tiếp theo, hoạt động ngân hàng nằm trong tay các ngân hàng được nhà nước cấp độc quyền mà đã phát hành những lượng tiền nhiều quá mức. Điều này đã gây ra sự hỗn độn và làm gia tăng lạm phát. Một điều đã trở nên ngày càng rõ ràng là ngân hàng của các tiểu bang không thể cung cấp cho đất nước một đồng tiền đáng tin cậy, và do vậy vào năm 1816, Ngân hàng thứ hai của Hoa Kỳ – tương tự ngân hàng đầu tiên – đã được cấp đặc quyền trong 20 năm. Ngay từ khi bắt đầu, Ngân hàng thứ hai đã không được phổ biến ở các bang mới và các vùng lãnh thổ mới, và số người thịnh đạt biết tới ngân hàng này cũng ít hơn. Các đối thủ cho rằng ngân hàng đã nắm độc quyền thực sự với khoản tín dụng và tiền tệ của quốc gia, và họ khẳng định rõ ngân hàng này đại diện cho quyền lợi của một số rất ít người giàu có.

Xét tổng thể thì ngân hàng này đã được quản lý tốt và cung cấp được dịch vụ có giá trị; nhưng Jackson là người từ lâu đã có cùng quan điểm với phe Cộng hòa là không tin tưởng vào định chế tài chính này. Được bầu lên với tư cách một người được lòng dân, ông biết rằng người lãnh đạo mang dòng máu quý tộc của ngân hàng này, Nicolas Biddle, là một người dễ bị đánh bại. Khi phe ủng hộ ngân hàng trong Quốc hội thúc ép việc gia hạn sớm điều lệ của ngân hàng, Jackson đáp lại bằng hành động phủ quyết và lên án độc quyền đặc lợi. Nỗ lực xóa bỏ hiệu lực của việc phủ quyết này đã không thành công.

Trong chiến dịch bầu cử tổng thống tiếp theo, vấn đề ngân hàng đã gây ra sự chia rẽ lớn. Các thương nhân lớn, giới sản xuất và tài chính ủng hộ một đồng tiền mạnh. Các nhà băng và doanh nhân ở các khu vực ủng hộ việc cung cấp tiền nhiều hơn và tỷ lệ lãi thấp hơn. Những người đi vay nợ, đặc biệt là nông dân, cũng nhất trí với quan điểm này. Jackson và những người ủng hộ ông đã gọi ngân hàng trung ương là con ác quỷ và nhanh chóng giành được thắng lợi dễ dàng trong cuộc tranh cử với Henry Clay.

Jackson đã thấy sự tái cử của mình năm 1832 là bằng chứng sự ủy nhiệm của nhân dân nhằm đánh bại ngân hàng khiến nó không thể nào có thể vực dậy được. Tháng 9/1833 ông ra lệnh cấm không cho một khoản tiền nào của chính quyền được gửi vào ngân hàng, kể cả việc rút dần số tiền đang gửi tại đây. Chính phủ đã gửi tiền của mình ở các ngân hàng của các tiểu bang đã được lựa chọn – hay phe đối lập còn gọi là ngân hàng được ưu ái.

Trong thời gian của thế hệ kế tiếp, nước Mỹ xoay xở được nhờ một hệ thống ngân hàng tiểu bang khá lộn xộn không được quản lý, việc này đã giúp cho việc kích thích sự mở rộng về phía Tây nhờ khoản tín dụng rẻ nhưng đã khiến cho cả quốc gia dễ bị tổn thương trước cú sốc định kỳ. Trong thời kỳ Nội chiến, Hoa Kỳ đã khởi xướng hệ thống đặc quyền dành cho các ngân hàng địa phương và khu vực. Nhưng cuối cùng, vào năm 1913, nước Mỹ đã quay lại sử dụng một ngân hàng trung ương duy nhất với sự ra đời của hệ thống Cục Dự trữ Liên bang.

CÁC ĐẢNG VIÊN ĐẢNG CỘNG HÒA, ĐẢNG DÂN CHỦ VÀ PHÁI BẤT KHẢ TRI

Những đối thủ chính trị của Jackson đã không có hy vọng thành công là vì trong số họ còn có ý định trái nhau. Do vậy họ đã câu kết tất cả những thành phần bất mãn lại với nhau, nhập vào một chính đảng chung có tên gọi là Đảng Whig. Tuy họ tổ chức ngay sau khi chiến dịch bầu cử năm 1832 nhưng phải mất hơn một thập niên trước khi họ có thể giải quyết được những điểm khác biệt và có thể tạo nên một cương lĩnh chính thống. Phần lớn nhờ sức hấp dẫn của Henry Clay và Daniel Webster – những chính khách mẫn tuệ bậc nhất của Đảng Whig – họ đã củng cố được lực lượng đảng viên của mình. Nhưng vào cuộc bầu cử năm 1836, Đảng Whigs vẫn còn bị chia rẽ nên không thể đoàn kết được dưới sự dẫn dắt của một nhà lãnh đạo duy nhất hay dựa trên một lập trường chung. Martin Van Buren ở New York, Phó Tổng thống của Jackson, đã thắng trong cuộc đua này.

Tình trạng trì trệ kéo dài của kinh tế và nhân cách được phóng đại của người tiền nhiệm đã làm lu mờ những công lao của Van Buren. Những hoạt động công khai của ông không làm dấy lên được lòng nhiệt tình say mê vì ông thiếu những phẩm chất có sức hấp dẫn mạnh mẽ của phong cách lãnh đạo và tài nhạy cảm gây ấn tượng sâu sắc vốn thể hiện trong mọi động thái của Jackson. Cuộc bầu cử năm 1840 đã xảy ra vào lúc đất nước đang đau đớn vật vã với thời kỳ gian khổ và đồng lương thấp, và đặc biệt là các đảng viên Đảng Dân chủ đang trong thế phòng ngự.

ứng cử viên tổng thống của Đảng Whig là William Henry Harrison của bang Ohio. Ông nổi tiếng với tư cách là một người hùng trong các trận xung đột với người da đỏ cũng như chiến tranh năm 1812. Cũng như Jackson, ông được coi là đại diện cho miền Tây dân chủ. ứng cử viên phó tổng thống là John Tyler người Virginia. Ông có những quan điểm ủng hộ các quyền của các bang và các biểu thuế thấp rất nổi tiếng ở miền Nam. Harrison đã giành được chiến thắng áp đảo.

Tuy nhiên ngay trong tháng tổ chức lễ nhậm chức, Harrison đã qua đời ở tuổi 68, và Tyler trở thành tổng thống. Những niềm tin của Tyler rất khác với niềm tin của Clay và Webster, nhưng ông vẫn là người có ảnh hưởng lớn nhất trong Quốc hội. Kết quả là đã có sự đoạn tuyệt công khai giữa tân tổng thống và đảng đã bầu ông. Nhiệm kỳ tổng thống của Tyler không đạt được điều gì khác rõ ràng hơn ngoài quy định, nếu một tổng thống qua đời thì phó tổng thống sẽ kế nhiệm với đầy đủ quyền lực trong suốt nhiệm kỳ của mình.

Tuy vậy người Mỹ thấy mình bị chia rẽ ở những phương diện phức tạp hơn nhiều. Đông đảo những người nhập cư theo công giáo La-mã vào nửa đầu thế kỷ XIX, chủ yếu là người Ai-len và người Đức đã châm ngòi gây nên những phản ứng cực đoan trong những người Mỹ bản địa theo Tin Lành giáo. Dân nhập cư đã mang tới bờ biển nước Mỹ những phong tục và hành đạo mới thật kỳ lạ. Họ đã đua tranh với dân bản địa để giành giật việc làm ở các thành phố dọc vùng bờ biển miền Đông. Hơn nữa, những thay đổi về chính trị của những năm 1820 và 1830 đã làm gia tăng khả năng hoạt động chính trị của những người nhập cư. Những chính trị gia dòng dõi quý tộc bị thất thế đã đổ lỗi cho người nhập cư vì đã làm họ mất đi quyền lực. Sự thất bại của Cơ đốc giáo nhằm ủng hộ phong trào giảm uống rượu mạnh đã làm dấy lên những lời buộc tội rằng La-mã đang cố gắng lật đổ nước Hoa Kỳ bằng rượu.

Quan trọng nhất trong các tổ chức theo thuyết bẩm sinh vốn đã xuất hiện trong giai đoạn này là một hội kín, đó là Dòng tu của Lá cờ điểm sao, thành lập năm 1849. Khi các thành viên của hội này từ chối nhận diện mình, họ mau chóng được đặt tên là Những người bất khả tri. Trong một số năm, họ đã tổ chức được bộ máy khắp cả nước và có quyền lực chính trị tương đối.

Những người bất khả tri cổ xúy việc mở rộng về thời gian đòi hỏi cho việc nhập quốc tịch từ 5 năm lên tới 21 năm, và loại trừ người nhập cư và các tín đồ công giáo La-mã khỏi các chức vụ nhà nước. Năm 1855, tổ chức này đã giành được quyền kiểm soát các cơ quan lập pháp ở bang New York và Massachusetts. Đến lúc đó, chừng 90 nghị sỹ Mỹ đã có liên hệ với đảng này. Sau đó, cuộc khủng hoảng giữa Bắc và Nam về vấn đề mở rộng chế độ nô lệ đã gây chia rẽ sâu sắc trong đảng, gợi lại các cuộc tranh luận giữa Đảng Whig và Dân chủ vốn đã áp đảo nền chính trị Mỹ trong 25 năm cuối cùng của nửa đầu thế kỷ XIX.

NHỮNG KHUẤY ĐỘNG CỦA CẢI CÁCH

Sự biến động đột ngột của tinh thần dân chủ trong vấn đề chính trị mà được minh chứng bằng cuộc bầu cử Jackson chỉ là một giai đọan trong cuộc tìm kiếm dài lâu của nước Mỹ vì những quyền và những cơ hội lớn hơn cho tất cả các công dân. Một cuộc biến động khác là sự bắt đầu của tổ chức người lao động. Năm 1835, các lực lượng lao động ở Philadelphia, bang Pennsylvania đã thành công trong việc giảm thời gian làm việc trong ngày trước đây từ sáng sớm đến tối mịt xuống còn 10 tiếng một ngày. Đến 1860, quy định ngày làm việc mới đã được ban hành trong luật ở một số tiểu bang, và nhìn chung được chấp nhận là chuẩn mực.

Sự lan truyền của phong trào đòi quyền bầu cử đã dẫn tới quan điểm mới về giáo dục, vì các chính khách nhìn xa trông rộng ở khắp nơi hiểu rằng phổ thông đầu phiếu đòi hỏi cử tri phải biết chữ và có kiến thức. Các tổ chức của công nhân đã đòi hỏi phải có trường học miễn phí, được hỗ trợ thuế dành cho tất cả trẻ em. Dần dần, hết bang này đến bang khác, các đạo luật đã được ban hành để cung cấp giáo dục miễn phí cho trẻ em. Sự lãnh đạo của Horace Mann ở bang Massachusetts lúc này đặc biệt hiệu quả. Hệ thống trường công đã trở thành phổ biến ở khắp khu vực miền Bắc nước Mỹ. Tuy nhiên, ở các khu vực khác của đất nước, cuộc đấu tranh vì nền giáo dục công lập vẫn tiếp tục xảy ra trong nhiều năm.

Một phong trào xã hội có ảnh hưởng lớn khác xuất hiện trong giai đoạn này là sự chống lại việc bán và sử dụng rượu, tức là phong trào vận động hạn chế rượu. Phong trào này bắt nguồn từ những mối quan tâm lo ngại về hệ quả của nó như: các niềm tin tôn giáo, hậu quả của rượu đối với sức khỏe của người lao động, nạn bạo lực và nạn ngược đãi phụ nữ và trẻ em. Vào năm 1826 các mục sư ở Boston đã tổ chức hội khuyếch trương phong trào hạn chế rượu. Bảy năm sau ở Philadelphia, Hội này đã tổ chức một hội nghị quốc gia và thành lập Liên hiệp hạn chế rượu Mỹ. Liên hiệp này đã kêu gọi từ bỏ tất cả các loại đồ uống có cồn và gây áp lực với các cơ quan lập pháp bang cấm việc bán và sản xuất rượu. Cho tới năm 1855, 13 bang đã thực hiện như vậy, tuy nhiên các bộ luật sau đó đã bị thách thức tại tòa án. Các bộ luật này chỉ tồn tại ở miền Bắc New England, nhưng dù sao thì vào những năm, từ 1830 đến 1860, phong trào hạn chế rượu cũng đã làm giảm sản lượng rượu tiêu thụ theo đầu người.

Những nhà cải cách khác đã hướng tới các vấn đề nhà tù và chăm sóc những người bị bệnh tâm thần. Những nỗ lực đã được thực thi để biến các nhà tù vốn nhấn mạnh việc trừng phạt trở thành các trại cải huấn, tại đây, các phạm nhân sẽ được phục hồi, cải tạo. Ở bang Massachusetts, Dorothea Dix đã lãnh đạo cuộc tranh đấu nhằm cải thiện các điều kiện cho những người mắc chứng tâm thần, những người đã bị giam giữ trong những trại tế bần thảm hại, khốn khổ và các nhà tù. Sau khi giành được sự cải thiện ở Massachusetts, bà đã đưa chiến dịch của mình hướng tới miền Nam nơi có chín bang đã lập các bệnh viện cho người mắc chứng tâm thần vào những năm 1845 và 1852.

QUYỀN CỦA PHỤ NỮ

Những cuộc cải cách như vậy đã khiến nhiều người phụ nữ nhận thức được vị trí bất bình đẳng của họ trong xã hội. Từ thời thuộc địa, những phụ nữ chưa chồng đã được hưởng nhiều quyền hợp pháp như nam giới, tuy nhiên phong tục buộc họ phải lấy chồng sớm. Khi đã kết hôn thì phụ nữ đã thực sự mất đi những quyền của họ trước luật pháp. Phụ nữ không được phép đi bầu cử và việc học hành của họ vào các thế kỷ XVII và XVIII chủ yếu chỉ ở mức biết đọc, biết viết, âm nhạc, khiêu vũ và may vá.

Sự thức tỉnh của phụ nữ bắt đầu với cuộc đi thăm Mỹ của Frances Wright, một giảng viên và nhà báo Scotland, người đã công khai khuyếch trương các quyền của phụ nữ ở khắp nước Mỹ vào những năm 1820. Vào thời gian này phụ nữ bị cấm phát biểu ở những nơi công cộng, thì Wright không chỉ lớn tiếng phát biểu mà còn khiến chủ tọa kinh ngạc bởi những quan điểm của bà bênh vực quyền của phụ nữ tìm kiếm thông tin về việc kiểm soát sinh đẻ và ly dị. Đến những năm 1840, một phong trào vì quyền phụ nữ Mỹ đã nổi lên. Lãnh đạo đầu tiên của phong trào này là Elizabeth Cady Stanton.

Vào năm 1848, Cady Stanton và đồng nghiệp là Lucretia Mott đã tổ chức một hội nghị quyền phụ nữ – hội nghị phụ nữ đầu tiên trong lịch sử thế giới tại Seneca Falls bang New York. Các đại biểu đã soạn thảo một Tuyên ngôn Tình cảm yêu cầu quyền bình đẳng với đàn ông trước pháp luật, quyền bầu cử, cơ hội công bằng trong giáo dục và việc làm. Các nghị quyết được nhất trí thông qua trừ nghị quyết về quyền đi bầu cử. Nghị quyết này sau đó đã giành được đa số phiếu chỉ sau khi Frederick Douglas, một người da đen theo chủ nghĩa bãi nô, phát biểu một bài gây xúc động mạnh ủng hộ nghị quyết này.

Tại Seneca Falls, Cady Stanton đã trở nên nổi tiếng với tư cách vừa là nhà văn vừa là người lớn tiếng ủng hộ quyền phụ nữ. Bà đã nhận thấy từ rất sớm rằng nếu không có quyền bỏ phiếu, phụ nữ không bao giờ có thể bình đẳng với nam giới. Noi gương William Lloyd Garrison, một người ủng hộ bãi nô, bà phát hiện thấy rằng mấu chốt để đi tới thành công nằm ở chỗ thay đổi quan điểm của công chúng, chứ không phải là hành động của Đảng. Seneca Falls đã trở thành chất xúc tác cho sự thay đổi trong tương lai. Chẳng bao lâu sau, các hội nghị khác về quyền khác của phụ nữ đã được tổ chức. Những người phụ nữ khác tiên phong bước lên tuyến đầu của phong trào đấu tranh bình đẳng chính trị và xã hội của họ.

Cũng vào năm 1848, Ernestine Rose, một người nhập cư Ba Lan đã đấu tranh để một đạo luật được thông qua tại bang New York. Đạo luật này cho phép phụ nữ đã kết hôn được giữ phần tài sản của mình theo tên của mình. Trong số những luật lệ đầu tiên loại này ở Mỹ thì Đạo luật về tài sản phụ nữ đã kết hôn đã khuyến khích các cơ quan lập pháp bang khác ban hành các luật tương tự.

Vào năm 1869, Elizabeth Cady Stanton và một nhà đấu tranh tích cực chủ đạo khác cho nữ quyền, Susan B. Anthony, thành lập Hiệp hội quốc gia về quyền bầu cử của phụ nữ (NWSA), hiệp hội này ủng hộ một Điều bổ sung sửa đổi Hiến pháp về quyền phụ nữ được đi bầu cử. Hai người này sẽ trở thành những người bênh vực ủng hộ thẳng thắn nhất của phong trào phụ nữ. Khi mô tả sự hợp tác hoạt động của họ, Cady Stanton nói “Tôi đã tạo nên các tiếng sét còn chị ấy bắn những tiếng sét ấy”.

TÂY TIẾN

Miền biên giới đã làm được nhiều điều để tạo dựng nên cuộc sống của nước Mỹ. Những điều kiện ở dọc toàn bộ vùng bờ biển Đại Tây Dương đã kích thích di dân tới những khu vực mới mẻ hơn. Từ New England nơi đất đai đã không thể đem lại những năng suất ngũ cốc cao, đã xuất phát cả một dòng người đều đặn gồm những người đàn ông và đàn bà rời các trang trại và làng mạc vùng ven bờ biển của họ tới vùng đất nội địa màu mỡ của lục địa. Ở các khu định cư miền xa xôi của các bang Nam và Bắc Carolina và Virginia, dân chúng bị bất lợi vì thiếu những con đường và những con kênh cho phép tiếp cận những thị trường ven biển, và họ cũng chịu khốn khổ vì sự thống trị về chính trị của các chủ đồn điền vùng thủy triều vốn cũng phải di chuyển về miền Tây. Cho đến năm 1800, các thung lũng sông Mississippi và Ohio đang trở thành vùng biên giới rộng lớn. “Chào nhé, chúng tôi ra đi, trôi xuôi dòng trên xứ Ohio”, lời hát này đã trở thành bài ca của hàng ngàn dân di cư.

Dòng dân cư tiến về miền Tây vào đầu thế kỷ XIX đã dẫn tới sự phân chia những vùng lãnh thổ cũ, và xác lập những đường biên giới mới. Vì có các bang mới được kết nạp nên tấm bản đồ chính trị đã ổn định hóa vùng phía đông của Mississippi. Từ năm 1816 đến năm 1821, 6 bang đã được thành lập: Indiana, Illinois và Maine (đây là 3 bang tự do) và Mississippi, Alabama và Missouri (các bang nô lệ). Miền biên giới đầu tiên đã gắn bó chặt chẽ với châu Âu, miền biên giới thứ hai có quan hệ chặt chẽ với các vùng định cư ven bờ biển, nhưng thung lũng sông Mississippi là độc lập và dân cư vùng này chăm chú nhìn sang miền Tây hơn là sang miền Đông.

Cư dân miền biên giới là một nhóm cư dân khác. Một du khách Anh đã mô tả họ như là một sắc dân táo bạo, liều lĩnh và chịu được gian khổ đang sống trong những căn lều tồi tàn… Họ là những người thô lỗ nhưng hiếu khách, dễ thương đối với người ngoại quốc, họ trung thực và cả tin. Họ gieo trồng ít ngô của người da đỏ, bí ngô, nuôi heo và nhiều khi họ có một hay hai con bò… Khẩu súng trường là phương tiện chống đỡ chính yếu của họ. Vốn rất khéo léo, lành nghề với cây rìu, cái bẫy và chiếc cần câu, những người này đốt dọn những con đường đi, dựng những căn lều đầu tiên bằng gỗ súc và đối chọi với những bộ lạc da đỏ bản địa có đất đai bị họ chiếm.

Khi ngày càng có nhiều cư dân nhập cư lọt sâu vào vùng đất hoang dã thì nhiều người đã trở thành các chủ trại cũng như thợ săn. Một căn nhà tiện nghi bằng gỗ súc với các cửa sổ lắp kính, một ống khói và các phòng riêng biệt đã thay thế cho chiếc lều gỗ, giếng nước đã thay thế cho dòng suối. Những người định cư siêng năng cần cù sẽ nhanh chóng dọn quang những vùng đất mọc đầy cây to bằng việc đốt gỗ lấy tro làm phân bón và để lại các gốc cây đã đốn mục nát. Họ trồng ngũ cốc, rau và quả; sắp xếp các cánh rừng để nuôi hươu, gà tây rừng và lấy mật; họ đánh cá ở những con suối gần nhà; chăm sóc đàn gia súc và heo. Những người đầu cơ đất đai mua những khoảnh đất rộng, rẻ, và nếu giá đất tăng họ bán những ruộng đất của họ đi và họ tiếp tục đi xa hơn nữa về miền Tây, mở đường cho những người khác.

Các thầy thuốc, luật sư, chủ cửa hàng, biên tập viên, nhà truyền giáo, thợ cơ khí và các nhà chính trị chẳng bao lâu sau đã đi theo các chủ trại. Tuy nhiên, các chủ trại là một cơ sở vững chắc. Ở những nơi họ định cư, họ có ý định ở lại và hy vọng con cái họ sẽ ở đó sau khi họ qua đời. Họ xây dựng những kho lúa lớn và những ngôi nhà gạch hay nhà khung. Họ mua gia súc giống đã cải tạo, cày cấy đất đai và gieo những loại hạt có năng suất cao. Một số người dựng những xưởng xay bột, xưởng cưa và lò cất rượu. Họ tạo nên những con đường chính rất bền tốt, họ xây những ngôi nhà thờ và trường học. Những biến đổi khó có thể tin được đã hoàn tất chỉ sau vài năm. Vào năm 1830 chẳng hạn, Chicago ở bang Illinois chỉ là một khu làng buôn bán với một pháo đài không có triển vọng gì; nhưng ngay một thời gian dài trước khi một số người định cư đầu tiên qua đời thì khu làng đó đã trở thành một trong số những thành phố rộng lớn nhất và giàu có nhất nước Mỹ.

Thật dễ dàng có thể sở hữu những trang trại. Sau năm 1820, đất của nhà nước có thể mua được với giá 1,25 đô-la cho một nửa héc -ta và sau Đạo luật Trang trại ban hành năm 1862 thì đất đó có thể có được chỉ cần bằng chiếm cứ và cải tạo thôi. Hơn nữa, những công cụ để canh tác đất đai cũng dễ kiếm. Đó là cái thời khi mà, theo câu nói của John Soule viết ra và được nhà báo Horace Greeley phổ biến, những người trẻ tuổi có thể tiến về miền Tây và lớn lên cùng đất nước.

Ngoại trừ việc di cư tới vùng Texas do Mexico sở hữu thì biên giới vùng nông nghiệp phát triển sang phía tây chỉ mãi tới năm 1840 mới qua miền Missouri. Vào năm 1819, để trả công cho việc đoạt được những quyền khai khẩn của công dân Mỹ với trị giá 5 triệu đô la, nước Mỹ đã đoạt từ tay Tây ban Nha cả vùng Florida lẫn quyền của Tây Ban Nha sở hữu khu vực Oregon ở miền Viễn Tây. Đồng thời, miền Viễn Tây đã trở thành khu vực hoạt động rộng lớn của việc buôn bán lông thú mà vốn dĩ có giá trị hơn nhiều so với da thú. Cũng như những ngày đầu tiên của cuộc thám hiểm của người Pháp ở thung lũng Mississippi, lái buôn là người mở đường cho dân định cư vượt qua sông Mississippi. Những thợ bẫy thú lấy da là người Pháp và người Xcotlen – Ai-len khi khảo sát những con sông lớn và các nhánh sông đã phát hiện ra những đoạn đèo trên các dãy núi Rocky và Sierra, từ đó dẫn tới việc di dân bằng đường bộ vào thập niên 1840 và sau này, mở ra khả năng khai khẩn vùng nội địa nước Mỹ.

Xét một cách toàn diện thì sự tăng trưởng của đất nước thật to lớn: dân số tăng từ 7, 25 triệu lên hơn 23 triệu từ năm 1812 đến năm 1852, đất đai sẵn có cho việc định cư tăng gần bằng diện tích châu Âu – từ 4, 4 triệu lên tới 7, 8 triệu km2. Tuy nhiên, vấn đề vẫn chưa được giải quyết đó là những cuộc xung đột căn bản giữa các địa phương mà cho đến những năm 1860 bùng nổ thành nội chiến. Một điều cũng không thể tránh khỏi là cuộc mở rộng sang miền Tây đã khiến dân nhập cư xung đột với dân bản địa của miền đất này là người da đỏ.

Vào đầu thế kỷ XIX, nhân vật kiệt xuất nhất gắn bó với những xung đột đó là Andrew Jackson, người miền Tây đầu tiên chiếm lĩnh Nhà Trắng. Vào giữa cuộc chiến tranh năm 1812, Jackson khi đó phụ trách lực lượng dân quân Tennesse đã được phái tới phía nam Alabama, tại đây ông đã đàn áp không thương xót cuộc khởi nghĩa của dân da đỏ Creek. Sau đó, người Creek đã nhượng hai phần ba đất đai của họ cho Hoa Kỳ. Sau này Jackson đã đánh tan những băng nhóm người da đỏ Seminole, khiến họ phải chạy khỏi những vùng trú ẩn của họ ở Florida do người Tây Ban Nha sở hữu.

Vào những năm 1820, Bộ trưởng Chiến tranh của Tổng thống Monroe, ông John C. Calhoun, đã theo đuổi chính sách lùa những bộ lạc còn lại ra khỏi miền Tây Nam cổ kính và tái định cư họ ở bên kia sông Mississippi. Jackson đã tiếp tục chính sách này với tư cách là tổng thống. Vào năm 1830, Quốc hội đã thông qua Đạo luật di chuyển người da đỏ, cung cấp tài chính để đưa các bộ lạc miền Đông qua sông Mississippi. Vào năm 1834, một vùng lãnh thổ đặc biệt của người da đỏ đã được thiết lập ở khu vực mà bây giờ là bang Oklahoma. Tính tổng cộng thì các bộ lạc đã ký 94 hợp đồng trong thời gian hai nhiệm kỳ của Jackson để nhượng quyền sở hữu hàng triệu hécta đất cho Chính phủ Liên bang và di dời hàng chục bộ lạc ra khỏi vùng đất chôn nhau cắt rốn của tổ tiên họ.

Có lẽ chương bi hùng nhất trong cuốn sử bất hạnh này liên can tới người da đỏ Cherokees mà đất đai của họ ở vùng phía tây bang Nam Carolina và bang Georgia đã được bảo đảm bằng hiệp ước từ năm 1791. Vốn là một trong những bộ lạc tiến bộ nhất trong các bộ lạc miền Đông, số phận người Cherokees đã được quyết định khi vàng được phát hiện trên đất đai của họ vào năm 1829. Người Cherokees đã bị bắt buộc phải tiến hành cuộc di chuyển lâu dài và hiểm nghèo tới Oklahoma vào năm 1835. Nhiều người đã chết vì bệnh tật và tình trạng vất vả, thiếu thốn trên con đường nổi tiếng mang tên Đoạn trường nước mắt.

MIỀN BIÊN ẢI, MIỀN TÂY VÀ TRẢI NGHIỆM CỦA NƯỚC MỸ

Biên giới – ranh giới giữa lãnh thổ đã có người định cư với vùng đất chưa có người ở – bắt đầu từ Jamestown và Plymouth Rock. Biên giới dịch chuyển về phía Tây suốt chiều dài gần 300 năm, băng qua những vùng đất hoang sơ, rợp bóng rừng và những đồng bằng trống trải cho đến khi cuộc điều tra dân số cứ mười năm một lần tiến hành năm 1890 cho thấy chí ít, Hợp chủng quốc không còn nhận thấy ranh giới phân chia định cư một cách rõ ràng nữa.

Vào thời đó, đối với nhiều người, một chương lịch sử dài đã khép lại – một chương sử mà ở đó đất nước đã vươn lên từ vài thương điếm nhỏ mang dấu ấn văn minh của người Anh tới vị thế của một quốc gia độc lập có bản sắc riêng. Người ta dễ dàng có thể tin rằng quá trình khai hoang và hậu khai hoang, cứ thế liên tục diễn ra khi người ta đi chinh phục một lục địa mới, chính là nhân tố quyết định tới sự phát triển của quốc gia non trẻ này.

Năm 1893, nhà sử học Frederick Jackson Turner, khi thể hiện một cảm xúc thường thấy ở nhiều người như ông hồi đó, đã tuyên bố chính miền biên giới đã khiến cho nước Mỹ không phải là một khúc thừa của châu Âu. Miền biên cương đã giúp tạo nên một dân tộc có văn hóa có lẽ thô ráp hơn của châu Âu nhưng giàu thực tế, nhiệt huyết, cá tính và dân chủ hơn. Sự tồn tại của những khu vực đất tự do rộng lớn đã giúp tạo nên một dân tộc có nhiều chủ sở hữu và là van an toàn cho những tâm tư uẩn khúc ở các thành phố và những nơi định cư quá đông. Những phân tích của ông hàm ý một nước Mỹ không có miền biên ải hẳn sẽ rất giống như một châu Âu rệu rã, với những chế độ xã hội bị phân tầng, xung đột giai cấp và hiếm có cơ hội tốt.

Sau hơn một trăm năm, các học giả vẫn còn tranh luận về tầm quan trọng của miền biên ải trong lịch sử Hoa Kỳ. Rất ít người cho rằng miền biên ải giờ đây vẫn còn mang ý nghĩa quan trọng quyết định như Turner đã nêu. Một số người thậm chí còn đi xa hơn bằng cách bác bỏ lập luận của Turner. Họ cho rằng ông đã lãng mạn hóa cả một quá trình lịch sử đẫm máu và nước mắt – với những dấu ấn như cuộc chiến chinh phục Mexico, cách thức đối xử gần như diệt chủng với các bộ lạc da đỏ và tàn phá môi trường. Họ cho rằng những hình ảnh thường thấy ở miền biên giới là chỉ là khổ ải và thất bại.

Dẫu vậy, thật khó có thể tin rằng ba thế kỷ dài trong phong trào Tây tiến lại không có tác động nào tới bản sắc dân tộc. Chúng ta hãy nhớ lại, những nhà quan sát đầy tinh tế người nước ngoài như học giả người Pháp Alexis de Tocqueville lại mê mẩn trước miền Tây Hoa Kỳ. Thực vậy, khu vực định cư cuối cùng ở biên giới – một vùng đất rộng thênh thang, trải dài từ Texas lên phía Bắc cho tới tận biên giới Canada mà ngày nay người Mỹ gọi chung là miền Tây – dường như vẫn mang những lý tưởng đặc trưng nhất về chủ nghĩa cá nhân, dân chủ và cơ hội hiện hữu rõ ràng hơn nhiều so với phần còn lại của nước Mỹ. Có lẽ chúng ta cũng có thể phát hiện thấy rằng nhiều người ở nhiều vùng đất khác, khi nghe thấy hai tiếng người Mỹ cũng đều liên tưởng ngay tới biểu tượng của vùng biên giới cuối cùng đó – “cao bồi”.

Chương 6.
XUNG ĐỘT ĐỊA PHƯƠNG

“Một gia đình bị chia rẽ chống lại nhau thì không thể đứng vững được. Tôi tin rằng nhà nước này không thể kéo dài mãi được tình trạng nửa nô lệ, nửa tự do”

—Ứng cử viên Thượng nghị sỹ Abraham Lincoln,1858

HAI NƯỚC MỸ

Không một vị khách nào đến thăm nước Mỹ lại để lại một ghi chép tỉ mỉ về những cuộc du hành và quan sát của mình hơn nhà văn và nhà luận thuyết chính trị người Pháp Alexis De Tocqueville. Cuốn Nền dân chủ ở Mỹ của ông được ấn hành lần đầu tiên năm 1835 đã trở thành một trong số những phân tích sắc bén và thấu đáo từ bên trong đời sống xã hội và chính trị của nước Mỹ. Tocqueville là một nhà quan sát rất thông thái, vì vậy ông không thể không phê phán nước Mỹ, tuy nhiên nhận định phán xét của ông về căn bản là tích cực. Ông viết “Chính phủ của nền dân chủ đem lại khái niệm về quyền chính trị cho những tầng lớp công dân bình thường nhất, cũng như việc phân phối của cải đem lại nhận thức rằng ai cũng có quyền sở hữu tài sản”. Tuy nhiên, Tocqueville chỉ là một trong số nhiều nhà tư tưởng lo lắng rằng liệu một sự bình đẳng sơ đẳng như vậy có thể tồn tại hay không trong cuộc chạm trán với hệ thống nhà máy đang phát triển vốn đã đe dọa tạo ra những chia rẽ giữa những người công nhân công nghiệp và tầng lớp quý tộc kinh doanh mới.

Những khách du lịch khác thì kinh ngạc với sự tăng trưởng và sức sống của nước Mỹ nơi mà họ có thể nhìn thấy ở khắp mọi nơi những biểu hiện rõ ràng về sự phát triển thịnh vượng và sự phát triển mạnh mẽ trong nông nghiệp, thương mại và dịch vụ công cộng tuyệt vời. Nhưng những nhận định lạc quan như thế về hiện trạng nước Mỹ tất nhiên không phải là phổ biến. Nhà văn người Anh Charles Dickens, người đã đi thăm nước Mỹ lần đầu tiên vào những năm 1841 – 1842 là một người hoài nghi về điều này. “Đây không phải là nền cộng hòa mà tôi đến để tận mắt chứng kiến – ông viết trong một lá thư – Đây không phải là nền cộng hòa trong trí tưởng tượng của tôi… Tôi càng nghĩ về tuổi trẻ và sức mạnh của nó bao nhiêu thì nó hiển hiện trước mắt tôi càng nghèo nàn và tầm thường bấy nhiêu ở trên mọi phương diện. Trong tất cả những gì nền cộng hòa ấy đã phô trương – trừ có nền giáo dục toàn dân và sự chăm sóc trẻ em nghèo thì nó đã chìm nghỉm thực sự dưới cái mức mà tôi đã từng mong đợi”.

Dickens không phải là người duy nhất. Trong thế kỷ XIX cũng như suốt chiều dài lịch sử của mình, nước Mỹ đã sản sinh ra những điều kỳ vọng và tình cảm mạnh mẽ vốn thường không thỏa mãn, đồng ý với cái hiện thực vừa phàm tục, vừa phức tạp hơn thế. Sự đa dạng và rộng lớn của nước Mỹ non trẻ đã gây nên khó khăn cho việc thống nhất và kéo theo sự mâu thuẫn: nước Mỹ là một xã hội vừa yêu chuộng tự do, vừa duy trì chiếm hữu nô lệ, là một quốc gia có lãnh thổ mở rộng và lãnh thổ nguyên thủy, vừa là một xã hội gồm những đô thị được hình thành trên nền tảng của sự phát triển thương mại và công nghiệp hóa.

MIỀN ĐẤT HỨA

Cho tới năm 1850, lãnh thổ Hoa Kỳ đã trải rộng trên các cánh rừng, đồng bằng và núi non. Hai mươi ba triệu người trong một Liên minh gồm 31 bang sống trên một lãnh thổ bao la. Ở miền Đông, công nghiệp bùng nổ và phát triển. Ở miền Trung Tây và miền Nam, nông nghiệp hưng thịnh. Sau năm 1848, các mỏ vàng ở California đã rót dòng suối vàng vào các kênh thương mại.

Các bang ở vùng New England và Trung Đại Tây Dương là những trung tâm chính của các ngành công nghiệp, thương mại và tài chính. Sản phẩm cơ bản của các vùng này là hàng dệt, gỗ, vải vóc, máy móc, da và len. Đồng thời ngành hàng hải đã đạt tới đỉnh cao của sự thịnh vượng. Những chiếc tàu mang cờ Mỹ chạy ngang dọc các đại dương, mang theo hàng hóa của mọi quốc gia.

Miền Nam từ Đại Tây Dương tới sông Mississippi và xa hơn là một nền kinh tế tập trung vào nông nghiệp. Thuốc lá sợi rất quan trọng với nền kinh tế của các bang Virginia, Maryland và Bắc Carolina. Ở bang Nam Carolina, lúa là loại cây trồng phổ biến. Khí hậu và đất đai ở bang Louisiana đã khuyến khích việc trồng mía đường. Nhưng cuối cùng thì bông lại là sản phẩm chủ lực của miền Nam và miền Nam nổi tiếng nhờ trồng bông. Cho tới năm 1850, miền Nam nước Mỹ đã trồng hơn 80% sản lượng bông toàn thế giới. Nô lệ là người trồng tất cả các loại cây này.

Miền Trung Tây với các thảo nguyên mênh mông và dân số gia tăng nhanh chóng đã trở nên hưng thịnh. Người châu Âu và các khu vực định cư lâu đời hơn ở Mỹ cần các sản phẩm từ lúa mì và thịt của vùng này. Việc áp dụng các máy móc công cụ tiết kiệm lao động – nổi bật nhất là máy gặt McCormick (một loại máy gặt) – đã khiến cho sự gia tăng không gì sánh được của sản xuất nông nghiệp trở thành hiện thực. Trong khi đó sản lượng các vụ thu hoạch lúa mì của Mỹ đã tăng từ 35 triệu hec-to-lít năm 1850 lên khoảng 61 triệu hec-to-lít năm 1860, và hơn một nửa phần sản lượng ấy được trồng ở miền Trung Tây.

Một yếu tố tác động quan trọng cho sự thịnh vượng của nước Mỹ là sự cải tiến mạnh mẽ trong các thiết bị giao thông vận tải: từ năm 1850 đến năm 1857, dãy núi Applachian, vật chướng ngại cản trở giao thông đã bị năm con đường sắt chính xuyên qua nối miền Trung Tây với miền Đông Bắc. Những con đường nối kết đó đã thiết lập quyền lợi kinh tế, củng cố liên minh chính trị của liên bang từ năm 1861 đến năm 1865. Miền Nam bị tụt hậu. MÃi cho tới cuối thập niên 1850 mới có đường xe lửa thông suốt chạy qua những ngọn núi nối liền hạ lưu sông Mississippi với miền Nam vùng bờ biển Đại Tây Dương.

CHẾ ĐỘ CHIẾM HỮU NÔ LỆ VÀ CHỦ NGHĨA ĐỊA PHƯƠNG

Có một vấn đề đã làm trầm trọng hơn những khác biệt theo vùng và kinh tế giữa miền Bắc và miền Nam: đó là chế độ chiếm hữu nô lệ. Một phần vì những món lợi to lớn do các doanh nhân miền Bắc tích luỹ được từ việc tiêu thụ bông, dân miền Nam liền quy sự lạc hậu của họ là do sự giàu có lên của dân miền Bắc. Trong khi đó, người miền Bắc tuyên bố rằng chế độ chiếm hữu nô lệ – một chế độ lỗi thời mà người miền Nam coi là thiết yếu đối với nền kinh tế của họ – lại là nguyên nhân chính dẫn đến sự tụt hậu về công nghiệp và tài chính của miền Nam so với miền Bắc.

Kể từ khi có Thỏa ước Missouri năm 1819 thì sự phân chia lãnh địa cũng đã ngày càng làm trầm trọng thêm vấn đề nô lệ. Ở miền Bắc, làn sóng ủng hộ chế độ bãi nô ngày càng mạnh mẽ. Người miền Nam thường hầu như chẳng thấy có lỗi với những người nô lệ và đấu tranh để duy trì chế độ nô lệ một cách mạnh mẽ. Ở một số vùng ven biển thì chế độ nô lệ đã tồn tại được hơn 200 năm tính tới năm 1850 và là một bộ phận không thể thiếu đối với nền kinh tế cơ bản của vùng.

Mặc dù điều tra dân số năm 1860 cho thấy có gần bốn triệu nô lệ trong tổng số 12, 3 triệu dân của 15 bang theo chế độ nô lệ nhưng nhóm người da trắng ở miền Nam sở hữu nô lệ lại thuộc nhóm thiểu số. Có khoảng 385.000 chủ nô trong tổng số ước chừng 1,5 triệu gia đình người da trắng. Một nửa số chủ nô này sở hữu không quá năm nô lệ. Mười hai phần trăm chủ nô sở hữu từ 20 nô lệ trở lên, con số này cho thấy chủ trang trại đang dần trở thành người quản lý đồn điền. Ba phần tư số gia đình người da trắng ở miền Nam, trong đó bao gồm cả người da trắng nghèo, những người có địa vị thấp nhất trong xã hội miền Nam, không sở hữu bất kỳ một nô lệ nào.

Chúng ta dễ dàng hiểu được lợi ích của chủ đồn điền khi họ muốn duy trì chế độ nô lệ. Nhưng ngay cả các tiểu điền chủ và người da trắng nghèo cũng ủng hộ chế độ nô lệ. Họ sợ rằng nếu người da đen được tự do thì người da đen sẽ cạnh tranh với người da trắng về mặt kinh tế và sẽ thách thức vị trí xã hội cao hơn của người da trắng. Người da trắng ở miền Nam bảo vệ chế độ nô lệ không chỉ vì lý do kinh tế mà còn là vì tư tưởng cho rằng người da trắng ưu việt hơn người da đen

Vì đấu tranh với ảnh hưởng của công luận miền Bắc nên các nhà lãnh đạo chính trị của miền Nam, các tầng lớp trí thức và phần lớn giới tăng lữ giờ đây không còn thấy mặc cảm vì chế độ nô lệ nữa, mà còn đứng ra bảo vệ chế độ này. Chẳng hạn, các nhà báo miền Nam cho rằng mối quan hệ giữa tư bản và lao động trong hệ thống chiếm hữu nô lệ còn nhân đạo hơn trong hệ thống lương của miền Bắc.

Trước năm 1830, hệ thống gia trưởng cũ của quản lý đồn điền và việc giám sát cá nhân đối với các nô lệ do chủ của họ thực hiện vẫn còn rất đặc trưng. Tuy nhiên, cùng với sự ra đời của việc sản xuất bông ở quy mô lớn tại các bang miền Nam phía dưới, chủ chiếm hữu dần dần từ bỏ việc giám sát cá nhân chặt chẽ đối với nô lệ, họ thuê các nhân viên trông coi chuyên nghiệp mà thời hạn làm việc của họ phụ thuộc vào khả năng bắt buộc nô lệ phải làm việc ở mức độ cao nhất. Trong trường hợp này thì chế độ nô lệ đã trở thành một hệ thống tàn bạo và áp bức với việc đánh đập và chia cắt gia đình nông nô rồi mua bán nô lệ phổ biến. Tuy nhiên trong những trường hợp khác thì chế độ nô lệ cũng ít hà khắc hơn.

Tuy nhiên, cuối cùng thì việc phê phán đanh thép nhất đối với chế độ nô lệ không phải là hành vi của các chủ nô lệ và người quản lý nô lệ. Những người theo chủ nghĩa bãi nô chỉ ra rằng việc đối xử có hệ thống đối với người lao động da đen giống như đối xử với vật nuôi trong gia đình khiến cho chế độ nô lệ đã vi phạm quyền tự do bất khả xâm phạm của con người.

NHỮNG NGƯỜI THEO CHỦ NGHĨA BÃI NÔ

Trong nền chính trị quốc gia thì dân miền Nam chủ yếu đi tìm sự bảo hộ và mở rộng các quyền lợi cho hệ thống nô lệ và việc trồng bông. Việc mở rộng đất đai được coi là nhu cầu thiết yếu bởi vì việc trồng một loại cây duy nhất – cây bông – đã nhanh chóng làm suy kiệt đất và làm gia tăng nhu cầu về đất đai mới phì nhiêu. Ngoài ra, lãnh thổ mới cũng sẽ thiết lập thêm các bang theo chế độ nô lệ để bù vào những bang xin gia nhập nhóm các bang theo chế độ tự do. Dân miền Bắc có tư tưởng chống chế độ nô lệ đã nhìn nhận thấy trong quan điểm của miền Nam một âm mưu muốn khuyếch trương sự ủng hộ chế độ nô lệ, và vì vậy đến thập niên 1830, sự đối lập của họ đã trở nên quyết liệt.

Một phong trào chống chế độ nô lệ từ trước đó, nhánh phát triển của Cách mạng Mỹ, cuối cùng đã giành thắng lợi vào năm 1808 khi Quốc hội bãi bỏ việc buôn bán nô lệ với châu Phi. Từ đó trở đi, việc phản đối chế độ nô lệ chủ yếu là của các tín đồ giáo phái Quaker, những người duy trì một cách phản đối êm dịu, nhưng không có hiệu quả. Trong khi đó, máy tách hạt bông và công cuộc mở rộng sang miền Tây tới vùng đồng bằng sông Mississippi đang tạo ra một nhu cầu ngày càng tăng về nô lệ.

Phong trào bãi nô xuất hiện vào đầu thập niên 1830 mang tính chiến đấu mạnh mẽ, kiên quyết không thỏa hiệp và nhấn mạnh việc chấm dứt ngay lập tức chế độ nô lệ. Quan điểm này đã tìm được người lãnh đạo là William Cloyd Garrison, một thanh niên quê ở Massachusetts, người đã kết hợp được lòng dũng cảm can trường của chiến sỹ tử vì đạo với lòng nhiệt tình tranh đấu của kẻ mị dân. Vào ngày 01/1/1831, Garrison đã xuất bản số đầu tiên tờ báo của mình, tờ Người Giải phóng, mang lời tuyên ngôn “Tôi sẽ chiến đấu kiên cường vì sự nghiệp ban quyền công dân ngay lập tức cho người dân nô lệ của chúng ta Về vấn đề này, tôi không muốn nghĩ hay nói, hoặc viết với lời lẽ ôn hòa – Tôi rất nghiêm túc – Tôi sẽ không nói nước đôi – Tôi sẽ không bỏ qua – Tôi sẽ không lùi bước dù chỉ một phân – VÀ MỌI NGƯỜI SẼ LẮNG NGHE TÔI”.

Những phương pháp có tác động mạnh của Garrison đã thức tỉnh người miền Bắc chú ý tới sự xấu xa trong thể chế mà từ lâu nhiều người đã từng coi như không thể thay đổi được. Ông đã cố gắng duy trì sự chú ý của công chúng tới những khía cạnh ghê tởm nhất của chế độ nô lệ và đòi hỏi phải trừng phạt những kẻ chiếm hữu nô lệ, những tên chuyên tra tấn và buôn bán cuộc sống con người một cách phi đạo đức. Ông không thừa nhận quyền của các kẻ chủ nô, không công nhận thỏa hiệp, không tha thứ sự trì hoãn. Những người theo chủ nghĩa bãi nô khác do không muốn tham gia vào chiến thuật gây cản trở pháp luật của ông nên đã cho rằng, cải cách nên tiến hành bằng các biện pháp hòa bình và đúng luật. Garrison đã tranh thủ được tiếng nói ủng hộ mạnh mẽ khác từ phía Frederick Douglass, một nô lệ trốn chạy đã khuấy động người miền Bắc. Theodore Dwight Weld và nhiều người theo chủ nghĩa bãi nô khác đã vận động chống lại chế độ nô lệ tại các bang miền Tây Bắc với sự nhiệt tình của giáo phái Phúc âm.

Một hoạt động trong phong trào chống chế độ nô lệ là việc giúp đỡ các nô lệ trốn thoát tới những nơi di tản an toàn ở miền Bắc hay vượt biên giới sang Canada. “Con đường sắt bí mật”, một mạng lưới rất phức tạp, tinh vi của những con đường bí mật được thiết lập vững chắc vào thập niên 1830 ở tất cả các vùng miền Bắc. Chỉ riêng ở bang Ohio, từ năm 1830 đến năm 1860 đã có đến 40.000 nô lệ được giúp đỡ để có được tự do. Số lượng các hội chống chế độ nô lệ ở các địa phương đã gia tăng ở mức độ cao đến mức cho tới năm 1838 đã có chừng 1.350 hội với số lượng thành viên chừng 250.000 người.

Tuy nhiên phần lớn dân miền Bắc vẫn đứng ngoài phong trào chống chế độ nô lệ hoặc chống lại phong trào này một cách tích cực. Chẳng hạn vào năm 1837, một bọn du thủ du thực đã tấn công và giết chết biên tập viên chống chế độ nô lệ Elijah P. Lovejoy ở Alton bang Illinois. Thêm vào đó, sự đàn áp tự do ngôn luận của các bang miền Nam đã cho phép những người theo chủ nghĩa bãi nô gắn vấn đề nô lệ với sự nghiệp giải phóng quyền tự do dân sự cho người da trắng. Vào năm 1835, một đám đông giận dữ đã phá hủy các sách báo mang tính chất bãi nô ở bưu điện Charleston, bang Nam Carolina. Khi ông Tổng cục trưởng bưu điện tuyên bố sẽ không tiến hành việc chuyển các tài liệu mang tính chất bãi nô thì những cuộc tranh luận quyết liệt đã diễn ra ngay sau đó trong Quốc hội. Phái ủng hộ chủ nghĩa bãi nô quyết định gửi liên tiếp đến Quốc hội những thỉnh cầu đòi có hành động chống lại chế độ nô lệ. Vào năm 1836, Hạ viện đã biểu quyết hoãn xem xét những thỉnh cầu này một cách tự động, khiến cho những đơn thỉnh cầu này không có tác dụng. Cựu Tổng thống John Quincy Adams, người được bầu vào Hạ viện năm 1830, đã tranh đấu chống lại cái gọi là quy định cấm tự do ngôn luận này khi coi đây là một sự vi phạm Điều bổ sung sửa đổi thứ nhất của Hiến pháp và cuối cùng thì quy định này đã bị hủy bỏ vào năm 1844.

BANG TEXAS VÀ CUỘC CHIẾN TRANH VỚI MEXICO

Trong suốt thập niên 1820 người Mỹ đã định cư ở vùng lãnh thổ bao la của bang Texas, thường thường họ có giấy giao đất của Chính phủ Mexico. Tuy nhiên, con số đông đảo những người định cư chẳng bao lâu đã khiến chính quyền sở tại lo sợ và họ cấm việc tiếp tục nhập cư vào năm 1830. Năm 1834, Tướng Antonio Lopez de Santa Anna đã thiết lập chế độ độc tài ở Mexico, và vào năm sau đó người Texas đã khởi nghĩa. Santa Anna đánh bại các cuộc nổi loạn của người Mỹ ở Alamo vào đầu năm 1836, nhưng cư dân Texas dưới sự chỉ huy của Sam Houston đã tiêu diệt quân đội Mexico và bắt được Santa Anna một tháng sau trong trận đánh ở San Jacinto và đảm bảo nền độc lập của Texas.

Trong suốt gần mười năm, Texas là một nước cộng hòa độc lập, chủ yếu là do sự sáp nhập của bang nô lệ lớn này có thể sẽ làm phá vỡ thế cân bằng chính trị mong manh của Mỹ. Vào năm 1845, Tổng thống James K. Polk, người thắng cử sít sao với cương lĩnh mở rộng về phía tây, đã đưa Cộng hòa Texas gia nhập Liên minh. Động thái này của Tổng thống Polk là bước đi đầu tiên trong một kế hoạch lớn hơn. Texas tuyên bố biên giới của bang với Mexico là sông Rio Grande; trong khi Mexico cho rằng biên giới nằm ở tít trên phía bắc dọc theo sông Nueces. Trong khi đó những người định cư đã tràn ngập lãnh thổ vùng New Mexico và California. Nhiều người Mỹ tuyên bố rằng Hoa Kỳ có quyền hiển nhiên được mở rộng về phía Tây cho tới Thái Bình Dương.

Những nỗ lực của Mỹ nhằm mua lãnh thổ New Mexico và California đã thất bại. Và sau cuộc đụng độ giữa quân đội Mexico và Mỹ dọc sông Rio Grande, nước Mỹ đã tuyên chiến vào năm 1846. Lực lượng quân đội Mỹ đã chiếm đóng vùng lãnh thổ New Mexico thưa dân cư, sau đó ủng hộ cuộc nổi dậy của dân định cư ở California. Lực lượng của Mỹ dưới sự chỉ huy của Zachary Taylor đã tấn công Mexico, giành nhiều thắng lợi ở Monterey và Buena Vista nhưng đã không thể đưa Mexico tới bàn thương lượng. Tháng 3/1847, quân đội Mỹ do Winfield Scott chỉ huy đã đổ bộ gần Vera Cruz ở bờ biển phía đông Mexico và đánh vào Mexico City. Hoa Kỳ đã ép Mexico ký Hiệp ước Guadalupe Hidalgo mà theo đó Mexico nhượng quyền sở hữu vùng Tây Nam nước Mỹ và California với giá 15 triệu đô-la.

Cuộc chiến tranh là một nền tảng cơ sở huấn luyện cho các sỹ quan Mỹ, những người sau đó sẽ chiến đấu trong cả hai phe trong cuộc Nội chiến. Đó cũng là một cuộc chiến tranh gây chia rẽ về mặt chính trị. Tổng thống Polk, trong một cuộc đối đầu đồng thời với nước Anh, đã buộc người Anh công nhận chủ quyền của Hoa Kỳ ở vùng Tây Bắc Thái Bình Dương cho tới vĩ tuyến 49. Tuy nhiên thì những lực lượng chống chế độ nô lệ, chủ yếu là Đảng Whig, đã chống lại việc mở rộng lãnh thổ của Tổng thống Polk vì họ coi đây là mưu đồ ủng hộ chế độ nô lệ.

Với kết quả thu được trong cuộc chiến tranh với Mexico, nước Mỹ đã đoạt được một vùng lãnh thổ mới bao la gồm 1,36 triệu km2, quy tụ các bang ngày nay là New Mexico, Nevada, California, Utah, phần lớn bang Arizona và những khu vực của bang Colorado và Wyoming. Nhưng đó cũng là chiến lợi phẩm gây nên những điều bất lợi vì nó làm sống lại vấn đề dễ gây bùng nổ nhất trong nền chính trị của nước Mỹ thời đó: những vùng lãnh thổ mới sẽ đi theo chế độ chiếm hữu nô lệ hay là tự do?

THỎA HIỆP NĂM 1850

Cho đến năm 1845, dường như chế độ chiếm hữu nô lệ sẽ chỉ giới hạn ở những khu vực mà nó đã từng tồn tại từ trước. Chế độ nô lệ đã được xác định ranh giới theo thỏa hiệp Missouri đưa ra năm 1820 và chế độ nô lệ không có cơ hội để vượt ra khỏi ranh giới đó. Nhưng các vùng lãnh thổ mới đã khiến cho việc mở rộng ranh giới của chế độ chiếm hữu nô lệ trở thành một khả năng thực tế có thể xảy ra.

Nhiều người miền Bắc tin rằng nếu không được phép mở rộng thì chế độ chiếm hữu nô lệ cuối cùng sẽ suy sụp và cáo chung. Để biện hộ cho sự phản đối của mình đối với việc bổ sung thêm các bang có chế độ nô lệ, họ nêu ra những tuyên bố của Washington và Jefferson, và cả Sắc lệnh năm 1787 cấm việc mở rộng chế độ nô lệ sang miền Tây Bắc. Vùng Texas vốn đã cho phép chế độ nô lệ tồn tại đã đương nhiên nhập vào liên bang với tư cách một bang có chiếm hữu nô lệ. Nhưng California, New Mexico và Utah không có chế độ nô lệ. Ngay từ đầu đã xuất hiện những mâu thuẫn gay gắt về việc các bang này theo chế độ nào.

Những người miền Nam khăng khăng cho rằng tất cả đất đai đoạt được ở Mexico phải được trao công khai cho những người chiếm hữu nô lệ. Những người miền Bắc chống chế độ nô lệ lại yêu cầu các vùng mới phải ngăn chặn không cho chế độ nô lệ lan tới. Một nhóm những người ôn hòa đề nghị rằng ranh giới trong thỏa hiệp Missouri nên được kéo dài tới vùng Thái Bình Dương với những bang tự do ở phía bắc và các bang nô lệ ở phía nam. Một nhóm khác yêu cầu vấn đề này phải được dành cho “chủ quyền của nhân dân”, tức là chính phủ nên cho phép dân định cư tới những vùng lãnh thổ mới có hoặc không có nô lệ như họ muốn và khi tổ chức lại vùng đó thành các bang thì chính dân chúng sẽ phải tự quyết định vấn đề này.

Hầu hết người miền Bắc đều không muốn thách thức sự tồn tại của chế độ nô lệ ở miền Nam cho dù phong trào bãi nô rất sục sôi ở miền Bắc. Tuy nhiên nhiều người miền Bắc chống lại việc mở rộng các bang nô lệ. Vào năm 1848 có gần 300.000 người bỏ phiếu ủng hộ các ứng cử viên của Đảng Đất tự do, những người tuyên bố rằng chính sách tốt nhất là hạn chế, khu biệt và ngăn chặn nạn chiếm hữu nô lệ”. Tuy nhiên, sau cuộc chiến với Mexico thì quyền tự chủ của nhân dân được nhiều người ủng hộ nhất.

Tháng 1/1848, việc phát hiện ra vàng ở California đã thúc đẩy cuộc đổ xô vội vã của hơn 80.000 dân định cư đi tìm vàng chỉ nội trong năm 1849. Quốc hội phải nhanh chóng xác định quy chế của vùng đất mới này nhằm thành lập một chính quyền có tổ chức. Thượng nghị sỹ đáng kính của bang Kentucky tên là Henry Clay, người đã hai lần trước đây đưa ra những biện pháp thỏa hiệp vào những giai đoạn khủng hoảng, giờ đây lại đưa ra một kế hoạch phức tạp được cân nhắc kỹ lưỡng. Đối thủ cũ của ông, Thượng nghị sỹ Daniel Webster của bang Massachusetts, đã ủng hộ kế hoạch này. Thượng nghị sỹ Đảng Dân chủ bang Illinois, Stephen A. Douglas, người đứng đầu nhóm ủng hộ quyền tự chủ của nhân dân, đã làm rất nhiều để đưa kế hoạch này ra Quốc hội.

Thỏa hiệp năm 1850 gồm những điều khoản sau: (1)- California được gia nhập liên bang với tư cách là bang tự do; (2)- phần còn lại của đất đai mới chiếm được của Mexico phải được chia thành hai vùng lãnh thổ của bang New Mexico và Utah và được tổ chức làm sao không dính dáng gì tới chế độ nô lệ; (3)- những đòi hỏi của Texas với phần đất phân chia cho bang New Mexico sẽ được làm thỏa mãn bằng việc thanh toán 10 triệu đô-la; (4)- một bộ luật mới (Đạo luật Nô lệ bỏ trốn) được thông qua để bắt lại những nô lệ chạy trốn và trả lại các chủ của họ; và (5)- việc mua và bán nô lệ (nhưng không phải là chế độ nô lệ) bị bãi bỏ ở Quận Columbia.

Nước Mỹ đã thở phào nhẹ nhõm. Trong ba năm sau đó, thỏa hiệp này dường như đã giải quyết được toàn bộ các điểm khác biệt. Tuy nhiên, Đạo luật Nô lệ bỏ trốn đã ngay lập tức trở thành nguồn gốc căng thẳng. Luật này đã khiến những người dân miền Bắc bất bình sâu sắc, nhiều người đã từ chối tham gia vào việc bắt giữ nô lệ. Một số người chủ động dùng bạo lực để chống lại luật này. Các con đường sắt bí mật trở nên hiệu quả hơn và táo bạo hơn trước đây.

MỘT DÂN TỘC BỊ CHIA RẼ

Trong thập niên 1850, vấn đề nô lệ đã làm chia rẽ các mối quan hệ chính trị vốn từng gắn kết nước Mỹ lại với nhau. Vấn đề này đã làm suy yếu hai đảng chính trị lớn của Mỹ, Đảng Whig và Đảng Dân chủ. Đảng Whig bị sụp đổ và Đảng Dân chủ bị chia rẽ không thể hàn gắn được. Vấn đề này cũng khiến cho các Tổng thống yếu thế hơn do họ bị ảnh hưởng bởi sự thiếu quyết đoán trong đảng. Vấn đề này đương nhiên cũng làm mất thể diện của Tòa án Tối cao.

Tinh thần quyết tâm bãi bỏ chế độ nô lệ ngày càng lớn mạnh. Năm 1852, Harriet Beecher Stowe đã cho ấn hành cuốn Túp lều Bác Tôm, một cuốn tiểu thuyết được gây cảm hứng từ việc ban hành Luật Nô lệ bỏ trốn. Hơn 300.000 bản đã bán hết trong năm đầu tiên. Các cỗ máy in đã phải chạy suốt ngày đêm để cho kịp với yêu cầu của độc giả. Tuy đa cảm và có nhiều ý tưởng dập khuôn nhưng Túp lều Bác Tôm đã khắc họa một bức tranh với một sức mạnh không thể chối cãi về sự độc ác của chế độ nô lệ và các cuộc xung đột căn bản giữa xã hội tự do và xã hội có nô lệ. Nó đã kích động lòng nhiệt tình của động cơ đấu tranh chống chế độ nô lệ. Tác phẩm hấp dẫn được mọi người do nó đã động chạm đến những tình cảm bản năng của con người – đó là lòng căm phẫn đối với sự bất công và lòng thương xót đối với những nạn nhân bất lực trước sự bóc lột tàn nhẫn.

Vào năm 1854, vấn đề về chế độ nô lệ ở các vùng lãnh thổ đã được xới lên và cuộc tranh cãi trở nên gay gắt hơn. Khu vực mà ngày nay bao gồm các bang Kansas và Nebraska đã được người dân đến định cư nhanh chóng, điều này làm gia tăng áp lực đòi hỏi thiết lập những cơ quan chính quyền của lãnh thổ và sau đó là của bang.

Theo những điều khoản của thỏa hiệp Missouri năm 1820, toàn bộ vùng này không cho phép chế độ nô lệ. Những thành phần chiếm hữu nô lệ chính yếu ở Missouri phản đối việc cho phép Kansas trở thành khu vực lãnh thổ tự do vì khi đó bang của họ sẽ có ba bang láng giềng cấm nô lệ (Illinois, Iowa và Kansas) và bang Missouri cũng có thể sẽ bị bắt buộc trở thành bang tự do. Các đại biểu Quốc hội bang Missouri, được dân miền Nam ủng hộ, đã ngăn cản tất cả những nỗ lực nhằm tổ chức vùng này.

Vào lúc đó, Stephen A. Douglas đã khiến những người ủng hộ phong trào bãi nô phải nổi giận. Douglas lập luận rằng Thỏa hiệp năm 1850 đã từng để cho các bang Utah và New Mexico tự do giải quyết cho chính mình về vấn đề nô lệ, nay thay thế cho Thỏa hiệp Missouri. Kế hoạch của ông hướng đến hai vùng lãnh thổ Kansas và Nebraska. Kế hoạch này cho phép dân định cư được mang nô lệ vào các lãnh thổ trên và sau đó tự thân các cư dân được quyết định họ sẽ gia nhập liên bang với tư cách bang tự do hay bang nô lệ.

Những người phản đối Douglas đã buộc tội ông nịnh hót miền Nam để thắng cử tổng thống năm 1856. Phong trào đòi tự do vốn đã lắng dịu nay lại bùng lên với động lực mạnh hơn trước. Tuy nhiên, vào tháng Năm 1854, kế hoạch của Douglas mang tên Đạo luật Kansas – Nebraska đã được Tổng thống Franklin Pierce ký ban hành sau khi Quốc hội bỏ phiếu thông qua. Những người miền Nam đã bắn đại bác ăn mừng. Nhưng khi Douglas tới thăm Chicago sau đó để phát biểu biện hộ cho mình thì tất cả các con tàu trên cảng đã hạ cờ của họ xuống đến nửa cột cờ, các nhà thờ gióng chuông cầu hồn suốt một giờ và đám đông một vạn người đã hò hét to đến nỗi không ai có thể nghe được ông nói.

Những kết quả thật quan trọng ngay lập tức nảy sinh từ những biện pháp tai hại của Douglas. Đảng Whig, vốn dao động về vấn đề mở rộng chế độ nô lệ, đã bị xóa sổ và một tổ chức mới hùng mạnh đã xuất hiện thay thế đảng này, đó là Đảng Cộng hòa với nhu cầu tiên quyết là chế độ nô lệ phải bị loại bỏ khỏi tất cả các vùng lãnh thổ. Vào năm 1856, Đảng Cộng hòa đã chỉ định John Fremont ra tranh cử. Ông là người nổi tiếng nhờ có những cuộc thám hiểm tới miền Viễn Tây. Tuy Fremont thất cử nhưng Đảng Cộng hòa đã phát triển ra cả một vùng rộng lớn của miền Bắc. Các thủ lĩnh chống chế độ nô lệ như Salmon P. Chase và William Seward đã có ảnh hưởng lớn hơn bao giờ hết. Cùng với họ đã xuất hiện một luật sư người Illinois cao lớn là Abraham Lincoln.

Trong khi đó, dòng người kể cả các chủ nô miền Nam và các gia đình chống chế độ nô lệ đổ tới Kansas đã làm nảy sinh xung đột vũ trang. Chẳng bao lâu sau vùng lãnh thổ này được gọi là miền Kansas đẫm máu. Tòa án Tối cao còn làm vấn đề trở nên tồi tệ hơn với phán quyết Dred Scott quá nghiêm khắc vào năm 1857.

Scott là một nô lệ ở bang Missouri, gần 20 năm trước bị chủ đưa đến sống ở Illinois và vùng lãnh thổ Wisconsin, những nơi chế độ chiếm hữu nô lệ đã bị cấm. Khi trở về Missouri và vì bất mãn với cuộc sống của mình ở đó, Scott đã kiện đòi tự do trên cơ sở ông cư trú trên lãnh thổ không có chế độ nô lệ. Tòa án Tối cao do người miền Nam chiếm đa số đã quyết định rằng Scott thiếu tư cách hầu tòa vì ông không phải là công dân; rằng luật lệ của một bang tự do (Illinois) không có hiệu lực về thân phận của ông vì ông đã là người cư trú ở bang có chế độ nô lệ (Missouri); rằng các chủ nô có quyền mang tài sản của họ đi bất cứ đâu trên khắp lãnh thổ liên bang và rằng Quốc hội không thể hạn chế sự mở rộng của chế độ nô lệ. Như vậy quyết định của Tòa án đã vô hiệu hóa các Thỏa ước trước đó về chế độ nô lệ và khiến cho không thể đưa ra được những thỏa ước mới.

Phán quyết đối với Dred Scott đã dấy lên sự căm phẫn dữ dội ở khắp miền Bắc. Trước kia chưa bao giờ Tòa án lại bị kết tội ác liệt đến thế. Với phe Dân chủ miền Nam thì quyết định của Tòa án là một thắng lợi lớn vì nó đã đem lại sự bảo vệ pháp luật cho sự biện minh của họ về chế độ chiếm hữu nô lệ trên toàn bộ các vùng lãnh thổ.

LINCOLN, DOUGLAS VÀ BROWN

Abraham Lincoln từ lâu đã coi nạn chiếm hữu nô lệ là một tội ác. Ngay từ năm 1854 trong một diễn văn nổi tiếng ông đã tuyên bố rằng toàn bộ các cơ quan lập pháp quốc gia phải được thiết lập theo nguyên tắc mà theo đó chế độ nô lệ phải được hạn chế và cuối cùng bị phế bỏ. Ông cũng căm phẫn cho rằng nguyên tắc về chủ quyền nhân dân là giả dối, vì nạn chiếm hữu nô lệ ở các vùng lãnh thổ miền Tây đã là mối lo ngại không chỉ của dân chúng địa phương, mà cả của toàn bộ nước Mỹ.

Năm 1858, Lincoln đối kháng với Stephen A. Douglas trong cuộc bầu cử vào chức Thượng nghị sỹ bang Illinois. Trong đoạn diễn văn mở đầu chiến dịch tranh cử ngày 17/7, Lincoln đã đề cập với tư tưởng chủ đạo của lịch sử nước Mỹ trong bảy năm kế tiếp:

Một gia đình bị chia rẽ chống lại nhau thì không thể đứng vững được. Tôi tin rằng nhà nước này không thể chịu đựng mãi được tình trạng nửa nô lệ, nửa tự do. Tôi không muốn liên bang giải thể – Tôi không muốn gia đình sụp đổ – mà tôi mong muốn gia đình liên bang chấm dứt bị chia rẽ.

Lincoln và Douglas đều tham gia vào một loạt bảy cuộc tranh luận vào những tháng sau đó trong năm 1858. Thượng nghị sỹ Douglas được mệnh danh là người khổng lồ bé nhỏ có một uy tín đáng ghen tị với tư cách một nhà diễn thuyết tài ba, nhưng ông đã gặp tay kỳ phùng địch thủ Lincoln, người đã dùng tài hùng biện thách thức quan điểm về chủ quyền nhân dân theo lối mà Doughlas đã định nghĩa. Cuối cùng, Douglas đã đắc cử với tỉ lệ sát nút nhưng Lincoln lại đoạt được vị thế của một nhân vật tầm cỡ quốc gia.

Vào lúc đó thì các sự kiện đã vượt ra khỏi tầm kiểm soát. Vào đêm ngày 16/10/1859, John Brown, một người chủ trương chống chế độ nô lệ đã từng bắt và giết năm người dân định cư ủng hộ chế độ nô lệ ở Kansas ba năm trước, đã chỉ huy một nhóm người ủng hộ tấn công vào kho vũ khí liên bang ở bến phà Harper’s (nằm ở vùng Tây Virginia ngày nay). Mục tiêu của Brown là sử dụng các vũ khí chiếm được để dẫn dắt chỉ huy cuộc nổi dậy của nô lệ. Sau hai ngày đánh nhau, Brown và những chiến sỹ của ông còn sống sót đã bị lực lượng lính thủy đánh bộ Mỹ do đại tá Robert E. Lee chỉ huy bắt làm tù binh.

Đối với nhiều người miền Nam thì những gì Brown làm đã khẳng định những nỗi sợ hãi tồi tệ nhất của họ. Ngược lại, những nhà hoạt động chống chế độ nô lệ lại chào đón Brown như một chiến sỹ tử vì đạo nhằm một mục tiêu cao cả. Brown đã bị bang Virginia xử án vì tội âm mưu phản nghịch và giết người. Ngày 2/12/1859 ông bị treo cổ. Mặc dù hầu hết người miền Bắc lúc đầu đều lên án ông, nhưng ngày càng có nhiều người chấp nhận quan niệm của ông cho ông là một công cụ trong tay của Chúa.

CUỘC BẦU CỬ NĂM 1860

Trong cuộc bầu cử tổng thống năm 1860, Đảng Cộng hòa chỉ định Abraham Lincoln làm ứng cử viên của mình. Cương lĩnh của Đảng Cộng hòa đã tuyên bố rằng chế độ nô lệ không thể lan rộng thêm được nữa. Đảng cũng hứa đánh thuế bảo hộ cho công nghiệp và cam đoan ban hành luật cấp các trang trại miễn phí cho những dân định cư nào giúp đỡ trong việc khai khẩn miền Tây. Các đảng viên Dân chủ miền Nam, sau vụ án Dred Scott đã không hưởng ứng quan điểm chủ quyền nhân dân của Douglas, đã tách khỏi đảng và đề cử Phó Tổng thống John C. Breckenridge thuộc bang Kentucky ứng cử tổng thống. Stephen A. Douglas là ứng cử viên của Đảng Dân chủ miền Bắc. Đảng Whig vốn bảo thủ đến cùng ở các bang miền biên giới đã nhập vào lập Đảng Liên minh Lập hiến và đề cử John C. Bell ở bang Tennesse.

Lincoln và Douglas đua tranh ở miền Bắc, còn Breckenridge và Bell đua tranh ở miền Nam. Lincoln chỉ đạt có 39% số phiếu phổ thông nhưng lại dành đa số tuyệt đối trong 180 phiếu đại cử tri ở tất cả 18 bang tự do. Bell thắng cử ở các bang Tennessee, Kentucky và Virginia; Breckenridge giành thắng lợi ở tất cả các bang có chế độ nô lệ khác ngoại trừ bang Missouri là bang Douglas thắng. Mặc dù tranh cử kém nhưng Douglas chỉ thua Lincoln trong việc giành lá phiếu phổ thông.

Chương 7.
NỘI CHIẾN VÀ CÔNG CUỘC TÁI THIẾT

“Dưới sự che chở của Chúa, dân tộc này sẽ có một nền tự do mới”

—Tổng thống Abraham Lincoln, ngày 19/11/1863

LY KHAI VÀ NỘI CHIẾN

Việc Lincoln thắng cử tổng thống tháng 11/1860 đã khiến cho việc bang Nam Carolina ly khai khỏi liên bang ngày 20/12 là một kết quả có thể đoán trước. Bang này đã chờ đợi sự kiện này từ lâu, một sự kiện sẽ liên kết được miền Nam chống lại các lực lượng chống chế độ nô lệ. Cho tới ngày 1/2/1861, năm bang khác nữa đã ly khai. Vào ngày 8/2, sáu bang này đã thông qua hiến pháp tạm thời cho các bang ly khai. Tuy nhiên, các bang miền Nam còn lại vẫn ở trong liên bang cho dù bang Texas đã bắt đầu chuẩn bị ly khai.

Chưa đầy một tháng sau đó, ngày 4/3/1861 Abraham Lincoln đã tuyên thệ nhậm chức tổng thống Hoa Kỳ. Trong diễn văn nhậm chức ông tuyên bố sự ly khai không có hiệu lực về mặt pháp luật. Bài diễn văn của ông kết thúc bằng việc kêu gọi phục hồi những mối liên kết của liên bang, nhưng miền Nam đã bưng tai giả điếc. Ngày 12/4, súng phe ly khai đã nổ nhằm vào các binh đội liên bang đồn trú ở Đồn Sumter tại hải cảng Charleston, bang Nam Carolina. Chiến tranh đã bắt đầu, một cuộc chiến mà trong đó số người Mỹ tử trận nhiều hơn bất kỳ cuộc xung đột nào trước đây và về sau.

Trong bảy bang đã ly khai, dân chúng tích cực đáp lại hành động và lãnh đạo của tổng thống mới của các bang ly khai, ông Jefferson Davis. Cả hai phe lúc này đều căng thẳng chờ đợi hành động của các bang duy trì chế độ nô lệ mà khi đó vẫn rất trung thành. Bang Virginia ly khai ngày 17/4; các bang Arkansas, Tennessee và Bắc Carolina cũng nhanh chóng làm theo.

Không có bang nào rời liên bang lại miễn cưỡng hơn bang Virginia. Các chính khách của bang này đã tham gia lãnh đạo trong chiến thắng của Cách mạng và khởi thảo Hiến pháp và bang này cũng cung cấp năm tổng thống cho đất nước. Đại tá Robert E. Lee đi theo bang Virginia, ông này đã khước từ mệnh lệnh của Quân đội Liên bang để giữ lòng trung thành với bang của mình.

Giữa các bang ly khai đã được mở rộng và các bang tự do miền Bắc là các bang nô lệ ở sát biên giới gồm Delaware, Maryland và Kentucky và Missouri. Các bang này cho dù có đôi chút cảm thông với miền Nam nhưng vẫn trung thành với liên bang.

Mỗi bên đều tham chiến với niềm hy vọng rất cao vào chiến thắng nhanh chóng. Miền Bắc có được những lợi thế rõ ràng về các nguồn lực vật chất. Hai mươi ba bang với số dân 22 triệu người dàn trận chống lại 11 bang với 9 triệu dân gồm cả nô lệ. Sự vượt trội về công nghiệp của miền Bắc thậm chí còn quan trọng hơn cả ưu thế về dân số khi cung cấp được cho miền Bắc lượng dồi dào các thiết bị để chế tạo vũ khí và đạn dược, quần áo và các đồ cung cấp khác. Mạng lưới đường sắt ở miền Bắc cũng có ưu thế vượt trội.

Miền Nam cũng có những lợi thế nhất định. Lợi thế quan trọng nhất là địa lý, miền Nam đang tiến hành chiến tranh tự vệ trên lãnh thổ của mình. Miền Nam có thể dành được độc lập khi đánh bại đội quân miền Bắc. Miền Nam cũng có truyền thống quân sự mạnh hơn và có những thủ lĩnh quân đội có nhiều kinh nghiệm hơn.

TẤN CÔNG Ở PHÍA TÂY, BẾ TẮC Ở PHÍA ĐÔNG

Trận đánh lớn đầu tiên của chiến tranh tại Bull Run, bang Virginia (cũng nổi tiếng với cái tên Manassas thứ nhất) gần Washington, đã phá tan mọi ảo tưởng cho rằng chiến thắng sẽ nhanh chóng hay dễ dàng. Nó cũng tạo nên một mẫu hình, ít nhất ở miền Đông nước Mỹ, về các chiến thắng đẫm máu của miền Nam không bao giờ chuyển thành lợi thế quân sự mang tính quyết định cho các bang ly khai.

Trái ngược với những thất bại quân sự của mình ở miền Đông, các lực lượng Liên bang đã có các chiến thắng ở chiến trường phía Tây và làm trì hoãn thành công chiến lược trên biển của phe ly khai. Phần lớn lực lượng Hải quân vào lúc mới xảy ra chiến tranh nằm trong tay liên bang, nhưng lực lượng hải quân đó dàn trải và yếu. Bộ trưởng Hải quân Gideon Welles đã nhanh chóng thi hành các biện pháp củng cố lực lượng này. Sau đó Lincoln đã tuyên bố bao vây các bờ biển miền Nam. Tuy hiệu quả của cuộc bao vây lúc đầu là không đáng kể nhưng cho tới năm 1863, cuộc bao vây đó đã hầu như hoàn toàn ngăn chặn được những chuyến tàu chở bông đi châu Âu và cắt đứt việc nhập khẩu vũ khí đạn dược, quần áo và đồ y tế mà miền Nam đang cần đến.

Tư lệnh hải quân xuất sắc của Liên bang, David Farragut, đã tiến hành hai chiến dịch tuyệt vời. Tháng 4/1862, ông đưa một hạm đội liên bang tới cửa sông Mississippi và buộc New Orleans, bang Louisiana, thành phố lớn nhất miền Nam, phải đầu hàng. Tháng 8/1864, với tiếng hô “Không sợ thủy lôi, tiến lên với tốc độ tối đa”, ông đã dẫn một lực lượng đi xuyên qua lối vào được phòng thủ chặt dẫn tới vịnh Mobile, bang Alabama, bắt sống được một tàu bọc sắt của phe ly khai và vây chặt cảng.

Ở thung lũng sông Mississippi, các lực lượng Liên bang đã giành được một loạt chiến thắng liên tiếp. Các chiến thắng đó bắt đầu bằng việc đập tan tuyến quân ly khai kéo dài ở bang Tennessee, bởi thế nên quân Liên bang có thể chiếm phần lớn toàn bộ phần phía tây của bang này. Khi cảng Memphis quan trọng ở sông Mississippi bị chiếm, quân đội Liên bang lại tiến thêm được chừng 320 cây số về phía trung tâm của phe ly khai. Có Tướng Ulysses S. Grant kiên cường bền bỉ chỉ huy, quân đội Liên bang đã chống lại được cuộc phản công bất ngờ của phe ly khai tại Shiloh trên các bờ dốc nhìn ra sông Tennessee. Số người bị chết và bị thương ở Shiloh vượt quá con số 10.000 ở mỗi phe, một tỉ lệ thương vong mà Mỹ chưa bao giờ thấy trước đây. Nhưng đó chỉ là màn mào đầu của cuộc tàn sát.

Trái lại, ở Virginia quân đội Liên bang tiếp tục gặp hết thất bại này đến thất bại khác. Trong khi tiếp tục những nỗ lực đẫm máu nhằm chiếm được Richmond, thủ đô của phe ly khai, các lực lượng Liên bang liên tục bị đẩy lùi. Phe ly khai có lợi thế phòng thủ lớn là vô số những dòng sông, suối cắt ngang con đường nối Washington và Richmond. Hai viên tướng giỏi nhất, Robert E.Lee và Thomas J (“Stonewall) Jackson, trội vượt hơn nhiều về khả năng so với các vị tư lệnh chỉ huy quân đội liên bang thời kỳ đầu. Vào năm 1862, một chỉ huy quân đội liên bang, ông George MeClellan đã có một nỗ lực chậm rãi cẩn thận quá mức để chiếm Richmond. Nhưng trong trận đánh bảy ngày từ ngày 25/6 đến 1/7, quân đội Liên bang đã bị đẩy lùi liên tục, cả hai bên đều phải chịu những tổn thất ghê gớm.

Sau một thắng lợi khác của phe ly khai tại trận đánh thứ hai ở Bull Run (hay là trận Manassas thứ hai) Tướng Lee đã vượt qua sông Potomac và chiếm bang Maryland. McClellan lại phản ứng lừng chừng mặc dù biết rằng Lee đã chia cắt được quân đội của ông và trội hơn hẳn về số quân. Các đơn vị quân đội của liên bang và phe ly khai chạm trán ở Antietam Creek gần Sharpsburg, bang Maryland ngày 17/9/1862, đó là một ngày đẫm máu nhất của cuộc Nội chiến: Hơn 4.000 người chết ở cả hai phe và 18.000 người bị thương. Tuy có lợi thế về số quân nhưng McClellan vẫn thất bại trong việc đánh tan các phòng tuyến của Lee hay đè bẹp được cuộc tấn công và vì vậy Lee có thể rút lui qua sông Potomac cùng đạo quân nguyên vẹn của mình. Vì vậy Lincoln đã bãi nhiệm McClellan.

Tuy trận Antietam là chưa dứt khoát về phương diện quân sự nhưng những hệ quả của nó là trọng đại. Nước Anh và nước Pháp, cả hai tuy đã sẵn sàng công nhận phe ly khai, đã trì hoãn quyết định của mình, và miền Nam không được công nhận về mặt ngoại giao và trợ giúp kinh tế từ châu Âu, điều mà miền Nam đang nỗ lực tìm kiếm.

Antietam cũng đem lại cho Lincoln cơ hội ông cần để công bố Tuyên bố Giải phóng Nô lệ sơ bộ, văn kiện này tuyên bố rằng từ ngày mồng 1/1/1863, tất cả nô lệ ở các bang thuộc phe ly khai đang chống lại Liên bang được tự do. Về phương diện thực tiễn thì Tuyên bố có ít tác động tức thời; nó giải phóng cho nô lệ chỉ ở các bang của phe ly khai, trong khi đó lại giữ nguyên tình trạng nô lệ ở các bang biên giới. Tuy vậy về mặt chính trị, Tuyên bố có ý nghĩa rằng, ngoài việc trợ giúp bảo vệ Liên bang, việc bãi bỏ chế độ nô lệ lúc này được tuyên bố là mục tiêu của nỗ lực chiến tranh do Liên bang tiến hành.

Tuyên bố Giải phóng Nô lệ cuối cùng được ban hành ngày 1/1/1863 cũng cho phép tuyển người da đen vào quân đội Liên bang, một việc mà các thủ lĩnh phong trào bãi nô như Frederick Douglass đã thúc giục ngay từ đầu cuộc xung đột vũ trang. Trên thực tế, các lực lượng bảo vệ Liên bang đã bảo vệ những nô lệ chạy trốn như là làm trò buôn lậu thời chiến tranh, nhưng theo Tuyên bố Giải phóng Nô lệ thì quân đội Liên bang đã tuyển mộ và huấn luyện các trung đoàn lính da đen và đội quân này đã chiến đấu xuất sắc trong các trận chiến đấu từ Virginia tới Mississippi. Khoảng 178.000 người Mỹ gốc Phi đã phục vụ trong các Binh chủng hỗn hợp của Mỹ, và 29.500 người da đen phục vụ trong lực lượng Hải quân Liên bang.

Tuy có những lợi ích về mặt chính trị do Tuyên bố Giải phóng Nô lệ thể hiện, nhưng các triển vọng quân sự của miền Bắc vẫn mờ nhạt vì quân đội Bắc Virginia của Lee tiếp tục đánh mạnh đội quân Potomac của Liên bang, trận thứ nhất tại Fredericksburg, bang Virginia vào tháng 12/1862 và sau đó tại Chancellorsville vào tháng 5/1863. Tuy trận Chancelllorsville là một trong những thắng lợi quân sự rực rỡ nhất của Lee, nhưng đây cũng là chiến thắng đắt giá nhất. Tướng Stonewall Jackson, sỹ quan có giá trị nhất, đã bị chính quân của mình bắn nhầm và tử trận.

TỪ GETTYSBURG TỚI APPOMATTOX

Tuy nhiên, không chiến thắng nào của phe ly khai mang tính quyết định cả. Chính phủ Liên bang tập trung các đội quân mới và lại cố gắng tấn công. Cho rằng thất bại tan tác của quân miền Bắc ở Chancellorville đã đem lại một cơ hội, Lee liền tiến đánh lên phía bắc tới bang Pennsylvania và vào đầu tháng 7/1863, ông đã gần như tới được thủ phủ của bang ở Harrisburg. Một lực lượng mạnh của Liên bang đã chặn được Tướng Lee ở Gettysburg, tại đây trong một trận đánh lớn kéo dài ba ngày – trận quyết chiến lớn nhất trong cuộc Nội chiến – binh lính phe ly khai đã hết sức dũng cảm chiến đấu nhằm đập tan các phòng tuyến của liên bang. Nhưng họ đã thất bại và sau những tổn thất tai hại, các đội quân của Tướng Lee đã phải rút lui về bên kia bờ sông Potomac.

Hơn 3.000 binh sỹ Liên bang và 4.000 lính phe ly khai tử trận ở Gettysburg, tổng số binh lính bị thương và mất tích ở mỗi bên lên tới hơn 20.000 người. Vào ngày 19/9/1863, Lincoln đã khánh thành một nghĩa trang quốc gia mới ở Gettysburg với bài diễn văn có lẽ là nổi tiếng nhất trong lịch sử nước Mỹ. Ông kết luận những nhận xét ngắn ngủi của mình bằng những lời sau:

…Tại đây chúng ta quả quyết rằng sự hy sinh này sẽ không hề vô ích – rằng dân tộc này, ơn Chúa, sẽ có nền tự do mới – rằng một chính phủ của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân sẽ không bị tiêu diệt trên trái đất này.

Trên sông Mississippi sự kiểm soát của Liên bang bị ngăn chặn ở Vicksburg nơi quân phe ly khai đã củng cố chắc chắn trên những bờ dốc cao đến nỗi hải quân không thể tấn công được. Cho tới đầu năm 1863, Grant bắt đầu tiến quân về xuôi và xung quanh Vicksburg, đưa nó vào vị trí bị bao vây trong sáu tuần. Vào ngày 4/7 ông chiếm được thành phố này và đánh bại đạo quân phe ly khai mạnh nhất ở miền Tây. Lúc này con sông đã hoàn toàn lọt vào tay Liên bang. Phe ly khai đã bị chia cắt thành hai phần và người ta không thể mang đồ tiếp viện từ Texas và Arkansas đến được nữa.

Các chiến thắng của quân miền Bắc ở Virksburg và Getysburg vào tháng 7/1863 đã đánh dấu bước ngoặt của cuộc chiến tranh, tuy các cuộc chém giết đẫm máu vẫn tiếp tục không hề giảm sút trong suốt một năm rưỡi.

Lincoln đã phái Grant sang miền Đông và bổ nhiệm ông làm Tổng Tư lệnh toàn bộ các lực lượng quân đội Liên bang. Tháng 5/1864, Grant đã hành quân tiến sâu vào bang Virginia và gặp đạo quân phe ly khai của Tướng Lee trong trận đánh kéo dài ba ngày ở Wilderness. Những tổn thất ở cả hai phe thật nặng nề, nhưng khác với các vị chỉ huy khác của Liên bang, Grant không rút lui. Thay vì như thế, ông nỗ lực dàn quân đánh thọc sườn Lee bằng cách kéo căng phòng tuyến quân phe ly khai ra và dùng pháo binh nã mạnh rồi đưa bộ binh tấn công. “Tôi đề nghị đánh bọn này đến cùng suốt phòng tuyến đó cho dù có mất cả mùa đông”- vị chỉ huy quân Liên bang đã nói vậy ở Spotsylvania trong suốt năm ngày chiến đấu trong chiến hào đẫm máu vốn rất đặc trưng cho cuộc chiến đấu ở mặt trận miền Đông trong suốt gần một năm.

Ở miền Tây, các lực lượng Liên bang đã giành được quyền kiểm soát bang Tennessee vào mùa thu năm 1863 bằng các thắng lợi ở Chattanooga và gần núi Lookout và mở đường cho Tướng William T. Sherman đánh chiếm bang Georgia. Sherman dùng chiến thuật giỏi hơn nên đánh bại một số đội quân nhỏ hơn của phe ly khai và chiếm được thủ phủ bang là Atlanta, sau đó ông hành quân tới bờ Đại Tây Dương, trên đường đi ông cho phá hủy một cách hệ thống các đường sắt, nhà máy, kho hàng và những phương tiện khác. Binh lính của ông do bị cắt đứt khỏi những nguồn tiếp viện nên đã cướp phá làng mạc để lấy lương thực. Từ bờ biển, Sherman hành tiến lên phía bắc, và tới tháng 2/1865, ông đã chiếm Charleston ở Nam Carolina nơi những loạt đạn đầu tiên của cuộc Nội chiến được phát hỏa. Hơn bất cứ một tướng lĩnh liên bang nào khác, Sherman hiểu rằng, việc phá hủy ý chí và tinh thần của miền Nam cũng quan trọng như đánh bại các đạo quân của họ.

Trong khi đó, Grant đang tiến hành bao vây thành Petersburg, bang Virginia trong suốt chín tháng cho tới khi Lee bỏ cả thành Peterburg lẫn thủ phủ của phe ly khai là Richmond trong một nỗ lực rút chạy về phía nam vào tháng 3/1865. Nhưng như thế đã quá muộn. Vào ngày 9/4/1865, bị các đạo quân đông đảo của Liên bang bao vây, Lee đã đầu hàng Tướng Grant tại trụ sở Tòa án Appomattox. Tuy các trận đánh lẻ tẻ vẫn tiếp tục ở một số nơi trong vài tháng nhưng như vậy là cuộc Nội chiến đã chấm dứt.

Những điều kiện đầu hàng tại Appomattox quả thực là quảng đại, và từ khi gặp gỡ với Lee trở về, Grant đã làm cho những cuộc diễu hành ồn ào của binh lính dưới quyền ông trở nên im lặng bằng lời lẽ nhắc nhở họ: “Những kẻ nổi loạn lại là đồng bào của chúng ta đấy. Cuộc chiến tranh vì nền độc lập của miền Nam tuy trở thành một sự nghiệp thất bại, nhưng người anh hùng của sự nghiệp đó, Robert E. Lee, đã được đông đảo mọi người thán phục vì sự xuất sắc trong tài lãnh đạo và sự vĩ đại của ông trong thất bại.

KHÔNG CHÚT TÀ TÂM ÁC Ý

Với miền Bắc thì cuộc chiến tranh đã sản sinh ra một vị anh hùng còn vĩ đại hơn trong con người Abraham Lincoln – một con người sốt sắng, mê say hơn hẳn những người khác muốn hàn gắn liên bang lại với nhau, nhưng không phải bằng sức mạnh và đàn áp, mà bằng tình cảm ấm áp và sự hào phóng. Vào năm 1864, ông đã được bầu làm tổng thống nhiệm kỳ thứ hai sau khi đánh bại đối thủ của ông thuộc Đảng Dân chủ, George McClellan, một vị tướng mà Lincoln đã bãi chức sau trận Antietam. Bài diễn văn nhậm chức lần thứ hai của Lincoln kết thúc bằng những lời lẽ sau:

… không chút tà tâm ác độc, với lòng từ thiện khoan dung vì mọi người, với niềm tin vững chắc vào lẽ phải như đức tin về Chúa đã khiến chúng ta nhìn thấy điều đúng đắn, chúng ta hãy nỗ lực hoàn thành công việc chúng ta đang làm để hàn gắn những vết thương của dân tộc; để chăm lo cho người lính đã từng phải ra trận, chăm lo cho góa phụ và những đứa trẻ mồ côi – để làm tất cả những gì có thể đem lại và nuôi dưỡng nền hòa bình công bằng và dài lâu giữa đồng bào chúng ta và với tất cả các dân tộc.

Ba tuần sau đó, và là hai ngày sau khi Lee đầu hàng, Lincoln đã đọc bài diễn văn cuối cùng gửi quốc dân đồng bào, trong đó ông trình bày một chính sách tái thiết rộng rãi. Vào ngày 14/4/1865, Tổng thống đã triệu tập một cuộc họp mà đã trở thành một cuộc họp nội các cuối cùng của ông. Buổi tối hôm ấy, ông đã cùng một cặp vợ chồng trẻ là khách của ông tới xem buổi biểu diễn tại nhà hát Ford’s. Tại đó, khi ông đã ngồi trong lô giành cho tổng thống thì bị tên John Wilkes Booth, một diễn viên người bang Virginia đắng cay thất vọng vì thất bại của miền Nam, ám sát. Vài ngày sau đó, tên Booth đã bị giết chết trong một cuộc chạm súng ở một kho thóc vùng quê Virginia. Những kẻ đồng lõa của y đã bị bắt và sau đó bị hành quyết.

Lincoln đã qua đời trong một căn phòng ngủ tầng dưới một ngôi nhà bên kia đường gần nhà hát Ford’s vào buổi sáng ngày 15/4. Nhà thơ James Russell Lowell đã viết:

Trước buổi sáng tháng 4 choáng váng ấy chưa bao giờ lại có nhiều người đến thế, chứa chan nước mắt khóc cái chết của một con người họ chưa từng thấy mặt, dường như sự hiện diện thân tình của người ấy đã vĩnh viễn bị tước đi khỏi cuộc đời họ và để lại họ lạnh lẽo hơn, tăm tối hơn. Chưa bao giờ có khúc tụng ca tang lễ nào lại hùng biện như cái nhìn im lặng của nỗi niềm thông cảm mà những người xa lạ trao đổi với nhau khi họ gặp nhau ngày này. Tất cả đồng bào đã mất đi một người thân thích.

Nhiệm vụ lớn lao đầu tiên đối mặt với miền Bắc chiến thắng – lúc này dưới sự lãnh đạo của vị phó tổng thống của Lincoln, Andrew Johnson, một người miền Nam vẫn trung thành với Liên bang – là xác định cương vị của các bang đã ly khai. Lincoln đã đưa ra sẵn lộ trình. Theo quan điểm của ông thì mọi người ở các bang miền Nam chưa bao giờ ly khai hợp pháp cả; họ đã bị một số công dân phản loạn lừa dối dẫn tới việc thách thức không tuân phục Chính quyền Liên bang. Và vì chiến tranh là hành động của các cá nhân nên Chính phủ Liên bang sẽ xử lý những cá nhân này chứ không phải với các bang. Do đó, vào năm 1863, Lincoln tuyên bố rằng, nếu trong bất kỳ bang nào mà 10% những người đã đi bầu vào năm 1860 thành lập chính phủ trung thành với Hiến pháp nước Mỹ và công nhận sự phục tùng các luật của Quốc hội và những tuyên bố của tổng thống, thì ông sẽ công nhận chính phủ được thành lập ấy như một chính quyền hợp pháp của bang.

Quốc hội đã bác bỏ kế hoạch này. Nhiều đảng viên Cộng hòa sợ rằng việc này sẽ khiến cho những kẻ nổi loạn trước đây sẽ lên nắm quyền; họ phản đối quyền của Lincoln giải quyết vấn đề các bang nổi loạn mà không có tham khảo ý kiến. Một số nghị sỹ Quốc hội ủng hộ cho việc trừng phạt nghiêm khắc tất cả các bang đã ly khai; một số người khác thì cho rằng cuộc chiến đã không thu được thắng lợi khi các lực lượng miền Nam lại khôi phục được quyền lực của họ. Tuy nhiên, thậm chí ngay trước khi chiến tranh hoàn toàn chấm dứt, các chính phủ mới vẫn được thiết lập ở các bang Virginia, Tennessee, Arkansas và Louisiana.

Để giải quyết một trong những mối lo lắng chính yếu – điều kiện của các nô lệ trước đây – vào tháng 3/1865, Quốc hội đã thành lập Cục Phụ trách nô lệ được giải phóng để hoạt động với tư cách người bảo vệ cho những người Mỹ gốc châu Phi và hướng dẫn họ cuộc sống tự lập. Đến tháng 12 năm đó, Quốc hội đã phê chuẩn Điều bổ sung sửa đổi thứ 13 của Hiến pháp, văn kiện này đã bãi bỏ chế độ chiếm hữu nô lệ.

Trong cả mùa hè năm 1865, Johnson đã tiếp tục thực hiện chương trình tái thiết của Lincoln với những thay đổi nhỏ. Bằng tuyên bố của tổng thống, ông đã bổ nhiệm thống đốc cho từng bang trong số các bang thuộc phe ly khai trước đây và đã phục hồi một cách rộng rãi các quyền chính trị cho đông đảo cá nhân miền Nam thông qua việc sử dụng các lệnh ân xá của tổng thống.

Các hội nghị đã kịp thời nhóm họp ở tất cả các bang thuộc phe ly khai trước đây để thủ tiêu các sắc lệnh ly khai, bãi bỏ các món nợ thời chiến và khởi thảo các hiến pháp bang mới. Đương nhiên một người theo chủ trương Liên bang khi trở thành thống đốc của mỗi bang với quyền lực liền triệu tập hội nghị những cử tri trung thành với Liên bang. Johnson kêu gọi từng hội nghị đấu tranh làm mất hiệu lực của sự ly khai, bãi bỏ chế độ nô lệ, không thừa nhận mọi khoản nợ đã dùng để trợ giúp cho phe ly khai và phê chuẩn Điều bổ sung sửa đổi thứ 13 của Hiến pháp. Cho đến cuối năm 1865, với một vài ngoại lệ, quá trình này đã được hoàn tất.

CÔNG CUỘC TÁI THIẾT CẤP TIẾN

Cả Lincoln và Johnson đều đã thấy trước rằng Quốc hội sẽ có quyền phủ nhận ghế của các nhà lập pháp bang miền Nam trong Thượng viện hay Hạ viện Mỹ căn cứ theo điều khoản của Hiến pháp cho rằng Mỗi viện sẽ là người phán quyết những tiêu chuẩn của các nghị sỹ thuộc viện đó. Điều này đã được thông qua khi dưới sự lãnh đạo của Thaddeus Stevens, các nghị sỹ được mệnh danh là những đảng viên Đảng Cộng hòa cấp tiến, những người thận trọng với công cuộc tái thiết nhanh gọn, đã từ chối sắp xếp chỗ cho các Thượng nghị sỹ và Hạ nghị sỹ của miền Nam mới được bầu. Sau đó trong vòng vài tháng tiếp theo, Quốc hội đã nhóm họp thảo ra một kế hoạch tái thiết miền Nam rất khác với kế hoạch do Lincoln đã bắt đầu và Johnson đã tiếp tục.

Sự ủng hộ rộng rãi của dư luận dần dần phát triển có lợi cho các nghị sỹ Quốc hội chủ trương những người da đen cần được trao quyền công dân hoàn toàn. Cho tới tháng 7/1866, Quốc hội đã thông qua dự luật các quyền dân sự và thành lập một Cục Phụ trách nô lệ mới được giải phóng – cả hai việc này đều nhằm ngăn ngừa sự phân biệt chủng tộc do các cơ quan lập pháp miền Nam tiến hành. Tiếp theo việc này, Quốc hội đã thông qua Điều bổ sung sửa đổi thứ 14 của Hiến pháp, điều khoản này nói rằng tất cả mọi người sinh ra trên nước Mỹ hay được nhập quốc tịch Mỹ, và vì thế có quyền lợi pháp lý, đều là công dân của Hợp chủng quốc và của các bang nơi họ cư trú. Điều bổ sung sửa đổi này đã bãi bỏ luật Dred Scott vốn phủ nhận quyền công dân của nô lệ.

Tất cả các cơ quan lập pháp bang miền Nam, ngoại trừ bang Tennessee, đều đã khước từ phê chuẩn Điều bổ sung sửa đổi này, một số bang đồng lòng bỏ phiếu chống lại. Hơn nữa, các cơ quan lập pháp bang ở miền Nam đã thông qua nhiều bộ luật để quản lý người da đen tự do. Các luật này khác nhau ở các bang, nhưng một số điều khoản là chung. Người da đen bị đòi hỏi phải tham gia các hợp đồng lao động thường niên với những hình phạt được thực thi trong trường hợp vi phạm; trẻ em sống phụ thuộc phải bắt buộc học việc và bị chủ trừng phạt bằng roi vọt; và những người lang thang có thể bị đem bán để làm việc cho tư nhân nếu họ không thể trả các khoản tiền phạt nặng nề.

Nhiều người miền Bắc cho rằng phản ứng này của miền Nam là nỗ lực nhằm tái lập chế độ nô lệ và không công nhận chiến thắng của Liên bang trong cuộc Nội chiến. Việc Johnson, mặc dù là người ủng hộ Liên bang, là một đảng viên Đảng Dân chủ ở miền Nam với thói quen dùng từ hoa mỹ quá mức và ghét thỏa hiệp chính trị cũng không giúp giải quyết được tình hình này. Đảng Cộng hòa chiếm đa số trong cuộc bầu cử Quốc hội năm 1866. Sau khi có quyền lực, những người Cấp tiến đã áp đặt chương trình Tái thiết theo ý họ.

Trong Đạo luật Tái thiết thông qua tháng 3/1867, Quốc hội đã phớt lờ những chính phủ đã được thành lập ở các bang miền Nam và chia miền Nam thành năm khu vực quân sự, mỗi khu vực do một viên tướng của Liên bang điều hành. Việc quản lý quân sự thường xuyên sẽ không áp dụng cho những bang mà ở đây đã thành lập các chính phủ dân sự phê chuẩn Điều bổ sung sửa đổi thứ 14 và chấp nhận quyền bầu cử của người da đen. Những người ủng hộ phe ly khai và không tuyên thệ trung thành với nước Mỹ thường không được đi bầu cử. Điều bổ sung sửa đổi thứ 14 được phê chuẩn năm 1868. Điều bổ sung sửa đổi thứ 15 được Quốc hội thông qua vào năm sau đó và được các cơ quan lập pháp bang phê chuẩn năm 1870 đã quyết định rằng quyền đi bầu cử của công dân Hoa Kỳ sẽ không bị phủ nhận hay hạn chế bởi Chính phủ Hoa Kỳ hay chính phủ bất kỳ bang nào vì lý do chủng tộc, màu da hay tình trạng nô lệ trước đây.

Những đảng viên Cộng hòa cấp tiến trong Quốc hội đã nổi khùng lên vì những lần phủ quyết (mặc dù những phủ quyết này đã bị bác bỏ) của Tổng thống Johnson đối với luật bảo vệ những người da đen mới được giải phóng và trừng phạt những thủ lĩnh của phe ly khai trước đây bằng cách tước bỏ quyền tham gia quản lý nhà nước của họ. Mối ác cảm của Quốc hội đối với Johnson lớn đến mức, lần đầu tiên trong lịch sử nước Mỹ, việc luận tội đã được tiến hành nhằm bãi miễn tổng thống.

Hành động chống đối chính của Johnson là việc ông đối đầu với các chính sách trừng phạt của Quốc hội và thứ ngôn ngữ thô bạo mà ông dùng để phê phán các chính sách đó. Sự buộc tội theo luật pháp nghiêm trọng nhất mà những kẻ thù của ông có thể nhằm vào chống lại ông là tuy đã có Luật Bổ nhiệm (một đạo luật đòi hỏi sự tán thành của Thượng viện về việc bãi miễn bất kỳ quan chức nào mà Thượng viện trước đây đã phê chuẩn bổ nhiệm) nhưng ông đã bãi nhiệm khỏi Nội các của mình viên Bộ trưởng Chiến tranh, một người ủng hộ trung thành của Quốc hội. Khi việc luận tội được tiến hành tại Thượng viện, Johnson đã được chứng minh là ông bãi nhiệm thành viên Nội các của mình theo đúng quyền hạn. Thậm chí còn quan trọng hơn khi người ta vạch rõ rằng một tiền lệ nguy hiểm sẽ được lập ra nếu Quốc hội buộc phải bãi nhiệm một tổng thống chỉ vì ông bất đồng với đa số các nghị sỹ của Quốc hội. Việc bỏ phiếu cuối cùng đã không đạt đủ hai phần ba số phiếu theo yêu cầu để kết tội ông.

Johnson tiếp tục tại vị cho đến khi nhiệm kỳ của ông kết thúc vào năm 1869, nhưng Quốc hội đã thành lập được uy lực của mình cho tới tận cuối thế kỷ XIX. Chiến thắng của Đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử tổng thống năm 1868, viên cựu tướng của Liên bang Ulysses S. Grant, đã giúp cho việc triển khai những chính sách tái thiết mà phe Cấp tiến khởi xướng.

Cho tới tháng 6/1868, Quốc hội đã tái chấp nhận phần lớn các bang thuộc phe ly khai vào liên bang. Trong nhiều bang được tái thiết này, đa số các thống đốc, Hạ nghị sỹ và Thượng nghị sỹ là người miền Bắc – những người được mệnh danh là đám người đầu cơ chính trị- họ đã đến miền Nam sau chiến tranh để sắp đặt thời vận chính trị của mình, thường là liên minh với những người Mỹ gốc Phi mới được giải phóng khỏi ách nô lệ. Trong các cơ quan lập pháp ở bang Louisiana và Nam Carolina, người Mỹ gốc Phi đã thực sự giành được đa số ghế.

Nhiều người da trắng miền Nam do ưu thế chính trị và xã hội của họ bị đe dọa nên đã quay sang dùng những biện pháp bất hợp pháp đề ngăn chặn người da đen giành được quyền bình đẳng. Bạo lực chống người da đen của các tổ chức bất hợp pháp như Ku Klux Klan trở nên ngày càng thường xuyên. Vào năm 1870 sự hỗn loạn phát triển mạnh dẫn tới việc thông qua các Đạo luật Cưỡng chế năm 1870 và 1871 trừng phạt nghiêm khắc những kẻ nào âm mưu tước đoạt những quyền dân sự của người nô lệ da đen đã được giải phóng.

KẾT THÚC CÔNG CUỘC TÁI THIẾT

Thời gian càng trôi qua thì người ta càng thấy rõ ràng hơn là những vấn đề của miền Nam không thể giải quyết được bằng những luật lệ khắc nghiệt và tiếp tục tạo mối hiềm thù chống lại các bang thuộc phe ly khai trước đây. Hơn nữa, một số chính quyền bang Cấp tiến miền Nam với đa số quan chức người Mỹ gốc Phi đã có dấu hiệu tham nhũng và kém hiệu quả. Nước Mỹ đã nhanh chóng trở nên mệt mỏi với nỗ lực áp đặt nền dân chủ cấp tiến và giá trị tự do đối với miền Nam bằng sức mạnh quân sự của Liên bang. Tháng 5/1872, Quốc hội đã thông qua Đạo luật Ân xá chung nhằm phục hồi các quyền chính trị cho tất cả mọi người, ngoại trừ chừng 500 kẻ nổi loạn trước đây.

Dần dần các bang miền Nam bắt đầu bầu các đảng viên Đảng Dân chủ vào các chức vụ, trục xuất các chính quyền được gọi là đầu cơ chính trị và hăm dọa người da đen đi bỏ phiếu hay cố gắng nắm giữ các chức vụ quản lý nhà nước. Cho đến năm 1876, các đảng viên Đảng Cộng hòa cầm quyền chỉ ở ba bang miền Nam. Như một phần của việc mặc cả nhằm giải quyết các cuộc bầu cử tổng thống còn đang tranh cãi vào năm đó có lợi cho Rutherford B. Hayes, Đảng Cộng hòa đã hứa rút quân đội liên bang đồn trú tại miền Nam nhằm hỗ trợ cho các chính quyền của Đảng Cộng hòa. Vào năm 1877, Hayes đã thực thi lời hứa của mình, ngầm ý từ bỏ trách nhiệm của liên bang nhằm thi hành các quyền dân sự của người da đen.

Miền Nam vẫn là một vùng bị tàn phá bởi chiến tranh, chịu gánh nặng nợ nần chồng chất do quản lý nhà nước kém và những hủ tục vì một thập niên chiến tranh chủng tộc. Thật không may, con lắc của chính sách quốc gia về chủng tộc đã văng từ thái cực này sang thái cực khác. Trước đây Chính phủ Liên bang đã ủng hộ những hình phạt tàn nhẫn chống lại các thủ lĩnh da trắng miền Nam, thì ngày nay chính phủ lại khoan dung cho những kiểu phân biệt chủng tộc chống người da đen kiểu mới. Hai mươi lăm năm cuối thế kỷ XIX đã chứng kiến vô số việc giống như luật lệ Jim Crow ở các bang miền Nam, luật này phân biệt chủng tộc ở các trường công, cấm hoặc hạn chế người da đen vào nhiều khu vực công cộng như quán ăn, công viên và khách sạn; phủ nhận quyền của phần lớn người da đen được đi bỏ phiếu bằng việc đánh các sắc thuế thân và thực hiện các cuộc kiểm tra tình trạng biết đọc biết viết một cách tùy tiện. Jim Crow là thuật ngữ bắt nguồn từ một bài hát trong một buổi hát rong năm 1828 và trong buổi diễn này lần đầu tiên một người da trắng biểu diễn với bộ mặt đen.

Các nhà sử học có khuynh hướng phán xét nghiêm khắc công cuộc Tái thiết như một giai đoạn của xung đột chính trị, tham nhũng và thụt lùi và công cuộc Tái thiết này đã không đạt được những mục tiêu cao cả đề ra mà còn rơi vào tình trạng phân biệt chủng tộc nguy hiểm. Nô lệ đã có tự do nhưng miền Bắc hoàn toàn không đáp ứng được nhu cầu kinh tế của họ. Cục Phụ trách Nô lệ được giải phóng không có khả năng đem lại cơ hội về kinh tế và chính trị cho người nô lệ được trả tự do. Quân đội liên bang đồn trú thường thậm chí không bảo vệ người da đen trước bạo lực và đe dọa. Thực ra thì chính các sỹ quan quân đội liên bang và các nhân viên Cục Phụ trách Nô lệ được giải phóng thường lại là người theo chủ nghĩa phân biệt chủng tộc. Không có các nguồn lực kinh tế của riêng mình, nhiều người da đen miền Nam bắt buộc phải trở thành những nông dân làm thuê trên mảnh đất mà các chủ cũ của họ đã sở hữu, họ lại bị ném vào cái guồng nghèo đói mà sẽ còn tiếp tục cho tới thế kỷ XX.

Các chính phủ của thời kỳ tái thiết đã tạo ra những lợi ích đích thực trong việc xây dựng lại các bang miền Nam vốn bị phá hoại do chiến tranh và trong việc mở rộng các ngành dịch vụ công cộng, nổi bật là trong việc thiết lập những trường học công không phải đóng tiền dành cho người da đen và người da trắng. Tuy nhiên, những người miền Nam bất trị, ngoan cố đã rình chộp lấy các trường hợp về nạn tham nhũng, sa đọa (vốn chẳng hiếm hoi gì ở miền Nam thời kỳ ấy) và lợi dụng chúng để phá hoại các chế độ cấp tiến. Sự thất bại của công cuộc Tái thiết có nghĩa rằng, cuộc đấu tranh của người Mỹ gốc Phi giành quyền bình đẳng và tự do đã bị lui lại cho tới thế kỷ XX – khi cuộc đấu tranh ấy trở thành vấn đề của cả dân tộc, chứ không phải của chỉ riêng miền Nam.

NỘI CHIẾN VÀ HÌNH THÁI CHÍNH TRỊ MỚI CỦA HOA KỲ

Những mâu thuẫn của thập niên 1850 đã làm tan rã Đảng Whig, sáng lập ra Đảng Cộng hòa và chia rẽ Đảng Dân chủ theo hai miền. Cuộc Nội chiến cho chúng ta thấy rằng những người của Đảng Whig đã không thể duy trì được đảng của mình và những đảng viên Cộng hòa là những người đã tồn tại được. Cuộc Nội chiến cũng đặt ra nền tảng cho sự thống nhất của Đảng Dân chủ.

Đảng viên Đảng Cộng hòa đã thay thế đảng viên Đảng Whig ở miền Bắc và miền Tây bởi Đảng Cộng hòa không chỉ đơn thuần là một lực lượng chống lại chế độ nô lệ /ủng hộ chế độ tự do. Hầu hết lãnh đạo của Đảng Cộng hòa đều xuất thân từ Đảng Whig và họ kế tục những lợi ích của Đảng Whig trong chương trình phát triển quốc gia do liên bang hỗ trợ. Việc chỉ đạo chiến sự không hề ảnh hưởng đến việc Đảng Cộng hòa ban hành thuế quan bảo hộ (năm 1861) nhằm thúc đẩy ngành công nghiệp chế tạo của Mỹ, Đạo luật Homestead (1862) nhằm khuyến khích việc định cư của người châu Âu, Đạo luật Morill (1862) nhằm tạo nền tảng cho các trường đại học công nghệ và nông nghiệp và hàng loạt các Đạo luật Đường sắt Thái Bình Dương (1862-1864) nhằm xây dựng tuyến đường sắt xuyên lục địa. Những biện pháp này đã tập hợp được sự ủng hộ khắp Liên bang từ các nhóm coi vấn đề nô lệ là vấn đề quan trọng thứ hai và đảm bảo được sự kế tục của Đảng Cộng hòa như là đại diện mới nhất của một nhóm chính trị do Alexander Hamilton và Henry Clay lãnh đạo.

Nội chiến cũng tạo cơ sở cho sự thống nhất của Đảng Dân chủ bởi phe phản đối chiến tranh ở miền Bắc chính là Đảng Dân chủ. Có thể là do chủ trương của đảng này là chủ quyền nhân dân nên một số đảng viên Dân chủ cho rằng việc tiến hành chiến tranh toàn diện để duy trì Liên bang là điều phi lý. Đây là nhóm có tên Dân chủ Hòa bình. Những phần tử cực đoan của nhóm này được gọi là Rắn hổ mang.

Hơn nữa, rất ít đảng viên Dân chủ, dù theo phe chủ chiến hay chủ hòa, cho rằng việc giải phóng nô lệ không đáng phải đánh đổi bằng xương máu của người miền Bắc. Đảng Dân chủ từ lâu đã có chính sách chống lại việc giải phóng nô lệ. Chẳng hạn như vào năm 1862, gần như tất cả đảng viên Đảng Dân chủ ở Quốc hội đã bỏ phiếu chống lại việc xóa bỏ chế độ nô lệ ở Quận Columbia và cấm chế độ nô lệ ở các bang khác.

Phần lớn sự phản đối này là của tầng lớp lao động nghèo, đặc biệt là từ những người nhập cư gốc Đức và Ai-len theo đạo Thiên Chúa. Họ sợ rằng những người da đen được tự do sẽ nhập cư ồ ạt lên phía Bắc. Họ cũng bực tức với việc đưa ra dự thảo luật quân sự (tháng 3/1863) có ảnh hưởng bất công đối với họ. Những cuộc bạo loạn sắc tộc đã nổ ra tại một vài thành phố ở miền Bắc. Cuộc bạo loạn tồi tệ nhất xảy ra ở New York từ ngày 13 đến ngày 16 tháng 7/1863 do Thống đốc Horatio Seymour thuộc Đảng Dân chủ phản đối chính sách cưỡng ép tòng quân. Đội quân Liên bang vừa mới giao chiến vài ngày trước đó tại Gettysburg đã được cử đến New York để vãn hồi trật tự.

Phe Cộng hòa theo đuổi cuộc chiến không phải vì họ quan tâm đến tự do dân sự. Tháng 9/1862, Lincoln đã đình chỉ lệnh đình quyền giam giữ vào áp đặt quân luật đối với những ai ngăn cản việc tuyển quân hay trợ giúp cho phe phản loạn. Sự vi phạm dân luật này, mặc dù là hợp hiến khi có khủng hoảng, đã tạo ra cơ hội cho phe Dân chủ chỉ trích Lincoln. Bộ trưởng Bộ Chiến tranh Edwin Stanton đã thực thi quân luật rất nghiêm khắc và hàng ngàn người – phần lớn là những người ủng hộ miền Nam hay đảng viên Đảng Dân chủ – đã bị bắt.

Cho dù Liên bang đã dành thắng lợi tại Vicksburg và Gettysburg năm 1863, các ửng cử viên phe chủ hòa của Đảng Dân chủ vẫn tiếp tục lợi dụng lá bài sắc tộc và sự bất hạnh của dân tộc. Thực ra, tâm lý người miền Bắc chính là điều mà Lincoln cho rằng ông sẽ bị mất điểm trong cuộc tái tranh cử ghế tổng thống tháng 11/1864. Chủ yếu là vì lý do này mà Đảng Cộng hòa đã đổi tên là Đảng Liên bang và dự định đưa Andrew Johnson, đảng viên Dân chủ bang Tennessee, làm liên danh tranh cử với Lincoln. Chiến thắng của Sherman ở miền Nam đã đảm bảo cho chiến thắng trong bầu cử của họ.

Việc Lincoln bị ám sát, sự phát triển của chủ nghĩa Cộng hòa Cấp tiến và sự lãnh đạo tồi của Johnson đã dẫn đến một hình thái chính trị thời hậu chiến theo đó Đảng Cộng hòa đã bị tổn thất khi cố gắng xây dựng lại miền Nam trong khi phe Dân chủ thông qua những chỉ trích của họ đối với công cuộc Tái thiết đã liên minh với người da trắng chiếm đa số ở miền Nam thuộc phe ly khai mới. Vị thế anh hùng dân tộc của Grant đã giúp phe Cộng hòa chiến thắng trong hai cuộc bầu cử tổng thống, nhưng khi miền Nam đã hồi phục từ công cuộc Tái thiết thì rõ ràng là nước Mỹ lại gần như bị chia đôi với hai đảng chính trị.

Đảng Cộng hòa chiếm ưu thế vượt trội ở vùng công nghiệp Đông Bắc cho tới tận thập niên 1930 và mạnh ở các bang không thuộc miền Nam. Tuy nhiên, uy tín của Đảng Cộng hòa vì có chính phủ mạnh và chính sách quốc gia tốt ngày càng được coi là do họ ủng hộ giới tài phiệt và doanh nghiệp lớn.

Khi Tổng thống Hayes kết thúc công cuộc Tái thiết, ông hy vọng rằng có thể phát triển được Đảng Cộng hòa ở miền Nam với việc sử dụng cựu đảng viên Đảng Whig làm tiền đề và lấy việc phát triển miền Nam làm vấn đề chính. Nhưng vào thời điểm đó, người da trắng chiếm đa số ở miền Nam lại coi chủ nghĩa Cộng hòa là chủ nghĩa đề cao vị thế người da đen mà họ rất ghét. Trong 75 năm sau đó thì miền Nam hoàn toàn thuộc về phe Dân chủ. Trong suốt thời gian đó, Đảng Dân chủ quốc gia chỉ nhất nhất đi theo đường lối quyền lợi của bang và phớt lờ quyền công dân. Nhóm bị tổn hại lớn nhất từ di sản của công cuộc Tái thiết chính là nhóm người Mỹ gốc Phi.

Chương 8.
TĂNG TRƯỞNG VÀ CẢI CÁCH

“Nền văn minh nhân loại phụ thuộc vào chính sự bất khả xâm phạm của tài sản”

—Nhà công nghiệp, nhà từ thiện Andrew Carnegie, 1889

Giữa hai cuộc chiến lớn – Nội chiến và Chiến tranh Thế giới Thứ nhất – Hoa Kỳ đã phát triển và trưởng thành. Trong giai đoạn chưa tới 50 năm, Hoa Kỳ đã chuyển từ một nước cộng hòa nông nghiệp thành một nước công nghiệp. Biên giới dần biến mất. Các nhà máy lớn và xưởng luyện thép, các tuyến đường sắt xuyên lục địa, các thành phố sầm uất, các khu nông nghiệp rộng lớn xuất hiện khắp đất nước. Với đà tăng trưởng kinh tế và thịnh vượng như vậy nên đã kéo theo một loạt vấn đề. Xét trên bình diện cả nước, một số ít doanh nghiệp đã chi phối toàn bộ các ngành công nghiệp theo phương thức hoặc là kết hợp với các doanh nghiệp khác hoặc là tự độc quyền. Điều kiện làm việc thường rất tệ. Các thành phố phát triển nhanh nên không cung cấp đủ nhà ở cho cư dân hay không thể quản lý được dân số tăng lên quá nhanh.

CÔNG NGHỆ VÀ THAY ĐỔI

Một nhà văn đã viết: “Cuộc Nội chiến đã tạo ra một vết thương lớn trong lịch sử nước Mỹ; cuộc chiến này đã tạo ra một cú sốc gây ra những thay đổi lớn đã bắt đầu diễn ra từ 20 hay 30 năm trước đó. Nhu cầu phục vụ chiến tranh đã kích thích mạnh mẽ sản xuất, thúc đẩy quá trình kinh tế dựa trên việc khai thác sử dụng quặng sắt, động cơ hơi nước, năng lượng điện và phát triển khoa học và phát minh sáng chế. Trong những năm trước 1860 có 36.000 bằng phát minh sáng chế đã được cấp; trong 30 năm tiếp theo có 440.000 bằng phát minh sáng chế được cấp và vào 25 năm đầu tiên của thế kỷ XX thì số bằng phát minh sáng chế được cấp lên tới con số xấp xỉ một triệu.

Ngay từ năm 1844, Samuel F. B. Morse đã hoàn thiện công nghệ điện tín; ngay sau đó các vùng xa xôi hẻo lánh của nước Mỹ đã được kết nối với nhau bởi các cột điện và dây điện. Vào năm 1876, Alexander Graham Bell đã trình diễn công cụ điện thoại; chỉ trong vòng nửa thế kỷ, 16 triệu máy điện thoại đã khiến cuộc sống kinh tế xã hội của nước Mỹ diễn ra nhanh hơn. Tốc độ tăng trưởng của doanh nghiệp đã được đẩy nhanh nhờ phát minh ra máy chữ vào năm 1867, máy tính năm 1888 và máy đếm tiền năm 1897. Máy in sắp chữ li -nô được phát minh năm 1886 và máy in quay, máy gấp giấy đã giúp ta in được 240.000 tờ báo tám trang chỉ trong một tiếng đồng hồ. Chiếc đèn chiếu sáng của Thomas Edison đã thực sự chiếu sáng hàng triệu gia đình. Máy quay đĩa được Edison hoàn thiện và Edison đã kết hợp với George Eastman cùng nhau phát triển ngành điện ảnh. Những phát minh kiểu này và các ứng dụng khoa học khác đã khiến năng suất lao động được đẩy lên một mức cao mới ở hầu hết các lĩnh vực.

Đồng thời, ngành công nghiệp cơ bản của Mỹ – ngành sắt thép – cũng tiến bộ và được bảo hộ bởi mức thuế quan cao. Ngành luyện kim chuyển về phía Tây khi các nhà địa chất phát hiện ra các mỏ quặng mới, đặc biệt là mỏ ở dãy núi Mesabi rộng lớn nằm ở đầu nguồn hồ Superior đã trở thành một trong những mỏ lớn nhất thế giới. Do giá thành khai thác rẻ và dễ dàng, đặc biệt là không có lẫn tạp chất nên quặng ở Mesabi được sản xuất thành thép chất lượng tuyệt hảo với chi phí bằng một phần mười so với chi phí thông thường trước đó.

CARNEGIE VÀ KỶ NGUYÊN CỦA THÉP

Andrew Carnegie là người đã tạo ra phần lớn những tiến bộ trong việc sản xuất thép. Carnegie tới Mỹ từ Ai-len khi còn là một cậu bé 12 tuổi và đã đi lên từ một cậu bé nhặt suốt chỉ ở một nhà máy bông, sau đó chuyển sang làm nhân viên điện tín và nhân viên ngành Đường sắt bang Pennsylvania. Trước khi 30 tuổi ông đã có những vụ đầu tư khôn ngoan và có tầm nhìn xa và từ năm 1865 trở đi ông chỉ tập trung đầu tư vào ngành quặng sắt. Chỉ trong vài năm, ông đã thành lập hay có cổ tức trong các công ty sản xuất cầu sắt, đường ray xe lửa và đầu máy. Mười năm sau, ông xây dựng xưởng thép lớn nhất nước Mỹ trên bờ sông Monongahela tại bang Pennsylvania. Ông không chỉ kiểm soát các nhà máy thép mới mà còn kiểm soát cả các mỏ than đá và quặng than, quặng sắt ở vùng hồ Superior, một đội tàu hơi nước trên vùng Hồ Lớn, một thành phố cảng ở hồ Erie và hệ thống đường sắt. Doanh nghiệp của ông liên minh với hàng chục doanh nghiệp khác làm chủ các tuyến đường sắt và đường thủy. Chưa bao giờ người ta lại thấy ngành công nghiệp tăng trưởng nhanh như vậy ở Hoa Kỳ.

Mặc dù Carnegie kiểm soát ngành công nghiệp trong một thời gian dài, ông chưa bao giờ hoàn toàn độc quyền về tài nguyên thiên nhiên, giao thông, nhà máy công nghiệp trong ngành sản xuất thép. Trong thập niên 1890, các công ty mới ra đời đã thách thức vị trí độc tôn của ông. Ông đã bị thuyết phục sáp nhập các công ty của ông vào một công ty mới và công ty mới này nắm giữ hầu hết sản lượng sắt thép của cả nước Mỹ.

CÁC TẬP ĐOÀN VÀ THÀNH PHỐ

Tập đoàn Thép Hoa Kỳ, kết quả của việc sáp nhập năm 1901, cho thấy một quá trình kép dài trong 30 năm: sự kết hợp các công ty công nghiệp độc lập thành các nghiệp đoàn hay các công ty tập trung. Bắt đầu từ khi Nội chiến nổ ra, xu hướng này phát triển mạnh mẽ từ sau thập niên 1870 khi các doanh nhân bắt đầu lo rằng hiện tượng sản xuất dư thừa sẽ dẫn tới giảm giá và giảm lợi nhuận. Họ nhận thấy rằng nếu họ kiểm soát được cả sản xuất lẫn thị trường thì họ có thể hợp nhất được các công ty đang cạnh tranh với nhau vào làm một. Các tập đoàn hay tờ-rớt được hình thành để đạt được mục tiêu trên.

Các tập đoàn, với nguồn dự trữ vốn dồi dào và cho phép các công ty tồn tại lâu dài và có tính độc lập cao, hấp dẫn các nhà đầu tư về cả lợi nhuận ước tính và giới hạn trách nhiệm trong trường hợp công ty phá sản. Trên thực tế các tờ -rớt là sự kết hợp các tập đoàn mà cổ đông của mỗi tập đoàn lại giao cổ phần cho các ủy viên quản trị quản lý (“Tờ-rớt với tư cách là phương pháp kết hợp các tập đoàn nhanh chóng tạo tiền đề cho việc thành lập công ty mẹ, nhưng thuật ngữ này lại không tồn tại được). Tờ-rớt tạo ra sự kết hợp trên quy mô lớn, tập trung kiểm soát và điều hành, dùng chung các bằng phát minh sáng chế. Nguồn vốn lớn của tờ-rớt khiến cho nó có khả năng mở rộng và cạnh tranh với các đối thủ nước ngoài và có sức mạnh đàm phán với các nghiệp đoàn lao động lúc này đã bắt đầu được tổ chức hoạt động có hiệu quả. Các tờ-rớt cũng có thể yêu cầu được hưởng các điều kiện ưu đãi từ ngành đường sắt và gây tác động tới chính trị.

Công ty dầu khí Standard do John D. Rockeffeller góp vốn thành lập là một trong những tập đoàn sớm nhất và hùng mạnh nhất, và sau đó thì hàng loạt các tập đoàn khác được nhanh chóng thành lập trong các ngành dầu hạt bông, chì, đường, thuốc lá sợi và cao su. Ngay sau đó các doanh nhân năng nổ bắt đầu định hình các lĩnh vực công nghiệp của riêng mình. Bốn công ty thịt hộp lớn, trong đó lớn nhất là Philip Armour và Gustavus Swift, đã lập ra tờ -rớt thịt bò. Cyrus McCormick đã tạo lập ưu thế trong ngành kinh doanh máy gặt đập. Một cuộc điều tra năm 1904 đã cho thấy hơn 5.000 công ty độc lập trước đó đã tập hợp thành khoảng 300 tờ-rớt công nghiệp.

Xu hướng hợp nhất lan sang cả những lĩnh vực khác, đặc biệt là trong lĩnh vực giao thông và thông tin liên lạc. Hãng Western Union, chiếm ưu thế trong ngành điện tín, hợp nhất cùng Bell Telephone System và sau đó là cùng với Công ty Điện thoại và Điện tín Hoa Kỳ. Trong thập niên 1860, Cornelius Vanderbilt đã hợp nhất 13 công ty đường sắt riêng rẽ thành một công ty có 800 km đường sắt nối liền New York với Buffalo. Trong thập niên tiếp theo, ông đã kiểm soát các tuyến đường sắt đi Chicago ở bang Illinois và Detroit ở bang Michigan và thành lập công ty Đường sắt Trung tâm New York. Ngay sau đó các tuyến đường sắt chính của Mỹ được tổ chức thành các tuyến và hệ thống chính do một số ít người quản lý.

Trong trật tự công nghiệp mới này, thành phố là trung tâm đầu não quy tụ tất cả các nguồn lực kinh tế năng động nhất của Mỹ: tích tụ tư bản dồi dào, doanh nghiệp, tổ chức tài chính, sân ga, các nhà máy, đội quân lao động chân tay và trí óc. Các làng mạc thu hút người dân từ các vùng nông thôn và từ bên kia bờ đại dương tới và trở thành các thị trấn, và các thị trấn bỗng chốc trở thành thành phố. Vào năm 1830, cứ 15 người Mỹ thì có một người sống tại các cộng đồng có từ 8.000 cư dân trở lên; vào năm 1860 tỷ lệ này đã tăng lên một trên sáu người và vào năm 1890 thì tỷ lệ này là ba trên mười. Vào năm 1860 chưa có thành phố nào có số dân đạt một triệu người; nhưng 30 năm sau thì dân số New York là 1,5 triệu; thành phố Chicago bang Illinois và thành phố Philadelphia bang Pennsylvania có dân số hơn một triệu người. Trong ba thập niên này thì dân số của Philadelphia và Baltimore bang Maryland tăng gấp đôi; dân số thành phố Kansas bang Missouri và Detroit bang Michigan tăng gấp bốn lần; Cleveland bang Ohio tăng sáu lần và Chicago tăng mười lần.

Thành phố Minneapolis bang Minesota, Omaha bang Nebraska và nhiều nơi tương tự – khi Nội chiến nổ ra thì vẫn còn là những thôn làng nhỏ bé – đã có số dân tăng thêm khoảng 50% hoặc hơn.

ĐƯỜNG SẮT, LUẬT LỆ VÀ THUẾ QUAN

Đường sắt đặc biệt quan trọng khi mở rộng lãnh thổ quốc gia và việc xây dựng đường sắt thường bị chỉ trích. Ngành đường sắt ngày càng đưa ra mức phí vận chuyển rẻ hơn cho những người gửi hàng với số lượng lớn thông qua việc giảm bớt một phần cước phí, và vì vậy những người gửi hàng với số lượng ít bị chịu thiệt. Mức cước phí cũng thường không tính tương ứng theo khoảng cách; cạnh tranh khiến cho mức phí chuyên chở giữa các thành phố có nhiều hãng đường sắt hoạt động bị giảm xuống. Mức cước phí giữa những địa điểm chỉ có một hãng đường sắt hoạt động thường ở mức cao. Vì vậy gửi hàng từ Chicago đến New York với khoảng cách 1.280 km có chi phí thấp hơn so với việc gửi hàng từ Chicago đến những nơi cách Chicago vài trăm kilomet. Ngoài ra, để tránh tình trạng cạnh tranh thì các công ty đường sắt đôi khi chia (đi chung) việc vận chuyển theo các kế hoạch đã được sắp xếp từ trước và số doanh thu từ hoạt động này sẽ được đưa vào một quỹ chung để chia sau.

Sự tức giận của dân chúng đối với việc này đã khiến chính quyền bang phải đưa ra quy định, nhưng vấn đề này mang tính chất quốc gia. Những người gửi hàng yêu cầu phải có hành động của phía Quốc hội. Vào năm 1887, Tổng thống Grover Cleveland đã ký Đạo luật Thương mại Liên bang nghiêm cấm việc thu thêm cước phí, đi chung, giảm giá cước và phân biệt mức cước. Đạo luật này lập ra ủy ban Thương mại Liên bang (ICC) để theo dõi việc tuân thủ quy định của đạo luật nhưng ủy ban này lại hầu như không được trao quyền cưỡng chế. Trong những thập niên đầu tiên kể từ khi ra đời, hiển nhiên là tất cả các nỗ lực của ICC nhằm điều tiết và cắt giảm mức cước đã không được đưa ra xem xét tại tòa.

Tổng thống Cleveland cũng phản đối thuế quan bảo hộ đánh vào hàng hóa nước ngoài vốn thường được coi là chính sách quốc gia vĩnh viễn dưới thời các tổng thống thuộc Đảng Cộng hòa, những người chi phối chính trị của giai đoạn này. Cleveland, một đảng viên Dân chủ bảo thủ, coi bảo hộ thuế quan là một loại trợ cấp phi pháp dành cho các doanh nghiệp lớn, cho phép các tờ-rớt quyền ép giá gây bất lợi cho người thường dân Mỹ. Thể hiện quyền lợi của phe miền Nam, Đảng Dân chủ đã quay lại với chính sách thời trước Nội chiến là phản đối bảo hộ và chủ trương chỉ đánh thuế vào doanh thu.

Cleveland chiến thắng sít sao trong cuộc bầu cử năm 1884 và đã không thành công trong việc cải cách thuế quan trong nhiệm kỳ đầu của mình. Ông đưa vấn đề này ra làm chủ đề chính cho chiến dịch tái tranh cử của mình nhưng ứng cử viên Đảng Cộng hòa Benjamin Harrison, một người ủng hộ chủ nghĩa bảo hộ, đã giành chiến thắng trong một cuộc đua sát nút. Năm 1890, Chính quyền Tổng thống Harrison đã thực hiện được lời hứa tranh cử khi thông qua được luật thuế quan McKinley, luật thuế tăng thêm thuế suất nhập khẩu vốn đã rất cao. Bị chỉ trích là làm cho giá bán lẻ tăng lên quá cao, luật thuế McKinley đã khiến cho bất bình lan rộng và dẫn đến sự thất bại của Đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử năm 1890, mở đường cho việc quay trở lại chức vụ tổng thống của Cleveland trong cuộc bầu cử tổng thống năm 1892.

Trong giai đoạn này, ác cảm của công chúng đối với các tờ -rớt ngày càng tăng. Các tập đoàn khổng lồ bị những cuộc tấn công mãnh liệt của các nhà cải cách như Henry George và Edward Bellamy trong thập niên 1880. Đạo luật Chống độc quyền mang tên Sherman được thông qua năm 1890 cấm tất cả những sự kết hợp nhằm ngăn cản thương mại giữa các bang và đưa ra một số biện pháp cưỡng chế với chế tài nghiêm khắc. ẩn sau những quy định chung chung, đạo luật này hầu như không có tác dụng ngay sau khi được thông qua. Nhưng một thập niên sau Tổng thống Theodore Roosevelt đã áp dụng đạo luật này một cách mạnh mẽ.

CÁCH MẠNG TRONG NÔNG NGHIỆP

Cho dù đạt được những thành tựu lớn trong công nghiệp nhưng nông nghiệp của Mỹ vẫn là ngành có lực lượng lao động chủ yếu. Cuộc cách mạng trong nông nghiệp – đồng thời diễn ra với cách mạng công nghiệp sau cuộc Nội chiến – đã chuyển lao động chân tay sang lao động máy móc và từ sản xuất nông nghiệp tự cung tự cấp sang sản xuất nông nghiệp hàng hóa. Từ 1860 đến 1910, số lượng nông trang ở Mỹ tăng gấp ba lần, từ hai triệu lên sáu triệu nông trang trong khi diện tích canh tác tăng lên hơn hai lần, từ 160 triệu hec-ta lên 352 triệu hec-ta.

Từ 1860 đến 1890, việc sản xuất các mặt hàng nguyên liệu cơ bản như lúa mỳ, ngô, bông vượt xa những con số trước đó của Hoa Kỳ. Trong cùng thời kỳ này dân số Hoa Kỳ tăng lên gấp đôi với tốc độ tăng nhanh nhất là ở các thành phố. Nhưng nông dân Mỹ đã trồng đủ ngũ cốc và bông, nuôi đủ bò và lợn, cắt lông cừu đủ làm len không những cho công nhân Mỹ mà còn tạo ra một lượng dư thừa lớn chưa từng có.

Thành quả rực rỡ này là do một vài yếu tố. Một trong những yếu tố đó là sự mở rộng về phía Tây. Yếu tố nữa là cuộc cách mạng công nghệ. Vào đầu thế kỷ XIX, với liềm cắt bằng tay thì nông dân chỉ mong cắt được một phần năm hec-ta lúa mỳ một ngày. 30 năm sau, với hái có khung gạt người nông dân có thể cắt bốn phần năm hec-ta một ngày. Vào năm 1840, Cyrus McCormich thể hiện một điều kỳ diệu khi cắt từ hai đến hai hec-ta rưỡi một ngày với chiếc máy gặt mà ông đã mất gần 10 năm nghiên cứu chế tạo. Ông tiến về phía tây tới những thị trấn mới trên thảo nguyên của Chicago. Tại đây ông thành lập nhà máy và tới năm 1860 thì ông đã bán được 250.000 chiếc máy gặt.

Những máy móc nông nghiệp khác cũng đạt được những thành công nhanh chóng: máy tự động buộc, máy đập, máy gặt đập hay máy kết hợp tất cả các chức năng. Máy trồng cây, cắt cây, máy xay xát, máy bóc vỏ xuất hiện và đồng thời cũng xuất hiện máy tách kem, máy bón phân, máy trồng khoai tây, máy sấy cỏ, lò ấp trứng gia cầm và hàng loạt các phát minh khác nữa.

Không kém phần quan trọng so với máy móc trong cách mạng nông nghiệp là khoa học nông nghiệp. Vào năm 1862, Đạo luật Cấp đất cho các trường Đại học mang tên Morill đã giao đất công cho từng bang để thành lập các trường đại học công nghiệp và nông nghiệp. Các trường này vừa là cơ sở giáo dục vừa là các trung tâm nghiên cứu khoa học nông nghiệp. Sau đó Quốc hội phân bổ ngân sách cho việc thành lập các cơ sở thí nghiệm nông nghiệp trên khắp cả nước và giao ngân sách trực tiếp cho Bộ Nông nghiệp để tài trợ cho các mục đích nghiên cứu. Vào đầu thế kỷ XX, các nhà khoa học trên khắp nước Mỹ tham gia rất nhiều các dự án nông nghiệp.

Một trong số các nhà khoa học này, Mark Carleton, chuyển từ Bộ Nông nghiệp sang Nga. Ở Nga, ông đã tìm ra và xuất khẩu về quê nhà loại lúa mỳ mùa đông chịu hạn và chống được bệnh gỉ sắt và hiện giờ giống lúa mỳ này chiếm tới hơn một nửa sản lượng lúa mỳ của Mỹ. Một nhà khoa học khác, Marion Dorset, đã khống chế được bệnh tả của lợn và một nhà khoa học khác, George Mohler, đã giúp chống lại bệnh lở mồm long móng. Từ Bắc Phi, một nhà nghiên cứu đã mang về giống ngô Kaffir; từ Turkestan, một nhà nghiên cứu khác nhập khẩu về loại cỏ linh lăng hoa vàng. Luther Burback ở bang California sản xuất ra rất nhiều loại rau hoa quả mới; ở bang Winconsin, Stephen Babcock đã phát minh ra cách kiểm tra để xác định hàm lượng mỡ bơ trong sữa; tại Học viện Tuskegee ở bang Alabama, nhà khoa học Mỹ gốc Phi George Washington Carver tìm ra hàng trăm cách sử dụng hạt lạc, khoai lang và hạt đậu.

Ở những mức độ khác nhau, sự phát triển của khoa học nông nghiệp và kỹ thuật đã ảnh hưởng đến nông dân trên khắp thế giới, năng suất tăng lên, số người sản xuất ít đi, tạo ra làn sóng di cư lên thành phố. Hơn nữa, đường sắt và tàu hơi nước bắt đầu khiến cho các thị trường khu vực hòa nhập thành một thị trường chung cho cả thế giới với giá cả được cập nhật liên tục giữa hai bờ Đại Tây Dương thông qua cáp và dây điện. Tin tốt cho người tiêu dùng thành thị, giá nông sản giảm sút đe dọa cuộc sống của nhiều nông dân Mỹ và gây ra một làn sóng bất bình của nông dân.

MIỀN NAM BỊ CHIA RẼ

Sau công cuộc Tái thiết, các nhà lãnh đạo miền Nam đã cố gắng thu hút phát triển công nghiệp. Các bang đã đưa ra nhiều khuyến khích lớn và giá nhân công rẻ để các nhà đầu tư phát triển ngành thép, gỗ, thuốc lá sợi và dệt may. Tuy nhiên cho đến đầu thế kỷ XX thì tỷ trọng công nghiệp của miền Nam so với tỷ trọng công nghiệp của cả nước vẫn giữ ở mức như năm 1860. Ngoài ra, cái giá phải trả cho xu thế công nghiệp hóa này rất cao: Bệnh tật và lao động trẻ em là hiện tượng phổ biến ở các thị trấn có nhà máy. Ba mươi năm sau Nội chiến, miền Nam vẫn còn nghèo, chủ yếu là sống nhờ nông nghiệp và bị phụ thuộc về kinh tế. Hơn nữa, quan hệ chủng tộc ở miền Nam không chỉ phản ánh di sản của chế độ nô lệ mà còn phản ánh một vấn đề đang nổi lên như là chủ đề trọng tâm của lịch sử Hoa Kỳ – quyết tâm duy trì sự ưu việt của người da trắng bằng mọi giá.

Những người da trắng miền Nam không chịu khoan nhượng tìm nhiều cách thâu tóm quyền quản lý chính quyền bang để duy trì sự thống trị của người da trắng. Một số phán quyết của Tòa án Tối cao cũng đã ủng hộ những nỗ lực này bằng cách tán thành những quan điểm truyền thống của miền Nam về việc phân chia hợp lý quyền lực của chính quyền bang và liên bang.

Năm 1873 Tòa án Tối cao thấy rằng Điều bổ sung sửa đổi thứ 14 của Hiến pháp (quyền công dân không thể bị tước đoạt) không trao đặc ân hay miễn trách nào nhằm bảo vệ người Mỹ gốc Phi trước quyền lực của bang. Hơn nữa, năm 1883 Tòa án Tối cao đã phán quyết rằng Điều bổ sung sửa đổi thứ 14 không bảo vệ được cá nhân trước những hành động phân biệt đối xử của chính quyền bang. Và trong vụ án Plessy kiện Ferguson (năm 1896), Tòa án Tối cao thấy rằng không gian công cộng tách biệt nhưng ngang bằng dành cho người Mỹ gốc Phi như chỗ trên tàu hỏa và trong nhà hàng không vi phạm quyền của họ. Ngay lập tức nguyên tắc phân biệt chủng tộc được tiến hành rộng rãi ở khắp mọi lĩnh vực cuộc sống ở miền Nam từ tàu hỏa cho tới nhà hàng, khách sạn, bệnh viện, trường học. Ngoài ra, bất cứ lĩnh vực cuộc sống nào mà không được phân biệt theo luật thì sẽ bị phân biệt theo phong tục và thông lệ. Tiếp theo là việc tước bớt quyền bầu cử. Những vụ hành hình người da đen do bọn du côn tiến hành liên tiếp xảy ra đã càng nhấn mạnh thêm quyết tâm của miền Nam nô dịch hóa nhóm dân Mỹ gốc Phi.

Đối mặt với những sự phân biệt tràn lan, nhiều người Mỹ gốc Phi đã đi theo Booker T. Washington, người tư vấn cho họ tập trung vào những mục tiêu kinh tế khiêm tốn và chấp nhận tạm thời tình trạng phân biệt trong xã hội. Những người da đen khác dưới sự lãnh đạo của nhà trí thức gốc Phi W.E.B Du Bois lại muốn đấu tranh chống lại nạn phân biệt thông qua hành động chính trị. Nhưng với việc cả hai chính đảng lớn nhất đều không quan tâm tới vấn đề này và học thuyết khoa học thời đó thường cũng chấp nhận sự thấp kém của người da đen nên yêu cầu đòi bình đẳng về sắc tộc đã ít nhận được sự ủng hộ.

BIÊN GIỚI CUỐI CÙNG

Năm 1865, đường biên giới nhìn chung là theo giới hạn phía tây của các bang tiếp giáp với sông Mississippi nhưng phình ra bên ngoài về phía đông các bang Texas, Kansas và Nebraska. Sau đó, biên giới chạy lên phía bắc và phía nam tới gần 1.600 km, bao trùm cả các dãy núi lớn, nhiều dãy núi giàu các loại khoáng sản như bạc, vàng và kim loại khác. Về phía tây, các đồng bằng và sa mạc trải dài cho tới tận các khu rừng ven biển Thái Bình Dương. Ngoài những quận có người định cư ở California và những vùng định cư xa xôi nằm rải rác thì khu vực đất liền rộng lớn là nơi cư trú của thổ dân da đỏ: trong số đó có các bộ lạc vùng đồng bằng Great Plains – Sioux và Blackfoot, Pawnee và Cheyenne – và các nền văn hóa Anh- điêng của miền Tây Nam, trong đó bao gồm các bộ lạc Apache, Navao và Hopi.

Chỉ 25 năm sau, gần như tất cả vùng đất này đều đã được chia thành các bang và vùng lãnh thổ. Thợ mỏ đã đi đến khắp các khu vực miền núi, đào hầm sâu vào lòng đất, thành lập ra các cộng đồng nhỏ ở bang Nevada, Montana và Colorado. Các chủ trang trại gia súc tận dụng các đồng cỏ lớn đã làm chủ một vùng đất rộng lớn trải từ Texas cho đến thượng nguồn sông Missouri. Những người chăn cừu đã tìm ra đường đến các thung lũng và triền núi. Nông dân cày cấy trên các cánh đồng và xóa nhòa khoảng cách giữa phía Đông và phía Tây. Cho tới năm 1890 thì đường biên giới đã không còn nữa.

Công cuộc định cư được khích lệ bằng Đạo luật cấp đất cho người di cư năm 1862. Đạo luật này cấp miễn phí 64 hec-ta trang trại cho các công dân cư ngụ và cải tạo mảnh đất đó. Thật tiếc cho những người đáng nhẽ ra đã trở thành nông dân bởi phần lớn diện tích vùng Great Plains lại phù hợp hơn cho việc chăn nuôi gia súc chứ không phải là cho việc trồng trọt và cho tới năm 1880 thì gần 22.440.000 hec-ta đất miễn phí đã thuộc về người chăn nuôi gia súc hay các hãng đường sắt.

Năm 1862 Quốc hội cũng bỏ phiếu thông qua tuyên bố về việc thành lập Liên minh Đường sắt Thái Bình Dương. Tuyến đường này sẽ tiến về phía tây từ Council Bluffs bang Iowa, sử dụng chủ yếu lao động là cựu chiến binh và dân Ai-len nhập cư. Cùng lúc, công ty Đường sắt Trung tâm Thái Bình Dương cũng bắt đầu xây dựng tuyến đường sắt tiến về phía đông từ Sacramento bang California, chủ yếu sử dụng lao động Trung Quốc nhập cư. Cả nước Mỹ hồi hộp chờ hai tuyến đường sắt ngày càng xích lại gần nhau và cuối cùng vào ngày 10/5/1869 thì hai tuyến đường này đã gặp nhau ở Promontory Point bang Utah. Hành trình gian khổ kéo dài nhiều tháng giữa hai bờ đại dương giờ đây đã giảm xuống còn sáu ngày. Hệ thống đường sắt lục địa phát triển mạnh và cho tới năm 1884 đã có bốn tuyến đường sắt lớn nối trung tâm vùng Thung lũng Mississippi với Thái Bình Dương.

Cuộc di dân ồ ạt lần đầu tiên tới miền Viễn Tây đã kéo người dân tới các khu vực miền núi nơi phát hiện ra vàng ở bang California năm 1848, ở bang Colorado và Nevada 10 năm sau đó, ở bang Montana và Wyoming vào thập niên 1860 và vùng Black Hills ở miền quê bang Dakota trong thập niên 1870. Thợ mỏ đã khai phá vùng nông thôn, thành lập nên các cộng đồng và đặt nền tảng cho việc định cư lâu dài. Tuy nhiên, cuối cùng thì mặc dù một vài cộng đồng tiếp tục tập trung toàn bộ vào công việc khai mỏ, nhưng của cải thực sự của các bang Montana, Colorado, Wyoming, Idaho và California lại được tìm thấy ở đồng cỏ và đất đai. Việc chăn nuôi gia súc, một thời gian dài là ngành quan trọng ở Texas, đã phát triển mạnh sau Nội chiến khi những con người dám nghĩ dám làm bắt đầu xua đàn gia súc sừng dài lên phía bắc đi qua khu vực đất công. Vừa đi vừa nuôi, đàn gia súc của họ khi tới điểm chuyên chở gia súc bằng tàu hỏa ở Kansas đã lớn hơn và béo hơn nhiều so với khi bắt đầu lên đường. Việc lùa đàn gia súc này hàng năm đã trở thành một sự kiện thường xuyên; đường đi của đàn gia súc lên phía bắc đã thành một vệt dài hàng trăm kilômét.

Tiếp theo, nhiều trang trại nuôi gia súc rộng lớn đã xuất hiện ở các bang Colorado, Wyoming, Kansas, Nebraska và lãnh thổ Dakota. Các thành phố phía tây đã phát triển thành các trung tâm giết mổ gia súc lấy thịt. Chăn nuôi gia súc phát triển mạnh nhất vào giữa thập niên 1880. Vào thời điểm đó, không xa các trang trại chăn nuôi là các xe ngựa có mui của nông dân mang theo gia đình họ cùng ngựa kéo, bò, lợn. Theo Đạo luật cấp đất cho người di cư, họ đóng cọc xí đất và rào mảnh đất của họ bằng dây thép gai, một phát minh mới. Chủ trang trại nuôi gia súc bị hất cẳng khỏi mảnh đất mà họ đã đến ở mà không có giấy tờ công nhận về mặt pháp lý.

Chăn nuôi và lùa gia súc đã tạo ra cho thần thoại của Mỹ thần tượng cuối cùng của nền văn hóa biên giới – văn hóa cao bồi. Thực chất của cuộc sống cao bồi là cuộc sống vượt qua nhiều cam khổ. Theo mô tả của các nhà văn như Zane Grey và theo diễn xuất của các diễn viên điện ảnh như John Wayne, cao bồi là những nhân vật thần thoại khỏe mạnh, những con người hành động mạnh mẽ và táo bạo. Cho đến tận cuối thế kỷ XX thì chúng ta mới bắt đầu xây dựng lại hình tượng cao bồi. Các chuyên gia lịch sử và các nhà làm phim bắt đầu mô tả miền Tây hoang dã như là một nơi bẩn thỉu, nơi sinh sống của những con người mang cá tính thiên về thể hiện những điều xấu xa chứ không phải những điều tốt đẹp trong bản chất con người.

CẢNH TUYỆT VỌNG CỦA THỔ DÂN DA ĐỎ

Cũng như ở phía Đông, việc các thợ mỏ, người chăn nuôi gia súc và người định cư tiến ra các đồng cỏ và núi non đã dẫn đến xung đột ngày càng gia tăng với thổ dân da đỏ ở phía Tây. Nhiều bộ lạc thổ dân da đỏ – từ Utes thuộc vùng Great Basin cho tới Nez Perces thuộc vùng Idaho – đã thi thoảng chiến đấu chống lại người da trắng. Nhưng bộ lạc Sioux ở vùng Đồng bằng phía bắc và bộ lạc Apache ở vùng Tây Nam là những bộ lạc chống lại việc tiến ra vùng biên giới mạnh mẽ nhất. Được lãnh đạo bởi những thủ lĩnh giàu tiềm lực như Red Cloud và Crazy Horse, bộ lạc Sioux đặc biệt tinh nhuệ với việc chiến đấu trên lưng ngựa đang phi ở tốc độ cao. Bộ lạc Apache cũng giỏi tương đương và rất khó tìm thấy họ khi họ chiến đấu trên sa mạc và trong hẻm núi.

Xung đột với người da đỏ vùng đồng bằng trở nên tồi tệ hơn sau sự kiện người Dakota (một nhánh của người Sioux) giết năm người da trắng, tuyên chiến với Chính phủ Hoa Kỳ do những bất đồng từ lâu. Các cuộc nổi loạn và tấn công vẫn tiếp tục trong suốt thời kỳ Nội chiến. Năm 1876 cuộc chiến nghiêm trọng cuối cùng với người Sioux nổ ra khi dòng người đào vàng đổ xô đến Black Hills ở Dakota. Quân đội có nhiệm vụ ngăn không cho thợ mỏ đến khu vực săn bắn của người Sioux nhưng lại không làm gì để bảo vệ đất đai của người Sinoux. Tuy nhiên khi được lệnh hành động chống lại các nhóm người Sioux đi săn trên phạm vi quy định của hiệp định thì quân đội lại thực hiện quá nhanh và mạnh.

Năm 1876, sau một vài lần chạm trán lẻ tẻ, Đại tá George Custer dẫn đầu một phân đội kỵ binh giao chiến với lực lượng tinh nhệ đông đảo của bộ lạc Sioux và đồng minh của họ trên bờ sông Little Bighorn. Custer và binh lính dưới quyền đã bị tiêu diệt hoàn toàn. Tuy nhiên chẳng bao lâu sau, sự nổi loạn của người Mỹ da đỏ đã bị đàn áp. Sau đó, vào năm 1890, một lễ nghi nhảy múa kỳ quái tại vùng đất dành riêng cho người Sioux phía Bắc ở Wounded Knee bang Nam Dakota đã biến thành một cuộc nổi dậy và cuộc chiến cuối cùng đầy bi thương này đã kết thúc với gần 300 người Sioux cả nam, nữ, trẻ em bị giết chết.

Những từ trước đó rất lâu thì lối sống của người Mỹ da đỏ vùng Plains đã bị hủy hoại do sự bành trướng của người da trắng, của các tuyến xe lửa, của việc giết mổ trâu bò, hầu hết đều bị tàn sát trong thập niên sau năm 1870 do những người định cư đã săn bắn bừa bãi.

Những cuộc giao tranh với bộ lạc Apache tại miền Tây Nam kéo dài cho đến tận khi Geronimo, thủ lĩnh quan trọng cuối cùng của bộ lạc, bị bắt vào năm 1886.

Chính sách của Chính phủ cho tới tận thời Chính quyền Tổng thống Monroe là đưa người Mỹ da đỏ ra khỏi biên giới của người da trắng. Những rõ ràng là vùng đất riêng của người da đỏ ngày càng bị thu hẹp và trở nên đông đúc. Một số người Mỹ bắt đầu phản đối cách cư xử của chính phủ đối với thổ dân da đỏ. Chẳng hạn như Helen Hunt Jackson, một người miền Đông đến sinh sống tại miền Tây đã viết cuốn Một thế kỷ nhục nhã (năm 1881) kể lại cảnh khốn khổ của người da đỏ và khơi dậy lương tâm của cả nước Mỹ. Hầu hết các nhà cải cách đều cho rằng thổ dân da đỏ cần được đồng hóa vào nền văn hóa lớn. Chính phủ liên bang thậm chí đã xây dựng một trường học ở Carlisle bang Pennsylvania với nỗ lực áp đặt giá trị và niềm tin của người da trắng đối với thanh niên thổ dân da đỏ (Chính tại ngôi trường này Jim Thorpe, người thường được coi là vận động viên giỏi nhất mà Mỹ từng có, đã trở nên nổi tiếng trong đầu thế kỷ XX).

Vào năm 1887 Đạo luật Dawes (Luật phân đất) đã thay đổi chính sách của Chính phủ đối với thổ dân da đỏ, luật này cho phép tổng thống chia đất của các bộ lạc và chia nhỏ 65 hec -ta đất cho người chủ của mỗi gia đình. Việc phân đất này được tiến hành với sự ủy thác của chính phủ trong suốt 25 năm và sau khoảng thời gian này người chủ mảnh đất sẽ có đầy đủ tư cách và quyền công dân. Tuy nhiên những mảnh đất không được phân chia cho người da đỏ sẽ được bán cho người định cư. Chính sách này tuy có dụng ý tốt những lại gây ra bất hạnh do chính sách này cho phép việc chiếm đoạt thêm đất của thổ dân da đỏ. Ngoài ra, sự can thiệp của chính sách này vào mô hình tổ chức xã hội của các bộ lạc đã đẩy nhanh sự băng hoại nền văn hóa truyền thống của họ. Năm 1934, chính sách của Chính phủ Mỹ được thay đổi lại một lần nữa với việc ban hành Đạo luật Tái tổ chức người da đỏ nhằm duy trì lối sống bộ lạc và cộng đồng tại những vùng đất dành riêng cho người da đỏ.

ĐẾ QUỐC NƯỚC ĐÔI

Những thập niên cuối thế kỷ XIX là giai đoạn bành trướng đế quốc của Hoa Kỳ. Tuy nhiên, quá trình đế quốc hóa tại Hoa Kỳ không diễn ra như ở các nước châu Âu đối địch khác, bởi lịch sử đấu tranh chống các đế quốc châu Âu của Hoa Kỳ và bởi cả sự phát triển độc nhất vô nhị của nền dân chủ tại đây.

Nguồn gốc dẫn đến sự bành trướng của Hoa Kỳ cuối thế kỷ XIX là do nhiều lý do. Xét tình hình quốc tế, đây là giai đoạn mà chủ nghĩa đế quốc phát triển điên cuồng. Các thế lực châu Âu xâu xé châu Phi và, cùng với Nhật Bản, cạnh tranh lẫn nhau nhằm giành quyền lực chính trị và thương mại tại châu Á. Rất nhiều người Mỹ, trong đó có các nhân vật đầy thế lực như Theodore Roosevelt, Henry Cabot Lodge và Elihu Root nhận thấy rằng, để đảm bảo quyền lợi của chính mình, nước Mỹ cũng cần phải giành lấy cho mình những lợi ích kinh tế. Quan điểm này được tiếp sức bởi các cuộc vận động hành lang mạnh mẽ của lực lượng hải quân, theo đó mạng lưới các cảng biển và đội tàu của Mỹ được mở rộng, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế và bảo đảm an ninh quốc gia. Nhìn chung, học thuyết bành trướng do định mệnh, trước đây thường được viện dẫn tới nhằm biện minh cho công cuộc bành trướng lục địa của Mỹ nay lại được khẳng định lại với tuyên bố rằng nước Mỹ có quyền và nghĩa vụ mở rộng ảnh hưởng cũng như nền văn minh của mình ra Bán cầu Tây và vùng biển Caribê cũng như các nước bên kia Thái Bình Dương.

Cũng trong thời gian đó, các tiếng nói chống chủ nghĩa đế quốc từ nhiều liên minh của những thành viên Đảng Dân chủ ở phía Bắc và các thành viên Cộng hòa cấp tiến vẫn vang lên không ngừng và mạnh mẽ. Điều này khiến cho công cuộc bành trướng của đế quốc Mỹ diễn ra chậm chạp và mang tính nước đôi. Các chính quyền mang tư tưởng thực dân thường quan tâm nhiều hơn đến vấn đề kinh tế và thương mại hơn là đến quyền lực chính trị.

Phi vụ làm ăn mạo hiểm đầu tiên của nước Mỹ vượt ra khỏi lãnh thổ là vụ mua lại Alaska, vùng đất dân cư thưa thớt và là nơi cư ngụ của người Inuit và các nhóm dân bản địa khác, từ Nga vào năm 1867. Lúc đó, hầu hết dân Mỹ đều thờ ở hoặc phẫn nộ trước hành động này của Ngoại trưởng William Seward và Alaska bị những người chỉ trích William gọi là hành động điên rồ của Seward và cái hộp băng của Seward. Thế nhưng 30 năm sau khi người ta phát hiện có vàng trên sông Klondike của Alaska, hàng ngàn người Mỹ đã đổ xô về phương bắc và rất nhiều người trong số họ đã định cư vĩnh viễn tại Alaska. Khi Alaska trở thành bang thứ 49 của Hoa Kỳ vào năm 1959, nó đã thế chỗ của Texas với vị trí là bang có diện tích lớn nhất trong liên bang.

Trận chiến Tây Ban Nha-Mỹ năm 1898 đã đánh dấu một bước ngoặt trong lịch sử Hoa Kỳ. Sau trận chiến này, Hoa Kỳ nắm hoàn toàn quyền kiểm soát các đảo trong vùng biển Caribê và Thái Bình Dương.

Cho đến trước những năm 1890, Cuba và Puerto Rico là hai thuộc địa duy nhất còn sót lại tại Tân Thế giới của đế quốc Tây Ban Nha vốn đã có thời hùng mạnh; trong khi đó quần đảo Phillipines là trung tâm quyền lực của Tây Ban Nha tại vùng biển Thái Bình Dương. Cuộc chiến nổ ra do ba nguyên nhân chính: thái độ phản đối rộng khắp đối với chính sách cai trị độc đoán của Tây Ban Nha tại Cuba; sự cảm thông đối với cuộc đấu tranh giành độc lập của những người Cuba; và một tinh thần tự tôn dân tộc được thổi bùng lên một phần bởi giới báo chí với những bài viết gây xúc cảm mạnh và đầy tính dân tộc.

Đến năm 1895, sự phản kháng ngày một mạnh mẽ của những người Cuba đã biến thành một cuộc chiến tranh du kích giành độc lập. Hầu hết người Mỹ lúc bấy giờ đồng cảm với người dân Cuba nhưng tổng thống Cleveland vẫn cương quyết giữ thái độ trung lập. Tuy nhiên, ba năm sau, vào thời Tổng thống William McKinley, chiến hạm Maine của Mỹ được phái tới Havana trong một chuyến ghé thăm xã giao nhằm mục đích thể hiện mối quan tâm của nước Mỹ trước các cuộc đàn áp đẫm máu của Tây Ban Nha, đã nổ tung trong bến cảng. Hơn 250 người thiệt mạng. Có thể chiến hạm Maine bị phá hủy do một vụ nổ tai nạn bên trong con tàu nhưng hầu hết người Mỹ cho rằng người Tây Ban Nha phải chịu trách nhiệm về con tàu. Sự phẫn nộ, được đổ thêm dầu vào lửa bởi các bài báo giật gân, đã lan khắp nước Mỹ. Lúc đầu Tổng thống McKinley cố duy trì hòa bình nhưng sau đó vài tháng, tin rằng trì hoãn thêm cũng là vô ích, vị tổng thống này đã tuyên bố can thiệp vũ trang vào Cuba.

Cuộc chiến với Tây Ban Nha diễn ra vô cùng nhanh gọn và chóng vánh. Trong suốt bốn tháng diễn ra chiến tranh, quân Mỹ không hề thua một trận nào. Một tuần sau khi tuyên bố tình trạng chiến tranh, Thiếu tướng hải quân George Dewey, lúc đó đang chỉ huy hạm đội Asiatic Squadron gồm sáu chiến hạm tại Hồng Kông đã tiến tới Phillipines. Giáp mặt với toàn bộ đội tàu của Tây Ban Nha tại Vịnh Manila, hạm đội của George đã phá hủy toàn bộ đội tàu này mà không hề thiệt mạng một người nào.

Trong khi đó, tại Cuba, quân đội Mỹ đã tiến vào Santiago và tấn công cảng này sau một loạt trận thắng chớp nhoáng. Bốn tàu chiến Tây Ban Nha rời Vịnh Santiago để chặn hạm đội của Mỹ và bị tiêu diệt gọn.

Từ Boston tới San Francisco, tiếng còi vang và những lá cờ tung bay khi tin Santiago thất thủ bay về. Các tờ báo phái phóng viên tới Cuba và Phillipines nơi những người anh hùng mới của dân tộc được vang danh. Trong số các vị anh hùng đó nổi bật nhất là Thiếu tướng hải quân Dewey và Đại tá Theodore Roosevelt, người đã từ chức trợ lý bộ trưởng hải quân để chỉ huy trung đoàn tình nguyện Rough Riders của mình tại Cuba. Tây Ban Nha nhanh chóng yêu cầu chấm dứt chiến tranh. Hiệp định hòa bình được ký kết ngày 10/12/1898, theo đó Cuba thuộc quyền kiểm soát tạm thời của Mỹ trước khi quốc đảo này giành độc lập. Ngoài ra, Tây Ban Nha cũng nhượng lại Puerto Rico và Guam thay cho các đền bù thiệt hại do chiến tranh và nhượng lại cho Mỹ quần đảo Phillipines để đổi lấy 20 triệu đô-la.

Nước Mỹ vẫn tuyên bố rằng các chính sách của mình khuyến khích các lãnh thổ mới theo hướng tự trị dân chủ, một hệ thống chính trị mà chưa một quốc gia nào trong số các lãnh thổ này từng trải qua. Trên thực tế, nước Mỹ đã đóng vai trò của một nước thực dân. Nó vẫn duy trì quyền kiểm soát về mặt hành chính đối với Puerto Rico và Guam, chỉ trao cho Cuba nền độc lập trên danh nghĩa và đàn áp dã man phong trào độc lập có vũ trang tại Phillipines (Phillipines giành quyền bầu cử cả hai viện lập pháp của mình vào năm 1916. Năm 1939, liên hiệp Phillipines với quyền tự trị lớn được thành lập. Năm 1946, sau Chiến tranh Thế giới Thứ hai, quần đảo này giành được nền độc lập thực sự).

Can thiệp của Mỹ trong khu vực Thái Bình Dương không chỉ giới hạn ở quần đảo Phillipines. Trong năm diễn ra cuộc chiến Tây Ban Nha-Mỹ, nước Mỹ còn bắt đầu đặt quan hệ với quần đảo Hawaii. Trước kia, các mối liên lạc với Hawaii chủ yếu là qua các nhà truyền giáo và các thương gia. Tuy nhiên, sau năm 1865, các nhà đầu tư Mỹ bắt đầu khai thác các nguồn tài nguyên trên đảo – chủ yếu là mía và dứa.

Khi chính phủ của Hoàng hậu Liliuokalani bày tỏ thái độ muốn chấm dứt mọi ảnh hưởng nước ngoài vào năm 1893, các thương gia Mỹ đã liên kết cùng một số người Hawaii có thế lực nhằm lật đổ bà ta. Được khích lệ bởi Đại sứ Mỹ tại Hawaii và lực lượng quân đội Mỹ đồn trú tại đây, chính quyền mới đề nghị sáp nhập Hawaii vào Mỹ. Tổng thống Cleveland, lúc đó mới bắt đầu nhiệm kỳ hai đã bác bỏ đề nghị này. Hawaii trở thành một lãnh thổ độc lập trên danh nghĩa cho đến cuộc chiến giữa Tây Ban Nha và Mỹ, khi đó với sự hậu thuẫn của Tổng thống McKinley, Quốc hội đã phê chuẩn hiệp định sáp nhập. Năm 1959, Hawaii trở thành bang thứ 50 của Mỹ.

Ở một góc độ nào đó, đặc biệt là trong trường hợp của Hawaii, các lợi ích kinh tế đóng vai trò lớn trong việc bành trướng của Hoa Kỳ nhưng đối với các nhà lập pháp đầy thế lực như Roosevelt, Thượng nghị sỹ Henry Cabot Lodge, và Ngoại trưởng John Hay và đối với các nhà chiến lược nhiều ảnh hưởng như Đô đốc Alfred Thayer Mahan, mục đích chính là vị trí địa lý. Đối với họ, lợi ích lớn nhất của việc chiếm được Hawaii chính là Trân châu Cảng (Pearl Harbor) nơi sẽ là căn cứ hải quân chiến lược của Mỹ tại trung tâm Thái Bình Dương. Quần đảo Phillipines và Guam cũng là nơi đặt hai cơ sở khác tại Thái Bình Dương – Wake Island, Midway và American Samoa. Puerto Rico là bàn đạp quan trọng tại khu vực Caribê nơi đang có vị trí ngày càng quan trọng khi Mỹ đang toan tính về một kênh đào của khu vực Trung Mỹ.

Chính sách thực dân của Mỹ có xu hướng nghiêng về khuyến khích chế độ tự trị dân chủ. Cũng giống như đã thực hiện với Phillipines vào năm 1917, Quốc hội Mỹ cho người dân Puerto Rico bầu cử tất cả các nhà lập pháp của họ. Một đạo luật tương tự đã biến hòn đảo này chính thức trở thành lãnh thổ của Mỹ và mọi người dân Puerto Rico được hưởng quyền công dân của Mỹ. Năm 1950, Quốc hội trao cho Puerto Rico toàn quyền quyết định tương lai của mình. Năm 1952, dân Puerto Rico đã bỏ phiếu chống cả việc biến hòn đảo này thành một bang của Mỹ lẫn việc giành quyền độc lập hoàn toàn cho quốc đảo này. Thay vào đó, họ chọn hình thức liên hiệp. Hình thức này đã tồn tại suốt từ đó đến giờ bất chấp nỗ lực của phong trào lớn tiếng đòi ly khai. Rất đông người Puerto Rico đã tới nước Mỹ nơi họ được quyền nhập cư và được hưởng mọi quyền lợi chính trị và công dân như bất kỳ công dân Mỹ nào.

CON KÊNH ĐÀO VÀ CÁC NƯỚC CHÂU MỸ

Sau cuộc chiến với Tây Ban Nha, nước Mỹ lại bắt đầu quan tâm đến việc xây dựng một kênh đào bắc ngang eo biển Panama, nối liền hai đại dương. Lợi ích của một con kênh như vậy đối với việc chuyên chở hàng hóa trên biển đã được nhiều quốc gia thương mại lớn nhận ra; người Pháp đã đào con kênh từ cuối thế kỷ XIX nhưng phải bỏ cuộc vì không giải quyết nổi các thách thức về kỹ thuật. Là một thế lực tại vùng biển Caribê và Thái Bình Dương, nước Mỹ thấy ở con kênh đào không chỉ lợi ích về kinh tế mà nó còn là phương tiện giúp chuyên chở tàu chiến từ đại dương này sang đại dương khác nhanh hơn.

Vào thời điểm chuyển giao thế kỷ đó, nước Panama ngày nay chỉ là một tỉnh ở phía bắc của Colombia. Khi chính quyền Colombia năm 1903 từ chối phê chuẩn hiệp định cho Mỹ quyền xây và quản lý con kênh, một nhóm người Panama với sự giúp đỡ của Lính thủy đánh bộ Mỹ đã nổi dậy và tuyên bố độc lập cho Panama. Ngay lập tức quốc gia mới ly khai này được Tổng thống Theodore Roosevelt công nhận. Theo điều khoản của hiệp định được ký vào tháng 11 năm đó, Panama trao cho Mỹ quyền thuê vĩnh viễn dải đất rộng 16 km (Khu vực kênh đào Panama) nằm giữa Đại Tây Dương và Thái Bình Dương để được nhận 10 triệu đô-la và khoản lệ phí 250.000 đô-la mỗi năm. Colombia cũng nhận được 25 triệu đô-la như một phần tiền đền bù. 75 năm sau, Panama và Mỹ đã ký kết một hiệp định mới. Hiệp định này thừa nhận chủ quyền của Panama tại Vùng Kênh đào và cam kết chuyển giao kênh đào này trở lại cho Panama vào ngày 31/12/1999.

Việc xây dựng xong Kênh đào Panama năm 1914 do Đại tá George W. Goethals chỉ đạo là một thành tựu lớn trong ngành cơ khí. Việc đẩy lùi cùng lúc bệnh sốt rét và sốt vàng da khi đó cũng góp phần giúp công trình được hoàn thành và đồng thời đã trở thành một trong những chiến công vang dội nhất trong phòng chữa bệnh trong thế kỷ XX.

Tại các khu vực khác của châu Mỹ La-tinh, Mỹ cũng liên tục có những hành động can thiệp. Trong khoảng thời gian giữa năm 1900 và 1920, Mỹ đã tiến hành sáu vụ can thiệp dai dẳng tại sáu nước ở phía Tây Bán cầu – trong đó nổi bật là Haiti, Cộng hòa Dominica và Nicaragua. Washington đã đưa ra hàng loạt các lời biện minh cho các hành động can thiệp này như: để thiết lập ổn định chính trị và chính phủ dân chủ, để tạo môi trường đầu tư thuận lợi cho Mỹ (thường được gọi là chính sách ngoại giao đô-la), để duy trì tuyến đường biển nối với Kênh đào Panama và thậm chí là để tránh cho các nước châu Âu khỏi việc đòi nợ bằng vũ lực. Năm 1867, Mỹ đã ép Pháp phải rút quân đội ra khỏi Mexico. Tuy nhiên, nửa thế kỷ sau, trong một phần của chiến dịch sai lầm nhằm đàn áp cuộc nổi dậy của người Mexico và ngăn chặn các cuộc đột kích vào lãnh thổ của Mỹ, Tổng thống Woodrow Wilson đã cử 11.000 quân tới vùng phía bắc của Mexico trong một nỗ lực không thành nhằm vây bắt thủ lĩnh nổi loạn Francisco Pancho Villa.

Với vai trò là nước mạnh nhất và tự do nhất Tây Bán cầu, nước Mỹ cũng đóng vai trò thiết lập cơ sở thể chế cho sự hợp tác giữa các quốc gia Mỹ La-tinh. Năm 1889, Ngoại trưởng James G. Blaine đưa ra sáng kiến rằng 21 quốc gia độc lập ở Tây Bán cầu sẽ tham gia vào một tổ chức có nhiệm vụ giải quyết các bất đồng bằng các biện pháp hòa bình và thúc đẩy hơn nữa hợp tác kinh tế. Kết quả là Liên minh Pan-Mỹ đã ra đời năm 1890 và là tiền thân của tổ chức Tổ chức các quốc gia châu Mỹ (OAS) ngày nay.

Chính quyền sau này của Herbert Hoover (1929-33) và Franklin D. Roosevelt (1933-45) bác bỏ quyền can thiệp của Mỹ ở châu Mỹ La-tinh. Đặc biệt, Chính sách láng giềng tốt của Roosevelt năm 1930 dù không thể xóa hết các căng thẳng giữa Mỹ và châu Mỹ La-tinh đã giúp giảm bớt thái độ thù địch với các hành động can thiệp và đơn phương trước đây của Mỹ.

HOA KỲ VÀ CHÂU Á

Mới giành được vị trí tại Phillipines và đã vững vàng tại Hawaii vào thời điểm chuyển giao của thế kỷ, nước Mỹ rất kỳ vọng vào mối quan hệ thương mại bùng nổ với Trung Quốc. Tuy nhiên, Nhật Bản và các nước châu Âu đã tạo lập vị trí vững chắc tại thị trường này với các căn cứ hải quân, các vùng lãnh thổ cho thuê, các đặc quyền thương mại và đặc quyền đầu tư vào các ngành xây dựng đường sắt và khai mỏ.

Trong chính sách đối ngoại của Mỹ, chủ nghĩa lý tưởng tồn tại song song cùng khát vọng cạnh tranh cùng các thế lực châu Âu tại khu vực Viễn Đông. Vì vậy mà Chính phủ Mỹ luôn yêu cầu, như một vấn đề nguyên tắc, sự bình đẳng trong các đặc quyền thương mại cho tất cả các quốc gia. Tháng 9/1899, Ngoại trưởng John Hay tuyên bố ủng hộ chính sách Mở cửa cho tất cả các quốc gia có mặt tại Trung Quốc – tức là, sự bình đẳng trong các cơ hội kinh doanh (bao gồm thuế, thuế hải quan và cước phí đường sắt công bằng) tại các khu vực do châu Âu quản lý. Dù có những nội dung lý tưởng, Chính sách Mở cửa, về bản chất, là một công cụ quản lý tận dụng được các ưu thế của chủ nghĩa thực dân trong khi vẫn tránh được các thất bại thường gặp trong việc thực hiện. Chính sách này cũng chỉ đạt được thành công vừa phải.

Với cuộc nổi loạn của Nghĩa hòa đoàn năm 1900, Trung Quốc bắt đầu phản kháng lại với các thế lực nước ngoài. Trong tháng 6, nghĩa quân chiếm được Bắc Kinh và tấn công các tòa công sứ nước ngoài ở đây. Ngoại trưởng Hay nhanh chóng thông báo cho cả phía châu Âu và Nhật Bản rằng nước Mỹ sẽ phản kháng lại bất kỳ hành động nào đi ngược lại các quyền quản lý hành chính hay quyền về lãnh thổ của người Trung Quốc và khẳng định lại Chính sách Mở cửa. Khi cuộc nổi loạn bị dập tắt, Hay đã bảo vệ Trung Quốc khỏi những khoản bồi thường khổng lồ. Chủ yếu là vì lợi ích của Trung Quốc mà Anh, Đức và các thế lực thực dân yếu hơn đã chính thức công nhận Chính sách Mở cửa và nền độc lập của Trung Quốc. Trên thực tế, họ đã củng cố lại những địa vị độc tôn của mình tại quốc gia này.

Một vài năm sau đó, Tổng thống Theodore Roosevelt làm trung gian hòa giải cho cuộc chiến tranh bế tắc giữa Nga và Nhật năm 1904-1905. Xét về nhiều phương diện, cuộc chiến này là cuộc tranh giành ảnh hưởng và quyền lực tại tỉnh MÃn Châu phía bắc của Trung Quốc. Roosevelt hy vọng rằng việc dàn xếp của mình có thể đem lại cơ hội mở cửa cho các công ty Mỹ nhưng kẻ thù trước đây và các thế lực đế quốc khác đã thành công trong việc đẩy Mỹ ra khỏi Trung Quốc. Ở đây cũng giống như ở các nơi khác, nước Mỹ không sẵn lòng để triển khai quân đội chỉ để phục vụ cho chủ nghĩa đế quốc về kinh tế. Tuy nhiên ít ra thì Roosevelt cũng có thể hài lòng với Giải Nobel Hòa bình (1906). Ngoài ra, mặc dù Nhật Bản cũng đã nhận được nhiều lợi ích, nhưng mối quan hệ giữa Mỹ và quốc đảo đầy kiêu hãnh và quyết đoán này đã trải qua nhiều phút sóng gió trong những thập niên đầu của thế kỷ XX.

J.P. MORGAN VÀ CHỦ NGHĨA TƯ BẢN TÀI CHÍNH

Nền công nghiệp của Mỹ phát triển không chỉ nhờ vào các nhà công nghiệp vĩ đại. Một nền công nghiệp lớn đòi hỏi một lượng vốn lớn; sự phát triển kinh tế vượt bậc cần tới các nhà đầu tư nước ngoài. John Pierpont (J.P) Morgan là nhà tài chính vĩ đại nhất của Mỹ đã thỏa mãn cả hai điều kiện trên.

Trong suốt cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, Morgan làm chủ ngân hàng đầu tư lớn nhất tại Hoa Kỳ. Ngân hàng này làm môi giới giữa các công ty chứng khoán Mỹ với các nhà đầu tư giàu có trong nước và ngoài nước. Do các nhà đầu tư nước ngoài cần được đảm bảo rằng các khoản đầu tư của họ luôn được đại diện bởi một đồng tiền ổn định, Morgan đã rất quan tâm đến vấn đề gắn đồng đô-la với giá trị bằng vàng của nó. Trong khi nước Mỹ chưa có một ngân hàng trung ương, ngân hàng của ông, trên thực tế, đã thực hiện nhiệm vụ của một ngân hàng trung ương.

Kể từ những năm 1880 đến đầu thế kỷ XX, Morgan và công ty của ông không chỉ quản lý các công ty chứng khoán bảo lãnh cho nhiều vụ sáp nhập công ty quan trọng, mà nó còn khởi xướng khá nhiều vụ sáp nhập đó. Ngoạn mục nhất là vụ sáp nhập Tập đoàn Thép của Mỹ từ công ty Thép Carnegie với nhiều công ty khác. Giá trị cổ phiếu và trái phiếu mà tập đoàn này bán ra cho các nhà đầu tư đã đạt mức chưa từng có trong lịch sử trước đó là 1,4 tỷ đô-la.

Morgan đạo diễn và thu những khoản lợi nhuận khổng lồ từ các vụ sáp nhập. Đóng vai trò là ngân hàng chủ đạo của các dự án đường sắt, ông đã thành công trong việc ngăn chặn sự cạnh tranh giữa các công ty. Các nỗ lực tổ chức của ông đã mang lại sự ổn định cho nền công nghiệp Mỹ qua việc chấm dứt các cuộc chiến tranh giá cả và mang phần thua thiệt đến cho nông dân và các nhà sản xuất nhỏ, những người coi ông như kẻ thù. Trong năm 1901, khi ông thành lập Công ty Chứng khoán phía Bắc để quản lý các công trình đường sắt quan trọng, Tổng thống Theodore Roosevelt đã thông qua Đạo luật Chống độc quyền Sherman nhằm ngăn chặn vụ sáp nhập này.

Với vai trò không chính thức của một ngân hàng trung ương, ngân hàng của Morgan đi tiên phong trong việc giữ giá đồng đô-la trong suốt thời kỳ khủng hoảng kinh tế giữa những năm 1890 bằng việc chào bán số lượng lớn trái phiếu chính phủ nhằm gây quỹ cho kho dự trữ vàng của Kho bạc nhà nước. Đồng thời, công ty của ông cũng đứng ra bảo lãnh ngắn hạn dự trữ vàng của quốc gia. Năm 1907, ông dẫn đầu cộng đồng tài chính New York trong việc ngăn chặn nguy cơ phá sản hàng loạt của các công ty. Trong quá trình này, công ty của chính ông đã mua lại được một công ty thép độc lập lớn, sau này được sáp nhập với Công ty Thép của Mỹ và đích thân Tổng thống Roosevelt đã thông qua vụ sáp nhập này nhằm tránh một cuộc khủng hoảng tồi tệ.

Vào thời điểm đó, quyền lực của Morgan lớn đến mức hầu hết dân Mỹ bỗng quay ra nghi ngờ và không ưa ông. Với một chút cường điệu, nhiều nhà cải cách đã miêu tả ông là giám đốc của tờ -rớt tài chính đã kiểm soát toàn bộ nước Mỹ. Vào lúc ông qua đời năm 1913, nước Mỹ đang trong quá trình hoàn tất việc thiết lập một ngân hàng trung ương, Cục Dự trữ Liên bang, thực hiện các nhiệm vụ mà trước đây ông vẫn đảm nhiệm một cách không chính thức.

Chương 9.
BẤT MÃN VÀ CẢI CÁCH

“Một nền dân chủ vĩ đại sẽ không còn là vĩ đại và dân chủ nếu nó không tiến bộ”

—Cựu Tổng thống Theodore Roosevelt, vào khoảng năm 1910.

KHÓ KHĂN TRONG NÔNG NGHIỆP VÀ SỰ RA ĐỜI CỦA CHỦ NGHĨA DÂN TÚY

Mặc dù đã có những tiến bộ đáng kể, nông dân Mỹ vào cuối thế kỷ XIX đã phải trải qua nhiều thời kỳ đầy gian khó. Các tiến bộ về cơ khí đã làm tăng sản lượng trên mỗi hecta đất trồng. Diện tích canh tác tăng rất nhanh vào nửa sau thế kỷ XIX do các tuyến đường sắt và các cuộc khai phá của người da đỏ ở vùng đồng bằng đã dần tạo ra các miền đất mới cho những người định cư phương Tây. Tương tự, diện tích đất trồng cũng tăng lên ở các quốc gia khác như Canada, Argentina và Australia, làm trầm trọng hơn những khó khăn trên thị trường thế giới, nơi tiêu thụ phần lớn các loại nông sản của Mỹ. Khắp mọi nơi, lượng cung quá lớn đã đẩy giá nông sản xuống thấp.

Nông dân tại vùng Trung Tây ngày càng tỏ ý phản đối mức cước phí vận chuyển bằng đường sắt mà họ cho là quá đắt để chuyên chở hàng hóa của họ đến nơi tiêu thụ. Họ cho rằng các loại thuế bảo hộ, trợ cấp cho các doanh nghiệp lớn đã khiến cho giá cả trang thiết bị dùng cho nông nghiệp ngày càng tăng. Phải chịu áp lực đồng thời do chi phí cao và giá nông phẩm trên thị trường lại quá rẻ, nông dân rất bất bình đối với các gánh nặng nợ nần ngày càng chồng chất và đối với các ngân hàng đang tạm giữ tài sản thế chấp của họ. Ngay cả điều kiện thời tiết cũng rất khắc nghiệt. Trong những năm cuối thế kỷ XIX, hạn hán đã tàn phá vùng Great Plains (Đồng bằng Lớn) ở phía Tây và khiến hàng nghìn nông dân ở đây bị phá sản.

Tại miền Nam, chế độ nô lệ chấm dứt đã đem lại nhiều đổi thay lớn. Nhiều đất nông nghiệp nay được canh tác bởi các lĩnh canh, tức là những người thuê đất để làm ruộng và phải trả cho chủ đất một nửa nông phẩm thu hoạch được thay cho tiền thuê đất, tiền hạt giống và tiền chi trả cho các trang thiết bị cần thiết. Ước tính khoảng 80% nông dân Mỹ da đen và 40% nông dân Mỹ da trắng ở miền Nam đã làm việc theo hệ thống bóc lột này. Đa phần trong số họ đã không thoát khỏi vòng luẩn quẩn của nợ nần, và hy vọng duy nhất của họ là tăng cường canh tác để thoát khỏi vòng luẩn quẩn đó. Điều này đã khiến bông và thuốc lá được sản xuất quá nhiều, khiến cho giá giảm và khiến đất đai tiếp tục bị suy kiệt.

Nỗ lực có tổ chức đầu tiên nhằm giải quyết các vấn đề về nông nghiệp được thực hiện bởi giới chủ vùng Husbandry, một nhóm các nông dân nổi tiếng trong phong trào Grange. Được khởi xướng bởi các viên chức Bộ Nông nghiệp Mỹ năm 1867, ban đầu, phong trào Grange tập trung vào các hoạt động xã hội chống lại sự cô lập đối với phần lớn các gia đình nông dân Mỹ. Sự tham gia của phụ nữ vào phong trào này rất được ủng hộ. Bộc phát từ cuộc khủng hoảng năm 1873, phong trào Grange đã nhanh chóng lớn mạnh, có tới 20.000 tăng hội và 1,5 triệu thành viên.

Những người theo phong trào Grange đã thành lập các hệ thống quảng cáo, bán hàng, các khu vực sản xuất, các nhà máy, các hợp tác xã riêng của họ, nhưng đa phần cuối cùng hầu hết đều đã thất bại. Phong trào này cũng đã đạt được một số thành công về chính trị. Trong những năm 1870, một số bang đã thông qua Đạo luật Grange nhằm hạn chế các mức cước phí chuyên chở bằng xe lửa và các mức phí lưu kho.

Năm 1880, phong trào Grange bước vào giai đoạn suy thoái và được thay thế bằng Liên minh Nông dân. Liên minh này có nhiều hoạt động tương tự như phong trào Grange nhưng công khai hơn về mặt chính trị. Năm 1890, Liên minh này – ban đầu là các tổ chức tự trị của tiểu bang – đã có tới 1,5 triệu thành viên từ New York đến California. Cùng lúc đó, một nhóm người Mỹ gốc Phi – Liên minh Nông dân da màu Quốc gia – cũng đã có tới hơn một triệu thành viên. Là liên minh giữa hai vùng Nam Bắc rộng lớn, các liên minh này đã xây dựng các chương trình kinh tế dành cho nông dân Mỹ nhằm bảo vệ họ chống lại những luật lệ phân biệt tầng lớp và việc xâm phạm vốn tập trung.

Đến năm 1890, mức độ suy kiệt đất đai đã trở nên nghiêm trọng nhất từ trước đến nay sau nhiều năm canh tác quá mức để đối phó với thuế McKinley. Phối hợp với các đảng viên Dân chủ tại miền Nam và các đảng thứ ba nhỏ lẻ ở miền Tây, khối Liên minh Nông dân đã vận động mạnh mẽ để tăng cường quyền lực chính trị. Một Đảng chính trị thứ ba – Đảng Nhân dân (còn gọi là Đảng Dân túy) – đã nổi lên. Trong lịch sử chính trị Hoa Kỳ từ trước tới nay, chưa có cơn sốt chính trị nào tương tự như cơn sốt ủng hộ Đảng Dân túy. Cơn sốt này đã lan truyền khắp các thảo nguyên và các vùng trồng bông. Cuộc tuyển cử năm 1890 đã mang lại quyền lực cho Đảng này tại 12 bang phía Nam và phía Tây, đồng thời đã đưa các nghị sỹ và các đại biểu của đảng Dân túy vào Quốc hội.

Đại hội đầu tiên của Đảng Dân túy đã diễn ra vào năm 1892. Các đoàn đại biểu của nông dân, người lao động và các tổ chức cải cách đã nhóm họp tại Omaha, bang Nebraska nhằm tác động tới hệ thống chính trị của Hoa Kỳ – một hệ thống mà họ đánh giá là đang bị tham nhũng nghiêm trọng do các tập đoàn độc quyền về tài chính và công nghiệp. Tuyên bố của Đảng nêu rõ:

Chúng ta gặp gỡ nhau khi đất nước đang phải chứng kiến sự suy thoái về đạo đức, chính trị và vật chất. Tham nhũng thống trị các hòm phiếu, các cơ quan lập pháp, Quốc hội, và động chạm tới cả các quan chức tại tòa án… Cùng sản sinh ra từ sự bất công của chính phủ, chúng ta đã chia thành hai giai cấp lớn – giai cấp nghèo khổ và những nhà triệu phú.

Tuyên bố của họ kêu gọi quốc hữu hóa đường sắt, mức thuế quan thấp, các khoản bảo đảm cho vay bằng các nông phẩm không hư hại trong các kho chứa thuộc quyền sở hữu của nhà nước; và quan trọng hơn cả là vấn đề lạm phát tiền tệ thông qua việc mua vào của Kho bạc Nhà nước, và cuối cùng là tỷ lệ đổi tiền xu bạc theo tỷ lệ truyền thống là 16 ounce bạc tương đương với một ounce vàng.

Phái Dân túy đã thể hiện sức mạnh của họ ở miền Tây và miền Nam; ứng cử viên chức tổng thống của họ đã đạt được hơn một triệu phiếu bầu. Nhưng vấn đề tiền tệ đã mau chóng làm lu mờ các vấn đề khác. Các phát ngôn viên nông nghiệp ở miền Tây và miền Nam đã thuyết phục dân chúng bằng lập luận cho rằng mọi khó khăn của họ bắt nguồn từ việc thiếu tiền trong lưu thông, bởi vậy, việc gia tăng lượng cung tiền có thể sẽ gián tiếp làm tăng giá nông phẩm và tăng lương trong các ngành công nghiệp, nhờ đó, các khoản nợ sẽ được trả bằng đồng tiền bị lạm phát. Tuy nhiên, các nhóm bảo thủ và các nhà tài chính đã đáp trả rằng tỷ lệ quy đổi 1:16 đã khiến giá đồng bạc tăng gần gấp đôi so với giá cả thị trường. Một chính sách mua vào không hạn chế có thể khiến Cục Dự trữ Liên bang mất hết lượng dự trữ bằng vàng, khiến đồng đô-la mất giá nghiêm trọng và tàn phá sức mua của các tầng lớp lao động và trung lưu. Họ cho rằng chỉ có chế độ bản vị vàng mới đem lại sự ổn định.

Cuộc khủng hoảng tài chính năm 1893 đã khiến các cuộc tranh luận này thêm phần căng thẳng. Các ngân hàng vỡ nợ liên tục ở miền Nam và miền Trung Tây. Nạn thất nghiệp tăng vọt và giá nông sản tụt giảm thảm hại. Cuộc khủng hoảng này và việc Tổng thống Grover Cleveland nhất quyết bảo vệ chế độ bản vị vàng đã khiến Đảng Dân chủ bị chia rẽ nghiêm trọng. Các đảng viên Đảng Dân chủ từng ủng hộ đồng bạc đã gia nhập Đảng Dân túy khi cuộc bầu cử tổng thống năm 1896 đang đến gần.

Đại hội Đảng Dân chủ năm đó đã chứng kiến một trong những bài diễn văn nổi tiếng nhất trong lịch sử chính trị Hoa Kỳ. Khẩn thiết yêu cầu đại hội đừng đóng đinh nhân loại vào cây thập ác bằng vàng, William Jennings Bryan, một đảng viên trẻ tuổi quê ở bang Nebraska đã giành được vị trí ứng cử viên tổng thống của Đảng Dân chủ. Đảng Dân túy cũng ủng hộ Bryan trong cuộc bầu cử này.

Trong các hoạt động tranh cử sau đó, Bryan đã giành được sự ủng hộ ở các bang miền Nam và toàn bộ miền Tây. Nhưng ông đã thất bại ở các khu vực đông dân cư hơn – vùng công nghiệp phía Bắc và phía Đông. Cuối cùng, ông đã thất bại trước ứng cử viên Đảng Cộng hòa là William McKinley.

Vào năm sau đó, nền tài chính Mỹ bắt đầu được cải thiện, một phần là nhờ việc phát hiện ra vàng ở Alaska và vùng Yukon. Điều đó đã tạo cơ sở để quan điểm bảo thủ về cung tiền tăng lên. Năm 1898, cuộc chiến Tây Ban Nha – Mỹ đã thu hút sự chú ý của dân chúng, khiến họ không còn để ý đến các vấn đề của Đảng Dân túy nữa. Chủ nghĩa Dân túy và vấn đề sử dụng đồng bạc đã tiêu vong. Tuy nhiên, nhiều ý tưởng cải cách khác của phong trào này thì vẫn còn sống mãi.

NHỮNG CUỘC ĐẤU TRANH CỦA TẦNG LỚP LAO ĐỘNG

Cuộc sống của người công nhân công nghiệp Mỹ thế kỷ XIX rất cực khổ. Thậm chí ngay cả vào những thời kỳ thuận lợi thì đồng lương của họ vẫn thấp, giờ làm việc kéo dài và các điều kiện lao động rất khắc nghiệt. Chỉ có một số rất ít sự thịnh vượng từ sự phát triển của đất nước là đến được với người lao động. Hơn nữa, phụ nữ và trẻ em chiếm tỷ lệ cao trong lực lượng lao động ở một số ngành công nghiệp và họ thường chỉ được trả lương rất thấp, bằng một phần nhỏ so với số tiền nam giới kiếm được. Những cuộc khủng hoảng kinh tế thường xuyên đã tàn phá nước Mỹ, khiến đồng lương trả cho công nhân ngày càng ít đi và làm gia tăng nạn thấp nghiệp.

Bên cạnh đó, những cải tiến công nghệ làm tăng sản lượng quốc gia và tiếp tục làm giảm nhu cầu lao động tay nghề cao. Tuy vậy, lực lượng lao động tay nghề thấp vẫn không ngừng tăng lên vì lượng người nhập cư cao chưa từng thấy trước đây – từ năm 1880 đến năm 1910 đã có tới 18 triệu người tới Mỹ kiếm việc làm.

Trước năm 1874, khi bang Massachussets thông qua đạo luật quốc gia đầu tiên nhằm hạn chế số giờ lao động của phụ nữ và trẻ em ở nhà máy ở mức 10 tiếng một ngày, thì ở nước Mỹ, trước đó, chưa thực sự có một đạo luật lao động nào tồn tại. MÃi đến thập niên 1930, Chính phủ Liên bang mới thực sự vào cuộc. Trước đó, lĩnh vực lao động được giao cho chính quyền các tiểu bang và địa phương, và hầu như không có cơ quan chính quyền nào quan tâm đến nhu cầu của người lao động giống như họ đã quan tâm đến các nhà tư bản công nghiệp giàu có.

Chủ nghĩa tư bản tự do đã thống trị xã hội Mỹ trong nửa sau thế kỷ XIX, khuyến khích tập trung vốn và quyền lực vào tay một số người được bộ máy tư pháp ủng hộ nhằm chống lại những ai dám thách thức hệ thống. Trong hệ thống này, người ta chỉ tuân theo một học thuyết thống trị của thời đại đó. Dựa vào sự hiểu biết đơn giản hóa của học thuyết Darwin, nhiều nhà tư tưởng xã hội cho rằng sự tăng trưởng và công việc kinh doanh rộng lớn của các doanh nghiệp nhỏ cùng với sự thịnh vượng của một số ít người bên cạnh sự nghèo đói của nhiều người chỉ đơn giản là hệ quả sự tồn tại của những kẻ mạnh nhất và là một sản phẩm phụ tất yếu của sự tiến bộ.

Người lao động Mỹ, đặc biệt là giới lao động có tay nghề cao, có vẻ có cuộc sống ít nhất cũng ngang bằng với những người lao động trong khu vực công nghiệp ở châu Âu. Tuy nhiên, chi phí xã hội lại rất cao. Cho đến tận năm 1900, nước Mỹ vẫn có tỷ lệ tử vong liên quan tới việc làm cao nhất trong số các nước công nghiệp trên thế giới. Phần lớn công nhân công nghiệp thường phải làm việc 10 giờ một ngày (12 giờ trong ngành thép), tuy vậy số tiền họ kiếm được còn thấp hơn cả mức lương tối thiểu để duy trì một cuộc sống đạm bạc. Số lượng trẻ em tham gia lực lượng lao động đã tăng gấp đôi từ năm 1870 đến năm 1900.

Nỗ lực quan trọng đầu tiên để tổ chức các nhóm công nhân trên toàn quốc đã xuất hiện với sự ra đời của tổ chức Mệnh lệnh Cao quý của các Hiệp sỹ Lao động năm 1869. Lúc đầu, tổ chức này là một hội kín, không chính thức, do công nhân ngành dệt may ở Philadelphia thành lập và vận động cho các chương trình hợp tác. Sau này, nó đã mở rộng cho mọi người dân lao động tham gia, bao gồm cả những người da đen, phụ nữ và nông dân. Tổ chức này phát triển chậm chạp cho đến khi các công nhân đường sắt đã chiến thắng trong cuộc bãi công chống lại ông chủ đường sắt Jay Gould năm 1885. Chỉ trong vòng một năm, tổ chức này đã có thêm 500.000 người lao động tham gia vào danh sách thành viên. Tuy nhiên, do không thu hút được các tổ chức công đoàn và không duy trì được những thành công của mình, tổ chức này đã sớm rơi vào thoái trào.

Vị trí của tổ chức này trong phong trào lao động đã dần được thay thế bởi Liên đoàn Lao động Hoa Kỳ (AFL). Tổ chức AFL không mở rộng quy chế hội viên cho tất cả mọi người mà chỉ là một nhóm các công đoàn của các công nhân có tay nghề, được lãnh đạo bởi một cựu viên chức công đoàn xì gà – Samuel Gompers. Mục tiêu của tổ chức này là trong sạch, đơn giản, và phi chính trị: đó là các mục tiêu tăng lương, giảm giờ làm và cải thiện các điều kiện lao động. Tổ chức này đã hướng phong trào lao động khỏi những quan điểm xã hội chủ nghĩa của phần lớn các phong trào lao động ở châu Âu.

Tuy vậy, cả trước và sau khi AFL được thành lập, lịch sử lao động Hoa Kỳ vẫn là một lịch sử đầy xung đột. Trong cuộc tổng bãi công của ngành đường sắt năm 1877, các công nhân đường sắt trên khắp nước Mỹ đã tham gia đình công để phản đối việc cắt giảm 10% tiền lương trả cho mỗi ngày lao động. Các nỗ lực nhằm chấm dứt cuộc đình công đã dẫn đến các cuộc nổi loạn và phá hủy quy mô lớn tại một số thành phố như: Baltimore bang Maryland, Chicago bang Illinois, Pittsburgh bang Pennsylvania, Buffalo bang New York và San Francisco thuộc bang California. Các đơn vị quân đội liên bang đã được đưa đến một số khu vực trước khi cuộc bãi công chấm dứt.

Chín năm sau, trong biến cố xảy ra tại quảng trường Haymarket, Chicago, một số người đã ném bom vào cảnh sát đang sắp sửa can thiệp vào một cuộc tuần hành không được phép của chính phủ để ủng hộ một cuộc bãi công đang diễn ra ở Công ty McCormick Harvester tại Chicago. Trong cơn náo loạn, bảy cảnh sát và ít nhất bốn công nhân đã chết. Khoảng 60 cảnh sát khác đã bị thương.

Năm 1892, tại các nhà máy thép Carnegie ở Homestead, bang Pennsylvania, một nhóm gồm 300 thám tử của hãng Pinkerton đã được công ty thuê để chấm dứt cuộc bãi công của các công nhân thuộc Tổng Công ty Sắt, Thép và Thiếc. Các thám tử đã dùng súng bắn vào các công nhân bãi công, nhưng cuối cùng họ đã thua cuộc. ội vệ binh quốc gia đã được điều đến nhằm bảo vệ người lao động không thuộc công đoàn và cuộc bãi công đã bị đập tan. Các công đoàn không được phép hoạt động trở lại cho tới tận năm 1937.

Năm 1894, việc cắt giảm lương tại Công ty Ôtô Pullman Palace ở ngoại ô Chicago đã làm bùng lên một cuộc đình công được sự ủng hộ của Công đoàn Đường sắt Mỹ và đã mau chóng làm tê liệt nhiều hệ thống đường sắt trên cả nước. Do tình hình ngày càng trở nên xấu đi, Tổng Chưởng lý Mỹ – Richars Olney – một cựu luật sư ngành đường sắt – đã đứng ra đại diện cho hơn 3000 người trong nỗ lực nhằm khai thông trở lại các tuyến đường sắt. Tiếp theo đó, Tòa án Liên bang đã ra lệnh cấm công đoàn can dự vào ngành đường sắt. Khi cuộc nổi loạn xảy ra, Tổng thống Cleveland đã phái quân đội liên bang tới và cuộc bãi công cuối cùng đã bị dập tắt.

Kiên cường nhất trong số các công đoàn tổ chức bãi công là Hiệp hội Công nhân Công nghiệp Quốc tế (IWW). Được thành lập từ các tổ chức công đoàn đấu tranh đòi cải thiện điều kiện lao động trong ngành công nghiệp khai khoáng ở miền Tây, tổ chức IWW, hay Wobblies như người ta thường gọi, đã trở nên nổi tiếng sau những cuộc đụng độ ở các mỏ khai khoáng tại Colorado năm 1903 và sau khi họ bị đàn áp dã man. Bị ảnh hưởng bởi các quân nhân theo chủ nghĩa vô chính phủ và do công khai kêu gọi đấu tranh, Wobblies đã chiếm được sự ủng hộ mạnh mẽ sau khi họ chiến thắng trong cuộc đình công khó khăn tại các nhà máy dệt ở Lawrence, bang Massachusetts năm 1912. Tuy nhiên, việc họ kêu gọi đình công vào thời điểm giữa cuộc Chiến tranh Thế giới Thứ nhất đã bị Chính phủ đàn áp thẳng tay năm 1917 và đập tan phong trào này.

SỰ THÔI THÚC PHẢI CẢI CÁCH

Cuộc bầu cử tổng thống năm 1900 đã đem lại cho nhân dân Mỹ cơ hội xét đoán chính quyền Cộng hòa của Tổng thống McKinley, đặc biệt chính sách đối ngoại của chính quyền này. Gặp gỡ nhau ở Philadelphia, các Đảng viên Cộng hòa đã biểu lộ niềm hân hoan về thành công trong cuộc chiến với Tây Ban Nha, về sự phục hồi thịnh vượng và về nỗ lực nhằm giành được các thị trường mới nhờ chính sách mở cửa. McKinley dễ dàng một lần nữa đánh bại đối thủ của mình là William Jennings Bryan. Nhưng vị tổng thống này đã không còn đủ thời gian để tận hưởng thắng lợi của mình. Tháng 9/1901, trong một cuộc triển lãm ở Buffalo, bang New York, ông đã bị ám sát và trở thành vị tổng thống Mỹ thứ ba bị ám sát kể từ thời Nội chiến.

Theodore Roosevelt, Phó Tổng thống của McKinley đã kế nhiệm chức tổng thống. Sự kế nhiệm của Roosevelt trùng hợp với một thời kỳ mới trong đời sống chính trị và quan hệ đối ngoại của nước Mỹ. Lục địa đã đông dân cư và biên giới thì biến mất. Một quốc gia nhỏ bé theo chế độ cộng hòa trước đây nay đã trở thành một cường quốc thế giới. Những nền tảng chính trị của đất nước đã được thiết lập từ các cuộc chiến tranh với bên ngoài và các cuộc Nội chiến, từ sự thịnh vượng và cả từ các cuộc suy thoái. Những bước tiến lớn đã được thực hiện trong nông nghiệp và công nghiệp. Giáo dục công đã được triển khai rộng rãi và miễn phí, tự do báo chí được đảm bảo. Lý tưởng về tự do tôn giáo đã được duy trì. Tuy nhiên, ảnh hưởng của nền kinh doanh lớn lúc này được củng cố nhiều hơn bất cứ lúc nào khác, chính quyền địa phương và chính quyền thành phố thường nằm trong tay các nhà chính trị tham nhũng.

Để đối phó lại sự suy thoái của chủ nghĩa tư bản thế kỷ XIX và sự suy đồi về chính trị, một phong trào cải cách đã xuất hiện và có tên là phong trào tiến bộ. Phong trào này đã khiến nền chính trị và tư tưởng Mỹ có một vài điểm khác biệt từ khoảng năm 1890 cho tới khi nước Mỹ tham gia vào Chiến tranh Thế giới Thứ nhất năm 1917. Phong trào tiến bộ có các mục tiêu khác nhau. Tuy nhiên, nhìn chung, những người tham gia phong trào này tự coi mình là các đảng viên dân chủ đấu tranh chống lại sự lạm dụng của giới chủ chính trị ở thành thị và của giới chủ cướp bóc tham nhũng tại các công ty lớn. Mục đích của phong trào này là xây dựng một nền dân chủ và công bằng xã hội rộng lớn hơn, duy trì một chính phủ trung thực, điều tiết kinh doanh hiệu quả hơn và cam kết cải thiện các dịch vụ công. Họ tin rằng việc mở rộng phạm vi quản lý của chính phủ sẽ bảo đảm cho sự tiến bộ của xã hội Mỹ và phúc lợi cho mọi công dân Mỹ.

Những năm từ 1902 đến 1908 đã đánh dấu thời kỳ cải cách rộng lớn nhất, khi các nhà văn và các nhà báo đều đấu tranh mạnh mẽ phản đối các nguyên tắc và thực tế vốn được thừa hưởng từ nền cộng hòa nông thôn thế kỷ XVIII hiện đang tỏ ra không phù hợp với các bang đô thị hóa của thế kỷ XX. Nhiều năm trước đó, vào năm 1873, nhà văn lỗi lạc Mark Twain đã chỉ trích và bóc trần xã hội Mỹ trong tác phẩm Thời đại giàu có. Lúc này, các bài báo sắc bén chống lại các công ty độc quyền, giới tài phiệt, các loại thực phẩm không sạch, hoạt động xấu xa của ngành đường sắt đã bắt đầu xuất hiện trên các tờ nhật báo và trong các tạp chí nổi tiếng như McClure’s và Collier’s. Tác giả của những bài báo này – ví dụ như nhà báo Ida May Tarbell, người đã đấu tranh chống lại Công ty độc quyền dầu mỏ Standard – đã nhanh chóng nổi danh là những người phanh phui bê bối.

Trong cuốn tiểu thuyết gây xôn xao dư luận của mình – Rừng rậm – văn hào Upton Sinclair đã mô tả những điều kiện làm việc bẩn thỉu trong các phân xưởng đóng gói thịt ở Chicago và lên án sự kìm kẹp của công ty độc quyền thịt bò đối với nguồn cung cấp thịt của nước Mỹ. Theodore Dreiser trong cuốn tiểu thuyết Nhà tài phiệt và Người khổng lồ đã khiến dân chúng dễ dàng hiểu được những mưu đồ của các công ty lớn. Cuốn Bạch tuộc của Frank Norris đã lên án giới chủ đường sắt vô đạo đức, cuốn Hố bẫy của ông đã bóc trần những thủ đoạn bí mật trên thị trường ngũ cốc ở Chicago. Tác phẩm Sự xấu hổ của các thành phố của Lincoln Steffen đã vạch trần nạn tham nhũng chính trị. Sự bùng nổ của các tác phẩm văn học hiện thực này đã kêu gọi dân chúng hành động.

Ảnh hưởng mạnh mẽ của các nhà văn không hề biết thỏa hiệp và các tầng lớp nhân dân vùng lên ngày càng rộng khắp đã kích động các lãnh tụ chính trị tiến hành một loạt các biện pháp thực tế. Nhiều bang đã ban hành những bộ luật nhằm cải thiện điều kiện sống và làm việc của dân chúng. Đáp lại lời kêu gọi khẩn thiết của những nhà phê bình xã hội xuất chúng như Jane Addams, những bộ luật về lao động trẻ em đã được củng cố và các bộ luật mới đã được thông qua. Nội dung của các bộ luật này là tăng giới hạn về tuổi, giảm bớt giờ làm việc, hạn chế làm việc ban đêm và yêu cầu trẻ em phải đi học.

NHỮNG CẢI CÁCH CỦA ROOSEVELT

Vào đầu thế kỷ XX, phần lớn các đô thị lớn và hơn một nửa số bang đã thực hiện chế độ làm việc tám giờ một ngày ở các công sở. Một bộ luật khác cũng không kém phần quan trọng là luật bồi thường cho người làm thuê. Các bộ luật này quy định giới chủ lao động phải chịu trách nhiệm trước pháp luật đối với những tai nạn lao động của người làm thuê. Những bộ luật mới về thu nhập cũng được ban hành, nhằm đánh thuế vào các tài sản thừa kế, các khoản thu nhập và các tài sản hoặc lợi nhuận của công ty. Các bộ luật này đã chuyển gánh nặng chi phí của chính phủ lên vai những người có thu nhập cao.

Đối với nhiều người – nhất là đối với Tổng thống Theodore Roosevelt và các thủ lĩnh Đảng Tiến bộ ở Quốc hội (nổi tiếng hơn cả là Thượng nghị sỹ Robert LaFollette của bang Wisconsin) – rõ ràng là những vấn đề mà các nhà cải cách quan tâm nhất chỉ có thể được giải quyết nếu chúng được tiến hành trên khắp nước Mỹ. Roosevelt đã tuyên bố về quyết tâm của mình muốn đem lại cho người dân Mỹ một sự đối xử công bằng.

Trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên của mình, ông đã có một sáng kiến – chính sách nhằm tăng cường sự kiểm soát của chính phủ thông qua việc thực thi các đạo luật chống độc quyền. Trước sự vận động của ông, Quốc hội đã thông qua đạo luật Elkins năm 1903, nhằm cấm các công ty đường sắt hạ giá vận chuyển cho một số chủ tàu quen. Đạo luật này đã khiến các mức cước phí vận chuyển được thống nhất theo quy chuẩn của luật pháp và các chủ tàu đều bình đẳng với nhau khi ngành đường sắt hạ giá cước vận chuyển. Bên cạnh đó, Quốc hội đã thành lập một Bộ Thương mại và Lao động mới, trong đó bao gồm cả Văn phòng Doanh nghiệp có chức năng điều tra các vụ làm ăn của các tập đoàn.

Roosevelt đã được ca ngợi là một chiến sỹ chống độc quyền, nhưng thái độ của ông đối với các doanh nghiệp lớn dường như còn phức tạp. Ông tin rằng một nền kinh tế tập trung là không thể tránh khỏi. Một số tập đoàn độc quyền là tốt, một số khác thì lại xấu. Nhiệm vụ của chính phủ là phải có sự phân biệt rõ ràng. Ví dụ, khi Văn phòng Doanh nghiệp phát hiện ra vào năm 1907 rằng Công ty tinh chế đường Hoa Kỳ đã gian lận thuế nhập khẩu, công ty này đã phải nộp phạt 4 triệu đô-la và một số quan chức của công ty bị kết án. Công ty dầu Standard cũng đã bị truy tố về tội nhận tiền chiết khấu bí mật từ Công ty Đường sắt Chicago và Alton. Khoản tiền phạt lên tới 29 triệu đô-la.

Tính cách nổi bật của Tổng thống Roosevelt và các hoạt động chống độc quyền của ông đã giành được sự ủng hộ của những người dân bình thường; mọi người dù ở bất kỳ đảng phái nào đều tỏ ý tán thưởng những biện pháp tiến bộ của ông. Thêm vào đó, nền kinh tế thịnh vượng của đất nước trong giai đoạn này đã khiến dân chúng cảm thấy hài lòng với đảng cầm quyền. Roosevelt đã thắng cử một cách dễ dàng trong cuộc bầu cử tổng thống năm 1904.

Được khích lệ bởi thắng lợi tranh cử vang dội, Roosevelt đã kêu gọi cải cách mạnh mẽ ngành đường sắt. Tháng 6/1906, Quốc hội đã thông qua Đạo luật Hepburn. Luật này cho phép ủy ban Thương mại Liên bang được điều chỉnh thuế, mở rộng quyền lực pháp lý của ủy ban và buộc các công ty đường sắt phải từ bỏ quyền lợi của họ trong các công ty đường thủy và các công ty khai thác than.

Những biện pháp khác của Quốc hội tiếp tục đẩy mạnh hơn nữa nguyên tắc kiểm soát của liên bang. Luật Thực phẩm Sạch ban hành năm 1906 cấm sử dụng bất kỳ một loại thuốc, hóa chất hay chất bảo quản thực phẩm có hại nào trong thuốc men và thực phẩm. Đạo luật Thanh tra Thịt cũng được ban hành vào năm này và cho phép thanh tra liên bang kiểm tra tất cả các cơ sở đóng gói thịt tham gia giao dịch liên bang.

Bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, sự phát triển có quản lý của những khu đất công, và khai phá những vùng đất rộng lớn bấy lâu bị bỏ quên là một số những thành tựu quan trọng khác nữa của thời đại Roosevelt. Roosevelt và các phụ tá của ông còn hoạt động nhiều hơn cả những nhà bảo tồn, nhưng với sự khai thác những nguồn tài nguyên thiên nhiên một cách vô tội vạ trước đó, công tác bảo tồn vẫn là một thách thức lớn trong chương trình hành động của họ. Trong khi những người tiền nhiệm của ông đã giành 18.800.000 hecta cho các khu rừng bảo tồn và công viên thì Roosevelt đã tăng diện tích này lên tới 59.200.000 hecta. Ông cũng bắt đầu một loạt các nỗ lực nhằm ngăn ngừa nạn cháy rừng và tái trồng rừng trên những khu đất trọc.

TAFT VÀ WILSON

Uy tín của Roosevelt lên đến đỉnh cao khi chiến dịch tranh cử năm 1908 đang đến gần, nhưng ông không muốn phá vỡ truyền thống vì chưa có tổng thống nào giữ cương vị tổng thống nhiều hơn hai nhiệm kỳ. Ông ủng hộ William Howard Taft, người đã làm việc trong chính quyền của ông với cương vị là Thống đốc Philippines và Bộ trưởng Chiến tranh. Trong cuộc vận động tranh cử, Taft cam kết tiếp tục các chương trình cải cách của Roosevelt. Ông đã đánh bại Bryan – người đã ba lần tranh cử chức tổng thống và đây cũng là lần tranh cử cuối cùng của ông này.

Vị tổng thống mới tiếp tục làm trong sạch các công ty độc quyền, nhưng với thái độ mềm dẻo hơn Roosevelt, ông tiếp tục củng cố quyền lực cho ủy ban Thương mại Liên bang, thành lập một ngân hàng tiết kiệm bưu điện và một hệ thống bưu phẩm, mở rộng các ngành dịch vụ dân sự và bảo trợ việc ban hành hai Điều bổ sung sửa đổi Hiến pháp được thông qua năm 1913.

Điều bổ sung sửa đổi thứ 16 của Hiến pháp – chỉ được phê chuẩn ngay trước khi Tổng thống Taft kết thúc nhiệm kỳ – đã cho phép thực hiện thuế thu nhập liên bang; Điều bổ sung sửa đổi thứ 17 – được thông qua một vài tháng sau đó – đã cho phép dân chúng trực tiếp bầu các Thượng nghị sỹ, thay thế cho hệ thống trước đó khi mà các thượng nghị sỹ được cơ quan lập pháp bang lựa chọn. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu này, Tổng thống Taft đã cho phép duy trì một biểu thuế quan mới có mức độ bảo hộ cao hơn; ông cũng đã chống lại việc bang Arizona gia nhập Liên bang vì Hiến pháp tự do của bang này; và tổng thống ngày càng dựa nhiều hơn vào cánh bảo thủ trong Đảng của mình.

Năm 1910, đảng của Taft đã bị chia rẽ ghê ghớm. Vào cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, Đảng Dân chủ đã giành quyền kiểm soát Quốc hội. Hai năm sau đó, Woodrow Wilson, Thống đốc tiến bộ thuộc Đảng Dân chủ của bang New Jersey đã tiến hành một chiến dịch tranh cử cạnh tranh với Taft – ứng cử viên Đảng Cộng hòa, và cạnh tranh với Roosevelt – lúc này cũng tham gia tranh cử với tư cách là ứng cử viên của Đảng Tiến bộ mới. Wilson đã đánh bại hai đối thủ này trong một chiến dịch tranh cử rất quyết liệt.

Trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên, Wilson đã đưa ra những chương trình lập pháp nổi tiếng nhất trong lịch sử Hoa Kỳ. Nhiệm vụ đầu tiên là sửa đối thuế quan. Wilson đã nói “Các mức thuế quan cần phải được sửa đổi”. Chúng ta phải bãi bỏ tất cả những gì mang tính đặc quyền. Biểu thuế Underwood đã được ký ngày 3/10/1913, nhằm giảm thuế nhập khẩu đối với các loại nguyên liệu thô và thực phẩm quan trọng, đối với các mặt hàng len, vải thô, với sắt và thép; đồng thời, biểu thuế này cũng bãi bỏ các loại thuế đánh vào hơn một trăm mặt hàng khác. Tuy đạo luật này vẫn còn nhiều điểm mang tính bảo hộ, nhưng nó là một nỗ lực thực sự làm giảm chi phí sinh hoạt. Để bù đắp cho các khoản thất thu thuế nhập khẩu đó, đạo luật này đã áp dụng một mức thuế tương đối thấp đánh vào thu nhập.

Công việc thứ hai trong chương trình của Đảng Dân chủ là việc tổ chức lại hệ thống ngân hàng và tiền tệ. Wilson nói, “Việc kiểm soát phải là của nhà nước chứ không phải là của một cá nhân. Chính phủ phải có nhiệm vụ kiểm soát để ngân hàng trở thành công cụ, chứ không trở thành ông chủ của các hoạt động kinh doanh và của các doanh nghiệp và sáng kiến cá nhân.

Bộ luật Dự trữ Liên bang ban hành ngày 23/12/1913 là một trong những thành công về lập pháp của Wilson. Các đảng viên Bảo thủ đã ra sức ủng hộ việc thành lập một ngân hàng trung ương. Nhưng bộ luật mới của Wilson – được ban hành theo chủ trương của đại biểu Đảng Dân chủ Jeffersonian – lại chia đất nước thành 12 quận, mỗi quận có một Ngân hàng Dự trữ Liên bang, tất cả các ngân hàng này đều do ủy ban Dự trữ Liên bang giám sát và chỉ có quyền hạn nhất định trong việc đưa ra các mức lãi suất khác nhau. Đạo luật này đảm bảo cho hoạt động cung tiền được linh hoạt hơn và giúp cho khoản dự trữ tiền tệ của các ngân hàng dự trữ liên bang đáp ứng được nhu cầu kinh doanh. Hệ thống này được tập trung hóa ở mức độ cao hơn vào những năm 1930.

Nhiệm vụ quan trọng kế tiếp là điều tiết các công ty độc quyền và điều tra các vụ vi phạm pháp luật trong các công ty. Quốc hội đã cho phép ủy ban Thương mại Liên bang ban hành các lệnh cấm các hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong các giao dịch buôn bán liên bang. Bộ luật Chống độc quyền Clayton đã cấm nhiều hoạt động của các tập đoàn đang vi phạm luật pháp như việc các ban giám đốc cấu kết với nhau, phân biệt đối xử về giá đối với các khách hàng, sử dụng mệnh lệnh trong những cuộc tranh chấp với người lao động và việc một công ty sở hữu cổ phần trong nhiều doanh nghiệp tương tự nhau.

Nông dân và những người lao động khác cũng không bị quên lãng. Bộ luật Smith-Lever năm 1914 đã thành lập một hệ thống mở của các cơ quan nhà nước nhằm hỗ trợ nông dân trên khắp quốc gia. Các Bộ luật tiếp theo đã cho phép nông dân vay tiền với lãi suất thấp. Bộ luật Seamen ban hành năm 1915 cũng đã cải thiện các điều kiện sống và làm việc trên các tàu biển. Bộ luật Bồi thường cho người lao động Liên bang năm 1916 đã đảm bảo cấp tiền trợ cấp cho người lao động bị tàn phế khi đang làm việc trong các ngành dịch vụ dân sự, và xây dựng một hình mẫu trợ cấp tương tự áp dụng trong các doanh nghiệp tư nhân. Bộ luật Adamson ban hành cùng năm đó đã thiết lập chế độ làm việc tám giờ một ngày cho lao động ngành đường sắt.

Những thành tựu này đã khiến Wilson chiếm được một vị trí vững chắc trong lịch sử nước Mỹ với tư cách là một trong những nhà cải cách chính trị tiên tiến nhất của dân tộc. Tuy nhiên, uy tín đối nội của ông đã nhanh chóng bị lu mờ trước những thành tích trong công việc đối ngoại với tư cách là một vị tổng thống thời chiến tranh, người đã dẫn đất nước tới chiến thắng, nhưng sau đó lại không thể duy trì được sự ủng hộ của dân chúng đối với nền hòa bình.

MỘT DÂN TỘC CỦA NHIỀU DÂN TỘC

Không có một quốc gia nào trên thế giới lại có lịch sử gắn bó chặt chẽ với những dòng người nhập cư nhiều như Hoa Kỳ. Trong 15 năm đầu tiên của thế kỷ XX, hơn 13 triệu người đã đến Hoa Kỳ. Nhiều người trong số họ nhập cư vào nước Mỹ thông qua đảo Ellis – trung tâm nhập cư của Liên bang, được mở cửa năm 1892 tại cảng New York (Mặc dù không còn hoạt động nữa, song đảo này đã được mở cửa lại năm 1992 để làm đài tưởng niệm hàng triệu người đã từng bước qua ngưỡng cửa của nước Mỹ tại đây).

Cuộc thống kê dân số đầu tiên năm 1790 đã ước tính dân số Mỹ là 3.929.214 người. Gần một nửa dân số của 13 bang đầu tiên có nguồn gốc từ nước Anh; phần còn lại là người Scotlen, Ai-len, người Đức, người Hà Lan, người Pháp, người Thụy Điển, người xứ Wales và người Phần Lan. Những người châu Âu da trắng này phần lớn đều theo đạo Tin Lành. Một phần năm dân số Mỹ là những nô lệ châu Phi.

Từ rất sớm, người Mỹ đã coi những người nhập cư như một nguồn lực cần thiết để mở rộng biên giới. Kết quả là chỉ có rất ít quy định hạn chế dòng người nhập cư vào Mỹ cho tới tận thập niên 1920. Tuy nhiên, khi ngày càng có nhiều dân nhập cư tới nước Mỹ thì một số người Mỹ lại lo ngại rằng nền văn hóa của họ đang bị đe dọa.

Những người lập quốc, đặc biệt là Thomas Jefferson, đã tỏ ra mâu thuẫn trong quan điểm về việc nước Mỹ có nên chào đón dòng người nhập cư từ mọi nơi trên trái đất hay không. Tổng thống Jefferson đặt câu hỏi liệu nền dân chủ có được an toàn trong bàn tay của những con người mới tới nước Mỹ từ những xứ sở vốn vẫn duy trì chế độ quân chủ hoặc luật lệ hoàng gia hay không. Tuy vậy, ít người ủng hộ việc đóng cửa hoàn toàn đối với lực lượng lao động nhập cư từ nước ngoài.

Phong trào nhập cư có xu hướng chậm lại vào cuối thế kỷ XVIII và đầu thế kỷ XIX vì các cuộc chiến tranh đã ngăn cản giao thông xuyên Đại Tây Dương và các chính phủ châu Âu đã ngăn cấm di cư để giữ lại thanh niên trong độ tuổi tòng quân. Sau đó, dân số châu Âu tăng lên. Việc có nhiều người hơn trên một vùng đất cũ đã khiến nông dân phải thu hẹp các khoảnh đất canh tác, đến nỗi gia đình họ chỉ đủ để tồn tại. Hơn nữa, các ngành công nghiệp nông thôn đang trở thành nạn nhân của cuộc Cách mạng Công nghiệp mà thực chất chính là việc hoạt động sản xuất được cơ khí hóa. Ở châu Âu, hàng ngàn thợ thủ công đã bị thất nghiệp vì họ không muốn hoặc không thể tìm được việc làm trong các nhà máy.

Giữa thập niên 1840, hàng triệu người nhập cư đã tìm đường tới Mỹ vì ở Ai-len, khoai tây bị phá hại do côn trùng và ở Đức, các cuộc cách mạng cứ xảy ra liên miên. Đồng thời, một số người nhập cư từ miền Đông Nam Trung Quốc nghèo khổ cũng đến các bang ở bờ Tây nước Mỹ.

Vào những năm từ 1890 đến 1921, gần 19 triệu người nhập cư đã đến Mỹ. Đây cũng chính là năm mà Quốc hội Mỹ lần đầu tiên thông qua các quy định hạn chế số lượng người nhập cư. Phần đông những người nhập cư này tới từ Italia, Nga, Ba Lan, Hy Lạp và các nước vùng Ban-căng. Những người không phải từ châu Âu cũng đến nước Mỹ: người Nhật đến nước Mỹ từ phía đông, người Canada từ phía nam và người Mexico từ phía bắc.

Cho tới đầu thập niên 1920, một liên minh đã được hình thành giữa những người làm công ăn lương có tổ chức và những người ủng hộ nhập cư hạn chế vì lý do chủng tộc hay tôn giáo – đó là Liên đoàn Ku Klux Klan và Hạn chế Nhập cư. Bộ luật Nhập cư Johnson – Reed năm 1924 đã khiến lượng người nhập cư bị cắt giảm vĩnh viễn bằng các hạn ngạch nhập cư căn cứ trên quốc tịch gốc của họ.

Cuộc Đại suy thoái những năm 1930 đã khiến dòng người nhập cư ngày càng giảm. Nói chung, công chúng phản đối các dòng người nhập cư, thậm chí đối với cả những người thiểu số đến từ châu Âu. Do đó, chỉ có ít người tị nạn tìm được nơi trú ẩn ở nước Mỹ sau khi Adolf Hitler lên cầm quyền năm 1933.

Trong suốt nhiều thập niên sau chiến tranh, Hoa Kỳ tiếp tục duy trì hạn ngạch dựa vào quốc tịch gốc của những người nhập cư. Những người ủng hộ Đạo luật Mc Carran – Walter năm 1952 cho rằng sự nới lỏng hạn ngạch có thể khiến nước Mỹ chịu nguy hiểm khi quá nhiều người theo tư tưởng Mác-xít đến Mỹ từ Đông Âu.

Năm 1965, Quốc hội đã thay thế hạn ngạch dựa trên nguồn gốc nhập cư bằng các hạn ngạch dựa trên việc người đó đến từ bán cầu Nam hay bán cầu Bắc. Họ hàng của các công dân Mỹ sẽ được ưu tiên, cũng như những người nhập cư có trình độ tay nghề cao – lực lượng mà nước Mỹ đang thiếu. Năm 1978, hạn ngạch theo bán cầu đã được thay thế bằng mức trần áp dụng cho toàn thế giới là 290.000 người nhập cư mỗi năm. Sau khi Quốc hội Mỹ thông qua Đạo luật Tị nạn năm 1980 thì con số này đã giảm xuống 270.000 người mỗi năm.

Từ giữa thập niên 1970, nước Mỹ đã phải đối mặt với một làn sóng nhập cư mới từ châu Á, châu Phi và châu Mỹ La-tinh. Những cộng đồng dân cư này đã làm biến đổi đáng kể các cộng đồng dân cư khác trên khắp nước Mỹ. Ước tính hiện nay dự báo rằng tổng số người nhập cư vào Mỹ một cách hợp pháp hằng năm chừng 600.000 người.

Tuy nhiên, hạn ngạch về người nhập cư và người di tản đã khiến cho nhu cầu về lao động không được đáp ứng đầy đủ. Do đó, nạn nhập cư bất hợp pháp vẫn là một vấn đề nghiêm trọng. Hàng ngày, người Mexico và người châu Mỹ La-tinh vẫn vượt qua biên giới tây nam nước Mỹ để tìm kiếm việc làm với mức lương cao hơn và được hưởng một nền giáo dục cùng chăm sóc y tế tốt hơn cho gia đình họ. Tương tự, dòng người di cư bất hợp pháp vẫn đến Mỹ từ Trung Quốc và các nước châu Á khác. Các ước tính là khác nhau, nhưng nhiều ước tính cho rằng có tới 600.000 người nhập cư bất hợp pháp đến Hoa Kỳ hàng năm.

Làn sóng nhập cư khổng lồ này gây ra những căng thẳng về xã hội cùng với những lợi ích về kinh tế và văn hóa. Tuy nhiên, một điều đã ăn sâu trong tiềm thức của người Mỹ là niềm tin vào Tượng Nữ thần Tự do đang đứng sừng sững như một biểu tượng cho nước Mỹ khi bà giương cao ngọn đuốc trước chiếc cổng vàng chào đón những con người đang nóng lòng được hít thở bầu không khí tự do. Niềm tin ấy, và sự hiểu biết chắc chắn rằng, tổ tiên của người Mỹ đã từng là những người nhập cư, đã khiến cho nước Mỹ vẫn là một dân tộc của nhiều dân tộc.

Chương 10.
CHIẾN TRANH, THỊNH VƯỢNG VÀ SUY THOÁI

“Công việc chính của người Mỹ là kinh doanh”

—Tổng thống Calvin Coolidge, 1925

CHIẾN TRANH VÀ CÁC QUYỀN TRUNG LẬP

Đối với công chúng Mỹ, cuộc chiến tranh bùng nổ ở châu Âu vào năm 1914 – khi quân đội Đức – áo – Hung tấn công Anh-Pháp-Nga – đã gây nên một cú sốc. Lúc đầu, cuộc chiến ấy có vẻ như ở rất xa nước Mỹ, nhưng lại gây ra những ảnh hưởng về kinh tế và chính trị rất nhanh chóng và sâu sắc. Năm 1915, nền công nghiệp Mỹ đang bị suy thoái nhẹ nay đã được phục hồi nhờ những đơn đặt hàng quân trang và vũ khí từ các nước đồng minh phương Tây. Cả hai phe đã sử dụng những phương tiện tuyên truyền nhằm đánh thức những tình cảm mạnh mẽ của người Mỹ – một phần ba trong số họ là người nước ngoài hoặc có cha, mẹ hay cả bố và mẹ đều là người nước ngoài. Hơn nữa, cả Anh và Đức trước kia đều đã phản đối vận tải đường biển của Mỹ ở ngoài khơi và điều đó đã khiến Tổng thống Woodrow Wilson lên tiếng phản đối kịch liệt.

Nước Anh, vốn có thế mạnh về hàng hải, đã chặn và khám xét các tàu biển của Mỹ rồi sau đó sung công các chuyến tàu chở hàng đến nước Đức. Ngược lại, Đức đã sử dụng thứ vũ khí hải quân quan trọng nhất của mình là tàu ngầm để đánh chìm các tàu viễn dương đến Anh và Pháp. Tổng thống Wilson cảnh báo rằng Hoa Kỳ, với tư cách một quốc gia trung lập, sẽ không từ bỏ quyền lợi truyền thống của mình là được phép giao thương trên các đại dương. Ông cũng tuyên bố rằng, nước Mỹ sẽ buộc Đức phải chịu trách nhiệm nghiêm khắc về những thiệt hại của các con tàu viễn dương Mỹ và về sinh mạng của người Mỹ. Vào ngày 7/5/1915, một tàu ngầm Đức đã đánh chìm con tàu Lusitania của Hàng hải nước Anh, khiến 1198 người chết, trong đó có 128 là người Mỹ. Trước sự căm phẫn của công chúng Mỹ, Wilson đã yêu cầu nước Đức phải chấm dứt ngay lập tức các cuộc tấn công vào các tàu khách và tàu buôn trên biển.

Để né tránh chiến tranh với Hoa Kỳ, nước Đức đã đồng ý là sẽ cảnh báo cho các tàu buôn, kể cả tàu có treo cờ của đối phương, trước khi bắn vào những con tàu đó. Nhưng sau khi hai cuộc tấn công nữa lại tiếp tục xảy ra – tàu hơi nước Arabic của nước Anh đã bị đánh đắm vào tháng 8/1915 và tàu Sussex của Pháp đã bị đánh đắm bằng ngư lôi vào tháng 3/1916 – Wilson đã ra tối hậu thư tuyên bố Hoa Kỳ sẽ cắt đứt quan hệ ngoại giao với Đức nếu nước này không từ bỏ các cuộc tấn công bằng tàu ngầm. Nước Đức đã chấp thuận yêu cầu đó và không gây ra một cuộc tấn công nào khác cho đến tận cuối năm.

Wilson đã tái đắc cử tổng thống năm 1916 một phần nhờ khẩu hiệu Wilson đã giúp nước Mỹ tránh được chiến tranh. Cảm thấy mình có một trọng trách phải hành động như một người gìn giữ hòa bình, ngày 22/1/1917, trong bài diễn văn đọc trước Thượng viện, Wilson đã đề nghị các quốc gia đang tham chiến hãy chấp nhận một nền hòa bình không có chiến thắng.

HOA KỲ THAM GIA CHIẾN TRANH THẾ GIỚI LẦN THỨ NHẤT

Tuy nhiên, ngày 31/1/1917, Chính phủ Đức đã tiếp tục cuộc chiến tranh bằng tàu ngầm không hạn chế. Sau khi năm tàu Mỹ bị bắn chìm, ngày 2/4/1917, Wilson đã yêu cầu Quốc hội cho phép nước Mỹ tuyên chiến. Quốc hội đã nhanh chóng thông qua yêu cầu này. Ngay lập tức, Chính phủ đã tiến hành huy động các nguồn lực quân sự, công nghiệp, lao động và nông nghiệp. Đến tháng 10/1918, vào đêm chiến thắng của Khối Đồng minh, quân đội Mỹ gồm 1.750.000 binh sỹ đã được triển khai tại Pháp.

Vào mùa hè năm 1918, dưới sự chỉ huy của Tướng John J. Pershing, các đơn vị thiện chiến của Mỹ đã đóng vai trò quyết định trong việc đẩy lùi cuộc tấn công cuối cùng của Đức trên đất liền. Vào mùa thu năm đó, quân Mỹ đã góp phần quan trọng trong cuộc tấn công chiến tuyến Meuse Argonne và bẻ gãy chiến tuyến Hindenburg nổi tiếng là kiên cố của quân Đức.

Tổng thống Wilson đã có đóng góp lớn lao vào việc sớm chấm dứt chiến tranh. Ông đã xác định rõ những mục tiêu chiến tranh của Hoa Kỳ và luôn nhấn mạnh rằng cuộc chiến này được tiến hành không phải để chống lại nhân dân Đức, mà nhằm chống lại chính phủ chuyên chế của nước Đức. Mười bốn điểm nổi tiếng do ông đưa ra đã được đệ trình trước Thượng viện vào tháng 1/1918, có nội dung kêu gọi: bãi bỏ những hiệp ước quốc tế bí mật, tự do khai thác các tuyến đường biển, tự do thương mại giữa các quốc gia, giải trừ quân bị, điều chỉnh những đòi hỏi của chế độ thực dân liên quan tới quyền lợi người dân, đảm bảo quyền tự trị và tự do phát triển kinh tế của các dân tộc châu Âu, và quan trọng nhất là thành lập Hội Quốc Liên trên nguyên tắc tôn trọng lẫn nhau về độc lập chính trị và toàn vẹn lãnh thổ đối với các quốc gia lớn cũng như các quốc gia nhỏ.

Tháng 10/1918, đứng trước sự thất bại chắc chắn, Chính phủ Đức đã kêu gọi Wilson đàm phán trên cơ sở mười bốn điểm. Sau một tháng đàm phán bí mật mà không hề đưa ra một đảm bảo chắc chắn nào đối với nước Đức, một hiệp định đình chiến (về mặt kỹ thuật thì đó là sự ngừng bắn, còn trên thực tế thì đó là sự đầu hàng của quân Đức) đã được ký kết ngày 11/11/1918.

HỘI QUỐC LIÊN

Tổng thống Wilson hy vọng rằng hiệp định cuối cùng do các quốc gia thắng trận soạn thảo sẽ làm hài lòng các bên, nhưng những mất mát về vật chất và tinh thần sau bốn năm chiến tranh đã khiến các đồng minh châu Âu đưa ra những đòi hỏi khắc nghiệt. Bị thuyết phục bởi niềm tin rằng một Hội Quốc Liên – hy vọng lớn nhất của ông về hòa bình sau chiến tranh – sẽ không bao giờ trở thành hiện thực nếu ông không có những nhượng bộ đối với Khối Đồng minh, nên Tổng thống Wilson đã thỏa hiệp ở các điều khoản về quyền tự quyết, về nền ngoại giao cởi mở và về những vấn đề cụ thể khác. Tuy nhiên, ông đã bác bỏ thành công yêu sách của Thủ tướng Pháp, Georges Clemanceau, đòi tách toàn bộ vùng Rhineland khỏi nước Đức. Ông cũng đã bác bỏ đề nghị buộc nước Đức phải bồi hoàn toàn bộ tổn thất chiến tranh. Tuy nhiên, Hiệp ước cuối cùng (Hiệp ước Versailles) cũng đã cho phép Pháp chiếm đóng vùng Saar Basin với các mỏ than và thiếc giàu có, đồng thời, cũng buộc nước Đức phải chịu một gánh nặng to lớn trong việc bồi thường tổn thất chiến tranh.

Cuối cùng, các đề nghị của Wilson về một nền hòa bình rộng rãi và lâu dài hầu như đều thất bại ngoài việc thành lập Hội Quốc Liên – một nội dung mà Wilson đã đưa vào trong hiệp định đình chiến. Tuy nhiên, do tỏ ra không có đủ sức thuyết phục, ông đã không đưa được những người lãnh đạo Đảng Cộng hòa vào trong các cuộc đàm phán hòa bình. Sau đó, cùng với với một văn kiện mang tính đảng phái, ông đã không chịu đưa ra những nhượng bộ cần thiết để làm an lòng những mối quan ngại của Đảng Cộng hòa về vấn đề bảo vệ chủ quyền cho nước Mỹ.

Trong khi Hiệp định đang bị một ủy ban của Thượng viện đình lại, Wilson đã thực hiện một chuyến đi vòng quanh nước Mỹ để kêu gọi sự ủng hộ của dân chúng. Ngày 25/9/1919, vốn bị suy kiệt về thể lực do những lăn lộn vất vả cho sự nghiệp kiến tạo hòa bình và do những sức ép của nhiệm kỳ tổng thống trong thời buổi chiến tranh, ông đã bị đột quỵ. Sau nhiều tuần ốm nặng, ông đã không bao giờ hoàn toàn bình phục được nữa. Trong hai lần bỏ phiếu khác nhau – tháng 11/1919 và tháng 3/1920, một lần nữa, Thượng viện đã bác bỏ Hiệp ước Versailles trong đó có đề nghị thành lập Hội Quốc Liên.

Hội Quốc Liên không bao giờ có khả năng duy trì trật tự thế giới. Thất bại của Wilson chỉ ra rằng dân chúng Mỹ chưa sẵn sàng đóng vai trò người lãnh đạo các công việc quốc tế. Tầm nhìn không tưởng của Tổng thống Wilson đã cổ vũ cho nước Mỹ trong một thời gian ngắn, nhưng sự thất bại của tầm nhìn ấy với cùng với hoàn cảnh thực tại đã nhanh chóng khiến dân Mỹ không còn ảo tưởng đối với các sự kiện quốc tế. Từ đó, nước Mỹ đã bắt đầu quay lại với chủ nghĩa biệt lập bản năng của mình.

TÌNH TRẠNG BẤT ỔN SAU CHIẾN TRANH

Quá trình chuyển tiếp từ chiến tranh sang hòa bình thực sự là hỗn độn. Sự bùng nổ kinh tế sau chiến tranh diễn ra cùng với giá tiêu dùng leo thang. Các công đoàn lao động vốn không hề có cuộc đình công nào trong chiến tranh nay bắt đầu có những đòi hỏi quan trọng về việc làm. Mùa hè năm 1919, một số cuộc nổi loạn sắc tộc đã xuất hiện, phản ánh nỗi lo sợ đối với sự nổi lên của phong trào người da đen mới – tức là những người đã tham gia quân ngũ hoặc đã di cư lên phía Bắc để làm việc trong các ngành công nghiệp chiến tranh.

Những sự kiện này xảy ra đồng thời với mối lo ngại trên khắp nước Mỹ về một phong trào cách mạng quốc tế mới xảy ra. Năm 1917, người Bôn-sê-vích đã thâu tóm quyền lực ở nước Nga. Sau chiến tranh, họ đã thực hiện thành công các cuộc cách mạng ở Đức và Hungari. Đến năm 1919, dường như họ đã đến nước Mỹ. Noi theo những tấm gương Bôn-sê-vích, nhiều quân nhân Mỹ của Đảng Xã hội đã đứng ra thành lập Đảng Cộng sản ở nước Mỹ. Tháng 4/1919, cơ quan bưu điện đã ngăn chặn được hơn 40 trái bom gửi tới địa chỉ của các quan chức cao cấp. Nơi ở của Tổng Chưởng lý A. Mitchell Palmer tại Washington cũng bị đánh bom. Để trả đũa, Palmer đã cho phép các toán quân liên bang được phép thu thập hồ sơ về các phần tử cấp tiến nổi tiếng và trục xuất những phần tử không phải là công dân Mỹ. Những cuộc vây ráp này đã làm tổn thương nhiều nhân vật cấp tiến và được mô tả như những phát súng mở màn cho một cuộc thanh trừng.

Những lời cảnh báo ghê gớm của Palmer đã châm ngòi cho mối kinh sợ bọn Đỏ, nhưng nỗi lo sợ này cũng đã lắng xuống vào giữa những năm 1920. Ngay cả cuộc đánh bom Phố Wall vào tháng 9 cũng không làm mối lo ngại đó trở lại. Tuy nhiên, từ năm 1919 trở đi, một làn sóng đối đầu về quân sự đối với chủ nghĩa cộng sản cách mạng đã ngấm ngầm chảy trong cuộc sống của người dân nước Mỹ.

NỀN KINH TẾ THỊNH VƯỢNG TRONG THẬP NIÊN 20

Tổng thống Wilson, quá bận tâm về những lo toan chiến tranh và sau đó lại bị đột quỵ, đã xử lý các vấn đề sau chiến tranh rất tồi. Nền kinh tế tăng trưởng mạnh mẽ đã bắt đầu suy sụp vào giữa những năm 1920. Các đảng viên Đảng Cộng hòa tranh cử chức Tổng thống và Phó Tổng thống là Warren G. Harding và Calvin Coolidge đã dễ dàng đánh bại các ứng viên của Đảng Dân chủ đối lập là James M. Cox và Franklin D. Roosevelt.

Sau sự phê chuẩn Điều bổ sung sửa đổi thứ 19 trong Hiến pháp Mỹ, lần đầu tiên, phụ nữ Mỹ đã được quyền tham gia bầu cử tổng thống.

Hai năm đầu tiên trong nhiệm kỳ tổng thống của Hardings là thời gian đất nước vẫn trong tình trạng suy thoái kinh tế vốn đã bắt đầu dưới thời Wilson. Tuy nhiên, năm 1923, sự thịnh vượng đã quay trở lại. Trong sáu năm sau đó, nước Mỹ đã có một nền kinh tế thịnh vượng nhất trong lịch sử, ít nhất là đối với các khu đô thị. Các chính sách kinh tế của chính phủ trong những năm 1920 vẫn mang tư tưởng bảo thủ rõ rệt. Những chính sách này dựa trên quan điểm cho rằng nếu chính phủ khuyến khích khu vực kinh tế tư nhân phát triển thì hầu hết các tầng lớp dân cư khác đều sẽ được hưởng những lợi ích từ sự phát triển đó.

Đảng Cộng hòa đã cố gắng tạo ra những điều kiện thuận lợi nhất cho ngành công nghiệp Hoa Kỳ. Đạo luật Thuế quan Fordney-McCumber năm 1922 và Đạo luật Hawley-Smoot năm 1930 đã đẩy các hàng rào quan thuế lên tới mức cao hơn nhằm đảm bảo cho các nhà sản xuất Mỹ một vị thế độc quyền hết trong lĩnh vực này tới lĩnh vực khác trên thị trường nội địa. Nhưng những đạo luật này cũng đã cản trở thương mại lành mạnh với châu Âu – một hoạt động thương mại lẽ ra đã có thể thúc đẩy kinh tế thế giới. Đạo luật Smoot – Hawley ra đời vào giai đoạn đầu của cuộc Đại suy thoái đã châm ngòi cho hàng loạt hành động trả đũa của các quốc gia công nghiệp khác, khiến thương mại quốc tế suy giảm nghiêm trọng và đẩy kinh tế thế giới vào một giai đoạn suy thoái sâu sắc hơn.

Chính phủ Liên bang cũng đã bắt đầu một chương trình cắt giảm thuế, điều này phản ánh chủ trương của Bộ trưởng Tài chính Andrew Mellon cho rằng mức thuế thu nhập và thuế doanh nghiệp cao sẽ ngăn cản đầu tư vào các doanh nghiệp công nghiệp mới. Quốc hội đã ủng hộ những đề xuất của ông bằng hàng loạt các điều luật được thông qua trong khoảng thời gian từ 1921 đến 1929.

“Công việc chính của người Mỹ là kinh doanh” – ông Calvin Coolidge đã tuyên bố như vậy. Ông là vị Phó Tổng thống, sinh ra ở Vermont, đã kế nhiệm năm 1923 sau khi Tổng thống Harding qua đời. Sau đó, ông đã chính thức được bầu làm tổng thống trong cuộc bầu cử năm 1924. Coolidge đã công kích các chính sách kinh tế bảo thủ của Đảng Cộng hòa, nhưng ông là một nhà quản lý có năng lực hơn so với Harding yếu kém, vì chính phủ của ông này đã bị buộc tội tham nhũng trong những tháng trước khi ông qua đời.

Trong suốt những năm 1920, các doanh nghiệp tư nhân đã nhận được sự khuyến khích lớn từ phía chính phủ, bao gồm các khoản vay xây dựng, các hợp đồng vận chuyển thư tín có lợi và những khoản trợ cấp gián tiếp khác. Chẳng hạn, Đạo luật Vận tải năm 1920 đã trao quyền quản lý hệ thống đường sắt quốc gia cho tư nhân vốn thuộc về chính phủ trong thời gian chiến tranh. Đội tàu buôn từng thuộc quyền sở hữu của chính phủ nay cũng được bán cho các nhà quản lý tư nhân.

Tuy nhiên, các chính sách của Đảng Cộng hòa trong nông nghiệp ngày càng bị phê phán vì nông dân ít được hưởng lợi từ sự hưng thịnh kinh tế trong thập niên 20. Giai đoạn từ 1900 đến 1920 là một trong những thời kỳ mà giá nông phẩm gia tăng, một phần là do nhu cầu lớn chưa từng có về sản phẩm nông nghiệp trong thời gian chiến tranh đã kích thích sản xuất. Nhưng đến cuối năm 1920, chiến tranh đã kết thúc kéo theo sự suy giảm trong tiêu thụ nông sản khiến thương mại nông nghiệp với các sản phẩm chính là lúa mì và ngô đã bị sa sút nghiêm trọng. Nhiều nguyên nhân đã được nêu ra để giải thích cho tình trạng suy thoái của nông nghiệp Mỹ, nhưng nhân tố quan trọng nhất vẫn là do các thị trường nước ngoài của Mỹ không còn nữa. Hiện tượng này xảy ra một phần là do các phản ứng đối với chính sách quan thuế của nước Mỹ, nhưng đồng thời cũng là do sản lượng nông nghiệp đã tăng trưởng quá mạnh – một hiện tượng phổ biến trên thế giới vào thời điểm bấy giờ. Khi cuộc Đại suy thoái diễn ra trong những năm 1930, nó đã phá hủy nền kinh tế trang trại Mỹ trước đó vốn đã rất mong manh.

Nếu không tính đến những khó khăn trong nông nghiệp, có thể nói rằng thập niên 20 đã mang lại cuộc sống tốt đẹp nhất cho đại đa số người Mỹ. Đây là thập kỷ mà những gia đình Mỹ bình thường có thể mua chiếc xe ôtô đầu tiên của họ, mua tủ lạnh, máy hút bụi, giải trí bằng radio và thường xuyên tới rạp chiếu bóng. Thịnh vượng là có thật và đã mang lại lợi ích cho đa số người dân Mỹ. Kết quả là Đảng Cộng hòa đã chiếm được lòng tin của dân chúng và do đó, có được những ủng hộ quan trọng về chính trị.

NHỮNG CĂNG THẲNG TRONG VẤN ĐỀ NHẬP CƯ

Trong những năm 1920, lần đầu tiên trong lịch sử, nước Mỹ bắt đầu cấm người nhập cư từ nước ngoài. Từ lâu nay, dòng người nhập cư lớn từ nước ngoài đã gây ra những căng thẳng xã hội sâu sắc, nhưng những người này chủ yếu là từ Bắc Âu – những người nếu không nhanh chóng đồng hóa thì cũng có những nét tương đồng với hầu hết dân Mỹ. Tuy nhiên, vào cuối thế kỷ XIX, đại đa số dân nhập cư đến Hoa Kỳ là người Nam Âu và Đông Âu. Theo thống kê năm 1900, dân số Mỹ chỉ khoảng 76 triệu người. 15 năm sau, hơn 15 triệu người nhập cư đã đến sinh sống trên đất Mỹ.

Khoảng 2/3 trong số những người này là thuộc các dân tộc cấp tiến và các nhóm dân tộc thiểu số khác – người Do Thái gốc Nga, người Ba Lan, người Slavic, người Hy Lạp, người Nam Italia. Họ là những người không theo đạo Tin Lành, cũng không theo đạo Thiên Chúa Bắc Âu, và nhiều người Mỹ e ngại rằng những người nhập cư mới này không chịu đồng hóa. Họ thường làm những công việc nặng nhọc, nguy hiểm và được trả công thấp – nhưng họ cũng là nguyên nhân khiến tiền lương của những người Mỹ định cư bị giảm đi. Họ thường sống tập trung trong những khu vực riêng tồi tàn của từng dân tộc và vẫn giữ những phong tục địa phương của Cựu Thế giới, biết rất ít tiếng Anh và ủng hộ các bộ máy chính trị xấu xa phục vụ cho những nhu cầu của họ. Những người theo chủ nghĩa dân Mỹ chính gốc muốn gửi trả những người dân mới nhập cư này về châu Âu còn các nhà xã hội thì muốn Mỹ hóa họ. Cả hai giới này đều cho rằng họ là mối đe dọa đối với bản sắc văn hóa Mỹ.

Tạm chững lại do Chiến tranh Thế giới Thứ nhất, làn sóng nhập cư đã trở lại vào năm 1919, nhưng nhanh chóng vấp phải sự phản đối mạnh mẽ của các nhóm dân cư trong xã hội Mỹ như Liên đoàn Lao động Mỹ và tổ chức Klux Klan. Hàng triệu người dân Mỹ không thuộc cả hai tổ chức này đã đồng tình với quan điểm của nhiều người cho rằng những người di cư đến từ các dân tộc không thuộc Bắc Âu là những người thấp kém hơn họ, và do đó ủng hộ quan điểm hạn chế nhập cư. Tất nhiên cũng có những quan điểm ủng hộ người nhập cư để dân tộc Mỹ trưởng thành hơn, nhưng với điều kiện phải hạn chế số lượng nhập cư.

Năm 1921, Quốc hội đã thông qua Đạo luật Nhập cư Khẩn cấp Hạn chế. Nó đã được thay thế bởi Đạo luật Johnson-Reed National Origins Act năm 1924. Đạo luật này quy định một hạn ngạch nhập cư cho mỗi một quốc tịch. Các hạn ngạch này được xây dựng dựa trên số liệu điều tra dân số năm 1890 – năm mà trào lưu nhập cư mới chưa để lại dấu ấn của nó. Đạo luật này đã vấp phải sự phản đối của những người nhập cư từ Nam và Đông Âu, và làm giảm số lượng người nhập cư đi đáng kể. Sau năm 1929, những ảnh hưởng kinh tế của cuộc Đại suy thoái cũng là nguyên nhân làm cho lượng người nhập cư ít ỏi đó lại di cư ra khỏi nước Mỹ – cho đến khi các người dân tị nạn từ các nước châu Âu phát xít bắt đầu gây áp lực để được cho phép nhập cảnh vào Hoa Kỳ.

SỰ XUNG ĐỘT CỦA CÁC NỀN VĂN HÓA

Một số người Mỹ thể hiện sự bất mãn của mình đối với đặc điểm của cuộc sống hiện đại của thập niên 20 bằng cách chú trọng đời sống gia đình và đời sống tôn giáo khi xã hội ngày càng mang sắc thái thành thị và coi trọng vật chất, khiến gây ra những xung đột với các phong tục truyền thống ở nông thôn. Các nhà truyền giáo theo chủ nghĩa chính thống như Billy Sunday đã mở đường cho nhiều người đã từng mong muốn được quay về với một quá khứ đơn giản hơn.

Có lẽ biểu hiện mạnh mẽ nhất của khát khao này là cuộc đấu tranh dữ dội của phái chính thống nhằm tìm những luận điểm từ thánh kinh để chống lại lý thuyết khoa học về tiến hóa sinh học của Darwin. Vào thập niên 20, những dự luật cấm giảng dạy thuyết tiến hóa trong nhà trường đã bắt đầu xuất hiện trong luật của các bang miền Nam và miền Trung Tây. Người cầm đầu cuộc tranh đấu dữ dội này là William Jennings Bryan – phát ngôn viên bảo vệ các giá trị văn hóa nông thôn và là một nhà chính trị cấp tiến. Ông đã khéo léo dung hòa quan điểm chống thuyết tiến hóa của mình với thuyết cấp tiến về kinh tế do ông đưa ra trước đó, cho rằng sự phát triển “bằng cách từ chối nhu cầu hay khả năng tái sinh về tôn giáo, đã ngăn cách tất cả các cuộc cải cách”.

Căng thẳng đã lên đến đỉnh điểm vào năm 1925 khi John Scopes, một giáo viên trẻ dạy ở trường trung học, đã bị kết án là vi phạm luật pháp bang Tennessee vì luật pháp bang này cấm dạy về thuyết tiến hóa tại các trường công lập. Vụ án này đã trở thành một sự kiện được quan tâm trên khắp nước Mỹ và được nói đến trong tất cả các bản tin. Liên hiệp Tự do công dân Mỹ đã yêu cầu luật sư Clarence Darrow bào chữa cho Scopes. Bryan đã tranh cãi với vị luật sư đặc biệt này và sau đó đã tỏ ra khá điên rồ khi cho phép Darrow gọi ông là người làm chứng thù địch. Những lý lẽ lộn xộn của Bryans nhằm bảo vệ các điều răn dạy của Kinh thánh như là sự thật theo nghĩa đen trần tục hơn là theo nghĩa ẩn dụ đã gây một làn sóng phản đối rộng rãi. Scopes, gần như đã bị bỏ quên trong vụ tranh cãi, nay bị kết án phạm tội nhưng được bảo lưu vì tính chất phạm tội không quá nghiêm trọng. Bryan đã chết vài ngày sau khi vụ án kết thúc. Tòa án bang đã khôn khéo từ chối xét xử lại vụ án. Các cư dân thành thị đã nhạo báng các tín đồ cực đoan nhưng chủ nghĩa cực đoan vẫn tiếp tục có sức mạnh chi phối ở khu vực nông thôn và ở các thị trấn nhỏ trên nước Mỹ.

Một ví dụ khác về xung đột văn hóa – với những hậu quả nghiêm trọng hơn trên khắp quốc gia – đó là Đạo luật Cấm rượu. Năm 1919, sau gần một thế kỷ tuyên truyền cổ động, Điều bổ sung sửa đổi thứ 19 trong Hiến pháp đã được ban hành, có nội dung cấm sản xuất, bán hoặc vận chuyển các loại đồ uống chứa cồn. Có mục tiêu là loại bỏ hình ảnh về các quán rượu và những người nghiện rượu ra khỏi xã hội Mỹ, Luật Cấm rượu này lại làm nảy sinh hàng ngàn quán rượu bất hợp pháp khác, được gọi là Speakeasy, kèm theo đó là một hình thức tội phạm với lợi nhuận cao – vận chuyển rượu bất hợp pháp – nấp dưới tên lóng là Boot – legging. Luật cấm này là một vấn đề nhạy cảm trong thập niên 20, được tuân thủ ở các vùng nông thôn và bị vi phạm rộng rãi tại các khu vực thành thị Mỹ. Khi cuộc Đại suy thoái nổ ra, đạo luật này càng ngày càng trở nên không còn phù hợp. Điều bổ sung sửa đổi thứ 18 đã được khôi phục vào năm 1933.

Trào lưu chính thống và Đạo luật Cấm rượu là một phần dễ thấy nhất trong những phản ứng rộng rãi đối với xã hội hiện đại và cuộc cách mạng tri thức, với những lối cư xử và quy chuẩn đạo đức thay đổi, khiến cho thập niên 20 được mệnh danh là thời đại nhạc Jazz, thập niên 20 ồn ào, hay kỷ nguyên của thanh niên sôi nổi. Chiến tranh Thế giới Thứ nhất đã đảo lộn trật tự đạo đức và trật tự xã hội thời Victoria. Sự thịnh vượng về kinh tế đã tạo nên một phong cách sống cởi mở và hưởng lạc trong tầng lớp thanh niên trung lưu.

Các nhà học giả hàng đầu đã bày tỏ quan điểm ủng hộ sự thay đổi này. H.L. Mencken, một nhà phê bình xã hội nổi tiếng nhất của thập niên 20, đã lên án không thương xót tính giả tạo và nịnh đầm đã tồn tại trong đời sống của người Mỹ. Ông đã thường xuyên quan sát thấy những biểu hiện này ở các vùng nông thôn và trong giới doanh nhân. Những người ủng hộ ông trong các phong trào tiến bộ đã bày tỏ lòng tin của họ vào nhân dân và lớn tiếng kêu gọi một xã hội dân chủ. Mencken, tín đồ của Nietzsche, đã gọi nhân vật ủng hộ dân chủ này là kẻ khờ khạo và coi tầng lớp trung lưu Mỹ là tầng lớp khờ khạo.

Nhà văn F. Scott Fitzgerald đã mô tả sức sống, sự hỗn loạn và ảo tưởng của dân chúng Mỹ trong thập niên này qua các cuốn sách của ông như Người đẹp và những tâm hồn bị đày đọa (1922), Gatsby vĩ đại (1925). Sinclair Lewis, người Mỹ đầu tiên đoạt giải Nobel văn học đã chế nhạo những người bao thu chật hẹp ích kỷ, chỉ chạy theo lợi nhuận trong tiểu thuyết trên đường phố (In Street 1920) và Babbitt (1922). Ernest Hemingway đã phác họa tình trạng bất ổn do cuộc chiến gây ra qua cuốn tiểu thuyết Mặt trời cũng mọc (1926) và cuốn Từ biệt vũ khí (1929). Fitzgerald, Hemingway, và nhiều nhà văn nổi tiếng khác đã thể hiện sự xa lánh nước Mỹ của mình bằng cách chuyển đến sống ở Paris trong hầu hết thập niên đó.

Văn hóa Mỹ gốc Phi cũng nở rộ. Vào khoảng thời gian từ năm 1910 đến năm 1930, hàng loạt người Mỹ da đen đã di cư từ miền Nam lên miền Bắc để tìm kiếm việc làm và tự do cá nhân. Phần lớn trong số họ định cư ở các khu vực đô thị như Harlem của thành phố New York, Detroit, và Chicago. Vào năm 1910, W.E.B Dubois và những trí thức khác đã thành lập Hiệp hội quốc gia vì sự tiến bộ của người da đen (NAACP), nhằm giúp đỡ người Mỹ gốc Phi giành được tiếng nói trên toàn đất Mỹ, một tiếng nói ngày càng có tầm quan trọng trong những năm sau đó.

Đồng thời, một phong trào văn học và nghệ thuật của người Mỹ gốc Phi lấy tên là Phong trào phục hưng ở khu Harlem đã xuất hiện. Giống như phong trào Thế hệ đã mất, những nhà văn như Langston Hughes và Countee Cullen đã chối bỏ các giá trị của giai cấp trung lưu và những hình thức văn chương truyền thống khi họ mô tả cuộc sống hiện thực của người Mỹ trong các tác phẩm của mình. Các nhạc sỹ người Mỹ gốc Phi như Duke Ellington, King Oliver, Louis Armstrong lần đầu tiên đã khiến nhạc Jazz trở thành một yếu tố chính trong đời sống văn hóa Mỹ trong những năm 1920.

CUỘC ĐẠI SUY THOÁI

Tháng 10/1929, thị trường chứng khoán đang phát triển mạnh đã bị sụp đổ khiến nhiều nhà đầu tư phá sản. Nhưng việc thị trường chứng khoán sụp đổ không trực tiếp gây ra cuộc Đại suy thoái, mặc dù nó đã phản ánh chuyện các chính sách tín dụng quá dễ dãi đã khiến thị trường vượt ra ngoài tầm kiểm soát. Nó cũng làm trầm trọng hơn nền kinh tế vốn đã mong manh ở châu Âu – là thị trường có liên quan chặt chẽ đến các khoản cho vay của nước Mỹ. Trong ba năm sau đó, cuộc suy thoái kinh tế bắt đầu từ nước Mỹ đã trở thành một phần của cuộc suy thoái kinh tế trên toàn thế giới. Các doanh nghiệp đóng cửa, các nhà máy ngừng sản xuất, các nhà băng phá sản vì mất các khoản tiền gửi tiết kiệm. Thu nhập nông nghiệp giảm khoảng 50%. Đến tháng 11/1932, cứ năm người Mỹ thì có khoảng một người thất nghiệp.

Chiến dịch tranh cử tổng thống năm 1932 chủ yếu là cuộc tranh luận về các nguyên nhân và những giải pháp có thể cho cuộc Đại suy thoái. Tổng thống Herbert Hoover đã không may mắn khi bước vào Nhà Trắng chỉ tám tháng trước khi thị trường chứng khoán tan vỡ, đã buộc phải nỗ lực và làm việc căng thẳng hơn bất kỳ tổng thống Mỹ nào trước đó để đối phó với giai đoạn kinh tế vô cùng khó khăn này. Ông đã cố gắng tổ chức kinh doanh, đẩy nhanh tiến độ xây dựng những công trình công cộng, thành lập Công ty Tái thiết Tài chính nhằm hỗ trợ các thể chế kinh doanh và tài chính, và đã thuyết phục Quốc hội còn đang miễn cưỡng, cho phép thành lập một cơ quan bảo lãnh thế chấp nhà cửa. Tuy nhiên, các nỗ lực của ông không có mấy hiệu quả và ông đã là một hình ảnh của sự thất bại.

Đối thủ thuộc Đảng Dân chủ của ông là Franklin D.Roosevelt, vốn đã nổi tiếng từ khi làm thống đốc bang New York trong thời kỳ khủng hoảng đang lên cao. Từ ông luôn tỏa ra một tinh thần lạc quan có tính lan tỏa mạnh. Sẵn sàng sử dụng quyền lực nhà nước để đưa ra các giải pháp còn mạnh tay hơn, Roosevelt đã giành được 22.800.000 phiếu bầu phổ thông so với 15.700.000 phiếu bầu cho Tổng thống đương nhiệm Hoover. Nước Mỹ đang chuẩn bị bước vào một kỷ nguyên mới với sự thay đổi lớn về kinh tế và chính trị.

Chương 11.
CHÍNH SÁCH KINH TẾ MỚI VÀ CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI

“Chúng ta phải là kho vũ khí vĩ đại của nền dân chủ”

—Tổng thống Franklin D. Roosevelt, 1941

ROOSEVELT VÀ CHÍNH SÁCH KINH TẾ MỚI

Vào năm 1933, vị tổng thống mới Franklin D. Roosevelt đã mang tới một bầu không khí tự tin và niềm lạc quan, và điều đó đã mau chóng tập hợp được dân chúng đến với tấm biểu ngữ chương trình của ông mang tên Chính sách kinh tế mới (New Deal). Điều duy nhất khiến chúng ta sợ hãi chính là bản thân nỗi khiếp sợ – vị tổng thống đã tuyên bố như vậy trong diễn văn nhậm chức của mình trước dân tộc.

Xét trên khía cạnh nào đó thì Chính sách kinh tế mới chỉ đơn thuần đưa ra những cải cách xã hội và kinh tế vốn đã rất quen thuộc đối với người châu Âu từ hơn một thế hệ nay. Hơn nữa, Chính sách kinh tế mới là cao trào của một xu hướng dài hạn nhằm tiến tới bãi bỏ chủ nghĩa tư bản không can thiệp, trở lại việc kiểm soát đường sắt vào những năm 1880, và đưa ra hàng loạt cải cách luật pháp bang và liên bang đã được khởi xướng trong kỷ nguyên tiến bộ thời các Tổng thống Theodore Roosevelt và Woodrow Wilson.

Tuy nhiên, điều thực sự mới mẻ trong Chính sách kinh tế mới là nó đã nhanh chóng đạt được những thành tựu mà trước đó phải mất nhiều thế hệ mới có được. Rất nhiều chương trình cải cách trong số này đã được khởi thảo một cách vội vã và được quản lý lỏng lẻo; một số khác thì lại mâu thuẫn với những mô hình cải cách còn lại. Hơn nữa, chính sách này chưa bao giờ thành công trong việc đem lại sự thịnh vượng. Tuy vậy, những hành động trong Chính sách kinh tế mới đã giúp đỡ hàng triệu người Mỹ, xây dựng nền tảng cho một liên minh chính trị hùng mạnh, và khiến mỗi công dân Mỹ lại thực sự quan tâm đến chính phủ.

CHÍNH SÁCH KINH TẾ MỚI LẦN THỨ NHẤT

Ngân hàng và Tài chính

Khi Roosevelt tuyên thệ nhậm chức tổng thống, hệ thống ngân hàng và tài chính của Mỹ đang trong tình trạng tê liệt. Đầu tiên, các ngân hàng quốc gia nhanh chóng bị đóng cửa, và sau đó, chỉ được hoạt động trở lại khi chúng có khả năng chi trả. Chính quyền đã thực thi chính sách lạm phát tiền tệ vừa phải để tăng giá cả của hàng hóa và giúp cho các gánh nặng nợ nần nhẹ nhõm phần nào. Các cơ quan mới của chính phủ đã cấp những khoản tín dụng hào phóng cho nông nghiệp và công nghiệp. Công ty Bảo hiểm Tiền gửi Liên bang (FDIC) đã bảo hiểm tới 5000 đô-la cho các khoản tiền tiết tiết kiệm gửi ngân hàng. Các điều luật Liên bang cũng được áp dụng cho hoạt động bán chứng khoán trên sở giao dịch chứng khoán.

Thất nghiệp

Tổng thống Roosevelt đã phải đối mặt với một tỉ lệ thất nghiệp cao chưa từng có trong lịch sử. Vào thời điểm ông nhậm chức, có khoảng 13 triệu người Mỹ – chiếm một phần tư lực lượng lao động – không có việc làm. Những hàng người chờ đợi được phân phát bánh mỳ là cảnh tượng thường thấy tại hầu hết các thành phố. Hàng trăm nghìn người lang thang khắp đất nước để tìm kiếm thức ăn, việc làm và nơi trú ngụ. “Người anh em ơi, bạn có mười xu không?” là đoạn điệp khúc trong một bài hát thịnh hành thời đó.

Bước đi đầu tiên nhằm giải quyết nạn thất nghiệp là hình thành Đội Bảo tồn Dân sự (CCC), một chương trình trợ giúp thanh niên từ 18 đến 25 tuổi. CCC tập hợp thanh niên không có việc làm thành những trại lao động do quân đội quản lý. Trong thập niên đó, đã có khoảng hai triệu thanh niên đã tham gia chương trình này. Họ hoạt động trong nhiều dự án bảo tồn: trồng cây chống xói mòn, bảo vệ các khu rừng quốc gia, loại bỏ ô nhiễm các dòng suối, xây dựng các khu bảo tồn cá, thú săn và chim, bảo vệ các vỉa than, mỏ dầu, đá phiến dẹt, mỏ khí đốt, mỏ muối natri và mỏ khí heli.

Cơ quan Quản lý các công trình công cộng (PWA) cung cấp việc làm cho những công nhân có tay nghề cao trong ngành xây dựng, chủ yếu làm việc trong các dự án lớn hoặc các dự án có quy mô vừa. Các công trình nổi tiếng trong giai đoạn này là đập nước Bonneville, đập Lớn Coulee tại miền Đông Bắc Thái Bình Dương, hệ thống cống ở Chicago, cầu Triborough ở thành phố New York, và hai tàu sân bay (Yorktown và Enterprise) cho Hải quân Mỹ.

Cơ quan Tennessee Valley (TVA), vừa là một chương trình tạo công ăn việc làm, vừa là một dự án quy hoạch các công trình công cộng, đã phát triển vùng thung lũng nghèo của sông Tennessee bằng cách xây dựng một loạt các đập nước nhằm kiểm soát lũ lụt và làm thủy điện. Bằng việc cung cấp điện với giá rẻ cho toàn bộ vùng Tennessee, cơ quan này đã thúc đẩy sự tăng trưởng nhất định về kinh tế, nhưng lại khiến các công ty điện lực tư nhân ghen ghét và thù địch. Các nhà kinh tế xã hội mới ca ngợi rằng đây là một ví dụ tiêu biểu về dân chủ cơ sở.

Trong suốt hơn 2 năm hoạt động từ 1933 đến 1935, Cơ quan Cứu trợ Khẩn cấp Liên bang (FERA) đã trực tiếp phân phát cứu trợ, chủ yếu dưới hình thức trả tiền trực tiếp cho hàng trăm nghìn người. Đôi khi, tổ chức này còn trợ cấp lương cho các giáo viên và nhân viên trong các cơ quan hành chính ở địa phương. Tổ chức này cũng đã triển khai nhiều dự án công cộng quy mô nhỏ cung cấp việc làm, cũng giống như Cơ quan Lao động Dân sự (CWA) từ cuối năm 1933 đến mùa xuân năm 1934. Đây bị chỉ trích là những việc làm giá trị, những công việc này có đủ loại, từ việc đào hào tới sửa chữa đường cao tốc và dạy học. Roosevelt và các quan chức nòng cốt của ông trong chính phủ đã lo lắng về các khoản chi phí dành cho những dự án cung cấp việc làm này, nhưng ông vẫn tiếp tục ủng hộ các chương trình chống nạn thất nghiệp, dựa trên nguyên tắc tạo ra công ăn việc làm chứ không phải là trợ cấp phúc lợi xã hội.

Nông nghiệp

Vào mùa xuân năm 1933, khu vực kinh tế nông nghiệp đang trong tình trạng suy sụp. Điều đó khiến những người khởi xướng Chính sách kinh tế mới có cơ sở để thử nghiệm niềm tin của họ rằng việc điều tiết nhiều hơn sẽ giải quyết được nhiều vấn đề của đất nước. Năm 1933, Quốc hội đã thông qua Luật Điều chỉnh Nông nghiệp (AAA) nhằm trợ giúp kinh tế cho nông dân. AAA đề xuất tăng giá nông sản bằng cách trả cho nông dân một khoản trợ cấp đền bù cho phần sản lượng tự nguyện cắt giảm. Nguồn tiền cho những khoản trợ cấp này có được do số thu từ thuế đánh vào những ngành công nghiệp chế biến nông sản. Tuy nhiên, cho đến khi điều luật này chính thức trở thành luật, thì vụ gieo trồng đã diễn ra rồi, và AAA buộc phải trả cho nông dân một khoản tiền trợ cấp để họ phá bỏ các mảnh đất đã được gieo trồng. Việc cắt giảm sản lượng và trợ cấp nông nghiệp thông qua Công ty Tín dụng Nông sản – là công ty thu mua nông sản để cất trữ – khiến cho sản lượng trên thị trường giảm xuống và giá nông sản tăng lên.

Từ năm 1932 đến năm 1935, thu nhập của nông dân tăng hơn 50% nhưng chỉ phần nào là nhờ vào các chương trình liên bang mà thôi. Trong những năm đó, khi chủ đất được khuyến khích không dùng đất vào trồng trọt, thải hồi những người làm thuê và những người lĩnh canh, thì một trận hạn hán khắc nghiệt đã ập xuống các bang vùng Plains. Gió mạnh và những cơn bão cát đã tàn phá khắp vùng khiến miền này nổi danh là xứ bụi trong suốt những năm 1930. Mùa màng bị tàn phá và các nông trại bị phá hủy.

Cho đến năm 1940, khoảng 2, 5 triệu người đã rời khỏi các bang vùng Plains, tạo thành dòng người di cư lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ. Trong số đó, khoảng 200.000 người đã đến California. Những người di cư không chỉ gồm có nông dân mà còn bao gồm cả lao động chuyên môn, người bán lẻ và nhiều lớp người khác mà sinh kế của họ gắn với sự thăng trầm của các cộng đồng nông nghiệp. Nhiều người trong số họ cuối cùng đã phải tranh nhau tìm kiếm những công việc mang tính thời vụ như thu hái nông sản với đồng lương cực kỳ rẻ mạt.

Chính phủ đã ra tay cứu trợ bằng cách thành lập Cơ quan Bảo toàn Đất đai năm 1935. Những tập quán canh tác làm tàn phá đất đai đã làm cho ảnh hưởng của hạn hán càng trầm trọng thêm. Cơ quan này đã hướng dẫn nông dân các biện pháp làm hạn chế xói mòn. Ngoài ra, gần 30.000 km cây trồng đã được trồng lên để làm giảm sức mạnh của gió.

Tuy AAA phần nhiều là thành công, nhưng nó vẫn bị bãi bỏ vào năm 1936, khi các khoản thuế đánh vào các công ty chế biến thực phẩm bị Tòa án Tối cao cho là không hợp hiến. Quốc hội đã nhanh chóng thông qua một điều luật hỗ trợ nông dân, cho phép chính phủ trợ cấp cho những nông dân chấp nhận bỏ đất không gieo trồng nhằm mục đích bảo toàn đất đai. Năm 1938, với đa số thành viên ủng hộ Chính sách kinh tế mới tại Tòa án Tối cao, Quốc hội đã phục hồi điều luật AAA.

Cho tới năm 1940, gần sáu triệu nông dân đã nhận được trợ cấp liên bang. Các chương trình Chính sách kinh tế mới đã cấp các khoản vay cho những vụ gieo trồng tăng thêm, cung cấp bảo hiểm lúa mì và hệ thống cất trữ theo kế hoạch, nhằm đảm bảo nguồn cung cấp lương thực ổn định. Cuối cùng, chính sách ổn định kinh tế cho nông dân cũng đã được hoàn tất, mặc dù chính phủ đã phải giám sát vô cùng chặt chẽ và bỏ ra những khoản chi phí khổng lồ.

Công nghiệp và lao động

Cơ quan Phục hồi Quốc gia (NRA) được thành lập năm 1933 cùng với Đạo luật Phục hồi Công nghiệp Quốc gia (NIRA) đã chấm dứt cạnh tranh gay gắt bằng việc đưa ra các bộ luật về cạnh tranh công bằng nhằm tạo nhiều việc làm hơn và do đó sẽ làm tăng sức mua. Tuy lúc đầu, NRA rất được hoan nghênh, nhưng nó đã sớm bị phàn nàn vì đã điều tiết quá mức và khiến cho việc phục hồi công nghiệp không được hoàn thành. Cơ quan này đã bị tuyên bố là không hợp hiến vào năm 1935.

NIRA đã đảm bảo cho lao động quyền được thương lượng tập thể thông qua các tổ chức công đoàn đại diện cho tầng lớp công nhân. Tuy nhiên, NRA đã không vượt qua được sự phản đối mạnh mẽ của giới doanh nghiệp đối với chủ nghĩa nghiệp đoàn độc lập. Sau khi cơ quan này giải thể vào năm 1935, Quốc hội đã thông qua Luật Quan hệ Lao động Quốc gia. Luật này đã khẳng định lại sự bảo đảm đó và cấm giới chủ lao động can thiệp vào hoạt động của Công đoàn. Quốc hội cũng lập ra Ban Quan hệ Lao động Quốc gia (NLRB) để giám sát các cuộc thương lượng tập thể, điều hành các cuộc bầu cử và bảo đảm cho công nhân quyền lựa chọn tổ chức đại diện cho họ trong việc thương lượng với giới chủ.

Sự tiến bộ lớn lao đạt được trong tổ chức lao động đã mang lại cho người lao động ý thức ngày càng tăng về những quyền lợi chung, và sức mạnh của các tầng lớp lao động đã tăng lên không chỉ trong công nghiệp, mà cả về mặt chính trị. Đảng Dân chủ của Roosevelt đã được lợi rất nhiều từ những tiến bộ này.

CHÍNH SÁCH KINH TẾ MỚI LẦN THỨ HAI

Trong những năm đầu thực thi, mặc dù Chính sách kinh tế mới đã thực hiện hàng loạt các sáng kiến lập pháp và đã làm sản lượng và giá cả tăng lên đáng kể, song nó vẫn không chấm dứt được thời kỳ suy thoái kinh tế. Khi nỗi lo sợ về cuộc khủng hoảng đã dịu đi, thì những nhu cầu mới lại xuất hiện. Các doanh nhân tiếc nuối vì chính sách không can thiệp không còn tồn tại nữa và bất bình trước những quy định của NIRA. Những cuộc khẩu chiến ầm ĩ cũng xuất hiện từ phía các phe phái chính trị cánh tả và cánh hữu, do những kẻ mơ mộng, những kẻ âm mưu và các chính trị gia mới nổi mang theo những phương thuốc phục hồi kinh tế thu hút sự chú ý của đông đảo dân chúng. Tiến sỹ Francis E. Townsend đề xuất các khoản lương hưu hậu hĩnh cho người già. Cha Coughlin, một vị linh mục từng phát biểu trên đài phát thanh, kêu gọi các chính sách chống lạm phát và chỉ trích các chủ nhà băng quốc tế trong những bài diễn văn được tung ra tới tấp của ông, mang tư tưởng bài xích Do Thái và ả Rập. ấn tượng nhất là Huey P. Long, Thượng nghị sỹ bang Lousiana, một diễn giả nổi tiếng về tài hùng biện và sự thẳng thắn luôn ủng hộ cho những người bị thiệt thòi yếu thế, đã vận động cho chính sách tái phân phối thu nhập (Nếu không bị ám sát vào tháng 9/1936 thì Huey P. Long rất có thể đã là một thách thức đối với chiếc ghế tổng thống của Franklin Roosevelt vào cuộc bầu cử năm 1936).

Trước những áp lực này, Tổng thống Roosevelt đã đưa ra một loạt những biện pháp mới về kinh tế và xã hội. Nổi bật nhất trong số đó là những biện pháp đấu tranh chống đói nghèo, mang lại việc làm cho những lao động đang thất nghiệp và xây dựng một mạng lưới an sinh xã hội.

Cơ quan Xúc tiến Việc làm (WPA), một cơ quan hỗ trợ trọng yếu của Chính sách kinh tế mới lần thứ hai, là tổ chức cung cấp việc làm lớn nhất thời kỳ đó. Cơ quan này đã triển khai các dự án quy mô nhỏ trên khắp đất nước, xây dựng nhà cửa, đường sá, sân bay và trường học. Các diễn viên, họa sỹ, nhạc sỹ và nhà văn được làm việc cho các Dự án Nhà hát Liên bang, Dự án Nghệ thuật Liên bang và Dự án Nhà văn Liên bang. Ngoài ra, Cơ quan Thanh niên Quốc gia cũng đã cung cấp việc làm bán thời gian cho sinh viên, thiết kế các chương trình đào tạo và trợ cấp cho những thanh niên chưa có việc làm. WPA tính toán được khoảng ba triệu người thất nghiệp trong thời điểm đó; và cho đến khi bị bãi bỏ năm 1943 thì cơ quan này đã giúp đỡ được tổng cộng chín triệu người.

Theo Tổng thống Roosevelt thì nền tảng của Chính sách kinh tế mới là Đạo luật Bảo hiểm Xã hội năm 1935. Bảo hiểm Xã hội đã tạo ra một hệ thống phúc lợi do nhà nước quản lý, nhằm trợ cấp cho người tàn tật, người nghèo và người thất nghiệp dựa trên các khoản đóng góp của tiểu bang và liên bang. Nó cũng tạo ra một hệ thống bảo hiểm hưu trí quốc gia, rút tiền từ một quỹ tín thác do chủ lao động và người lao động tham gia đóng góp. Nhiều quốc gia công nghiệp khác cũng đã từng ban hành những chương trình như vậy, nhưng những lời kêu gọi cho sáng kiến này ở Hoa Kỳ trước đó bị bỏ qua. Ngày nay, hệ thống bảo hiểm xã hội là chương trình quốc nội lớn nhất do Chính phủ Mỹ quản lý.

Thêm vào đó, Roosevelt đã cho ra đời thêm các điều luật khác là Đạo luật Quan hệ Lao động Quốc gia; Đạo luật Thuế thu nhập – nhằm tăng thuế thu nhập của người giàu; Đạo luật về các Công ty công ích – nhằm thống nhất các công ty điện lực thành các tập đoàn lớn; Đạo luật Ngân hàng – mở rộng quyền lực của Cục Dự trữ Liên bang đối với các ngân hàng tư nhân. Một động thái quan trọng khác là việc thành lập Cơ quan Điện khí hóa Nông thôn cung cấp điện cho các trang trại trên khắp đất nước.

MỘT LIÊN MINH MỚI

Vào cuộc bầu cử năm 1936, Roosevelt đã giành chiến thắng quyết định trước đối thủ Đảng Cộng hòa Alf Landon, thống đốc bang Kansas. Roosevelt đã nổi tiếng nhờ vào phẩm chất cá nhân và nhờ các cải cách kinh tế. Ông đã giành được sự ủng hộ của hơn 60% cử tri và thắng cử ở tất cả các bang, ngoại trừ hai bang là Maine và Vermont. Một khối liên minh mới với Đảng Dân chủ đã được thành lập, bao gồm các tầng lớp lao động, phần lớn nông dân, các nhóm chủng tộc đô thị người Mỹ gốc Phi và Đảng Dân chủ truyền thống miền Nam. Đảng Cộng hòa đã nhận được sự ủng hộ của giới doanh nhân và những người thuộc tầng lớp trung lưu ở các thành phố nhỏ và các khu ngoại ô. Mặc dù có những biến động và thay đổi, nhưng khối liên minh chính trị này đã tồn tại nguyên vẹn trong suốt nhiều thập niên.

Nhiệm kỳ thứ hai của Roosevelt là thời gian để củng cố liên minh đoàn kết. Ông đã mắc phải hai sai lầm chính trị nghiêm trọng: chương trình mở rộng Tòa án Tối cao (chương trình này đã nhận được những lời cố vấn sai lầm và đã thất bại) và nỗ lực nhưng không có kết quả trong việc loại khỏi Đảng Dân chủ những người bảo thủ càng ngày càng cứng đầu ở miền Nam. Hơn nữa, khi ông cắt giảm những chi tiêu đắt đỏ của chính phủ, thì nền kinh tế đã suy sụp. Các sự kiện này đã làm tăng thêm khối liên minh bảo thủ trong Quốc hội, một liên minh không mặn mà với các sáng kiến cải cách.

Từ năm 1932 đến năm 1938, công chúng đã tranh luận sôi nổi về ý nghĩa của các Chính sách kinh tế mới đối với đời sống chính trị và kinh tế của đất nước. Hiển nhiên là người Mỹ muốn chính phủ nhận trách nhiệm lớn hơn đối với việc tạo ra một cuộc sống tốt đẹp hơn cho người dân, tuy họ có thể không thích thú gì một chính phủ cồng kềnh. Chính sách kinh tế mới đã đặt nền móng cho một nhà nước phúc lợi hiện đại ở nước Mỹ. Roosevelt – có thể được coi là một trong những vị tổng thống Mỹ tiêu biểu nhất trong thế kỷ XX – đã tạo ra một chuẩn mực mới về sự lãnh đạo đất nước.

Không có một vị tổng thống nào, trước đó và sau này, lại có khả năng sử dụng đài phát thanh một cách hữu hiệu như Roosevelt. Trong bài phát biểu trên đài phát thanh năm 1938, Roosevelt đã tuyên bố “Nền dân chủ đã biến mất ở một số dân tộc lớn khác, không phải vì nhân dân họ thù ghét nền dân chủ mà vì họ trở nên mệt mỏi, chán nản trước nạn thất nghiệp và sự bất an, vì họ phải thấy con cái họ bị đói còn họ thì bất lực trước sự bối rối và sự yếu kém của chính phủ do thiếu khả năng lãnh đạo”. Ông kết luận rằng nhân dân Mỹ mong muốn bảo vệ quyền tự do bằng bất kỳ giá nào và hiểu rõ rằng vấn đề quan trọng nhất trong sự đảm bảo ấy là đảm bảo an ninh kinh tế.

CHIẾN TRANH VÀ NỀN TRUNG LẬP KHÔNG DỄ DÀNG

Trước khi nhiệm kỳ thứ hai của Roosevelt được triển khai tốt đẹp thì chương trình quốc nội của ông đã bị lu mờ bởi một mối hiểm họa mới: những kế hoạch bành trướng của các chế độ chuyên chế ở Nhật Bản, Italia và Đức. Vào năm 1931, Nhật Bản đã xâm chiếm Mãn Châu và tiêu diệt quân kháng chiến Trung Hoa và lập ra một nhà nước bù nhìn ở Manchukuo. Italia, dưới thời Benito Mussolini, đã mở rộng đường biên giới của mình tại Libi, và vào năm 1935, đã tấn công Ethiopia. Nước Đức, dưới thời Đức Quốc xã của Adolf Hitler, đã quân sự hóa nền kinh tế và tái chiếm vùng Rhineland (vùng phi quân sự theo Hiệp ước Versailles) năm 1936. Năm 1938, Hitler đã sáp nhập nước áo vào nước Đức, sau đó, đánh chiếm vùng Reich thuộc Đức và yêu cầu tách vùng Sudetenland ra khỏi Tiệp Khắc. Những động thái này khiến cuộc chiến tranh có thể bùng nổ bất kỳ lúc nào ở châu Âu.

Do tan vỡ ảo tưởng vì đã bị thất bại trong cuộc đấu tranh vì nền dân chủ trong Chiến tranh Thế giới Thứ nhất, Hoa Kỳ đã tuyên bố trong bất kỳ tình huống nào cũng không giúp đỡ bất kỳ quốc gia nào dính líu đến cuộc xung đột. Đạo luật Trung lập được ban hành dần dần theo từng phần từ năm 1935 đến năm 1937, trong đó, cấm buôn bán hay cung cấp vũ khí cho các quốc gia tham chiến, yêu cầu phải trả tiền mặt cho tất cả các hàng hóa khác và cấm các tàu buôn treo cờ Mỹ chuyên chở các hàng hóa này. Mục đích là ngăn ngừa mọi sự can dự của nước Mỹ vào một cuộc chiến ở nước ngoài bằng bất cứ giá nào.

Với cuộc tấn công của quân Đức Quốc xã vào Ba Lan năm 1939 và sự bùng nổ Chiến tranh Thế giới Thứ hai, tinh thần chủ nghĩa biệt lập đã tăng lên, cho dù người Mỹ rõ ràng ủng hộ những nước là nạn nhân của các cuộc xâm lược do Hitler tiến hành và ủng hộ Liên minh Dân chủ Anh và Pháp. Tuy nhiên, Roosevelt chỉ có thể chờ đợi cho đến khi các sự kiện xảy ra khiến cho dân chúng Mỹ phải thay đổi quan điểm về sự tham gia của Mỹ vào cuộc chiến.

Sau sự thất thủ của nước Pháp và Đức Quốc xã khi bắt đầu không kích vào nước Anh vào giữa năm 1940, cuộc tranh luận giữa những người ủng hộ các nước Đồng minh với những người thuộc phái biệt lập chống chiến tranh đã nổ ra tại Mỹ. Roosevelt đã thuyết phục công luận đồng ý cho Mỹ can thiệp vào cuộc chiến. Mỹ đã liên kết với Canada trong ủy ban Quốc phòng Tương hỗ và liên minh với các nước Cộng hòa ở châu Mỹ La-tinh để xây dựng tuyến phòng thủ chung với các nước phía Tây bán cầu.

Phải đối mặt với cuộc khủng hoảng đang ngày càng lên cao, Quốc hội đã bỏ phiếu thông qua các khoản chi lớn cho việc trang bị vũ khí hiện đại và vào tháng 9/1940, Quốc hội đã thông qua Sắc luật cưỡng bức tòng quân thời bình đầu tiên của nước Mỹ. Trong tháng này, Roosevelt cũng đã ký kết một hiệp định đầy táo bạo với Thủ tướng Anh Winston Churchill. Nước Mỹ đã tặng cho Hải quân Anh 50 tàu khu trục không dùng đến để đổi lấy việc quân Anh đặt các căn cứ không quân và hải quân tại Newfoundland và Bắc Đại Tây Dương.

Chiến dịch tranh cử tổng thống năm 1940 đã minh chứng rằng những người ủng hộ chủ nghĩa biệt lập chỉ là thiểu số. Wendell Wilkie, đối thủ thuộc Đảng Cộng hòa của Roosevelt đã học được nhiều điều từ quyết định can thiệp hay không can thiệp của Mỹ vào cuộc chiến tranh thế giới. Cuối cùng, cuộc bầu cử tháng 10 đã đem lại phần lớn phiếu bầu cho Roosevelt, khiến ông trở thành một chính trị gia đầu tiên và cũng là cuối cùng trong lịch sử nước Mỹ được bầu nhiệm kỳ thứ ba.

Vào đầu năm 1941, Roosevelt đã được Quốc hội đồng ý thông qua Chương trình cho vay – cho thuê, cho phép Roosevelt chuyển giao vũ khí và thiết bị chiến tranh cho bất kỳ quốc gia nào (đặc biệt là Anh, Liên Xô và Trung Quốc) được đánh giá là quan trọng sống còn đối với sự phòng thủ của nước Mỹ. Tổng số toàn bộ khoản trợ giúp cho vay – cho thuê này, tính đến cuối cuộc chiến ước tính là hơn 50 tỉ đô-la.

Sự kiện đáng ghi nhớ nhất là cuộc gặp gỡ tháng 8 giữa Roosevelt và Thủ tướng Anh Winston Churchill tại bờ biển Newfoundland. Hai nhà lãnh đạo đã ký kết Tuyên bố chung về tương trợ chiến tranh, được họ gọi là Hiến chương Đại Tây Dương. Hiến chương này gần giống với Tuyên bố 14 điểm của cố Tổng thống Woodrow Wilson, nhằm vào các mục tiêu sau: không mở rộng và thay đổi lãnh thổ nếu không được sự đồng ý của dân chúng, quyền tự quyết của các dân tộc trong việc lựa chọn hình thức cai trị, cải tổ chính phủ, hợp tác kinh tế giữa các quốc gia, các dân tộc không có chiến tranh, không phải lo sợ, và được tự do mưu cầu hạnh phúc, tự do trên biển, và không sử dụng quân đội làm công cụ cho các chính sách quốc tế.

Như vậy, giờ đây, nước Mỹ chỉ còn là một quốc gia trung lập trên danh nghĩa mà thôi.

NHẬT BẢN, TRÂN CHÂU CẢNG VÀ CHIẾN TRANH

Trong khi phần lớn người Mỹ đang lo lắng theo dõi diễn biến cuộc chiến ở châu Âu, thì sự căng thẳng lại leo thang ở châu Á. Lợi dụng cơ hội tăng cường vị trí chiến lược của mình, nước Nhật đã táo tợn tuyên bố về một trật tự mới, theo đó, nước Nhật sẽ chiếm vị thế bá chủ ở khu vực Thái Bình Dương. Trong khi giao chiến chống lại Đức Quốc xã, nước Anh đã không thể kháng cự lại và buộc phải rút lui khỏi Thượng Hải, rồi tạm thời ngừng trợ giúp cho Trung Hoa thông qua con đường từ Miến Điện. Vào mùa hè năm 1940, Nhật Bản đã được Chính phủ Vichy đang suy yếu của nước Pháp cho phép được sử dụng các sân bay ở Bắc Đông Dương (Bắc Việt Nam). Đến tháng 9, người Nhật đã chính thức liên minh với trục Rome – Berlin. Nước Mỹ đã phản đối bằng cách cấm vận xuất khẩu phôi thép sang Nhật Bản.

Tháng 7/1941, quân Nhật chiếm Nam Đông Dương (miền Nam Việt Nam), báo hiệu ý định của Nhật Bản muốn hướng về phía nam để nhòm ngó các mỏ dầu, đồn điền cao su, các mỏ thiếc của Malaysia thuộc Anh và vùng Đông Ấn thuộc Hà Lan. Đáp lại, nước Mỹ đã phong tỏa tài sản của Nhật Bản và tiến hành cấm vận hàng hóa quan trọng bậc nhất đối với nước Nhật là dầu mỏ.

Tướng Hideki Tojo đã trở thành Thủ tướng Nhật Bản vào tháng 10/1941. Vào giữa tháng 11, ông đã cử đặc phái viên tới Mỹ để gặp Ngoại trưởng Cordell Hull. Trong số những vấn đề được thảo luận, Nhật yêu cầu Mỹ giải phóng các tài sản của Nhật và ngừng mở rộng lực lượng hải quân Mỹ trên Thái Bình Dương. Ngoại trưởng Hull đáp lại đòi hỏi này bằng việc yêu cầu Nhật ngưng tất cả các cuộc chinh phục của mình. Nhật Bản đã thẳng thừng bác bỏ yêu cầu trên vào ngày 1/12, khiến các cuộc đối thoại rơi vào bế tắc.

Sáng ngày 7/12, nhiều máy bay xuất phát từ tàu sân bay Nhật đã triển khai một cuộc tấn công bất ngờ hủy diệt toàn bộ hạm đội Thái Bình Dương của Mỹ tại Trân Châu Cảng, Hawaii.

21 tàu chiến Mỹ đã bị hủy diệt hoàn toàn hoặc bị tàn phá nặng nề, 323 máy bay Mỹ bị phá hủy; 2388 lính, thủy thủ và công dân Mỹ đã thiệt mạng. Tuy nhiên, các tàu sân bay Mỹ có vai trò quyết định trong cuộc chiến hải quân sau này trên Thái Bình Dương lại đang ở ngoài khơi và không buông neo ở Trân Châu Cảng vào thời điểm xảy ra cuộc tấn công.

Người Mỹ, vốn vẫn còn có những quan điểm khác nhau về cuộc chiến ở châu Âu, chỉ sau một đêm đã hoàn toàn thống nhất lời mà trước đây Tổng thống Roosevelt nói – là một ngày ô nhục. Vào ngày 8/12, Quốc hội Mỹ đã tuyên chiến với Nhật Bản; ba ngày sau đó Đức và Italia đã tuyên chiến với Hoa Kỳ.

TỔNG ĐỘNG VIÊN CHO CUỘC CHIẾN

Nước Mỹ đã nhanh chóng thích ứng với việc động viên dân chúng và huy động toàn bộ ngành công nghiệp của đất nước cho cuộc chiến tranh. Sau ba năm rưỡi, ngành công nghiệp phục vụ chiến tranh đã đạt được những những mục tiêu sản xuất đáng kinh ngạc: 300.000 máy bay, 5.000 tàu vận tải, 60.000 tàu đổ bộ và 86.000 xe tăng. Phụ nữ Mỹ, được thể hiện qua hình ảnh tiêu biểu của cô thợ tán đinh Rosie, đã có những đóng góp quan trọng hơn bao giờ hết vào sản xuất công nghiệp. Tổng số binh sỹ trong quân đội Mỹ tính đến cuối cuộc chiến là khoảng 12 triệu người. Tất cả các hoạt động của quốc gia như trồng trọt, sản xuất, khai thác mỏ, buôn bán, lao động, đầu tư, truyền thông, thậm chí giáo dục và văn hóa, trên một khía cạnh nào đó đều được diễn ra dưới sự kiểm soát mới và trên phạm vi rộng.

Vì hậu quả của cuộc tấn công Trân Châu Cảng và nỗi khiếp sợ đối với các gián điệp châu Á, người Mỹ đã phạm phải một hành động mà sau này bị đánh giá là thiếu khoan dung: đó là việc giam giữ những người Mỹ gốc Nhật. Tháng 2/1942, gần 120.000 người Mỹ gốc Nhật sống ở California đã bị cưỡng bức rời khỏi nhà của họ và bị giam giữ đằng sau hàng rào dây thép gai trong 10 khu trại tạm giam, sau đó, họ bị chuyển tới các trung tâm tái định cư ở ngoại vi các thành phố biệt lập ở miền Tây Nam nước Mỹ.

Gần 63% người Mỹ gốc Nhật này được sinh ra trên đất Mỹ và là công dân Mỹ. Một số ít trong số họ là người Nhật nhưng không có bằng chứng nào chứng tỏ họ có hoạt động gián điệp. Những người khác thì tình nguyện tòng quân cho quân đội Mỹ và đều chiến đấu rất xuất sắc và can đảm trong hai đơn vị bộ binh tại mặt trận Italia. Một số khác làm phiên dịch và biên dịch trên các hạm đội Thái Bình Dương.

Vào năm 1983, Chính phủ Mỹ đã công nhận sự bất công trong việc giam giữ này và đã trả một khoản tiền bồi thường lớn cho những người Mỹ gốc Nhật hiện còn sống và đã phải chịu đựng những bất công tại thời điểm đó.

CUỘC CHIẾN Ở BẮC PHI VÀ CHÂU ÂU

Không lâu sau khi Hoa Kỳ tham chiến, Mỹ, Anh và Liên Xô (trong cuộc chiến tranh với Đức từ ngày 22/6/1941) đã quyết định rằng các nỗ lực quân sự chính của họ phải tập trung ở châu Âu.

Trong năm 1942, quân đội Anh và Đức đã chạm trán nhau không phân thắng bại tại Libi và Ai Cập để giành quyền kiểm soát kênh đào Suez. Vào ngày 23/10, quân đội Anh, dưới sự chỉ huy của Tướng Bernard Montgomery đã đẩy lùi quân Đức khỏi El Alamein. Được trang bị 1000 xe tăng, mà phần lớn do Mỹ sản xuất, sau hai tuần giao chiến, quân Anh đã đánh bại quân Đức do Tướng Erwin Rommel chỉ huy. Ngày 7/11, quân đội Mỹ và Anh đã đổ bộ lên vùng thuộc địa của Pháp ở Bắc Phi. Bị kẹt giữa các đội quân đang tiến đến từ cả phía Đông và phía Tây, quân Đức, sau khi chống trả dữ dội, đã đầu hàng vào tháng 5/1943.

Năm 1942 cũng là bước ngoặt trên mặt trận phía Đông nơi Liên Xô, sau khi phải chịu những tổn thất nặng nề, đã chặn đứng cuộc xâm lăng của quân Đức Quốc xã tại cửa ngõ thành Lê-nin-gờ-rát và Matx-cơ-va. Mùa đông năm 1942-1943, Hồng quân đã đánh bại quân Đức ở Stalingrat (Volgograd) và bắt đầu cuộc phản công trường kỳ đẩy lùi quân Đức Quốc xã rút lui về Berlin năm 1945.

Tháng 7/1943, quân đội Anh và Mỹ đã tấn công đảo Sicil và trong tháng đó, đã kiểm soát được toàn bộ đảo này. Trong thời gian này, Benito Mussolini đã từ chức ở Italia. Người kế nhiệm ông bắt đầu đàm phán với lực lượng Đồng minh và lập tức trao trả lại các vùng đất mà quân đội Italia đã đánh chiếm hồi tháng 9. Tuy nhiên, quân đội Đức Quốc xã vẫn còn đang kiểm soát bán đảo Italia. Cuộc chiến đấu chống lực lượng Đức Quốc xã ở Italia thực sự gian khổ và lâu dài. MÃi đến ngày 4/6/1944, thành Rome mới được giải phóng. Trong lúc tiến quân chậm chạp về phía Bắc, quân Đồng minh đã xây dựng các sân bay để từ đó tiến hành các vụ không kích ác liệt nhằm vào hệ thống đường sắt, nhà máy và các kho vũ khí tại miền Nam nước Đức và Trung Âu, trong đó có cả những kho cấp dầu ở Ploesti, Rumani.

Cuối năm 1943, sau nhiều cuộc tranh luận về chiến lược, quân Đồng minh đã quyết định mở mặt trận trên đất Pháp, buộc quân Đức phải rút các đội quân lớn hơn nhiều, ra khỏi mặt trận Liên bang Xô-viết.

Tướng Mỹ Dwight D.Eisenhower được cử làm Tư lệnh Tối cao các lực lượng Đồng minh ở châu Âu. Sau những đợt chuẩn bị công phu, ngày 6/6/1944, liên quân Mỹ, Anh, Canada được lực lượng không quân bảo vệ đã đổ bộ lên năm bãi biển ở vùng Normandy. Sau khi giành được các vị trí đầu cầu trên các bờ biển sau những trận đánh ác liệt, nhiều đơn vị khác đã tiếp tục đổ bộ vào miền Bắc nước Pháp và khiến quân Đức phải rút lui hết trận này đến trận khác. Vào ngày 25/8, thành phố Paris đã được giải phóng.

Các cuộc phản công của quân Đồng minh đã bị chững lại vào mùa thu năm đó, và sau đó đi xuống tại miền Đông nước Bỉ trong suốt mùa đông năm đó. Tuy nhiên, tới tháng 3, liên quân Anh – Mỹ đã vượt qua sông Ranh, còn Hồng quân Liên Xô vẫn tiếp tục tiến lên không ngừng từ phía Đông. Vào ngày 7/5, nước Đức Quốc xã đã đầu hàng vô điều kiện.

CUỘC CHIẾN TRÊN THÁI BÌNH DƯƠNG

Tuy các binh đội Mỹ đã bị bắt buộc phải đầu hàng ở Philippin vào đầu năm 1942, nhưng đội quân Mỹ đã hồi phục vào những tháng sau đó. Tướng James Jimmy Doolitle đã chỉ huy không quân Mỹ ném bom Tokyo vào tháng 4. Tuy cuộc tấn công đó có ít giá trị quân sự trên thực tế, nhưng nó đã đem lại cho quân đội Mỹ một sự củng cố mạnh mẽ về tâm lý.

Vào tháng 5, trong trận đánh ở biển San hô – trận thủy chiến đầu tiên trong lịch sử mà tất cả các cuộc ném bom đều do phi cơ trên tàu sân bay tiến hành – một hạm đội tàu chiến Nhật được cử đi tấn công Australia và New Ghinê đã buộc phải quay về trước sức tấn công giáp lá cà của lực lượng đặc nhiệm Mỹ. Một vài tuần sau đó, trận đánh Midway tại Trung Thái Bình Dương đã khiến Hải quân Nhật phải chịu thất bại lớn đầu tiên trong lịch sử, trong đó Hải quân Nhật đã mất bốn tàu sân bay. Nhờ việc chấm dứt sự tiến quân của Nhật Bản ngang qua Trung Thái Bình Dương, nên trận Midway đã được coi là một bước ngoặt quan trọng.

Những trận đánh khác cũng góp phần vào thắng lợi của phe đồng minh. Trận đánh kéo dài sáu tháng trên đất liền và các trận đánh trên biển chiếm đảo Guadalcanal (từ tháng 8/1942 đến tháng 2/1943) là chiến thắng quan trọng đầu tiên của quân đội Mỹ, góp phần vào thắng lợi của Mỹ trên biển Thái Bình Dương. Trong hai năm sau đó, liên quân Mỹ – Australia đã chiến đấu mở đường lên phía bắc, dọc theo chiếc thang nối gồm các đảo Trung Thái Bình Dương và sau đó, chiếm được các quần đảo Solomons, Gilberts, Marshalls và Marianas bằng một loạt các cuộc đột kích của lính thủy đánh bộ.

CHÍNH TRỊ TRONG CHIẾN TRANH

Bên cạnh những nỗ lực quân sự của khối Đồng minh, một loạt các cuộc gặp gỡ quốc tế quan trọng đã được tiến hành, bàn về các mục tiêu chính trị của chiến tranh. Tháng 1/1943, tại Casablanca, Marốc, Hội nghị Anh – Mỹ đã tuyên bố rằng hòa bình sẽ không được ký kết với các nước thuộc phe Trục và các nước chư hầu vùng Ban Căng, ngoại trừ các nước này chịu đầu hàng vô điều kiện. Điều khoản này do Roosevelt đưa ra, nhằm bảo đảm với nhân dân thuộc tất cả các dân tộc đang tham chiến rằng, sẽ không có những cuộc đàm phán hòa bình riêng rẽ nào được tiến hành với đại diện của chế độ phát -xít và Quốc xã; đồng thời, sẽ không có thỏa hiệp nào về các mục tiêu chính trị lý tưởng của chiến tranh. Tất nhiên, những người vận động chính trị này muốn dùng điều kiện này để khẳng định rằng phe Đồng minh đang tham gia vào một cuộc chiến của sự hủy diệt.

Tháng 11/1943, tại Cairo, Roosevelt và Churchill đã gặp gỡ thủ lĩnh Quốc dân Đảng Trung Hoa là Tưởng Giới Thạch để thương thuyết về những điều kiện đặt ra cho Nhật Bản, bao gồm cả việc từ bỏ những nguồn lợi có được nhờ các cuộc xâm lược trong quá khứ. Ngay sau đó, tại Tehran, Roosevelt, Churchill và người đứng đầu Hồng quân Xô-viết – Joseph Stalin đã có những thỏa thuận căn bản về việc chiếm đóng nước Đức sau chiến tranh và việc thành lập một tổ chức quốc tế mới – Liên Hợp Quốc.

Tháng 2/1945, ba nhà lãnh đạo này lại gặp nhau ở Yalta (thuộc Ucraina hiện nay), khi chiến thắng dường như đã chắc chắn. Tại đây, Liên Xô đã bí mật đồng ý tham chiến chống quân Nhật ba tháng sau khi quân Đức đầu hàng. Liên bang Xô-viết sẽ có quyền kiểm soát vùng MÃn châu và tiếp quản quần đảo Kurile và nửa phía Nam quần đảo Sakhalin. Vùng biên giới phía đông Ba Lan, trước kia đã được xác định sơ bộ bằng ranh giới Curzon vào năm 1919, do đó Liên Xô sẽ được quyền kiểm soát một nửa vùng lãnh thổ trước chiến tranh. Các cuộc thảo luận về việc đòi Đức Quốc xã phải bồi thường chiến tranh do Stalin khởi xướng đã không được sự đồng tình của Roosevelt và Churchill, do đó, không đi đến quyết định cuối cùng. Các cuộc gặp đặc biệt đã được tiến hành nhằm bàn về việc chiếm đóng nước Đức và xét xử tội phạm chiến tranh. Tại Yalta, các nhà lãnh đạo cũng thỏa thuận rằng các cường quốc trong Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc có quyền phủ quyết đối với các vấn đề liên quan đến an ninh quốc gia của họ.

Hai tháng sau khi từ Yalta trở về, Franklin Roosevelt đã qua đời vì bệnh nhồi máu não trong khi đang nghỉ ở Georgia. Có rất ít những nhân vật trong lịch sử Mỹ lại được thương tiếc sâu sắc đến như vậy, và trong suốt một thời gian dài, người Mỹ đã đau đớn do sự mất mát không gì thay thế được này. Phó Tổng thống Harry Truman, cựu Thượng nghị sỹ bang Missouri đã kế nhiệm làm tổng thống.

CHIẾN TRANH, CHIẾN THẮNG VÀ BOM NGUYÊN TỬ

Những trận đánh cuối cùng trên vùng Thái Bình Dương là những trận chiến ác liệt nhất của Chiến tranh Thế giới Thứ hai. Tháng 6/1944, trận đánh trên biển Philippin đã phá tan Hải quân Nhật và buộc Thủ tướng Nhật lúc đó là Tojo phải từ chức. Tướng Douglas MacArthur, người đã miễn cưỡng rời Philippin hai năm trước để tránh bị quân Nhật bắt giữ – đã trở về quần đảo này vào tháng 10. Trận đánh đồng thời ở Vịnh Leyte đã dẫn tới thất bại mang tính quyết định của Hải quân Nhật và việc phục hồi quyền kiểm soát vùng lãnh hải Philippin cho Khối Đồng minh. Tháng 2/1945, quân đội Mỹ đã chiếm được Manila.

Sau đó Hoa Kỳ đã đặt các đài quan sát trên hòn đảo chiến lược là đảo Iwo Jima thuộc quần đảo Bonin nằm giữa tuyến đường nối quần đảo Marianas với Nhật Bản. Người Nhật, vốn được huấn luyện là phải sẵn sàng chiến đấu hi sinh vì Nhật hoàng, đã sống chết giữ đảo bằng cách trấn giữ các hang động tự nhiên và sử dụng địa thế núi non. Đến giữa tháng 3, quân Mỹ mới chiếm được đảo, nhưng phải chịu hi sinh sinh mạng của chừng 6.000 lính thủy quân lục chiến. Còn hầu hết lính đánh bộ của Nhật đều bị thiệt mạng. Sau đó, quân Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích trên diện rộng vào tàu biển và sân bay của Nhật. Đồng thời, liên tiếp mở các cuộc ném bom vào các thành phố trên lãnh thổ Nhật Bản.

Từ ngày 1/4 đến ngày 21/6/1945, tại Okinawa, người Mỹ đã gặp phải sự chống trả còn quyết liệt hơn. Vì rất ít quân Nhật chịu đầu hàng, quân đội và thủy quân Mỹ đã buộc phải mở một cuộc chiến hủy diệt. Hàng loạt máy bay cảm tử đã ném bom căn cứ của quân Đồng minh khiến quân đội Mỹ và Hải quân lục chiến Mỹ bị không kích nặng nề tại Kamikaze, gây ra thiệt hại lớn hơn cả trong trận đánh Vịnh Leyte. Quân Nhật mất từ 90 đến 100 nghìn quân và có thể số dân thường Okinawa đã thiệt mạng cũng tương tự như vậy. Thiệt hại phía quân Mỹ là hơn 11.000 binh sỹ bị thiệt mạng và gần 34.000 người bị thương. Nhiều người Mỹ đã cho rằng cuộc chiến này là một ví dụ để họ có thể thấy trước những gì đang chờ đợi trong một cuộc xâm lược có tính toán từ trước của Nhật Bản.

Các nguyên thủ của Mỹ, Anh và Liên Xô đã gặp nhau ở Potsdam, ngoại ô thành phố Berlin từ ngày 17/7 đến ngày 2/8/1945 để thảo luận về các cuộc tấn công chống lại quân Nhật và giải quyết hòa bình ở châu Âu, đồng thời đưa ra một chính sách cho tương lai của nước Đức. Có thể trước khi kết thúc thảo luận liên minh, họ không gặp khó khăn gì trong việc thỏa thuận về những vấn đề mơ hồ về nguyên tắc hay những vấn đề thực tế của việc chiếm đóng quân sự, nhưng lại không thống nhất được với nhau về nhiều nội dung cụ thể, trong đó có vấn đề bồi thường thiệt hại chiến tranh.

Một ngày trước khi Hội nghị Potsdam bắt đầu, các nhà nghiên cứu nguyên tử Mỹ trong Dự án Mahathan bí mật đã cho nổ thử một quả bom nguyên tử ở Alamogordo, bang New Mexico. Đây là kết quả đỉnh cao của ba năm nghiên cứu rất vất vả trong các phòng thí nghiệm trên khắp nước Mỹ. Điều này đã dẫn tới Tuyên bố Postdam ngày 26/7 của Anh và Mỹ, trong đó tuyên bố rằng nước Nhật sẽ không bị tấn công và hủy diệt nếu chấp nhận đầu hàng. Tuy nhiên, nếu nước Nhật vẫn tiếp tục duy trì cuộc chiến thì nó sẽ bị tàn phá và hủy diệt hoàn toàn. Tổng thống Truman, tính toán rằng bom nguyên tử có thể được sử dụng để bắt buộc Nhật Bản phải nhanh chóng đầu hàng và nước Mỹ sẽ bớt được nhiều tổn thất do không cần phải tiến hành các cuộc tấn công trên mặt đất, đã ra lệnh sử dụng bom nguyên tử nếu Nhật Bản không chịu đầu hàng vào hạn chót là ngày 3/8/1945.

Một ủy ban bao gồm các quan chức quân sự, chính trị và các nhà khoa học của Mỹ đã cân nhắc về các mục tiêu cho loại vũ khí mới này. Bộ trưởng Chiến tranh Henry L.Stimson đã biện luận thành công rằng, Kyoto, cố đô của nước Nhật, là kho tàng lưu giữ nhiều tài sản quý giá của dân tộc và của tôn giáo Nhật Bản, do đó, không phải là mục tiêu của cuộc ném bom. Hiroshima, trung tâm công nghiệp chiến tranh và các hoạt động quân sự đã được chọn làm mục tiêu đầu tiên.

Vào ngày 6/8, một phi cơ Mỹ, chiếc Enola Gay, đã ném một quả bom nguyên tử xuống thành phố Hiroshima. Ngày 9/8, quả bom nguyên tử thứ hai được thả xuống Nagasaki. Hai quả bom nguyên tử đã tàn phá phần lớn cả hai thành phố và khiến hàng nghìn người thiệt mạng. Ngày 8/8, Liên Xô đã tuyên chiến với Nhật và tấn công quân đội Nhật Bản ở MÃn Châu. Ngày 14/8, nước Nhật đã đồng ý với các điều khoản trong tuyên bố Postdam. Ngày 2/9/1945, nước Nhật đã chính thức đầu hàng. Người Mỹ đã thở phào nhẹ nhõm rằng bom nguyên tử đẩy nhanh sự chấm dứt của chiến tranh. Song, cho đến mãi sau này, người Mỹ mới nhận thức được về tính hủy diệt đáng sợ của nó.

Sau đó một tháng, ngày 24/10/1945, Liên Hợp Quốc đã chính thức được thành lập, sau cuộc họp ở San Francisco, bang California bao gồm các đại biểu từ 50 quốc gia trên thế giới. Hiến chương Liên Hợp Quốc được phác thảo nhằm thiết lập một tổ chức quốc tế mà trong đó mọi khác biệt quốc tế đều có thể được thảo luận một cách hòa bình, với mục tiêu chung là chống lại đói nghèo và bệnh tật. Trái ngược với việc phản đối quyền thành viên của Hoa Kỳ trong Hội Quốc Liên sau Chiến tranh Thế giới Thứ nhất, Thượng viện Mỹ đã nhanh chóng phê chuẩn Hiến chương Liên Hợp Quốc với 89 phiếu thuận và hai phiếu chống. Động thái này đã khẳng định việc chấm dứt chủ nghĩa biệt lập của Mỹ vốn vẫn được coi là một thành tố chủ đạo trong chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ.

Tháng 11/1945, tại Nuremberg nước Đức, theo thỏa thuận tại Postdam, các phiên tòa hình sự xét xử 22 thủ lĩnh Đức Quốc xã đã được tiến hành. Trước một nhóm các thẩm phán xuất sắc đến từ Anh, Pháp, Liên Xô và Hoa Kỳ, những tên Đức Quốc xã này đã bị cáo buộc là không chỉ có âm mưu và gây chiến tranh xâm lược, mà còn vi phạm các điều luật chiến tranh và gây ra nạn diệt chủng có hệ thống, được gọi là Nạn diệt chủng, đối với người Do Thái ở châu Âu và các dân tộc khác. Các phiên tòa đã kéo dài hơn mười tháng. 22 kẻ diệt chủng đã bị buộc tội, và 12 trong số đó phải lãnh án tử hình. Các phiên tòa tương tự cũng được tiến hành để xét xử các thủ lĩnh trong chiến tranh Nhật Bản.

SỰ PHÁT TRIỂN CỦA CÁC NGHIỆP ĐOÀN

Mặc dù thập niên 1920 là những năm tương đối thịnh vượng ở Hoa Kỳ, song công nhân trong các ngành công nghiệp như ngành luyện thép, ôtô, cao su và dệt may lại nhận được ít lợi ích hơn so với những năm sau Chiến tranh Thế giới Thứ hai. Điều kiện làm việc trong nhiều ngành công nghiệp đã được cải thiện. Một vài công ty vào những năm 1920 đã bắt đầu thiết lập chủ nghĩa tư bản phúc lợi bằng cách trả lương hưu cho lao động, chia lợi nhuận, quyền chọn mua cổ phiếu công ty và các chương trình chăm sóc sức khỏe nhằm có được sự gắn bó trung thành từ phía người lao động. Tuy nhiên, tại thời điểm này, môi trường làm việc của công nhân vẫn khắc nghiệt và mang tính chuyên chế.

Những năm 1920 đã chứng kiến việc giới chủ trong ngành công nghiệp tăng cường gấp đôi mọi nỗ lực của mình nhằm ngăn ngừa sự phát triển của các tổ chức công đoàn, vốn đã từng giành được một số thành công trong Chiến tranh Thế giới Thứ nhất dưới sự lãnh đạo của Liên đoàn Lao động Mỹ (AFL). Hành động của giới chủ thể hiện dưới nhiều hình thức, trong đó có việc sử dụng gián điệp và sử dụng những kẻ phá hoại bãi công có vũ trang và bằng cách sa thải những người bị nghi ngờ ủng hộ các tổ chức công đoàn. Các công đoàn độc lập thường bị buộc tội là Cộng sản. Đồng thời, nhiều công ty đã thành lập các tổ chức công đoàn riêng cho công nhân của mình và gọi đó là các công đoàn công ty.

Về truyền thống thì các cơ quan lập pháp đều ủng hộ quan điểm của tầng lớp trung lưu Mỹ về một phân xưởng mở, nhằm ngăn không cho công đoàn trở thành đại diện duy nhất của tất cả công nhân. Điều đó đã khiến cho các công ty dễ dàng hơn trong việc phủ nhận quyền thỏa thuận tập thể của các công đoàn và gây cản trở cho quá trình thành lập công đoàn thông qua cưỡng chế của tòa án.

Từ năm 1920 đến năm 1929, số lượng thành viên công đoàn ở Hoa Kỳ đã sụt giảm từ gần năm triệu người xuống còn ba triệu rưỡi. Còn những ngành công nghiệp lớn sử dụng lao động giản đơn hoặc những lao động có tay nghề thấp thì vẫn chưa có tổ chức công đoàn của mình.

Cuộc Đại suy thoái nổ ra đã dẫn tới nạn thất nghiệp trên diện rộng. Cho tới năm 1933, đã có hơn 12 triệu người Mỹ mất việc làm. Ví dụ như trong ngành công nghiệp ôtô, lực lượng lao động bị cắt giảm một nửa trong khoảng thời gian từ năm 1929 đến năm 1933. Đồng thời, tiền lương bị cắt giảm tới hai phần ba.

Tuy nhiên, việc bầu Franklin Roosevelt làm tổng thống đã làm thay đổi tình trạng đáng buồn của người lao động trong các ngành công nghiệp Mỹ. Bằng chứng đầu tiên cho thấy Roosevelt quan tâm tới điều kiện sống và lao động của tầng lớp công nhân là việc chỉ định Frances Perkins – người tiên phong ủng hộ phúc lợi xã hội – làm Bộ trưởng Lao động (Perkins cũng là người phụ nữ đầu tiên giữ cương vị Bộ trưởng trong Nội các). Sau đó, Quốc hội đã thông qua Đạo luật Tái thiết Công nghiệp Quốc gia nhằm tăng tiền lương, giảm giờ làm và chấm dứt mọi hình thức lao động trẻ em. Quan trọng hơn cả là đạo luật này đã công nhận quyền được tổ chức và thỏa thuận tập thể thông qua các đại diện do người lao động lựa chọn.

John L.Lewis, thủ lĩnh khéo léo và có tài ăn nói của Liên minh Công nhân ngành Mỏ (UMW) là người hiểu rõ hơn bất kỳ thủ lĩnh lao động nào khác về những điều mà Chính sách Kinh tế Xã hội mới đã đem lại cho tầng lớp công nhân. Dựa vào sự ủng hộ của Roosevelt, Lewis đã thực hiện một chiến dịch phát triển công đoàn và khiến số thành viên của UMW tăng từ 150.000 người lên tới 500.000 người trong vòng một năm.

Lewis cũng liên kết với Liên đoàn Lao động Mỹ (AFL), trong đó, ông là thành viên của Ban Chấp hành, để khởi xướng một cuộc vận động tương tự trong các ngành công nghiệp sản xuất hàng loạt. Nhưng tổ chức AFL, với trọng tâm truyền thống là phục vụ quyền lợi của những công nhân tay nghề cao trong ngành thương mại lại không muốn làm như vậy. Sau một cuộc tranh cãi nội bộ gay gắt, Lewis và một số người khác đã cắt đứt quan hệ với AFL và thành lập ủy ban Tổ chức Công nghiệp (CIO), sau này đổi tên thành Đại hội các Tổ chức Công nghiệp. Việc thông qua Đạo luật Quan hệ Lao động Quốc gia (NLRA) năm 1935 và mối thiện cảm của ủy ban Quan hệ Lao động Quốc gia đã trao cho CIO sức mạnh và quyền tự quyết bên cạnh Chính quyền Liên bang.

Những mục tiêu đầu tiên của CIO là các ngành công nghiệp ôtô và thép vốn nổi tiếng vì thái độ bài xích các tổ chức công đoàn. Vào cuối năm 1936, một loạt các cuộc bãi công do Liên đoàn Công nhân Ôtô dưới thời Walter Reuther lãnh đạo đã bùng nổ ở các nhà máy của công ty General Motors ở Cleveland, Ohio và ở Flint, bang Michigan. Chẳng bao lâu sau, 135.000 công nhân đã tham gia bãi công và hoạt động sản xuất của GM đã bị đình đốn.

Cùng với sự ủng hộ của thống đốc bang Michigan, việc giải quyết các yêu cầu trong cuộc biểu tình đã được tiến hành vào năm 1937. Cho tới tháng 9 năm đó, Liên đoàn Công nhân ôtô đã có thỏa thuận với 400 công ty trong ngành công nghiệp ôtô, nhằm đảm bảo cho người lao động có mức tiền lương tối thiểu là 75 xu cho một giờ lao động và mỗi tuần họ chỉ phải làm việc 40 giờ.

Trong sáu tháng đầu tiên sau khi được thành lập, ủy ban Tổ chức Công nhân ngành Thép (SWOC) do người tuỳ tùng của Lewis là Philip Marrey lãnh đạo đã thu hút được 125.000 thành viên. Công ty thép lớn nhất của Mỹ, U.S. Steel, nhận thức được rằng thời thế đã thay đổi, và cũng đã thỏa hiệp với SWOC vào năm 1937. Cùng năm đó, Tòa án Tối cao đã duy trì tính chất hợp hiến của NLRA. Hệ quả là các công ty nhỏ hơn vốn có truyền thống chống đối các tổ chức công đoàn, thậm chí còn bài xích mạnh hơn cả các công ty lớn, cuối cùng cũng đã nhượng bộ. Dần dần, các ngành công nghiệp khác như cao su, dầu mỏ, điện tử và dệt may, cũng tuần tự thỏa hiệp với các tổ chức công đoàn. Sự lớn mạnh của lực lượng lao động đã gây ra hai ảnh hưởng lớn có tính dài hạn. Nó trở thành nội dung quan trọng trong tổ chức của Đảng Dân chủ Quốc gia và đã mang lại nhiều lợi ích vật chất cho các thành viên; đồng thời, xóa mờ khoảng cách kinh tế giữa tầng lớp công nhân lao động và tầng lớp trung lưu ở nước Mỹ.

Chương 12.
NƯỚC MỸ SAU CHIẾN TRANH

“Chúng ta phải xây dựng một thế giới mới, một thế giới tốt đẹp hơn nhiều – trong đó chân giá trị vĩnh cửu của con người phải được tôn trọng”

—Tổng thống Harry S. Truman,1945

SỰ ĐỒNG THUẬN VÀ SỰ THAY ĐỔI

Trong những năm ngay sau Chiến tranh Thế giới Thứ hai, nước Mỹ đã có ảnh hưởng lớn chi phối các công việc toàn cầu. Là người chiến thắng trong cuộc Chiến tranh Thế giới, lại không bị tàn phá bởi chiến tranh, cả dân tộc Mỹ tin tưởng vào sứ mạng quốc gia trong cả chính sách đối nội và đối ngoại. Những người lãnh đạo Hoa Kỳ muốn duy trì cấu trúc dân chủ mà họ đã bảo vệ với một giá đắt và muốn chia sẻ rộng rãi những lợi ích của sự thịnh vượng. Với họ, như Henry Luce, chủ bút tạp chí Time, đã nói, giai đoạn này là thế kỷ của nước Mỹ.

Trong suốt 20 năm, phần lớn người Mỹ đều tin tưởng vào quan điểm này. Họ đồng ý với lập trường phản đối Liên Xô trong Chiến tranh Lạnh vốn đã bắt đầu bộc lộ ngay sau năm 1945. Họ tán thành việc tăng cường quyền lực của chính phủ và thừa nhận những nguyên tắc chung của nhà nước thịnh vượng vốn đã được hình thành từ thời kỳ Chính sách kinh tế mới. Họ tận hưởng sự thịnh vượng sau chiến tranh, sự thịnh vượng đã tạo ra những thang bậc mới của sự giàu có.

Nhưng dần dần, một số người Mỹ bắt đầu nghi ngờ những giả định chính đó. Thách thức trên rất nhiều mặt trận đã đập tan sự đồng thuận trước đó. Vào thập niên 1950, những người Mỹ gốc Phi đã khởi xướng một chiến dịch vận động lớn, mà sau này đã nhận được sự hưởng ứng của các nhóm dân tộc thiểu số và các nhóm phụ nữ, nhằm chia sẻ rộng rãi hơn cái gọi là giấc mơ Mỹ. Vào thập niên 1960, những sinh viên tích cực hoạt động chính trị đã phản đối vai trò của Mỹ ở nước ngoài, đặc biệt trong cuộc chiến tranh khiến nước Mỹ hao tổn quá nhiều tại Việt Nam. Nhóm thanh niên trong phong trào văn hóa mới xuất hiện cũng thách thức nguyên trạng của các giá trị văn hóa Mỹ. Người Mỹ thuộc nhiều tầng lớp đang cố gắng xác lập trạng thái cân bằng chính trị xã hội mới ở nước Mỹ.

CÁC MỤC TIÊU CỦA CHIẾN TRANH LẠNH

Chiến tranh Lạnh là vấn đề chính trị quan trọng nhất trong thời kỳ ngay sau Chiến tranh Thế giới Thứ hai. Nó xuất phát từ những bất đồng kéo dài giữa Liên Xô và Hoa Kỳ đã bắt đầu xuất hiện ngay từ sau Cách mạng Tháng 10 Nga năm 1917. Đảng Cộng sản Liên Xô do V.I. Lênin lãnh đạo đã xem mình có sứ mạng dẫn đầu một phong trào quốc tế làm thay đổi trật tự chính trị đang tồn tại ở phương Tây, và từ đó, làm thay đổi trật tự chính trị trên thế giới. Năm 1918, quân đội Mỹ đã tham chiến trong quân đội Đồng minh can thiệp vào Nga lấy cớ đại diện cho các lực lượng chống Bôn-sê-vích. MÃi đến năm 1933, nước Mỹ mới công nhận ngoại giao đối với Liên Xô. Nhưng thậm chí sau đó thì giữa hai quốc gia vẫn luôn có sự nghi ngờ và đề phòng lẫn nhau. Tuy nhiên, trong Chiến tranh Thế giới Thứ hai, hai nước đã trở thành đồng minh và cùng gạt bỏ những bất đồng để cùng đấu tranh chống lại Chủ nghĩa Phát-xít Đức.

Khi chiến tranh kết thúc, sự đối địch lại một lần nữa xuất hiện. Nước Mỹ mong muốn được chia sẻ cùng với các quốc gia khác những khái niệm mới về tự do, bình đẳng và dân chủ. Nước Mỹ cũng đã học được nhiều bài học từ những sai lầm đã mắc phải trong kỷ nguyên hậu Chiến tranh Thế giới Thứ nhất, khi nó duy trì chủ nghĩa biệt lập, không chịu tham gia các cam kết chính trị và thực hiện bảo hộ kinh tế, khiến chủ nghĩa phát xít và các chế độ độc tài có cơ hội phát triển và thống lĩnh tại châu Âu và tại một vài nơi khác trên thế giới. Lại phải đối mặt với một thế giới thời hậu chiến đầy rẫy các cuộc Nội chiến và các đế quốc đang tan rã, nước Mỹ đã hy vọng sẽ đem lại sự ổn định làm cơ sở cho công cuộc tái thiết. Nhớ lại bóng ma của thời kỳ Đại suy thoái (1929 – 1940), giờ đây, nước Mỹ đã chủ trương mở cửa ngoại thương vì hai lý do: tạo thị trường cho các sản phẩm công nghiệp và nông nghiệp và bảo đảm khả năng xuất khẩu của các nước Tây Âu – phương cách tốt nhất để các quốc gia này tái thiết kinh tế. Các nhà hoạch định chính sách thị trường của Mỹ tin rằng việc giảm hàng rào thuế quan có thể thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong và ngoài nước Mỹ, đồng thời giúp đỡ được các quốc gia đồng minh và bạn bè của nước này.

Liên Xô lại có chương trình hành động riêng. Phương thức quản lý tập trung bao cấp truyền thống trong lịch sử nước Nga trái ngược hẳn với hình mẫu dân chủ của nước Mỹ. Hệ tư tưởng Mác-xít Lê-nin-nít đã tạm lắng trong chiến tranh nhưng vẫn tiếp tục là kim chỉ nam cho các chính sách của Nga. Đất nước bị tàn phá nặng nề, 20 triệu người đân Xô-viết đã chết trong chiến tranh, Liên Xô cần phải tập trung toàn lực để tái thiết đất nước và tự bảo vệ mình khỏi những xung đột mới có thể xảy ra. Người dân Xô-viết đặc biệt cảnh giác trước nguy cơ bị xâm lấn đất đai từ phía Tây. Sau khi đẩy lùi sự tấn công của Hitler, Liên Xô quyết tâm ngăn ngừa những cuộc tấn công tương tự. Họ yêu cầu một đường biên giới được bảo vệ và các chế độ thân hữu ở Đông Âu, đồng thời truyền bá hệ tư tưởng của Chủ nghĩa Cộng sản. Tuy nhiên, Hoa Kỳ chủ trương bố rằng, một trong những mục tiêu chiến tranh mà Mỹ hướng tới là đảo ngược những ảnh hưởng đó tại Ba Lan, Tiệp Khắc và các quốc gia khác ở Trung và Đông Âu.

SỰ LÃNH ĐẠO CỦA TỔNG THỐNG HARRY TRUMAN

Harry Truman kế vị Franklin D. Roosevelt làm tổng thống trước khi chiến tranh thế giới chấm dứt. Vốn là một người khiêm tốn, từng là Thượng nghị sỹ Đảng Dân chủ bang Missouri, sau đó làm Phó Tổng thống, lúc đầu, Truman cảm thấy mình chưa được chuẩn bị tốt để có thể lãnh đạo đất nước. Roosevelt không thảo luận những vấn đề phức tạp thời hậu chiến với ông, và ông có ít kinh nghiệm trong các vấn đề quốc tế. “Tôi chưa đủ trưởng thành cho công việc này”, ông đã từng nói với một đồng nghiệp cũ như vậy.

Nhưng Truman đã nhanh chóng thích ứng được trước những thách thức mới. Đôi khi có vẻ như hấp tấp trước những vấn đề nhỏ, nhưng ông lại tỏ ra rất sẵn sàng đưa ra những quyết định khó khăn và cân nhắc thận trọng đối với các vấn đề lớn. Một tấm biển đặt trên bàn làm việc của ông ở Nhà Trắng đã viết: “Tôi là người chịu trách nhiệm cuối cùng về mọi việc”. Những cân nhắc của ông về việc phản ứng lại đối với Liên Xô như thế nào cuối cùng đã có ảnh hưởng quan trọng tới thời kỳ đầu của Chiến tranh Lạnh.

NGUỒN GỐC CỦA CHIẾN TRANH LẠNH

Chiến tranh Lạnh xảy ra khi những khác biệt về hình thù của thế giới thời hậu chiến đã tạo ra những nghi ngờ giữa Mỹ và Liên Xô. Bất đồng đầu tiên và khó giải quyết nhất là vấn đề Ba Lan: một nửa lãnh thổ phía đông của nước này phải chịu sự ảnh hưởng của Liên Xô; trong khi đó, Washington lại muốn đem tới cho quốc gia này một thể chế chính trị theo khuôn mẫu của phương Tây. Hội nghị Yalta tháng 2 năm 1945 đã đi đến một thỏa thuận về một Đông Âu mở cửa cho các mô thức khác nhau. Thỏa thuận này cũng hứa hẹn về các cuộc bầu cử tự do và không hạn chế.

Gặp gỡ Ngoại trưởng Liên Xô Vyacheslav Molotov ngay trong tuần thứ hai sau khi nhậm chức Tổng thống, Truman đã bày tỏ quan điểm cương quyết của Hoa Kỳ muốn người dân Ba Lan được thực hiện quyền tự quyết của họ và nhắc nhở nước Nga phải thực hiện đúng những thỏa thuận đã có ở Yalta. Khi Molotov phản đối rằng “Chưa ai dám nói với tôi bằng cái giọng như vậy”, thì Truman đã đập lại “Nếu ông thực hiện đúng những gì ông đã thỏa thuận, thì ông sẽ không bị người ta nói chuyện bằng cái giọng đó nữa”. Từ đó, quan hệ ngoại giao giữa Liên Xô và Mỹ đã ngày một xấu đi.

Trong những tháng cuối cùng của Chiến tranh Thế giới Thứ hai, quân đội Liên Xô đã có mặt ở toàn bộ khu vực Đông và Trung Âu. Matx-cơ-va đã sử dụng sức mạnh quân sự để hỗ trợ cho các nỗ lực của các Đảng Cộng sản ở Đông Âu và đập tan các đảng dân chủ. Những người Cộng sản lên nắm quyền ở hết quốc gia này đến quốc gia khác trong khu vực. Tiến trình này kết thúc bằng cuộc đảo chính gây chấn động tại Tiệp Khắc vào năm 1948.

Các bài phát biểu trước dân chúng của cả hai phe đã châm ngòi cho Chiến tranh Lạnh. Năm 1946, Stalin đã tuyên bố rằng hòa bình thế giới là điều không thể có nếu vẫn còn tồn tại hình thức phát triển tư bản chủ nghĩa trong nền kinh tế thế giới. Cựu Thủ tướng Anh Winston Churchill đã trình bày bài diễn văn ấn tượng của mình ở Fulton, Missouri, cùng sự góp mặt của Truman trên khán đài. Ông nói, từ Stettin ở Ban-tích đến Trieste ở Adriatic, một tấm màn sắt đã buông xuống chắn ngang châu lục. Ông tuyên bố rằng Anh và Mỹ cần phải cùng nhau chống lại mối đe dọa từ Liên Xô.

CHÍNH SÁCH NGĂN CHẶN

Chính sách ngăn chặn Liên Xô đã trở thành chính sách của Mỹ trong những năm hậu chiến tranh. George Kennan, quan chức cao nhất của Đại sứ quán Mỹ ở Matx-cơ -va đã xác nhận một quan điểm mới trong một bức điện dài gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ năm 1946. Sau khi trở về Mỹ, ông đã trình bày kỹ hơn những phân tích của mình trong một bài báo được đăng tải dưới chữ ký X trong tờ tạp chí có uy tín lớn Foreign Affairs. Chỉ ra cảm giác truyền thống của nước Nga về sự không an toàn, Kennan đã biện luận rằng Liên Xô sẽ không thay đổi lập trường của họ dù trong bất kỳ tình huống nào. Ông viết, Matx-cơ -va đã tin tưởng một cách cuồng tín rằng bắt tay với nước Mỹ sẽ không thể đem lại sự ổn định; họ muốn rằng sự hài hòa bên trong xã hội Mỹ sẽ bị phá vỡ. áp lực của Matx-cơ -va nhằm mở rộng quyền lực của mình buộc phải bị ngăn lại bằng một chính sách kiên quyết và cảnh giác nhằm ngăn chặn xu hướng bành trướng ảnh hưởng của Liên Xô…

Đầu tiên, Học thuyết về Chính sách Ngăn chặn được áp dụng ở vùng Đông Địa Trung Hải. Đầu năm 1946, Mỹ yêu cầu và buộc Liên Xô phải rút quân khỏi phía Bắc Iran, phần lãnh thổ mà Liên Xô đã chiếm đóng trong chiến tranh. Mùa hè năm đó, Mỹ đã tỏ rõ sự ủng hộ Thổ Nhĩ Kỳ chống lại những đòi hỏi của Liên Xô trong việc kiểm soát vùng eo biển giữa Biển Đen và Địa Trung Hải. Vào đầu năm 1947, chính sách của Mỹ kết tinh khi Anh thông báo với Hoa Kỳ rằng họ không còn khả năng tiếp tục ủng hộ Chính phủ Hy Lạp chống lại sự bành trướng mạnh mẽ của Cộng sản nữa.

Trong một bài diễn văn hùng hồn trước Quốc hội, Truman đã tuyên bố “Tôi tin rằng Hoa Kỳ phải có một chính sách ủng hộ các dân tộc tự do đang đấu tranh chống lại sự bành trướng từ các nhóm thiểu số có vũ trang hay từ những áp lực bên ngoài”. Các nhà báo nhanh chóng gọi bài phát biểu này là Học thuyết Truman. Tổng thống đã yêu cầu Quốc hội cung cấp 400 triệu đô-la để viện trợ kinh tế và quân sự, chủ yếu cho Hy Lạp nhưng cũng dành cho cả Thổ Nhĩ Kỳ. Sau một cuộc tranh luận gay gắt giống như cuộc tranh luận đã từng nổ ra giữa phái ủng hộ tư tưởng biệt lập và phái ủng hộ tư tưởng can thiệp hồi trước Chiến tranh Thế giới Thứ hai, khoản tiền này đã được Quốc hội nhất trí thông qua.

Sau đó, những lời chỉ trích từ cánh hữu đã chỉ trích rằng, để thuyết phục người Mỹ ủng hộ chính sách ngăn chặn, Truman đã cường điệu hóa mối đe dọa của Liên Xô đối với Hoa Kỳ. Những lời tuyên bố của ông làm dấy lên một làn sóng cuồng loạn chống Cộng sản trên khắp nước Mỹ. Tuy nhiên, một số người khác thì cho rằng quan điểm trên đã không tính đến sự phản đối dữ dội có thể sẽ nổ ra nếu Hy Lạp, Thổ Nhĩ Kỳ và các nước khác rơi vào quỹ đạo của Liên Xô mà không có sự phản đối nào từ phía Mỹ.

Chính sách ngăn chặn cũng kêu gọi những khoản viện trợ kinh tế khổng lồ nhằm hỗ trợ cho việc phục hồi các nước bị tàn phá sau chiến tranh ở Tây Âu. Vì rất nhiều quốc gia trong khu vực này không ổn định về kinh tế và chính trị, nên Hoa Kỳ lo sợ rằng các Đảng Cộng sản địa phương được Matx-cơ -va chỉ đạo sẽ lợi dụng chiến công chống quân Quốc XÃ của mình để giành quyền lực. “Người bệnh đang nguy cấp trong lúc các bác sỹ vẫn còn đang cân nhắc”, Ngoại trưởng George C. Marshall đã nhận xét như vậy. Vào giữa năm 1947, Marshall đã đề nghị các nước châu Âu đang gặp khó khăn cần khởi thảo một chương trình không chống lại bất kỳ quốc gia nào hay bất kỳ học thuyết nào, mà chỉ chống lại nạn đói, sự nghèo khổ, nỗi tuyệt vọng và sự hỗn loạn.

Người Liên Xô đã tham gia vào cuộc họp trù bị đầu tiên, sau đó họ cũng đã rút lui và không chia sẻ các dữ liệu kinh tế, và đã chịu sự kiểm soát của phương Tây trong việc chi tiêu khoản viện trợ. Mười sáu quốc gia còn lại đã thảo ra một bản yêu cầu và cuối cùng, con số 17 tỷ đô-la cho giai đoạn bốn năm đã được đưa ra. Vào đầu năm 1948, Quốc hội Mỹ đã bỏ phiếu thông qua việc cấp kinh phí cho Kế hoạch Marshall, nhằm viện trợ phục hồi kinh tế cho các nước Tây Âu. Nhìn chung, đây là một trong số những sáng kiến chính sách ngoại giao thành công nhất của Mỹ trong lịch sử.

Nước Đức thời hậu chiến là một vấn đề đặc biệt. Nó bị chia thành các khu vực chiếm đóng của Mỹ, Liên Xô, Anh và Pháp với thủ đô cũ của Đức là Berlin (chính thành phố này cũng bị chia thành bốn khu vực), nằm gần trung tâm khu vực do Liên Xô chiếm đóng. Khi các cường quốc phương Tây công bố ý định của họ nhằm tạo ra một Nhà nước Liên bang Hợp nhất từ các khu vực do họ chiếm đóng thì Stalin đã có phản ứng. Vào ngày 24/6/1948, các đơn vị quân đội Liên Xô đã bao vây Berlin, cắt đứt tất cả các đường bộ và đường sắt từ phương Tây dẫn tới thành phố này.

Các nhà lãnh đạo Mỹ lo sợ rằng, việc mất Berlin có thể là khúc dạo đầu cho việc mất toàn bộ nước Đức và tiếp theo là toàn bộ châu Âu. Vì vậy, trong cuộc phô diễn bày tỏ quyết tâm của phương Tây, được biết dưới cái tên Cầu không vận Berlin, các lực lượng không quân Đồng minh đã chiếm lĩnh bầu trời để tiếp tế cho Berlin. Các máy bay Mỹ, Pháp và Anh đã cung cấp gần 2.250.000 tấn hàng hóa, bao gồm lương thực và than. Stalin đã chấm dứt bao vây thành Berlin sau 231 ngày với 277.264 chuyến bay của phương Tây.

Sau đó, sự thống trị của Liên Xô ở Đông Âu, và đặc biệt là cuộc đảo chính ở Tiệp Khắc đã báo động cho các nước phương Tây. Kết quả, do các nước Tây Âu khởi xướng, là một liên minh quân sự để bổ sung cho những cố gắng về kinh tế trong Chính sách Ngăn chặn. Nhà sử học người Na Uy Geir Lundestad đã mệnh danh liên minh đó là Vị Hoàng đế được mời đến. Vào năm 1949, Hoa Kỳ và 11 quốc gia khác đã thành lập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Nếu một quốc gia thành viên bị tấn công, thì phải coi đó là cuộc tấn công chống lại tất cả các quốc gia thành viên khác, và do đó, phải được đáp trả bằng sức mạnh thích hợp. NATO là một liên minh quân sự thời bình đầu tiên trong lịch sử nước Mỹ mà quyền lực của nó vượt ra khỏi địa phận Tây Bán Cầu.

Một năm sau đó, Hoa Kỳ đã xác định rõ ràng mục tiêu phòng thủ của mình. Hội đồng An ninh Quốc gia (NSC) – một diễn đàn trong đó Tổng thống, các thành viên Nội các và các thành viên hành pháp xem xét các vấn đề an ninh quốc gia và chính sách đối ngoại – đã tiến hành rà soát toàn bộ chính sách đối ngoại và quốc phòng của Hoa Kỳ. Văn kiện mang tên NSC 68 của diễn đàn này đã ghi nhận một phương hướng mới trong chính sách an ninh của Mỹ. Dựa trên giả định rằng Liên Xô có một nỗ lực cuồng tín nhằm kiểm soát mọi chính phủ ở bất kỳ nơi nào có thể, văn kiện này đã giao phó cho nước Mỹ một nhiệm vụ trợ giúp các quốc gia đồng minh ở bất kỳ nơi nào trên thế giới đang bị Liên Xô đe doạ. Sau khi cuộc Chiến tranh Triều Tiên nổ ra, Truman đã miễn cưỡng phê chuẩn văn kiện này. Hoa Kỳ tiếp tục tăng chi tiêu cho quốc phòng một cách mạnh mẽ chưa từng có.

CHIẾN TRANH LẠNH Ở CHÂU Á VÀ TRUNG ĐÔNG

Trong khi tìm cách ngăn ngừa hệ tư tưởng Cộng sản đang lan tràn ở châu Âu, Hoa Kỳ cũng phản ứng lại những thách thức tại nhiều khu vực khác trên thế giới. Ở Trung Quốc, người Mỹ lo ngại những bước tiến của Mao Trạch Đông và Đảng Cộng sản của ông. Trong Chiến tranh Thế giới Thứ hai, Chính phủ Quốc dân Đảng của Tưởng Giới Thạch và các lực lượng cộng sản đã gây ra cuộc Nội chiến, thậm chí ngay trong khi họ đang đấu tranh với quân Nhật. Tưởng Giới Thạch đã từng là đồng minh thời chiến, nhưng chính phủ Tưởng đã mất hiệu lực một cách vô vọng và đang thối nát vì nạn tham nhũng. Các nhà hoạch định chính sách của Mỹ chỉ có ít hy vọng duy trì được chế độ Tưởng Giới Thạch và coi châu Âu là một khu vực quan trọng hơn nhiều. Do phần lớn hỗ trợ của Mỹ đang tập trung ở bờ Đại Tây Dương, lực lượng Mao Trạch Đông cuối cùng đã giành được chính quyền vào năm 1949. Chính quyền Tưởng Giới Thạch đã chạy sang bán đảo Đài Loan. Khi Mao Trạch Đông tuyên bố rằng chế độ mới của ông sẽ ủng hộ Liên Xô để chống lại đế quốc Mỹ thì rõ ràng là chủ nghĩa cộng sản đã phát triển rộng rãi ngoài tầm kiểm soát của Hoa Kỳ, chí ít cũng là ở châu Á.

Cuộc Chiến tranh Triều Tiên đã làm bùng nổ cuộc xung đột vũ trang giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc. Khối Đồng minh đã phân chia Triều Tiên dọc theo vĩ tuyến 38 sau khi đã giải phóng nước này khỏi ách thống trị của Nhật Bản vào cuối Chiến tranh Thế giới Thứ hai. Vốn lúc đầu chỉ là để tiện lợi về quân sự, giới tuyến này đã ngày càng trở nên khắc nghiệt, hai cường quốc lớn đều lập chính phủ tại các khu vực chiếm đóng riêng rẽ của mình và tiếp tục ủng hộ các chính phủ đó, thậm chí ngay cả sau khi đã rút quân.

Tháng 6/1950, sau khi đã tham vấn và được sự ủng hộ về quân sự của Liên Xô, vị lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim-Il Sung đã chỉ huy các binh đội Bắc Triều Tiên vượt qua vĩ tuyến 38, và đánh về phía nam sau khi tràn qua Seoul. Nhìn nhận Bắc Triều Tiên là lực lượng thân cận do Liên Xô chỉ đạo trong cuộc chiến toàn cầu, Truman đã chuẩn bị cho các lực lượng vũ trang Mỹ sẵn sàng tham chiến và ra lệnh cho Tướng Doughlas McArthur – người hùng trong Chiến tranh Thế giới Thứ hai – tới Triều Tiên. Trong khi đó, Hoa kỳ đã thuyết phục được Liên Hợp Quốc ra nghị quyết coi Bắc Triều Tiên là kẻ xâm lược (Liên Xô, vốn có quyền phủ quyết trong Hội đồng Bảo an, đã tẩy chay Liên Hợp Quốc để phản đối quyết định không kết nạp nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa dưới thời Mao Trạch Đông vào tổ chức này).

Cuộc chiến tranh đã xảy ra ác liệt trong thế giằng co giữa hai phía. Quân đội Hoa Kỳ và Triều Tiên lúc đầu bị đẩy về phía nam ở vùng đất lọt giữa khu vực xung quanh thành phố Pusan. Cuộc đổ bộ táo bạo của lính thủy đánh bộ Mỹ từ ngoài biển tại Inchon, một cảng của thành phố Seoul, đã đẩy lui quân Bắc Triều Tiên và đe dọa chiếm đóng toàn bộ vùng bán đảo Triều Tiên. Vào tháng 11, Trung Quốc đã tham chiến và phái các lực lượng quân sự của mình vượt qua sông Yalu. Lực lượng Liên Hợp Quốc, mà chủ yếu là quân Mỹ, đã lại phải rút lui trong một trận đánh ác liệt. Dưới sự chỉ huy của Tướng Matthew B. Ridgway, quân Mỹ đã chặn đứng đường tiến của quân đội Trung Quốc, sau đó, dần dần giành lại con đường trở về với vĩ tuyến 38. Trong khi đó, Mac Arthur đã thách thức quyền lực của tổng thống Truman bằng cách kêu gọi sự ủng hộ của dân chúng trong việc ném bom Trung Quốc và hỗ trợ cho lực lượng Trung Hoa Dân Quốc của Tưởng Giới Thạch để tấn công Trung Quốc lục địa. Tháng 4/1951, Truman đã miễn nhiệm Mac Arthur và thay ông bằng Tướng Mathew Ridgeway.

Những rủi ro của Chiến tranh Lạnh là rất lớn. ý thức được về ưu tiên dành cho châu Âu, Chính phủ Mỹ đã quyết định ngừng đưa quân tới Triều Tiên và sẵn sàng đồng ý với hiện trạng trước chiến tranh. Điều này đã gây thất vọng cho nhiều người Mỹ vốn không thể hiểu được sự cần thiết của việc kiềm chế chiến tranh. Uy tín của Truman đã tụt xuống, với tỷ lệ ủng hộ 24% – mức thấp nhất kể từ khi có các cuộc thăm dò dư luận về uy tín của các tổng thống Mỹ. Những cuộc thương thuyết ngừng bắn được bắt đầu vào tháng 7/1951. Cuối cùng, cả hai bên đã đạt được thỏa thuận vào tháng 7/1953 trong nhiệm kỳ đầu của Dwight Eisenhower, tổng thống kế nhiệm Truman.

Những xung đột trong Chiến tranh Lạnh cũng xảy ra ở Trung Đông. Tầm quan trọng chiến lược của khu vực này với tư cách là một nguồn cung cấp dầu mỏ đã khiến Hoa Kỳ tìm mọi cách đẩy các đơn vị quân đội Xô-viết ra khỏi Iran năm 1946. Hai năm sau đó, Hoa Kỳ chính thức thừa nhận nhà nước Israel chỉ 15 phút sau khi nước này tuyên bố thành lập – một quyết định mà Truman đã đưa ra bất chấp sự phản đối mạnh mẽ từ phía Marshall và Bộ Ngoại giao. Kết quả là một tình huống khó xử kéo dài đã xảy ra – làm thế nào để duy trì quan hệ với Israel, đồng thời, vẫn phải giữ được mối bang giao tốt đẹp với các quốc gia Arập chống Israel (nhưng lại có nhiều dầu mỏ).

EISENHOWER VÀ CHIẾN TRANH LẠNH

Năm 1953, Dwight D. Eisenhower đã trở thành vị Tổng thống Đảng Cộng hòa đầu tiên trong 20 năm. Là anh hùng thời chiến hơn là một chính khách chuyên nghiệp, ông có một tác phong tự nhiên, thân mật khiến cho ông rất được lòng dân. “Tôi thích Ike” là khẩu hiệu trong chiến dịch tranh cử thời đó. Sau khi là Tổng Tư lệnh tối cao của quân Đồng minh tại mặt trận Tây Âu trong Chiến tranh Thế giới Thứ hai, Eisenhower đã là người phụ trách quân đội, Chủ tịch trường Đại học Columbia, và sau đó là lãnh đạo quân sự của khối NATO trước khi làm ứng cử viên tổng thống của Đảng Cộng hòa. Là người có kỹ năng thu hút mọi người cùng làm việc, ông đã hoạt động như một nhà hùng biện trước công chúng và một nhà quản lý, và ở mức độ nào đó không tham gia vào quá trình hoạch định chính sách một cách chi tiết.

Bất chấp những bất đồng về một số chi tiết, ông vẫn có chung quan điểm cơ bản với tổng thống tiền nhiệm Truman về chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ. Eisenhower cũng nhận thức được rằng chủ nghĩa cộng sản là một lực lượng vững chắc đang đấu tranh giành ưu thế trên trường quốc tế. Trong bài diễn văn nhậm chức đầu tiên của mình, ông tuyên bố “Những sức mạnh của cái thiện và cái ác đang tập trung vũ trang và đối lập nhau gay gắt nhất trong lịch sử. Tự do đang chống lại ách nô lệ, cũng như ánh sáng chống lại bóng tối”.

Vị Tổng thống mới Eisenhower và Ngoại trưởng John Foster Dulles đã chỉ rõ rằng Chính sách Ngăn chặn chưa được triển khai đầy đủ nhằm ngăn ngừa sự bành trướng của Liên Xô. Cần phải có một chính sách tự do tích cực hơn nữa để giải phóng các dân tộc đang bị cộng sản khống chế. Song, mặc dù có những lời lẽ hùng biện hoa mỹ, khi các cuộc khởi nghĩa dân chủ bùng nổ ở Hungari năm 1956, thì Hoa Kỳ lại đứng ngoài cuộc trong khi quân đội Liên Xô lại có mặt ở cuộc chính biến ấy.

Cam kết cơ bản của Eisenhwer nhằm kiềm chế chủ nghĩa cộng sản vẫn không thay đổi, và để thực hiện điều này, ông đã tăng cường sự trông cậy của nước Mỹ vào lá chắn hạt nhân. Mỹ đã tạo ra những quả bom nguyên tử đầu tiên. Năm 1950, Truman đã cho phép chế tạo một quả bom khí hydro mới có sức công phá mạnh hơn. Lúc này, lo sợ rằng các khoản chi cho quốc phòng có thể vượt quá khả năng kiểm soát, Eisenhower đã phản đối lại chính sách NSC-68 của Truman dùng một khoản chi lớn để xây dựng quân đội. Như cái mà Dulles đã gọi là “Trả đũa ồ ạt”, Chính quyền Eisenhower đã tỏ ý rằng mình sẽ sử dụng các vũ khí nguyên tử nếu nước Mỹ và những quyền lợi sống còn của nó bị đe doạ.

Tuy nhiên trên thực tế, khả năng sử dụng vũ khí hạt nhân chỉ có thể được cho phép trong những trường hợp chống lại những cuộc tấn công rất quan trọng. Nói chung, những đe dọa thực sự từ phe cộng sản đều không mang tính trực tiếp. Eisenhower phản đối tất cả những đề nghị sử dụng vũ khí hạt nhân ở Đông Dương nơi quân Pháp bị các lực lượng Cộng sản Việt Nam đánh bại vào năm 1954. Năm 1956, quân đội Anh, Pháp tấn công Ai Cập, sau khi nước này tiến hành quốc hữu hóa kênh đào Suez và Israel xâm chiếm Sinai của Ai Cập. Tổng thống đã gây áp lực mạnh buộc quân đội của cả ba quốc gia này rút khỏi các khu vực chiếm đóng. Tuy nhiên, việc Mỹ đe dọa sử dụng vũ khí hạt nhân có thể đã được Chính phủ Cộng sản Trung Quốc coi là vấn đề nghiêm túc, nên họ đã không những không tấn công Đài Loan, mà còn không chiếm đóng những hòn đảo nhỏ bé ngay gần đại lục do Quốc Dân Đảng đang cai quản. Lời đe dọa sử dụng vũ khí nguyên tử cũng đã khiến Liên Xô không dám đưa quân tới Berlin, một vấn đề ngày càng trở nên nhức nhối trong hai năm cuối cùng trong nhiệm kỳ tổng thống của Eisenhower.

CHIẾN TRANH LẠNH TẠI NƯỚC MỸ

Chiến tranh Lạnh không chỉ định hình cho chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ, mà còn gây ảnh hưởng lớn lao tới mọi sự kiện trong nước Mỹ. ĐÃ từ lâu, người Mỹ lo sợ phái cấp tiến sẽ lật đổ chế độ. Những nỗi lo sợ này đôi khi đã bị lợi dụng thái quá để biện minh cho những hạn chế chính trị lẽ ra không thể chấp nhận được trong hoàn cảnh bình thường. Nhưng sự thật là các cá nhân thuộc Đảng Cộng sản và nhiều người theo chủ nghĩa cộng sản đã giành sự ủng hộ chính trị của họ không phải cho Mỹ mà là cho phong trào cộng sản quốc tế, cụ thể là cho Matx-cơ-va. Trong thời kỳ Nỗi sợ Cộng sản vào những năm 1919 – 1920, Chính phủ Mỹ đã cố gắng loại trừ mối đe dọa đối với xã hội Mỹ. Những nỗ lực thậm chí còn mạnh mẽ hơn đã được thực thi sau Chiến tranh Thế giới Thứ hai để triệt bỏ tận gốc chủ nghĩa cộng sản trong lòng nước Mỹ. Các sự kiện quốc tế, các vụ bê bối chính trị và những vụ tai tiếng về hoạt động gián điệp đã dấy lên một phong trào chống Cộng trên diện rộng.

Khi Đảng Cộng hòa thắng thế trong cuộc bầu cử quốc hội giữa nhiệm kỳ vào năm 1946 và sẵn sàng tiến hành điều tra hoạt động lật đổ chính phủ, Tổng thống Truman đã khởi xướng Chương trình Lòng trung thành của viên chức Liên bang. Chương trình này không có mấy ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày của các công dân, nhưng đã có khoảng 100 viên chức liên bang bị cách chức, trong số đó, có những người bị cách chức một cách bất công.

Năm 1947, ủy ban Hoạt động phi Mỹ của Hạ viện đã điều tra ngành công nghiệp điện ảnh để xác định xem các tư tưởng cộng sản có được phản ánh trong những bộ phim nổi tiếng hay không. Khi một số nhà viết kịch bản (tình cờ họ lại là đảng viên bí mật của Đảng Cộng sản) không chịu để bị kiểm tra, họ liền bị gọi ra hầu tòa và bị tống ngục. Sau sự kiện đó, các công ty điện ảnh đã từ chối không tuyển dụng bất cứ ai có một quá khứ đáng ngờ, dù chỉ là chút ít.

Năm 1948, Alger Hiss, người từng làm trợ lý Ngoại trưởng và Cố vấn cho cố Tổng thống Roosevelt ở Yalta đã bị Whitaker Chambers, cựu tình báo Liên Xô, buộc tội là gián điệp cho phe cộng sản. Hiss đã phủ nhận sự buộc tội đó, nhưng vào năm 1950, những chứng cứ tìm được sau đó đã cho thấy là đúng.

Năm 1949, Liên Xô đã cho thử quả bom nguyên tử của mình, một vụ nổ đã làm cho người Mỹ choáng váng. Vào năm 1950, chính phủ đã phát hiện ra một mạng lưới gián điệp Anh-Mỹ đã chuyển cho Liên Xô những tài liệu về chế tạo bom nguyên tử. Hai người hoạt động trong mạng lưới này là Julius Rosenberg và vợ của ông là Ethel đã bị kết án tử hình. Tổng Chưởng lý J. Howard McGrath đã tuyên bố rằng có rất nhiều người Mỹ theo cộng sản, và mỗi người trong số họ đều mang theo mình những vi trùng chết người cho xã hội”.

Người mang tư tưởng chống cộng gay gắt nhất là Thượng nghị sỹ Joseph R. Mc Carthy, đại biểu của Đảng Cộng hòa, bang Wisconsin. Ông này đã giành được sự chú ý của nước Mỹ vào năm 1950, sau lời tuyên bố rằng ông đang nắm trong tay một bản danh sách 205 đảng viên cộng sản nổi tiếng đang làm việc trong Bộ Ngoại giao. Tuy sau đó McCarthy đã vài lần thay đổi con số này và thất bại trong việc chứng minh bất cứ người nào trong danh sách đó là đảng viên cộng sản, song ông cũng đã đánh động được phản ứng của công chúng.

McCarthy đã giành được quyền lực khi Đảng Cộng hòa chiếm quyền kiểm soát Thượng viện năm 1952. Với tư cách là Chủ tịch ủy ban Thượng viện, Carthy đã có diễn đàn cho những tư tưởng chống cộng của mình. Dựa vào việc đưa tin rộng rãi trên báo chí và truyền hình, ông tiếp tục kết án các quan chức cao cấp trong chính quyền Eisenhower về tội phản bội. Ham mê vai trò của một kẻ hành động không thương xót, làm những công việc bẩn thỉu nhưng cần thiết, ông tiếp tục tích cực truy quét những kẻ mà ông coi là cộng sản.

McCarthy đã vượt quá giới hạn trách nhiệm của bản thân mình khi ông kiện quân đội Hoa Kỳ vì một trong những trợ lý của ông bị cưỡng bách quân dịch. Truyền hình đã truyền đi những phiên xử ở tòa án tới hàng triệu gia đình. Nhiều người Mỹ lần đầu tiên đã tận mắt nhìn thấy cách cư xử hung hãn của McCarthy, và sự ủng hộ của công chúng đối với ông bắt đầu suy giảm. Đảng Cộng hòa, trước kia đánh giá Carthy là hữu dụng cho việc thách thức Đảng Dân Chủ dưới thời Tổng thống Truman, nay lại coi ông như một điều hổ thẹn. Cuối cùng, Thượng viện đã lên án ông vì tư cách đạo đức.

Về nhiều mặt, McCarthy là đại diện cho những chính sách đối nội tồi tệ nhất của Hoa Kỳ trong Chiến tranh Lạnh. Khi người dân Mỹ đã bác bỏ cách nhìn nhận của ông, thì cũng là lẽ tự nhiên khi họ cho rằng mối đe dọa Cộng sản bên trong và bên ngoài nước Mỹ đã bị thổi phồng quá mức. Vào thời điểm nước Mỹ đang chuyển mình bước sang những năm 1960, những người có tư tưởng chống cộng ngày càng trở nên hoài nghi hơn, đặc biệt là giới trí thức và những người có ảnh hưởng sâu rộng đến quan điểm của công chúng.

NỀN KINH TẾ MỸ THỜI HẬU CHIẾN: 1945-1960

Trong thời gian 15 năm sau Chiến tranh Thế giới Thứ hai, Hoa Kỳ đã có sự tăng trưởng kinh tế phi thường và củng cố được vị thế của mình với tư cách là quốc gia giàu có nhất thế giới. Tổng thu nhập quốc dân (GNP), đơn vị đo lường toàn bộ hàng hóa và dịch vụ được sản xuất ở Hoa Kỳ đã nhảy vọt từ 200 tỉ đô-la năm 1940 lên 300 tỉ đô-la năm 1950 và 500 tỉ đô-la năm 1960. Ngày càng có nhiều người Mỹ tự coi mình thuộc tầng lớp trung lưu.

Sự tăng trưởng này bắt nguồn từ các nguyên nhân khác nhau. Động lực kinh tế từ những khoản chi tiêu lớn của Chính phủ sau Chiến tranh Thế giới Thứ hai là cú hích đầu tiên cho sự tăng trưởng này. Hai nhu cầu cơ bản của tầng lớp trung lưu đã góp phần đáng kể vào việc duy trì sự tăng trưởng đó. Số lượng ôtô được sản xuất hàng năm đã tăng lên gấp bốn lần từ năm 1946 tới năm 1955. Việc bùng nổ trong xây dựng nhà cửa được kích thích phần nào nhờ những khoản vay mua nhà thế chấp có thể trả được dễ dàng dành cho các quân nhân giải ngũ, đã kích thích nền kinh tế phát triển. Sự gia tăng chi tiêu cho quốc phòng vì Chiến tranh Lạnh leo thang cũng đóng một vai trò nhất định trong phát triển kinh tế.

Sau năm 1945, các công ty chủ chốt ở Mỹ đã phát triển mạnh mẽ với quy mô thậm chí còn lớn hơn trước. Trước đây, đã xuất hiện những làn sóng hợp nhất các công ty thương mại vào những năm 1890 và 1920, và một làn sóng tương tự cũng đã diễn ra vào thập niên 1950. Các công ty nhượng quyền kinh doanh như những nhà hàng ăn nhanh của McDonald’s đã cho phép các doanh nhân nhỏ trở thành chi nhánh của những doanh nghiệp lớn, hoạt động có hiệu quả. Các công ty lớn của Mỹ cũng phát triển các chi nhánh ở nước ngoài nơi thường có chi phí lao động thấp hơn.

Người lao động thấy cuộc sống của họ cũng đang thay đổi cùng với sự thay đổi của một nước Mỹ được công nghiệp hóa. Càng ngày càng có ít người tham gia sản xuất hàng hóa, và càng có nhiều người tham gia vào các ngành dịch vụ. Ngay từ năm 1956, phần lớn những người lao động Mỹ đều tìm được những công việc trí óc như quản lý, giáo viên, bán hàng và nhân viên văn phòng. Một số công ty đã bảo đảm cho người lao động một khoản tiền lương ổn định hàng năm, ký hợp đồng dài hạn với người lao động, cùng với các hình thức phúc lợi khác. Cùng với những thay đổi này, những người lao động không còn phải đấu tranh đòi quyền lợi nữa và sự phân hóa giữa các tầng lớp cũng bắt đầu mờ nhạt dần.

Trong nông nghiệp, các chủ nông trại, ít nhất cũng là các chủ trại nhỏ, lại phải đối mặt với một thời buổi gian nan. Năng suất tăng lên đã dẫn tới sự hợp nhất trong nông nghiệp và nghề nông trở thành một nghề kinh doanh lớn. Số chủ trại rời bỏ đất đai ngày càng nhiều hơn.

Những người Mỹ khác cũng di cư. Miền Tây và miền Tây Nam đang phát triển nhanh chóng – xu thế này tiếp diễn cho đến cuối thế kỷ. Các đô thị vùng SunBelt như Houston, bang Texas; Miami, bang Florida; Albuquerque, bang Mexico; Tucson và Phoenix, bang Arizona được mở rộng rất mau chóng. Thành phố Los Angeles của bang California đã phát triển vượt Philadelphia, Pennsylvania, trở thành thành phố lớn thứ ba nước Mỹ, và sau đó còn vượt cả Chicago, thủ phủ của khu vực Trung Tây. Cuộc điều tra dân số năm 1970 cho thấy California đã thay thế vị trí của bang New York, trở thành bang lớn nhất Hoa Kỳ. Đến năm 2000, Texas đã vượt lên trên NewYork và chiếm vị trí thứ hai.

Một hình thái di cư còn quan trọng hơn đã khiến người Mỹ rời khỏi các khu vực nội thị tới các vùng ngoại ô mới nơi họ hy vọng tìm được nhà ở với giá cả phải chăng cho những gia đình lớn đã trở nên đông đúc do sự bùng nổ sinh con thời hậu chiến. Những nhà thầu xây dựng như William J. Levitt đã xây dựng những cộng đồng dân cư mới – với những căn nhà trông giống hệt nhau – bằng cách sử dụng kỹ thuật xây dựng hàng loạt. Những ngôi nhà của Levitt được chế tạo sẵn – một phần được lắp ghép tại nhà máy chứ không lắp tại công trường. Các ngôi nhà này trông rất bình dân nhưng phương pháp của Levitt đã làm giảm giá thành và cho phép những chủ nhân mới được sở hữu một phần giấc mơ của người Mỹ.

Vì các khu ngoại ô phát triển mạnh nên các doanh nghiệp đã chuyển tới các khu vực mới. Những trung tâm mua bán lớn hơn bao gồm đủ các loại cửa hàng khác nhau đã làm thay đổi phương thức mua sắm của người tiêu dùng. Con số những trung tâm mua sắm này đã gia tăng từ tám trung tâm vào cuối Chiến tranh Thế giới Thứ hai lên tới 3.840 trung tâm vào năm 1960. Với các bãi đỗ xe thuận tiện và thời gian bán hàng tiện lợi vào buổi tối, khách hàng hoàn toàn có thể tránh được việc chạy đi mua bán trong thành phố bận rộn như trước kia.

Các xa lộ mới khiến giao thông tới các khu ngoại ô và những cửa hàng lớn trở nên dễ dàng hơn. Đạo luật Đường Cao tốc năm 1956 đã cung cấp 26.000 triệu đô la, một khoản chi tiêu dành cho các công trình công cộng lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ, để xây dựng hơn 64.000km đường liên bang, nối kết tất cả các khu vực trên khắp đất nước.

Truyền hình cũng có một ảnh hưởng mạnh mẽ tới các mô thức hoạt động kinh tế và xã hội. Tuy đã ra đời từ thập niên 1930, nhưng chỉ sau chiến tranh, máy thu hình mới được bày bán rộng rãi. Vào năm 1946, cả nước chỉ có dưới 17.000 máy thu hình. Ba năm sau, người tiêu dùng đã mua 250.000 chiếc trong một tháng, và cho tới năm 1960, ba phần tư các hộ gia đình đã có ít nhất một chiếc máy thu hình. Vào giữa thập niên 1960, một gia đình bình thường xem truyền hình từ bốn đến năm tiếng một ngày. Những chương trình phổ biến cho trẻ em bao gồm Howdy Doody Time và The Mickey Mouse Club; người lớn thì thích những vở hài kịch nhiều tập như I love Lucy và Father Knows Best. Người Mỹ thuộc tất cả các lứa tuổi đã trở thành đối tượng của các chương trình quảng cáo được thiết kế ngày càng tinh vi, công phu hơn, giới thiệu những sản phẩm mà người ta nói là cần thiết cho một cuộc sống tốt đẹp.

CHÍNH SÁCH KINH TẾ CÔNG BẰNG

Chính sách kinh tế công bằng (The Fair Deal) là tên của chương trình quốc nội của Harry Truman. Khi xây dựng kế hoạch này dựa trên Chính sách kinh tế mới của Tổng thống tiền nhiệm Roosevelt, Truman cho rằng, Chính phủ Liên bang nên đảm bảo cơ hội kinh tế và sự ổn định xã hội. Ông đã tranh đấu nhằm đạt được các mục tiêu đó, bất chấp sự chống đối dữ dội về chính trị từ những nhà lập pháp bảo thủ đang cương quyết hạ thấp vai trò của chính phủ.

Ưu tiên thứ nhất của Truman trong giai đoạn ngay sau khi chiến tranh chấm dứt là thực hiện bước quá độ sang nền kinh tế thời bình. Các quân nhân muốn nhanh chóng trở về quê hương, nhưng khi về đến nhà, họ phải đối mặt với việc mất nhà cửa và việc làm. Dự luật G.I. được thông qua trước khi chiến tranh kết thúc đã giúp các quân nhân dễ dàng hòa nhập với đời sống dân sự, thông qua việc cung cấp các khoản phúc lợi như: các khoản tiền cho vay có bảo đảm để mua nhà ở, trợ giúp cho việc đào tạo nghề nghiệp và giáo dục đại học.

Điều gây lo lắng hơn là sự bất ổn trong tầng lớp lao động. Vì nền sản xuất phục vụ chiến tranh đã chấm dứt nên nhiều công nhân lâm vào tình trạng thất nghiệp. Những người khác muốn được tăng lương, một sự tăng lương mà họ cảm thấy đã phải chờ đợi quá lâu. Vào năm 1946, 4, 6 triệu công nhân đã bãi công – một con số lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ. Họ thách thức các ngành công nghiệp ôtô, thép và điện lực. Khi họ tiếp tục bãi công ở các tuyến đường sắt và các mỏ than mềm, thì Truman đã phải can thiệp để ngăn chặn sự đòi hỏi thái quá của các công đoàn, nhưng điều đó chỉ làm cho nhiều người lao động thêm xa lánh ông mà thôi.

Trong khi phải giải quyết những vấn đề rất cấp bách, Truman cũng đưa ra một nghị trình hành động toàn diện hơn. Chưa đầy một tuần sau khi chiến tranh chấm dứt, ông đã trình lên Quốc hội một chương trình 21 điểm, nhằm đấu tranh chống lại những hiện tượng thuê nhân công bất bình đẳng, đòi một mức lương tối thiểu cao hơn, các khoản tiền bồi thường thất nghiệp lớn hơn và trợ giúp nhà cửa nhiều hơn. Sau đó vài tháng, ông đã bổ sung các khoản đề nghị khác về bảo hiểm y tế và luật năng lượng nguyên tử. Nhưng cách tiếp cận rời rạc này đã khiến cho những ưu tiên của Truman trở nên không rõ ràng.

Đảng Cộng hòa nhanh chóng tấn công. Trong cuộc bầu cử quốc hội năm 1946, họ hỏi “Chúng ta đã thấy chán ngấy chưa?” và các cử tri đáp lại rằng họ đã quá chán. Chiếm đa số trong cả hai Viện của Quốc hội, lần đầu tiên từ năm 1928, Đảng Cộng hòa đã quyết tâm xoay ngược xu hướng tự do như của những năm dưới thời Roosevelt.

Truman đã tranh đấu với Quốc hội vì Quốc hội đã cắt giảm chi tiêu và giảm thuế. Vào năm 1948, ông vẫn thử tái ứng cử mặc dù các cuộc thăm dò dư luận cho thấy rằng ông ít có cơ hội thắng cử. Sau một chiến dịch tranh cử mạnh mẽ, Truman đã thắng điểm, một trong những kết quả gây bất ngờ lớn trong nền chính trị Mỹ khi ông đánh bại ứng cử viên Đảng Cộng hòa, Thomas Dewey, thống đốc bang New York. Bằng cách làm hồi sinh tinh thần Liên minh đoàn kết của Chính sách kinh tế mới trước đây, Truman đã tranh thủ được các cử tri thuộc tầng lớp lao động, giới chủ nông trại và người Mỹ gốc Phi.

Khi Truman mãn nhiệm vào năm 1953, Chính sách Kinh tế Công bằng của ông có đạt được một số thành công. Tháng 7/1948, ông đã cấm nạn phân biệt chủng tộc trong quy trình tuyển dụng cán bộ của Chính phủ Liên bang và ra lệnh chấm dứt nạn chia rẽ sắc tộc trong quân đội. Mức tiền lương tối thiểu được gia tăng và các chương trình an ninh xã hội được mở rộng. Chương trình nhà ở đã mang lại nhiều lợi ích nhưng vẫn còn nhiều gia đình có nhu cầu chưa được đáp ứng. Bảo hiểm y tế quốc gia, các biện pháp trợ giúp giáo dục, trợ cấp nông nghiệp và chương trình ban hành đạo luật quyền dân sự của ông chưa được Quốc hội thông qua. Mối bận tâm của Truman về các vấn đề của Chiến tranh Lạnh là mục tiêu quan trọng nhất của ông, đã khiến ông đặc biệt khó khăn trong việc giành được sự ủng hộ đối với cách thức cải cách xã hội trong hoàn cảnh bị phản đối kịch liệt.

CÁCH TIẾP CẬN CỦA EISENHOWER

Khi kế nhiệm Truman, Dwight Eisenhower đã đồng ý về căn bản với khung trách nhiệm của Chính phủ do Chính sách kinh tế mới xác lập nên, nhưng ông cố gắng giữ một giới hạn nhất định đối với các chương trình và các khoản chi tiêu. Ông gọi đó là Chủ nghĩa bảo thủ năng động hay là Chủ nghĩa cộng hòa cấp tiến. Có nghĩa là, theo ông giải thích, các chương trình này mang tính bảo thủ khi nó liên quan tới tiền bạc, mang tính tự do khi nó liên quan tới con người. Có những chỉ trích cho rằng Eisenhower đã mạnh mẽ lên tiếng khuyến nghị xây dựng thật nhiều trường học… nhưng lại không chịu bỏ tiền ra.

Ưu tiên thứ nhất của Eisenhower là làm cân bằng ngân sách sau nhiều năm thâm hụt. Ông muốn cắt giảm chi tiêu, cắt giảm thuế và duy trì giá trị của đồng đô-la. Đảng Cộng hòa tỏ ra sẵn sàng liều lĩnh phó mặc nạn thất nghiệp để kiểm soát được nạn lạm phát. Do không muốn kích thích phát triển kinh tế quá mức, cho nên họ đã phải chứng kiến nước Mỹ ba lần đã phải trải qua suy thoái trong vòng tám năm dưới thời Eisenhower, nhưng không đợt suy thoái nào xảy ra quá trầm trọng.

Trong những lĩnh vực khác, Chính phủ Liên bang đã trao quyền kiểm soát các khu khai thác dầu mỏ ngoài khơi của Chính quyền Liên bang cho các bang. Chính phủ cũng ủng hộ việc phát triển các công ty năng lượng tư nhân chứ không bắt buộc phải theo quan điểm công cộng mà phái Dân chủ đã đề xướng. Nói chung, thiên hướng của Chính phủ là ủng hộ giới doanh nghiệp.

So với Truman, Eisenhower chỉ có một chương trình quốc nội khiêm tốn. Mỗi khi ông hăng hái vận động xây dựng một đạo luật mới, thì dường như điều đó lại làm cho tính kế thừa của Chính sách kinh tế mới giảm đi đôi chút – chẳng hạn như vấn đề giảm trợ cấp nông nghiệp hay vấn đề hạn chế phần nào hoạt động của các nghiệp đoàn. Việc ông không thúc đẩy những thay đổi căn bản theo một hướng cụ thể nào đã tương thích với tinh thần của những năm 50 giàu có. Ông là một trong số rất ít những vị tổng thống Mỹ vẫn còn được lòng dân khi chấm dứt nhiệm kỳ của mình.

VĂN HÓA MỸ THẬP NIÊN 1950

Trong suốt thập niên 1950, nhiều sự kiện văn hóa đã chứng tỏ rằng tư tưởng đồng nhất đã thâm nhập khắp xã hội Mỹ. Tính tuân theo chuẩn mực là rất phổ biến. Mặc dù cả nam giới lẫn phụ nữ đều buộc phải theo những mô thức nghề nghiệp trong Chiến tranh Thế giới Thứ hai, nhưng khi chiến tranh kết thúc, thì vai trò truyền thống liền được phục hồi. Đàn ông là chủ gia đình, còn phụ nữ thì coi vị trí thích hợp nhất của mình là tề gia nội trợ, thậm chí cả khi họ là người làm công ăn lương. Trong cuốn sách gây ảnh hưởng mạnh của mình – cuốn Đám đông cô đơn – nhà xã hội học David Riesman đã gọi xã hội mới này là một xã hội bị ảnh hưởng bên ngoài chi phối, mà đặc trưng của nó là tính tuân theo chuẩn mực, nhưng đồng thời cũng có tính bình ổn. Truyền hình, vẫn còn có ít các chương trình để lựa chọn, cũng đã đóng góp vào xu hướng đồng hóa văn hóa này thông qua việc cung cấp cho thanh niên và người già những khuôn mẫu xã hội chung dễ được chấp nhận.

Nhưng không phải tất cả những người Mỹ đều thích ứng với những chuẩn mực văn hóa này. Nhiều nhà văn, những thành viên của Thế hệ lập dị đã phản kháng những giá trị quy ước, thách thức các tôn ti trật tự đang được tôn trọng và do đó gây ra một cú sốc về văn hóa. Nhấn mạnh vào tính tự phát và tâm linh, họ thích dùng trực giác hơn là lý trí, thuyết thần bí phương ông hơn là tôn giáo kinh viện của phương Tây.

Các tác phẩm văn chương của họ đã diễn tả cảm xúc về sự cách biệt và nhu cầu được công nhận bản thân. Jack Keronac đã đánh máy cuốn tiểu thuyết ăn khách nhất của ông, cuốn Trên đường, trên một băng giấy dài 75 mét. Bằng thủ pháp bỏ dấu chấm câu và không tuân theo quy tắc chung về cấu trúc đoạn văn, cuốn sách ca ngợi cuộc sống tự do. Nhà thơ Allen Ginsberg cũng trở nên nổi tiếng nhờ bài thơ Tiếng gào rú – một tác phẩm phê phán cay độc nền văn minh hiện đại được cơ khí hóa. Khi cảnh sát buộc tội tác phẩm này là suy đồi và tịch thu các bản in đã phát hành, Ginsberg đã đối chất thành công tại tòa án.

Các nhạc sỹ và các họa sỹ cũng nổi loạn. Ca sỹ Elvis Presley, bang Tennessee là người da trắng thành công nhất trong việc phổ biến thứ âm nhạc Mỹ gốc Phi đầy cảm xúc và rộn ràng với tên gọi nhạc Rock and Roll. Trước hết, ca sỹ này đã làm tầng lớp trung lưu Mỹ sửng sốt với kiểu tóc đuôi vịt và cách đánh hông uốn lượn của anh khi biểu diễn. Nhưng một vài năm sau, các buổi biểu diễn của anh đã phần nào ít gây sốc hơn cùng với sự ra đời của những ca sỹ và ban nhạc sau đó, như ban nhạc Rolling Stones của Anh. Tương tự, trong thập niên 50, các họa sỹ như Jackson Pollock đã loại bỏ giá vẽ và xếp đặt các toan vẽ trên sàn, sau đó dùng sơn dầu, cát và những chất liệu khác để tạo thành những vệt màu hoang dại mãnh liệt. Tất cả những họa sỹ và những nhà văn, nhà thơ đó, cho dù họ dùng phương tiện nào đi chăng nữa, thì đều đã đưa ra những mô hình mới cho một cuộc cách mạng xã hội rộng rãi và có ảnh hưởng sâu sắc của thập niên 1960.

NHỮNG CĂN NGUYÊN CỦA PHONG TRÀO ĐÒI QUYỀN CÔNG DÂN

Những năm sau chiến tranh, người Mỹ gốc Phi đã trở thành vấn đề ngày càng căng thẳng. Trong chiến tranh, họ đã đấu tranh chống kỳ thị chủng tộc trong việc thực hiện nghĩa vụ quân sự, tuyển dụng lao động, và họ đã đạt được những thành quả nhất định. Hàng triệu người Mỹ da đen đã rời bỏ các nông trại miền Nam lên các thành phố miền Bắc nơi họ hy vọng sẽ tìm được công ăn việc làm tốt hơn. Thay vì những gì mơ ước, họ chỉ tìm được một chỗ ở chật chội, chen chúc trong các khu nhà ổ chuột tại các đô thị. Giờ đây các quân nhân người Mỹ da đen đã trở về quê nhà, và nhiều người trong số họ kiên quyết không chấp nhận thân phận công dân hạng hai của mình.

Jackie Robinson đã khuấy động vấn đề chủng tộc vào năm 1947, khi anh phá vỡ ranh giới màu da trong bóng chày và bắt đầu chơi cho các giải đấu bóng chày lớn hơn. Khi là thành viên của đội bóng Brooklyn Dodgers, anh thường phải đối mặt với những rắc rối do đối thủ cũng như các cầu thủ cùng đội gây ra. Những mùa thi đấu đầu tiên xuất sắc đã dẫn tới việc người ta phải thừa nhận tài năng của anh và khiến sự nghiệp thi đấu của những cầu thủ da đen khác trở nên dễ dàng hơn. Những cầu thủ này bắt đầu rời khỏi các đội bóng chày của người da đen mà trước kia, họ buộc phải thi đấu ở đó.

Các quan chức chính phủ và nhiều người Mỹ khác đã phát hiện thấy mối quan hệ giữa các vấn đề chủng tộc và các vấn đề chính trị trong Chiến tranh Lạnh. Với tư cách là người lãnh đạo thế giới tự do, Hoa Kỳ đã cố gắng tìm kiếm sự ủng hộ của châu Phi và châu Á. Nạn phân biệt chủng tộc trong chính nước Mỹ đã làm cản trở những nỗ lực lôi kéo đồng minh ở những khu vực khác trên thế giới.

Harry Truman đã ủng hộ phong trào đòi quyền công dân đầu tiên. Cá nhân ông tin vào quyền bình đẳng về chính trị, tuy ông không tin vào quyền bình đẳng xã hội, và ông đã công nhận tầm quan trọng ngày càng tăng của cử tri người Mỹ gốc Phi ở các đô thị. Năm 1946, khi được thông báo về những vụ hành hình không hề xét xử của đám người phân biệt chủng tộc da trắng đối với người da đen và những hình thức bạo lực chống lại người da đen ở miền Nam, ông đã yêu cầu ủy ban Quyền Công dân có nhiệm vụ điều tra sự kỳ thị chủng tộc và tôn giáo. Bản báo cáo có nhan đề là Để đảm bảo những quyền con người này, được công bố vào năm sau đó, đã minh chứng rõ ràng địa vị hạng hai của người da đen trong đời sống xã hội Mỹ và đã khuyến nghị rất nhiều biện pháp mà Chính phủ Liên bang cần thực hiện nhằm bảo đảm những quyền vốn được dành cho tất cả công dân.

Truman đã phản ứng bằng việc gửi tới Quốc hội một chương trình 10 điểm về quyền công dân. Các thành viên thuộc Đảng Dân chủ miền Nam trong Quốc hội đã cản trở việc thông qua chương trình này. Một số người giận dữ nhất, đứng đầu là Strom Thurmond, Thống đốc bang Nam Carolina, đã thành lập nên Đảng Bang quyền năm 1948 để phản đối Tổng thống. Truman đã cho ban hành một sắc luật cấm kỳ thị chủng tộc trong việc tuyển dụng nhân viên cho các cơ quan Liên bang, ra lệnh đối xử bình đẳng trong các lực lượng vũ trang và yêu cầu một ủy ban có nhiệm vụ chấm dứt nạn chia rẽ sắc tộc trong quân đội. Cuối cùng, nạn phân biệt chủng tộc trong quân đội cũng đã chấm dứt vào thời kỳ Chiến tranh Triều Tiên.

Trong những năm 1950, người Mỹ da đen ở miền Nam được hưởng rất ít (nếu không nói là không được hưởng) quyền công dân và quyền chính trị. Nhìn chung, họ không có quyền bầu cử. Những người cố gắng ghi tên vào danh sách cử tri đều có thể bị đánh đập, mất việc làm, mất tín nhiệm hoặc bị trục xuất ra khỏi nơi cư trú. Các cuộc hành hình không xét xử vẫn tiếp diễn. Các luật Jim Crow đã thực hiện sự chia rẽ sắc tộc trên ôtô, tàu hoả, khách sạn, nhà hàng, bệnh viện, những cơ sở giải trí và trong công ăn việc làm.

CHẤM DỨT SỰ CHIA RẼ SẮC TỘC

Hiệp hội Quốc gia vì Tiến bộ của Người Da màu (NAACP) đã đi tiên phong trong những nỗ lực lật đổ giáo điều tư pháp đã được thiết lập trong một vụ kiện ở Tòa án Tối cao, vụ Plessy kiện Ferguson năm 1896, trong đó, sự chia rẽ sắc tộc của các học sinh da đen và da trắng ở trường học là hợp hiến nếu cơ sở và phương tiện học tập là riêng biệt nhưng bình đẳng. Phán quyết đó đã được thực thi suốt nhiều thập niên, càng làm nghiêm trọng hơn sự chia rẽ sắc tộc nghiệt ngã ở miền Nam nơi mà những cơ sở và phương tiện rất hiếm khi, nếu không nói là chẳng bao giờ, bình đẳng.

Người Mỹ gốc Phi đã đạt được mục tiêu của họ trong việc lật lại bản án Plessy vào năm 1954 khi Tòa án Tối cao – được chủ trì bởi người do Eisenhower chỉ định – Chánh án Tòa án Tối cao Earl Warren – đưa ra phán quyết của mình trong vụ Brown kiện Hội đồng Giáo dục. Tòa đã nhất trí tuyên bố rằng “Các cơ sở và phương tiện học tập riêng rẽ bản thân nó vốn đã là không bình đẳng và do đó, sắc lệnh giáo điều riêng biệt nhưng bình đẳng sẽ không còn được áp dụng tại các trường công”. Một năm sau đó, Tòa án Tối cao yêu cầu các hội đồng trường học ở địa phương phải thực thi quyết định này với nhịp độ khẩn trương.

Mặc dù cảm thông với những nhu cầu của miền Nam khi miền này đang trải qua sự chuyển đổi lớn, song Eisenhower vẫn hành động nhanh chóng để chứng tỏ rằng luật pháp được tuân thủ trước sự phản đối từ phần lớn các bang miền Nam. Eisenhower phải đối mặt với một vụ khủng hoảng lớn ở Litter Rock, bang Arkansas vào năm 1957, khi Thống đốc bang này, Orval Faubus, có ý định cản trở một kế hoạch chấm dứt sự chia rẽ sắc tộc khi kêu gọi việc nhận chín học sinh da đen vào Trường Trung học Trung tâm của thành phố vốn trước đây chỉ dành cho học sinh da trắng. Sau khi nỗ lực đàm phán không có kết quả, Tổng thống Eisenhower đã cử quân đội liên bang xuống Little Rock để cưỡng chế thực thi kế hoạch này.

Thống đốc Faubus đã đáp trả bằng cách ra lệnh đóng cửa các trường trung học ở Little Rock trong năm học 1958-1959. Tuy nhiên, một tòa án liên bang đã ra lệnh mở cửa lại các ngôi trường này vào năm sau đó. Các trường học đã mở cửa nhưng không khí rất căng thẳng, với một số rất ít các học sinh Mỹ gốc Phi. Vì thế, quá trình bãi bỏ nạn phân biệt chủng tộc trong trường học đã diễn ra rất chậm chạp và không triệt để tại hầu hết các bang miền Nam.

Một dấu mốc quan trọng khác trong phong trào đòi quyền công dân diễn ra vào năm 1955 ở Montgomery, bang Alabana. Rosa Park, một nữ thợ may người Mỹ gốc Phi 42 tuổi, đồng thời là thư ký phân ban Hiệp hội Quốc gia vì Tiến bộ của người da màu (NAACP), ngồi trên ghế trước của một chiếc xe buýt công cộng. Hàng ghế trước, theo luật và theo tập quán, vốn là dành cho người da trắng. Khi bị ra lệnh phải ngồi ở phía sau xe, chị đã từ chối. Cảnh sát đã tới và bắt giam chị vì tội vi phạm các đạo luật phân chia sắc tộc. Các thủ lĩnh người Mỹ gốc Phi, vốn đang chờ một vụ việc như vậy, liền tổ chức tẩy chay hệ thống xe buýt.

Martin Luther King Jr, một mục sư trẻ thuộc giáo hội Baptist nơi những người Mỹ gốc Phi thường gặp gỡ nhau, trở thành người phát ngôn cho phong trào phản đối đó. Ông nói “ĐÃ đến lúc con người ta đã chán ngấy… vì bị hành hạ và bị đối xử thô bạo bởi những bàn chân tàn ác của nạn áp bức”. Luther King bị bắt giam và sau đó ông còn bị bắt nhiều lần nữa, thậm chí một quả bom đã phá hủy mặt trước ngôi nhà của ông, nhưng những người Mỹ gốc Phi ở Montgomery vẫn tiếp tục tẩy chay không đi xe buýt. Chừng một năm sau đó, Tòa án Tối cao đã ra quyết định khẳng định rằng việc chia rẽ sắc tộc trên xe buýt cũng như việc phân chia sắc tộc ở trường học là trái với hiến pháp. Cuộc tẩy chay kết thúc, phong trào đòi quyền công dân đã giành được một thắng lợi quan trọng và phát hiện được một thủ lĩnh mạnh mẽ, thông thái và đầy tư chất hùng biện của phong trào, đó là Martin Luther King Jr.

Những người Mỹ gốc Phi cũng nỗ lực giành quyền bầu cử của mình. Mặc dù Điều bổ sung sửa đổi thứ 15 trong Hiến pháp Hoa Kỳ đã đảm bảo quyền bầu cử, nhưng nhiều bang đã tìm cách tránh không thi hành điều luật này. Các bang đã đánh thuế thân hay kiểm tra trình độ biết đọc biết viết – thường khắt khe hơn đối với người Mỹ gốc Phi để ngăn không cho cử tri da đen có trình độ văn hóa thấp đi bỏ phiếu. Khi làm việc với thủ lĩnh phe đa số tại Thượng viện – Lyndon B. Johnson – Eisenhower đã ủng hộ ông này trong nỗ lực của Quốc hội nhằm đảm bảo quyền bầu cử cho các cử tri người Mỹ gốc Phi. Đạo luật Quyền Công dân năm 1957, lần đầu tiên sau 82 năm, đã tạo nên một bước tiến vì đã trao cho Liên bang quyền can thiệp vào những vụ án mà trong đó người da đen bị chối bỏ quyền bầu cử. Tuy vậy, vẫn còn những kẽ hở của luật pháp, và do đó những nhà hoạt động chính trị đã thúc đẩy thành công sự ra đời của Đạo luật Quyền Công dân năm 1960, trong đó, đề ra các mức phạt nghiêm khắc hơn cho những vi phạm về quyền bầu cử. Tuy nhiên, đạo luật này vẫn chưa trao cho các quan chức liên bang quyền được đăng ký danh sách cử tri cho người Mỹ gốc Phi.

Dựa vào những nỗ lực của chính người Mỹ gốc Phi mà phong trào đòi quyền công dân đã phát triển mạnh mẽ vào những năm sau Chiến tranh Thế giới Thứ hai. Thông qua Tòa án Tối cao và thông qua Quốc hội, những người ủng hộ quyền công dân đã xây dựng được nền tảng cho một cuộc cách mạng to lớn nhưng hoà bình trong quan hệ sắc tộc của nước Mỹ vào thập niên 1960.

Chương 13.
NHỮNG THẬP NIÊN CỦA SỰ THAY ĐỔI: 1960-1980

“Tôi mơ ước có một ngày kia, trên những ngọn đồi cháy đỏ bang Georgia, con cái của những người nô lệ và của chủ nô xưa có thể ngồi bên nhau như những người anh em”

—Martin Luther King Jr, 1963

Đến năm 1960, nước Mỹ đã sắp sửa chứng kiến sự thay đổi xã hội lớn lao. Xã hội Mỹ luôn là một xã hội cởi mở và linh hoạt hơn bất kỳ một quốc gia nào khác trên thế giới. Tuy nhiên, xã hội Mỹ cho đến thời điểm đó vẫn do người da trắng thống trị. Trong những năm 1960, các nhóm dân cư trước kia không có tiếng nói hoặc bị coi là thuộc tầng lớp dưới đã trở nên mạnh mẽ hơn và đã đạt được thành công trong việc đòi quyền dân sự ở các phong trào như: phong trào của người Mỹ gốc Phi, của người da đỏ, phụ nữ, con cái của các dân tộc da trắng mới nhập cư và người châu Mỹ La-tinh. Phần lớn sự ủng hộ mà họ nhận được đến từ tầng lớp thanh niên đông đảo hơn bao giờ hết, một tầng lớp thanh niên được tiếp cận với hệ thống các trường cao đẳng và đại học đang phát triển với tốc độ chưa từng có trong lịch sử. Thường đua theo những lối sống phản văn hóa và các hệ tư tưởng chính trị cấp tiến, nhiều con cái của thế hệ Chiến tranh Thế giới Thứ hai đã nổi lên như những người vận động cho một nước Mỹ mới mà đặc trưng của nó là sự đa văn hóa và đa sắc tộc – một xã hội mà trước đây, ông cha họ thấy khó có thể chấp nhận được.

PHONG TRÀO ĐÒI QUYỀN CÔNG DÂN TỪ 1960 ĐẾN 1980

Cuộc đấu tranh đòi quyền bình đẳng của người Mỹ gốc Phi đã đạt được đỉnh cao vào thập niên 1960. Sau những thắng lợi liên tiếp vào thập niên 1950, người Mỹ gốc Phi càng cam kết mạnh mẽ hơn đối với hình thức đấu tranh trực tiếp không dùng bạo lực. Các tổ chức như Hội nghị Quyền lãnh đạo Thiên Chúa giáo miền Nam (SCLC) đã tạo ra tầng lớp tăng lữ người Mỹ gốc Phi và ủy ban Phối hợp Ôn hòa Sinh viên (SNCC) gồm các nhà hoạt động trẻ tuổi là những tổ chức đấu tranh cho cải cách thông qua đối kháng hòa bình.

Năm 1960, các học sinh trung học người Mỹ gốc Phi ngồi tại quầy ăn phân biệt sắc tộc tại trường Woolworth, bang Bắc Carolina và cự tuyệt không chịu dời đi. Cuộc biểu tình của họ đã thu hút sự chú ý của các phương tiện thông tin đại chúng và khởi xướng cho các cuộc biểu tình tương tự khắp các bang miền Nam. Vào năm sau, những người biểu tình đòi quyền công dân đã tổ chức các cuộc diễu hành đòi tự do bằng xe buýt, người da đen và da trắng đều lên những chiếc xe buýt tiến về miền Nam, đi tới những bến xe vẫn còn giữ nguyên thói phân biệt chủng tộc. Ở đó những cuộc biểu tình này có thể thu hút sự quan tâm của các phương tiện thông tin và khiến tình hình phải dần dần thay đổi.

Các đại biểu cũng tổ chức những cuộc họp quan trọng mà sự kiện lớn nhất là Cuộc tuần hành Washington năm 1963. Đã có hơn 200.000 người tập trung tại thủ đô nước Mỹ để biểu thị cam kết của họ về quyền bình đẳng cho tất cả mọi người. Cao trào của một ngày tràn ngập tiếng hát và những bài phát biểu hùng hồn đã đến cùng với bài phát biểu của Martin Luther King Jr., người đã xuất hiện với tư cách là người phát ngôn tiêu biểu cho quyền công dân. “Tôi mơ ước có một ngày trên những ngọn đồi cháy đỏ xứ Georgia, con cái của những nô lệ và những chủ nô xưa có thể ngồi bên nhau bên chiếc bàn của tình huynh đệ” – Luther King tuyên bố. Mỗi khi ông nói đoạn điệp khúc “Tôi có một ước mơ”, cả đám đông lại hô to hưởng ứng.

Nhưng sự tiến bộ ban đầu đạt được đã không tương xứng với những lời phát biểu hùng hồn của phong trào đòi quyền công dân. Tổng thống Kennedy ban đầu lưỡng lự không gây sức ép với những người da trắng ở miền Nam phải ủng hộ quyền công dân của người da đen vì ông đang cần những lá phiếu của họ cho những vấn đề khác. Tuy nhiên, các sự kiện mà người Mỹ gốc Phi khởi xướng đã buộc ông phải ra tay. Khi James Meredith bị từ chối không được chấp nhận vào học ở trường Đ ại học Mississippi vào năm 1962 vì lý do sắc tộc, Kennedy đã phải đưa quân đội liên bang tới vùng này để duy trì luật pháp. Sau những cuộc biểu tình chống nạn phân biệt chủng tộc ở Bermingham, bang Alabama, cảnh sát đã phản ứng bằng bạo lực. Tổng thống đã đệ trình lên Quốc hội một dự luật mới về quyền công dân, chấm dứt nạn phân biệt chủng tộc ở nơi công cộng. Tuy nhiên, ngay cả cuộc Tuần hành Washington cũng không thể khiến Tiểu ban Quốc hội chịu thông qua. Dự luật đó vẫn còn bị ách lại ở Quốc hội khi Tổng thống Kennedy bị ám sát năm 1963.

Tổng thống Lyndon B. Johnson đã đạt được nhiều thành công hơn. Với kỹ năng đàm phán mà ông đã thường xuyên sử dụng trong những năm ông còn đảm nhận cương vị lãnh đạo phe đa số ở Thượng viện, Johnson đã thuyết phục được Thượng viện hạn chế các chiến thuật ngăn cản việc bỏ phiếu cuối cùng thông qua Đạo luật mang tính bước ngoặt về Quyền Công dân năm 1964. Bộ luật này đã chấm dứt nạn phân biệt chủng tộc tại nơi công cộng. Đạo luật về Quyền bầu cử một năm sau đó, năm 1965, đã cho phép Chính phủ Liên bang đăng ký cử tri tại những nơi mà trước kia, các quan chức không cho phép cử tri da đen đăng ký bỏ phiếu. Cho đến năm 1968, một triệu người Mỹ gốc Phi đã được đăng ký bầu cử tại các vùng xa xôi tại miền Nam. Năm 1968, Quốc hội đã thông qua luật cấm phân biệt chủng tộc trong cung cấp nhà ở.

Tuy nhiên, khi được giải phóng, cuộc cách mạng đòi quyền công dân đã khiến các thủ lĩnh phong trào trở nên nôn nóng vì tốc độ thay đổi diễn ra chậm chạp và người Mỹ gốc Phi vẫn chưa được hòa nhập hoàn toàn vào xã hội chính thống của người da trắng. Malcolm X., một nhà hoạt động chính trị có tài hùng biện là người tiên phong kêu gọi loại bỏ việc phân biệt người Mỹ gốc Phi khỏi cộng đồng da trắng. Stokely Carmichael, một người lãnh đạo phong trào sinh viên, cũng có những ảo tưởng như vậy về quan điểm không dùng bạo lực và việc hợp tác giữa các chủng tộc. Anh đã khiến cho câu khẩu hiệu quyền của người da đen trở nên nổi tiếng, và phải đạt được bằng mọi giá, theo như lời của Malcolm X.

Bạo lực đã xuất hiện cùng với những lời kêu gọi hiếu chiến về cải cách. Nhiều cuộc bạo loạn đã bùng nổ ở một số đô thị lớn vào năm 1966 và 1967. Vào mùa xuân năm 1968, Martin Luther King Jr. đã ngã xuống dưới viên đạn của một kẻ ám sát. Một vài tháng sau đó, Thượng nghị sỹ Robert Kennedy, người phát ngôn cho những người bị thiệt thòi, một người phản đối cuộc Chiến tranh Việt Nam, anh trai của vị cố tổng thống bị ám hại, cũng cùng chịu chung số phận. Với nhiều người thì hai vụ ám sát này đã đánh dấu sự cáo chung của thời đại ngây thơ và lý tưởng hóa trong cả phong trào đòi quyền công dân lẫn phong trào phản chiến. Tính hiếu chiến ngày càng tăng của cánh tả kết hợp với những phản ứng thái quá của phái bảo thủ đã tạo ra một sự chia rẽ trong tinh thần dân tộc mà người ta đã phải mất nhiều năm mới hàn gắn được.

Tuy nhiên, đến thời điểm đó, một phong trào đòi quyền công dân với sự ủng hộ của những quyết định của tòa án, sự thông qua các đạo luật của quốc hội, và các qui định của chính quyền liên bang, đã đan cài vào trong từng khía cạnh của đời sống xã hội Mỹ, và đây là một xu thế không thể đảo ngược. Các vấn đề quan trọng là thực hiện quyền bình đẳng và sự tiếp cận ngang bằng, chứ không phải là tính hợp pháp của sự phân biệt đối xử hay việc tước quyền bầu cử. Những cuộc tranh luận trong thập niên 1970 và những năm sau đó đều liên quan đến những vấn đề như bắt bọn trẻ phải đi xe buýt ra xa khu vực chúng sống chỉ để có được sự cân bằng về chủng tộc ở các ngôi trường trong thành thị, hay về vấn đề sử dụng các biện pháp khẳng định. Một số người coi các chính sách và chương trình này là những biện pháp tích cực nhằm đảm bảo cơ hội bình đẳng về giáo dục và việc làm, còn một số người khác thì lại coi những chính sách đó vẫn là nạn phân biệt chủng tộc, chỉ có điều theo chiều hướng ngược lại mà thôi.

Tòa án cũng có cách giải quyết vấn đề riêng của mình, thông qua các phán quyết thường không nhất quán. Đồng thời, việc người Mỹ gốc Phi dần dần có mặt trong tầng lớp trung lưu Mỹ và tại các khu ngoại ô yên tĩnh vốn trước đó chỉ thuộc về người da trắng đã lặng lẽ phản ánh một sự thay đổi sâu sắc về nhân khẩu học trong xã hội Mỹ.

PHONG TRÀO PHỤ NỮ

Trong hai thập niên 1950 và 1960, càng ngày càng có nhiều phụ nữ có gia đình tham gia lực lượng lao động, nhưng vào năm 1963, một phụ nữ đi làm chỉ có mức lương trung bình bằng 63% mức lương của một lao động nam giới tương đương. Vào năm đó, tác giả Betty Friedan đã xuất bản cuốn Điều huyền bí của phái nữ, một tác phẩm phê phán gây chấn động, chỉ trích những mô thức sống của tầng lớp trung lưu, mà bà cho là lối sống đó đã khiến cho nhiều phụ nữ cảm thấy không hài lòng. Chỉ ra rằng phụ nữ thường không có cách nào khác để bày tỏ suy nghĩ tình cảm của mình ngoài việc lấy chồng và đẻ con, Friedan đã khuyến khích độc giả tìm kiếm những vai trò và những trách nhiệm mới, và tìm ra bản sắc nghề nghiệp và bản sắc cá nhân, hơn là buông xuôi theo một xã hội do nam giới ngự trị.

Phong trào phụ nữ vào những thập niên 1960 và 1970 đã lấy cảm hứng từ phong trào đòi quyền công dân. Phong trào này chủ yếu bao gồm các thành viên của giai cấp trung lưu, do vậy, đã tiếp nhận phần nào tinh thần nổi loạn của thanh niên thuộc tầng cấp trung lưu trong thập niên 1960.

Các luật về cải cách cũng thúc đẩy sự thay đổi trong xã hội. Trong cuộc tranh luận về dự luật Quyền Công dân năm 1964, phái đối lập hy vọng sẽ làm phá sản hoàn toàn dự luật này bằng cách đề xuất một Điều bổ sung sửa đổi nhằm cấm sự phân biệt đối xử dựa trên giới tính và chủng tộc. Lúc đầu, điều luật bổ sung này đã được thông qua, sau đó, chính Đạo luật Quyền Công dân đã được thông qua và đem lại cho phụ nữ một công cụ pháp lý giá trị.

Năm 1966, 28 phụ nữ đi làm, trong đó có bà Betty Friedan, đã thành lập Tổ chức Phụ nữ Quốc gia (NOW) để hành động nhằm đưa phụ nữ Mỹ hòa nhập hoàn toàn vào đời sống xã hội chính yếu của nước Mỹ ngày nay. Mặc dù NOW và các tổ chức phụ nữ tương tự tự hào rằng ngày nay mình đã có một số lượng thành viên đông đảo, ta có thể nói rằng những tổ chức này đã có ảnh hưởng lớn nhất vào đầu thập niên 1970, thời mà nhà báo Gloria Steinem và một số phụ nữ khác đã lập ra tạp chí Ms. Họ cũng thúc đẩy sự ra đời của các nhóm chống bình đẳng nghề nghiệp cho phụ nữ, thường cũng do phụ nữ đứng đầu, bao gồm người vận động chính trị nổi tiếng nhất là Phyllis Schlafly. Các nhóm này ủng hộ vai trò truyền thống của phụ nữ trong gia đình và phản đối Điều bổ sung sửa đổi hiến pháp được đề xuất mang tên Quyền bình đẳng.

Được Quốc hội thông qua năm 1972, Điều bổ sung sửa đổi đó đã tuyên bố rằng Quyền bình đẳng theo luật định sẽ không bị Hoa Kỳ hay bất kỳ bang nào trên đất nước Hoa Kỳ phủ nhận vì lý do giới tính. Trong vài năm sau đó, 35 bang trong số 38 bang đã phê chuẩn Điều bổ sung sửa đổi này. Các tòa án cũng ra tay để mở rộng quyền bình đẳng cho phụ nữ. Năm 1973, trong vụ Roe kiện Wade, Tòa án Tối cao đã thừa nhận phụ nữ có quyền phá thai trong những tháng đầu mang thai. Đây là một trong những thắng lợi quan trọng đối với phong trào phụ nữ, nhưng Roe cũng đã tạo ra một phong trào phản đối việc phá thai của phụ nữ.

Tuy nhiên, vào thời kỳ giữa và cuối thập niên 1970, phong trào phụ nữ dường như đã bị ngưng trệ. Phong trào đã không làm cho những lời kêu gọi của mình đến được với những tầng lớp xã hội khác, ngoài tầng lớp trung lưu. Những chia rẽ và bất đồng đã bắt đầu xuất hiện giữa các phái ôn hòa và cấp tiến. Phái bảo thủ đối lập đã tổ chức một chiến dịch phản đối Điều bổ sung sửa đổi Các quyền bình đẳng trong Hiến pháp, và Điều bổ sung sửa đổi này đã bị hủy bỏ năm 1982 vì không có đủ sự tán thành của 38 bang, một điều kiện cần thiết để được Quốc hội phê chuẩn.

PHONG TRÀO CỦA NGƯỜI MỸ LA-TINH

ở nước Mỹ thời kỳ sau Chiến tranh Thế giới Thứ hai, người Mỹ gốc Mexico và Puerto Rico cũng phải đương đầu với nạn phân biệt chủng tộc. Những người mới di cư đến từ Cuba, Puerto Rico, Mexico và Trung Mỹ thường không có chuyên môn nghề nghiệp và không nói được tiếng Anh, cũng bị phân biệt đối xử. Một số lao động nói tiếng Tây Ban Nha làm việc ở nông trại và đôi khi bị bóc lột tàn tệ; những người khác thì đổ về các đô thị, và ở đó, cũng giống như những nhóm dân nhập cư trước kia, họ phải đối mặt với những khó khăn khi mưu cầu một cuộc sống dễ chịu hơn.

Tuy nhiên, những người Chicanos, tức là người Mỹ gốc Mexico, được huy động vào các tổ chức như Hiệp hội Quốc gia người Mỹ gốc Mexico, cũng chưa có ý phản kháng cho mãi đến thập niên 1960. Với hy vọng chương trình chống nghèo đói của Lyndon Johnson sẽ mang lại nhiều cơ hội hơn cho họ, người Chicanos đã vô cùng thất vọng khi thấy rằng, giới quan chức đã không đáp ứng được những yêu cầu của các nhóm dân cư thấp cổ bé họng trong xã hội. Đặc biệt, tấm gương về phong trào hoạt động của người da đen đã cho người Mỹ nói tiếng Tây Ban Nha một bài học về tầm quan trọng của sức ép chính trị trong một xã hội đa sắc tộc.

Đạo luật về Quan hệ Lao động Xã hội Quốc gia năm 1935 đã không cho nông dân được quyền tổ chức và thương lượng tập thể. Nhưng Cesar Chavez, người sáng lập Tổ chức Công nhân trong nông nghiệp mà chủ yếu thành viên là những người nói tiếng Tây Ban Nha, đã chứng tỏ rằng hành động đấu tranh trực tiếp là cách tốt nhất để giành được sự công nhận của giới chủ đối với công đoàn của mình. Các chủ trang trại nho ở California đã phải đồng ý thương lượng với công đoàn của anh sau khi Chavez kêu gọi người tiêu dùng trên toàn quốc tẩy chay nho. Những cuộc tẩy chay tương tự đối với rau diếp và các sản phẩm khác cũng đã thành công. Tuy các chủ nông trại đã tìm cách cản trở hoạt động của tổ chức của Chavez, nhưng cơ sở hợp pháp đã được xác lập, cho phép nông dân nhập cư có quyền đòi hỏi những khoản lương cao hơn và các điều kiện lao động tốt hơn thông qua các tổ chức đại diện cho họ.

Người Mỹ nói tiếng Tây Ban Nha cũng đã trở nên tích cực hơn về mặt chính trị. Năm 1961, Henry B.Gonzalez đã thắng cử vào Quốc hội ở bang Texas. Ba năm sau đó, Elizo (“Kika”) de la Garza, một người Texas khác đã tiếp bước ông, cùng với Joseph Montoya bang New Mexico trúng cử vào Thượng viện. Sau này, cả Gonzalez và De la Garza đều lên tới chức Chủ tịch ủy ban Thượng viện. Vào hai thập niên 1970 và 1980, nhịp độ hoạt động chính trị của người Mỹ nói tiếng Tây Ban Nha đã gia tăng. Nhiều người đã được bổ nhiệm vào nội các của Tổng thống Bill Clinton và George W. Bush.

PHONG TRÀO CỦA NGƯỜI MỸ DA ĐỎ BẢN ĐỊA

Vào thập niên 1950, thổ dân da đỏ đã đấu tranh chống lại các chính sách của chính phủ yêu cầu họ phải di dời khỏi các vùng đất vốn dành riêng cho người da đỏ và dồn họ vào sống ở các đô thị nơi họ có thể bị đồng hóa về mọi mặt trong đời sống xã hội của nước Mỹ. Người Mỹ da đỏ bản địa bị đẩy khỏi nơi chôn rau cắt rốn đã gặp khó khăn trong việc thích nghi với đời sống thành thị. Năm 1961, khi chính sách này bị đình chỉ, ủy ban Quyền công dân của Hoa Kỳ đã ghi nhận rằng, đối với người Mỹ da đỏ, sự nghèo nàn và tình trạng bị tước đoạt là phổ biến.

Vào các thập niên 1960 và 1970, quan sát thấy sự phát triển của phong trào dân tộc trong thế giới thứ ba và sự tiến bộ của phong trào đòi quyền công dân tại chính nước Mỹ, thổ dân da đỏ đã trở nên ngày càng kiên quyết trong việc đòi hỏi các quyền lợi chính đáng của họ. Một thế hệ lãnh tụ mới đã tới tòa án để bảo vệ những vùng đất đai còn sót lại của bộ lạc hay đòi lại số đất đai đã bị tước đoạt một cách phi pháp trước đây. Họ đã đấu tranh và chỉ ra những vi phạm trong hiệp ước tại hết bang này đến bang khác, và vào năm 1967, đã giành được thắng lợi đầu tiên trong nhiều thắng lợi của mình. Từ đó, họ được đảm bảo đất đai và nguồn nước vốn bị lạm dụng bấy lâu nay. Phong trào người Mỹ da đỏ (AIM) thành lập năm 1968 đã góp phần phân phối các khoản tiền của chính phủ tới các tổ chức do người da đỏ lãnh đạo và trợ giúp cho những người da đỏ bị bỏ rơi và bị coi rẻ tại các đô thị.

Những vụ đối kháng trở nên phổ biến hơn. Năm 1969, một đoàn gồm 78 thổ dân da đỏ đã đổ bộ chiếm đảo Alcatraz tại vịnh San Francisco và chiếm giữ đảo này cho tới khi các quan chức Liên bang chuyển họ ra khỏi đảo năm 1971. Năm 1973, một nhóm người Mỹ da đỏ đã đánh chiếm làng Wounded Knee ở bang Nam Dakota nơi binh lính đã tàn sát các bộ lạc Sioux vào cuối thế kỷ XIX. Những người bạo động hy vọng thu hút sự chú ý của chính phủ về điều kiện sống bần cùng tại các vùng đất dành riêng cho người bản địa xung quanh các thành phố nơi nạn nghiện rượu lan tràn. Sự kiện này đã chấm dứt sau khi một người da đỏ bị giết và một người khác bị thương. Chính phủ đã đồng ý xem xét lại các quyền lợi của người da đỏ đã được quy định trong Hiệp ước.

Song, những hoạt động chính trị tích cực của người da đỏ đã mang lại kết quả. Những người Mỹ khác đã nhận thức rõ hơn về nhu cầu của thổ dân da đỏ. Các quan chức chính phủ đã đáp lại đòi hỏi của họ bằng các biện pháp tích cực, trong đó có Điều luật Hỗ trợ Giáo dục năm 1975 và Điều luật Nhà ở và Đạo luật Quyền tự quyết cho thổ dân da đỏ năm 1996. Thượng nghị sỹ thổ dân da đỏ đầu tiên, Ben Nighthorse Campbell bang Colorado, đã được bầu vào Thượng viện năm 1992.

PHONG TRÀO VĂN HÓA ĐỐI KHÁNG

Sự kích động đòi cơ hội bình đẳng đã làm bùng lên những biến động đột ngột khác. Đặc biệt, thanh niên đã phản đối lối sống của tầng lớp trung lưu mà cha mẹ họ đã tạo ra vào các thập niên sau Chiến tranh Thế giới Thứ hai. Một số người đã tham gia vào các hoạt động chính trị cấp tiến; nhiều người khác đã chấp nhận những chuẩn mực mới về trang phục và hành vi tình dục.

Những dấu hiệu rõ rệt của phong trào văn hóa đối nghịch đã lan tỏa khắp xã hội Mỹ cuối thập niên 1960 và đầu thập niên 1970. Tóc để dài hơn và mốt để râu trở nên phổ biến. Quần Jean xanh và áo phông đã thế chỗ cho quần tây, áo vét và cà vạt. Việc sử dụng các loại ma túy bất hợp pháp gia tăng. Nhạc Rock and Roll đã phát triển, trở nên hết sức phổ biến và biến thể thành nhiều thể loại âm nhạc khác. Beatles, Rolling Stones cùng những ban nhạc nước Anh khác đã dấy lên một làn sóng say mê trên nước Mỹ. Nhạc Hard Rock trở nên thịnh hành, những ca khúc có lời ca đậm tính chính trị xã hội, như những ca khúc của ca sỹ kiêm nhạc sỹ Bob Dylan được phổ biến khắp nơi. Phong trào văn hóa đối nghịch đạt được cao điểm cực thịnh vào khoảng tháng 8/1969 tại Woodstock, một đại hội tại liên hoan âm nhạc kéo dài ba ngày ở vùng nông thôn bang New York với nửa triệu người tham dự. ại hội liên hoan vốn được huyền thoại hóa trong phim ảnh và băng đĩa thời kỳ này đã được mệnh danh là thế hệ Woodstock.

Một sự thể hiện tương tự về tính nhạy cảm của giới trẻ là sự ra đời của phái Cánh tả mới, một nhóm thanh niên cấp tiến, tuổi còn đang là sinh viên cao đẳng, đại học. Những kẻ cánh tả mới này, với những đối tác gần gũi ở Tây Âu, thường là con cái của những người thuộc thế hệ cấp tiến trước đây. Tuy nhiên, họ bác bỏ hệ tư tưởng Mác-xít. Thay vào đó, họ coi các sinh viên đại học như họ là tầng lớp bị áp bức, những người có những quan điểm đặc biệt về cuộc đấu tranh của những nhóm người bị áp bức khác trong xã hội Mỹ.

Những người thuộc phái cánh tả mới tham gia các phong trào đòi quyền công dân và đấu tranh chống nghèo đói. Thành công lớn nhất của họ – một sự kiện mà họ đã kêu gọi được sự ủng hộ rộng rãi – là cuộc đấu tranh phản đối Chiến tranh Việt Nam, một vấn đề mà những thanh niên thời thực hiện chế độ quan dịch của họ rất quan tâm. Cuối thập niên 1970, nhóm sinh viên Cánh tả mới đã giải thể, nhưng nhiều nhà hoạt động của tổ chức này vẫn tiếp tục con đường của họ trong đời sống chính trị xã hội Mỹ.

CHỦ NGHĨA MÔI TRƯỜNG

ĐÃ bùng lên phong trào đòi quyền công dân, phong trào văn hóa đối nghịch, và phái Cánh tả mới cũng kích thích sự ra đời của phong trào đấu tranh bảo vệ môi trường vào giữa thập niên 1960. Nhiều người đã được giác ngộ sau khi cuốn sách “Mùa xuân im lặng” của Rachel Carson được xuất bản năm 1962. Cuốn sách này đã cáo buộc rằng các loại thuốc trừ sâu hóa học, đặc biệt là DDT – làm nguyên nhân gây bệnh ung thư và một số căn bệnh nguy hiểm khác. Mối lo ngại của dân chúng về môi trường đã tiếp tục tăng lên trong suốt thập niên 1960 và nhiều người đã nhận thức được về các chất gây ô nhiễm xung quanh họ như: khí thải ôtô, chất thải công nghiệp, các vụ tràn dầu, đều là mối đe dọa đối với sức khoẻ của họ và cảnh quan môi trường xung quanh. Vào ngày 22/4/1970, lần đầu tiên, các trường học và các cộng đồng dân cư trên toàn nước Mỹ đã kỷ niệm Ngày Trái Đất. Các cuộc hội thảo đã giúp người Mỹ hiểu được mối hiểm họa to lớn của ô nhiễm môi trường.

Mặc dù không mấy ai phản đối ô nhiễm là một vấn đề nghiêm trọng, nhưng các giải pháp đề xuất đều tốn kém và chưa tiện lợi. Nhiều người tin rằng những giải pháp này sẽ làm giảm tăng trưởng kinh tế và từ đó khiến mức sống của người Mỹ bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, vào năm 1970, Quốc hội đã sửa đổi Điều luật Không khí Sạch năm 1967 nhằm xây dựng những tiêu chuẩn thống nhất trên toàn quốc về chất lượng không khí. Quốc hội cũng thông qua Đạo luật Cải thiện Chất lượng Nước, buộc những người gây ô nhiễm phải chịu trách nhiệm dọn sạch những vết dầu loang ngoài khơi. Cũng vào năm 1970, Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA) đã được thành lập và hoạt động như một cơ quan liên bang độc lập kiểm soát các hành vi vi phạm luật bảo vệ môi trường. Trong suốt ba thập niên sau này, nhờ có luật pháp quy định mà quyền lực của EPA ngày càng được tăng cường, và tổ chức này đã trở thành một trong những cơ quan chính phủ tích cực nhất, chuyên ban hành những quy định về chất lượng không khí và chất lượng nước.

KENNEDY VÀ SỰ TÁI NỔI LÊN CỦA CHỦ NGHĨA TỰ DO CÙNG VỚI VAI TRÒ LỚN CỦA CHÍNH PHỦ

Đến năm 1960, Chính phủ trở thành một lực lượng đầy quyền lực trong đời sống dân chúng. Trong cuộc Đ ại suy thoái những năm 1930, các cơ quan hành pháp mới đã được thành lập để giải quyết nhiều vấn đề trong cuộc sống thường ngày của người dân. Trong Chiến tranh Thế giới Thứ hai, số lượng người làm việc cho Chính phủ Liên bang đã tăng từ một triệu người lên 3, 8 triệu người, sau đó giữ ở mức ổn định là 2,5 triệu người trong những năm 1950. Chi tiêu của Liên bang là 3.100 triệu đô-la năm 1929, tăng lên 75.000 triệu đô-la năm 1953 và lên tới 150.000 triệu đô la trong những năm 1960.

Đa số người Mỹ đều chấp nhận vai trò ngày càng lớn của Chính phủ, mặc dù lại bất đồng ý kiến trong việc xem xét xem phạm vi quyền lực của chính phủ sẽ được tiếp tục mở rộng đến mức nào trong tương lai. Nhìn chung, phái Dân chủ muốn Chính phủ đảm bảo được tăng trưởng và ổn định. Họ muốn tăng cường hơn nữa các hình thức phúc lợi liên bang về giáo dục, y tế và an sinh. Những người theo Đảng Cộng hòa thì đồng tình với mức trách nhiệm cao của Chính phủ, đồng thời hy vọng hạn chế chi tiêu và khuyến khích các sáng kiến cá nhân. Cuộc bầu cử tổng thống năm 1960 đã phản ánh rất rõ nét sự phân chia tương đối cân bằng giữa hai khuynh hướng trên trong xã hội Mỹ lúc bấy giờ.

John F. Kennedy, người chiến thắng của Đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử tổng thống năm 1960, 43 tuổi, là người đắc cử tổng thống trẻ nhất trong lịch sử nước Mỹ cho tới thời điểm đó. Trên truyền hình, trong một loạt các cuộc tranh luận với đối thủ của mình là Richard Nixon, ông đã tỏ ra là người có năng lực, có tài biện thuyết, năng nổ và đầy nhiệt huyết. Trong chiến dịch tranh cử, ông đã trình bày rất sôi nổi về kế hoạch chuyển mình của nước Mỹ trong thập niên mới, cho một ranh giới mới đang tồn tại cho dù chúng ta có tìm kiếm nó hay không. Trong bài diễn văn nhậm chức đầu tiên của mình, ông đã kết luận bằng một lời kêu gọi đầy thuyết phục: “Bạn đừng hỏi đất nước đã làm được gì cho bạn, mà hãy hỏi bạn sẽ có thể làm được gì cho đất nước. Trong suốt thời gian ngắn ngủi trên cương vị tổng thống, sự kết hợp đặc biệt giữa sức hút, trí thông minh và phong thái của Kennedy – những điều này còn ấn tượng hơn nhiều so với chương trình lập pháp của ông – đã khiến ông giữ được sự nổi tiếng và có ảnh hưởng mạnh mẽ tới những thế hệ chính khách kế tiếp.

Kennedy mong muốn tăng cường phúc lợi kinh tế cho tất cả công dân Mỹ, tuy nhiên, thắng lợi quá sít sao trong cuộc tranh cử đã hạn chế quyền lực của ông. Tuy Đảng Dân chủ đã kiểm soát cả hai Viện của Quốc hội, nhưng phe bảo thủ miền Nam thuộc Đảng Dân chủ lại thường về cánh với Đảng Cộng hòa trong các vấn đề liên quan đến mức độ can thiệp của Chính phủ vào đời sống kinh tế. Họ phản đối các kế hoạch tăng trợ cấp liên bang cho giáo dục, cung cấp bảo hiểm y tế cho người già và thành lập một Bộ mới – Bộ Vấn đề Đô thị. Vì thế, bất chấp tài hùng biện của ông, các chính sách của Kennedy thường bị hạn chế và bị ngăn cản.

Một ưu tiên lớn của Kennedy là tìm cách chấm dứt suy thoái, một xu thế đang diễn ra khi ông lên nhậm chức, và phục hồi tăng trưởng. Nhưng vào năm 1962, khi ông thành công trong việc hạn chế sự tăng giá quá mức trong ngành công nghiệp chế tạo thép, theo nhìn nhận của Chính phủ, thì Kennedy không còn chiếm được lòng tin của giới lãnh đạo doanh nghiệp nữa. Tuy ông đã thành công trong những mục tiêu trước mắt, nhưng ông lại mất dần những nguồn ủng hộ quan trọng. Khi được cố vấn kinh tế của mình thuyết phục là việc cắt giảm mạnh các khoản thuế sẽ thúc đẩy phát triển kinh tế, Kennedy đã đệ trình lên Quốc hội một dự luật về giảm thuế. Tuy nhiên, phái đối lập bảo thủ trong Quốc hội đã dập tắt mọi hy vọng của ông về việc dự luật sẽ được thông qua, vì hầu hết các nghị sỹ trong Quốc hội đều cho rằng một đạo luật như vậy sẽ chỉ làm cho ngân sách bị thâm hụt trầm trọng thêm.

Các cải cách lập pháp của chính quyền Kennedy còn nghèo nàn hơn. Tổng thống đã có một số hành động thiện ý đối với lãnh tụ của các phong trào đòi quyền công dân nhưng không đạt được những mục tiêu của phong trào này cho tới khi Martin Luther King Jr. buộc ông phải ra tay năm 1963. Giống như Truman, Kennedy không thể thuyết phục được Quốc hội thông qua các khoản trợ cấp liên bang cho giáo dục công, chương trình chăm sóc y tế cho người già. Ông chỉ đạt được thành công khiêm tốn trong việc đòi tăng mức lương tối thiểu cho người lao động. Tuy nhiên, ông đã đảm bảo được việc cấp vốn cho chương trình nghiên cứu vũ trụ và đã lập ra các Tổ chức Hòa bình đưa người Mỹ ra nước ngoài để trợ giúp cho các nước đang phát triển và đáp ứng những nhu cầu của họ.

KENNEDY VÀ CHIẾN TRANH LẠNH

Tổng thống Kennedy nhậm chức đã cam kết sẽ tiếp tục cuộc Chiến tranh Lạnh một cách mạnh mẽ, nhưng ông cũng hy vọng sẽ có sự thỏa hiệp và đã chần chừ trong việc tăng cường sức mạnh và quyền lực của nước Mỹ trên trường quốc tế. Trong một năm rưỡi đầu tiên nhậm chức, ông đã từ chối không cho nước Mỹ can thiệp sau khi cuộc tấn công của những người Cuba lưu vong do CIA chỉ đạo vào Vịnh Con lợn thất bại, ông cũng đã để cho quốc gia Đông Nam Á – nước Lào rơi vào tay kiểm soát của Cộng sản và đã ngầm đồng ý với việc dựng lên Bức tường Berlin. Các quyết định của Kennedy đều củng cố một cảm nhận về sự thỏa hiệp mà Tổng Bí thư Liên Xô, Nikita Khrushchev đã tạo ra trong cuộc gặp cá nhân duy nhất giữa hai người, một cuộc gặp thượng đỉnh vào tháng 6/1961 tại Vienna.

Chính trong bối cảnh này mà Kennedy đã gặp phải sự kiện nghiêm trọng nhất của cuộc Chiến tranh Lạnh, cuộc khủng hoảng tên lửa ở Cuba.

Mùa thu năm 1962, Chính quyền Mỹ biết được rằng Liên Xô đang bí mật bố trí các dàn tên lửa hạt nhân trên đất Cuba. Sau khi cân nhắc các lựa chọn khác nhau, ông quyết định kiểm dịch để ngăn chặn không cho tàu chiến Xô-viết tiếp tục vận chuyển thêm tên lửa tới Cuba. Đồng thời, ông đã công khai yêu cầu Liên Xô rút bỏ mọi loại tên lửa và vũ khí hạt nhân và cảnh báo rằng hành động quá khích của Liên Xô trên hòn đảo Cuba có thể sẽ dẫn đến một cuộc tấn công trả đũa Liên bang Xô-viết. Sau vài ngày căng thẳng, khi mà thế giới đã đứng kề miệng vực thảm họa chiến tranh hạt nhân, Liên Xô đã đồng ý rút lui cùng với dàn tên lửa của họ. Những người phê phán đã buộc tội ông là đã đánh liều với thảm họa hạt nhân trong khi chính sách ngoại giao hòa bình vẫn có thể là thích hợp. Cuộc khủng hoảng tên lửa ở Cuba lần đầu tiên đã khiến Kennedy trở thành một nhà lãnh đạo nổi tiếng của phương Tây dân chủ.

Nhìn nhận lại, cuộc khủng hoảng tên lửa Cuba đã đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong quan hệ Xô-Mỹ. Cả hai bên đều nhìn thấy sự cần thiết phải giảm bớt căng thẳng có thể dẫn tới xung đột quân sự trực tiếp. Một năm sau đó, Hoa Kỳ, Liên Xô và Anh đã ký một văn kiện quan trọng – Hiệp ước Cấm thử Vũ khí hạt nhân Cục bộ nhằm cấm mọi hình thức thử vũ khí hạt nhân trên không.

Đông Dương (Việt Nam, Lào, Campuchia), vốn là thuộc địa của Pháp từ trước Chiến tranh Thế giới Thứ hai, vẫn là một chiến trường khác của Chiến tranh Lạnh. Nỗ lực của nước Pháp nhằm tái lập ách thống trị đã vấp phải sự phản kháng của Hồ Chí Minh, một người Cộng sản Việt Nam, lãnh tụ phong trào Việt Minh trong cuộc chiến tranh du kích chống lại ách cai trị của thực dân Pháp.

Cả Truman và Eisenhower đều muốn duy trì sự ủng hộ của Hoa Kỳ đối với nước Pháp nhằm thực thi chính sách ngăn chặn ảnh hưởng của Chủ nghĩa Cộng sản ở châu Âu nên đã cung cấp cho nước Pháp nhiều trợ giúp về kinh tế, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tham chiến của Pháp ở Việt Nam. Song Pháp đã thất bại hoàn toàn vào tháng 5/1954 tại Điện Biên Phủ. Tại hội nghị quốc tế Geneva, Lào và Campuchia được trao quyền độc lập. Việt Nam bị chia cắt làm hai miền, Hồ Chí Minh là lãnh tụ ở miền Bắc và Ngô Đình Diệm – một phần tử chống cộng theo đạo Cơ đốc trong một đất nước mà đông đảo dân chúng là tín đồ Phật giáo – đứng đầu chính phủ ở miền Nam. Các cuộc bầu cử dự định sẽ được tổ chức hai năm sau đó để thống nhất đất nước. Do bị thuyết phục rằng sự sụp đổ của miền Nam Việt Nam có thể dẫn tới sự thất bại của Myanmar, Thái Lan và Indonesia nên Eisenhower đã ủng hộ Ngô Đình Diệm từ chối tiến hành tổng tuyển cử vào năm 1956 và đã biến miền Nam Việt Nam thành một chính quyền tay sai cho Mỹ.

Kennedy đã tăng cường viện trợ cho chính quyền Ngô Đình Diệm và đưa một số cố vấn quân sự tới miền Nam Việt Nam, nhưng cuộc chiến tranh du kích giữa miền Bắc và miền Nam vẫn tiếp diễn. Diệm mất uy tín trước công chúng và tình hình quân sự ngày càng trở nên xấu đi. Cuối năm 1963, Kennedy đã bí mật ủng hộ một cuộc đảo chính tại miền Nam Việt Nam, nhưng trước sự ngỡ ngàng của Tổng thống Mỹ, Diệm và người em đầy quyền lực của ông Ngô Đình Nhu – đã bị giết. Vào chính thời điểm bước ngoặt này, nhiệm kỳ tổng thống của Kennedy cũng chấm dứt ba tuần sau đó.

CHƯƠNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VŨ TRỤ

Trong nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Eisenhower, chinh phục vũ trụ đã trở thành một đấu trường khác cho cuộc cạnh tranh quyền lực giữa Mỹ và Liên Xô. Năm 1957, Liên Xô phóng thành công vệ tinh nhân tạo Sputnik, từ đó chứng tỏ rằng họ có thể chế tạo những quả tên lửa mạnh hơn so với Mỹ. Tới năm 1958, Hoa Kỳ đã phóng vệ tinh đầu tiên, Explorer 1. Nhưng ba tháng sau khi Kennedy nhậm chức tổng thống, Liên Xô đã đưa được con người đầu tiên lên quỹ đạo. Kennedy đã đáp lại bằng việc giao cho Hoa Kỳ sứ mệnh đưa được con người lên mặt trăng và cũng như trở về trái đất trước khi thập niên này chấm dứt. Với dự án Mercury năm 1962, John Glenn đã trở thành nhà du hành vũ trụ Mỹ đầu tiên bay lên quỹ đạo trái đất.

Sau cái chết của Kennedy, Tổng thống mới Lyndon Johnson đã ra sức ủng hộ các chương trình không gian. Vào giữa những năm 1960, các nhà khoa học Hoa Kỳ đã chế tạo con tàu vũ trụ với hai phi công – con tàu Gemini. Gemini đã đạt được một số kỷ lục đầu tiên, trong đó có chuyến bay tám ngày vào vũ trụ tháng 8/1965 – chuyến bay vũ trụ dài ngày nhất tính tới thời điểm đó – và vào tháng 11/1966, Gemini đã tiến hành thành công vụ trở về khí quyển trái đất được điều khiển tự động lần đầu tiên. Gemini cũng thực hiện thành công vụ nối kết hai tàu vũ trụ đang bay do con người thực hiện lần đầu tiên, và thực hiện những cuộc dạo chơi ngoài không gian đầu tiên của người Mỹ.

Con tàu vũ trụ dành cho ba phi công mang tên Apollo đã đạt được mục tiêu do Kennedy đề ra và chứng minh cho toàn thế giới thấy rằng Mỹ đã vượt Liên Xô trong việc chinh phục vũ trụ. Ngày 20/7/1969, với hàng trăm triệu khán giả truyền hình trên toàn thế giới đang xem chương trình truyền hình trực tiếp, Neil A. Armstrong đã trở thành người đầu tiên bước chân lên mặt trăng.

Những chuyến bay khác của Apollo vẫn được tiếp tục sau đó, nhưng nhiều người Mỹ đã bắt đầu đặt câu hỏi về giá trị của những chuyến bay vào vũ trụ của con người. Vào đầu thập niên 1970, vì những ưu tiên khác đang trở nên cấp bách hơn, nên Hoa Kỳ đã cắt giảm chi phí cho Chương trình không gian. Một số chuyến bay của Apollo đã bị hủy bỏ; và chỉ có một trong hai trạm không gian Skylab theo đề xuất trước đó được xây dựng mà thôi.

CÁI CHẾT CỦA MỘT VỊ TỔNG THỐNG

John Kennedy đã giành được uy tín trên thế giới sau khi giải quyết thành công cuộc khủng hoảng tên lửa ở Cuba, đồng thời, ông cũng giành được sự ủng hộ từ đông đảo quần chúng trong nước Mỹ. Nhiều người tin rằng ông sẽ tái đắc cử một cách dễ dàng trong cuộc bầu cử tổng thống năm 1964. Nhưng ngày 22/11/1963, ông đã bị ám sát trên chiếc xe mui trần trong chuyến đi thăm thành phố Dallas, bang Texas. Cái chết của ông, được truyền hình trực tiếp, là một sự kiện đau thương đối với dân chúng Mỹ, giống như cái chết của Tổng thống Roosevelt 18 năm về trước.

Khi nhìn lại, người ta thấy rõ rằng tiếng vang của Kennedy là bắt nguồn từ phong cách và những lý tưởng được nói một cách đầy hùng biện của ông hơn là từ việc thực thi chính sách. Ông đã có một chương trình nghị sự đầy tham vọng, nhưng cho đến khi ông chết, vẫn còn rất nhiều chương trình ông đề xuất bị ách lại ở Quốc hội. Chính nhờ năng lực chính trị và những thành công về lập pháp của người kế nhiệm ông đã khiến Kennedy được ví như một động lực thúc đẩy các cải cách tiến bộ.

LYNDON JOHNSON VÀ MỘT XÃ HỘI VĨ ĐẠI

Lyndon Johnson, một người Texas, đã từng là thủ lĩnh phe đa số tại Thượng viện trước khi làm Phó Tổng thống của Kennedy, là một chính khách lão luyện. Ông đã được rèn luyện tại Quốc hội nơi ông phát triển được tài năng kiệt xuất trong việc xử lý các tình huống để hoàn thành mọi nhiệm vụ. Ông có thể bào chữa, biện hộ, thuyết phục hay đe dọa khi cần thiết để đạt được các mục tiêu của mình. Tư tưởng tự do của ông có thể còn sâu sắc hơn người tiền nhiệm Kennedy. Với tư cách là Tổng thống, ông mong muốn được sử dụng quyền lực của mình để loại trừ nghèo đói và mang cuộc sống thịnh vượng tới cho tất cả mọi người.

Johnson đã nhậm chức với quyết tâm sẽ đảm bảo cho chương trình lập pháp của Kennedy được Quốc hội thông qua. Những ưu tiên đầu tiên của vị Tổng thống mới là các dự luật của người tiền nhiệm về giảm thuế và đảm bảo quyền công dân. Sử dụng những kỹ năng thuyết phục và kêu gọi sự tôn trọng của các nhà lập pháp đối với vị tổng thống đã bị sát hại, Johnson đã thành công trong việc thuyết phục Quốc hội thông qua cả hai dự luật ngay trong năm đầu tiên sau khi nhậm chức. Việc giảm thuế đã thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Còn Đạo luật Quyền Công dân năm 1964 là một đạo luật có tầm nhìn xa nhất trong lĩnh vực này kể từ thời kỳ tái thiết.

Johnson cũng bắt đầu triển khai các chương trình khác. Đến mùa xuân năm 1964, ông bắt đầu nói đến Xã hội vĩ đại để mô tả chương trình cải cách kinh tế xã hội của mình. Mùa hè năm đó, Quốc hội đã thông qua chương trình Việc làm Liên bang cho các thanh niên nghèo không có việc làm. Đây là bước đi đầu tiên của cuộc chiến “Chống đói nghèo”. Trong cuộc bầu cử tổng thống tháng 11 năm đó, ông đã thắng phiếu áp đảo trước đối thủ Đảng Cộng hòa bảo thủ Bary Goldwater. Đ áng chú ý là cuộc bầu cử tổng thống năm 1964 đã mang lại cho những người thuộc Đảng Dân chủ tự do sự kiểm soát Quốc hội vững chắc lần đầu tiên kể từ năm 1938. Điều đó khiến họ có thể thông qua các đạo luật mà không e ngại sự bất hợp tác của hai phe đối lập là Đ Đảng Cộng hòa và các đại biểu bảo thủ của Đảng Dân chủ miền Nam.

Cuộc chiến chống đói nghèo đã trở thành nhiệm vụ trung tâm của Chương trình Xã hội vĩ đại. Cơ quan Cơ hội Kinh tế, được thành lập năm 1964, đã giúp cho người nghèo được đào tạo và đã thiết lập các cơ quan hành động cộng đồng khác nhau, với tư tưởng dân chủ để người nghèo có được tiếng nói của mình trong các chương trình về nhà cửa, sức khoẻ và giáo dục.

Tiếp theo là các chương trình chăm sóc y tế. Dưới sự lãnh đạo của Johnson, Quốc hội đã ban hành Luật Chăm sóc y tế, một chương trình bảo hiểm y tế cho người già, và Luật Trợ cấp y tế, một chương trình hỗ trợ chăm sóc sức khoẻ cho người nghèo.

Johnson cũng thành công trong nỗ lực cung cấp nhiều trợ giúp liên bang hơn nữa cho các trường tiểu học và trung học cơ sở, vốn theo truyền thống, là hệ thống thuộc chức năng của các bang và các địa phương. Biện pháp hỗ trợ là cấp tiền cho các bang, dựa vào số lượng trẻ em sinh ra trong các gia đình có thu nhập thấp. Các quỹ này cũng có thể được sử dụng để giúp đỡ học sinh trong các trường công cũng như các trường tư.

Tin rằng nước Mỹ đang đứng trước một cuộc khủng hoảng đô thị mà biểu hiện rõ nét là các khu nội thị đang thu hẹp dần, những người kiến tạo nên Chương trình Xã hội vĩ đại đã đưa ra một Đạo luật mới về Nhà ở, và đã cung cấp các khoản hỗ trợ tiền thuê nhà cho người nghèo. Đồng thời, họ cũng đã lập ra Bộ Nhà ở và Phát triển đô thị.

Các đạo luật khác cũng được ban hành và có ảnh hưởng rất lớn đến muôn mặt đời sống của người Mỹ. Trợ giúp Liên bang còn được cấp cho các nghệ sỹ và các giáo viên trung học và tiểu học nhằm hỗ trợ cho công việc khó khăn của họ. Tháng 9/1966, Johnson đã ký hai Đạo luật về giao thông. Đạo luật thứ nhất cấp quỹ cho chính quyền các bang và địa phương nhằm xây dựng các chương trình an toàn giao thông. Đạo luật thứ hai xác lập các tiêu chuẩn liên bang về độ an toàn của săm lốp và của các loại xe ôtô. Chương trình thứ hai này phản ánh nỗ lực của một luật sư trẻ cấp tiến – Ralf Nader. Trong cuốn sách ấn hành năm 1965 của mình, Nguy hiểm ở mọi tốc độ, những hiểm họa tiềm tàng của ôtô Mỹ, Nader đã chỉ trích rằng các nhà sản xuất đã hy sinh những tiêu chuẩn an toàn để đạt những mục đích về kiểu dáng ôtô, và cáo buộc rằng những lỗi trong thiết kế và chế tạo đã góp phần gây ra tai nạn trên xa lộ.

Năm 1965, Quốc hội đã bãi bỏ đạo luật phân biệt đối xử năm 1924 quy định hạn ngạch nhập cư tuỳ thuộc vào quốc tịch gốc của họ. Động thái này đã gây ra một làn sóng nhập cư mới, chủ yếu từ Nam Á, Đông Á và châu Mỹ La-tinh.

Chương trình Xã hội vĩ đại quả là một thời kỳ bùng phát các hoạt động lập pháp kể từ thời Chính sách kinh tế mới. Nhưng sự ủng hộ cho chính quyền của Johnson đã bắt đầu yếu đi vào đầu năm 1966. Một số chương trình của Johnson không được thực thi đúng theo những mong đợi của dân chúng; nhiều chương trình được cấp tiền không đủ. Cuộc khủng hoảng đô thị có chiều hướng xấu đi. Tuy vậy, dù là nhờ vào những khoản chi tiêu công trong Chương trình Xã hội vĩ đại hay nhờ vào sự tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ, nghèo đói đã giảm bớt, dù chỉ là giảm đôi chút, dưới thời của Tổng thống Johnson.

CUỘC CHIẾN TRANH VIỆT NAM

Sự không hài lòng với Chương trình Xã hội vĩ đại lại càng trùng hợp với những thất vọng trong Chiến tranh Việt Nam. Hàng loạt các nhà lãnh đạo quyền lực ở miền Nam Việt Nam cũng tỏ ra chẳng hơn Diệm là bao trong việc vận động quần chúng. Các lực lượng Việt Cộng, được miền Bắc Việt Nam trợ lực, đã giành được ưu thế tại khu vực nông thôn.

Quyết tâm ngăn chặn những bước tiến của cộng sản ở miền Nam Việt Nam, Johnson đã biến cuộc chiến tranh ở Việt Nam trở thành cuộc chiến của chính ông. Sau khi lấy cớ một cuộc tấn công của hải quân Bắc Việt Nam vào hai tàu trục hạm của Mỹ, ngày 7/8/1964, Johnson đã thuyết phục được Quốc hội thông qua Nghị quyết Vịnh Bắc Bộ, cho phép Tổng thống thi hành tất cả các biện pháp cần thiết để đẩy lui bất kỳ một cuộc tấn công vũ trang nào chống lại các lực lượng quân sự của Hoa Kỳ và ngăn ngừa một cuộc xâm lược tiếp theo. Sau khi tái đắc cử tháng 11/1964, ông đã lao vào tiến hành chính sách leo thang chiến tranh ở Việt Nam. Từ 25.000 binh sỹ vào đầu năm 1965, con số binh lính – bao gồm cả lính tình nguyện và lính quân địch – đã tăng tới 500.000 người vào đầu năm 1968. Một chiến dịch ném bom ồ ạt đã tàn phá nặng nề cả hai miền Nam và Bắc Việt Nam.

Sau khi chứng kiến những trận đánh rùng rợn được trình chiếu trên truyền hình với những bình luận đầy tính phê phán, người Mỹ bắt đầu phản đối việc nước Mỹ dính líu vào cuộc chiến tranh này. Một số người cho rằng cuộc chiến này là vô đạo đức, một số khác thì tỏ ra hoang mang khi chiến dịch quân sự ồ ạt dường như không hiệu quả. Sự phản đối chiến tranh ngày càng rộng khắp trong dân chúng Mỹ, đặc biệt là trong tầng lớp thanh niên và sự bất mãn của dân chúng ngày càng tăng đã buộc Johnson phải bắt đầu tiến hành các cuộc đàm phán hòa bình.

CUỘC BẦU CỬ NĂM 1968

Năm 1968, nước Mỹ lâm vào tình trạng hỗn loạn do Chiến tranh Việt Nam và những cuộc nổi loạn ở thành thị phản ánh sự bất mãn của người Mỹ gốc Phi. Vào ngày 31/3/1968, Tổng thống tuyên bố không có ý định tranh cử cho nhiệm kỳ mới. Một tuần sau đó, Martin Luther King Jr. đã bị bắn chết tại Memphis, Tennessee. Em trai của John Kennedy, Robert, người đã tổ chức một cuộc diễu hành chống chiến tranh và là người được đề cử đại diện cho Đảng Dân chủ cũng bị ám sát sau đó vào tháng 6.

Tại Hội nghị quốc gia của Đảng Dân chủ tại Chicago, bang Illinois, những người phản đối chiến tranh đã đụng độ với cảnh sát trên đường phố. Phó Tổng thống Hubert Humphrey, người được bổ nhiệm là đại diện cho Đảng Dân chủ, đã từng là người hùng trong các chiến dịch đòi quyền tự do, nay lại bị coi là đồ đệ trung thành của Johnson. Phái đối lập da trắng chống lại việc thực thi quyền công dân vào thập niên 1960 và sự ra ứng cử của Đảng thứ ba của Thống đốc bang Alabama là George Wallace (người đã thắng cử ở bang quê hương ông và ở các bang Mississippi, Arkansas, Louisiana và Georgia), người đã cạnh tranh với ứng cử viên của Đảng Dân chủ. Richard Nixon thuộc Đảng Cộng hòa đã thắng cử sát nút với kế hoạch đưa Hoa Kỳ thoát khỏi cuộc chiến tranh và thiết lập lại luật pháp và trật tự trong nước Mỹ.

NIXON, VIỆT NAM VÀ CHIẾN TRANH LẠNH

Quyết tâm đạt được hòa bình trong danh dự, Nixon đã dần dần rút quân đội Mỹ khỏi miền Nam Việt Nam, đồng thời tăng mạnh viện trợ vũ khí phương tiện để miền Nam Việt Nam có thể tiếp tục cuộc chiến. Ông cũng ra lệnh tiến hành một loạt các cuộc tấn công dữ dội, mà cuộc tấn công quan trọng nhất là xâm lược Campuchia vào năm 1970 nhằm cắt đứt các tuyến đường cung cấp của miền Bắc tới miền Nam Việt Nam chạy qua Campuchia. Hành động này đã làm dấy lên những cuộc phản đối và biểu tình mới. Sinh viên ở nhiều trường đại học đã biểu tình trên đường phố. Tại Kent State, bang Ohio, các đơn vị vệ binh quốc gia được gọi tới để duy trì trật tự đã làm chết bốn sinh viên.

Tuy nhiên, cho đến mùa thu năm 1972, số binh sỹ Mỹ có mặt tại Việt Nam đã rút xuống còn dưới 50.000 người, và lệnh quân dịch vốn đã gây ra sự bất bình to lớn tại các khu sinh viên, đã không còn hiệu lực. Cuối cùng, vào năm 1973, lệnh ngừng bắn do Henrry Kissinger, Cố vấn An ninh Quốc gia của Chính quyền Nixon, tiến hành đàm phán thay mặt Hoa Kỳ đã được ký kết. Tuy các đơn vị quân đội Mỹ đã rút đi, song chiến tranh vẫn còn kéo dài cho tới mùa xuân năm 1975, khi Quốc hội Mỹ cắt hoàn toàn viện trợ cho miền Nam Việt Nam, và Bắc Việt Nam đã giành được quyền kiểm soát trên toàn bộ đất nước.

Cuộc Chiến tranh Việt Nam đã để lại một nước Việt Nam bị tàn phá với hàng triệu người chết và tàn tật. Cuộc chiến cũng để lại đằng sau một nước Mỹ đau thương. Hoa Kỳ đã tiêu phí hơn 150 tỷ đô-la vào một nỗ lực vô ích với cái giá là 58.000 sinh mạng người Mỹ. Cuộc chiến tranh này cũng chấm dứt sự đồng thuận trong chính sách đối ngoại của Chiến tranh Lạnh và khiến nhiều người Mỹ lo ngại về những hành động khác nữa của dân tộc họ tại nước ngoài.

Khi chiến tranh chấm dứt, chính quyền Nixon đã tiến hành các bước đi lịch sử để thắt chặt quan hệ với các cường quốc cộng sản quan trọng. Bước đi ngoạn mục nhất là việc thiết lập quan hệ cởi mở với nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Trong suốt hai mươi năm, kể từ khi Mao Trạch Đông giành chiến thắng, Hoa Kỳ đã biện thuyết rằng Chính phủ Quốc dân Đảng ở Đài Loan mới là đại diện cho Trung Quốc. Vào những năm 1971 và 1972, Nixon đã làm dịu đi lập trường của Mỹ, giảm nhẹ những hạn chế mậu dịch và trở thành tổng thống Mỹ đầu tiên đi thăm Bắc Kinh. Tuyên bố Thượng Hải được ký kết trong chuyến thăm này là mốc ngoặt đánh dấu sự thay đổi trong chính sách của Mỹ đối với Trung Quốc: nước Mỹ công nhận chỉ có một nước Trung Hoa, Đài Loan chỉ là một phần của Trung Quốc và những tranh luận hòa bình của Trung Quốc cũng là mối quan tâm của Hoa Kỳ.

Với Liên Xô, Nixon đã thành công như đối với Trung Quốc trong việc theo đuổi chính sách mà ông và Ngoại trưởng Henry Kissinger gọi là sự hòa dịu. Nixon đã có một vài cuộc gặp gỡ thân mật với nhà lãnh đạo Liên Xô Leonid Brezhnev trong đó họ thỏa thuận hạn chế kho dự trữ tên lửa, hợp tác thám hiểm không gian và giảm nhẹ những hạn chế về mậu dịch. Những cuộc đàm phán Hạn chế Vũ khí Chiến lược (SALT) đã đạt được thành công vào năm 1972 bằng Hiệp định Kiểm soát Vũ khí, hạn chế việc tăng cường các kho vũ khí hạt nhân và hạn chế hệ thống chống tên lửa đạn đạo.

NHỮNG THÀNH CÔNG VÀ THẤT BẠI CỦA NIXON

Vốn là Phó Tổng thống dưới thời Eisenhower trước cuộc chạy đua giành ghế tổng thống bất thành năm 1960, Nixon được coi là một trong những nhà chính trị tài ba của nước Mỹ. Tuy ông đồng ý với tư tưởng Cộng hòa về trách nhiệm tài khóa, nhưng ông cũng chấp nhận vai trò ngày càng lớn của Chính phủ, và ủng hộ cơ sở nền tảng của một nhà nước an sinh. Chỉ đơn giản là ông muốn quản lý các chương trình của Chính phủ một cách tốt hơn. Về nguyên tắc, ông không phản đối phong trào đòi quyền công dân của người Mỹ gốc Phi, mà chỉ lo lắng về tính quan liêu của phong trào quyền công dân của liên bang. Tuy nhiên, Chính quyền Nixon đã kiên quyết thực thi các phán quyết của tòa án về việc chấm dứt nạn phân biệt chủng tộc ở trường học, mặc dù điều đó khiến Nixon không được các cử tri da trắng ở miền Nam ủng hộ.

Có lẽ vấn đề đối nội nghiêm trọng nhất mà Nixon phải đối phó là tình trạng kinh tế của nước Mỹ. Ông vừa phải thừa hưởng sự trì trệ về kinh tế của thời Johnson do cuộc chiến Việt Nam gây ra, vừa phải giải quyết tình trạng lạm phát trầm trọng vốn là một sản phẩm của cuộc chiến. Trong vấn đề thứ nhất, ông đã trở thành vị tổng thống Cộng hòa đầu tiên coi thâm hụt chi tiêu chính phủ là động lực khôi phục kinh tế. Trong vấn đề thứ hai, ông đã cho thi hành các biện pháp kiểm soát giá – lương vào năm 1971. Ngay lập tức, các quyết định này của ông đã ổn định được nền kinh tế và tạo thuận lợi cho việc tái đắc cử của Nixon trong cuộc bầu cử năm 1972. Ông đã chiến thắng áp đảo đối thủ chủ trương hòa bình – Thượng nghị sỹ Đảng Dân chủ – George McGoven.

Mọi việc trở nên nghiêm trọng hơn trong nhiệm kỳ tổng thống thứ hai của Nixon. Ông đã phải đối mặt từ rất sớm với những lời cáo buộc rằng ủy ban vận động tái tranh cử của ông đã dính líu đến vụ đột nhập vào tòa nhà Watergate – trụ sở của ủy ban Dân chủ Quốc gia và ông đã che đậy, giấu giếm sự dính líu của mình. Những công tố viên đặc biệt và một ủy ban Quốc hội đã điều tra và kết luận về sự dính líu của Nixon trong vụ việc này khiến ông phải sớm từ chức năm 1974.

Nhiều sự kiện nằm ngoài tầm kiểm soát của Nixon đã xảy ra và làm xói mòn các chính sách kinh tế của ông. Năm 1973, chiến tranh giữa Israel, Ai Cập và Syria đã thúc đẩy Arập Xêút ban hành lệnh cấm vận các tàu chở dầu đến Hoa Kỳ – đồng minh của Israel. Những nước thành viên khác của tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) đã tăng giá dầu lên gấp bốn lần. Người Mỹ phải đương đầu với cả sự thiếu hụt dầu mỏ lẫn sự tăng giá dầu lên nhanh chóng. Thậm chí khi cấm vận chấm dứt vào năm sau, giá dầu mỏ vẫn cao và ảnh hưởng tới mọi khu vực trong nền kinh tế Mỹ. Năm 1974, lạm phát lên tới 12% và dẫn tới tỷ lệ thất nghiệp còn cao hơn. Giai đoạn tăng trưởng kinh tế chưa từng có từ năm 1948 đã kết thúc.

Những lời hoa mỹ mà Nixon dùng để nói về sự cần thiết phải có pháp luật và trật tự để ngăn chặn tình hình tỉ lệ tội phạm ngày càng tăng, việc sử dụng ma túy trở nên phổ biến và những quan điểm dễ dãi về tình dục đã thuyết phục được nhiều người Mỹ. Nhưng mối quan ngại này không đủ để lu mờ được những quan ngại do quản lý kinh tế thất bại và đặc biệt là sau vụ Watergate. Tìm mọi cách để củng cố và mở rộng khu vực cử tri chính trị của mình, Nixon đã công kích dữ dội những người biểu tình, tấn công báo chí vì tội đưa tin xuyên tạc và cố sức bịt miệng các đối thủ. Nhưng trái lại, ông đã gây ra những ấn tượng xấu trong lòng dân chúng và nhiều người Mỹ, thông qua truyền hình, đã có cảm giác rằng ông là một người không ổn định. Thêm vào những rắc rối của Nixon, vị Phó Tổng thống Spiro Angnew lại có các hành vi chống lại giới truyền thông và những người theo phái tự do, đã bị buộc phải từ chức năm 1973 khi ông không phản đối lời buộc tội đã có hành vi trốn thuế.

Có thể Nixon không tham gia trực tiếp vào vụ Watergate nhưng dù sao ông cũng đã tìm cách che giấu vụ việc và do đó, đã nói dối công chúng Mỹ về các vấn đề liên quan đến vụ việc này. Đương nhiên là sự ủng hộ của dân chúng dành cho Nixon đã suy giảm. Vào ngày 27/7/1974, ủy ban Tư pháp của Hạ viện đã bỏ phiếu buộc tội Nixon. Đứng trước nguy cơ chắc chắn bị miễn nhiệm, ông đã từ chức ngày 9/8/1974.

THỜI GIAN LÀM TỔNG THỐNG TẠM QUYỀN CỦA FORD

Phó Tổng thống của Nixon, Gerald Ford (được bổ nhiệm thay thế Angnew), một con người khiêm tốn đã dành toàn bộ cuộc đời hoạt động xã hội của mình để làm việc trong Quốc hội, đã trở thành Tổng thống kế nhiệm Nixon. Ưu tiên lớn nhất của ông là phục hồi lòng tin của dân chúng vào chính phủ. Tuy nhiên, do cảm thấy cần phải có một động thái để tránh cho Nixon bị buộc tội trong tương lai, ông đã có quyết định tha thứ cho người tiền nhiệm của mình. Đối với ông, có thể động thái này là cần thiết nhưng quyết định đó lại không được dân chúng ủng hộ.

Trong chính sách đối nội, Ford tiếp tục đường lối mà Nixon đã xác lập. Nhưng các vấn đề kinh tế vẫn trong tình trạng nguy kịch vì lạm phát và thất nghiệp gia tăng. Lúc đầu, Ford cố gắng trấn an công chúng như Herbert Hoover đã từng làm năm 1929. Khi thấy điều này không có tác dụng, ông liền ban hành các biện pháp kiềm chế lạm phát và giảm tỷ lệ thất nghiệp xuống dưới 8%. Việc cắt giảm thuế kết hợp với những khoản trợ cấp thất nghiệp cao hơn tuy có khiến tình hình khả quan hơn nhưng nền kinh tế vẫn chưa thoát khỏi tình trạng yếu kém.

Về chính sách đối ngoại, Ford đã áp dụng chính sách ôn hòa do Nixon khởi xướng. Có lẽ động thái quan trọng nhất của ông trong chính sách đối ngoại là Hiệp ước Hensinki năm 1975, trong đó Hoa Kỳ và các nước Tây Âu đã thừa nhận thế bá chủ của Liên Xô ở Đông Âu để đổi lại cam kết nhân quyền của Liên Xô. Hiệp ước này không có những ảnh hưởng đáng ghi nhận ngay lập tức, nhưng về dài hạn, nó sẽ khiến cho việc duy trì của đế chế Xô-viết trở nên khó khăn hơn. Trên thực tế, các quốc gia phương Tây đã sử dụng thành công những cuộc họp rà soát lại Hiệp ước Helsinki được tổ chức định kỳ nhằm kêu gọi sự chú ý của dư luận tới những hành vi có thể lạm dụng và vi phạm quyền con người của các chế độ cộng sản thuộc khối Đông Âu.

NHỮNG NĂM THÁNG CẦM QUYỀN CỦA CARTER

Jimmy Carter, cựu thống đốc thuộc phe dân chủ bang Georgia đã thắng cử tổng thống năm 1976. Khi tự khắc họa chân dung mình trong cuộc vận động tranh cử như một người đứng ngoài đời sống chính trị của Washington, ông đã hứa hẹn một cách tiếp cận mới mẻ trong việc cai trị đất nước, nhưng do thiếu kinh nghiệm quản lý ở tầm quốc gia nên nhiệm kỳ tổng thống của ông đã gặp khó khăn ngay từ buổi đầu. Vốn được đào tạo để trở thành một sỹ quan hải quân và một kỹ sư, nên ông thường tỏ ra là một nhà kỹ trị, trong khi người Mỹ lại muốn có một người lãnh đạo có tầm nhìn hơn để đưa họ vượt qua thời buổi khó khăn, phức tạp này.

Trước các khó khăn kinh tế, đầu tiên, Carter thực thi chính sách chi tiêu thâm hụt. Lạm phát lên tới 10% mỗi năm khi Cục Dự trữ Liên bang – cơ quan chịu trách nhiệm về hoạch định chính sách tiền tệ – tăng lượng cung tiền để khắc phục các khoản thâm hụt ngân sách. Carter phản ứng lại bằng việc cắt giảm ngân sách để nhịp độ lạm phát chậm lại, nhưng những cắt giảm đó lại ảnh hưởng tới các chương trình xã hội vốn là mấu chốt trong chính sách của Đảng Dân chủ. Giữa năm 1979, sự chán nản trong giới tài chính đã buộc Carter phải bổ nhiệm Paul Volcker giữ chức Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang. Volcker là một người sắt đá kiên quyết chống lại nạn lạm phát bằng cách tăng lãi suất để kiểm soát sự tăng giá, đã gây nên những hậu quả bất lợi cho nền kinh tế.

Carter cũng phải đối mặt với các chỉ trích khác do ông không thể thuyết phục Quốc hội thông qua một chính sách năng lượng có hiệu quả. Ông đã đề xuất một chương trình bao quát toàn diện nhằm giảm thiểu sự phụ thuộc vào dầu mỏ của nước ngoài. Phái đối lập đã phản đối chương trình này tại Quốc hội.

Mặc dầu Carter tự coi mình là người theo chủ nghĩa dân túy, nhưng những ưu tiên về chính trị của ông chưa bao giờ thực sự rõ ràng. Ông tán thành vai trò bảo trợ của chính phủ, nhưng sau đó lại bắt đầu tiến hành thuyết phi điều tiết – tức là bãi bỏ sự kiểm soát của chính phủ trong đời sống kinh tế. Ông lý luận rằng các hạn chế trong đường lối chính trị của thế kỷ trước đã hạn chế cạnh tranh và làm tăng giá hàng hóa tiêu dùng. Ông tỏ ý tán thưởng việc bãi bỏ kiểm soát trong các ngành công nghiệp dầu mỏ, hàng không, đường sắt và vận chuyển hàng hóa.

Các nỗ lực chính trị của Carter đã không giành được sự ủng hộ của cả dân chúng lẫn Quốc hội. Cho tới cuối nhiệm kỳ của mình, ông đã bị 77% người Mỹ không tán thành và dân chúng lại bắt đầu lại trông mong vào Đảng Cộng hòa.

Thành công lớn nhất trong chính sách đối ngoại của Carter là vai trò trong cuộc đàm phán hòa bình giữa Ai Cập dưới thời Tổng thống Anwar al-Sadat và Israel dưới thời Thủ tướng Menachem Begin. Đóng vai trò vừa là người tham dự vừa là trung gian hòa giải, Carter đã thuyết phục hai nhà lãnh đạo kết thúc cuộc chiến tranh kéo dài suốt 30 năm giữa hai quốc gia này. Hai nhà lãnh đạo này đã đến Hoa Kỳ để ký Hiệp ước Hòa bình tại Nhà Trắng vào tháng 3/1979.

Sau nhiều cuộc tranh luận kéo dài và đầy cảm xúc, Carter đã thuyết phục được Thượng viện phê chuẩn Hiệp ước sẽ trao trả Kênh đào Panama cho nước Cộng hòa Panama vào năm 2000. Ông cũng đã đi thêm một bước so với đường lối của Nixon bằng việc chính thức công nhận quan hệ ngoại giao với nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Vấn đề đối ngoại khó khăn nhất mà Carter phải đối mặt là vấn đề Iran. Sau cuộc cách mạng Hồi Giáo chính thống do thủ lĩnh hồi giáo dòng Shiite là Giáo chủ Ruhollah Khomeini lãnh đạo, thì chính phủ tham nhũng nhưng thân thiện trước kia đã bị thay thế. Carter đã chấp nhận để vua Ba-tư bị phế truất tới Hoa Kỳ chữa bệnh. Những binh sỹ nổi giận người Iran, được Chính phủ Hồi giáo ủng hộ, đã chiếm sứ quán Mỹ ở Teheran và bắt giữ 53 con tin người Mỹ trong hơn một năm. Cuộc khủng hoảng con tin kéo dài đã làm u ám năm cuối cùng của nhiệm kỳ tổng thống và khiến Carter không còn cơ may tái đắc cử.

Chương 14.
CHỦ NGHĨA BẢO THỦ MỚI VÀ TRẬT TỰ THẾ GIỚI MỚI

“Tôi luôn tin tưởng rằng một sự sắp đặt thánh thần nào đó của tạo hóa đã khiến cho châu lục rộng lớn nằm giữa hai đại dương này được tìm thấy bởi những người có một tình yêu cháy bỏng đối với tự do và một lòng dũng cảm đặc biệt”

—Thống đốc bang California, Ronald Reagan, 1974

MỘT XÃ HỘI TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ

Bước sang thập niên 1980, sự thay đổi trong cấu trúc xã hội Mỹ vốn đã được bắt đầu từ nhiều năm, thậm chí từ nhiều thập niên trước đây, đã trở nên rõ ràng. Cơ cấu dân cư và những ngành nghề, những kỹ năng quan trọng nhất trong xã hội Mỹ đã có những đổi thay căn bản.

Sự thống trị của ngành dịch vụ trong nền kinh tế đã trở nên không thể phủ nhận. Cho đến giữa những năm 1980, có 3/4 số công nhân viên làm việc trong khu vực dịch vụ. Họ là các nhân viên bán lẻ, nhân viên văn phòng, giáo viên, thầy thuốc và các viên chức chính phủ.

Sự xuất hiện và sử dụng máy vi tính ngày càng tăng đã đem lại nhiều lợi ích cho hoạt động trong ngành dịch vụ. Kỷ nguyên tin học đã đến, với phần cứng và phần mềm có khả năng tích hợp các dữ liệu khổng lồ mà trước đây người ta khó có thể hình dung khi xuất hiện mới ra về những khuynh hướng kinh tế và xã hội. Chính phủ liên bang đã đầu tư đáng kể vào công nghệ máy tính trong hai thập niên 1950 và 1960 cho các chương trình quân sự và vũ trụ của mình.

Năm 1976, hai doanh nhân trẻ tuổi ở California, làm việc tại một xưởng sửa chữa ôtô, đã lắp đặt chiếc máy tính đầu tiên dùng cho gia đình được chào bán rất rộng rãi, đặt tên cho loại máy này là Apple, và thổi bùng lên một cuộc cách mạng. Cho tới đầu thập niên 1980, hàng triệu máy vi tính đã xâm nhập vào các doanh nghiệp và các gia đình Mỹ, và vào năm 1982, tạp chí Time đã trao danh hiệu Cỗ máy của năm của mình cho chiếc máy tính.

Trong khi đó, các ngành công nghiệp nặng của nước Mỹ đã suy thoái. Ngành công nghiệp ôtô Mỹ chao đảo dưới sự canh tranh của các công ty chế tạo ôtô có hiệu quả rất cao của Nhật Bản. Cho tới năm 1980, các công ty Nhật Bản đã sản xuất ra một phần năm các loại phương tiện được bán trên thị trường Mỹ. Các nhà sản xuất xe hơi Mỹ đã phải vất vả cạnh tranh với một số thành công nhất định để sánh được mức độ hiệu quả về giá thành và tiêu chuẩn kỹ thuật của các đối thủ Nhật Bản, nhưng địa vị thống trị thị trường xe hơi trước kia của họ thì đã mãi mãi không còn nữa. Những công ty thép khổng lồ xưa kia cũng bị thu hẹp và trở nên khá mờ nhạt khi các nhà sản xuất thép nước ngoài đã áp dụng các công nghệ mới một cách nhanh chóng, dễ dàng hơn.

Người tiêu dùng là những người được hưởng lợi từ các cuộc cạnh tranh khốc liệt này trong các ngành công nghiệp chế tạo, song cuộc đấu tranh vất vả nhằm giảm chi phí ấy cũng đồng nghĩa với việc hàng trăm nghìn công nhân lao động giản đơn mãi mãi bị mất việc làm. Một số người đã chuyển sang làm việc trong các ngành dịch vụ, còn một số người khác thì đành chịu cảnh thất nghiệp.

Các cơ cấu dân cư cũng thay đổi mạnh mẽ. Sau khi cuộc bùng nổ trẻ sơ sinh sau chiến tranh chấm dứt (từ 1946 đến 1964), thì tỷ lệ tăng dân số đã giảm và cư dân trở nên già hơn. Cấu trúc hộ gia đình cũng biến đổi. Năm 1980, tỷ lệ các hộ gia đình đã suy giảm; 1/4 của các nhóm gia đình được xếp loại là những hộ không phải là gia đình, trong đó, có hai hay nhiều hơn hai người không có quan hệ ruột thịt sống chung với nhau.

Những người mới nhập cư đã làm thay đổi tính chất xã hội của nước Mỹ theo những cách khác. Cải cách năm 1965 về chính sách nhập cư đã không còn đặt trọng tâm vào những người nhập cư từ Tây Âu nữa, và làm tăng số người nhập cư từ châu Á và châu Mỹ La-tinh. Năm 1980, 808.000 người nhập cư đã tới Mỹ, con số cao nhất trong vòng 60 năm, khi nước Mỹ một lần nữa lại trở thành nơi cư ngụ cho tất cả mọi người từ khắp nơi trên thế giới.

Các nhóm dân cư mới này đã trở thành các thành viên tham gia tích cực trong cuộc chiến tranh đòi được có những cơ hội bình đẳng. Những người đồng tính luyến ái sử dụng chiến thuật và đường lối của phong trào tranh đấu đòi quyền công dân, tự cho mình là những người bị kỳ thị đang đấu tranh đòi được công nhận những quyền căn bản. Năm 1975, ủy ban Công tác Dân sự Hoa Kỳ đã bãi bỏ lệnh cấm tuyển dụng những người đồng tính luyến ái, và nhiều bang đã ban hành luật chống kỳ thị.

Sau đó, vào năm 1981, người ta đã phát hiện ra bệnh AIDS (hội chứng suy giảm miễn dịch). Lây nhiễm qua đường tình dục hay đường truyền máu, căn bệnh này đã tác động nặng nề đến những người đồng tính luyến ái và những người tiêm chích ma túy, mặc dù những người dân bình thường cũng có nguy cơ bị lây nhiễm. Cho tới năm 1992, đã có hơn 220.000 người Mỹ bị chết vì bệnh AIDS. Bệnh dịch AIDS không chỉ giới hạn trong nước Mỹ, và nỗ lực chữa trị căn bệnh này hiện nay đã có sự tham gia của các dược sỹ và các nhà nghiên cứu y học trên khắp thế giới.

CHỦ NGHĨA BẢO THỦ VÀ VIỆC LÊN NẮM QUYỀN CỦA RONALD REAGAN

Đối với nhiều người Mỹ, những xu hướng kinh tế, xã hội và chính trị của hai thập niên vừa qua – tội ác và phân biệt chủng tộc tại nhiều trung tâm đô thị, các thách thức đối với những giá trị truyền thống, và sự trì trệ về kinh tế và nạn lạm phát dưới thời Carter – đã gây ra tâm trạng thất vọng của dân chúng. Nó cũng làm cho dân chúng càng thêm hoài nghi đối với chính phủ và khả năng của chính phủ trong việc giải quyết một cách có hiệu quả những vấn đề xã hội và chính trị của đất nước.

Những người thuộc phái bảo thủ lâu nay vốn đã bị gạt ra ngoài bộ máy quyền lực quốc gia nay lại có vị thế chính trị thuận lợi trong bối cảnh mới. Nhiều người Mỹ đã mau chóng lĩnh hội quan điểm về một chính phủ hạn chế, về một nền quốc phòng vững mạnh và về việc bảo vệ các giá trị truyền thống.

Sự bùng phát của chủ nghĩa bảo thủ có nhiều lý do. Một nhóm người đông đảo gồm các tín đồ Công giáo chính thống đã đặc biệt lo ngại về sự gia tăng tội ác và các quan điểm trái đạo đức về tình dục. Họ mong muốn đưa tôn giáo trở lại vị trí trung tâm trong đời sống người Mỹ. Một trong những nhóm có ảnh hưởng nhất về chính trị, vào đầu những năm 1980, có tên là Đa số Đạo đức do Jerry Falwell – một Bộ trưởng theo đạo Thiên Chúa lãnh đạo. Một nhóm khác do Reverend Pat Robertson lãnh đạo đã xây dựng nên một tổ chức lấy tên là Liên minh Công giáo. Cho tới những năm 1990, tổ chức này vẫn là một lực lượng có ảnh hưởng lớn trong Đảng Cộng hòa. Sử dụng truyền hình để phổ biến rộng rãi thông điệp của họ, Falwell, Robertson và những người như họ đã lôi kéo được đông đảo người ủng hộ.

Một vấn đề khác mang sắc thái quá khích của những người bảo thủ là một vấn đề tình cảm – vấn đề phá thai. Phản đối quyết định của Tòa án Tối cao năm 1973 trong vụ Roe kiện Wade, trong đó Tòa án đã ủng hộ quyền phá thai trong những tháng đầu mang thai của phụ nữ, những người bảo thủ đã tập hợp được một lực lượng lớn các tổ chức và cá nhân. Trong đó không chỉ bao gồm đông đảo các tín đồ Công giáo La mã, mà còn có những người ủng hộ chủ nghĩa bảo thủ và những người thuộc phái chính thống tôn giáo, phần lớn những người này đều coi việc phá thai dưới bất cứ hoàn cảnh nào đều tương đương với hành vi giết người. Những cuộc biểu tình ủng hộ quyền lựa chọn của người mẹ và quyền được sống của thai nhi (có nghĩa là ủng hộ chuyện phá thai hay phản đối chuyện phá thai) đã trở thành tâm điểm trong bối cảnh chính trị lúc bấy giờ.

Ngay trong Đảng Cộng hòa, phe bảo thủ một lần nữa lại giành được vị trí thắng thế. Trong một thời gian ngắn, họ đã giành được quyền kiểm soát đa số trong Đảng Cộng hòa vào năm 1964 với ứng cử viên tổng thống của đảng là Barry Goldwater, sau đó đã không còn được người ta chú ý nữa. Tuy nhiên, cho tới năm 1980, với thất bại của chủ nghĩa tự do dưới thời Carter, phe Tân Hữu lại có thể tìm được vị trí thống trị của mình.

Nhờ sử dụng các kỹ thuật thư tín trực tiếp và sức mạnh của các phương tiện truyền thông để truyền đi các thông điệp và thực hiện việc gây quỹ dựa trên sáng kiến của những người theo chủ nghĩa bảo thủ như nhà kinh tế Milton Friedman, nhà báo William F. Buckley và George Will và các cơ quan nghiên cứu như Quỹ Di sản, cánh Tân Hữu đã giữ một vai trò quan trọng trong việc định ra đường lối của những năm 1980.

Cánh Cựu Hữu ủng hộ quan điểm hạn chế can thiệp của chính phủ vào nền kinh tế. Quan điểm này được củng cố hơn nữa khi một nhóm Tân Hữu gồm những nhà chính trị theo chủ nghĩa bảo thủ tự do ngờ vực vai trò của chính phủ nói chung và phản đối sự can thiệp của nhà nước vào hành vi cá nhân. Nhưng cánh Tân Hữu cũng bao gồm cả một bè phái mạnh hơn, gồm những người theo trường phái Phúc Âm, muốn dùng quyền lực của nhà nước nhằm củng cố cho quan điểm của mình. Họ ủng hộ những biện pháp chống tội phạm, ủng hộ quan điểm xây dựng một nền quốc phòng hùng mạnh, ủng hộ một điều khoản trong hiến pháp cho phép được cầu kinh tại các trường công và phản đối việc phụ nữ phá thai.

Nhân vật đã tập trung được tất cả những xu hướng khác biệt này lại với nhau là Ronald Reagan. Reagan sinh ra ở bang Illinios, là diễn viên điện ảnh Hollywood và diễn viên truyền hình trước khi chuyển sang hoạt động chính trị. Lúc đầu, ông đã giành được uy tín chính trị nhờ một bài diễn văn được phát trên truyền hình toàn quốc vào năm 1964 có nội dung ủng hộ Barry Goldwater. Năm 1966, Reagan thắng cử chức thống đốc bang California và giữ vị trí này tới năm 1975. Ông đã suýt thắng cử với số phiếu sít sao để được đề cử là đại biểu của Đảng Cộng hòa ra tranh cử tổng thống vào năm 1976 trước khi được chính thức đề cử năm 1980 và tiếp tục thắng cử tổng thống trong cuộc tranh đua với tổng thống đương nhiệm Jimmy Carter.

Tinh thần lạc quan không hề nao núng của Tổng thống Reagan cùng khả năng biết ca tụng những thành tựu và những cảm hứng của dân chúng Mỹ đã không hề thuyên giảm trong suốt hai nhiệm kỳ ông làm tổng thống. Đối với nhiều người Mỹ, Reagan là một vị tổng thống đã đem lại sự bình yên và ổn định. Khi đứng trước micrô và ống kính của máy quay trong các buổi truyền hình, Reagan được mệnh danh là Người có kỹ năng giao tiếp xuất chúng.

Nhắc lại một câu nói có từ thế kỷ XVII của lãnh tụ John Winthrop, Reagan tuyên bố với toàn thể nước Mỹ rằng Hoa Kỳ là thành phố ánh sáng trên ngọn đồi, là đất nước được Chúa ban cho sứ mệnh phải bảo vệ thế giới chống lại sự bành trướng của chủ nghĩa cộng sản.

Reagan tin rằng, chính quyền đã can thiệp quá sâu vào đời sống của người dân Mỹ. Ông muốn cắt giảm những chương trình mà ông cho rằng nước Mỹ không cần đến và ông thấy rằng những chương trình đó là lãng phí, gian trá và lạm dụng. Reagan thúc đẩy chương trình phi điều tiết vốn đã được Jimmy Carter khởi xướng trước đó. Reagan cũng cố gắng xóa bỏ nhiều quy định gây ảnh hưởng xấu tới người tiêu dùng, đến chỗ làm việc và môi trường. Theo ông, những quy định này đều không hiệu quả, gây đắt đỏ và ngăn cản tăng trưởng kinh tế.

Reagan cũng đồng ý với quan điểm của nhiều nhà chính trị bảo thủ cho rằng luật pháp cần phải được áp dụng một cách hà khắc để ngăn ngừa tội phạm. Ngay sau khi trở thành tổng thống, ông đã phải đối mặt với một cuộc đình công trên toàn quốc của những nhân viên kiểm soát không lưu Mỹ. Mặc dù hành động này đã bị pháp luật nghiêm cấm, nhưng trước đó, những cuộc đình công như vậy thường vẫn được cho qua. Khi những nhân viên kiểm soát không lưu từ chối không chịu quay lại làm việc, tổng thống đã ra lệnh sa thải tất cả những người trong số họ. Vài năm sau đó, hệ thống này đã được thiết lập lại với những nhân viên mới.

NỀN KINH TẾ NHỮNG NĂM 1980

Chương trình đối nội của Tổng thống Reagan bắt nguồn từ quan điểm cho rằng đất nước sẽ thịnh vượng hơn nếu sức mạnh của khu vực kinh tế tư nhân được cởi trói. Lý thuyết kinh tế học chỉ đạo quan điểm này là lý thuyết trọng cung. Lý thuyết này cho rằng việc cung cấp nhiều loại hàng hóa và dịch vụ sẽ khiến đầu tư kinh doanh tăng lên và do đó, là con đường ngắn nhất dẫn đến tăng trưởng kinh tế. Để thực hiện chủ trương này, chính quyền Reagan cho rằng việc cắt giảm thuế sẽ làm tăng đầu tư xây dựng cơ bản và lợi nhuận của các doanh nghiệp, do đó, một mức thuế thấp hơn đánh vào những khoản thu nhập doanh nghiệp lớn này sẽ giúp cho thu nhập của chính phủ cũng tăng lên.

Mặc dù số đảng viên Cộng hòa ở Thượng viện là rất ít, còn Hạ viện thì do Đảng Dân chủ kiểm soát, song Tổng thống Reagan đã thành công trong năm cầm quyền đầu tiên của mình do những chương trình kinh tế mà ông đã đề ra, bao gồm việc cắt giảm thuế 25% theo từng giai đoạn trong hơn ba năm cho các cá nhân. Chính quyền cũng đã gia tăng chi phí quốc phòng nhằm hiện đại hóa quân đội Mỹ và nhằm đối phó với mối đe dọa mà nước Mỹ cảm thấy đang ngày càng tăng từ phía Liên Xô.

Dưới thời Paul Volcker, việc Cục Dự trữ Liên bang tăng lãi suất một cách chóng mặt đã làm trầm trọng hơn nạn lạm phát vốn đã bắt đầu từ cuối những năm 1970. Suy thoái đã chạm đáy vào năm 1982, với mức lãi suất chính lên tới gần 20% và kinh tế thì suy giảm nghiêm trọng. Trong năm đó, tổng sản phẩm quốc nội (GNP) thực tế đã giảm 2%; tỷ lệ thất nghiệp tăng lên gần đến mức 10% và gần 1/3 các nhà máy công nghiệp Mỹ rơi vào tình trạng trì trệ. Suốt miền Trung Tây, các công ty lớn như General Electric và International Harvester đều phải sa thải công nhân. Giá dầu mỏ lên cao khủng khiếp cũng góp phần khiến kinh tế suy thoái. Các đối thủ cạnh tranh của Mỹ là Đức và Nhật Bản đã chiếm được thị phần lớn hơn trong thương mại quốc tế, và người Mỹ đã tiêu dùng nhiều hơn những hàng hóa được sản xuất từ nước ngoài.

Nông dân cũng phải trải qua một giai đoạn khó khăn. Vào những năm 1970, nông dân Mỹ đã từng trợ giúp cho ấn Độ, Trung Quốc, Liên Xô và các nước khác đang bị mùa màng thất bát và phải vay nặng lãi để mua đất đai và phát triển sản xuất. Nhưng sự tăng giá của dầu mỏ đã đẩy chi phí lên cao và sự suy sụp bất ngờ của kinh tế thế giới năm 1980 đã làm giảm nhu cầu về các sản phẩm nông nghiệp. Sản lượng trong nông nghiệp giảm mạnh vì sản xuất chỉ tập trung vào tay một số nhỏ chủ trại có quy mô lớn. Tầng lớp nông dân nhỏ đã phải đối mặt với những khó khăn lớn để tồn tại.

Ngân sách quân sự gia tăng – cộng với việc cắt giảm thuế và chi tiêu của chính phủ cho y tế tăng lên – đã khiến cho chi tiêu của chính phủ vượt quá xa những khoản thu hàng năm của chính phủ. Một số nhà phân tích cho rằng các khoản thâm hụt này là do chiến lược quản lý có chủ ý nhằm ngăn chặn những khoản chi phí quốc nội ngày càng gia tăng của phe Dân chủ. Tuy nhiên cả phái Dân chủ lẫn phái Cộng hòa trong Quốc hội đều từ chối cắt giảm các khoản chi phí này. Từ 74 tỷ đô-la năm 1980, mức thâm hụt đã tăng lên 221 tỷ đô-la năm 1986 trước khi quay trở lại mức 150 tỷ đô-la năm 1987.

Nhưng cuộc suy thoái kinh tế sâu sắc vào đầu những năm 1980 đã kiềm chế thành công nạn lạm phát phi mã bắt đầu dưới thời Carter. Hơn nữa, giá dầu mỏ lại bắt đầu giảm mạnh khiến Reagan càng vững tin hơn khi quyết định xóa bỏ kiểm soát giá cả và trợ cấp khí đốt. Vào mùa thu năm 1984, nền kinh tế đã hồi phục khiến Reagan yên tâm triển khai chiến dịch vận động tái tranh cử của mình với khẩu hiệu Bình minh lại đến trên đất Mỹ. Ông đã đánh bại đối thủ Đảng Dân chủ là cựu Thượng nghị sỹ và Phó Tổng thống Walter Mondale với số phiếu áp đảo.

Hoa Kỳ đã bước vào một trong những giai đoạn tăng trưởng kinh tế bền vững và lâu dài nhất kể từ Chiến tranh Thế giới Thứ hai. Các khoản chi tiêu của người tiêu dùng đã tăng lên do nhà nước cắt giảm thuế. Thị trường chứng khoán tăng trưởng vì nó phản ánh một không khí tiêu dùng lạc quan. Trong suốt năm năm sau khi kinh tế được phục hồi, tổng sản phẩm quốc dân đã tăng 4,2% một năm. Tỷ lệ lạm phát hàng năm duy trì ở mức từ 3-5% trong những năm từ 1983 đến 1987, ngoại trừ năm 1986, tỷ lệ này đã giảm tới dưới 2% – đạt mức thấp nhất trong suốt những thập niên vừa qua. Tổng sản phẩm quốc nội tăng trưởng bền vững trong suốt những năm 1980. Từ năm 1982 đến năm 1987, nền kinh tế Mỹ đã tạo ra hơn 13 triệu việc làm mới.

Kiên định trong cam kết của mình về việc cắt giảm thuế, trong nhiệm kỳ thứ hai của mình, Reagan đã ký ban hành một biện pháp cải cách thuế có quy mô rộng rãi nhất trên toàn liên bang kể từ 75 năm nay. Với sự ủng hộ rộng rãi của cả Đảng Dân chủ và Đảng Cộng hòa, chính sách thuế mới này đã cắt giảm thuế thu nhập, đơn giản hóa các mức thuế và khắc phục được những lỗ hổng trong quản lý thuế.

Tuy nhiên, tỷ lệ tăng trưởng đáng kể này là do các khoản thâm hụt chi tiêu. Hơn nữa, các khoản nợ quốc gia đã tăng lên gấp ba và còn xa mới được ổn định nhờ tăng trưởng kinh tế mạnh. Sự tăng trưởng này phần lớn đến từ các ngành dịch vụ kỹ năng cao và các ngành kỹ thuật. Nhiều gia đình nghèo và tầng lớp trung lưu không phát đạt được nhiều như vậy. Đồng thời, mặc dù lớn tiếng kêu gọi tự do thương mại, nhưng chính quyền Reagan đã gây áp lực với Nhật Bản để buộc quốc gia này chấp nhận một hạn ngạch tự nguyện đối với việc xuất khẩu mặt hàng ôtô sang thị trường Mỹ.

Nền kinh tế Mỹ lại một lần nữa bị chao đảo ngày 19/10/1987 – “Ngày thứ Hai đen tối” trong lịch sử thị trường chứng khoán – khi thị trường này sụt giá tới 22,6% chỉ trong một ngày. Nguyên nhân của sự đổ vỡ này là do các khoản thâm hụt thương mại quốc tế lớn của Hoa Kỳ, các khoản thâm hụt trong ngân sách liên bang, các khoản nợ lớn của tư nhân và doanh nghiệp, và các kỹ thuật buôn bán chứng khoán được máy tính hóa cho phép bán chứng khoán và các hợp đồng tương lai ngay lập tức. Tuy nhiên, mặc dù sự đổ vỡ này gợi lại những ký Đức về năm 1929, nhưng thực ra nó chỉ là một sự kiện tạm thời và có rất ít ảnh hưởng. Trên thực tế, tăng trưởng kinh tế vẫn tiếp tục với tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống 5,2% vào tháng 6/1988 – mức thấp nhất trong 14 năm qua.

CÁC HOẠT ĐỘNG NGOẠI GIAO

Trong chính sách đối ngoại, Reagan luôn cố gắng để nước Mỹ đóng vai trò quyết định trong các công việc quốc tế. Lần đầu tiên, ông đã tiến hành thử nghiệm vai trò này ở khu vực Trung Mỹ. Hoa Kỳ đã trợ giúp kinh tế và huấn luyện quân sự cho El Salvador khi các du kích nổi loạn đe dọa lật đổ chính phủ nước này. Hoa Kỳ cũng tích cực ủng hộ một chính phủ được bầu lên một cách dân chủ nhưng những nỗ lực này chỉ thành công phần nào. Sự trợ giúp của Hoa Kỳ đã giúp El Salvador ổn định chính phủ, nhưng mức độ bạo lực ở đất nước này vẫn không suy giảm. Cuối cùng, một hiệp định hòa bình cũng đã được ký kết vào đầu năm 1992.

Chính sách của Hoa Kỳ đối với Nicaragua gây ra nhiều tranh luận hơn. Năm 1979, những người cách mạng tự xưng là các chiến sỹ Sandinista đã lật đổ chế độ Somoza cánh hữu và thành lập một chế độ thân Cuba và Liên Xô. Mọi nỗ lực chấn chỉnh tại khu vực này đều đã thất bại, do đó, chính quyền Mỹ đã chuyển sang ủng hộ lực lượng kháng chiến chống lại Sandinista hay còn gọi là lực lượng Contras.

Tiếp theo một cuộc tranh luận chính trị căng thẳng về chính sách ngoại giao này, Quốc hội đã chấm dứt toàn bộ trợ giúp quân sự cho lực lượng Contras vào tháng 10/1984. Nhưng sau đó, dưới áp lực của chính phủ, Quốc hội đã thay đổi quyết định vào mùa thu năm 1986 và thông qua một khoản trợ giúp quân sự trị giá 100 triệu đô-la cho lực lượng này. Tuy nhiên, thất bại trên chiến trường, những lời chỉ trích vi phạm nhân quyền và việc khám phá ra rằng các khoản tiền có được do bí mật bán vũ khí cho Iran đã được chuyển sang cho lực lượng Contras đã làm suy giảm sự ủng hộ về chính trị trong Quốc hội đối với việc tiếp tục các khoản trợ giúp quân sự này.

Sau này, chính quyền của Tổng thống George H. W. Bush, người kế nhiệm Reagan năm 1989 đã bãi bỏ bất kỳ sự ủng hộ nào nhằm giúp đỡ quân sự cho lực lượng Contras. Chính phủ Bush cũng gây áp lực để tiến hành tuyển cử tự do và ủng hộ liên minh chính trị đối lập. Liên minh này đã thắng cử với một kết quả bất ngờ gây nhiều sửng sốt, đánh bại những người Sandinista vào tháng 2/1990.

Chính quyền của Tổng thống Reagan đã may mắn hơn khi được chứng kiến sự trở lại của nền dân chủ tại các quốc gia còn lại ở châu Mỹ La-tinh, từ Guatemala tới Argentina. Sự xuất hiện của các chính phủ được bầu lên một cách dân chủ không chỉ hạn chế ở châu Mỹ La-tinh; ở châu Á, chiến dịch chính quyền của nhân dân ở Corazon Aquino đã lật đổ chế độ độc tài của Ferdinand Marcos và các cuộc bầu cử ở Hàn Quốc đã chấm dứt chế độ quân phiệt đã tồn tại hàng mấy chục năm ở nước này.

Trái lại, Nam Phi vẫn tỏ ra không chịu thỏa hiệp trước những nỗ lực của Hoa Kỳ nhằm khuyến khích sự chấm dứt chế độ phân biệt chủng tộc A-pác-thai qua một chính sách gây nhiều tranh cãi về “một sự can thiệp có tính xây dựng” và thông qua một nền ngoại giao lặng lẽ cùng với sự ủng hộ cải cách của dân chúng. Vào năm 1986, thất vọng vì không có bất kỳ sự tiến bộ nào, Quốc hội Mỹ đã gạt bỏ quyền phủ quyết của Reagan và đưa ra một loạt các biện pháp trừng phạt kinh tế chống Nam Phi. Tháng 2/1990, Tổng thống Nam Phi F.W de Klert đã công bố trả tự do cho Nelson Mandela và bắt đầu dần dần chấm dứt chủ nghĩa phân biệt chủng tộc A-pác-thai.

Mặc dù luôn bày tỏ thẳng thắn tinh thần chống cộng, nhưng chính quyền Reagan đã rất hạn chế sử dụng trực tiếp các lực lượng quân sự. Ngày 25/10/1983, các lực lượng quân đội Mỹ đã đổ bộ lên đảo Grenada thuộc vùng biển Caribê sau lời kêu gọi giúp đỡ khẩn cấp của các nước láng giềng. Hành động này diễn ra sau vụ ám sát Thủ tướng Grenada thuộc cánh tả do những thành viên trong chính đảng thân Mác-xít của chính ông tiến hành. Sau một thời gian ngắn giao chiến, các toán quân Mỹ đã bắt giữ hàng trăm chiến binh Cuba, xây dựng lực lượng và ngăn chặn trợ giúp vũ khí từ Liên Xô. Tháng 12/1983, những đơn vị chiến đấu cuối cùng của quân đội Mỹ đã rời Grenada, và đất nước này đã tổ chức các cuộc bầu cử dân chủ một năm sau đó.

Tuy nhiên, ở Trung Đông, tình hình tỏ ra khó khăn hơn nhiều. Sự xuất hiện các lực lượng quân đội Mỹ ở Li-băng nơi Hoa Kỳ đang cố gắng giúp đỡ một chính phủ thân phương Tây nhưng lại tỏ ra yếu đuối và ôn hòa, đã có một kết cục bi thảm khi 241 lính thủy đánh bộ Mỹ đã chết trong một cuộc đánh bom khủng bố tháng 10/1983. Tháng 4/1986, các máy bay thuộc lực lượng hải quân và không quân Mỹ đã tiêu diệt các mục tiêu ở Tripoli và Benghazi của Libi nhằm trả đũa các cuộc tấn công của Libi.

ở Vịnh Ba Tư, sự đổ vỡ trước đây trong quan hệ Mỹ – Iran và cuộc chiến tranh Iran – Irắc đã gây dựng tiền đề cho các hoạt động của hải quân Mỹ trong khu vực. Lúc đầu, Hoa Kỳ đáp lại yêu cầu từ phía Cô-oét muốn bảo vệ đội tàu chở dầu của mình, song cuối cùng, với các chiến hạm của Hải quân Mỹ đến từ Tây Âu, Hoa Kỳ đã chiếm giữ các con đường hàng hải sống còn của các đoàn tàu chở dầu và tàu thuyền của các nước trung lập khác đi lại trên vùng Vịnh.

Cuối năm 1986, người Mỹ đã phát hiện ra chính quyền đã bí mật bán vũ khí cho Iran nhằm mục đích hàn gắn lại quan hệ ngoại giao với chính quyền Hồi giáo cực đoan và nhằm giải phóng cho các con tin Mỹ bị bắt giữ tại Li-băng do các tổ chức tôn giáo mà Iran kiểm soát. Các cuộc điều tra này cũng kết luận rằng số tiền có được từ bán vũ khí đã được cấp cho lực lượng Contras ở Nicaragoa trong thời gian Quốc hội đã ra sắc lệnh cấm mọi trợ giúp quân sự cho lực lượng này.

Những phiên điều trần sau đó về lực lượng Contras của Iran trước ủy ban hỗn hợp của Thượng viện và Hạ viện đã điều tra về khả năng vi phạm pháp luật và về vấn đề lớn hơn là xác định những lợi ích quốc tế trong chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ tại Trung Đông và Trung Mỹ. Trên nghĩa rộng thì những phiên điều trần này chính là một cuộc tranh luận tại Quốc hội liên quan đến những bí mật của chính phủ và về quyền hạn của tổng thống so với quyền hạn của quốc hội trong việc tiến hành các hoạt động ngoại giao. Không giống như vụ tai tiếng Watergate 14 năm trước đây, ủy ban này thấy rằng không có cơ sở nào để buộc tội tổng thống và không có kết luận cụ thể gì về các vấn đề gây tranh cãi kéo dài này.

QUAN HỆ XÔ-MỸ

Trong mối quan hệ với Liên Xô, chính sách mà Tổng thống Regan đã tuyên bố là một chính sách hòa bình thông qua sức mạnh. Ông đã tuyên bố rõ ràng thái độ đối nghịch của mình đối với quốc gia này. Hai sự kiện đã sớm xảy ra làm quan hệ Xô-Mỹ thêm phần căng thẳng: đó là sự kiện Phong trào lao động Đoàn kết ở Ba Lan tháng 12/1981 và việc tên lửa của Liên Xô đã khiến 269 người chết trong chuyến bay dân sự số 007 của hãng hàng không Hàn Quốc ngày 1/9/1983. Hoa Kỳ cũng đã lên án việc Xô-viết tham gia vào lãnh thổ Afghanistan và tiếp tục trợ giúp quân sự đã có từ thời Carter cho quân kháng chiến Mujahedeen ở Afghanistan.

Trong nhiệm kỳ đầu của Reagan, Chính phủ của ông đã chi những khoản tiền lớn chưa từng có cho việc tăng cường lực lượng vũ trang, bao gồm việc chuyển các tên lửa hạt nhân tầm trung đến châu Âu để đối phó lại việc Liên Xô triển khai các tên lửa tương tự. Vào ngày 23/3/1983, trong một cuộc tranh luận chính sách nảy lửa nhất trong suốt hai nhiệm kỳ tổng thống của mình, Reagan đã công bố chương trình nghiên cứu về Sáng kiến Phòng thủ Chiến lược (SDI) nhằm tìm ra các công nghệ tiên tiến như tia laser và các đầu đạn tên lửa năng lượng cao để phòng ngự chống lại các tên lửa đạn đạo xuyên lục địa. Mặc dù nhiều nhà khoa học đã tỏ ý nghi ngờ tính khả thi về mặt công nghệ của SDI và các nhà kinh tế đã chỉ ra các khoản chi phí vô cùng lớn, song chính phủ vẫn tiếp tục triển khai dự án này.

Sau khi tái đắc cử năm 1984, Reagan đã giảm nhẹ lập trường cứng rắn của mình về kiểm soát vũ khí. Matx-cơ -va cũng đã tỏ ra sẵn sàng thỏa hiệp, một phần vì nền kinh tế Liên Xô đã dành một phần lớn hơn nhiều trong tổng sản phẩm quốc dân cho quân sự so với tỉ lệ chi quân sự của Mỹ. Nhà lãnh đạo Liên Xô, Mikhail Gorbachev, sợ rằng nếu tiếp tục tăng tỉ lệ chi cho quân sự này thêm nữa thì kế hoạch tự do hóa nền kinh tế Liên Xô sẽ bị ảnh hưởng.

Tháng 11/1985, Reagan và Gorbachev đã đồng ý trên nguyên tắc về việc giảm 50% vũ khí hạt nhân quốc phòng chiến lược và tiến tới một hiệp định tạm thời về các loại vũ khí hạt nhân tầm trung. Tháng 12/1987, Tổng thống Reagan và Tổng Bí thư Gorbachev đã ký Hiệp ước về Vũ khí hạt nhân Tầm trung (INF), chuẩn bị cho việc phá hủy toàn bộ loại vũ khí tầm trung này. Sau đó, đối với Hoa Kỳ, Liên Xô đã không còn là một đối thủ đáng sợ nữa. Reagan có thể được khen ngợi vì đã giúp cho Chiến tranh Lạnh nguội đi đáng kể, nhưng khi nhiệm kỳ của ông kết thúc, gần như không ai có thể nhận ra được Liên bang Xô-viết đã trở nên lung lay đến mức nào.

NHIỆM KỲ TỔNG THỐNG CỦA GEORGE H.W. BUSH

Tổng thống Reagan trở nên đặc biệt được lòng dân vào thời gian cuối nhiệm kỳ thứ hai, nhưng theo các quy định của Hiến pháp Mỹ thì ông không thể ra tranh cử một lần nữa vào năm 1988. ứng cử viên của Đảng Cộng hòa, Phó Tổng thống George Herbert Walker Bush đã được bầu làm Tổng thống thứ 41 của Hoa Kỳ.

Bush đã vận động tranh cử bằng việc hứa với các cử tri là sẽ tiếp tục duy trì sự thịnh vượng mà Reagan đã mang lại cho nước Mỹ. Đồng thời, ông cũng chứng minh rằng khả năng chuyên môn của ông có thể hỗ trợ một nền quốc phòng mạnh mẽ một cách đáng tin cậy hơn ứng cử viên Michal Dukakis của Đảng Dân chủ. Ông cũng hứa hẹn sẽ phấn đấu cho một nước Mỹ tốt đẹp và lịch lãm hơn. Dukakis, Thống đốc bang Massachuset, đã tuyên bố rằng những người Mỹ kém may mắn hơn đang bị tổn thương về kinh tế và chính phủ cần phải giúp đỡ những người này bằng cách kiểm soát tốt các món nợ của Liên bang và các chi phí cho quốc phòng. Tuy nhiên dân chúng bị thuyết phục bởi thông điệp kinh tế của Bush: không có các sắc thuế mới. Trong kết quả bỏ phiếu, Bush đã thắng cử với tỷ lệ phiếu bầu là 54% so với 46% phiếu phổ thông.

Trong năm đầu tiên trên cương vị tổng thống, Bush đã tiếp tục chương trình tài khóa bảo thủ, theo đuổi các chính sách mà chính phủ của Reagan đã tiến hành về thuế, về chi tiêu và về các khoản nợ. Nhưng vị tổng thống mới đã sớm nhận thấy rằng ông bị mắc kẹt giữa các khoản thâm hụt ngân sách khổng lồ và luật giảm thâm hụt. Cắt giảm chi tiêu dường như là cần thiết và Bush chỉ có rất ít cơ hội để đề xuất những khoản chi ngân sách mới.

Chính quyền Bush đã thông qua các sáng kiến chính sách về các vấn đề mà không yêu cầu các khoản chi lớn từ ngân sách. Do đó, vào tháng 11/1990, Bush đã ký một dự luật đưa ra những tiêu chuẩn liên bang về khói bụi đô thị, khí thải ôtô, nhiễm độc không khí và mưa axít, nhưng phần lớn các chi phí là do những cơ sở công nghiệp gây ô nhiễm phải chi trả. Ông cũng đã phê chuẩn luật yêu cầu sự tiếp cận cho những người tàn tật, nhưng các chi phí để cải tạo chỗ ở và chỗ làm việc cho phù hợp với việc đi lại bằng xe lăn không được lấy từ ngân sách liên bang. Tổng thống cũng bắt đầu triển khai chiến dịch khuyến khích tinh thần tự nguyện mà ông ca tụng là “một ngàn điểm sáng”.

NGÂN SÁCH VÀ CÁC KHOẢN THÂM HỤT

Tuy nhiên, những nỗ lực của Chính quyền Bush nhằm kiểm soát được các khoản thâm hụt ngân sách lại gặp rất nhiều khó khăn. Một căn nguyên của khó khăn đó là cuộc khủng hoảng về tiết kiệm và cho vay. Các ngân hàng tiết kiệm – trước kia được quản lý rất chặt chẽ với lãi suất tiết kiệm thấp đối với dân thường – nay được phi điều tiết, cho phép các ngân hàng có thể cạnh tranh khốc liệt hơn nhờ trả lãi suất cao hơn nhưng cũng khiến rủi ro của các khoản vay trở nên lớn hơn. Việc nâng mức bảo hiểm tiền gửi của Chính phủ đã làm giảm cầu của người tiêu dùng đối với các tổ chức tiền gửi có uy tín. Gian lận, quản lý tồi, cùng những xu hướng sa sút trong kinh tế đã dẫn tới những trường hợp không có khả năng trả nợ và phá sản trong những tổ chức tiết kiệm này (tổ chức tiết kiệm là một thuật ngữ chung để chỉ những tổ chúc hướng về người tiêu dùng như những hiệp hội tiết kiệm và cho vay, hay các ngân hàng tiết kiệm). Cho đến năm 1993, tổng phí tổn của việc bán và đóng cửa những tổ chức tiết kiệm bị phá sản là một con số khiến người ta phải choáng váng: gần 525 tỷ đô-la.

Tháng 1/1990, Tổng thống Bush đã đệ trình bản đề xuất ngân sách của ông lên Quốc hội. Phe Dân chủ cho rằng những kế hoạch về ngân sách của chính phủ là quá lạc quan, rằng việc đáp ứng những yêu cầu trong luật giảm thâm hụt sẽ đòi hỏi phải tăng thuế và cắt giảm mạnh các chi phí cho quốc phòng. Tháng 6 năm đó, sau nhiều cuộc đàm phán kéo dài, Tổng thống Bush đã đồng ý tăng thuế. Đồng thời, vào năm 1991, sự kết hợp giữa suy thoái kinh tế, những chi phí phát sinh từ việc cứu trợ các hoạt động kinh doanh tiết kiệm và cho vay, những khoản chi phí về chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng trong các chương trình chăm sóc và trợ giúp y tế đã vô hiệu hóa những biện pháp nhằm giảm thâm hụt ngân sách và gây ra một khoản thâm hụt không kém phần nghiêm trọng so với khoản thâm hụt vào năm trước.

KẾT THÚC CHIẾN TRANH LẠNH

Khi Bush trở thành Tổng thống, Liên bang Xô-viết đã đang đứng bên bờ vực của sự đổ vỡ. Các nỗ lực của Gorbachev nhằm mở cửa nền kinh tế Liên Xô tỏ ra lúng túng. Năm 1989, các chính quyền cộng sản ở Đông Âu lần lượt đổ vỡ, sau đó thì người ta thấy rõ là Liên Xô sẽ không đưa quân đến để giúp đỡ họ khôi phục chính quyền. Vào giữa năm 1991, những người kiên định đã thử làm một cuộc đảo chính, nhưng đã bị Boris Yeltsin, Tổng thống Nga, làm cho thất bại. Vào cuối năm đó, Yeltsin, lúc đó đã rất có thế lực, đã buộc Liên bang Xô-viết phải giải tán.

Chính quyền Bush là người trung gian cho việc kết thúc Chiến tranh Lạnh, hợp tác chặt chẽ với Gorbachev và Yeltsin. Đồng thời nước Mỹ cũng chủ trì các cuộc thương thuyết để thống nhất Đông Đức và Tây Đức (tháng 9/1990), đạt được thỏa thuận về cắt giảm vũ khí ở châu Âu (tháng 11/1990), và cắt giảm hàng loạt các kho vũ khí nguyên tử (tháng 7/1991). Sau khi Liên bang Xô-viết tan rã, Hoa Kỳ và Liên bang Nga mới thành lập đã thỏa thuận sẽ hủy bỏ tất cả các loại tên lửa mang nhiều đầu đạn hạt nhân trong thời gian 10 năm.

Việc hủy bỏ các vũ khí hạt nhân và sự lo ngại hiện hữu hơn bao giờ hết về sự phổ biến vũ khí hạt nhân giờ đây đã thực sự xóa bỏ nguy cơ về xung đột nguyên tử giữa Washington và Matx-cơ -va.

CHIẾN TRANH VÙNG VỊNH

Sự hoan hỷ do Chiến tranh Lạnh kết thúc đã bị lu mờ đáng kể bởi sự kiện Irắc xâm lược đất nước Cô-oét nhỏ bé ngày 2/8/1990. Irắc, dưới thời Saddam Hussein và Iran dưới chế độ Hồi giáo cực đoan mới nổi lên thành hai cường quốc quân sự và dầu mỏ tại khu vực Vùng Vịnh Ba Tư. Hai quốc gia này đã có mắc mớ với Hoa Kỳ trong những năm 1980. So với Iran thì Irắc ít đối địch với Mỹ hơn và đã nhận được một số trợ giúp từ chính quyền Reagan và Chính quyền Bush. Việc Irắc chiếm đóng Cô-oét và hiểm họa mà Irắc đặt ra đối với Ảrập Xêút chỉ trong chốc lát đã làm thay đổi mọi tính toán ngoại giao của Hoa Kỳ.

Tổng thống Bush đã lên án mạnh mẽ hành động của Irắc và yêu cầu Irắc lập tức rút quân vô điều kiện. Đồng thời, ông cũng gửi ngay một lực lượng quân đội đông đảo đến Trung Đông. Tổng thống cũng đã tập hợp một trong những khối đồng minh quân sự và chính trị đặc biệt nhất trong lịch sử hiện đại bao gồm các lực lượng quân sự từ châu Á, châu Âu, châu Phi và từ chính các nước Trung Đông.

Trong nhiều ngày và nhiều tuần sau khi xảy ra cuộc xâm lược, Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã thông qua 12 nghị quyết lên án cuộc xâm lược của Irắc và áp đặt những biện pháp trừng phạt quy mô lớn về kinh tế đối với quốc gia này. Vào ngày 29/11, Hội đồng Bảo an đã phê chuẩn việc quân đội các quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc sử dụng lực lượng vũ trang nếu Irắc không rút quân khỏi Cô-oét trước ngày 15/1/1991. Liên bang Xô-viết của Gorbachev – một trong những nhà cung cấp vũ khí chính cho Irắc – đã không làm gì để bảo vệ vị khách hàng cũ của mình.

Bush cũng phải đối đầu với các vấn đề lớn liên quan đến hiến pháp. Hiến pháp Hoa Kỳ trao cho cơ quan lập pháp quyền được tuyên chiến. Tuy nhiên, vào nửa sau thế kỷ XX, Hoa Kỳ đã dính líu vào Việt Nam và Triều Tiên mà không tuyên bố chính thức chiến tranh và chỉ được sự đồng ý rất mơ hồ từ cơ quan lập pháp là Quốc hội. Vào ngày 12/1/1991, ba ngày trước khi đến hạn rút quân cuối cùng mà Liên Hợp Quốc đã đưa ra, Quốc hội đã cho phép Tổng thống Bush có được thẩm quyền mà ông đã vận động – thẩm quyền tiến hành chiến tranh rõ ràng và mạnh mẽ nhất được trao cho một vị tổng thống trong suốt gần nửa thế kỷ.

Liên quân Hoa Kỳ, Anh, Pháp, Italia, Ảrập Xêút, Cô-oét và các quốc gia khác đã thành công trong việc giải phóng Cô-oét bằng một chiến dịch không kích phá hủy do Hoa Kỳ chỉ huy kéo dài hơn một tháng. Tiếp theo chiến dịch này là một cuộc tấn công ồ ạt vào Cô-oét và Irắc bằng các lực lượng thiết giáp và bộ binh đổ bộ bằng đường không. Với tốc độ, tính cơ động và hỏa lực vượt trội của mình, liên quân đã áp đảo lực lượng quân đội Irắc trong một chiến dịch tấn công trên bộ kéo dài chỉ trong vòng 100 giờ.

Tuy nhiên, chiến thắng vẫn chưa trọn vẹn và liên quân vẫn chưa thấy hài lòng. Nghị quyết của Liên Hợp Quốc chỉ kêu gọi lực lượng liên quân đánh đuổi Irắc ra khỏi lãnh thổ Cô-oét. Song Saddam Hussein vẫn cầm quyền và đàn áp tàn bạo người Kurd ở miền Bắc và người Shiite ở miền Nam, cả hai dân tộc này đều được Hoa Kỳ trợ giúp trong cuộc khởi nghĩa của họ. Hàng trăm giếng dầu bị quân Irắc chủ tâm đốt cháy đã cháy cho đến tận tháng 11 mới được dập tắt hết. Chính quyền Saddam cũng toan tính cản trở các thanh tra của Liên Hợp Quốc đến Irắc theo các nghị quyết của Hội đồng Bảo an để xác định vị trí và phá hủy các loại vũ khí giết người hàng loạt của Irắc, bao gồm cả các thiết bị hạt nhân hiện đại hơn người ta nghĩ trước đó và những kho vũ khí hóa học khổng lồ.

Chiến tranh Vùng Vịnh đã khiến Hoa Kỳ có thể thuyết phục được các quốc gia ảrập, Israel và đoàn đại biểu Palestin bắt đầu các cuộc thương lượng trực tiếp nhằm giải quyết các vấn đề phức tạp và có quan hệ đan xen lẫn nhau để cuối cùng có thể tiến tới một nền hòa bình lâu dài trong khu vực. Các cuộc hội đàm đã bắt đầu ở Madrid, Tây Ban Nha ngày 30/10/1991. Các cuộc đàm phán bí mật ở Na Uy đã dẫn tới một Thỏa thuận lịch sử giữa Israel và Tổ chức Giải phóng Palestin được ký tại Nhà Trắng ngày 13/9/1993.

PANAMA VÀ HIỆP ĐỊNH MẬU DỊCH TỰ DO BẮC MỸ (NAFTA)

Tổng thống cũng đã nhận được sự ủng hộ rộng rãi của hai đảng tại Quốc hội cho việc tạm chiếm đóng Panama ngày 20/12/1989, nhằm phế truất nhà độc tài – Tướng Manuel Antonio Noriega. Trong những năm 1980, tệ nghiện hút côcain đã làm lan truyền các bệnh dịch, do vậy Tổng thống Bush đã tuyên bố triển khai cuộc chiến chống ma tuý và coi đây là trung tâm của chương trình quốc nội của mình. Hơn nữa, Noriega, một nhà độc tài đặc biệt khét tiếng, đã công khai tuyên bố thái độ chống Mỹ của mình. Sau khi tị nạn ở Sứ quán Vatican, Noriega đã tự nộp mình cho chính quyền Hoa Kỳ và sau đó ông đã bị tòa án Liên bang Mỹ xét xử và kết án ở Miami, bang Florida với tội danh buôn lậu ma túy và tiền giả.

Trong lĩnh vực kinh tế, Chính quyền Bush đã đàm phán Hiệp định Mậu dịch Tự do Bắc Mỹ (NAFTA) với Mexico và Canada. Hiệp định này sẽ được phê chuẩn sau một cuộc tranh luận dữ dội trong năm đầu tiên của Chính quyền Clinton.

CÁC ỨNG CỬ VIÊN ĐỘC LẬP VÀ ĐẢNG THỨ BA

Hoa Kỳ là một quốc gia có hệ thống hai đảng phái. Trên thực tế, quả là như vậy: hoặc là người của Đảng Dân chủ hoặc là người của Đảng Cộng hòa cai quản Nhà Trắng suốt từ năm 1852 đến nay. Tuy nhiên, cùng thời gian đó, ở nước Mỹ đã nảy sinh đảng thứ ba và các đảng nhỏ. Chẳng hạn, 58 đảng đã có số phiếu bầu ít nhất là bằng tổng số phiếu bầu cử của một bang trong cuộc bầu cử tổng thống năm 1992. Trong số các đảng này có những đảng ít tiếng tăm như Đảng Apathy, Đảng Looking back, Đảng New Mexico, Đảng các công dân độc lập Tish và Đảng những người đóng thuế Vermont.

Các đảng thứ ba được tổ chức xung quanh một lĩnh vực đơn lẻ hay một hệ thống các lĩnh vực. Các đảng này có khuynh hướng hoạt động tiến bộ khi họ có được một vị lãnh đạo có tài. Vì việc tranh cử tổng thống là nằm ngoài tầm với nên phần lớn các đảng này đều cố gắng xây dựng một diễn đàn để tuyên truyền về mối quan tâm chính trị và xã hội của mình.

Theodore Roosevelt – cựu Tổng thống Mỹ, ứng cử viên thành công nhất của đảng thứ ba trong thế kỷ XX là người của Đảng Cộng hòa. Đảng Tiến bộ hay ĐảngHươu đực của ông đã giành được 27,4% phiếu bầu trong cuộc bầu cử năm 1912. Cánh tiến bộ của Đảng Cộng hòa, do mất tin tưởng với Tổng thống William Howard Taft, người mà Roosevelt đã cất công chọn lựa cẩn thận làm người kế nhiệm, đã thuyết phục Roosevelt cố gắng có được sự đề cử của đảng vào năm 1912. Ông đã làm được điều đó khi đánh bại Taft ở một loạt các vấn đề chủ chốt nhất. Tuy nhiên Taft là người quản lý bộ máy của đảng nên ông đã giành được quyền đề cử.

Những người ủng hộ Roosevelt khi đó liền từ bỏ Đảng Cộng hòa và thành lập Đảng Tiến bộ. Bằng việc tuyên bố mình khoẻ như Nai sừng (từ đó sinh ra tên dân gian của đảng này), Roosevelt đã vận động tranh cử theo một cương lĩnh nhằm điều chỉnh các doanh nghiệp lớn, ủng hộ quyền bầu cử của phụ nữ, đánh thuế thu nhập luỹ tiến, kênh đào Panama và bảo vệ môi trường. Nỗ lực của ông đã đủ để đánh bại Taft. Tuy vậy, bằng việc chia sẻ phiếu bầu cho Đảng Cộng hòa, chính ông lại giúp cho ứng cử viên Woodrow Wilson của Đảng Dân chủ thắng cử.

Phái xã hội

Đảng Xã hội đã đạt đỉnh cao vào năm 1912 sau khi đã đạt 6% số phiếu bầu phổ thông. ứng cử viên cao tuổi Eugene Debs giành được hơn 900.000 phiếu bầu vào năm đó, sau khi ông tuyên truyền ủng hộ quyền sở hữu tập thể trong các ngành giao thông và thông tin liên lạc, rút ngắn giờ làm và thực thi những dự án về việc làm. Bị bỏ tù do xúi giục nổi loạn vào thời Chiến tranh Thế giới Thứ nhất, Debs đã vận động tranh cử ngay trong xà lim vào năm 1920.

Robert LaFollette

Một đảng viên khác của Đảng Tiến bộ – Thượng nghị sỹ Robert LaFollette đã giành được 16,6% số phiếu bầu trong cuộc bầu cử năm 1924. Vốn là một người bảo vệ tích cực cho công nhân công nghiệp và nông dân, cũng là một người hăng hái chống lại tầng lớp chủ doanh nghiệp lớn, LaFollette là người đầu tiên đề xướng cho việc phục hồi phong trào của Đảng Tiến bộ sau Chiến tranh Thế giới Thứ nhất. Được nông dân và công nhân bỏ phiếu ủng hộ, cũng như được phe xã hội và những người còn lại của Đảng Hươu đực của Roosevelt tiếp sức, La Follette đã vận động tranh cử theo cương lĩnh có mục tiêu là quốc hữu hóa các công ty xe lửa và các nguồn tài nguyên thiên nhiên của đất nước. Ông cũng ủng hộ mạnh mẽ việc tăng thuế đánh vào tầng lớp giàu có và ủng hộ quyền được đàm phán tập thể với giới chủ. Ông chỉ giành được số phiếu thuyết phục ở bang Wisconsin nơi quê hương ông mà thôi.

Henry Wallace

Đảng Tiến bộ lại tái lập vào năm 1948 bằng việc đề cử Henry Wallace, cựu Bộ trưởng Nông nghiệp và Phó Tổng thống dưới thời Franklin Roosevelt. Cương lĩnh năm 1948 của Wallace nhằm chống Chiến tranh Lạnh, Kế hoạch Marshall và giới chủ kinh doanh lớn. Ông cũng mở chiến dịch đấu tranh nhằm chấm dứt nạn phân biệt chủng tộc chống lại người da đen và phụ nữ, ông ủng hộ một mức lương tối thiểu và kêu gọi bãi bỏ ủy ban của Hạ viện chịu trách nhiệm về các hoạt động của những người không phải là người Mỹ. Thất bại của ông trong việc từ chối công nhận Đảng Cộng sản Mỹ là đảng ủng hộ ông, đã làm xói mòn uy tín của ông. Ông đã đạt được hơn 2,4% số phiếu bầu phổ thông.

Đảng Dân chủ phân lập miền Nam

Giống như Đảng Tiến bộ, Đảng Các quyền bang hay Đảng Dân chủ phân lập miền Nam do Thống đốc bang Nam Carolina, Strom Thurmond lãnh đạo, mới nổi lên từ năm 1948. Sự đối lập của họ không phải bắt nguồn từ các chính sách về Chiến tranh Lạnh của Truman, mà do lập trường của ông về các quyền công dân. Tuy đảng này được xác định bằng các quyền của bang, song mục tiêu chính yếu của đảng là tiếp tục phân biệt chủng tộc và thi hành Luật Jim Crow là một đạo luật duy trì sự phân biệt này.

George Wallace

Những biến động có căn nguyên chủng tộc và xã hội vào những năm 1960 đã khiến cho George Wallace, một thống đốc bang miền Nam khác thực hiện chính sách phân biệt chủng tộc, được cả nước Mỹ chú ý. Wallace đã thu hút được một lớp người ủng hộ mình thông qua những cuộc tấn công mang tính chất phân biệt màu da chống lại các quyền công dân, chống những người tự do và Chính phủ Liên bang. Bằng việc thành lập Đảng Độc lập Mỹ năm 1968, ông đã tiến hành cuộc vận động tranh cử của mình từ Montgomery, bang Alabama và giành được 13,5% tổng số phiếu bầu trên toàn nước Mỹ.

H. Ross Perot

Bất cứ đảng thứ ba nào cũng đều cố gắng tìm kiếm lợi ích cho mình từ sự không bằng lòng của dân chúng đối với hai đảng quan trọng nhất và với Chính phủ Liên bang. Tuy nhiên, trong lịch sử nước Mỹ, ít có lần nào mà tình cảm bất mãn ấy lại mạnh mẽ như trong cuộc bầu cử năm 1992. Một doanh nhân giàu có ở bang Texas, Perot đã truyền đi một thông điệp kinh tế về trách nhiệm thuế khóa và tài chính tới đông đảo người dân Mỹ. Do đả kích kịch liệt giới lãnh đạo đất nước và biết đơn giản hóa thông điệp về kinh tế của mình thành một công thức dễ hiểu nên Perot không gặp khó khăn trong việc thu hút sự chú ý của các phương tiện truyền thông. Tổ chức vận động tranh cử của ông mang tên Đoàn kết thì đứng vững, chủ yếu bao gồm các tình nguyện viên và được cấp vốn từ tài sản riêng của ông. Nhiều người đã khâm phục sản nghiệp giàu có của ông và ngưỡng mộ sự thành công trong kinh doanh của Perot cũng như sự tự do hành động và các khoản tiền đặc biệt hào phóng dành cho quỹ vận động tranh cử. Perot đã rút khỏi cuộc chạy đua tranh cử vào tháng 7. Bằng việc tái tham gia cuộc chạy đua một tháng trước ngày bầu cử, ông đã giành được 19 triệu phiếu bầu, một con số lớn nhất mà một ứng cử viên đảng thứ ba đã giành được từ trước đến nay và chỉ đứng thứ hai sau tỷ lệ phiếu bầu của Roosevelt năm 1912 nếu xét về phần trăm trên tổng số phiếu.

Chương 15.
CÂY CẦU BẮC SANG THẾ KỶ XXI

“Hy vọng tốt nhất về hòa bình trên thế giới của chúng ta là mở rộng tự do trên toàn thế giới”

—Tổng thống George W. Bush, 2005

Đối với phần lớn người Mỹ, thập niên 90 là giai đoạn của hòa bình, thịnh vượng và những tiến bộ nhanh chóng về công nghệ. Một số người cho rằng có được điều này là nhờ Cuộc cách mạng của Reagan và việc kết thúc Chiến tranh Lạnh. Một số người khác thì lại cho rằng đó là do Đảng Dân chủ một lần nữa cai quản Nhà Trắng. Trong giai đoạn này, đại đa số người Mỹ – nếu gạt chính trị sang một bên – đều khẳng định sự ủng hộ của họ đối với các giá trị gia đình truyền thống, thường được đặt trong niềm tin của họ. Người phụ trách chuyên mục của tờ New York Times đã bình luận rằng nước Mỹ đang có những sửa chữa về đạo đức khi có những biểu hiện của sự đổ vỡ xã hội, đã từng tăng trầm trọng trong những năm cuối cùng của thập niên 60 và 70, tạm chững lại trong thập niên 1980 giờ đây đang giảm dần.

Nếu không tính đến tình trạng tội phạm và các con số thống kê xã hội khác đang được cải thiện, thì có thể nói đời sống chính trị Mỹ đang bị chia rẽ mạnh mẽ với các tư tưởng chủ đạo và các tình cảm chính trị khác nhau. Hơn nữa, ngay sau khi đất nước bước vào thiên niên kỷ mới, cảm giác an toàn của thời kỳ hậu Chiến tranh Lạnh đã đổ vỡ hoàn toàn khi một cuộc tấn công khủng bố chưa từng có trước đây đã xảy ra và đặt đất nước vào một hoàn cảnh quốc tế mới đầy khó khăn.

CUỘC BẦU CỬ TỔNG THỐNG NĂM 1992

Khi cuộc bầu cử tổng thống năm 1992 đến gần thì người Mỹ đã cảm nhận được bản thân họ đang sống trong một thế giới biến đổi trên những phương diện mà họ đã không thể tưởng tượng nổi chỉ vào bốn năm trước đó. Những dấu mốc quan trọng quen thuộc của Chiến tranh Lạnh – từ Bức tường Berlin tới hệ thống tên lửa xuyên lục địa và những phi cơ ném bom luôn trong tình trạng báo động – đã lui vào dĩ vãng. Đông Âu đã độc lập, Liên bang Xô viết đã tan rã, nước Đức đã thống nhất, người Ảrập Xêút và người Israel đã cùng ngồi vào bàn thương lượng trực tiếp, và nỗi lo sợ xung đột hạt nhân đã không còn nữa. Dường như một giai đoạn lịch sử vĩ đại đã khép lại và một giai đoạn lịch sử mới đang mở ra.

Tuy nhiên, trong nội bộ nước Mỹ thì dân chúng ít lạc quan hơn và họ phải đối mặt với một số vấn đề nghiêm trọng và quen thuộc. Hoa Kỳ lâm vào một cuộc suy thoái sâu sắc nhất kể từ những năm 1980. Tình trạng mất việc làm đã diễn ra rộng rãi trong tầng lớp công chức ở cương vị quản lý cấp trung chứ không chỉ diễn ra trong tầng lớp công nhân trong ngành chế tạo như trước đây. Thậm chí ngay cả khi nền kinh tế bắt đầu phục hồi năm 1992 thì nền kinh tế Mỹ cũng chưa tăng trưởng một cách rõ ràng cho đến tận cuối năm. Hơn nữa, thâm hụt ngân sách vẫn tiếp tục gia tăng, chủ yếu do những khoản chi ngày càng lớn cho chăm sóc y tế.

Tổng thống Bush và Phó Tổng thống Dan Quayle đã dễ dàng được Đảng Cộng hòa tái đề cử. Về phía Đảng Dân chủ, Bill Clinton, Thống đốc bang Arkansas đã đánh bại nhiều ứng cử viên để giành được sự đề cử ra tranh chức tổng thống của Đảng này. Ông đã chọn Thượng nghị sỹ Al Gore, Thống đốc bang Tennessee làm ứng cử viên Phó Tổng thống của mình. Al Gore nổi tiếng là một nghị sỹ có chủ trương bảo vệ môi trường mạnh mẽ nhất trong Quốc hội.

Nhưng tình trạng bất ổn sâu sắc của đất nước về phương diện kinh tế đã tạo điều kiện thuận lợi cho sự ứng cử của một ứng cử viên độc lập xuất sắc – nhà tư bản giàu có bang Texas, H.Ross Perot. Perot đã đề cập đến các lý do khiến Washington thất bại trong việc giải quyết có hiệu quả các vấn đề kinh tế, chủ yếu là vấn đề thâm hụt ngân sách liên bang. Ông có một tính cách sinh động và có năng khiếu đối thoại chính trị trực tuyến. Ông được coi là ứng cử viên của đảng thứ ba thành công nhất kể từ thành công trước đó của Theodore Roosevelt năm 1992.

Nỗ lực tái đắc cử của Bush được xây dựng xoay quanh các ý tưởng truyền thống từng được các bậc tiền nhiệm sử dụng: kinh nghiệm và lòng tin. George Bush, 68 tuổi, là vị Tổng thống cuối cùng từng tòng quân trong Chiến tranh Thế giới Thứ hai, đang phải đương đầu với một đối thủ trẻ tuổi – Bill Clinton – 46 tuổi, chưa từng tham gia quân đội và đã từng tham gia vào các cuộc biểu tình phản đối Chiến tranh Việt Nam. Khi đề cao kinh nghiệm với tư cách là Tổng thống và Tổng Tư lệnh quân đội của mình, Bush cũng hướng sự chú ý của dân chúng tới sự thiếu kinh nghiệm ở tầm quốc gia của Clinton.

Về phần mình, Bill Clinton đã triển khai cuộc vận động của ông xung quanh một chủ đề khác hẳn với những khẩu hiệu cũ: sự đổi thay và tuổi trẻ. Khi còn là học sinh trung học, Clinton đã một lần gặp gỡ Tổng thống Kennedy; 30 năm sau, nhiều câu ông nói đã lặp lại một cách có ý thức những ý tưởng của Kennedy trong chiến dịch vận động tranh cử của vị cố Tổng tống này từ năm 1960.

Do đã từng làm Thống đốc bang Arkansas suốt 12 năm, Clinton đã có thể chỉ ra những kinh nghiệm của mình trong việc giải quyết những vấn đề kinh tế, giáo dục và chăm sóc y tế – những vấn đề mà theo các kết quả thăm dò dư luận là những điểm yếu trong chính sách của Bush. Khi Bush đề nghị một chương trình kinh tế với các khoản thuế thấp và cắt giảm chi tiêu chính phủ thì Clinton lại đề xuất các khoản thuế cao hơn đối với người giàu, tăng chi phí cho đầu tư vào giáo dục, giao thông và thông tin liên lạc – là những khu vực mà ông tin rằng sẽ làm tăng năng suất và tăng trưởng kinh tế, từ đó sẽ làm giảm thâm hụt ngân sách. Tương tự, các đề xuất về chăm sóc y tế mà Clinton đưa ra đỏi hỏi Chính phủ Liên bang phải can thiệp nhiều hơn so với các đề xuất của Bush.

Clinton đã chứng tỏ mình là một nhân vật có tài hùng biện xuất chúng không chỉ trên truyền hình – phương tiện mà ông đã dùng để quảng bá cho sự lịch thiệp và trí thông minh của mình. Những thành công to lớn của người tiền nhiệm Bush trong việc kết thúc Chiến tranh Lạnh và buộc Irắc rút quân khỏi Cô-oét đã càng làm tăng thêm sức mạnh cho luận điểm ngầm của Clinton rằng các hoạt động đối ngoại đã trở nên ít quan trọng hơn, khi đất nước đang phải đối mặt với những yêu cầu cấp bách về kinh tế xã hội đang tồn tại ngay trong lòng nước Mỹ.

Vào ngày 3/11, Bill Clinton đã đắc cử và trở thành vị Tổng thống thứ bốn hai của Hoa Kỳ, với 43% tổng số phiếu bầu phổ thông, trong khi đó, Bush giành được 37% và Perot được 19% số phiếu bầu.

NHIỆM KỲ TỔNG THỐNG MỚI

Trên nhiều mặt, Clinton là một nhà lãnh đạo toàn tài trong một Đảng đang bị chia rẽ thành hai phe – tự do và ôn hòa. Ông phải tập hợp những quan điểm khác biệt này lại với nhau và dung hòa nhu cầu và lợi ích của các nhóm trong Đảng Dân chủ mà không chia rẽ họ.

Tránh dùng những lời lẽ lý tưởng hóa tuyên bố rằng chính phủ lớn là một điều tích cực, ông đã đề xuất nhiều chương trình khiến ông được mệnh danh là một nhà Dân chủ kiểu mới. Kiểm soát nạn quan liêu và việc bổ nhiệm những vị trí trong ngành tư pháp trên toàn liên bang là một biện pháp làm hài lòng các tổ chức lao động và các nhóm dân sự. Đối với vấn đề gây tranh cãi về quyền phá thai của phụ nữ, Clinton ủng hộ quyết định của tòa án trong vụ Roe kiện Wade, nhưng ông cũng tuyên bố rằng việc phá thai cần phải được thực hiện an toàn, hợp pháp, và không được diễn ra thường xuyên.

Người trợ lý gần gũi nhất của Clinton là vợ của ông, Hillary Rodham Clinton. Trong chiến dịch tranh cử, ông đã tuyên bố rằng những ai bỏ phiếu cho ông sẽ được mua một tặng một. Bà Hillary đã ở bên cạnh chồng mình để giúp ông đương đầu với những lời buộc tội về đời sống riêng tư của Tổng thống.

Cũng là một nhà hoạt động chính trị năng nổ đầy nhiệt huyết như chồng, bà Clinton đã đảm đương vai trò tiên phong hơn bất kỳ đệ nhất phu nhân nào trước đó, kể cả Eleanor Roosevelt. Đóng góp quan trọng đầu tiên của bà có lẽ là việc xây dựng chương trình y tế quốc gia. Năm 2000, khi nhiệm kỳ tổng thống của chồng sắp kết thúc, bà đã được bầu làm Thượng nghị sỹ của bang New York.

TRIỂN KHAI CHÍNH SÁCH ĐỐI NỘI MỚI

Trên thực tế, chủ trương ôn hòa của Clinton yêu cầu phải có các lựa chọn đôi khi gây ra những tình cảm mạnh mẽ trong dân chúng. Sáng kiến chính sách đầu tiên của Tổng thống là thỏa mãn các nhu cầu của người đồng tính, vốn là những nạn nhân của nạn kỳ thị. Sáng kiến này khiến giới đồng tính trở thành một khu vực cử tri quan trọng ủng hộ Đảng Dân chủ.

Ngay sau diễn văn nhậm chức, Tổng thống Clinton đã xóa bỏ quy định có từ lâu nay về việc sa thải những quân nhân bị phát hiện là đồng tính ra khỏi quân đội. Quyết định này lập tức nhận được nhiều lời chỉ trích từ phía quân đội, đặc biệt từ phía những đảng viên Cộng hòa và từ nhiều tầng lớp trong xã hội Mỹ. Clinton đã nhanh chóng điều chỉnh sắc lệnh này bằng một sắc lệnh không hỏi, không nói, thực tế là phục hồi lại chính sách cũ nhưng không khuyến khích chủ động điều tra về đời sống tình dục của các cá nhân.

Nỗ lực hoàn thành chương trình y tế quốc gia tỏ ra là một bước thụt lùi lớn. Chính phủ đã cho phép thành lập một nhóm chuyên trách lớn do Hillary Clinton đứng đầu, bao gồm các nhà hoạt động chính trị và các nhà trí thức chính sách nổi tiếng làm việc liên tục trong nhiều tháng để xây dựng một chương trình y tế nhằm cung cấp bảo hiểm y tế cho mọi người dân Mỹ.

Giả định của kế hoạch này là một kế hoạch người được trả tiền duy nhất do chính phủ quản lý có thể cung cấp dịch vụ y tế trên toàn lãnh thổ một cách hiệu quả hơn so với hệ thống phi tập trung hiện hành – một hệ thống với hàng nghìn công ty bảo hiểm và hàng nghìn nhà cung cấp dịch vụ gián tiếp. Tuy nhiên, vào tháng 9/1993, khi được đưa ra Quốc hội, kế hoạch này đã phản ánh sự phức tạp vốn là bản chất của chăm sóc y tế. Phần lớn các đảng viên Cộng hòa và một vài người thuộc Đảng Dân chủ đã chỉ trích kế hoạch này là một sự tiếp quản vô vọng của nhà nước đối với nền y học Mỹ. Sau một năm tranh cãi, kế hoạch này đã thất bại vì không được một ai trong Quốc hội bỏ phiếu thông qua.

Clinton đã thành công hơn ở lĩnh vực khác khi ông khôi phục sự thịnh vượng của nền kinh tế Mỹ. Vị Tổng thống tiền nhiệm, George Bush, đã đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA) nhằm xây dựng một khu vực thương mại hoàn toàn tự do giữa Mỹ, Canađa và Mexico. Các khu vực cử tri quan trọng của Đảng Dân chủ tỏ ý phản đối Hiệp định này. Các công đoàn tin rằng Hiệp định này có thể khuyến khích xuất khẩu việc làm và làm xói mòn các tiêu chuẩn lao động của Mỹ. Những nhà môi trường thì lo ngại rằng Hiệp định này sẽ khiến các ngành công nghiệp của Mỹ chuyển dịch đến những quốc gia yếu kém hơn trong kiểm soát ô nhiễm. Đây là những biểu hiện đầu tiên của một làn sóng ngày càng dâng cao của cánh hữu trong đời sống chính trị Mỹ nhằm chống lại viễn cảnh về một hệ thống kinh tế thế giới hội nhập.

Tuy nhiên, Tổng thống Clinton lại đồng ý với luận điểm cho rằng thương mại tự do sẽ mang lại lợi ích cho tất cả các bên vì nó tạo điều kiện thuận lợi cho các dòng chảy lớn hơn và hiệu quả hơn về hàng hóa và dịch vụ. Chính quyền của ông không chỉ đệ trình NAFTA trước Nghị viện, mà còn ủng hộ việc xây dựng một hệ thống thương mại quốc tế tự do hơn và được quản lý bởi Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Sau một cuộc tranh luận nảy lửa, Quốc hội đã thông qua NAFTA năm 1993 và thông qua việc Mỹ trở thành thành viên của WTO một năm sau đó.

Mặc dù trong cuộc vận động tranh cử của mình, Clinton đã nói về một chương trình cắt giảm thuế cho tầng lớp trung lưu nhưng ông vẫn đề xuất trước Quốc hội một ngân sách đòi hỏi phải tăng thuế rộng rãi. Ban đầu, chương trình này bao gồm việc tăng thuế rộng rãi đối với tiêu thụ năng lượng nhằm mục đích bảo vệ môi sinh, nhưng sau đó đã nhanh chóng được thay thế bởi việc tăng thuế danh nghĩa trong tiêu thụ khí đốt trên toàn quốc. Chương trình này cũng đánh thuế lên lợi tức bảo hiểm xã hội đối với người thụ hưởng có thu nhập cao và trung bình. Tuy nhiên, quan trọng nhất là việc tăng thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao. Một cuộc tranh cãi sôi nổi lại diễn ra giữa những người ủng hộ giảm thuế và những người ủng hộ trách nhiệm thuế khóa vốn rất điển hình trong nhiệm kỳ tổng thống của Ronald Reagan. Cuối cùng, Clinton cũng đã đạt được mong muốn của mình, nhưng chỉ với một chiến thắng sát sao. Chương trình thuế khóa của ông đã được Hạ viện thông qua với chỉ một phiếu thừa.

Đúng lúc đó, các chiến dịch bầu cử Quốc hội năm 1994 bắt đầu khởi động. Mặc dù Chính quyền Clinton đã đưa ra rất nhiều quyết định về chính sách đối ngoại, nhưng những vấn đề đối nội rõ ràng là quan trọng nhất đối với các cử tri. Các đảng viên Cộng hòa chỉ trích Clinton và các đảng viên Dân chủ là đã không cải cách thuế khóa và chi tiêu chính phủ. Chính bản thân Clinton cũng đang bị mắc kẹt do bị buộc tội về một dự án bất động sản ở Arkansas trước kia đang bị kết luận là có vấn đề về tài chính; đồng thời, phải đương đầu với những lời buộc tội mới về quan hệ tình dục không lành mạnh. Vào tháng 11, lần đầu tiên kể từ cuộc bầu cử năm 1952, các cử tri đã trao cho Đảng Cộng hòa quyền kiểm soát ở cả hai Viện trong Quốc hội. Nhiều nhà quan sát đã tin rằng Bill Clinton sẽ chỉ giữ chức tổng thống trong một nhiệm kỳ. Tuy nhiên, bằng việc đưa ra một quyết định phù hợp với thực tế chính trị mới, Clinton đã dung hòa cuộc chạy đua chính trị của mình. Ông chỉ đưa ra rất ít sáng kiến chính sách trong thời gian còn lại của nhiệm kỳ tổng thống. Trái với dự báo của Đảng Cộng hòa về việc kinh tế Mỹ sẽ ảm đạm, chính sách tăng thuế năm 1993 đã không cản được sự tăng trưởng vững chãi của nền kinh tế Mỹ.

Ngược lại, những người lãnh đạo mới của Đảng Cộng hòa trong cả hai Viện lại gây sức ép lớn trong việc hoàn tất những mục tiêu chính sách của họ, ngược hẳn lại với chủ trương ôn hòa mới của chính quyền. Khi các phần tử cực đoan cánh tả cho nổ bom một tòa nhà Liên bang tại thành phố Oklahoma vào tháng 4/1995, Clinton đã trả lời với một giọng ôn hòa, nhấn mạnh quan điểm của ông và làm dịu những kẻ bảo thủ mang tư tưởng chống đối. Vào cuối năm đó, ông đã bỏ phiếu phủ quyết chương trình ngân sách do Đảng Cộng hòa đưa ra khiến chính phủ bị đóng băng trong nhiều tuần. Đa số dân chúng đều bày tỏ thái độ lên án Đảng Cộng hòa.

Tuy nhiên, Tổng thống cũng vẫn tham gia vào các chương trình của Đảng Cộng hòa. Trong thông điệp liên bang tháng 1/1996, ông đã tuyên bố hùng hồn rằng “Thời đại của một chính phủ lớn đã qua rồi”. Mùa hè năm đó, trong cuộc vận động tái tranh cử của mình, ông đã ký duyệt một chương trình cải cách quan trọng – vốn là sáng kiến do Đảng Cộng hòa đưa ra. Vốn có mục tiêu chấm dứt việc trợ cấp vĩnh viễn cho những người nhận trợ cấp nhằm buộc họ phải tìm kiếm việc làm, sáng kiến này bị nhiều đảng viên trong chính Đảng Dân chủ của ông phản đối. Nhìn chung, chương trình này cũng đã thu được những thành công nhất định trong thập niên sau đó.

NỀN KINH TẾ MỸ TRONG THẬP KỶ 90

Giữa những năm 1990, nước Mỹ đã bắt đầu hồi phục sau một cuộc suy thoái kinh tế ngắn ngủi nhưng trầm trọng đã xảy ra trong nhiệm kỳ tổng thống của Bush. Nước Mỹ đang bước vào một kỷ nguyên tăng trưởng thịnh vượng và bền vững, bất chấp sự suy giảm của các ngành công nghiệp truyền thống. Có thể động lực chủ yếu của sự tăng trưởng mới này là việc bùng nổ của máy tính cá nhân.

Gần 20 năm sau khi ra đời, máy tính cá nhân đã trở thành một vật dụng quen thuộc, không chỉ trong tất cả các văn phòng của mọi loại hình doanh nghiệp mà còn ở tất cả các gia đình Mỹ. Mạnh hơn là người ta có thể tưởng tượng ra vào hai thập niên trước đây, có khả năng lưu trữ một số lượng khổng lồ các loại dữ liệu và chỉ có giá thành ngang với một chiếc tủ lạnh tốt, máy tính cá nhân đã trở thành một thiết bị phổ biến tại tất cả các gia đình Mỹ.

Nhờ sử dụng các phần mềm được cài đặt sẵn, người ta có thể sử dụng máy tính cá nhân để ghi chép sổ sách kế toán, soạn thảo văn bản, hay dùng nó như một nơi lưu trữ các bản nhạc, các bức ảnh và đoạn video. Sự xuất hiện của Internet phát triển từ một mạng lưới dữ liệu quốc phòng trước đó bị đóng kín đã đem lại khả năng tiếp cận tất cả các loại thông tin, tạo ra các cơ hội mua sắm mới, và biến thư điện tử thành một phương thức giao tiếp phổ thông. Điện thoại di động được sử dụng rộng rãi cũng tạo ra một ngành công nghiệp mới khổng lồ phát triển cùng với máy tính cá nhân.

Giao tiếp ngay lập tức và khả năng xử lý dữ liệu trong chớp mắt đã giúp cho nhịp độ của nhiều lĩnh vực kinh doanh trở nên chóng vánh hơn, làm tăng năng suất và mở ra các cơ hội lợi nhuận mới. Các ngành công nghiệp non trẻ nhằm đáp ứng nhu cầu thiết bị mới này bỗng chốc đã trở thành những công ty có tài sản nhiều tỷ đô la, làm sản sinh ra một tầng lớp trung lưu mới đông đảo bao gồm các kỹ thuật viên phần mềm, các nhà quản lý và các nhà quảng cáo.

Động lực cuối cùng của tăng trưởng kinh tế là thời điểm một thiên niên kỷ mới đang đến. Yêu cầu phải cập nhật và nâng cấp các máy tính đã cũ, những thiết bị có thể sẽ không nhận dạng được năm 2000 do sự cố Y2K, đã khiến các khoản chi cho công nghệ dữ liệu lên đến mức kỷ lục.

Những xu thế phát triển này xảy ra trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Clinton. Vào cuối nhiệm kỳ thứ hai của ông, chúng trở thành một nguồn lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Khi ông mới được bầu làm tổng thống, tỷ lệ thất nghiệp là 7,4%. Khi ông bắt đầu tái tranh cử vào năm 1996, tỷ lệ thất nghiệp là 5,4%. Và khi các cử tri đi bỏ phiếu để chọn người kế nhiệm ông vào năm 2000 thì tỷ lệ thất nghiệp chỉ còn 3,9%. Tại nhiều nơi, vấn đề không nằm ở chỗ phải chăm sóc cho những người thất nghiệp, mà ở chỗ làm sao tuyển dụng được lao động.

Không chỉ Alan Greenspan, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang, quan sát thấy sự leo thang chóng mặt của thị trường chứng khoán với mối lo ngại và lời cảnh báo rằng thị trường này đang tăng trưởng một cách phi lý. Sự lạc quan của các nhà đầu tư, ở mức cao nhất kể từ những năm 1920, vẫn tiếp tục tăng lên vì họ tin rằng những chuẩn mực về xác định giá trị chứng khoán đang trở nên lỗi thời bởi một nền kinh tế mới với tiềm năng không giới hạn. Giai đoạn tốt đẹp này đang diễn biến nhanh chóng đến mức nguy hiểm, nhưng phần lớn người Mỹ vẫn thích hưởng thụ đà tăng trưởng kinh tế khi vẫn còn tăng trưởng hơn là chuẩn bị cho những rắc rối có thể xảy ra trong tương lai.

CUỘC BẦU CỬ NĂM 1996 VÀ HẬU QUẢ CHÍNH TRỊ CỦA NÓ

Tổng thống Clinton tiến hành cuộc vận động tái tranh cử năm 1996 của mình trong một bối cảnh vô cùng thuận lợi. Nếu không phải là một người có tính cách gây được ảnh hưởng đến người khác theo phong cách của Roosevelt, thì Clinton cũng có năng khiếu bẩm sinh trong các cuộc vận động, với sự duyên dáng đầy cuốn hút. Ông đã làm tổng thống trong một giai đoạn mà nước Mỹ phục hồi ngày càng mạnh mẽ. Ông đã lựa chọn lập trường chính trị trung lập nghiêng về cánh hữu. Đối thủ Đảng Cộng hòa của ông, Thượng nghị sỹ Robert Dole bang Kansas, lãnh đạo Đảng Cộng hòa tại Thượng viện, cũng là một nhà lập pháp tài ba nhưng lại ít thành công hơn khi ở cương vị ứng cử viên cho chiếc ghế tổng thống.

Hứa hẹn rằng sẽ xây “một cây cầu tiến vào thế kỷ XXI cho nước Mỹ”, Clinton đã dễ dàng đánh bại Dole trong cuộc đua tranh giữa ba đảng phái, đạt 49,2% so với 40,7% số phiếu bầu cho Dole và 8,4% phiếu bầu cho Ross Perot. Ông đã trở thành vị Tổng thống Mỹ thứ hai thắng cử hai nhiệm kỳ liên tiếp với số phiếu ít hơn quy định đa số trong tổng số phiếu bầu (Vị Tổng thống trước kia đã thắng cử hai nhiệm kỳ liên tiếp là Woodrow Wilson năm 1912 và 1916). Tuy nhiên, các đảng viên Cộng hòa vẫn giữ quyền kiểm soát cả hai Viện trong Quốc hội.

Clinton không nói nhiều về các chương trình quốc nội trong nhiệm kỳ thứ hai của mình. Vấn đề trọng tâm trong năm đầu tiên là một thỏa thuận với Quốc hội nhằm thiết lập cân bằng ngân sách. Chương trình này càng khẳng định mạnh mẽ hơn quan điểm của ông với tư cách là một người tự do ôn hòa có trách nhiệm về tài khóa.

Năm 1998, đời sống chính trị Mỹ bước vào giai đoạn rối loạn khi Clinton bị phát hiện là có dính líu với một nữ thực tập sinh trẻ trong Nhà Trắng. Đầu tiên, Tổng thống phủ nhận điều này và tuyên bố với công chúng Mỹ rằng “Tôi không có quan hệ tình dục với người phụ nữ này”. Trước đây, Tổng thống đã từng phải đối mặt với những lời cáo buộc tương tự. Trong vụ kiện vì tội quấy rối tình dục một phụ nữ ở Arkansas, Clinton đã phủ nhận điều này bằng một lời tuyên thệ trước Nhà Trắng. Hành động này được nhiều người dân Mỹ coi là sự phản bội lời thề. Tháng 10/1998, Hạ viện bắt đầu các phiên điều trần về lời buộc tội, tập trung vào những lời buộc tội phản bội lời thề và cản trở công lý.

Dù phương pháp tiếp cận đó có những ưu điểm gì, song đa số người Mỹ vẫn nhìn nhận sự việc này là chuyện riêng của cá nhân, nên để cho gia đình giải quyết. Đây quả là một sự thay đổi lớn lao trong thái độ của dân chúng Mỹ. Điều cũng đáng nói nữa là Hillary Clinton vẫn tiếp tục ủng hộ chồng mình. Một thuận lợi nữa là tình hình kinh tế thời điểm đó cũng rất sáng sủa. Trong khi các cuộc tranh luận về lời buộc tội tại Hạ viện đang diễn ra, Tổng thống đã tuyên bố khoản thặng dư ngân sách lớn nhất trong vòng 30 năm qua. Các cuộc trưng cầu dân ý thì chỉ ra rằng chỉ số tín nhiệm Clinton đang cao nhất kể trong suốt sáu năm ông làm tổng thống.

Trong tháng 11 năm đó, những người Cộng hòa tiếp tục mất nhiều ghế trong cuộc bầu cử Quốc hội giữa nhiệm kỳ, khiến thế đa số của họ giờ chỉ còn hơn kém rất sít sao so với phe Dân chủ. Chủ tịch Hạ viện, Newt Gingrich, đã từ chức, và Đảng Cộng hòa cũng cố gắng tạo dựng một hình ảnh ít nổi bật hơn. Tuy nhiên, vào tháng 12, Hạ viện đã bỏ phiếu thông qua nghị quyết buộc tội đầu tiên kể từ thời Andrew Johnson (1868) đối với tổng thống đương nhiệm và đưa vụ việc ra xét xử trước Thượng viện.

Phiên tòa xử Clinton do Chánh án Tòa án Tối cao Mỹ làm chủ tọa không khiến người ta hồi hộp nhiều. Trong quá trình diễn ra phiên tòa, Tổng thống đã đọc bản Thông điệp Liên bang thường niên của mình trước Quốc hội. Ông không khai nhận trước tòa, và không nhà quan sát nghiêm túc nào cho rằng bất kỳ lời buộc tội nào trong số những lời buộc tội chống lại Tổng thống lại có thể tạo ra số phiếu chiếm được 2/3 số phiếu cần thiết để miễn nhiệm ông. Cuối cùng, không lời buộc tội nào đạt đa số phiếu cả. Vào ngày 12/2/1999, Clinton được tuyên bố trắng án.

QUAN HỆ NGOẠI GIAO CỦA MỸ TRONG HAI NHIỆM KỲ TỔNG THỐNG CỦA BILL CLINTON

Bill Clinton không dự định trở thành một vị Tổng thống chú trọng nhiều đến chính sách đối ngoại. Tuy nhiên, giống như người tiền nhiệm Bush, ông đã nhanh chóng nhận ra rằng mọi khủng hoảng quốc tế dường như đều xuất phát từ Washington.

Ông đã phải giải quyết những hậu quả rắc rối do Chiến tranh Vùng Vịnh năm 1991 để lại. Thất bại trong việc lật đổ Saddam Hussein, Mỹ với sự hậu thuẫn của Anh, đã cố gắng kiềm chế ông. Chế độ trừng phạt kinh tế do Liên Hợp Quốc quản lý nhằm cho phép Irắc bán dầu mỏ đủ để chi cho các nhu cầu nhân đạo đã tỏ ra không mấy hiệu quả. Saddam đã chiếm dụng phần lớn tiền bán dầu mỏ cho lợi ích riêng của mình khiến nhiều người dân Irắc lâm vào cảnh bần cùng. Các vùng cấm bay quân sự, được thiết lập để ngăn không cho chính phủ Irắc triển khai lực lượng không quân chống lại quân nổi dậy Kurds ở phía Bắc và người Shiites ở phía Nam, đòi hỏi không quân của Anh-Mỹ phải tuần tiễu trên không, và những đợt tuần tiễu này thường phải ngăn cản các tên lửa tấn công máy bay.

Hoa Kỳ cũng cung cấp những phương tiện chủ yếu cho các đội thanh tra của Liên Hợp Quốc đến Irắc tìm hiểu về các kho vũ khí hạt nhân. Nhiệm vụ của các thanh tra này là phát hiện các chương trình nguyên tử, hóa học và sinh học của Irắc, xác minh sức tàn phá của các đầu đạn tên lửa hủy diệt hàng loạt và chấm dứt các kế hoạch sản xuất những vũ khí này. Càng ngày càng bị phía Irắc cản trở, cuối cùng, các thanh tra của Liên Hợp Quốc đã bị Irắc trục xuất năm 1998. Để trả đũa cho việc này và những lần khiêu khích trước đó, Mỹ đã sử dụng tên lửa hạn chế. Ngoại trưởng Mỹ Madeline Albright đã tuyên bố “Saddam vẫn còn đang trốn trong cái hộp của ông ta”.

Cuộc tranh cãi dường như bất tận giữa Israel và Palestin cũng đã là một nguyên cớ khiến Chính phủ Mỹ can thiệp, cho dù cả Tổng thống Clinton lẫn cựu Tổng thống Bush đã có nhiều việc với Hiệp định Oslo năm 1993 cho phép Palestin có quyền cai quản những người Palestine trong phạm vi Bờ Tây và dải Gaza đồng thời buộc Palestin công nhận quyền tồn tại của Israel.

Tuy nhiên, giống như với nhiều thỏa thuận trên nguyên tắc trước đây về Trung Đông, Hiệp định Oslo cuối cùng đã thất bại khi các bên bắt đầu đi vào đàm phán những nội dung chi tiết. Vị lãnh tụ Palestin Yasser Arafat đã bác bỏ các đề nghị cuối cùng do nhà lãnh đạo Israel, Ehud Barak, đưa ra vào năm 2000 và tháng 1/2001. Hàng loạt các cuộc nổi loạn của người Palestin, chủ yếu là các cuộc nổ bom liều chết, đã nổ ra. Barak mất chức và được thay thế bởi một nhân vật có lập trường cứng rắn hơn nhiều, Ariel Sharon. Sự gắn bó chặt chẽ của Mỹ đối với Israel được coi là một vấn đề lớn cần giải quyết cùng với các vấn đề khác trong khu vực. Tuy nhiên, các nhà ngoại giao Mỹ đã có thể làm được nhiều hơn là ngồi hy vọng hạn chế bạo lực. Sau khi Arafat qua đời vào cuối năm 2004, nhà lãnh đạo mới của Palestin tỏ ra sẵn sàng chấp nhận đàm phán hòa bình hơn, và các nhà hoạch định chính sách của Mỹ lại tăng cường nỗ lực để đẩy nhanh tiến trình hòa bình ở Trung Đông.

Tổng thống Clinton cũng trở nên đặc biệt quan tâm đến các rắc rối ở Bắc Ai-len. Một bên là Quân đội Cộng hòa Ai-len hiếu chiến, được các tổ chức Công giáo Ai-len hậu thuẫn, những người mong muốn sáp nhập các vùng đất thuộc Anh này vào Cộng hòa Ai-len. Bên kia là phái Liên minh, với sức mạnh quân sự và tính hiếu chiến tương đương, được hậu thuẫn bởi phần lớn dân cư gốc Ai-len-Scốt theo đạo Tin Lành, những người mong muốn đất nước của họ tiếp tục thuộc Vương quốc Anh.

Clinton đã dành cho những kẻ ly khai một sự công nhận nhiều hơn so với bất kỳ sự công nhận nào mà họ đã từng nhận được từ nước Mỹ. Nhưng đồng thời, ông cũng hợp tác chặt chẽ với Chính phủ Anh của Thủ tướng John Major và Thủ tướng Tonny Blair. Kết quả cuối cùng là Hiệp ước hòa bình Ngày Thứ sáu tươi đẹp đã được ký kết năm 1998, bước đầu xây dựng nên tiến trình chính trị nhưng cũng để lại nhiều vấn đề chi tiết cần phải tiếp tục giải quyết. Trong vài năm tiếp theo, trật tự mà Mỹ mong muốn đã được duy trì tốt hơn ở Bắc Ai-len so với ở Trung Đông, nhưng vẫn còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ đổ vỡ. Các nhà đàm phán vẫn chưa đạt được hiệp định cuối cùng.

Sự tan rã sau Chiến tranh Lạnh của Nam Tư (Yugoslavia) – một đất nước bị phân chia về tôn giáo và sắc tộc thành các quốc gia của người Serbia, người Sloven, người Croat, người Bosnia Hồi giáo và người Kosovo gốc Anbani – cũng tạo sự tham gia của Hoa Kỳ sau khi các chính phủ ở châu Âu thất bại trong việc tham gia thiết lập trật tự ở đây. Chính quyền Bush đã từ chối không can thiệp vào các vụ bạo lực ban đầu; nhưng cuối cùng, Chính quyền Clinton đã tham gia giải quyết xung đột. Năm 1995, nước Mỹ đã đàm phán xong Hiệp định ở Dayton, bang Ohio, nhằm thiết lập một bầu không khí mới ở Bosnia. Năm 1999, đứng trước các cuộc thảm sát của Serbia ở Kosovo, nước Mỹ đã dẫn đầu chiến dịch không kích ném bom của NATO kéo dài ba tháng chống lại Serbia. Cuộc không kích này cuối cùng cũng đã buộc Serbia ngồi vào bàn đàm phán.

Năm 1994, chính quyền Mỹ đã khôi phục lại chức vụ cho Tổng thống Haiti Jean-Bertrand Aristide đang bị trục xuất. Ông đã yên vị trên chiếc ghế tổng thống trong vòng chín năm trước khi lại bị trục xuất một lần nữa. Sự can thiệp này là kết quả của việc Aristide có được sự hậu thuẫn của Mỹ và cũng là vì người Mỹ rất lo ngại về làn sóng người nhập cư bất hợp pháp từ Haiti.

Nói tóm lại, Chính quyền Clinton đã luôn tìm kiếm các giải pháp mạnh để can thiệp vào các vấn đề quốc tế.

NHỮNG ĐE DỌA CỦA CHỦ NGHĨA KHỦNG BỐ

Khi sắp hết nhiệm kỳ của mình, George H. W. Bush đã đưa quân Mỹ đến Somalia, một đất nước đang trong tình trạng hỗn loạn ở Đông Phi. Nhiệm vụ của các toán quân này là dẫn đầu một lực lượng Liên Hợp Quốc để triển khai thường xuyên các đợt viện trợ lương thực cho những người dân đang chết đói.

Somalia lại trở thành một vấn đề nữa mà Chính quyền Clinton cần giải quyết. Các nỗ lực nhằm xây dựng một chính phủ đại diện ở quốc gia này đã trở thành cả một dự án lớn để xây dựng nên một quốc gia. Tháng 10/1993, các toán quân Mỹ được gửi tới để truy bắt tên tư lệnh cầm đầu đã vấp phải sự chống cự mạnh mẽ bất ngờ, với tổn thất là mất một trực thăng tấn công và 18 binh sỹ Mỹ bị chết. Kẻ cầm đầu đã không bị bắt giữ và vài tháng sau đó, tất cả các đơn vị chiến đấu của Mỹ đã rút khỏi đây.

Theo quan điểm của chính quyền, việc chỉ đạt một cam kết lỏng lẻo, thiếu cơ sở rồi tập trung vào các ưu tiên khác là một hành động có thể coi là cẩn trọng. MÃi sau này, người ta mới phát hiện ra rằng tên tư lệnh cầm đầu ở Somalia đã được hậu thuẫn bởi một tổ chức đen tối mới xuất hiện mà sau này được biết đến dưới cái tên tổ chức al -Qaida do một kẻ theo Trào lưu Hồi giáo chính thống là Osama bin Laden cầm đầu. Là một kẻ chống đối dữ dội nền văn minh phương Tây, bin Laden luôn tin tưởng rằng người Mỹ sẽ không dám đánh lại khi bị tấn công.

Tại thời điểm đó, nước Mỹ đã có kinh nghiệm về các cuộc tấn công do các phần tử Hồi giáo cực đoan thực hiện. Tháng 2/1993, một chiếc xe ôtô chở bom đã nổ trong một bãi đỗ xe dưới tầng hầm của một trong hai tòa tháp đôi của Trung tâm Thương mại Thế giới ở Mahattan. Vụ nổ bom này đã giết chết bảy người và khiến gần 1000 người bị thương, nhưng nó đã không làm tòa nhà sụp đổ với hàng nghìn người đang làm việc trong đó. New York và Chính quyền Liên bang coi đây là một tội ác hình sự. Bốn kẻ khủng bố đã bị bắt giữ và kết án chung thân. Sau đó, nhiều âm mưu khủng bố cho nổ các đường hầm giao thông, các tòa nhà công cộng và thậm chí Liên Hợp Quốc cũng đều bị phát hiện và giải quyết theo cách thức tương tự.

Tuy nhiên, chủ nghĩa khủng bố nước ngoài đã bị chính các hoạt động khủng bố trong nước làm lu mờ. Đầu tiên là vụ nổ bom tại thành phố Oklahoma. Vụ việc này do những kẻ cực đoan cánh tả Timothy McVeigh và Terry Nichols thực hiện, khiến 166 người chết và hàng trăm người khác bị thương, có hậu quả nghiêm trọng hơn nhiều so với vụ tấn công Trung tâm Thương mại năm 1993. Nhưng ngày 25/6/1996, một vụ nổ bom khác đã xảy ra tại tòa nhà quân sự Mỹ ở tháp Khobar, Ảrập Xêút, khiến 19 người chết và 515 người bị thương. Một bồi thẩm đoàn Liên bang đã tuyên án 13 tên khủng bố Ảrập Xêút và một tên người Li-băng vì tội gây ra vụ tấn công này, nhưng Ảrập Xêút đã bác bỏ vụ việc này.

Hai năm sau, ngày 7/8/1998, hai vụ nổ bom đã đồng loạt xảy ra và phá hủy các đại sứ quán của Mỹ tại Kenya và Tanzania, giết chết 301 người và làm bị thương hơn 5000 người. Để trả đũa, Clinton đã ra lệnh thực hiện các cuộc tấn công bằng tên lửa vào các trại huấn luyện của trùm khủng bố bin Laden ở Afghanistan, nhưng những trại huấn luyện này đều có vẻ là đã được sơ tán. Tổng thống cũng đã ra lệnh tấn công bằng tên lửa để phá hủy nhà máy hóa chất ở Sudan – đất nước trước kia đã cho bin Laden ẩn náu.

Vào ngày 12/10/2000, những tên ném bom cảm tử đã đâm thủng tàu cao tốc Cole của Hải quân Mỹ trong chuyến viếng thăm của chiến thuyền này tại Yemen. Một loạt các biện pháp tích cực đã được triển khai sau đó để giữ cho chiến thuyền không bị chìm, nhưng 17 thủy thủ đã chết. Rõ ràng là Bin Laden đã đứng sau các cuộc tấn công ở Ảrập Xêút, châu Phi và Yemen, nhưng Chính quyền Clinton vẫn không bắt giữ được hắn dù đã chuẩn bị tiến quân vào Afganistan để truy bắt tên trùm khủng bố này.

Chính quyền Clinton không bao giờ muốn thực hiện các bước đi này. Nhưng điều này cần phải được thực hiện để ngăn chặn các hành động tàn sát gây chết người hàng loạt có thể sẽ lại xảy ra trong tương lai. Các cuộc tấn công đã được triển khai rời rạc ở những vùng hẻo lánh của Afganistan. Nước Mỹ không cảm thấy vui khi thực hiện những cuộc tấn công này nhưng đây là điều nước Mỹ bắt buộc phải làm với tư cách là một cường quốc trên thế giới. Bin Laden vẫn là một bóng ma đe dọa, nhưng hắn không phải là mối quan tâm hàng đầu của một chính quyền đang sắp kết thúc nhiệm kỳ của mình.

CUỘC BẦU CỬ TỔNG THỐNG NĂM 2000 VÀ CUỘC CHIẾN CHỐNG KHỦNG BỐ

Đảng Dân chủ đã chỉ định Phó Tổng thống Al Gore làm ứng cử viên tranh cử chức tổng thống trong cuộc bầu cử năm 2001. Đối thủ của ông này là ứng cử viên Đảng Cộng hòa George W. Bush, Thống đốc bang Texas và là con trai của cựu Tổng thống George H. W. Bush.

Gore ra tranh cử với tư cách là một người theo trung thành với quan điểm tự do, tập trung chủ yếu vào bảo vệ môi trường và đem lại nhiều hỗ trợ hơn cho những tầng lớp dân chúng ít được ưu ái trong xã hội Mỹ. Có vẻ như ông chọn cho mình một lập trường chính trị nghiêng về cánh hữu hơn so với Clinton.

Bush thì lại chọn cho mình quan điểm chính trị gần với lập trường của Ronald Reagan hơn là với quan điểm của cha mình. Ông thể hiện mối quan tâm đặc biệt đến giáo dục và tự gọi mình là một người bảo thủ nhiệt thành. Đức tin của ông đối với đạo Thiên Chúa – mà ông đã tuyên bố rằng đức tin này đã làm thay đổi cuộc sống của ông sau một thời trai trẻ nhiều sai lầm – đã trở thành một ưu thế đặc biệt quan trọng. Đức tin này khiến ông ủng hộ các giá trị văn hóa truyền thống, trái ngược hẳn lại với quan điểm kỹ thương hiện đại của Gore. Ralph Nader, với tư tưởng nghiêng về cánh hữu hơn so với Gore, cũng tham gia tranh cử với tư cách là đại diện của Đảng Xanh. Còn Patrick Buchanan – một người thuộc phái Cộng hòa bảo thủ – cũng tham gia tranh cử với tư cách là ứng cử viên tự do.

Vòng bỏ phiếu cuối cùng gần như chỉ phụ thuộc vào các khu vực đại cử tri. Nòng cốt là bang Florida nơi mà các ứng cử viên chỉ chênh nhau rất ít phiếu bầu và hàng nghìn lá phiếu bị đặt vấn đề nghi vấn. Sau hàng loạt các cuộc kiểm tra của Tòa án bang và Tòa án Liên bang, cũng như sau khi xem xét các điều luật liên quan, Tòa án Tối cao đã ra quyết định rằng phần thắng thuộc về Bush. Đảng Cộng hòa nắm quyền kiểm soát ở cả hai Viện trong Quốc hội với số phiếu chênh lệch rất ít.

Tổng số phiếu cuối cùng đã phản ánh kết quả rất sít sao của cuộc bầu cử: Bush đã thắng cử với 271 phiếu bầu của đại cử tri, trong khi Gore đạt 266 phiếu. Nhưng Gore lại dẫn đầu trong tổng số phiếu bầu phổ thông với 48,4% trong khi Bush đạt 47,9%, Nader đạt 2,7% và Buchanan đạt 4%. Gore được các bang vùng Đông Bắc và bờ Tây ủng hộ – các vùng này được tô màu xanh trên các bản đồ truyền thông. Ông cũng được tín nhiệm ở các bang công nghiệp chủ chốt vùng Trung Tây. Bush chiếm ưu thế ở các bang miền Nam, các bang còn lại vùng Trung Tây và các bang miền núi – khu vực ủng hộ ông được tô màu đỏ. Các bình luận viên trên khắp nước Mỹ đều hồi hộp theo dõi sự cách biệt giữa vùng màu đỏ và màu xanh trên bản đồ nước Mỹ – một sự phân chia có nguồn gốc sâu xa từ sự khác biệt về văn hóa và xã hội hơn là về kinh tế, và do đó càng mang tính chất tình cảm. George Bush đã nhậm chức tổng thống trong một không khí bè phái cay đắng.

Ban đầu, Bush dự tính sẽ tập trung chủ yếu vào chính sách đối nội. Ông muốn cải cách giáo dục. Trong cuộc vận động tranh cử của mình, ông đã tuyên bố về việc cải cách hệ thống bảo hiểm xã hội. Ông cũng muốn đi theo chương trình cắt giảm thuế của Reagan.

Tổng thống nhanh chóng nhận thấy rằng ông cần phải đối phó với một nền kinh tế đang bắt đầu đi xuống sau khi đã đạt mức tăng trưởng cao trong những năm cuối của thập niên 90. Điều này đã khiến chương trình cắt giảm thuế của ông được thông qua vào tháng 5/2001. Cuối năm đó, ông cũng đã được Quốc hội thông qua Luật Không có trẻ em nào bị tụt hậu, có nội dung yêu cầu các trường công lập phải tổ chức kiểm tra hàng năm khả năng cơ bản của học sinh về đọc và làm toán. Luật này cũng quy định các biện pháp phạt đối với những trường học không đạt tiêu chuẩn về giáo dục. Những khoản thâm hụt được dự đoán trong quỹ tín thác bảo hiểm xã hội vẫn chưa được giải quyết.

Nhiệm kỳ tổng thống của Bush đã có một sự xáo động lớn lao vào ngày 11/9/2001, khi nước Mỹ bàng hoàng trước một cuộc tấn công khốc liệt nhất từ bên ngoài vào lãnh thổ nước Mỹ. Buổi sáng hôm đó, những tên khủng bố Trung Đông đã đồng loạt bắt cóc bốn máy bay dân sự của Mỹ và sử dụng hai chiếc máy bay trong số đó làm phương tiện liều chết phá hủy tòa tháp đôi của Trung tâm Thương mại Thế giới. Chiếc thứ ba đâm vào Lầu Năm góc – trụ sở của Bộ Quốc phòng Mỹ nằm ngay tại ngoại ô thủ đô Washington. Chiếc máy bay thứ tư, có thể là để đâm vào nhà Quốc hội Mỹ nhưng đã đâm xuống vùng ngoại ô Pennsylvania do các hành khách trên máy bay đã đánh trả lại bọn không tặc.

Đa số người thiệt mạng là các công dân đang làm việc tại Trung tâm Thương mại, ước tính khoảng gần 3.000 người, nhiều hơn số thương vong mà Nhật Bản đã gây ra cho nước Mỹ trong trận chiến Trân Châu Cảng năm 1941. Tổn thất về kinh tế cũng rất nặng nề. Trung tâm thương mại bị phá hủy kéo theo một vài tòa nhà bên cạnh cũng bị đổ sụp và các thị trường chứng khoán thì ngừng hoạt động trong nhiều ngày. Hậu quả là cuộc suy thoái kinh tế vốn đã xuất hiện nay lại bị kéo dài lâu hơn nữa.

Ngay sau khi nước Mỹ vừa bước ra khỏi tấn thảm kịch ngày 11/9, một người hoặc một nhóm người nặc danh đã gửi đi các bức thư chứa đầy vi khuẩn bệnh than. Một số bức thư được gửi đến các thành viên trong Quốc hội và các viên chức chính phủ, các bức thư khác thì được gửi đến dân thường. Không có quan chức nào bị nhiễm bệnh, nhưng đã có năm nạn nhân bị chết và một số người khác bị ốm nặng. Vụ gửi thư này đã gây ra một làn sóng hỗn loạn trên toàn nước Mỹ, sau đó, nó đột ngột ngừng lại như đã đột ngột xảy ra, và đến giờ vẫn là một điều bí hiểm.

Sự kiện này đã buộc Quốc hội phải thông qua Đạo luật Yêu nước ngày 26/10/2001. Đạo luật này được đưa ra nhằm chống lại nạn khủng bố nội địa và trao cho Chính quyền Liên bang quyền được truy bắt, bắt giữ và bỏ tù những tên khủng bố. Các nhân vật thuộc phái chống đối thì cho rằng đạo luật này đã vi phạm nghiêm trọng quyền con người theo Hiến pháp. Những người ủng hộ thì đáp lại rằng đất nước đang trong tình trạng chiến tranh và nó cần phải có các biện pháp để tự vệ.

Sau một thời gian do dự, Chính quyền Bush đã quyết định ủng hộ việc thành lập một Bộ An ninh Nội địa mới có quy mô khổng lồ. Được phép thành lập vào tháng 11/2002, có nhiệm vụ điều phối các hoạt động chống lại các cuộc tấn công khủng bố trên nước Mỹ, Bộ An ninh Nội địa mới này là tổ chức hợp nhất của 22 cơ quan Liên bang.

ở nước ngoài, chính quyền đã lập tức trả đũa lại thủ phạm gây ra các cuộc tấn công ngày 11/9. Cho rằng cuộc tấn công này là do tổ chức al -Qaida tiến hành, nước Mỹ đã mở một cuộc tấn công quân sự ồ ạt chống lại Osama bin Laden và chính phủ Hồi giáo ở Afganistan. Nước Mỹ đã hợp tác với Liên bang Nga, thiết lập quan hệ với các nước Cộng hòa thuộc Liên Xô cũ có chung biên giới với Afganistan, và trên hết, nối lại liên minh vốn bị sao lãng từ lâu với Pakistan, là quốc gia đã ủng hộ Mỹ về mặt chính trị và cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ không quân ở đây.

Nhờ sử dụng các lực lượng quân sự đặc biệt và các hoạt động bán quân sự của Cơ quan Tình báo Trung ương, chính quyền Mỹ đã liên kết với quân nổi dậy Afganistan vốn từ lâu không còn đóng vai trò quan trọng. Được hậu thuẫn hiệu quả bằng không quân, Liên quân đã lật đổ chính phủ Afganistan trong vòng hai tháng. Bin Laden, những kẻ cầm đầu quân Taliban và nhiều binh lính khác của chúng đã trốn thoát ra vùng ngoại ô – là khu vực bán tự trị nằm phía Đông Bắc Pakistan. Từ đây, chúng đã tập hợp lại với nhau và tìm cách tấn công Chính phủ Afganistan mới còn đang non yếu.

Trong thời gian đó, Chính quyền Bush đã xác minh được nguồn gốc những kẻ thù khủng bố khác. Trong bản Thông điệp Liên bang năm 2002, Tổng thống đã nêu ra một trục tam giác có khả năng ảnh hưởng tới an ninh quốc gia: đó là Irắc, Iran và Bắc Triều Tiên. Trong ba quốc gia này, theo nhận định của Tổng thống và của các cố vấn thì Irắc có vẻ như là mối đe dọa sát sườn nhất. Saddam Hussein đã thành công trong việc trục xuất các thanh tra vũ khí của Liên Hợp Quốc. Các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với Irắc đã được gỡ bỏ và mặc dù chính quyền nước này có vẻ như không dính líu gì đến vụ tấn công ngày 11/9 nhưng Irắc hình như vẫn có các mối liên hệ với al Qaida – Hoa Kỳ tin rằng không chỉ trên đất Mỹ mà còn ở khắp nơi trên thế giới, Irắc vẫn đang tàng trữ những vũ khí hóa học và sinh học, đồng thời vẫn đang tiếp tục xây dựng kho vũ khí hạt nhân. Vậy tại sao lại không tiếp tục gửi đến đây các đoàn thanh tra và tiếp tục áp dụng các biện pháp trừng phạt?

Trong năm đó, Chính quyền Bush đã gây sức ép để Liên Hợp Quốc ra nghị quyết yêu cầu thanh tra vũ khí hàng loạt và các thanh tra viên được quyền ra vào tự do tất cả các địa điểm trên lãnh thổ Irắc. Tháng 10/2002, Bush đã được Quốc hội cho phép sử dụng quân đội – với số phiếu ủng hộ là 296/133 tại Hạ viện và 77/23 tại Thượng viện. Quân đội Mỹ bắt đầu gửi người và phương tiện đến Cô-oét.

Tháng 11/2002, Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã đồng thuận thông qua Nghị quyết số 1441 yêu cầu Irắc cho phép vô điều kiện các thanh tra của Liên Hợp Quốc tìm kiếm vũ khí bị cấm tại bất kỳ địa điểm nào trên lãnh thổ Irắc. Năm ngày sau, Irắc tuyên bố đồng ý. Tuy nhiên, các thanh tra phàn nàn rằng chính quyền Irắc đã không giữ lời hứa. Tháng 1/2003, Trưởng đoàn thanh tra Hans Blix đã trình bày bản báo cáo trước Liên Hợp Quốc. Bản báo cáo tuyên bố rằng Irắc không tàng trữ vũ khí phá hủy hàng loạt, nhưng cũng khuyến cáo rằng nhóm thanh tra cần phải nỗ lực kiểm tra nhiều hơn nữa trước khi rút khỏi Irắc.

Bất chấp sự hợp tác không thỏa đáng của Saddam với các thanh tra vũ khí, kế hoạch của Mỹ nhằm lật đổ ông đã gặp phải sự phản đối dữ dội bất ngờ từ các quốc gia châu Âu. Pháp, Nga và Đức và nhiều nước nữa đều phản đối việc sử dụng quân đội, khiến cho Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc không thể thông qua một Nghị quyết an ninh mới cho phép sử dụng quân đội chống lại Irắc. Ngay cả tại các quốc gia mà chính phủ ủng hộ Mỹ thì dân chúng cũng lên tiếng phản đối rộng rãi kế hoạch này. Anh trở thành đồng minh quan trọng nhất của Mỹ trong cuộc chiến sau đó; Australia và đa số các quốc gia mới độc lập ở Đông Âu cũng tham gia hỗ trợ. Chính phủ Tây Ban Nha và Italia cũng gửi quân đội đến tham chiến. Thổ Nhĩ Kỳ, một đồng minh đáng tin cậy lâu nay của Mỹ, đã từ chối không tham gia liên quân.

Vào ngày 19/3/2003, các toán quân Anh – Mỹ, được các toán quân đến từ một số quốc gia khác hậu thuẫn, đã bắt đầu xâm lược Irắc từ phía Nam. Các toán không kích nhỏ ở miền Bắc phối hợp với quân đội của người Kurd. Trên cả 2 mặt trận, quân đội Irắc đều chống trả rất quyết liệt nhưng đều nhanh chóng bị đánh bại. Thủ đô Bát- đa đã thất thủ ngày 9/4. Ngày 14/4, các quan chức Lầu Năm góc tuyên bố chiến dịch quân sự đã kết thúc.

Xâm chiếm Irắc là một công việc dễ dàng hơn nhiều so với việc quản lý đất nước này. Ngay ngày đầu tiên sau khi chiến dịch quân sự kết thúc, trên toàn lãnh thổ Irắc xảy ra các vụ cướp bóc. Các cuộc tấn công du kích vào liên quân diễn ra liên tiếp và sau đó, trở thành một hoạt động có tổ chức, mặc dù Saddam Hussein đã bị bắt giữ và hai con trai cùng người kế nhiệm của ông đã bị giết. Trong thời gian này, nhiều bè phái khác nhau trên đất nước Irắc đã quay sang gây chiến tranh chống đối lẫn nhau.

Các đội thanh tra vũ khí mới cũng không thể tìm ra được các kho vũ khí hóa học và sinh học. Mặc dù điều này được lý giải theo cách nào đi chăng nữa thì người Mỹ vẫn cứ cho rằng có nhiều khả năng vũ khí đã được chuyển tới một quốc gia khác.

Sau khi Bát-đa thất thủ, Anh và Mỹ, với sự hợp tác chặt chẽ hơn của Liên Hợp Quốc, đã tiến lên thành lập một chính phủ lâm thời nhằm bảo đảm một chính thể mới trên toàn Irắc. Nỗ lực này diễn ra giữa tình trạng bạo lực ngày càng tăng, nhưng vụ bạo lực không chỉ nhằm vào các toán quân đồng minh mà còn vào những người Irắc có bất cứ quan hệ nào với chính phủ mới. Đa số các vụ tấn công này là do những người trung thành với Saddam gây ra, còn lại là do các phần tử Hồi giáo. Không rõ là một quốc gia mới liệu có thể được thành lập trong cảnh hỗn loạn này hay không, nhưng chắc chắn rằng nước Mỹ không thể áp đặt một chính phủ mới nếu chính người dân Irắc không mong muốn điều đó.

CUỘC BẦU CỬ TỔNG THỐNG NĂM 2004

Giữa năm 2004, khi nước Mỹ phải đương đầu với các vụ xung đột tại Irắc và làn sóng phản đối chiến tranh Irắc từ bên ngoài, thì trong nội bộ, đất nước lại một lần nữa bị chia rẽ thậm chí ở mức độ sâu sắc hơn so với bốn năm trước. Thách thức của Tổng thống Bush là một ứng cử viên Đảng Cộng hòa – Thượng nghị sỹ John F. Kerry bang Massachusetts. Kerry là một cựu binh trong Chiến tranh Việt Nam, có kinh nghiệm lâu năm tại Washington, có tính quyết đoán và tài hùng biện. Tất cả những phẩm chất này khiến ông trở thành ứng cử viên lý tưởng để đoàn kết những thành viên trong đảng của mình trong cuộc tranh cử. Chiến lược tranh cử ban đầu của ông nhằm tránh sự chia rẽ sâu sắc giữa các thành viên trong Đảng Dân chủ trong các vấn đề liên quan đến chiến tranh. Đồng thời, ông nhấn mạnh ưu điểm của mình là đã từng tham chiến trong Chiến tranh Việt Nam nên ông có khả năng quản lý tốt hơn hành dộng quân sự tại Irắc so với Bush. Tuy nhiên, các đảng viên Cộng hòa lại nhấn mạnh vào việc Kerry đầu tiên đã bỏ phiếu đồng ý trao cho tổng thống quyền xâm lược Irắc thế nhưng sau đó lại bỏ phiếu chống lại những khoản chi cho chiến tranh. Thêm vào đó, một nhóm cựu binh sỹ trong Chiến tranh Việt Nam đã chỉ trích quá khứ tham gia quân đội của Kerry và chủ nghĩa vận động phản chiến sau đó của ông.

Ngược lại, Bush đã tự khắc họa mình là một nhân vật luôn thẳng thắn và nhất quán trong cả lời nói lẫn hành động, một con người hành động luôn sẵn sàng làm bất cứ điều gì cần thiết để làm mạnh thêm đất nước. Ông nhấn mạnh vào các chương trình cắt giảm thuế và các cải cách giáo dục, đồng thời tiếp tục đề cao các giá trị đạo đức truyền thống. Các cuộc điều tra dư luận đã chỉ ra rằng Kerry đã giành được một tỉ lệ ủng hộ nhất định trong vòng tranh luận đầu tiên trong ba vòng tranh luận, nhưng ứng cử viên này đã không làm suy giảm được sự ủng hộ quan trọng đối với vị tổng thống đương nhiệm. Giống như vào năm 2000, Bush đã giành được sự ủng hộ của đa số người Mỹ – những người đi lễ nhà thờ ít nhất một lần mỗi tuần và số cử tri sùng đạo Thiên Chúa ủng hộ ông đã tăng lên kể từ cuộc tổng tuyển cử năm 2000.

Nhịp độ tổ chức các cuộc vận động tranh cử đã diễn ra gấp rút và gay cấn. Cả hai ứng cử viên đều ra sức lôi kéo sự ủng hộ. Số lượng cử tri tham gia bỏ phiếu phổ thông đã tăng gần 20% so với năm 2000. Bush đã thắng cử với 51% so với 48%, còn lại 1% phiếu bầu cho Ralph Nader và một số ứng cử viên tự do khác. Kerry có vẻ như đã không thành công trong việc thuyết phục đa số dân Mỹ rằng ông có một chiến lược hiệu quả để kết thúc chiến tranh. Các đảng viên Cộng hòa cũng đã giành được những thành công nhỏ nhưng quan trọng trong Quốc hội.

Vào thời điểm George W. Bush bắt đầu nhiệm kỳ tổng thống thứ hai của mình, nước Mỹ đang phải đối mặt với nhiều thách thức cùng một lúc: tình hình ở Irắc, căng thẳng trong Liên minh Đại Tây Dương, có một phần liên quan đến Irắc, thâm hụt ngân sách tăng lên, chi phí cho an sinh xã hội tăng cao, và giá trị của đồng đô-la không ổn định. Các đại cử tri vẫn tiếp tục mâu thuẫn sâu sắc. Trong quá khứ, nước Mỹ đã lớn mạnh từ những cuộc khủng hoảng tương tự. Tuy nhiên, liệu nước Mỹ có lại phát triển trong tương lai hay không, ta vẫn còn phải đợi thời gian trả lời.

LỜI KẾT

Từ thuở sơ khai là một số vùng thuộc địa vô danh bên bờ biển Đại Tây Dương, Hoa Kỳ đã trải qua một thời kỳ lịch sử chuyển biến lớn lao để trở thành một xứ sở mà nhà phân tích chính trị Ben Wattenberg từng gọi là dân tộc có tầm cỡ thế giới, với số dân gần 300 triệu người, đại diện cho hầu hết các quốc tịch và nhóm dân tộc trên trái đất. Đó cũng là một dân tộc mà tại đó, tốc độ và phạm vi của sự thay đổi – về kinh tế, công nghệ, văn hóa, nhân khẩu học và xã hội – đã diễn ra không ngừng. Hoa Kỳ luôn luôn là người đi đầu trong việc hiện đại hóa và tiến bộ, là những bước đi tất yếu nhằm thúc đẩy các dân tộc và các xã hội khác trong một thế giới ngày càng phụ thuộc lẫn nhau và tương tác với nhau.

Tuy vậy, nước Mỹ vẫn giữ được một ý thức về sự tiếp nối, một loạt các giá trị truyền thống vẫn được bảo tồn từ thuở lập quốc. Những giá trị đó bao gồm niềm tin vào tự do cá nhân, vào một chính quyền dân chủ và vào một cam kết về cơ hội kinh tế và tiến bộ cho tất cả mọi người. Sứ mệnh lâu dài của nước Mỹ là bảo đảm cho các giá trị về tự do, dân chủ và cơ hội – di sản của một tiến trình lịch sử phong phú, đầy biến động – luôn được bảo vệ và đơm hoa kết trái khi nước Mỹ và toàn bộ thế giới bước sang thế kỷ XXI.

OUTLINE OF AMERICAN HISTORY

§1. EARLY AMERICA

The First Americans

Mound Builders and Pueblos

Native-American Cultures

The First Europeans

Early Settlements

Jamestown

Massachusetts

New Netherland and Maryland

Colonial-Indian Relations

Second Generation of British Colonies

Settlers, Slaves, and Servants

§2. THE COLONIAL PERIOD

New Peoples

New England

The Middle Colonies

The Southern Colonies

Society, Schools, and Culture

Emergence of Colonial Government

The French and Indian War

§3. THE ROAD TO INDEPENDENCE

A New Colonial System

The Stamp Act

Taxation Without Representation

The Townshend Acts

Samuel Adams

The Boston “Tea Party”

The Coercive Acts

The Revolution Begins

Common Sense and Independence

Defeats and Victories

Franco-American Alliance

The British Move South

Victory and Independence

§4. THE FORMATION OF A NATIONAL GOVERNMENT

State Constitutions

The Articles of Confederation

The Problem of Expansion

Constitutional Convention

Debate and Compromise

Ratification and The Bill of Rights

President Washington

Hamilton Vs. Jefferson

Citizen Genet and Foreign Policy

Adams and Jefferson

Louisiana and Britain

The War of 1812

§5. WESTWARD EXPANSION AND REGIONAL DIFFERENCES

Building Unity

Extension of Slavery

Latin America and The Monroe Doctrine

Factionalism and Political Parties

Nullification Crisis

The Bank Fight

Whigs, Democrats, and Know-Nothings

Stirrings of Reform

Women’S Rights

Westward

§6. SECTIONAL CONFLICT

Two Americas

Lands of Promise

Slavery and Sectionalism

The Abolitionists

Texas and War With Mexico

The Compromise of 1850

A Divided Nation

Lincoln, Douglas, and Brown

The 1860 Election

§7. THE CIVIL WAR AND RECONSTRUCTION

Secession and Civil War

Western Advance, Eastern Stalemate

Gettysburg to Appomattox

With Malice Toward None

Radical Reconstruction

The End of Reconstruction

§8. GROWTH AND TRANSFORMATION

Technology and Change

Carnegie and The Era of Steel

Corporations and Cities

Railroads, Regulations, and The Tariff

Revolution in Agriculture

The Divided South

The Last Frontier

The Plight of The Native Americans

Ambivalent Empire

The Canal and The Americas

United States and Asia

§9. DISCONTENT AND REFORM

Agrarian Distress and The Rise of Populism

The Struggles of Labor

The Reform Impulse

Roosevelt’S Reforms

Taft and Wilson

§10. WAR, PROSPERITY, AND DEPRESSION

War and Neutral Rights

United States Enters World War I

The League of Nations

Postwar Unrest

The Booming 1920s

Tensions Over Immigration

Clash of Cultures

The Great Depression

§11. THE NEW DEAL AND WORLD WAR II

Roosevelt and The New Deal

The First New Deal

Banking and Finance

Unemployment

Agriculture

Industry and Labor

The Second New Deal

A New Coalition

War and Uneasy Neutrality

Japan, Pearl Harbor, and War

Mobilization For Total War

The War in North Africa and Europe

The War in The Pacific

The Politics of War

War, Victory, and The Bomb

§12. POSTWAR AMERICA

Consensus and Change

Cold War Aims

Harry Truman’S Leadership

Origins of The Cold War

Containment

The Cold War in Asia and The Middle East

Eisenhower and The Cold War

The Cold War At Home

The Postwar Economy: 1945-1960

The Fair Deal

Eisenhower’S Approach

The Culture of The 1950s

Origins of The Civil Rights Movement

Desegregation

§13. DECADES OF CHANGE – 1960-1980

The Civil Rights Movement, 1960-1980

The Women’S Movement

The Latino Movement

The Native-American Movement

The Counterculture

Environmentalism

Kennedy and The Resurgence of Big Government Liberalism

Kennedy and The Cold War

The Space Program

Death of A President

Lyndon Johnson and The Great Society

The War in Vietnam

The Election of 1968

Nixon, Vietnam, and The Cold War

Nixon’S Accomplishments and Defeats

The Ford Interlude

The Carter Years

§14. THE NEW CONSERVATISM AND A NEW WORLD ORDER

A Society in Transition

Conservatism and The Rise of Ronald Reagan

The Economy in The 1980s

Foreign Affairs

U.S.-Soviet Relations

The Presidency of George H. W. Bush

Budgets and Deficits

End to The Cold War

The Gulf War

Panama and Nafta

§15. BRIDGE TO THE 21ST CENTURY

1992 Presidential Election

A New Presidency

Launching A New Domestic Policy

The American Economy in The 1990s

The Election of 1996 and The Political Aftermath

American Foreign Relations in The Clinton Years

Intimations of Terrorism

The Presidential Election of 2000 and The War On Terror

The 2004 Presidential Election

Afterword

Chapter 1.
EARLY AMERICA

(The following article is taken from the U.S. Department of State publication, Outline of American History.)

“Heaven and Earth never agreed better to frame a place for man’s habitation.”

—Jamestown founder John Smith, 1607

THE FIRST AMERICANS

At the height of the Ice Age, between 34,000 and 30,000 B.C., much of the world’s water was locked up in vast continental ice sheets. As a result, the Bering Sea was hundreds of meters below its current level, and a land bridge, known as Beringia, emerged between Asia and North America. At its peak, Beringia is thought to have been some 1,500 kilometers wide. A moist and treeless tundra, it was covered with grasses and plant life, attracting the large animals that early humans hunted for their survival.

The first people to reach North America almost certainly did so without knowing they had crossed into a new continent. They would have been following game, as their ancestors had for thousands of years, along the Siberian coast and then across the land bridge.

Once in Alaska, it would take these first North Americans thousands of years more to work their way through the openings in great glaciers south to what is now the United States. Evidence of early life in North America continues to be found. Little of it, however, can be reliably dated before 12,000 B.C.; a recent discovery of a hunting lookout in northern Alaska, for example, may date from almost that time. So too may the finely crafted spear points and items found near Clovis, New Mexico.

Similar artifacts have been found at sites throughout North and South America, indicating that life was probably already well established in much of the Western Hemisphere by some time prior to 10,000 B.C.

Around that time the mammoth began to die out and the bison took its place as a principal source of food and hides for these early North Americans. Over time, as more and more species of large game vanished – whether from overhunting or natural causes – plants, berries, and seeds became an increasingly important part of the early American diet. Gradually, foraging and the first attempts at primitive agriculture appeared. Native Americans in what is now central Mexico led the way, cultivating corn, squash, and beans, perhaps as early as 8,000 B.C. Slowly, this knowledge spread northward.

By 3,000 B.C., a primitive type of corn was being grown in the river valleys of New Mexico and Arizona. Then the first signs of irrigation began to appear, and, by 300 B.C., signs of early village life.

By the first centuries A.D., the Hohokam were living in settlements near what is now Phoenix, Arizona, where they built ball courts and pyramid – like mounds reminiscent of those found in Mexico, as well as a canal and irrigation system.

MOUND BUILDERS AND PUEBLOS

The first Native-American group to build mounds in what is now the United States often are called the Adenans. They began constructing earthen burial sites and fortifications around 600 B.C. Some mounds from that era are in the shape of birds or serpents; they probably served religious purposes not yet fully understood.

The Adenans appear to have been absorbed or displaced by various groups collectively known as Hopewellians. One of the most important centers of their culture was found in southern Ohio, where the remains of several thousand of these mounds still can be seen. Believed to be great traders, the Hopewellians used and exchanged tools and materials across a wide region of hundreds of kilometers.

By around 500 A.D., the Hopewellians disappeared, too, gradually giving way to a broad group of tribes generally known as the Mississippians or Temple Mound culture. One city, Cahokia, near Collinsville, Illinois, is thought to have had a population of about 20,000 at its peak in the early 12th century. At the center of the city stood a huge earthen mound, flattened at the top, that was 30 meters high and 37 hectares at the base. Eighty other mounds have been found nearby.

Cities such as Cahokia depended on a combination of hunting, foraging, trading, and agriculture for their food and supplies. Influenced by the thriving societies to the south, they evolved into complex hierarchical societies that took slaves and practiced human sacrifice.

In what is now the southwest United States, the Anasazi, ancestors of the modern Hopi Indians, began building stone and adobe pueblos around the year 900. These unique and amazing apartment – like structures were often built along cliff faces; the most famous, the “cliff palace” of Mesa Verde, Colorado, had more than 200 rooms. Another site, the Pueblo Bonito ruins along New Mexico’s Chaco River, once contained more than 800 rooms.

Perhaps the most affluent of the pre-Columbian Native Americans lived in the Pacific Northwest, where the natural abundance of fish and raw materials made food supplies plentiful and permanent villages possible as early as 1,000 B.C. The opulence of their “potlatch” gatherings remains a standard for extravagance and festivity probably unmatched in early American history.

NATIVE-AMERICAN CULTURES

The America that greeted the first Europeans was, thus, far from an empty wilderness. It is now thought that as many people lived in the Western Hemisphere as in Western Europe at that time – about 40 million. Estimates of the number of Native Americans living in what is now the United States at the onset of European colonization range from two to 18 million, with most historians tending toward the lower figure. What is certain is the devastating effect that European disease had on the indigenous population practically from the time of initial contact. Smallpox, in particular, ravaged whole communities and is thought to have been a much more direct cause of the precipitous decline in the Indian population in the 1600s than the numerous wars and skirmishes with European settlers.

Indian customs and culture at the time were extraordinarily diverse, as could be expected, given the expanse of the land and the many different environments to which they had adapted. Some generalizations, however, are possible. Most tribes, particularly in the wooded eastern region and the Midwest, combined aspects of hunting, gathering, and the cultivation of maize and other products for their food supplies. In many cases, the women were responsible for farming and the distribution of food, while the men hunted and participated in war.

By all accounts, Native-American society in North America was closely tied to the land. Identification with nature and the elements was integral to religious beliefs. Their life was essentially clan – oriented and communal, with children allowed more freedom and tolerance than was the European custom of the day.

Although some North American tribes developed a type of hieroglyphics to preserve certain texts, Native-American culture was primarily oral, with a high value placed on the recounting of tales and dreams. Clearly, there was a good deal of trade among various groups and strong evidence exists that neighboring tribes maintained extensive and formal relations – both friendly and hostile.

THE FIRST EUROPEANS

The first Europeans to arrive in North America – at least the first for whom there is solid evidence – were Norse, traveling west from Greenland, where Erik the Red had founded a settlement around the year 985. In 1001 his son Leif is thought to have explored the northeast coast of what is now Canada and spent at least one winter there.

While Norse sagas suggest that Viking sailors explored the Atlantic coast of North America down as far as the Bahamas, such claims remain unproven. In 1963, however, the ruins of some Norse houses dating from that era were discovered at L’Anse-aux-Meadows in northern Newfoundland, thus supporting at least some of the saga claims.

In 1497, just five years after Christopher Columbus landed in the Caribbean looking for a western route to Asia, a Venetian sailor named John Cabot arrived in Newfoundland on a mission for the British king. Although quickly forgotten, Cabot’s journey was later to provide the basis for British claims to North America. It also opened the way to the rich fishing grounds off George’s Banks, to which European fishermen, particularly the Portuguese, were soon making regular visits.

Columbus never saw the mainland of the future United States, but the first explorations of it were launched from the Spanish possessions that he helped establish. The first of these took place in 1513 when a group of men under Juan Ponce de León landed on the Florida coast near the present city of St. Augustine.

With the conquest of Mexico in 1522, the Spanish further solidified their position in the Western Hemisphere. The ensuing discoveries added to Europe’s knowledge of what was now named America – after the Italian Amerigo Vespucci, who wrote a widely popular account of his voyages to a “New World.” By 1529 reliable maps of the Atlantic coastline from Labrador to Tierra del Fuego had been drawn up, although it would take more than another century before hope of discovering a “Northwest Passage” to Asia would be completely abandoned.

Among the most significant early Spanish explorations was that of Hernando De Soto, a veteran conquistador who had accompanied Francisco Pizarro in the conquest of Peru. Leaving Havana in 1539, De Soto’s expedition landed in Florida and ranged through the southeastern United States as far as the Mississippi River in search of riches.

Another Spaniard, Francisco Vázquez de Coronado, set out from Mexico in 1540 in search of the mythical Seven Cities of Cibola. Coronado’s travels took him to the Grand Canyon and Kansas, but failed to reveal the gold or treasure his men sought. However, his party did leave the peoples of the region a remarkable, if unintended, gift: Enough of his horses escaped to transform life on the Great Plains. Within a few generations, the Plains Indians had become masters of horsemanship, greatly expanding the range and scope of their activities.

While the Spanish were pushing up from the south, the northern portion of the present – day United States was slowly being revealed through the journeys of men such as Giovanni da Verrazano. A Florentine who sailed for the French, Verrazano made landfall in North Carolina in 1524, then sailed north along the Atlantic Coast past what is now New York harbor.

A decade later, the Frenchman Jacques Cartier set sail with the hope – like the other Europeans before him – of finding a sea passage to Asia. Cartier’s expeditions along the St. Lawrence River laid the foundation for the French claims to North America, which were to last until 1763.

Following the collapse of their first Quebec colony in the 1540s, French Huguenots attempted to settle the northern coast of Florida two decades later. The Spanish, viewing the French as a threat to their trade route along the Gulf Stream, destroyed the colony in 1565. Ironically, the leader of the Spanish forces, Pedro Menéndez, would soon establish a town not far away – St. Augustine. It was the first permanent European settlement in what would become the United States.

The great wealth that poured into Spain from the colonies in Mexico, the Caribbean, and Peru provoked great interest on the part of the other European powers. Emerging maritime nations such as England, drawn in part by Francis Drake’s successful raids on Spanish treasure ships, began to take an interest in the New World.

In 1578 Humphrey Gilbert, the author of a treatise on the search for the Northwest Passage, received a patent from Queen Elizabeth to colonize the “heathen and barbarous landes” in the New World that other European nations had not yet claimed. It would be five years before his efforts could begin. When he was lost at sea, his half-brother, Walter Raleigh, took up the mission.

In 1585 Raleigh established the first British colony in North America, on Roanoke Island off the coast of North Carolina. It was later abandoned, and a second effort two years later also proved a failure. It would be 20 years before the British would try again. This time – at Jamestown in 1607 – the colony would succeed, and North America would enter a new era.

EARLY SETTLEMENTS

The early 1600s saw the beginning of a great tide of emigration from Europe to North America. Spanning more than three centuries, this movement grew from a trickle of a few hundred English colonists to a flood of millions of newcomers. Impelled by powerful and diverse motivations, they built a new civilization on the northern part of the continent.

The first English immigrants to what is now the United States crossed the Atlantic long after thriving Spanish colonies had been established in Mexico, the West Indies, and South America. Like all early travelers to the New World, they came in small, overcrowded ships. During their six-to 12-week voyages, they lived on meager rations. Many died of disease, ships were often battered by storms, and some were lost at sea.

Most European emigrants left their homelands to escape political oppression, to seek the freedom to practice their religion, or to find opportunities denied them at home. Between 1620 and 1635, economic difficulties swept England. Many people could not find work. Even skilled artisans could earn little more than a bare living. Poor crop yields added to the distress. In addition, the Commercial Revolution had created a burgeoning textile industry, which demanded an ever-increasing supply of wool to keep the looms running. Landlords enclosed farmlands and evicted the peasants in favor of sheep cultivation. Colonial expansion became an outlet for this displaced peasant population.

The colonists’ first glimpse of the new land was a vista of dense woods. The settlers might not have survived had it not been for the help of friendly Indians, who taught them how to grow native plants – pumpkin, squash, beans, and corn. In addition, the vast, virgin forests, extending nearly 2,100 kilometers along the Eastern seaboard, proved a rich source of game and firewood. They also provided abundant raw materials used to build houses, furniture, ships, and profitable items for export.

Although the new continent was remarkably endowed by nature, trade with Europe was vital for articles the settlers could not produce. The coast served the immigrants well. The whole length of shore provided many inlets and harbors. Only two areas – North Carolina and southern New Jersey – lacked harbors for ocean-going vessels.

Majestic rivers – the Kennebec, Hudson, Delaware, Susquehanna, Potomac, and numerous others – linked lands between the coast and the Appalachian Mountains with the sea. Only one river, however, the St. Lawrence – dominated by the French in Canada – offered a water passage to the Great Lakes and the heart of the continent. Dense forests, the resistance of some Indian tribes, and the formidable barrier of the Appalachian Mountains discouraged settlement beyond the coastal plain. Only trappers and traders ventured into the wilderness. For the first hundred years the colonists built their settlements compactly along the coast.

Political considerations influenced many people to move to America. In the 1630s, arbitrary rule by England’s Charles I gave impetus to the migration. The subsequent revolt and triumph of Charles’ opponents under Oliver Cromwell in the 1640s led many cavaliers – “king’s men” – to cast their lot in Virginia. In the German-speaking regions of Europe, the oppressive policies of various petty princes – particularly with regard to religion – and the devastation caused by a long series of wars helped swell the movement to America in the late 17th and 18th centuries.

The journey entailed careful planning and management, as well as considerable expense and risk. Settlers had to be transported nearly 5,000 kilometers across the sea. They needed utensils, clothing, seed, tools, building materials, livestock, arms, and ammunition. In contrast to the colonization policies of other countries and other periods, the emigration from England was not directly sponsored by the government but by private groups of individuals whose chief motive was profit.

JAMESTOWN

The first of the British colonies to take hold in North America was Jamestown. On the basis of a charter which King James I granted to the Virginia (or London) company, a group of about 100 men set out for the Chesapeake Bay in 1607. Seeking to avoid conflict with the Spanish, they chose a site about 60 kilometers up the James River from the bay.

Made up of townsmen and adventurers more interested in finding gold than farming, the group was unequipped by temperament or ability to embark upon a completely new life in the wilderness. Among them, Captain John Smith emerged as the dominant figure. Despite quarrels, starvation, and Native-American attacks, his ability to enforce discipline held the little colony together through its first year.

In 1609 Smith returned to England, and in his absence, the colony descended into anarchy. During the winter of 1609-1610, the majority of the colonists succumbed to disease. Only 60 of the original 300 settlers were still alive by May 1610. That same year, the town of Henrico (now Richmond) was established farther up the James River.

It was not long, however, before a development occurred that revolutionized Virginia’s economy. In 1612 John Rolfe began cross-breeding imported tobacco seed from the West Indies with native plants and produced a new variety that was pleasing to European taste. The first shipment of this tobacco reached London in 1614. Within a decade it had become Virginia’s chief source of revenue.

Prosperity did not come quickly, however, and the death rate from disease and Indian attacks remained extraordinarily high. Between 1607 and 1624 approximately 14,000 people migrated to the colony, yet only 1,132 were living there in 1624. On recommendation of a royal commission, the king dissolved the Virginia Company, and made it a royal colony that year.

MASSACHUSETTS

During the religious upheavals of the 16th century, a body of men and women called Puritans sought to reform the Established Church of England from within. Essentially, they demanded that the rituals and structures associated with Roman Catholicism be replaced by simpler Calvinist Protestant forms of faith and worship. Their reformist ideas, by destroying the unity of the state church, threatened to divide the people and to undermine royal authority.

In 1607 a small group of Separatists – a radical sect of Puritans who did not believe the Established Church could ever be reformed – departed for Leyden, Holland, where the Dutch granted them asylum. However, the Calvinist Dutch restricted them mainly to low-paid laboring jobs. Some members of the congregation grew dissatisfied with this discrimination and resolved to emigrate to the New World.

In 1620, a group of Leyden Puritans secured a land patent from the Virginia Company. Numbering 101, they set out for Virginia on the Mayflower. A storm sent them far north and they landed in New England on Cape Cod. Believing themselves outside the jurisdiction of any organized government, the men drafted a formal agreement to abide by “just and equal laws” drafted by leaders of their own choosing. This was the Mayflower Compact.

In December the Mayflower reached Plymouth harbor; the Pilgrims began to build their settlement during the winter. Nearly half the colonists died of exposure and disease, but neighboring Wampanoag Indians provided the information that would sustain them: how to grow maize. By the next fall, the Pilgrims had a plentiful crop of corn, and a growing trade based on furs and lumber.

A new wave of immigrants arrived on the shores of Massachusetts Bay in 1630 bearing a grant from King Charles I to establish a colony. Many of them were Puritans whose religious practices were increasingly prohibited in England. Their leader, John Winthrop, urged them to create a “city upon a hill” in the New World – a place where they would live in strict accordance with their religious beliefs and set an example for all of Christendom.

The Massachusetts Bay Colony was to play a significant role in the development of the entire New England region, in part because Winthrop and his Puritan colleagues were able to bring their charter with them. Thus the authority for the colony’s government resided in Massachusetts, not in England.

Under the charter’s provisions, power rested with the General Court, which was made up of “freemen” required to be members of the Puritan, or Congregational, Church. This guaranteed that the Puritans would be the dominant political as well as religious force in the colony. The General Court elected the governor, who for most of the next generation would be John Winthrop.

The rigid orthodoxy of the Puritan rule was not to everyone’s liking. One of the first to challenge the General Court openly was a young clergyman named Roger Williams, who objected to the colony’s seizure of Indian lands and advocated separation of church and state. Another dissenter, Anne Hutchinson, challenged key doctrines of Puritan theology. Both they and their followers were banished.

Williams purchased land from the Narragansett Indians in what is now Providence, Rhode Island, in 1636. In 1644, a sympathetic Puritan-controlled English Parliament gave him the charter that established Rhode Island as a distinct colony where complete separation of church and state as well as freedom of religion was practiced.

So-called heretics like Williams were not the only ones who left Massachusetts. Orthodox Puritans, seeking better lands and opportunities, soon began leaving Massachusetts Bay Colony. News of the fertility of the Connecticut River Valley, for instance, attracted the interest of farmers having a difficult time with poor land. By the early 1630s, many were ready to brave the danger of Indian attack to obtain level ground and deep, rich soil. These new communities often eliminated church membership as a prerequisite for voting, thereby extending the franchise to ever larger numbers of men.

At the same time, other settlements began cropping up along the New Hampshire and Maine coasts, as more and more immigrants sought the land and liberty the New World seemed to offer.

NEW NETHERLAND AND MARYLAND

Hired by the Dutch East India Company, Henry Hudson in 1609 explored the area around what is now New York City and the river that bears his name, to a point probably north of present-day Albany, New York. Subsequent Dutch voyages laid the basis for their claims and early settlements in the area.

As with the French to the north, the first interest of the Dutch was the fur trade. To this end, they cultivated close relations with the Five Nations of the Iroquois, who were the key to the heartland from which the furs came. In 1617 Dutch settlers built a fort at the junction of the Hudson and the Mohawk Rivers, where Albany now stands.

Settlement on the island of Manhattan began in the early 1620s. In 1624, the island was purchased from local Native Americans for the reported price of $24. It was promptly renamed New Amsterdam.

In order to attract settlers to the Hudson River region, the Dutch encouraged a type of feudal aristocracy, known as the “patroon” system. The first of these huge estates were established in 1630 along the Hudson River. Under the patroon system, any stockholder, or patroon, who could bring 50 adults to his estate over a four-year period was given a 25-kilometer river-front plot, exclusive fishing and hunting privileges, and civil and criminal jurisdiction over his lands. In turn, he provided livestock, tools, and buildings. The tenants paid the patroon rent and gave him first option on surplus crops.

Further to the south, a Swedish trading company with ties to the Dutch attempted to set up its first settlement along the Delaware River three years later. Without the resources to consolidate its position, New Sweden was gradually absorbed into New Netherland, and later, Pennsylvania and Delaware.

In 1632 the Catholic Calvert family obtained a charter for land north of the Potomac River from King Charles I in what became known as Maryland. As the charter did not expressly prohibit the establishment of non-Protestant churches, the colony became a haven for Catholics. Maryland’s first town, St. Mary’s, was established in 1634 near where the Potomac River flows into the Chesapeake Bay.

While establishing a refuge for Catholics, who faced increasing persecution in Anglican England, the Calverts were also interested in creating profitable estates. To this end, and to avoid trouble with the British government, they also encouraged Protestant immigration.

Maryland’s royal charter had a mixture of feudal and modern elements. On the one hand the Calvert family had the power to create manorial estates. On the other, they could only make laws with the consent of freemen (property holders). They found that in order to attract settlers – and make a profit from their holdings – they had to offer people farms, not just tenancy on manorial estates. The number of independent farms grew in consequence. Their owners demanded a voice in the affairs of the colony. Maryland’s first legislature met in 1635.

COLONIAL-INDIAN RELATIONS

By 1640 the British had solid colonies established along the New England coast and the Chesapeake Bay. In between were the Dutch and the tiny Swedish community. To the west were the original Americans, then called Indians.

Sometimes friendly, sometimes hostile, the Eastern tribes were no longer strangers to the Europeans. Although Native Americans benefited from access to new technology and trade, the disease and thirst for land that the early settlers also brought posed a serious challenge to their long-established way of life.

At first, trade with the European settlers brought advantages: knives, axes, weapons, cooking utensils, fishhooks, and a host of other goods. Those Indians who traded initially had significant advantage over rivals who did not. In response to European demand, tribes such as the Iroquois began to devote more attention to fur trapping during the 17th century. Furs and pelts provided tribes the means to purchase colonial goods until late into the 18th century.

Early colonial-Native-American relations were an uneasy mix of cooperation and conflict. On the one hand, there were the exemplary relations that prevailed during the first half century of Pennsylvania’s existence. On the other were a long series of setbacks, skirmishes, and wars, which almost invariably resulted in an Indian defeat and further loss of land.

The first of the important Native-American uprisings occurred in Virginia in 1622, when some 347 whites were killed, including a number of missionaries who had just recently come to Jamestown.

White settlement of the Connecticut River region touched off the Pequot War in 1637. In 1675 King Philip, the son of the native chief who had made the original peace with the Pilgrims in 1621, attempted to unite the tribes of southern New England against further European encroachment of their lands. In the struggle, however, Philip lost his life and many Indians were sold into servitude.

The steady influx of settlers into the backwoods regions of the Eastern colonies disrupted Native-American life. As more and more game was killed off, tribes were faced with the difficult choice of going hungry, going to war, or moving and coming into conflict with other tribes to the west.

The Iroquois, who inhabited the area below lakes Ontario and Erie in northern New York and Pennsylvania, were more successful in resisting European advances. In 1570 five tribes joined to form the most complex Native-American nation of its time, the “Ho-De-No-Sau-Nee,” or League of the Iroquois. The league was run by a council made up of 50 representatives from each of the five member tribes. The council dealt with matters common to all the tribes, but it had no say in how the free and equal tribes ran their day-to-day affairs. No tribe was allowed to make war by itself. The council passed laws to deal with crimes such as murder.

The Iroquois League was a strong power in the 1600s and 1700s. It traded furs with the British and sided with them against the French in the war for the dominance of America between 1754 and 1763. The British might not have won that war otherwise.

The Iroquois League stayed strong until the American Revolution. Then, for the first time, the council could not reach a unanimous decision on whom to support. Member tribes made their own decisions, some fighting with the British, some with the colonists, some remaining neutral. As a result, everyone fought against the Iroquois. Their losses were great and the league never recovered.

SECOND GENERATION OF BRITISH COLONIES

The religious and civil conflict in England in the mid-17th century limited immigration, as well as the attention the mother country paid the fledgling American colonies.

In part to provide for the defense measures England was neglecting, the Massachusetts Bay, Plymouth, Connecticut, and New Haven colonies formed the New England Confederation in 1643. It was the European colonists’ first attempt at regional unity.

The early history of the British settlers reveals a good deal of contention – religious and political – as groups vied for power and position among themselves and their neighbors. Maryland, in particular, suffered from the bitter religious rivalries that afflicted England during the era of Oliver Cromwell. One of the casualties was the state’s Toleration Act, which was revoked in the 1650s. It was soon reinstated, however, along with the religious freedom it guaranteed.

With the restoration of King Charles II in 1660, the British once again turned their attention to North America. Within a brief span, the first European settlements were established in the Carolinas and the Dutch driven out of New Netherland. New proprietary colonies were established in New York, New Jersey, Delaware, and Pennsylvania.

The Dutch settlements had been ruled by autocratic governors appointed in Europe. Over the years, the local population had become estranged from them. As a result, when the British colonists began encroaching on Dutch claims in Long Island and Manhattan, the unpopular governor was unable to rally the population to their defense. New Netherland fell in 1664. The terms of the capitulation, however, were mild: The Dutch settlers were able to retain their property and worship as they pleased.

As early as the 1650s, the Albemarle Sound region off the coast of what is now northern North Carolina was inhabited by settlers trickling down from Virginia. The first proprietary governor arrived in 1664. The first town in Albemarle, a remote area even today, was not established until the arrival of a group of French Huguenots in 1704.

In 1670 the first settlers, drawn from New England and the Caribbean island of Barbados, arrived in what is now Charleston, South Carolina. An elaborate system of government, to which the British philosopher John Locke contributed, was prepared for the new colony. One of its prominent features was a failed attempt to create a hereditary nobility. One of the colony’s least appealing aspects was the early trade in Indian slaves. With time, however, timber, rice, and indigo gave the colony a worthier economic base.

In 1681 William Penn, a wealthy Quaker and friend of Charles II, received a large tract of land west of the Delaware River, which became known as Pennsylvania. To help populate it, Penn actively recruited a host of religious dissenters from England and the continent – Quakers, Mennonites, Amish, Moravians, and Baptists.

When Penn arrived the following year, there were already Dutch, Swedish, and English settlers living along the Delaware River. It was there he founded Philadelphia, the “City of Brotherly Love.”

In keeping with his faith, Penn was motivated by a sense of equality not often found in other American colonies at the time. Thus, women in Pennsylvania had rights long before they did in other parts of America. Penn and his deputies also paid considerable attention to the colony’s relations with the Delaware Indians, ensuring that they were paid for land on which the Europeans settled.

Georgia was settled in 1732, the last of the 13 colonies to be established. Lying close to, if not actually inside the boundaries of Spanish Florida, the region was viewed as a buffer against Spanish incursion. But it had another unique quality: The man charged with Georgia’s fortifications, General James Oglethorpe, was a reformer who deliberately set out to create a refuge where the poor and former prisoners would be given new opportunities.

SETTLERS, SLAVES, AND SERVANTS

Men and women with little active interest in a new life in America were often induced to make the move to the New World by the skillful persuasion of promoters. William Penn, for example, publicized the opportunities awaiting newcomers to the Pennsylvania colony. Judges and prison authorities offered convicts a chance to migrate to colonies like Georgia instead of serving prison sentences.

But few colonists could finance the cost of passage for themselves and their families to make a start in the new land. In some cases, ships’ captains received large rewards from the sale of service contracts for poor migrants, called indentured servants, and every method from extravagant promises to actual kidnapping was used to take on as many passengers as their vessels could hold.

In other cases, the expenses of transportation and maintenance were paid by colonizing agencies like the Virginia or Massachusetts Bay Companies. In return, indentured servants agreed to work for the agencies as contract laborers, usually for four to seven years. Free at the end of this term, they would be given “freedom dues,” sometimes including a small tract of land.

Perhaps half the settlers living in the colonies south of New England came to America under this system. Although most of them fulfilled their obligations faithfully, some ran away from their employers. Nevertheless, many of them were eventually able to secure land and set up homesteads, either in the colonies in which they had originally settled or in neighboring ones. No social stigma was attached to a family that had its beginning in America under this semi-bondage. Every colony had its share of leaders who were former indentured servants.

There was one very important exception to this pattern: African slaves. The first black Africans were brought to Virginia in 1619, just 12 years after the founding of Jamestown. Initially, many were regarded as indentured servants who could earn their freedom. By the 1660s, however, as the demand for plantation labor in the Southern colonies grew, the institution of slavery began to harden around them, and Africans were brought to America in shackles for a lifetime of involuntary servitude.

Chapter 2.
THE COLONIAL PERIOD

“What then is the American, this new man?”

—American author and agriculturist J. Hector St. John de Crèvecoeur, 1782

NEW PEOPLES

Most settlers who came to America in the 17th century were English, but there were also Dutch, Swedes, and Germans in the middle region, a few French Huguenots in South Carolina and elsewhere, slaves from Africa, primarily in the South, and a scattering of Spaniards, Italians, and Portuguese throughout the colonies. After 1680 England ceased to be the chief source of immigration, supplanted by Scots and “Scots-Irish” (Protestants from Northern Ireland). In addition, tens of thousands of refugees fled northwestern Europe to escape war, oppression, and absentee-landlordism. By 1690 the American population had risen to a quarter of a million. From then on, it doubled every 25 years until, in 1775, it numbered more than 2.5 million. Although families occasionally moved from one colony to another, distinctions between individual colonies were marked. They were even more so among the three regional groupings of colonies.

NEW ENGLAND

The northeastern New England colonies had generally thin, stony soil, relatively little level land, and long winters, making it difficult to make a living from farming. Turning to other pursuits, the New Englanders harnessed waterpower and established grain mills and sawmills. Good stands of timber encouraged shipbuilding. Excellent harbors promoted trade, and the sea became a source of great wealth. In Massachusetts, the cod industry alone quickly furnished a basis for prosperity.

With the bulk of the early settlers living in villages and towns around the harbors, many New Englanders carried on some kind of trade or business. Common pastureland and woodlots served the needs of townspeople, who worked small farms nearby. Compactness made possible the village school, the village church, and the village or town hall, where citizens met to discuss matters of common interest.

The Massachusetts Bay Colony continued to expand its commerce. From the middle of the 17th century onward it grew prosperous, so that Boston became one of America’s greatest ports.

Oak timber for ships’ hulls, tall pines for spars and masts, and pitch for the seams of ships came from the Northeastern forests. Building their own vessels and sailing them to ports all over the world, the shipmasters of Massachusetts Bay laid the foundation for a trade that was to grow steadily in importance. By the end of the colonial period, one-third of all vessels under the British flag were built in New England. Fish, ship’s stores, and woodenware swelled the exports. New England merchants and shippers soon discovered that rum and slaves were profitable commodities. One of their most enterprising – if unsavory – trading practices of the time was the “triangular trade.” Traders would purchase slaves off the coast of Africa for New England rum, then sell the slaves in the West Indies where they would buy molasses to bring home for sale to the local rum producers.

THE MIDDLE COLONIES

Society in the middle colonies was far more varied, cosmopolitan, and tolerant than in New England. Under William Penn, Pennsylvania functioned smoothly and grew rapidly. By 1685, its population was almost 9,000. The heart of the colony was Philadelphia, a city of broad, tree-shaded streets, substantial brick and stone houses, and busy docks. By the end of the colonial period, nearly a century later, 30,000 people lived there, representing many languages, creeds, and trades. Their talent for successful business enterprise made the city one of the thriving centers of the British Empire.

Though the Quakers dominated in Philadelphia, elsewhere in Pennsylvania others were well represented. Germans became the colony’s most skillful farmers. Important, too, were cottage industries such as weaving, shoemaking, cabinetmaking, and other crafts. Pennsylvania was also the principal gateway into the New World for the Scots-Irish, who moved into the colony in the early 18th century. “Bold and indigent strangers,” as one Pennsylvania official called them, they hated the English and were suspicious of all government. The Scots-Irish tended to settle in the backcountry, where they cleared land and lived by hunting and subsistence farming.

New York best illustrated the polyglot nature of America. By 1646 the population along the Hudson River included Dutch, French, Danes, Norwegians, Swedes, English, Scots, Irish, Germans, Poles, Bohemians, Portuguese, and Italians. The Dutch continued to exercise an important social and economic influence on the New York region long after the fall of New Netherland and their integration into the British colonial system. Their sharp-stepped gable roofs became a permanent part of the city’s architecture, and their merchants gave Manhattan much of its original bustling, commercial atmosphere.

THE SOUTHERN COLONIES

In contrast to New England and the middle colonies, the Southern colonies were predominantly rural settlements.

By the late 17th century, Virginia’s and Maryland’s economic and social structure rested on the great planters and the yeoman farmers. The planters of the Tidewater region, supported by slave labor, held most of the political power and the best land. They built great houses, adopted an aristocratic way of life, and kept in touch as best they could with the world of culture overseas.

The yeoman farmers, who worked smaller tracts, sat in popular assemblies and found their way into political office. Their outspoken independence was a constant warning to the oligarchy of planters not to encroach too far upon the rights of free men.

The settlers of the Carolinas quickly learned to combine agriculture and commerce, and the marketplace became a major source of prosperity. Dense forests brought revenue: Lumber, tar, and resin from the longleaf pine provided some of the best shipbuilding materials in the world. Not bound to a single crop as was Virginia, North and South Carolina also produced and exported rice and indigo, a blue dye obtained from native plants that was used in coloring fabric. By 1750 more than 100,000 people lived in the two colonies of North and South Carolina. Charleston, South Carolina, was the region’s leading port and trading center.

In the southernmost colonies, as everywhere else, population growth in the backcountry had special significance. German immigrants and Scots-Irish, unwilling to live in the original Tidewater settlements where English influence was strong, pushed inland. Those who could not secure fertile land along the coast, or who had exhausted the lands they held, found the hills farther west a bountiful refuge. Although their hardships were enormous, restless settlers kept coming; by the 1730s they were pouring into the Shenandoah Valley of Virginia. Soon the interior was dotted with farms.

Living on the edge of Native-American country, frontier families built cabins, cleared the wilderness, and cultivated maize and wheat. The men wore leather made from the skin of deer or sheep, known as buckskin; the women wore garments of cloth they spun at home. Their food consisted of venison, wild turkey, and fish. They had their own amusements – great barbecues, dances, housewarmings for newly married couples, shooting matches, and contests for making quilted blankets. Quilt-making remains an American tradition today.

SOCIETY, SCHOOLS, AND CULTURE

A significant factor deterring the emergence of a powerful aristocratic or gentry class in the colonies was the ability of anyone in an established colony to find a new home on the frontier. Time after time, dominant Tidewater figures were obliged to liberalize political policies, land-grant requirements, and religious practices by the threat of a mass exodus to the frontier.

Of equal significance for the future were the foundations of American education and culture established during the colonial period. Harvard College was founded in 1636 in Cambridge, Massachusetts. Near the end of the century, the College of William and Mary was established in Virginia. A few years later, the Collegiate School of Connecticut, later to become Yale University, was chartered.

Even more noteworthy was the growth of a school system maintained by governmental authority. The Puritan emphasis on reading directly from the Scriptures underscored the importance of literacy. In 1647 the Massachusetts Bay Colony enacted the “ye olde deluder Satan” Act, requiring every town having more than 50 families to establish a grammar school (a Latin school to prepare students for college). Shortly thereafter, all the other New England colonies, except for Rhode Island, followed its example.

The Pilgrims and Puritans had brought their own little libraries and continued to import books from London. And as early as the 1680s, Boston booksellers were doing a thriving business in works of classical literature, history, politics, philosophy, science, theology, and belles-lettres. In 1638 the first printing press in the English colonies and the second in North America was installed at Harvard College.

The first school in Pennsylvania was begun in 1683. It taught reading, writing, and keeping of accounts. Thereafter, in some fashion, every Quaker community provided for the elementary teaching of its children. More advanced training – in classical languages, history, and literature – was offered at the Friends Public School, which still operates in Philadelphia as the William Penn Charter School. The school was free to the poor, but parents were required to pay tuition if they were able.

In Philadelphia, numerous private schools with no religious affiliation taught languages, mathematics, and natural science; there were also night schools for adults. Women were not entirely overlooked, but their educational opportunities were limited to training in activities that could be conducted in the home. Private teachers instructed the daughters of prosperous Philadelphians in French, music, dancing, painting, singing, grammar, and sometimes bookkeeping.

In the 18th century, the intellectual and cultural development of Pennsylvania reflected, in large measure, the vigorous personalities of two men: James Logan and Benjamin Franklin. Logan was secretary of the colony, and it was in his fine library that young Franklin found the latest scientific works. In 1745 Logan erected a building for his collection and bequeathed both building and books to the city.

Franklin contributed even more to the intellectual activity of Philadelphia. He formed a debating club that became the embryo of the American Philosophical Society. His endeavors also led to the founding of a public academy that later developed into the University of Pennsylvania. He was a prime mover in the establishment of a subscription library, which he called “the mother of all North American subscription libraries.”

In the Southern colonies, wealthy planters and merchants imported private tutors from Ireland or Scotland to teach their children. Some sent their children to school in England. Having these other opportunities, the upper classes in the Tidewater were not interested in supporting public education. In addition, the diffusion of farms and plantations made the formation of community schools difficult. There were only a few free schools in Virginia.

The desire for learning did not stop at the borders of established communities, however. On the frontier, the Scots-Irish, though living in primitive cabins, were firm devotees of scholarship, and they made great efforts to attract learned ministers to their settlements.

Literary production in the colonies was largely confined to New England. Here attention concentrated on religious subjects. Sermons were the most common products of the press. A famous Puritan minister, the Reverend Cotton Mather, wrote some 400 works. His masterpiece, Magnalia Christi Americana, presented the pageant of New England’s history. The most popular single work of the day was the Reverend Michael Wigglesworth’s long poem, “The Day of Doom,” which described the Last Judgment in terrifying terms.

In 1704 Cambridge, Massachusetts, launched the colonies’ first successful newspaper. By 1745 there were 22 newspapers being published in British North America.

In New York, an important step in establishing the principle of freedom of the press took place with the case of John Peter Zenger, whose New York Weekly Journal, begun in 1733, represented the opposition to the government. After two years of publication, the colonial governor could no longer tolerate Zenger’s satirical barbs, and had him thrown into prison on a charge of seditious libel. Zenger continued to edit his paper from jail during his nine-month trial, which excited intense interest throughout the colonies. Andrew Hamilton, the prominent lawyer who defended Zenger, argued that the charges printed by Zenger were true and hence not libelous. The jury returned a verdict of not guilty, and Zenger went free.

The increasing prosperity of the towns prompted fears that the devil was luring society into pursuit of worldly gain and may have contributed to the religious reaction of the 1730s, known as the Great Awakening. Its two immediate sources were George Whitefield, a Wesleyan revivalist who arrived from England in 1739, and Jonathan Edwards, who served the Congregational Church in Northampton, Massachusetts.

Whitefield began a religious revival in Philadelphia and then moved on to New England. He enthralled audiences of up to 20,000 people at a time with histrionic displays, gestures, and emotional oratory. Religious turmoil swept throughout New England and the middle colonies as ministers left established churches to preach the revival.

Edwards was the most prominent of those influenced by Whitefield and the Great Awakening. His most memorable contribution was his 1741 sermon, “Sinners in the Hands of an Angry God.” Rejecting theatrics, he delivered his message in a quiet, thoughtful manner, arguing that the established churches sought to deprive Christianity of its function of redemption from sin. His magnum opus, Of Freedom of Will (1754), attempted to reconcile Calvinism with the Enlightenment.

The Great Awakening gave rise to evangelical denominations (those Christian churches that believe in personal conversion and the inerrancy of the Bible) and the spirit of revivalism, which continue to play significant roles in American religious and cultural life. It weakened the status of the established clergy and provoked believers to rely on their own conscience. Perhaps most important, it led to the proliferation of sects and denominations, which in turn encouraged general acceptance of the principle of religious toleration.

EMERGENCE OF COLONIAL GOVERNMENT

In the early phases of colonial development, a striking feature was the lack of controlling influence by the English government. All colonies except Georgia emerged as companies of shareholders, or as feudal proprietorships stemming from charters granted by the Crown. The fact that the king had transferred his immediate sovereignty over the New World settlements to stock companies and proprietors did not, of course, mean that the colonists in America were necessarily free of outside control. Under the terms of the Virginia Company charter, for example, full governmental authority was vested in the company itself. Nevertheless, the crown expected that the company would be resident in England. Inhabitants of Virginia, then, would have no more voice in their government than if the king himself had retained absolute rule.

Still, the colonies considered themselves chiefly as commonwealths or states, much like England itself, having only a loose association with the authorities in London. In one way or another, exclusive rule from the outside withered away. The colonists – inheritors of the long English tradition of the struggle for political liberty – incorporated concepts of freedom into Virginia’s first charter. It provided that English colonists were to exercise all liberties, franchises, and immunities “as if they had been abiding and born within this our Realm of England.” They were, then, to enjoy the benefits of the Magna Carta – the charter of English political and civil liberties granted by King John in 1215 – and the common law – the English system of law based on legal precedents or tradition, not statutory law. In 1618 the Virginia Company issued instructions to its appointed governor providing that free inhabitants of the plantations should elect representatives to join with the governor and an appointive council in passing ordinances for the welfare of the colony.

These measures proved to be some of the most far-reaching in the entire colonial period. From then on, it was generally accepted that the colonists had a right to participate in their own government. In most instances, the king, in making future grants, provided in the charter that the free men of the colony should have a voice in legislation affecting them. Thus, charters awarded to the Calverts in Maryland, William Penn in Pennsylvania, the proprietors in North and South Carolina, and the proprietors in New Jersey specified that legislation should be enacted with “the consent of the freemen.”

In New England, for many years, there was even more complete self-government than in the other colonies. Aboard the Mayflower, the Pilgrims adopted an instrument for government called the “Mayflower Compact,” to “combine ourselves together into a civil body politic for our better ordering and preservation … and by virtue hereof [to] enact, constitute, and frame such just and equal laws, ordinances, acts, constitutions, and offices … as shall be thought most meet and convenient for the general good of the colony. …”

Although there was no legal basis for the Pilgrims to establish a system of self-government, the action was not contested, and, under the compact, the Plymouth settlers were able for many years to conduct their own affairs without outside interference.

A similar situation developed in the Massachusetts Bay Company, which had been given the right to govern itself. Thus, full authority rested in the hands of persons residing in the colony. At first, the dozen or so original members of the company who had come to America attempted to rule autocratically. But the other colonists soon demanded a voice in public affairs and indicated that refusal would lead to a mass migration.

The company members yielded, and control of the government passed to elected representatives. Subsequently, other New England colonies – such as Connecticut and Rhode Island – also succeeded in becoming self-governing simply by asserting that they were beyond any governmental authority, and then setting up their own political system modeled after that of the Pilgrims at Plymouth.

In only two cases was the self-government provision omitted. These were New York, which was granted to Charles II’s brother, the Duke of York (later to become King James II), and Georgia, which was granted to a group of “trustees.” In both instances the provisions for governance were short-lived, for the colonists demanded legislative representation so insistently that the authorities soon yielded.

In the mid-17th century, the English were too distracted by their Civil War (1642-1649) and Oliver Cromwell’s Puritan Commonwealth to pursue an effective colonial policy. After the restoration of Charles II and the Stuart dynasty in 1660, England had more opportunity to attend to colonial administration. Even then, however, it was inefficient and lacked a coherent plan. The colonies were left largely to their own devices.

The remoteness afforded by a vast ocean also made control of the colonies difficult. Added to this was the character of life itself in early America. From countries limited in space and dotted with populous towns, the settlers had come to a land of seemingly unending reach. On such a continent, natural conditions promoted a tough individualism, as people became used to making their own decisions. Government penetrated the backcountry only slowly, and conditions of anarchy often prevailed on the frontier.

Yet the assumption of self-government in the colonies did not go entirely unchallenged. In the 1670s, the Lords of Trade and Plantations, a royal committee established to enforce the mercantile system in the colonies, moved to annul the Massachusetts Bay charter because the colony was resisting the government’s economic policy. James II in 1685 approved a proposal to create a Dominion of New England and place colonies south through New Jersey under its jurisdiction, thereby tightening the Crown’s control over the whole region. A royal governor, Sir Edmund Andros, levied taxes by executive order, implemented a number of other harsh measures, and jailed those who resisted.

When news of the Glorious Revolution (1688-1689), which deposed James II in England, reached Boston, the population rebelled and imprisoned Andros. Under a new charter, Massachusetts and Plymouth were united for the first time in 1691 as the royal colony of Massachusetts Bay. The other New England colonies quickly reinstalled their previous governments.

The English Bill of Rights and the Toleration Act of 1689 affirmed freedom of worship for Christians in the colonies as well as in England and enforced limits on the Crown. Equally important, John Locke’s Second Treatise on Government (1690), the Glorious Revolution’s major theoretical justification, set forth a theory of government based not on divine right but on contract. It contended that the people, endowed with natural rights of life, liberty, and property, had the right to rebel when governments violated their rights.

By the early 18th century, almost all the colonies had been brought under the direct jurisdiction of the British Crown, but under the rules established by the Glorious Revolution. Colonial governors sought to exercise powers that the king had lost in England, but the colonial assemblies, aware of events there, attempted to assert their “rights” and “liberties.” Their leverage rested on two significant powers similar to those held by the English Parliament: the right to vote on taxes and expenditures, and the right to initiate legislation rather than merely react to proposals of the governor.

The legislatures used these rights to check the power of royal governors and to pass other measures to expand their power and influence. The recurring clashes between governor and assembly made colonial politics tumultuous and worked increasingly to awaken the colonists to the divergence between American and English interests. In many cases, the royal authorities did not understand the importance of what the colonial assemblies were doing and simply neglected them. Nonetheless, the precedents and principles established in the conflicts between assemblies and governors eventually became part of the unwritten “constitution” of the colonies. In this way, the colonial legislatures asserted the right of self-government.

THE FRENCH AND INDIAN WAR

France and Britain engaged in a succession of wars in Europe and the Caribbean throughout the 18th century. Though Britain secured certain advantages – primarily in the sugar-rich islands of the Caribbean – the struggles were generally indecisive, and France remained in a powerful position in North America. By 1754, France still had a strong relationship with a number of Native-American tribes in Canada and along the Great Lakes. It controlled the Mississippi River and, by establishing a line of forts and trading posts, had marked out a great crescent-shaped empire stretching from Quebec to New Orleans. The British remained confined to the narrow belt east of the Appalachian Mountains. Thus the French threatened not only the British Empire but also the American colonists themselves, for in holding the Mississippi Valley, France could limit their westward expansion.

An armed clash took place in 1754 at Fort Duquesne, the site where Pittsburgh, Pennsylvania, is now located, between a band of French regulars and Virginia militiamen under the command of 22-year-old George Washington, a Virginia planter and surveyor. The British government attempted to deal with the conflict by calling a meeting of representatives from New York, Pennsylvania, Maryland, and the New England colonies. From June 19 to July 10, 1754, the Albany Congress, as it came to be known, met with the Iroquois in Albany, New York, in order to improve relations with them and secure their loyalty to the British.

But the delegates also declared a union of the American colonies “absolutely necessary for their preservation” and adopted a proposal drafted by Benjamin Franklin. The Albany Plan of Union provided for a president appointed by the king and a grand council of delegates chosen by the assemblies, with each colony to be represented in proportion to its financial contributions to the general treasury. This body would have charge of defense, Native-American relations, and trade and settlement of the west. Most importantly, it would have independent authority to levy taxes. But none of the colonies accepted the plan, since they were not prepared to surrender either the power of taxation or control over the development of the western lands to a central authority.

England’s superior strategic position and her competent leadership ultimately brought victory in the conflict with France, known as the French and Indian War in America and the Seven Years’ War in Europe. Only a modest portion of it was fought in the Western Hemisphere.

In the Peace of Paris (1763), France relinquished all of Canada, the Great Lakes, and the territory east of the Mississippi to the British. The dream of a French empire in North America was over.

Having triumphed over France, Britain was now compelled to face a problem that it had hitherto neglected, the governance of its empire. London thought it essential to organize its now vast possessions to facilitate defense, reconcile the divergent interests of different areas and peoples, and distribute more evenly the cost of imperial administration.

In North America alone, British territories had more than doubled. A population that had been predominantly Protestant and English now included French-speaking Catholics from Quebec, and large numbers of partly Christianized Native Americans. Defense and administration of the new territories, as well as of the old, would require huge sums of money and increased personnel. The old colonial system was obviously inadequate to these tasks. Measures to establish a new one, however, would rouse the latent suspicions of colonials who increasingly would see Britain as no longer a protector of their rights, but rather a danger to them.

Chapter 3.
THE ROAD TO INDEPENDENCE

(The following article is taken from the U.S. Department of State publication, Outline of American History.)

“The Revolution was effected before the war commenced. The Revolution was in the hearts and minds of the people.”

—Former President John Adams, 1818

Throughout the 18th century, the maturing British North American colonies inevitably forged a distinct identity. They grew vastly in economic strength and cultural attainment; virtually all had long years of self-government behind them. In the 1760s their combined population exceeded 1,500,000 – a six-fold increase since 1700. Nonetheless, England and America did not begin an overt parting of the ways until 1763, more than a century and a half after the founding of the first permanent settlement at Jamestown, Virginia.

A NEW COLONIAL SYSTEM

In the aftermath of the French and Indian War, London saw a need for a new imperial design that would involve more centralized control, spread the costs of empire more equitably, and speak to the interests of both French Canadians and North American Indians. The colonies, on the other hand, long accustomed to a large measure of independence, expected more, not less, freedom. And, with the French menace eliminated, they felt far less need for a strong British presence. A scarcely comprehending Crown and Parliament on the other side of the Atlantic found itself contending with colonists trained in self-government and impatient with interference.

The organization of Canada and of the Ohio Valley necessitated policies that would not alienate the French and Indian inhabitants. Here London was in fundamental conflict with the interests of the colonies. Fast increasing in population, and needing more land for settlement, they claimed the right to extend their boundaries as far west as the Mississippi River.

The British government, fearing a series of Indian wars, believed that the lands should be opened on a more gradual basis. Restricting movement was also a way of ensuring royal control over existing settlements before allowing the formation of new ones. The Royal Proclamation of 1763 reserved all the western territory between the Allegheny Mountains, Florida, the Mississippi River, and Quebec for use by Native Americans. Thus the Crown attempted to sweep away every western land claim of the 13 colonies and to stop westward expansion. Although never effectively enforced, this measure, in the eyes of the colonists, constituted a high-handed disregard of their fundamental right to occupy and settle western lands.

More serious in its repercussions was the new British revenue policy. London needed more money to support its growing empire and faced growing taxpayer discontent at home. It seemed reasonable enough that the colonies should pay for their own defense. That would involve new taxes, levied by Parliament – at the expense of colonial self-government.

The first step was the replacement of the Molasses Act of 1733, which placed a prohibitive duty, or tax, on the import of rum and molasses from non-English areas, with the Sugar Act of 1764. This act outlawed the importation of foreign rum; it also put a modest duty on molasses from all sources and levied taxes on wines, silks, coffee, and a number of other luxury items. The hope was that lowering the duty on molasses would reduce the temptation to smuggle the commodity from the Dutch and French West Indies for the rum distilleries of New England. The British government enforced the Sugar Act energetically. Customs officials were ordered to show more effectiveness. British warships in American waters were instructed to seize smugglers, and “writs of assistance,” or warrants, authorized the king’s officers to search suspected premises.

Both the duty imposed by the Sugar Act and the measures to enforce it caused consternation among New England merchants. They contended that payment of even the small duty imposed would be ruinous to their businesses. Merchants, legislatures, and town meetings protested the law. Colonial lawyers protested “taxation without representation,” a slogan that was to persuade many Americans they were being oppressed by the mother country.

Later in 1764, Parliament enacted a Currency Act “to prevent paper bills of credit hereafter issued in any of His Majesty’s colonies from being made legal tender.” Since the colonies were a deficit trade area and were constantly short of hard currency, this measure added a serious burden to the colonial economy. Equally objectionable from the colonial viewpoint was the Quartering Act, passed in 1765, which required colonies to provide royal troops with provisions and barracks.

THE STAMP ACT

A general tax measure sparked the greatest organized resistance. Known as the “Stamp Act,” it required all newspapers, broadsides, pamphlets, licenses, leases, and other legal documents to bear revenue stamps. The proceeds, collected by American customs agents, would be used for “defending, protecting, and securing” the colonies.

Bearing equally on people who did any kind of business, the Stamp Act aroused the hostility of the most powerful and articulate groups in the American population: journalists, lawyers, clergymen, merchants and businessmen, North and South, East and West. Leading merchants organized for resistance and formed nonimportation associations.

Trade with the mother country fell off sharply in the summer of 1765, as prominent men organized themselves into the “Sons of Liberty” – secret organizations formed to protest the Stamp Act, often through violent means. From Massachusetts to South Carolina, mobs, forcing luckless customs agents to resign their offices, destroyed the hated stamps. Militant resistance effectively nullified the Act.

Spurred by delegate Patrick Henry, the Virginia House of Burgesses passed a set of resolutions in May denouncing taxation without representation as a threat to colonial liberties. It asserted that Virginians, enjoying the rights of Englishmen, could be taxed only by their own representatives. The Massachusetts Assembly invited all the colonies to appoint delegates to a “Stamp Act Congress” in New York, held in October 1765, to consider appeals for relief to the Crown and Parliament. Twenty-seven representatives from nine colonies seized the opportunity to mobilize colonial opinion. After much debate, the congress adopted a set of resolutions asserting that “no taxes ever have been or can be constitutionally imposed on them, but by their respective legislatures,” and that the Stamp Act had a “manifest tendency to subvert the rights and liberties of the colonists.”

TAXATION WITHOUT REPRESENTATION

The issue thus drawn centered on the question of representation. The colonists believed they could not be represented in Parliament unless they actually elected members to the House of Commons. But this idea conflicted with the English principle of “virtual representation,” according to which each member of Parliament represented the interests of the whole country and the empire – even if his electoral base consisted of only a tiny minority of property owners from a given district. This theory assumed that all British subjects shared the same interests as the property owners who elected members of Parliament.

The American leaders argued that their only legal relations were with the Crown. It was the king who had agreed to establish colonies beyond the sea and the king who provided them with governments. They asserted that he was equally a king of England and a king of the colonies, but they insisted that the English Parliament had no more right to pass laws for the colonies than any colonial legislature had the right to pass laws for England. In fact, however, their struggle was equally with King George III and Parliament. Factions aligned with the Crown generally controlled Parliament and reflected the king’s determination to be a strong monarch.

The British Parliament rejected the colonial contentions. British merchants, however, feeling the effects of the American boycott, threw their weight behind a repeal movement. In 1766 Parliament yielded, repealing the Stamp Act and modifying the Sugar Act. However, to mollify the supporters of central control over the colonies, Parliament followed these actions with passage of the Declaratory Act, which asserted the authority of Parliament to make laws binding the colonies “in all cases whatsoever.” The colonists had won only a temporary respite from an impending crisis.

THE TOWNSHEND ACTS

The year 1767 brought another series of measures that stirred anew all the elements of discord. Charles Townshend, British chancellor of the exchequer, attempted a new fiscal program in the face of continued discontent over high taxes at home. Intent upon reducing British taxes by making more efficient the collection of duties levied on American trade, he tightened customs administration and enacted duties on colonial imports of paper, glass, lead, and tea from Britain. The “Townshend Acts” were based on the premise that taxes imposed on goods imported by the colonies were legal while internal taxes (like the Stamp Act) were not.

The Townshend Acts were designed to raise revenue that would be used in part to support colonial officials and maintain the British army in America. In response, Philadelphia lawyer John Dickinson, in Letters of a Pennsylvania Farmer, argued that Parliament had the right to control imperial commerce but did not have the right to tax the colonies, whether the duties were external or internal.

The agitation following enactment of the Townshend duties was less violent than that stirred by the Stamp Act, but it was nevertheless strong, particularly in the cities of the Eastern seaboard. Merchants once again resorted to non-importation agreements, and people made do with local products. Colonists, for example, dressed in homespun clothing and found substitutes for tea. They used homemade paper and their houses went unpainted. In Boston, enforcement of the new regulations provoked violence. When customs officials sought to collect duties, they were set upon by the populace and roughly handled. For this infraction, two British regiments were dispatched to protect the customs commissioners.

The presence of British troops in Boston was a standing invitation to disorder. On March 5, 1770, antagonism between citizens and British soldiers again flared into violence. What began as a harmless snowballing of British soldiers degenerated into a mob attack. Someone gave the order to fire. When the smoke had cleared, three Bostonians lay dead in the snow. Dubbed the “Boston Massacre,” the incident was dramatically pictured as proof of British heartlessness and tyranny.

Faced with such opposition, Parliament in 1770 opted for a strategic retreat and repealed all the Townshend duties except that on tea, which was a luxury item in the colonies, imbibed only by a very small minority. To most, the action of Parliament signified that the colonists had won a major concession, and the campaign against England was largely dropped. A colonial embargo on “English tea” continued but was not too scrupulously observed. Prosperity was increasing and most colonial leaders were willing to let the future take care of itself.

SAMUEL ADAMS

During a three-year interval of calm, a relatively small number of radicals strove energetically to keep the controversy alive. They contended that payment of the tax constituted an acceptance of the principle that Parliament had the right to rule over the colonies. They feared that at any time in the future, the principle of parliamentary rule might be applied with devastating effect on all colonial liberties.

The radicals’ most effective leader was Samuel Adams of Massachusetts, who toiled tirelessly for a single end: independence. From the time he graduated from Harvard College in 1743, Adams was a public servant in some capacity – inspector of chimneys, tax-collector, and moderator of town meetings. A consistent failure in business, he was shrewd and able in politics, with the New England town meeting his theater of action.

Adams wanted to free people from their awe of social and political superiors, make them aware of their own power and importance, and thus arouse them to action. Toward these objectives, he published articles in newspapers and made speeches in town meetings, instigating resolutions that appealed to the colonists’ democratic impulses.

In 1772 he induced the Boston town meeting to select a “Committee of Correspondence” to state the rights and grievances of the colonists. The committee opposed a British decision to pay the salaries of judges from customs revenues; it feared that the judges would no longer be dependent on the legislature for their incomes and thus no longer accountable to it, thereby leading to the emergence of “a despotic form of government.” The committee communicated with other towns on this matter and requested them to draft replies. Committees were set up in virtually all the colonies, and out of them grew a base of effective revolutionary organizations. Still, Adams did not have enough fuel to set a fire.

THE BOSTON “TEA PARTY”

In 1773, however, Britain furnished Adams and his allies with an incendiary issue. The powerful East India Company, finding itself in critical financial straits, appealed to the British government, which granted it a monopoly on all tea exported to the colonies. The government also permitted the East India Company to supply retailers directly, bypassing colonial wholesalers. By then, most of the tea consumed in America was imported illegally, duty-free. By selling its tea through its own agents at a price well under the customary one, the East India Company made smuggling unprofitable and threatened to eliminate the independent colonial merchants. Aroused not only by the loss of the tea trade but also by the monopolistic practice involved, colonial traders joined the radicals agitating for independence.

In ports up and down the Atlantic coast, agents of the East India Company were forced to resign. New shipments of tea were either returned to England or warehoused. In Boston, however, the agents defied the colonists; with the support of the royal governor, they made preparations to land incoming cargoes regardless of opposition. On the night of December 16, 1773, a band of men disguised as Mohawk Indians and led by Samuel Adams boarded three British ships lying at anchor and dumped their tea cargo into Boston harbor. Doubting their countrymen’s commitment to principle, they feared that if the tea were landed, colonists would actually purchase the tea and pay the tax.

A crisis now confronted Britain. The East India Company had carried out a parliamentary statute. If the destruction of the tea went unpunished, Parliament would admit to the world that it had no control over the colonies. Official opinion in Britain almost unanimously condemned the Boston Tea Party as an act of vandalism and advocated legal measures to bring the insurgent colonists into line.

THE COERCIVE ACTS

Parliament responded with new laws that the colonists called the “Coercive” or “Intolerable Acts.” The first, the Boston Port Bill, closed the port of Boston until the tea was paid for. The action threatened the very life of the city, for to prevent Boston from having access to the sea meant economic disaster. Other enactments restricted local authority and banned most town meetings held without the governor’s consent. A Quartering Act required local authorities to find suitable quarters for British troops, in private homes if necessary. Instead of subduing and isolating Massachusetts, as Parliament intended, these acts rallied its sister colonies to its aid. The Quebec Act, passed at nearly the same time, extended the boundaries of the province of Quebec south to the Ohio River. In conformity with previous French practice, it provided for trials without jury, did not establish a representative assembly, and gave the Catholic Church semi-established status. By disregarding old charter claims to western lands, it threatened to block colonial expansion to the North and Northwest; its recognition of the Roman Catholic Church outraged the Protestant sects that dominated every colony. Though the Quebec Act had not been passed as a punitive measure, Americans associated it with the Coercive Acts, and all became known as the “Five Intolerable Acts.”

At the suggestion of the Virginia House of Burgesses, colonial representatives met in Philadelphia on September 5, 1774, “to consult upon the present unhappy state of the Colonies.” Delegates to this meeting, known as the First Continental Congress, were chosen by provincial congresses or popular conventions. Only Georgia failed to send a delegate; the total number of 55 was large enough for diversity of opinion, but small enough for genuine debate and effective action. The division of opinion in the colonies posed a genuine dilemma for the delegates. They would have to give an appearance of firm unanimity to induce the British government to make concessions. But they also would have to avoid any show of radicalism or spirit of independence that would alarm more moderate Americans.

A cautious keynote speech, followed by a “resolve” that no obedience was due the Coercive Acts, ended with adoption of a set of resolutions affirming the right of the colonists to “life, liberty, and property,” and the right of provincial legislatures to set “all cases of taxation and internal polity.” The most important action taken by the Congress, however, was the formation of a “Continental Association” to reestablish the trade boycott. It set up a system of committees to inspect customs entries, publish the names of merchants who violated the agreements, confiscate their imports, and encourage frugality, economy, and industry.

The Continental Association immediately assumed the leadership in the colonies, spurring new local organizations to end what remained of royal authority. Led by the pro-independence leaders, they drew their support not only from the less well-to-do, but from many members of the professional class (especially lawyers), most of the planters of the Southern colonies, and a number of merchants. They intimidated the hesitant into joining the popular movement and punished the hostile; began the collection of military supplies and the mobilization of troops; and fanned public opinion into revolutionary ardor.

Many of those opposed to British encroachment on American rights nonetheless favored discussion and compromise as the proper solution. This group included Crown-appointed officers, Quakers and members of other religious sects opposed to the use of violence, numerous merchants (especially in the middle colonies), and some discontented farmers and frontiersmen in the Southern colonies.

The king might well have effected an alliance with these moderates and, by timely concessions, so strengthened their position that the revolutionaries would have found it difficult to proceed with hostilities. But George III had no intention of making concessions. In September 1774, scorning a petition by Philadelphia Quakers, he wrote, “The die is now cast, the Colonies must either submit or triumph.” This action isolated Loyalists who were appalled and frightened by the course of events following the Coercive Acts.

THE REVOLUTION BEGINS

General Thomas Gage, an amiable English gentleman with an American-born wife, commanded the garrison at Boston, where political activity had almost wholly replaced trade. Gage’s main duty in the colonies had been to enforce the Coercive Acts. When news reached him that the Massachusetts colonists were collecting powder and military stores at the town of Concord, 32 kilometers away, Gage sent a strong detail to confiscate these munitions.

After a night of marching, the British troops reached the village of Lexington on April 19, 1775, and saw a grim band of 77 Minutemen – so named because they were said to be ready to fight in a minute – through the early morning mist. The Minutemen intended only a silent protest, but Marine Major John Pitcairn, the leader of the British troops, yelled, “Disperse, you damned rebels! You dogs, run!” The leader of the Minutemen, Captain John Parker, told his troops not to fire unless fired at first. The Americans were withdrawing when someone fired a shot, which led the British troops to fire at the Minutemen. The British then charged with bayonets, leaving eight dead and 10 wounded. In the often-quoted phrase of 19th century poet Ralph Waldo Emerson, this was “the shot heard round the world.”

The British pushed on to Concord. The Americans had taken away most of the munitions, but they destroyed whatever was left. In the meantime, American forces in the countryside had mobilized to harass the British on their long return to Boston. All along the road, behind stone walls, hillocks, and houses, militiamen from “every Middlesex village and farm” made targets of the bright red coats of the British soldiers. By the time Gage’s weary detachment stumbled into Boston, it had suffered more than 250 killed and wounded. The Americans lost 93 men.

The Second Continental Congress met in Philadelphia, Pennsylvania, on May 10. The Congress voted to go to war, inducting the colonial militias into continental service. It appointed Colonel George Washington of Virginia as their commander-in-chief on June 15. Within two days, the Americans had incurred high casualties at Bunker Hill just outside Boston. Congress also ordered American expeditions to march northward into Canada by fall. Capturing Montreal, they failed in a winter assault on Quebec, and eventually retreated to New York.

Despite the outbreak of armed conflict, the idea of complete separation from England was still repugnant to many members of the Continental Congress. In July, it adopted the Olive Branch Petition, begging the king to prevent further hostile actions until some sort of agreement could be worked out. King George rejected it; instead, on August 23, 1775, he issued a proclamation declaring the colonies to be in a state of rebellion.

Britain had expected the Southern colonies to remain loyal, in part because of their reliance on slavery. Many in the Southern colonies feared that a rebellion against the mother country would also trigger a slave uprising. In November 1775, Lord Dunmore, the governor of Virginia, tried to capitalize on that fear by offering freedom to all slaves who would fight for the British. Instead, his proclamation drove to the rebel side many Virginians who would otherwise have remained Loyalist.

The governor of North Carolina, Josiah Martin, also urged North Carolinians to remain loyal to the Crown. When 1,500 men answered Martin’s call, they were defeated by revolutionary armies before British troops could arrive to help.

British warships continued down the coast to Charleston, South Carolina, and opened fire on the city in early June 1776. But South Carolinians had time to prepare, and repulsed the British by the end of the month. They would not return South for more than two years.

COMMON SENSE AND INDEPENDENCE

In January 1776, Thomas Paine, a radical political theorist and writer who had come to America from England in 1774, published a 50-page pamphlet, Common Sense. Within three months, it sold 100,000 copies. Paine attacked the idea of a hereditary monarchy, declaring that one honest man was worth more to society than “all the crowned ruffians that ever lived.” He presented the alternatives – continued submission to a tyrannical king and an outworn government, or liberty and happiness as a self-sufficient, independent republic. Circulated throughout the colonies, Common Sense helped to crystallize a decision for separation.

There still remained the task, however, of gaining each colony’s approval of a formal declaration. On June 7, Richard Henry Lee of Virginia introduced a resolution in the Second Continental Congress, declaring, “That these United Colonies are, and of right ought to be, free and independent states. …” Immediately, a committee of five, headed by Thomas Jefferson of Virginia, was appointed to draft a document for a vote.

Largely Jefferson’s work, the Declaration of Independence, adopted July 4, 1776, not only announced the birth of a new nation, but also set forth a philosophy of human freedom that would become a dynamic force throughout the entire world. The Declaration drew upon French and English Enlightenment political philosophy, but one influence in particular stands out: John Locke’s Second Treatise on Government. Locke took conceptions of the traditional rights of Englishmen and universalized them into the natural rights of all humankind. The Declaration’s familiar opening passage echoes Locke’s social-contract theory of government:

We hold these truths to be self-evident, that all men are created equal,

that they are endowed by their Creator with certain unalienable Rights, that

among these are Life, Liberty and the pursuit of Happiness. – That to secure

these rights, Governments are instituted among Men, deriving their just

powers from the consent of the governed, – That whenever any Form of

Government becomes destructive of these ends, it is the Right of the People

to alter or to abolish it, and to institute new Government, laying its

foundation on such principles and organizing its powers in such form, as to

them shall seem most likely to effect their Safety and Happiness.

Jefferson linked Locke’s principles directly to the situation in the colonies. To fight for American independence was to fight for a government based on popular consent in place of a government by a king who had “combined with others to subject us to a jurisdiction foreign to our constitution, and unacknowledged by our laws. …” Only a government based on popular consent could secure natural rights to life, liberty, and the pursuit of happiness. Thus, to fight for American independence was to fight on behalf of one’s own natural rights.

DEFEATS AND VICTORIES

Although the Americans suffered severe setbacks for months after independence was declared, their tenacity and perseverance eventually paid off. During August 1776, in the Battle of Long Island in New York, Washington’s position became untenable, and he executed a masterly retreat in small boats from Brooklyn to the Manhattan shore. British General William Howe twice hesitated and allowed the Americans to escape. By November, however, Howe had captured Fort Washington on Manhattan Island. New York City would remain under British control until the end of the war.

That December, Washington’s forces were near collapse, as supplies and promised aid failed to materialize. Howe again missed his chance to crush the Americans by deciding to wait until spring to resume fighting. On Christmas Day, December 25, 1776, Washington crossed the Delaware River, north of Trenton, New Jersey. In the early-morning hours of December 26, his troops surprised the British garrison there, taking more than 900 prisoners. A week later, on January 3, 1777, Washington attacked the British at Princeton, regaining most of the territory formally occupied by the British. The victories at Trenton and Princeton revived flagging American spirits.

In September 1777, however, Howe defeated the American army at Brandywine in Pennsylvania and occupied Philadelphia, forcing the Continental Congress to flee. Washington had to endure the bitterly cold winter of 1777-1778 at Valley Forge, Pennsylvania, lacking adequate food, clothing, and supplies. Farmers and merchants exchanged their goods for British gold and silver rather than for dubious paper money issued by the Continental Congress and the states.

Valley Forge was the lowest ebb for Washington’s Continental Army, but elsewhere 1777 proved to be the turning point in the war. British General John Burgoyne, moving south from Canada, attempted to invade New York and New England via Lake Champlain and the Hudson River. He had too much heavy equipment to negotiate the wooded and marshy terrain. On August 6, at Oriskany, New York, a band of Loyalists and Native Americans under Burgoyne’s command ran into a mobile and seasoned American force that managed to halt their advance. A few days later at Bennington, Vermont, more of Burgoyne’s forces, seeking much-needed supplies, were pushed back by American troops.

Moving to the west side of the Hudson River, Burgoyne’s army advanced on Albany. The Americans were waiting for him. Led by Benedict Arnold – who would later betray the Americans at West Point, New York – the colonials twice repulsed the British. Having by this time incurred heavy losses, Burgoyne fell back to Saratoga, New York, where a vastly superior American force under General Horatio Gates surrounded the British troops. On October 17, 1777, Burgoyne surrendered his entire army – six generals, 300 other officers, and 5,500 enlisted personnel.

FRANCO-AMERICAN ALLIANCE

In France, enthusiasm for the American cause was high: The French intellectual world was itself stirring against feudalism and privilege. However, the Crown lent its support to the colonies for geopolitical rather than ideological reasons: The French government had been eager for reprisal against Britain ever since France’s defeat in 1763. To further the American cause, Benjamin Franklin was sent to Paris in 1776. His wit, guile, and intellect soon made their presence felt in the French capital, and played a major role in winning French assistance.

France began providing aid to the colonies in May 1776, when it sent 14 ships with war supplies to America. In fact, most of the gunpowder used by the American armies came from France. After Britain’s defeat at Saratoga, France saw an opportunity to seriously weaken its ancient enemy and restore the balance of power that had been upset by the Seven Years’ War (called the French and Indian War in the American colonies). On February 6, 1778, the colonies and France signed a Treaty of Amity and Commerce, in which France recognized the United States and offered trade concessions. They also signed a Treaty of Alliance, which stipulated that if France entered the war, neither country would lay down its arms until the colonies won their independence, that neither would conclude peace with Britain without the consent of the other, and that each guaranteed the other’s possessions in America. This was the only bilateral defense treaty signed by the United States or its predecessors until 1949.

The Franco-American alliance soon broadened the conflict. In June 1778 British ships fired on French vessels, and the two countries went to war. In 1779 Spain, hoping to reacquire territories taken by Britain in the Seven Years’ War, entered the conflict on the side of France, but not as an ally of the Americans. In 1780 Britain declared war on the Dutch, who had continued to trade with the Americans. The combination of these European powers, with France in the lead, was a far greater threat to Britain than the American colonies standing alone.

THE BRITISH MOVE SOUTH

With the French now involved, the British, still believing that most Southerners were Loyalists, stepped up their efforts in the Southern colonies. A campaign began in late 1778, with the capture of Savannah, Georgia. Shortly thereafter, British troops and naval forces converged on Charleston, South Carolina, the principal Southern port. They managed to bottle up American forces on the Charleston peninsula. On May 12, 1780, General Benjamin Lincoln surrendered the city and its 5,000 troops, in the greatest American defeat of the war.

But the reversal in fortune only emboldened the American rebels. South Carolinians began roaming the countryside, attacking British supply lines. In July, American General Horatio Gates, who had assembled a replacement force of untrained militiamen, rushed to Camden, South Carolina, to confront British forces led by General Charles Cornwallis. But Gates’s makeshift army panicked and ran when confronted by the British regulars. Cornwallis’s troops met the Americans several more times, but the most significant battle took place at Cowpens, South Carolina, in early 1781, where the Americans soundly defeated the British. After an exhausting but unproductive chase through North Carolina, Cornwallis set his sights on Virginia.

VICTORY AND INDEPENDENCE

In July 1780 France’s King Louis XVI had sent to America an expeditionary force of 6,000 men under the Comte Jean de Rochambeau. In addition, the French fleet harassed British shipping and blocked reinforcement and resupply of British forces in Virginia. French and American armies and navies, totaling 18,000 men, parried with Cornwallis all through the summer and into the fall. Finally, on October 19, 1781, after being trapped at Yorktown near the mouth of Chesapeake Bay, Cornwallis surrendered his army of 8,000 British soldiers.

Although Cornwallis’s defeat did not immediately end the war – which would drag on inconclusively for almost two more years – a new British government decided to pursue peace negotiations in Paris in early 1782, with the American side represented by Benjamin Franklin, John Adams, and John Jay. On April 15, 1783, Congress approved the final treaty. Signed on September 3, the Treaty of Paris acknowledged the independence, freedom, and sovereignty of the 13 former colonies, now states. The new United States stretched west to the Mississippi River, north to Canada, and south to Florida, which was returned to Spain. The fledgling colonies that Richard Henry Lee had spoken of more than seven years before had finally become “free and independent states.”

The task of knitting together a nation remained.

Chapter 4.
THE FORMATION OF A NATIONAL GOVERNMENT

(The following article is taken from the U.S. Department of State publication, Outline of American History.)

“Every man, and every body of men on Earth, possesses the right of self-government.”

—Drafter of the Declaration of Independence Thomas Jefferson, 1790

STATE CONSTITUTIONS

The success of the Revolution gave Americans the opportunity to give legal form to their ideals as expressed in the Declaration of Independence, and to remedy some of their grievances through state constitutions. As early as May 10, 1776, Congress had passed a resolution advising the colonies to form new governments “such as shall best conduce to the happiness and safety of their constituents.” Some of them had already done so, and within a year after the Declaration of Independence, all but three had drawn up constitutions.

The new constitutions showed the impact of democratic ideas. None made any drastic break with the past, since all were built on the solid foundation of colonial experience and English practice. But each was also animated by the spirit of republicanism, an ideal that had long been praised by Enlightenment philosophers.

Naturally, the first objective of the framers of the state constitutions was to secure those “unalienable rights” whose violation had caused the former colonies to repudiate their connection with Britain. Thus, each constitution began with a declaration or bill of rights. Virginia’s, which served as a model for all the others, included a declaration of principles: popular sovereignty, rotation in office, freedom of elections, and an enumeration of fundamental liberties: moderate bail and humane punishment, speedy trial by jury, freedom of the press and of conscience, and the right of the majority to reform or alter the government.

Other states enlarged the list of liberties to freedom of speech, of assembly, and of petition. Their constitutions frequently included such provisions as the right to bear arms, to a writ of habeas corpus, to inviolability of domicile, and to equal protection under the law. Moreover, all prescribed a three-branch structure of government – executive, legislative, and judiciary – each checked and balanced by the others. Pennsylvania’s constitution was the most radical. In that state, Philadelphia artisans, Scots-Irish frontiersmen, and German-speaking farmers had taken control. The provincial congress adopted a constitution that permitted every male taxpayer and his sons to vote, required rotation in office (no one could serve as a representative more than four years out of every seven), and set up a single-chamber legislature.

The state constitutions had some glaring limitations, particularly by more recent standards. Constitutions established to guarantee people their natural rights did not secure for everyone the most fundamental natural right – equality. The colonies south of Pennsylvania excluded their slave populations from their inalienable rights as human beings. Women had no political rights. No state went so far as to permit universal male suffrage, and even in those states that permitted all taxpayers to vote (Delaware, North Carolina, and Georgia, in addition to Pennsylvania), office-holders were required to own a certain amount of property.

THE ARTICLES OF CONFEDERATION

The struggle with England had done much to change colonial attitudes. Local assemblies had rejected the Albany Plan of Union in 1754, refusing to surrender even the smallest part of their autonomy to any other body, even one they themselves had elected. But in the course of the Revolution, mutual aid had proved effective, and the fear of relinquishing individual authority had lessened to a large degree.

John Dickinson produced the “Articles of Confederation and Perpetual Union” in 1776. The Continental Congress adopted them in November 1777, and they went into effect in 1781, having been ratified by all the states. Reflecting the fragility of a nascent sense of nationhood, the Articles provided only for a very loose union. The national government lacked the authority to set up tariffs, to regulate commerce, and to levy taxes. It possessed scant control of international relations: A number of states had begun their own negotiations with foreign countries. Nine states had their own armies, several their own navies. In the absence of a sound common currency, the new nation conducted its commerce with a curious hodgepodge of coins and a bewildering variety of state and national paper bills, all fast depreciating in value.

Economic difficulties after the war prompted calls for change. The end of the war had a severe effect on merchants who supplied the armies of both sides and who had lost the advantages deriving from participation in the British mercantile system. The states gave preference to American goods in their tariff policies, but these were inconsistent, leading to the demand for a stronger central government to implement a uniform policy.

Farmers probably suffered the most from economic difficulties following the Revolution. The supply of farm produce exceeded demand; unrest centered chiefly among farmer-debtors who wanted strong remedies to avoid foreclosure on their property and imprisonment for debt. Courts were clogged with suits for payment filed by their creditors. All through the summer of 1786, popular conventions and informal gatherings in several states demanded reform in the state administrations.

That autumn, mobs of farmers in Massachusetts under the leadership of a former army captain, Daniel Shays, began forcibly to prevent the county courts from sitting and passing further judgments for debt, pending the next state election. In January 1787 a ragtag army of 1,200 farmers moved toward the federal arsenal at Springfield. The rebels, armed chiefly with staves and pitchforks, were repulsed by a small state militia force; General Benjamin Lincoln then arrived with reinforcements from Boston and routed the remaining Shaysites, whose leader escaped to Vermont. The government captured 14 rebels and sentenced them to death, but ultimately pardoned some and let the others off with short prison terms. After the defeat of the rebellion, a newly elected legislature, whose majority sympathized with the rebels, met some of their demands for debt relief.

THE PROBLEM OF EXPANSION

With the end of the Revolution, the United States again had to face the old unsolved Western question, the problem of expansion, with its complications of land, fur trade, Indians, settlement, and local government. Lured by the richest land yet found in the country, pioneers poured over the Appalachian Mountains and beyond. By 1775 the far-flung outposts scattered along the waterways had tens of thousands of settlers. Separated by mountain ranges and hundreds of kilometers from the centers of political authority in the East, the inhabitants established their own governments. Settlers from all the Tidewater states pressed on into the fertile river valleys, hardwood forests, and rolling prairies of the interior. By 1790 the population of the trans-Appalachian region numbered well over 120,000.

Before the war, several colonies had laid extensive and often overlapping claims to land beyond the Appalachians. To those without such claims this rich territorial prize seemed unfairly apportioned. Maryland, speaking for the latter group, introduced a resolution that the western lands be considered common property to be parceled by the Congress into free and independent governments. This idea was not received enthusiastically. Nonetheless, in 1780 New York led the way by ceding its claims. In 1784 Virginia, which held the grandest claims, relinquished all land north of the Ohio River. Other states ceded their claims, and it became apparent that Congress would come into possession of all the lands north of the Ohio River and west of the Allegheny Mountains. This common possession of millions of hectares was the most tangible evidence yet of nationality and unity, and gave a certain substance to the idea of national sovereignty. At the same time, these vast territories were a problem that required solution.

The Confederation Congress established a system of limited self-government for this new national Northwest Territory. The Northwest Ordinance of 1787 provided for its organization, initially as a single district, ruled by a governor and judges appointed by the Congress. When this territory had 5,000 free male inhabitants of voting age, it was to be entitled to a legislature of two chambers, itself electing the lower house. In addition, it could at that time send a nonvoting delegate to Congress. Three to five states would be formed as the territory was settled. Whenever any one of them had 60,000 free inhabitants, it was to be admitted to the Union “on an equal footing with the original states in all respects.” The ordinance guaranteed civil rights and liberties, encouraged education, and prohibited slavery or other forms of involuntary servitude.

The new policy repudiated the time-honored concept that colonies existed for the benefit of the mother country, were politically subordinate, and peopled by social inferiors. Instead, it established the principle that colonies (“territories”) were an extension of the nation and entitled, not as a privilege but as a right, to all the benefits of equality.

CONSTITUTIONAL CONVENTION

By the time the Northwest Ordinance was enacted, American leaders were in the midst of drafting a new and stronger constitution to replace the Articles of Confederation. Their presiding officer, George Washington, had written accurately that the states were united only by a “rope of sand.” Disputes between Maryland and Virginia over navigation on the Potomac River led to a conference of representatives of five states at Annapolis, Maryland, in 1786. One of the delegates, Alexander Hamilton of New York, convinced his colleagues that commerce was bound up with large political and economic questions. What was required was a fundamental rethinking of the Confederation.

The Annapolis conference issued a call for all the states to appoint representatives to a convention to be held the following spring in Philadelphia. The Continental Congress was at first indignant over this bold step, but it acquiesced after Washington gave the project his backing and was elected a delegate. During the next fall and winter, elections were held in all states but Rhode Island.

A remarkable gathering of notables assembled at the Federal Convention in May 1787. The state legislatures sent leaders with experience in colonial and state governments, in Congress, on the bench, and in the army. Washington, regarded as the country’s first citizen because of his integrity and his military leadership during the Revolution, was chosen as presiding officer.

Prominent among the more active members were two Pennsylvanians: Gouverneur Morris, who clearly saw the need for national government, and James Wilson, who labored indefatigably for the national idea. Also elected by Pennsylvania was Benjamin Franklin, nearing the end of an extraordinary career of public service and scientific achievement. From Virginia came James Madison, a practical young statesman, a thorough student of politics and history, and, according to a colleague, “from a spirit of industry and application … the best-informed man on any point in debate.” He would be recognized as the “Father of the Constitution.”

Massachusetts sent Rufus King and Elbridge Gerry, young men of ability and experience. Roger Sherman, shoemaker turned judge, was one of the representatives from Connecticut. From New York came Alexander Hamilton, who had proposed the meeting. Absent from the Convention were Thomas Jefferson, who was serving as minister representing the United States in France, and John Adams, serving in the same capacity in Great Britain. Youth predominated among the 55 delegates-the average age was 42.

Congress had authorized the Convention merely to draft amendments to the Articles of Confederation but, as Madison later wrote, the delegates, “with a manly confidence in their country,” simply threw the Articles aside and went ahead with the building of a wholly new form of government.

They recognized that the paramount need was to reconcile two different powers – the power of local control, which was already being exercised by the 13 semi-independent states, and the power of a central government. They adopted the principle that the functions and powers of the national government – being new, general, and inclusive – had to be carefully defined and stated, while all other functions and powers were to be understood as belonging to the states. But realizing that the central government had to have real power, the delegates also generally accepted the fact that the government should be authorized, among other things, to coin money, to regulate commerce, to declare war, and to make peace.

DEBATE AND COMPROMISE

The 18th-century statesmen who met in Philadelphia were adherents of Montesquieu’s concept of the balance of power in politics. This principle was supported by colonial experience and strengthened by the writings of John Locke, with which most of the delegates were familiar. These influences led to the conviction that three equal and coordinate branches of government should be established. Legislative, executive, and judicial powers were to be so harmoniously balanced that no one could ever gain control. The delegates agreed that the legislative branch, like the colonial legislatures and the British Parliament, should consist of two houses.

On these points there was unanimity within the assembly. But sharp differences also arose. Representatives of the small states – New Jersey, for instance – objected to changes that would reduce their influence in the national government by basing representation upon population rather than upon statehood, as was the case under the Articles of Confederation.

On the other hand, representatives of large states, like Virginia, argued for proportionate representation. This debate threatened to go on endlessly until Roger Sherman came forward with arguments for representation in proportion to the population of the states in one house of Congress, the House of Representatives, and equal representation in the other, the Senate.

The alignment of large against small states then dissolved. But almost every succeeding question raised new divisions, to be resolved only by new compromises. Northerners wanted slaves counted when determining each state’s tax share, but not in determining the number of seats a state would have in the House of Representatives. According to a compromise reached with little dissent, tax levies and House membership would be apportioned according to the number of free inhabitants plus three-fifths of the slaves.

Certain members, such as Sherman and Elbridge Gerry, still smarting from Shays’s Rebellion, feared that the mass of people lacked sufficient wisdom to govern themselves and thus wished no branch of the federal government to be elected directly by the people. Others thought the national government should be given as broad a popular base as possible. Some delegates wished to exclude the growing West from the opportunity of statehood; others championed the equality principle established in the Northwest Ordinance of 1787.

There was no serious difference on such national economic questions as paper money, laws concerning contract obligations, or the role of women, who were excluded from politics. But there was a need for balancing sectional economic interests; for settling arguments as to the powers, term, and selection of the chief executive; and for solving problems involving the tenure of judges and the kind of courts to be established.

Laboring through a hot Philadelphia summer, the convention finally achieved a draft incorporating in a brief document the organization of the most complex government yet devised – one that would be supreme within a clearly defined and limited sphere. It would have full power to levy taxes, borrow money, establish uniform duties and excise taxes, coin money, regulate interstate commerce, fix weights and measures, grant patents and copyrights, set up post offices, and build post roads. It also was authorized to raise and maintain an army and navy, manage Native-American affairs, conduct foreign policy, and wage war. It could pass laws for naturalizing foreigners and controlling public lands; it could admit new states on a basis of absolute equality with the old. The power to pass all necessary and proper laws for executing these clearly defined powers rendered the federal government able to meet the needs of later generations and of a greatly expanded body politic.

The principle of separation of powers had already been given a fair trial in most state constitutions and had proved sound. Accordingly, the convention set up a governmental system with separate legislative, executive, and judiciary branches – each checked by the others. Thus congressional enactments were not to become law until approved by the president. And the president was to submit the most important of his appointments and all his treaties to the Senate for confirmation. The president, in turn, could be impeached and removed by Congress. The judiciary was to hear all cases arising under federal laws and the Constitution; in effect, the courts were empowered to interpret both the fundamental and the statute law. But members of the judiciary, appointed by the president and confirmed by the Senate, could also be impeached by Congress.

To protect the Constitution from hasty alteration, Article V stipulated that amendments to the Constitution be proposed either by two-thirds of both houses of Congress or by two-thirds of the states, meeting in convention. The proposals were to be ratified by one of two methods: either by the legislatures of three-fourths of the states, or by convention in three-fourths of the states, with the Congress proposing the method to be used.

Finally, the convention faced the most important problem of all: How should the powers given to the new government be enforced? Under the Articles of Confederation, the national government had possessed – on paper – significant powers, which, in practice, had come to naught, for the states paid no attention to them. What was to save the new government from the same fate?

At the outset, most delegates furnished a single answer – the use of force. But it was quickly seen that the application of force upon the states would destroy the Union. The decision was that the government should not act upon the states but upon the people within the states, and should legislate for and upon all the individual residents of the country. As the keystone of the Constitution, the convention adopted two brief but highly significant statements:

Congress shall have power … to make all Laws which shall be necessary and proper for carrying into Execution the … Powers vested by this Constitution in the Government of the United States. …

(Article I, Section 7)

This Constitution, and the Laws of the United States which shall be made in Pursuance thereof; and all Treaties made, or which shall be made, under the Authority of the United States, shall be the supreme Law of the Land; and the Judges in every State shall be bound thereby, any Thing in the Constitution or Laws of any State to the Contrary notwithstanding.

(Article VI)

Thus the laws of the United States became enforceable in its own national courts, through its own judges and marshals, as well as in the state courts through the state judges and state law officers.

Debate continues to this day about the motives of those who wrote the Constitution. In 1913 historian Charles Beard, in An Economic Interpretation of the Constitution, argued that the Founding Fathers represented emerging commercial-capitalist interests that needed a strong national government. He also believed many may have been motivated by personal holdings of large amounts of depreciated government securities. However, James Madison, principal drafter of the Constitution, held no bonds and was a Virginia planter. Conversely, some opponents of the Constitution owned large amounts of bonds and securities. Economic interests influenced the course of the debate, but so did state, sectional, and ideological interests. Equally important was the idealism of the framers. Products of the Enlightenment, the Founding Fathers designed a government that they believed would promote individual liberty and public virtue. The ideals embodied in the U.S. Constitution remain an essential element of the American national identity.

RATIFICATION AND THE BILL OF RIGHTS

On September 17, 1787, after 16 weeks of deliberation, the finished Constitution was signed by 39 of the 42 delegates present. Franklin, pointing to the half-sun painted in brilliant gold on the back of Washington’s chair, said:

I have often in the course of the session … looked at that [chair] behind the president, without being able to tell whether it was rising or setting; but now, at length, I have the happiness to know that it is a rising, and not a setting, sun.

The convention was over; the members “adjourned to the City Tavern, dined together, and took a cordial leave of each other.” Yet a crucial part of the struggle for a more perfect union remained to be faced. The consent of popularly elected state conventions was still required before the document could become effective.

The convention had decided that the Constitution would take effect upon ratification by conventions in nine of the 13 states. By June 1788 the required nine states had ratified the Constitution, but the large states of Virginia and New York had not. Most people felt that without their support the Constitution would never be honored. To many, the document seemed full of dangers: Would not the strong central government that it established tyrannize them, oppress them with heavy taxes, and drag them into wars?

Differing views on these questions brought into existence two parties, the Federalists, who favored a strong central government, and the Antifederalists, who preferred a loose association of separate states. Impassioned arguments on both sides were voiced by the press, the legislatures, and the state conventions.

In Virginia, the Antifederalists attacked the proposed new government by challenging the opening phrase of the Constitution: “We the People of the United States.” Without using the individual state names in the Constitution, the delegates argued, the states would not retain their separate rights or powers. Virginia Antifederalists were led by Patrick Henry, who became the chief spokesman for back-country farmers who feared the powers of the new central government. Wavering delegates were persuaded by a proposal that the Virginia convention recommend a bill of rights, and Antifederalists joined with the Federalists to ratify the Constitution on June 25.

In New York, Alexander Hamilton, John Jay, and James Madison pushed for the ratification of the Constitution in a series of essays known as The Federalist Papers. The essays, published in New York newspapers, provided a now-classic argument for a central federal government, with separate executive, legislative, and judicial branches that checked and balanced one another. With The Federalist Papers influencing the New York delegates, the Constitution was ratified on July 26.

Antipathy toward a strong central government was only one concern among those opposed to the Constitution; of equal concern to many was the fear that the Constitution did not protect individual rights and freedoms sufficiently. Virginian George Mason, author of Virginia’s Declaration of Rights of 1776, was one of three delegates to the Constitutional Convention who had refused to sign the final document because it did not enumerate individual rights. Together with Patrick Henry, he campaigned vigorously against ratification of the Constitution by Virginia. Indeed, five states, including Massachusetts, ratified the Constitution on the condition that such amendments be added immediately.

When the first Congress convened in New York City in September 1789, the calls for amendments protecting individual rights were virtually unanimous. Congress quickly adopted 12 such amendments; by December 1791, enough states had ratified 10 amendments to make them part of the Constitution. Collectively, they are known as the Bill of Rights. Among their provisions: freedom of speech, press, religion, and the right to assemble peacefully, protest, and demand changes (First Amendment); protection against unreasonable searches, seizures of property, and arrest (Fourth Amendment); due process of law in all criminal cases (Fifth Amendment); right to a fair and speedy trial (Sixth Amendment); protection against cruel and unusual punishment (Eighth Amendment); and provision that the people retain additional rights not listed in the Constitution (Ninth Amendment).

Since the adoption of the Bill of Rights, only 17 more amendments have been added to the Constitution. Although a number of the subsequent amendments revised the federal government’s structure and operations, most followed the precedent established by the Bill of Rights and expanded individual rights and freedoms.

PRESIDENT WASHINGTON

One of the last acts of the Congress of the Confederation was to arrange for the first presidential election, setting March 4, 1789, as the date that the new government would come into being. One name was on everyone’s lips for the new chief of state – George Washington. He was unanimously chosen president and took the oath of office at his inauguration on April 30, 1789. In words spoken by every president since, Washington pledged to execute the duties of the presidency faithfully and, to the best of his ability, to “preserve, protect, and defend the Constitution of the United States.”

When Washington took office, the new Constitution enjoyed neither tradition nor the full backing of organized public opinion. The new government had to create its own machinery and legislate a system of taxation that would support it. Until a judiciary could be established, laws could not be enforced. The army was small. The navy had ceased to exist.

Congress quickly created the departments of State and Treasury, with Thomas Jefferson and Alexander Hamilton as their respective secretaries. Departments of War and Justice were also created. Since Washington preferred to make decisions only after consulting those men whose judgment he valued, the American presidential Cabinet came into existence, consisting of the heads of all the departments that Congress might create. Simultaneously, Congress provided for a federal judiciary – a Supreme Court, with one chief justice and five associate justices, three circuit courts, and 13 district courts.

Meanwhile, the country was growing steadily and immigration from Europe was increasing. Americans were moving westward: New Englanders and Pennsylvanians into Ohio; Virginians and Carolinians into Kentucky and Tennessee. Good farms were to be had for small sums; labor was in strong demand. The rich valley stretches of upper New York, Pennsylvania, and Virginia soon became great wheat-growing areas.

Although many items were still homemade, the Industrial Revolution was dawning in the United States. Massachusetts and Rhode Island were laying the foundation of important textile industries; Connecticut was beginning to turn out tinware and clocks; New York, New Jersey, and Pennsylvania were producing paper, glass, and iron. Shipping had grown to such an extent that on the seas the United States was second only to Britain. Even before 1790, American ships were traveling to China to sell furs and bring back tea, spices, and silk.

At this critical juncture in the country’s growth, Washington’s wise leadership was crucial. He organized a national government, developed policies for settlement of territories previously held by Britain and Spain, stabilized the northwestern frontier, and oversaw the admission of three new states: Vermont (1791), Kentucky (1792), and Tennessee (1796). Finally, in his Farewell Address, he warned the nation to “steer clear of permanent alliances with any portion of the foreign world.” This advice influenced American attitudes toward the rest of the world for generations to come.

HAMILTON VS. JEFFERSON

A conflict took shape in the 1790s between America’s first political parties. Indeed, the Federalists, led by Alexander Hamilton, and the Republicans (also called Democratic-Republicans), led by Thomas Jefferson, were the first political parties in the Western world. Unlike loose political groupings in the British House of Commons or in the American colonies before the Revolution, both had reasonably consistent and principled platforms, relatively stable popular followings, and continuing organizations.

The Federalists in the main represented the interests of trade and manufacturing, which they saw as forces of progress in the world. They believed these could be advanced only by a strong central government capable of establishing sound public credit and a stable currency. Openly distrustful of the latent radicalism of the masses, they could nonetheless credibly appeal to workers and artisans. Their political stronghold was in the New England states. Seeing England as in many respects an example the United States should try to emulate, they favored good relations with their former mother country.

Although Alexander Hamilton was never able to muster the popular appeal to stand successfully for elective office, he was far and away the Federalists’ main generator of ideology and public policy. He brought to public life a love of efficiency, order, and organization. In response to the call of the House of Representatives for a plan for the “adequate support of public credit,” he laid down and supported principles not only of the public economy, but of effective government. Hamilton pointed out that the United States must have credit for industrial development, commercial activity, and the operations of government, and that its obligations must have the complete faith and support of the people.

There were many who wished to repudiate the Confederation’s national debt or pay only part of it. Hamilton insisted upon full payment and also upon a plan by which the federal government took over the unpaid debts of the states incurred during the Revolution. He also secured congressional legislation for a Bank of the United States. Modeled after the Bank of England, it acted as the nation’s central financial institution and operated branches in different parts of the country. Hamilton sponsored a national mint, and argued in favor of tariffs, saying that temporary protection of new firms could help foster the development of competitive national industries. These measures – placing the credit of the federal government on a firm foundation and giving it all the revenues it needed – encouraged commerce and industry, and created a solid phalanx of interests firmly behind the national government.

The Republicans, led by Thomas Jefferson, spoke primarily for agricultural interests and values. They distrusted bankers, cared little for commerce and manufacturing, and believed that freedom and democracy flourished best in a rural society composed of self-sufficient farmers. They felt little need for a strong central government; in fact, they tended to see it as a potential source of oppression. Thus they favored states’ rights. They were strongest in the South.

Hamilton’s great aim was more efficient organization, whereas Jefferson once said, “I am not a friend to a very energetic government.” Hamilton feared anarchy and thought in terms of order; Jefferson feared tyranny and thought in terms of freedom. Where Hamilton saw England as an example, Jefferson, who had been minister to France in the early stages of the French Revolution, looked to the overthrow of the French monarchy as vindication of the liberal ideals of the Enlightenment. Against Hamilton’s instinctive conservatism, he projected an eloquent democratic radicalism.

An early clash between them, which occurred shortly after Jefferson took office as secretary of state, led to a new and profoundly important interpretation of the Constitution. When Hamilton introduced his bill to establish a national bank, Jefferson, speaking for those who believed in states’ rights, argued that the Constitution expressly enumerated all the powers belonging to the federal government and reserved all other powers to the states. Nowhere was the federal government empowered to set up a bank.

Hamilton responded that because of the mass of necessary detail, a vast body of powers had to be implied by general clauses, and one of these authorized Congress to “make all laws which shall be necessary and proper” for carrying out other powers specifically granted. The Constitution authorized the national government to levy and collect taxes, pay debts, and borrow money. A national bank would materially help in performing these functions efficiently. Congress, therefore, was entitled, under its implied powers, to create such a bank. Washington and the Congress accepted Hamilton’s view – and set an important precedent for an expansive interpretation of the federal government’s authority.

CITIZEN GENET AND FOREIGN POLICY

Although one of the first tasks of the new government was to strengthen the domestic economy and make the nation financially secure, the United States could not ignore foreign affairs. The cornerstones of Washington’s foreign policy were to preserve peace, to give the country time to recover from its wounds, and to permit the slow work of national integration to continue. Events in Europe threatened these goals. Many Americans watched the French Revolution with keen interest and sympathy. In April 1793, news came that France had declared war on Great Britain and Spain, and that a new French envoy, Edmond Charles Genet – Citizen Genet – was coming to the United States.

When the revolution in France led to the execution of King Louis XVI in January 1793, Britain, Spain, and Holland became involved in war with France. According to the Franco-American Treaty of Alliance of 1778, the United States and France were perpetual allies, and the United States was obliged to help France defend the West Indies. However, the United States, militarily and economically a very weak country, was in no position to become involved in another war with major European powers.

On April 22, 1793, Washington effectively abrogated the terms of the 1778 treaty that had made American independence possible by proclaiming the United States to be “friendly and impartial toward the belligerent powers.” When Genet arrived, he was cheered by many citizens, but treated with cool formality by the government. Angered, he violated a promise not to outfit a captured British ship as a privateer (privately owned warships commissioned to prey on ships of enemy nations). Genet then threatened to take his cause directly to the American people, over the head of the government. Shortly afterward, the United States requested his recall by the French government.

The Genet incident strained American relations with France at a time when those with Great Britain were far from satisfactory. British troops still occupied forts in the West, property carried off by British soldiers during the Revolution had not been restored or paid for, and the British Navy was seizing American ships bound for French ports. The two countries seemed to be drifting toward war. Washington sent John Jay, first chief justice of the Supreme Court, to London as a special envoy. Jay negotiated a treaty that secured withdrawal of British soldiers from western forts but allowed the British to continue the fur trade with the Indians in the Northwest. London agreed to pay damages for American ships and cargoes seized in 1793 and 1794, but made no commitments on possible future seizures. Moreover, the treaty failed to address the festering issue of British “impressment” of American sailors into the Royal Navy, placed severe limitations on American trade with the West Indies, and accepted the British view that food and naval stores, as well as war materiel, were contraband subject to seizure if bound for enemy ports on neutral ships.

American diplomat Charles Pinckney was more successful in dealing with Spain. In 1795, he negotiated an important treaty settling the Florida border on American terms and giving Americans access to the port of New Orleans. All the same, the Jay Treaty with the British reflected a continuing American weakness vis-a-vis a world superpower. Deeply unpopular, it was vocally supported only by Federalists who valued cultural and economic ties with Britain. Washington backed it as the best bargain available, and, after a heated debate, the Senate approved it.

Citizen Genet’s antics and Jay’s Treaty demonstrated both the difficulties faced by a small weak nation caught between two great powers and the wide gap in outlook between Federalists and Republicans. To the Federalists, Republican backers of the increasingly violent and radical French Revolution were dangerous radicals (“Jacobins”); to the Republicans, advocates of amity with England were monarchists who would subvert the natural rights of Americans. The Federalists connected virtue and national development with commerce; the Republicans saw America’s destiny as that of a vast agrarian republic. The politics of their conflicting positions became increasingly vehement.

ADAMS AND JEFFERSON

Washington retired in 1797, firmly declining to serve for more than eight years as the nation’s head. Thomas Jefferson of Virginia (Republican) and John Adams (Federalist) vied to succeed him. Adams won a narrow election victory. From the beginning, however, he was at the head of a party and an administration divided between his backers and those of his rival, Hamilton.

Adams faced serious international difficulties. France, angered by Jay’s treaty with Britain, adopted its definition of contraband and began to seize American ships headed for Britain. By 1797 France had snatched 300 American ships and broken off diplomatic relations with the United States. When Adams sent three commissioners to Paris to negotiate, agents of Foreign Minister Charles Maurice de Talleyrand (whom Adams labeled X, Y, and Z in his report to Congress) informed the Americans that negotiations could only begin if the United States loaned France $12 million and bribed officials of the French government. American hostility to France rose to an excited pitch. The so-called XYZ Affair led to the enlistment of troops and the strengthening of the fledgling U.S. Navy.

In 1799, after a series of sea battles with the French, war seemed inevitable. In this crisis, Adams rejected the guidance of Hamilton, who wanted war, and reopened negotiations with France. Napoleon, who had just come to power, received them cordially. The danger of conflict subsided with the negotiation of the Convention of 1800, which formally released the United States from its 1778 defense alliance with France. However, reflecting American weakness, France refused to pay $20 million in compensation for American ships taken by the French Navy.

Hostility to France had led Congress to pass the Alien and Sedition Acts, which had severe repercussions for American civil liberties. The Naturalization Act, which changed the requirement for citizenship from five to 14 years, was targeted at Irish and French immigrants suspected of supporting the Republicans. The Alien Act, operative for two years only, gave the president the power to expel or imprison aliens in time of war. The Sedition Act proscribed writing, speaking, or publishing anything of “a false, scandalous, and malicious” nature against the president or Congress. The few convictions won under it created martyrs to the cause of civil liberties and aroused support for the Republicans.

The acts met with resistance. Jefferson and Madison sponsored the passage of the Kentucky and Virginia Resolutions by the legislatures of these two states in November and December 1798. Extreme declaration of states’ rights, the resolutions asserted that states could “interpose” their views on federal actions and “nullify” them. The doctrine of nullification would be used later for the Southern states’ resistance to protective tariffs, and, more ominously, slavery.

By 1800 the American people were ready for a change. Under Washington and Adams, the Federalists had established a strong government, but sometimes failing to honor the principle that the American government must be responsive to the will of the people, they had followed policies that alienated large groups. For example, in 1798 they had enacted a tax on houses, land, and slaves, affecting every property owner in the country.

Jefferson had steadily gathered behind him a great mass of small farmers, shopkeepers, and other workers. He won a close victory in a contested election. Jefferson enjoyed extraordinary favor because of his appeal to American idealism. In his inaugural address, the first such speech in the new capital of Washington, D.C., he promised “a wise and frugal government” that would preserve order among the inhabitants but leave people “otherwise free to regulate their own pursuits of industry, and improvement.”

Jefferson’s mere presence in the White House encouraged democratic procedures. He preached and practiced democratic simplicity, eschewing much of the pomp and ceremony of the presidency. In line with Republican ideology, he sharply cut military expenditures. Believing America to be a haven for the oppressed, he secured a liberal naturalization law. By the end of his second term, his far-sighted secretary of the treasury, Albert Gallatin, had reduced the national debt to less than $560 million. Widely popular, Jefferson won reelection as president easily.

LOUISIANA AND BRITAIN

One of Jefferson’s acts doubled the area of the country. At the end of the Seven Years’ War, France had ceded its territory west of the Mississippi River to Spain. Access to the port of New Orleans near its mouth was vital for the shipment of American products from the Ohio and Mississippi river valleys. Shortly after Jefferson became president, Napoleon forced a weak Spanish government to cede this great tract, the Louisiana Territory, back to France. The move filled Americans with apprehension and indignation. French plans for a huge colonial empire just west of the United States seriously threatened the future development of the United States. Jefferson asserted that if France took possession of Louisiana, “from that moment we must marry ourselves to the British fleet and nation.”

Napoleon, however, lost interest after the French were expelled from Haiti by a slave revolt. Knowing that another war with Great Britain was impending, he resolved to fill his treasury and put Louisiana beyond the reach of Britain by selling it to the United States. His offer presented Jefferson with a dilemma: The Constitution conferred no explicit power to purchase territory. At first the president wanted to propose an amendment, but delay might lead Napoleon to change his mind. Advised that the power to purchase territory was inherent in the power to make treaties, Jefferson relented, saying that “the good sense of our country will correct the evil of loose construction when it shall produce ill effects.”

The United States obtained the “Louisiana Purchase” for $15 million in 1803. It contained more than 2,600,000 square kilometers as well as the port of New Orleans. The nation had gained a sweep of rich plains, mountains, forests, and river systems that within 80 years would become its heartland – and a breadbasket for the world.

As Jefferson began his second term in 1805, he declared American neutrality in the struggle between Great Britain and France. Although both sides sought to restrict neutral shipping to the other, British control of the seas made its interdiction and seizure much more serious than any actions by Napoleonic France. British naval commanders routinely searched American ships, seized vessels and cargoes, and took off sailors believed to be British subjects. They also frequently impressed American seamen into their service.

When Jefferson issued a proclamation ordering British warships to leave U.S. territorial waters, the British reacted by impressing more sailors. Jefferson then decided to rely on economic pressure; in December 1807 Congress passed the Embargo Act, forbidding all foreign commerce. Ironically, the law required strong police authority that vastly increased the powers of the national government. Economically, it was disastrous. In a single year American exports fell to one-fifth of their former volume. Shipping interests were almost ruined by the measure; discontent rose in New England and New York. Agricultural interests suffered heavily also. Prices dropped drastically when the Southern and Western farmers could not export their surplus grain, cotton, meat, and tobacco.

The embargo failed to starve Great Britain into a change of policy. As the grumbling at home increased, Jefferson turned to a milder measure, which partially conciliated domestic shipping interests. In early 1809 he signed the Non-Intercourse Act permitting commerce with all countries except Britain or France and their dependencies.

James Madison succeeded Jefferson as president in 1809. Relations with Great Britain grew worse, and the two countries moved rapidly toward war. The president laid before Congress a detailed report, showing several thousand instances in which the British had impressed American citizens. In addition, northwestern settlers had suffered from attacks by Indians whom they believed had been incited by British agents in Canada. In turn, many Americans favored conquest of Canada and the elimination of British influence in North America, as well as vengeance for impressment and commercial repression. By 1812, war fervor was dominant. On June 18, the United States declared war on Britain.

THE WAR OF 1812

The nation went to war bitterly divided. While the South and West favored the conflict, New York and New England opposed it because it interfered with their commerce. The U.S. military was weak. The army had fewer than 7,000 regular soldiers, distributed in widely scattered posts along the coast, near the Canadian border, and in the remote interior. The state militias were poorly trained and undisciplined.

Hostilities began with an invasion of Canada, which, if properly timed and executed, would have brought united action against Montreal. Instead, the entire campaign miscarried and ended with the British occupation of Detroit. The U.S. Navy, however, scored successes. In addition, American privateers, swarming the Atlantic, captured 500 British vessels during the fall and winter months of 1812 and 1813.

The campaign of 1813 centered on Lake Erie. General William Henry Harrison – who would later become president – led an army of militia, volunteers, and regulars from Kentucky with the object of reconquering Detroit. On September 12, while he was still in upper Ohio, news reached him that Commodore Oliver Hazard Perry had annihilated the British fleet on Lake Erie. Harrison occupied Detroit and pushed into Canada, defeating the fleeing British and their Indian allies on the Thames River. The entire region now came under American control.

A year later Commodore Thomas Macdonough won a point-blank gun duel with a British flotilla on Lake Champlain in upper New York. Deprived of naval support, a British invasion force of 10,000 men retreated to Canada. Nevertheless, the British fleet harassed the Eastern seaboard with orders to “destroy and lay waste.” On the night of August 24, 1814, an expeditionary force routed American militia, marched to Washington, D.C., and left the city in flames. President James Madison fled to Virginia.

British and American negotiators conducted talks in Europe. The British envoys decided to concede, however, when they learned of Macdonough’s victory on Lake Champlain. Faced with the depletion of the British treasury due in large part to the heavy costs of the Napoleonic Wars, the negotiators for Great Britain accepted the Treaty of Ghent in December 1814. It provided for the cessation of hostilities, the restoration of conquests, and a commission to settle boundary disputes. Unaware that a peace treaty had been signed, the two sides continued fighting into 1815 near New Orleans, Louisiana. Led by General Andrew Jackson, the United States scored the greatest land victory of the war, ending for once and for all any British hopes of reestablishing continental influence south of the Canadian border.

While the British and Americans were negotiating a settlement, Federalist delegates selected by the legislatures of Massachusetts, Rhode Island, Connecticut, Vermont, and New Hampshire gathered in Hartford, Connecticut to express opposition to “Mr. Madison’s war.” New England had managed to trade with the enemy throughout the conflict, and some areas actually prospered from this commerce. Nevertheless, the Federalists claimed that the war was ruining the economy. With a possibility of secession from the Union in the background, the convention proposed a series of constitutional amendments that would protect New England interests. Instead, the end of the war, punctuated by the smashing victory at New Orleans, stamped the Federalists with a stigma of disloyalty from which they never recovered.

Chapter 5.
WESTWARD EXPANSION AND REGIONAL DIFFERENCES

(The following article is taken from the U.S. Department of State publication, Outline of American History.)

“Go West, young man, and grow up with the country.”

—Newspaper editor Horace Greeley, 1851

BUILDING UNITY

The War of 1812 was, in a sense, a second war of independence that confirmed once and for all the American break with England. With its conclusion, many of the serious difficulties that the young republic had faced since the Revolution disappeared. National union under the Constitution brought a balance between liberty and order. With a low national debt and a continent awaiting exploration, the prospect of peace, prosperity, and social progress opened before the nation.

Commerce cemented national unity. The privations of war convinced many of the importance of protecting the manufacturers of America until they could stand alone against foreign competition. Economic independence, many argued, was as essential as political independence. To foster self-sufficiency, congressional leaders Henry Clay of Kentucky and John C. Calhoun of South Carolina urged a policy of protectionism – imposition of restrictions on imported goods to foster the development of American industry.

The time was propitious for raising the customs tariff. The shepherds of Vermont and Ohio wanted protection against an influx of English wool. In Kentucky, a new industry of weaving local hemp into cotton bagging was threatened by the Scottish bagging industry. Pittsburgh, Pennsylvania, already a flourishing center of iron smelting, was eager to challenge British and Swedish iron suppliers. The tariff enacted in 1816 imposed duties high enough to give manufacturers real protection.

In addition, Westerners advocated a national system of roads and canals to link them with Eastern cities and ports, and to open frontier lands for settlement. However, they were unsuccessful in pressing their demands for a federal role in internal improvement because of opposition from New England and the South. Roads and canals remained the province of the states until the passage of the Federal Aid Road Act of 1916.

The position of the federal government at this time was greatly strengthened by several Supreme Court decisions. A committed Federalist, John Marshall of Virginia, became chief justice in 1801 and held office until his death in 1835. The court – weak before his administration – was transformed into a powerful tribunal, occupying a position co-equal to the Congress and the president. In a succession of historic decisions, Marshall established the power of the Supreme Court and strengthened the national government.

Marshall was the first in a long line of Supreme Court justices whose decisions have molded the meaning and application of the Constitution. When he finished his long service, the court had decided nearly 50 cases clearly involving constitutional issues. In one of Marshall’s most famous opinions – Marbury v. Madison (1803) – he decisively established the right of the Supreme Court to review the constitutionality of any law of Congress or of a state legislature. In McCulloch v. Maryland (1819), he boldly upheld the Hamiltonian theory that the Constitution by implication gives the government powers beyond those expressly stated.

EXTENSION OF SLAVERY

Slavery, which up to now had received little public attention, began to assume much greater importance as a national issue. In the early years of the republic, when the Northern states were providing for immediate or gradual emancipation of the slaves, many leaders had supposed that slavery would die out. In 1786 George Washington wrote that he devoutly wished some plan might be adopted “by which slavery may be abolished by slow, sure, and imperceptible degrees.” Virginians Jefferson, Madison, and Monroe and other leading Southern statesmen made similar statements.

The Northwest Ordinance of 1787 had banned slavery in the Northwest Territory. As late as 1808, when the international slave trade was abolished, there were many Southerners who thought that slavery would soon end. The expectation proved false, for during the next generation, the South became solidly united behind the institution of slavery as new economic factors made slavery far more profitable than it had been before 1790.

Chief among these was the rise of a great cotton-growing industry in the South, stimulated by the introduction of new types of cotton and by Eli Whitney’s invention in 1793 of the cotton gin, which separated the seeds from cotton. At the same time, the Industrial Revolution, which made textile manufacturing a large-scale operation, vastly increased the demand for raw cotton. And the opening of new lands in the West after 1812 greatly extended the area available for cotton cultivation. Cotton culture moved rapidly from the Tidewater states on the East Coast through much of the lower South to the delta region of the Mississippi and eventually to Texas.

Sugar cane, another labor-intensive crop, also contributed to slavery’s extension in the South. The rich, hot lands of southeastern Louisiana proved ideal for growing sugar cane profitably. By 1830 the state was supplying the nation with about half its sugar supply. Finally, tobacco growers moved westward, taking slavery with them.

As the free society of the North and the slave society of the South spread westward, it seemed politically expedient to maintain a rough equality among the new states carved out of western territories. In 1818, when Illinois was admitted to the Union, 10 states permitted slavery and 11 states prohibited it; but balance was restored after Alabama was admitted as a slave state. Population was growing faster in the North, which permitted Northern states to have a clear majority in the House of Representatives. However, equality between the North and the South was maintained in the Senate.

In 1819 Missouri, which had 10,000 slaves, applied to enter the Union. Northerners rallied to oppose Missouri’s entry except as a free state, and a storm of protest swept the country. For a time Congress was deadlocked, but Henry Clay arranged the so-called Missouri Compromise: Missouri was admitted as a slave state at the same time Maine came in as a free state. In addition, Congress banned slavery from the territory acquired by the Louisiana Purchase north of Missouri’s southern boundary. At the time, this provision appeared to be a victory for the Southern states because it was thought unlikely that this “Great American Desert” would ever be settled. The controversy was temporarily resolved, but Thomas Jefferson wrote to a friend that “this momentous question, like a fire bell in the night, awakened and filled me with terror. I considered it at once as the knell of the Union.”

LATIN AMERICA AND THE MONROE DOCTRINE

During the opening decades of the 19th century, Central and South America turned to revolution. The idea of liberty had stirred the people of Latin America from the time the English colonies gained their freedom. Napoleon’s conquest of Spain and Portugal in 1808 provided the signal for Latin Americans to rise in revolt. By 1822, ably led by Simón Bolívar, Francisco Miranda, José de San Martín and Miguel de Hidalgo, most of Hispanic America – from Argentina and Chile in the south to Mexico in the north – had won independence.

The people of the United States took a deep interest in what seemed a repetition of their own experience in breaking away from European rule. The Latin American independence movements confirmed their own belief in self-government. In 1822 President James Monroe, under powerful public pressure, received authority to recognize the new countries of Latin America and soon exchanged ministers with them. He thereby confirmed their status as genuinely independent countries, entirely separated from their former European connections.

At just this point, Russia, Prussia, and Austria formed an association called the Holy Alliance to protect themselves against revolution. By intervening in countries where popular movements threatened monarchies, the alliance – joined by post-Napoleonic France – hoped to prevent the spread of revolution. This policy was the antithesis of the American principle of self-determination.

As long as the Holy Alliance confined its activities to the Old World, it aroused no anxiety in the United States. But when the alliance announced its intention of restoring to Spain its former colonies, Americans became very concerned. Britain, to which Latin American trade had become of great importance, resolved to block any such action. London urged joint Anglo-American guarantees to Latin America, but Secretary of State John Quincy Adams convinced Monroe to act unilaterally: “It would be more candid, as well as more dignified, to avow our principles explicitly to Russia and France, than to come in as a cock-boat in the wake of the British man-of-war.”

In December 1823, with the knowledge that the British navy would defend Latin America from the Holy Alliance and France, President Monroe took the occasion of his annual message to Congress to pronounce what would become known as the Monroe Doctrine – the refusal to tolerate any further extension of European domination in the Americas:

The American continents … are henceforth not to be considered as subjects for future colonization by any European powers

We should consider any attempt on their part to extend their [political] system to any portion of this hemisphere, as dangerous to our peace and safety.

With the existing colonies or dependencies of any European power we have not interfered, and shall not interfere. But with the governments who have declared their independence, and maintained it, and whose independence we have … acknowledged, we could not view any interposition for the purpose of oppressing them, or controlling, in any other manner, their destiny, by any European power in any other light than as the manifestation of an unfriendly disposition towards the United States.

The Monroe Doctrine expressed a spirit of solidarity with the newly independent republics of Latin America. These nations in turn recognized their political affinity with the United States by basing their new constitutions, in many instances, on the North American model.

FACTIONALISM AND POLITICAL PARTIES

Domestically, the presidency of Monroe (1817-1825) was termed the “era of good feelings.” The phrase acknowledged the political triumph of the Republican Party over the Federalist Party, which had collapsed as a national force. All the same, this was a period of vigorous factional and regional conflict.

The end of the Federalists led to a brief period of factional politics and brought disarray to the practice of choosing presidential nominees by congressional party caucuses. For a time, state legislatures nominated candidates. In 1824 Tennessee and Pennsylvania chose Andrew Jackson, with South Carolina Senator John C. Calhoun as his running mate. Kentucky selected Speaker of the House Henry Clay; Massachusetts, Secretary of State John Quincy Adams, son of the second president, John Adams. A congressional caucus, widely derided as undemocratic, picked Secretary of the Treasury William Crawford.

Personality and sectional allegiance played important roles in determining the outcome of the election. Adams won the electoral votes from New England and most of New York; Clay won Kentucky, Ohio, and Missouri; Jackson won the Southeast, Illinois, Indiana, the Carolinas, Pennsylvania, Maryland, and New Jersey; and Crawford won Virginia, Georgia, and Delaware. No candidate gained a majority in the Electoral College, so, according to the provisions of the Constitution, the election was thrown into the House of Representatives, where Clay was the most influential figure. He supported Adams, who gained the presidency.

During Adams’s administration, new party alignments appeared. Adams’s followers, some of whom were former Federalists, took the name of “National Republicans” as emblematic of their support of a federal government that would take a strong role in developing an expanding nation. Though he governed honestly and efficiently, Adams was not a popular president. He failed in his effort to institute a national system of roads and canals. His coldly intellectual temperament did not win friends. Jackson, by contrast, had enormous popular appeal and a strong political organization. His followers coalesced to establish the Democratic Party, claimed direct lineage from the Democratic-Republican Party of Jefferson, and in general advocated the principles of small, decentralized government. Mounting a strong anti-Adams campaign, they accused the president of a “corrupt bargain” for naming Clay secretary of state. In the election of 1828, Jackson defeated Adams by an overwhelming electoral majority.

Jackson – Tennessee politician, fighter in wars against Native Americans on the Southern frontier, and hero of the Battle of New Orleans during the War of 1812 – drew his support from the “common people.” He came to the presidency on a rising tide of enthusiasm for popular democracy. The election of 1828 was a significant benchmark in the trend toward broader voter participation. By then most states had either enacted universal white male suffrage or minimized property requirements. In 1824 members of the Electoral College in six states were still selected by the state legislatures. By 1828 presidential electors were chosen by popular vote in every state but Delaware and South Carolina. These developments were the products of a widespread sense that the people should rule and that government by traditional elites had come to an end.

NULLIFICATION CRISIS

Toward the end of his first term in office, Jackson was forced to confront the state of South Carolina, the most important of the emerging Deep South cotton states, on the issue of the protective tariff. Business and farming interests in the state had hoped that the president would use his power to modify the 1828 act that they called the Tariff of Abominations. In their view, all its benefits of protection went to Northern manufacturers, leaving agricultural South Carolina poorer. In 1828, the state’s leading politician – and Jackson’s vice president until his resignation in 1832 – John C. Calhoun had declared in his South Carolina Exposition and Protest that states had the right to nullify oppressive national legislation.

In 1832, Congress passed and Jackson signed a bill that revised the 1828 tariff downward, but it was not enough to satisfy most South Carolinians. The state adopted an Ordinance of Nullification, which declared both the tariffs of 1828 and 1832 null and void within state borders. Its legislature also passed laws to enforce the ordinance, including authorization for raising a military force and appropriations for arms. Nullification was a long-established theme of protest against perceived excesses by the federal government. Jefferson and Madison had proposed it in the Kentucky and Virginia Resolutions of 1798, to protest the Alien and Sedition Acts. The Hartford Convention of 1814 had invoked it to protest the War of 1812. Never before, however, had a state actually attempted nullification. The young nation faced its most dangerous crisis yet.

In response to South Carolina’s threat, Jackson sent seven small naval vessels and a man-of-war to Charleston in November 1832. On December 10, he issued a resounding proclamation against the nullifiers. South Carolina, the president declared, stood on “the brink of insurrection and treason,” and he appealed to the people of the state to reassert their allegiance to the Union. He also let it be known that, if necessary, he personally would lead the U.S. Army to enforce the law.

When the question of tariff duties again came before Congress, Jackson’s political rival, Senator Henry Clay, a great advocate of protection but also a devoted Unionist, sponsored a compromise measure. Clay’s tariff bill, quickly passed in 1833, specified that all duties in excess of 20 percent of the value of the goods imported were to be reduced year by year, so that by 1842 the duties on all articles would reach the level of the moderate tariff of 1816. At the same time, Congress passed a Force Act, authorizing the president to use military power to enforce the laws.

South Carolina had expected the support of other Southern states, but instead found itself isolated. (Its most likely ally, the state government of Georgia, wanted, and got, U.S. military force to remove Native-American tribes from the state.) Eventually, South Carolina rescinded its action. Both sides, nevertheless, claimed victory. Jackson had strongly defended the Union. But South Carolina, by its show of resistance, had obtained many of its demands and had demonstrated that a single state could force its will on Congress.

THE BANK FIGHT

Although the nullification crisis possessed the seeds of civil war, it was not as critical a political issue as a bitter struggle over the continued existence of the nation’s central bank, the second Bank of the United States. The first bank, established in 1791 under Alexander Hamilton’s guidance, had been chartered for a 20-year period. Though the government held some of its stock, the bank, like the Bank of England and other central banks of the time, was a private corporation with profits passing to its stockholders. Its public functions were to act as a depository for government receipts, to make short-term loans to the government, and above all to establish a sound currency by refusing to accept at face value notes (paper money) issued by state-chartered banks in excess of their ability to redeem.

To the Northeastern financial and commercial establishment, the central bank was a needed enforcer of prudent monetary policy, but from the beginning it was resented by Southerners and Westerners who believed their prosperity and regional development depended upon ample money and credit. The Republican Party of Jefferson and Madison doubted its constitutionality. When its charter expired in 1811, it was not renewed.

For the next few years, the banking business was in the hands of state-chartered banks, which issued currency in excessive amounts, creating great confusion and fueling inflation. It became increasingly clear that state banks could not provide the country with a reliable currency. In 1816 a second Bank of the United States, similar to the first, was again chartered for 20 years. From its inception, the second bank was unpopular in the newer states and territories, especially with state and local bankers who resented its virtual monopoly over the country’s credit and currency, but also with less prosperous people everywhere, who believed that it represented the interests of the wealthy few.

On the whole, the bank was well managed and rendered a valuable service; but Jackson long had shared the Republican distrust of the financial establishment. Elected as a tribune of the people, he sensed that the bank’s aristocratic manager, Nicholas Biddle, was an easy target. When the bank’s supporters in Congress pushed through an early renewal of its charter, Jackson responded with a stinging veto that denounced monopoly and special privilege. The effort to override the veto failed.

In the presidential campaign that followed, the bank question revealed a fundamental division. Established merchant, manufacturing, and financial interests favored sound money. Regional bankers and entrepreneurs on the make wanted an increased money supply and lower interest rates. Other debtor classes, especially farmers, shared those sentiments. Jackson and his supporters called the central bank a “monster” and coasted to an easy election victory over Henry Clay.

The president interpreted his triumph as a popular mandate to crush the central bank irrevocably. In September 1833 he ordered an end to deposits of government money in the bank, and gradual withdrawals of the money already in its custody. The government deposited its funds in selected state banks, characterized as “pet banks” by the opposition.

For the next generation the United States would get by on a relatively unregulated state banking system, which helped fuel westward expansion through cheap credit but kept the nation vulnerable to periodic panics. During the Civil War, the United States initiated a system of national charters for local and regional banks, but the nation returned to a central bank only with the establishment of the Federal Reserve system in 1913.

WHIGS, DEMOCRATS, AND KNOW-NOTHINGS

Jackson’s political opponents, united by little more than a common opposition to him, eventually coalesced into a common party called the Whigs, a British term signifying opposition to Jackson’s “monarchial rule.” Although they organized soon after the election campaign of 1832, it was more than a decade before they reconciled their differences and were able to draw up a platform. Largely through the magnetism of Henry Clay and Daniel Webster, the Whigs’ most brilliant statesmen, the party solidified its membership. But in the 1836 election, the Whigs were still too divided to unite behind a single man. New York’s Martin Van Buren, Jackson’s vice president, won the contest.

An economic depression and the larger-than-life personality of his predecessor obscured Van Buren’s merits. His public acts aroused no enthusiasm, for he lacked the compelling qualities of leadership and the dramatic flair that had attended Jackson’s every move. The election of 1840 found the country afflicted with hard times and low wages – and the Democrats on the defensive.

The Whig candidate for president was William Henry Harrison of Ohio, vastly popular as a hero of conflicts with Native Americans and the War of 1812. He was promoted, like Jackson, as a representative of the democratic West. His vice presidential candidate was John Tyler – a Virginian whose views on states’ rights and a low tariff were popular in the South. Harrison won a sweeping victory.

Within a month of his inauguration, however, the 68-year-old Harrison died, and Tyler became president. Tyler’s beliefs differed sharply from those of Clay and Webster, still the most influential men in Congress. The result was an open break between the new president and the party that had elected him. The Tyler presidency would accomplish little other than to establish definitively that, if a president died, the vice president would assume the office with full powers for the balance of his term.

Americans found themselves divided in other, more complex ways. The large number of Catholic immigrants in the first half of the 19th century, primarily Irish and German, triggered a backlash among native-born Protestant Americans. Immigrants brought strange new customs and religious practices to American shores. They competed with the native-born for jobs in cities along the Eastern seaboard. The coming of universal white male suffrage in the 1820s and 1830s increased their political clout. Displaced patrician politicians blamed the immigrants for their fall from power. The Catholic Church’s failure to support the temperance movement gave rise to charges that Rome was trying to subvert the United States through alcohol.

The most important of the nativist organizations that sprang up in this period was a secret society, the Order of the Star-Spangled Banner, founded in 1849. When its members refused to identify themselves, they were swiftly labeled the “Know-Nothings.” In a few years, they became a national organization with considerable political power.

The Know-Nothings advocated an extension in the period required for naturalized citizenship from five to 21 years. They sought to exclude the foreign-born and Catholics from public office. In 1855 they won control of legislatures in New York and Massachusetts; by then, about 90 U.S. congressmen were linked to the party. That was its high point. Soon after, the gathering crisis between North and South over the extension of slavery fatally divided the party, consuming it along with the old debates between Whigs and Democrats that had dominated American politics in the second quarter of the 19th century.

STIRRINGS OF REFORM

The democratic upheaval in politics exemplified by Jackson’s election was merely one phase of the long American quest for greater rights and opportunities for all citizens. Another was the beginning of labor organization, primarily among skilled and semiskilled workers. In 1835 labor forces in Philadelphia, Pennsylvania, succeeded in reducing the old “dark-to-dark” workday to a 10-hour day. By 1860, the new work day had become law in several of the states and was a generally accepted standard.

The spread of suffrage had already led to a new concept of education. Clear-sighted statesmen everywhere understood that universal suffrage required a tutored, literate electorate. Workingmen’s organizations demanded free, tax-supported schools open to all children. Gradually, in one state after another, legislation was enacted to provide for such free instruction. The leadership of Horace Mann in Massachusetts was especially effective. The public school system became common throughout the North. In other parts of the country, however, the battle for public education continued for years.

Another influential social movement that emerged during this period was the opposition to the sale and use of alcohol, or the temperance movement. It stemmed from a variety of concerns and motives: religious beliefs, the effect of alcohol on the work force, the violence and suffering women and children experienced at the hands of heavy drinkers. In 1826 Boston ministers organized the Society for the Promotion of Temperance. Seven years later, in Philadelphia, the society convened a national convention, which formed the American Temperance Union. The union called for the prohibition of all alcoholic beverages, and pressed state legislatures to ban their production and sale. Thirteen states had done so by 1855, although the laws were subsequently challenged in court. They survived only in northern New England, but between 1830 and 1860 the temperance movement reduced Americans’ per capita consumption of alcohol.

Other reformers addressed the problems of prisons and care for the insane. Efforts were made to turn prisons, which stressed punishment, into penitentiaries where the guilty would undergo rehabilitation. In Massachusetts, Dorothea Dix led a struggle to improve conditions for insane persons, who were kept confined in wretched almshouses and prisons. After winning improvements in Massachusetts, she took her campaign to the South, where nine states established hospitals for the insane between 1845 and 1852.

WOMEN’S RIGHTS

Such social reforms brought many women to a realization of their own unequal position in society. From colonial times, unmarried women had enjoyed many of the same legal rights as men, although custom required that they marry early. With matrimony, women virtually lost their separate identities in the eyes of the law. Women were not permitted to vote. Their education in the 17th and 18th centuries was limited largely to reading, writing, music, dancing, and needlework.

The awakening of women began with the visit to America of Frances Wright, a Scottish lecturer and journalist, who publicly promoted women’s rights throughout the United States during the 1820s. At a time when women were often forbidden to speak in public places, Wright not only spoke out, but shocked audiences by her views advocating the rights of women to seek information on birth control and divorce. By the 1840s an American women’s rights movement emerged. Its foremost leader was Elizabeth Cady Stanton.

In 1848 Cady Stanton and her colleague Lucretia Mott organized a women’s rights convention – the first in the history of the world – at Seneca Falls, New York. Delegates drew up a “Declaration of Sentiments,” demanding equality with men before the law, the right to vote, and equal opportunities in education and employment. The resolutions passed unanimously with the exception of the one for women’s suffrage, which won a majority only after an impassioned speech in favor by Frederick Douglass, the black abolitionist.

At Seneca Falls, Cady Stanton gained national prominence as an eloquent writer and speaker for women’s rights. She had realized early on that without the right to vote, women would never be equal with men. Taking the abolitionist William Lloyd Garrison as her model, she saw that the key to success lay in changing public opinion, and not in party action. Seneca Falls became the catalyst for future change. Soon other women’s rights conventions were held, and other women would come to the forefront of the movement for their political and social equality.

In 1848 also, Ernestine Rose, a Polish immigrant, was instrumental in getting a law passed in the state of New York that allowed married women to keep their property in their own name. Among the first laws in the nation of this kind, the Married Women’s Property Act encouraged other state legislatures to enact similar laws.

In 1869 Elizabeth Cady Stanton and another leading women’s rights activist, Susan B. Anthony, founded the National Woman Suffrage Association (NWSA), to promote a constitutional amendment for women’s right to the vote. These two would become the women’s movement’s most outspoken advocates. Describing their partnership, Cady Stanton would say, “I forged the thunderbolts and she fired them.”

WESTWARD

The frontier did much to shape American life. Conditions along the entire Atlantic seaboard stimulated migration to the newer regions. From New England, where the soil was incapable of producing high yields of grain, came a steady stream of men and women who left their coastal farms and villages to take advantage of the rich interior land of the continent. In the backcountry settlements of the Carolinas and Virginia, people handicapped by the lack of roads and canals giving access to coastal markets and resentful of the political dominance of the Tidewater planters also moved westward. By 1800 the Mississippi and Ohio River valleys were becoming a great frontier region. “Hi-o, away we go, floating down the river on the O-hi-o,” became the song of thousands of migrants.

The westward flow of population in the early 19th century led to the division of old territories and the drawing of new boundaries. As new states were admitted, the political map stabilized east of the Mississippi River. From 1816 to 1821, six states were created – Indiana, Illinois, and Maine (which were free states), and Mississippi, Alabama, and Missouri (slave states). The first frontier had been tied closely to Europe, the second to the coastal settlements, but the Mississippi Valley was independent and its people looked west rather than east.

Frontier settlers were a varied group. One English traveler described them as “a daring, hardy race of men, who live in miserable cabins. … They are unpolished but hospitable, kind to strangers, honest, and trustworthy. They raise a little Indian corn, pumpkins, hogs, and sometimes have a cow or two. … But the rifle is their principal means of support.” Dexterous with the ax, snare, and fishing line, these men blazed the trails, built the first log cabins, and confronted Native-American tribes, whose land they occupied.

As more and more settlers penetrated the wilderness, many became farmers as well as hunters. A comfortable log house with glass windows, a chimney, and partitioned rooms replaced the cabin; the well replaced the spring. Industrious settlers would rapidly clear their land of timber, burning the wood for potash and letting the stumps decay. They grew their own grain, vegetables, and fruit; ranged the woods for deer, wild turkeys, and honey; fished the nearby streams; looked after cattle and hogs. Land speculators bought large tracts of the cheap land and, if land values rose, sold their holdings and moved still farther west, making way for others.

Doctors, lawyers, storekeepers, editors, preachers, mechanics, and politicians soon followed the farmers. The farmers were the sturdy base, however. Where they settled, they intended to stay and hoped their children would remain after them. They built large barns and brick or frame houses. They brought improved livestock, plowed the land skillfully, and sowed productive seed. Some erected flour mills, sawmills, and distilleries. They laid out good highways, and built churches and schools. Incredible transformations were accomplished in a few years. In 1830, for example, Chicago, Illinois, was merely an unpromising trading village with a fort; but long before some of its original settlers had died, it had become one of the largest and richest cities in the nation.

Farms were easy to acquire. Government land after 1820 could be bought for $1.25 for about half a hectare, and after the 1862 Homestead Act, could be claimed by merely occupying and improving it. In addition, tools for working the land were easily available. It was a time when, in a phrase coined by Indiana newspaperman John Soule and popularized by New York Tribune editor Horace Greeley, young men could “go west and grow with the country.”

Except for a migration into Mexican-owned Texas, the westward march of the agricultural frontier did not pass Missouri into the vast Western territory acquired in the Louisiana Purchase until after 1840. In 1819, in return for assuming the claims of American citizens to the amount of $5 million, the United States obtained from Spain both Florida and Spain’s rights to the Oregon country in the Far West. In the meantime, the Far West had become a field of great activity in the fur trade, which was to have significance far beyond the value of the skins. As in the first days of French exploration in the Mississippi Valley, the trader was a pathfinder for the settlers beyond the Mississippi. The French and Scots-Irish trappers, exploring the great rivers and their tributaries and discovering the passes through the Rocky and Sierra Mountains, made possible the overland migration of the 1840s and the later occupation of the interior of the nation.

Overall, the growth of the nation was enormous: Population grew from 7.25 million to more than 23 million from 1812 to 1852, and the land available for settlement increased by almost the size of Western Europe – from 4.4 million to 7.8 million square kilometers. Still unresolved, however, were the basic conflicts rooted in sectional differences that, by the decade of the 1860s, would explode into civil war. Inevitably, too, this westward expansion brought settlers into conflict with the original inhabitants of the land: the Native Americans.

In the first part of the 19th century, the most prominent figure associated with these conflicts was Andrew Jackson, the first “Westerner” to occupy the White House. In the midst of the War of 1812, Jackson, then in charge of the Tennessee militia, was sent into southern Alabama, where he ruthlessly put down an uprising of Creek Indians. The Creeks soon ceded two-thirds of their land to the United States. Jackson later routed bands of Seminoles from their sanctuaries in Spanish-owned Florida.

In the 1820s, President Monroe’s secretary of war, John C. Calhoun, pursued a policy of removing the remaining tribes from the old Southwest and resettling them beyond the Mississippi. Jackson continued this policy as president. In 1830 Congress passed the Indian Removal Act, providing funds to transport the eastern tribes beyond the Mississippi. In 1834 a special Native-American territory was set up in what is now Oklahoma. In all, the tribes signed 94 treaties during Jackson’s two terms, ceding millions of hectares to the federal government and removing dozens of tribes from their ancestral homelands.

The most terrible chapter in this unhappy history concerned the Cherokees, whose lands in western North Carolina and Georgia had been guaranteed by treaty since 1791. Among the most progressive of the eastern tribes, the Cherokees nevertheless were sure to be displaced when gold was discovered on their land in 1829. Forced to make a long and cruel trek to Oklahoma in 1838, the tribe lost many of its numbers from disease and privation on what became known as the “Trail of Tears.”

Chapter 6.
SECTIONAL CONFLICT

(The following article is taken from the U.S. Department of State publication, Outline of American History.)

“A house divided against itself cannot stand. I believe this government cannot endure permanently half-slave and half-free.”

—Senatorial candidate Abraham Lincoln, 1858

TWO AMERICAS

No visitor to the United States left a more enduring record of his travels and observations than the French writer and political theorist Alexis de Tocqueville, whose Democracy in America, first published in 1835, remains one of the most trenchant and insightful analyses of American social and political practices. Tocqueville was far too shrewd an observer to be uncritical about the United States, but his verdict was fundamentally positive. “The government of a democracy brings the notion of political rights to the level of the humblest citizens,” he wrote, “just as the dissemination of wealth brings the notion of property within the reach of all men.” Nonetheless, Tocqueville was only one in the first of a long line of thinkers to worry whether such rough equality could survive in the face of a growing factory system that threatened to create divisions between industrial workers and a new business elite.

Other travelers marveled at the growth and vitality of the country, where they could see “everywhere the most unequivocal proofs of prosperity and rapid progress in agriculture, commerce, and great public works.” But such optimistic views of the American experiment were by no means universal. One skeptic was the English novelist Charles Dickens, who first visited the United States in 1841-42. “This is not the Republic I came to see,” he wrote in a letter. “This is not the Republic of my imagination. … The more I think of its youth and strength, the poorer and more trifling in a thousand respects, it appears in my eyes. In everything of which it has made a boast – excepting its education of the people, and its care for poor children – it sinks immeasurably below the level I had placed it upon.”

Dickens was not alone. America in the 19th century, as throughout its history, generated expectations and passions that often conflicted with a reality at once more mundane and more complex. The young nation’s size and diversity defied easy generalization and invited contradiction: America was both a freedom-loving and slave-holding society, a nation of expansive and primitive frontiers, a society with cities built on growing commerce and industrialization.

LANDS OF PROMISE

By 1850 the national territory stretched over forest, plain, and mountain. Within its far-flung limits dwelt 23 million people in a Union comprising 31 states. In the East, industry boomed. In the Midwest and the South, agriculture flourished. After 1849 the gold mines of California poured their precious ore into the channels of trade.

New England and the Middle Atlantic states were the main centers of manufacturing, commerce, and finance. Principal products of these areas were textiles, lumber, clothing, machinery, leather, and woolen goods. The maritime trade had reached the height of its prosperity; vessels flying the American flag plied the oceans, distributing wares of all nations.

The South, from the Atlantic to the Mississippi River and beyond, featured an economy centered on agriculture. Tobacco was important in Virginia, Maryland, and North Carolina. In South Carolina, rice was an abundant crop. The climate and soil of Louisiana encouraged the cultivation of sugar. But cotton eventually became the dominant commodity and the one with which the South was identified. By 1850 the American South grew more than 80 percent of the world’s cotton. Slaves cultivated all these crops.

The Midwest, with its boundless prairies and swiftly growing population, flourished. Europe and the older settled parts of America demanded its wheat and meat products. The introduction of labor-saving implements – notably the McCormick reaper (a machine to cut and harvest grain) – made possible an unparalleled increase in grain production. The nation’s wheat crops swelled from some 35 million hectoliters in 1850 to nearly 61 million in 1860, more than half grown in the Midwest.

An important stimulus to the country’s prosperity was the great improvement in transportation facilities; from 1850 to 1857 the Appalachian Mountain barrier was pierced by five railway trunk lines linking the Midwest and the Northeast. These links established the economic interests that would undergird the political alliance of the Union from 1861 to 1865. The South lagged behind. It was not until the late 1850s that a continuous line ran through the mountains connecting the lower Mississippi River area with the southern Atlantic seaboard.

SLAVERY AND SECTIONALISM

One overriding issue exacerbated the regional and economic differences between North and South: slavery. Resenting the large profits amassed by Northern businessmen from marketing the cotton crop, many Southerners attributed the backwardness of their own section to Northern aggrandizement. Many Northerners, on the other hand, declared that slavery – the “peculiar institution” that the South regarded as essential to its economy – was largely responsible for the region’s relative financial and industrial backwardness.

As far back as the Missouri Compromise in 1819, sectional lines had been steadily hardening on the slavery question. In the North, sentiment for outright abolition grew increasingly powerful. Southerners in general felt little guilt about slavery and defended it vehemently. In some seaboard areas, slavery by 1850 was well over 200 years old; it was an integral part of the basic economy of the region.

Although the 1860 census showed that there were nearly four million slaves out of a total population of 12.3 million in the 15 slave states, only a minority of Southern whites owned slaves. There were some 385,000 slave owners out of about 1.5 million white families. Fifty percent of these slave owners owned no more than five slaves. Twelve percent owned 20 or more slaves, the number defined as turning a farmer into a planter. Three-quarters of Southern white families, including the “poor whites,” those on the lowest rung of Southern society, owned no slaves.

It is easy to understand the interest of the planters in slave holding. But the yeomen and poor whites supported the institution of slavery as well. They feared that, if freed, blacks would compete with them economically and challenge their higher social status. Southern whites defended slavery not simply on the basis of economic necessity but out of a visceral dedication to white supremacy.

As they fought the weight of Northern opinion, political leaders of the South, the professional classes, and most of the clergy now no longer apologized for slavery but championed it. Southern publicists insisted, for example, that the relationship between capital and labor was more humane under the slavery system than under the wage system of the North.

Before 1830 the old patriarchal system of plantation government, with its personal supervision of the slaves by their owners or masters, was still characteristic. Gradually, however, with the introduction of large-scale cotton production in the lower South, the master gradually ceased to exercise close personal supervision over his slaves, and employed professional overseers charged with exacting from slaves a maximum amount of work. In such circumstances, slavery could become a system of brutality and coercion in which beatings and the breakup of families through the sale of individuals were commonplace. In other settings, however, it could be much milder.

In the end, however, the most trenchant criticism of slavery was not the behavior of individual masters and overseers. Systematically treating African-American laborers as if they were domestic animals, slavery, the abolitionists pointed out, violated every human being’s inalienable right to be free.

THE ABOLITIONISTS

In national politics, Southerners chiefly sought protection and enlargement of the interests represented by the cotton/slavery system. They sought territorial expansion because the wastefulness of cultivating a single crop, cotton, rapidly exhausted the soil, increasing the need for new fertile lands. Moreover, new territory would establish a basis for additional slave states to offset the admission of new free states. Antislavery Northerners saw in the Southern view a conspiracy for proslavery aggrandizement. In the 1830s their opposition became fierce.

An earlier antislavery movement, an offshoot of the American Revolution, had won its last victory in 1808 when Congress abolished the slave trade with Africa. Thereafter, opposition came largely from the Quakers, who kept up a mild but ineffectual protest. Meanwhile, the cotton gin and westward expansion into the Mississippi delta region created an increasing demand for slaves.

The abolitionist movement that emerged in the early 1830s was combative, uncompromising, and insistent upon an immediate end to slavery. This approach found a leader in William Lloyd Garrison, a young man from Massachusetts, who combined the heroism of a martyr with the crusading zeal of a demagogue. On January 1, 1831, Garrison produced the first issue of his newspaper, The Liberator, which bore the announcement: “I shall strenuously contend for the immediate enfranchisement of our slave population. … On this subject, I do not wish to think, or speak, or write, with moderation. … I am in earnest – I will not equivocate – I will not excuse – I will not retreat a single inch – AND I WILL BE HEARD.”

Garrison’s sensational methods awakened Northerners to the evil in an institution many had long come to regard as unchangeable. He sought to hold up to public gaze the most repulsive aspects of slavery and to castigate slave holders as torturers and traffickers in human life. He recognized no rights of the masters, acknowledged no compromise, tolerated no delay. Other abolitionists, unwilling to subscribe to his law-defying tactics, held that reform should be accomplished by legal and peaceful means. Garrison was joined by another powerful voice, that of Frederick Douglass, an escaped slave who galvanized Northern audiences. Theodore Dwight Weld and many other abolitionists crusaded against slavery in the states of the old Northwest Territory with evangelical zeal.

One activity of the movement involved helping slaves escape to safe refuges in the North or over the border into Canada. The “Underground Railroad,” an elaborate network of secret routes, was firmly established in the 1830s in all parts of the North. In Ohio alone, from 1830 to 1860, as many as 40,000 fugitive slaves were helped to freedom. The number of local antislavery societies increased at such a rate that by 1838 there were about 1,350 with a membership of perhaps 250,000.

Most Northerners nonetheless either held themselves aloof from the abolitionist movement or actively opposed it. In 1837, for example, a mob attacked and killed the antislavery editor Elijah P. Lovejoy in Alton, Illinois. Still, Southern repression of free speech allowed the abolitionists to link the slavery issue with the cause of civil liberties for whites. In 1835 an angry mob destroyed abolitionist literature in the Charleston, South Carolina, post office. When the postmaster-general stated he would not enforce delivery of abolitionist material, bitter debates ensued in Congress. Abolitionists flooded Congress with petitions calling for action against slavery. In 1836 the House voted to table such petitions automatically, thus effectively killing them. Former President John Quincy Adams, elected to the House of Representatives in 1830, fought this so-called gag rule as a violation of the First Amendment, finally winning its repeal in 1844.

TEXAS AND WAR WITH MEXICO

Throughout the 1820s, Americans settled in the vast territory of Texas, often with land grants from the Mexican government. However, their numbers soon alarmed the authorities, who prohibited further immigration in 1830. In 1834 General Antonio López de Santa Anna established a dictatorship in Mexico, and the following year Texans revolted. Santa Anna defeated the American rebels at the celebrated siege of the Alamo in early 1836, but Texans under Sam Houston destroyed the Mexican Army and captured Santa Anna a month later at the Battle of San Jacinto, ensuring Texan independence.

For almost a decade, Texas remained an independent republic, largely because its annexation as a huge new slave state would disrupt the increasingly precarious balance of political power in the United States. In 1845, President James K. Polk, narrowly elected on a platform of westward expansion, brought the Republic of Texas into the Union. Polk’s move was the first gambit in a larger design. Texas claimed that its border with Mexico was the Rio Grande; Mexico argued that the border stood far to the north along the Nueces River. Meanwhile, settlers were flooding into the territories of New Mexico and California. Many Americans claimed that the United States had a “manifest destiny” to expand westward to the Pacific Ocean.

U.S. attempts to purchase from Mexico the New Mexico and California territories failed. In 1846, after a clash of Mexican and U.S. troops along the Rio Grande, the United States declared war. American troops occupied the lightly populated territory of New Mexico, then supported a revolt of settlers in California. A U.S. force under Zachary Taylor invaded Mexico, winning victories at Monterrey and Buena Vista, but failing to bring the Mexicans to the negotiating table. In March 1847, a U.S. Army commanded by Winfield Scott landed near Veracruz on Mexico’s east coast, and fought its way to Mexico City. The United States dictated the Treaty of Guadalupe Hidalgo in which Mexico ceded what would become the American Southwest region and California for $15 million.

The war was a training ground for American officers who would later fight on both sides in the Civil War. It was also politically divisive. Polk, in a simultaneous facedown with Great Britain, had achieved British recognition of American sovereignty in the Pacific Northwest to the 49th parallel. Still, antislavery forces, mainly among the Whigs, attacked Polk’s expansion as a proslavery plot.

With the conclusion of the Mexican War, the United States gained a vast new territory of 1.36 million square kilometers encompassing the present-day states of New Mexico, Nevada, California, Utah, most of Arizona, and portions of Colorado and Wyoming. The nation also faced a revival of the most explosive question in American politics of the time: Would the new territories be slave or free?

THE COMPROMISE OF 1850

Until 1845, it had seemed likely that slavery would be confined to the areas where it already existed. It had been given limits by the Missouri Compromise in 1820 and had no opportunity to overstep them. The new territories made renewed expansion of slavery a real likelihood.

Many Northerners believed that if not allowed to spread, slavery would ultimately decline and die. To justify their opposition to adding new slave states, they pointed to the statements of Washington and Jefferson, and to the Ordinance of 1787, which forbade the extension of slavery into the Northwest. Texas, which already permitted slavery, naturally entered the Union as a slave state. But the California, New Mexico, and Utah territories did not have slavery. From the beginning, there were strongly conflicting opinions on whether they should.

Southerners urged that all the lands acquired from Mexico should be thrown open to slave holders. Antislavery Northerners demanded that all the new regions be closed to slavery. One group of moderates suggested that the Missouri Compromise line be extended to the Pacific with free states north of it and slave states to the south. Another group proposed that the question be left to “popular sovereignty.” The government should permit settlers to enter the new territory with or without slaves as they pleased. When the time came to organize the region into states, the people themselves could decide.

Despite the vitality of the abolitionist movement, most Northerners were unwilling to challenge the existence of slavery in the South. Many, however, were against its expansion. In 1848 nearly 300,000 men voted for the candidates of a new Free Soil Party, which declared that the best policy was “to limit, localize, and discourage slavery.” In the immediate aftermath of the war with Mexico, however, popular sovereignty had considerable appeal.

In January 1848 the discovery of gold in California precipitated a headlong rush of settlers, more than 80,000 in the single year of 1849. Congress had to determine the status of this new region quickly in order to establish an organized government. The venerable Kentucky Senator Henry Clay, who twice before in times of crisis had come forward with compromise arrangements, advanced a complicated and carefully balanced plan. His old Massachusetts rival, Daniel Webster, supported it. Illinois Democratic Senator Stephen A. Douglas, the leading advocate of popular sovereignty, did much of the work in guiding it through Congress.

The Compromise of 1850 contained the following provisions: (1) California was admitted to the Union as a free state; (2) the remainder of the Mexican cession was divided into the two territories of New Mexico and Utah and organized without mention of slavery; (3) the claim of Texas to a portion of New Mexico was satisfied by a payment of $10 million; (4) new legislation (the Fugitive Slave Act) was passed to apprehend runaway slaves and return them to their masters; and (5) the buying and selling of slaves (but not slavery) was abolished in the District of Columbia.

The country breathed a sigh of relief. For the next three years, the compromise seemed to settle nearly all differences. The new Fugitive Slave Law, however, was an immediate source of tension. It deeply offended many Northerners, who refused to have any part in catching slaves. Some actively and violently obstructed its enforcement. The Underground Railroad became more efficient and daring than ever.

A DIVIDED NATION

During the 1850s, the issue of slavery severed the political bonds that had held the United States together. It ate away at the country’s two great political parties, the Whigs and the Democrats, destroying the first and irrevocably dividing the second. It produced weak presidents whose irresolution mirrored that of their parties. It eventually discredited even the Supreme Court.

The moral fervor of abolitionist feeling grew steadily. In 1852, Harriet Beecher Stowe published Uncle Tom’s Cabin, a novel provoked by the passage of the Fugitive Slave Law. More than 300,000 copies were sold the first year. Presses ran day and night to keep up with the demand. Although sentimental and full of stereotypes, Uncle Tom’s Cabin portrayed with undeniable force the cruelty of slavery and posited a fundamental conflict between free and slave societies. It inspired widespread enthusiasm for the antislavery cause, appealing as it did to basic human emotions – indignation at injustice and pity for the helpless individuals exposed to ruthless exploitation.

In 1854 the issue of slavery in the territories was renewed and the quarrel became more bitter. The region that now comprises Kansas and Nebraska was being rapidly settled, increasing pressure for the establishment of territorial, and eventually, state governments.

Under terms of the Missouri Compromise of 1820, the entire region was closed to slavery. Dominant slave-holding elements in Missouri objected to letting Kansas become a free territory, for their state would then have three free-soil neighbors (Illinois, Iowa, and Kansas) and might be forced to become a free state as well. Their congressional delegation, backed by Southerners, blocked all efforts to organize the region.

At this point, Stephen A. Douglas enraged all free-soil supporters. Douglas argued that the Compromise of 1850, having left Utah and New Mexico free to resolve the slavery issue for themselves, superseded the Missouri Compromise. His plan called for two territories, Kansas and Nebraska. It permitted settlers to carry slaves into them and eventually to determine whether they should enter the Union as free or slave states.

Douglas’s opponents accused him of currying favor with the South in order to gain the presidency in 1856. The free-soil movement, which had seemed to be in decline, reemerged with greater momentum than ever. Yet in May 1854, Douglas’s plan, in the form of the Kansas-Nebraska Act, passed Congress to be signed by President Franklin Pierce. Southern enthusiasts celebrated with cannon fire. But when Douglas subsequently visited Chicago to speak in his own defense, the ships in the harbor lowered their flags to half-mast, the church bells tolled for an hour, and a crowd of 10,000 hooted so loudly that he could not make himself heard.

The immediate results of Douglas’s ill-starred measure were momentous. The Whig Party, which had straddled the question of slavery expansion, sank to its death, and in its stead a powerful new organization arose, the Republican Party, whose primary demand was that slavery be excluded from all the territories. In 1856, it nominated John Fremont, whose expeditions into the Far West had won him renown. Fremont lost the election, but the new party swept a great part of the North. Such free-soil leaders as Salmon P. Chase and William Seward exerted greater influence than ever. Along with them appeared a tall, lanky Illinois attorney, Abraham Lincoln.

Meanwhile, the flow of both Southern slave holders and antislavery families into Kansas resulted in armed conflict. Soon the territory was being called “bleeding Kansas.” The Supreme Court made things worse with its infamous 1857 Dred Scott decision.

Scott was a Missouri slave who, some 20 years earlier, had been taken by his master to live in Illinois and the Wisconsin Territory; in both places, slavery was banned. Returning to Missouri and becoming discontented with his life there, Scott sued for liberation on the ground of his residence on free soil. A majority of the Supreme Court – dominated by Southerners – decided that Scott lacked standing in court because he was not a citizen; that the laws of a free state (Illinois) had no effect on his status because he was the resident of a slave state (Missouri); and that slave holders had the right to take their “property” anywhere in the federal territories. Thus, Congress could not restrict the expansion of slavery. This last assertion invalidated former compromises on slavery and made new ones impossible to craft.

The Dred Scott decision stirred fierce resentment throughout the North. Never before had the Court been so bitterly condemned. For Southern Democrats, the decision was a great victory, since it gave judicial sanction to their justification of slavery throughout the territories.

LINCOLN, DOUGLAS, AND BROWN

Abraham Lincoln had long regarded slavery as an evil. As early as 1854 in a widely publicized speech, he declared that all national legislation should be framed on the principle that slavery was to be restricted and eventually abolished. He contended also that the principle of popular sovereignty was false, for slavery in the western territories was the concern not only of the local inhabitants but of the United States as a whole.

In 1858 Lincoln opposed Stephen A. Douglas for election to the U.S. Senate from Illinois. In the first paragraph of his opening campaign speech, on June 17, Lincoln struck the keynote of American history for the seven years to follow:

A house divided against itself cannot stand. I believe this government cannot endure permanently half-slave and half-free. I do not expect the Union to be dissolved – I do not expect the house to fall – but I do expect it will cease to be divided.

Lincoln and Douglas engaged in a series of seven debates in the ensuing months of 1858. Senator Douglas, known as the “Little Giant,” had an enviable reputation as an orator, but he met his match in Lincoln, who eloquently challenged Douglas’s concept of popular sovereignty. In the end, Douglas won the election by a small margin, but Lincoln had achieved stature as a national figure.

By then events were spinning out of control. On the night of October 16, 1859, John Brown, an antislavery fanatic who had captured and killed five proslavery settlers in Kansas three years before, led a band of followers in an attack on the federal arsenal at Harper’s Ferry (in what is now West Virginia). Brown’s goal was to use the weapons seized to lead a slave uprising. After two days of fighting, Brown and his surviving men were taken prisoner by a force of U.S. Marines commanded by Colonel Robert E. Lee.

Brown’s attempt confirmed the worst fears of many Southerners. Antislavery activists, on the other hand, generally hailed Brown as a martyr to a great cause. Virginia put Brown on trial for conspiracy, treason, and murder. On December 2, 1859, he was hanged. Although most Northerners had initially condemned him, increasing numbers were coming to accept his view that he had been an instrument in the hand of God.

THE 1860 ELECTION

In 1860 the Republican Party nominated Abraham Lincoln as its candidate for president. The Republican platform declared that slavery could spread no farther, promised a tariff for the protection of industry, and pledged the enactment of a law granting free homesteads to settlers who would help in the opening of the West. Southern Democrats, unwilling in the wake of the Dred Scott case to accept Douglas’s popular sovereignty, split from the party and nominated Vice President John C. Breckenridge of Kentucky for president. Stephen A. Douglas was the nominee of northern Democrats. Diehard Whigs from the border states, formed into the Constitutional Union Party, nominated John C. Bell of Tennessee.

Lincoln and Douglas competed in the North, Breckenridge and Bell in the South. Lincoln won only 39 percent of the popular vote, but had a clear majority of 180 electoral votes, carrying all 18 free states. Bell won Tennessee, Kentucky, and Virginia; Breckenridge took the other slave states except for Missouri, which was won by Douglas. Despite his poor showing, Douglas trailed only Lincoln in the popular vote.

Chapter 7.
THE CIVIL WAR AND RECONSTRUCTION

(The following article is taken from the U.S. Department of State publication, Outline of American History.)

“That this nation under God shall have a new birth of freedom.”

—President Abraham Lincoln, November 19, 1863

SECESSION AND CIVIL WAR

Lincoln’s victory in the presidential election of November 1860 made South Carolina’s secession from the Union December 20 a foregone conclusion. The state had long been waiting for an event that would unite the South against the antislavery forces. By February 1, 1861, five more Southern states had seceded. On February 8, the six states signed a provisional constitution for the Confederate States of America. The remaining Southern states as yet remained in the Union, although Texas had begun to move on its secession.

Less than a month later, March 4, 1861, Abraham Lincoln was sworn in as president of the United States. In his inaugural address, he declared the Confederacy “legally void.” His speech closed with a plea for restoration of the bonds of union, but the South turned a deaf ear. On April 12, Confederate guns opened fire on the federal garrison at Fort Sumter in the Charleston, South Carolina, harbor. A war had begun in which more Americans would die than in any other conflict before or since.

In the seven states that had seceded, the people responded positively to the Confederate action and the leadership of Confederate President Jefferson Davis. Both sides now tensely awaited the action of the slave states that thus far had remained loyal. Virginia seceded on April 17; Arkansas, Tennessee, and North Carolina followed quickly.

No state left the Union with greater reluctance than Virginia. Her statesmen had a leading part in the winning of the Revolution and the framing of the Constitution, and she had provided the nation with five presidents. With Virginia went Colonel Robert E. Lee, who declined the command of the Union Army out of loyalty to his native state.

Between the enlarged Confederacy and the free-soil North lay the border slave states of Delaware, Maryland, Kentucky, and Missouri, which, despite some sympathy with the South, would remain loyal to the Union.

Each side entered the war with high hopes for an early victory. In material resources the North enjoyed a decided advantage. Twenty-three states with a population of 22 million were arrayed against 11 states inhabited by nine million, including slaves. The industrial superiority of the North exceeded even its preponderance in population, providing it with abundant facilities for manufacturing arms and ammunition, clothing, and other supplies. It had a greatly superior railway network.

The South nonetheless had certain advantages. The most important was geography; the South was fighting a defensive war on its own territory. It could establish its independence simply by beating off the Northern armies. The South also had a stronger military tradition, and possessed the more experienced military leaders.

WESTERN ADVANCE, EASTERN STALEMATE

The first large battle of the war, at Bull Run, Virginia (also known as First Manassas) near Washington, stripped away any illusions that victory would be quick or easy. It also established a pattern, at least in the Eastern United States, of bloody Southern victories that never translated into a decisive military advantage for the Confederacy.

In contrast to its military failures in the East, the Union was able to secure battlefield victories in the West and slow strategic success at sea. Most of the Navy, at the war’s beginning, was in Union hands, but it was scattered and weak. Secretary of the Navy Gideon Welles took prompt measures to strengthen it. Lincoln then proclaimed a blockade of the Southern coasts. Although the effect of the blockade was negligible at first, by 1863 it almost completely prevented shipments of cotton to Europe and blocked the importation of sorely needed munitions, clothing, and medical supplies to the South.

A brilliant Union naval commander, David Farragut, conducted two remarkable operations. In April 1862, he took a fleet into the mouth of the Mississippi River and forced the surrender of the largest city in the South, New Orleans, Louisiana. In August 1864, with the cry, “Damn the torpedoes! Full speed ahead,” he led a force past the fortified entrance of Mobile Bay, Alabama, captured a Confederate ironclad vessel, and sealed off the port.

In the Mississippi Valley, the Union forces won an almost uninterrupted series of victories. They began by breaking a long Confederate line in Tennessee, thus making it possible to occupy almost all the western part of the state. When the important Mississippi River port of Memphis was taken, Union troops advanced some 320 kilometers into the heart of the Confederacy. With the tenacious General Ulysses S. Grant in command, they withstood a sudden Confederate counterattack at Shiloh, on the bluffs overlooking the Tennessee River. Those killed and wounded at Shiloh numbered more than 10,000 on each side, a casualty rate that Americans had never before experienced. But it was only the beginning of the carnage.

In Virginia, by contrast, Union troops continued to meet one defeat after another in a succession of bloody attempts to capture Richmond, the Confederate capital. The Confederates enjoyed strong defense positions afforded by numerous streams cutting the road between Washington and Richmond. Their two best generals, Robert E. Lee and Thomas J. (“Stonewall”) Jackson, both far surpassed in ability their early Union counterparts. In 1862 Union commander George McClellan made a slow, excessively cautious attempt to seize Richmond. But in the Seven Days’ Battles between June 25 and July 1, the Union troops were driven steadily backward, both sides suffering terrible losses.

After another Confederate victory at the Second Battle of Bull Run (or Second Manassas), Lee crossed the Potomac River and invaded Maryland. McClellan again responded tentatively, despite learning that Lee had split his army and was heavily outnumbered. The Union and Confederate Armies met at Antietam Creek, near Sharpsburg, Maryland, on September 17, 1862, in the bloodiest single day of the war: More than 4,000 died on both sides and 18,000 were wounded. Despite his numerical advantage, however, McClellan failed to break Lee’s lines or press the attack, and Lee was able to retreat across the Potomac with his army intact. As a result, Lincoln fired McClellan.

Although Antietam was inconclusive in military terms, its consequences were nonetheless momentous. Great Britain and France, both on the verge of recognizing the Confederacy, delayed their decision, and the South never received the diplomatic recognition and the economic aid from Europe that it desperately sought.

Antietam also gave Lincoln the opening he needed to issue the preliminary Emancipation Proclamation, which declared that as of January 1, 1863, all slaves in states rebelling against the Union were free. In practical terms, the proclamation had little immediate impact; it freed slaves only in the Confederate states, while leaving slavery intact in the border states. Politically, however, it meant that in addition to preserving the Union, the abolition of slavery was now a declared objective of the Union war effort.

The final Emancipation Proclamation, issued January 1, 1863, also authorized the recruitment of African Americans into the Union Army, a move abolitionist leaders such as Frederick Douglass had been urging since the beginning of armed conflict. Union forces already had been sheltering escaped slaves as “contraband of war,” but following the Emancipation Proclamation, the Union Army recruited and trained regiments of African-American soldiers that fought with distinction in battles from Virginia to the Mississippi. About 178,000 African Americans served in the U.S. Colored Troops, and 29,500 served in the Union Navy.

Despite the political gains represented by the Emancipation Proclamation, however, the North’s military prospects in the East remained bleak as Lee’s Army of Northern Virginia continued to maul the Union Army of the Potomac, first at Fredericksburg, Virginia, in December 1862 and then at Chancellorsville in May 1863. But Chancellorsville, although one of Lee’s most brilliant military victories, was also one of his most costly. His most valued lieutenant, General “Stonewall” Jackson, was mistakenly shot and killed by his own men.

GETTYSBURG TO APPOMATTOX

Yet none of the Confederate victories was decisive. The Union simply mustered new armies and tried again. Believing that the North’s crushing defeat at Chancellorsville gave him his chance, Lee struck northward into Pennsylvania at the beginning of July 1863, almost reaching the state capital at Harrisburg. A strong Union force intercepted him at Gettysburg, where, in a titanic three-day battle – the largest of the Civil War – the Confederates made a valiant effort to break the Union lines. They failed, and on July 4 Lee’s army, after crippling losses, retreated behind the Potomac.

More than 3,000 Union soldiers and almost 4,000 Confederates died at Gettysburg; wounded and missing totaled more than 20,000 on each side. On November 19, 1863, Lincoln dedicated a new national cemetery there with perhaps the most famous address in U.S. history. He concluded his brief remarks with these words:

… we here highly resolve that these dead shall not have died in vain – that this nation, under God, shall have a new birth of freedom – and that government of the people, by the people, for the people, shall not perish from the earth.

On the Mississippi, Union control had been blocked at Vicksburg, where the Confederates had strongly fortified themselves on bluffs too high for naval attack. In early 1863 Grant began to move below and around Vicksburg, subjecting it to a six-week siege. On July 4, he captured the town, together with the strongest Confederate Army in the West. The river was now entirely in Union hands. The Confederacy was broken in two, and it became almost impossible to bring supplies from Texas and Arkansas.

The Northern victories at Vicksburg and Gettysburg in July 1863 marked the turning point of the war, although the bloodshed continued unabated for more than a year-and-a-half.

Lincoln brought Grant east and made him commander-in-chief of all Union forces. In May 1864 Grant advanced deep into Virginia and met Lee’s Confederate Army in the three-day Battle of the Wilderness. Losses on both sides were heavy, but unlike other Union commanders, Grant refused to retreat. Instead, he attempted to outflank Lee, stretching the Confederate lines and pounding away with artillery and infantry attacks. “I propose to fight it out along this line if it takes all summer,” the Union commander said at Spotsylvania, during five days of bloody trench warfare that characterized fighting on the eastern front for almost a year.

In the West, Union forces gained control of Tennessee in the fall of 1863 with victories at Chattanooga and nearby Lookout Mountain, opening the way for General William T. Sherman to invade Georgia. Sherman outmaneuvered several smaller Confederate armies, occupied the state capital of Atlanta, then marched to the Atlantic coast, systematically destroying railroads, factories, warehouses, and other facilities in his path. His men, cut off from their normal supply lines, ravaged the countryside for food. From the coast, Sherman marched northward; by February 1865, he had taken Charleston, South Carolina, where the first shots of the Civil War had been fired. Sherman, more than any other Union general, understood that destroying the will and morale of the South was as important as defeating its armies.

Grant, meanwhile, lay siege to Petersburg, Virginia, for nine months, before Lee, in March 1865, knew that he had to abandon both Petersburg and the Confederate capital of Richmond in an attempt to retreat south. But it was too late. On April 9, 1865, surrounded by huge Union armies, Lee surrendered to Grant at Appomattox Courthouse. Although scattered fighting continued elsewhere for several months, the Civil War was over.

The terms of surrender at Appomattox were magnanimous, and on his return from his meeting with Lee, Grant quieted the noisy demonstrations of his soldiers by reminding them: “The rebels are our countrymen again.” The war for Southern independence had become the “lost cause,” whose hero, Robert E. Lee, had won wide admiration through the brilliance of his leadership and his greatness in defeat.

WITH MALICE TOWARD NONE

For the North, the war produced a still greater hero in Abraham Lincoln – a man eager, above all else, to weld the Union together again, not by force and repression but by warmth and generosity. In 1864 he had been elected for a second term as president, defeating his Democratic opponent, George McClellan, the general he had dismissed after Antietam. Lincoln’s second inaugural address closed with these words:

With malice toward none; with charity for all; with firmness in the right, as God gives us to see the right, let us strive on to finish the work we are in; to bind up the nation’s wounds; to care for him who shall have borne the battle, and for his widow, and his orphan – to do all which may achieve and cherish a just, and a lasting peace, among ourselves, and with all nations.

Three weeks later, two days after Lee’s surrender, Lincoln delivered his last public address, in which he unfolded a generous reconstruction policy. On April 14, 1865, the president held what was to be his last Cabinet meeting. That evening – with his wife and a young couple who were his guests – he attended a performance at Ford’s Theater. There, as he sat in the presidential box, he was assassinated by John Wilkes Booth, a Virginia actor embittered by the South’s defeat. Booth was killed in a shootout some days later in a barn in the Virginia countryside. His accomplices were captured and later executed.

Lincoln died in a downstairs bedroom of a house across the street from Ford’s Theater on the morning of April 15. Poet James Russell Lowell wrote:

Never before that startled April morning did such multitudes of men shed tears for the death of one they had never seen, as if with him a friendly presence had been taken from their lives, leaving them colder and darker. Never was funeral panegyric so eloquent as the silent look of sympathy which strangers exchanged when they met that day. Their common manhood had lost a kinsman.

The first great task confronting the victorious North – now under the leadership of Lincoln’s vice president, Andrew Johnson, a Southerner who remained loyal to the Union – was to determine the status of the states that had seceded. Lincoln had already set the stage. In his view, the people of the Southern states had never legally seceded; they had been misled by some disloyal citizens into a defiance of federal authority. And since the war was the act of individuals, the federal government would have to deal with these individuals and not with the states. Thus, in 1863 Lincoln proclaimed that if in any state 10 percent of the voters of record in 1860 would form a government loyal to the U.S. Constitution and would acknowledge obedience to the laws of the Congress and the proclamations of the president, he would recognize the government so created as the state’s legal government.

Congress rejected this plan. Many Republicans feared it would simply entrench former rebels in power; they challenged Lincoln’s right to deal with the rebel states without consultation. Some members of Congress advocated severe punishment for all the seceded states; others simply felt the war would have been in vain if the old Southern establishment was restored to power. Yet even before the war was wholly over, new governments had been set up in Virginia, Tennessee, Arkansas, and Louisiana.

To deal with one of its major concerns – the condition of former slaves – Congress established the Freedmen’s Bureau in March 1865 to act as guardian over African Americans and guide them toward self-support. And in December of that year, Congress ratified the 13th Amendment to the U.S. Constitution, which abolished slavery.

Throughout the summer of 1865 Johnson proceeded to carry out Lincoln’s reconstruction program, with minor modifications. By presidential proclamation he appointed a governor for each of the former Confederate states and freely restored political rights to many Southerners through use of presidential pardons.

In due time conventions were held in each of the former Confederate states to repeal the ordinances of secession, repudiate the war debt, and draft new state constitutions. Eventually a native Unionist became governor in each state with authority to convoke a convention of loyal voters. Johnson called upon each convention to invalidate the secession, abolish slavery, repudiate all debts that went to aid the Confederacy, and ratify the 13th Amendment. By the end of 1865, this process was completed, with a few exceptions.

RADICAL RECONSTRUCTION

Both Lincoln and Johnson had foreseen that the Congress would have the right to deny Southern legislators seats in the U.S. Senate or House of Representatives, under the clause of the Constitution that says, “Each house shall be the judge of the … qualifications of its own members.” This came to pass when, under the leadership of Thaddeus Stevens, those congressmen called “Radical Republicans,” who were wary of a quick and easy “reconstruction,” refused to seat newly elected Southern senators and representatives. Within the next few months, Congress proceeded to work out a plan for the reconstruction of the South quite different from the one Lincoln had started and Johnson had continued.

Wide public support gradually developed for those members of Congress who believed that African Americans should be given full citizenship. By July 1866, Congress had passed a civil rights bill and set up a new Freedmen’s Bureau – both designed to prevent racial discrimination by Southern legislatures. Following this, the Congress passed a 14th Amendment to the Constitution, stating that “all persons born or naturalized in the United States, and subject to the jurisdiction thereof, are citizens of the United States and of the State wherein they reside.” This repudiated the Dred Scott ruling, which had denied slaves their right of citizenship.

All the Southern state legislatures, with the exception of Tennessee, refused to ratify the amendment, some voting against it unanimously. In addition, Southern state legislatures passed “codes” to regulate the African-American freedmen. The codes differed from state to state, but some provisions were common. African Americans were required to enter into annual labor contracts, with penalties imposed in case of violation; dependent children were subject to compulsory apprenticeship and corporal punishments by masters; vagrants could be sold into private service if they could not pay severe fines.

Many Northerners interpreted the Southern response as an attempt to reestablish slavery and repudiate the hard-won Union victory in the Civil War. It did not help that Johnson, although a Unionist, was a Southern Democrat with an addiction to intemperate rhetoric and an aversion to political compromise. Republicans swept the congressional elections of 1866. Firmly in power, the Radicals imposed their own vision of Reconstruction.

In the Reconstruction Act of March 1867, Congress, ignoring the governments that had been established in the Southern states, divided the South into five military districts, each administered by a Union general. Escape from permanent military government was open to those states that established civil governments, ratified the 14th Amendment, and adopted African-American suffrage. Supporters of the Confederacy who had not taken oaths of loyalty to the United States generally could not vote. The 14th Amendment was ratified in 1868. The 15th Amendment, passed by Congress the following year and ratified in 1870 by state legislatures, provided that “The right of citizens of the United States to vote shall not be denied or abridged by the United States or any state on account of race, color, or previous condition of servitude.”

The Radical Republicans in Congress were infuriated by President Johnson’s vetoes (even though they were overridden) of legislation protecting newly freed African Americans and punishing former Confederate leaders by depriving them of the right to hold office. Congressional antipathy to Johnson was so great that, for the first time in American history, impeachment proceedings were instituted to remove the president from office.

Johnson’s main offense was his opposition to punitive congressional policies and the violent language he used in criticizing them. The most serious legal charge his enemies could level against him was that, despite the Tenure of Office Act (which required Senate approval for the removal of any officeholder the Senate had previously confirmed), he had removed from his Cabinet the secretary of war, a staunch supporter of the Congress. When the impeachment trial was held in the Senate, it was proved that Johnson was technically within his rights in removing the Cabinet member. Even more important, it was pointed out that a dangerous precedent would be set if the Congress were to remove a president because he disagreed with the majority of its members. The final vote was one short of the two-thirds required for conviction.

Johnson continued in office until his term expired in 1869, but Congress had established an ascendancy that would endure for the rest of the century. The Republican victor in the presidential election of 1868, former Union general Ulysses S. Grant, would enforce the reconstruction policies the Radicals had initiated.

By June 1868, Congress had readmitted the majority of the former Confederate states back into the Union. In many of these reconstructed states, the majority of the governors, representatives, and senators were Northern men – so-called carpetbaggers – who had gone South after the war to make their political fortunes, often in alliance with newly freed African Americans. In the legislatures of Louisiana and South Carolina, African Americans actually gained a majority of the seats.

Many Southern whites, their political and social dominance threatened, turned to illegal means to prevent African Americans from gaining equality. Violence against African Americans by such extra-legal organizations as the Ku Klux Klan became more and more frequent. Increasing disorder led to the passage of Enforcement Acts in 1870 and 1871, severely punishing those who attempted to deprive the African-American freedmen of their civil rights.

THE END OF RECONSTRUCTION

As time passed, it became more and more obvious that the problems of the South were not being solved by harsh laws and continuing rancor against former Confederates. Moreover, some Southern Radical state governments with prominent African-American officials appeared corrupt and inefficient. The nation was quickly tiring of the attempt to impose racial democracy and liberal values on the South with Union bayonets. In May 1872, Congress passed a general Amnesty Act, restoring full political rights to all but about 500 former rebels.

Gradually Southern states began electing members of the Democratic Party into office, ousting carpetbagger governments and intimidating African Americans from voting or attempting to hold public office. By 1876 the Republicans remained in power in only three Southern states. As part of the bargaining that resolved the disputed presidential elections that year in favor of Rutherford B. Hayes, the Republicans promised to withdraw federal troops that had propped up the remaining Republican governments. In 1877 Hayes kept his promise, tacitly abandoning federal responsibility for enforcing blacks’ civil rights.

The South was still a region devastated by war, burdened by debt caused by misgovernment, and demoralized by a decade of racial warfare. Unfortunately, the pendulum of national racial policy swung from one extreme to the other. A federal government that had supported harsh penalties against Southern white leaders now tolerated new and humiliating kinds of discrimination against African Americans. The last quarter of the 19th century saw a profusion of “Jim Crow” laws in Southern states that segregated public schools, forbade or limited African-American access to many public facilities such as parks, restaurants, and hotels, and denied most blacks the right to vote by imposing poll taxes and arbitrary literacy tests. “Jim Crow” is a term derived from a song in an 1828 minstrel show where a white man first performed in “blackface.”

Historians have tended to judge Reconstruction harshly, as a murky period of political conflict, corruption, and regression that failed to achieve its original high-minded goals and collapsed into a sinkhole of virulent racism. Slaves were granted freedom, but the North completely failed to address their economic needs. The Freedmen’s Bureau was unable to provide former slaves with political and economic opportunity. Union military occupiers often could not even protect them from violence and intimidation. Indeed, federal army officers and agents of the Freedmen’s Bureau were often racists themselves. Without economic resources of their own, many Southern African Americans were forced to become tenant farmers on land owned by their former masters, caught in a cycle of poverty that would continue well into the 20th century.

Reconstruction-era governments did make genuine gains in rebuilding Southern states devastated by the war, and in expanding public services, notably in establishing tax-supported, free public schools for African Americans and whites. However, recalcitrant Southerners seized upon instances of corruption (hardly unique to the South in this era) and exploited them to bring down radical regimes. The failure of Reconstruction meant that the struggle of African Americans for equality and freedom was deferred until the 20th century – when it would become a national, not just a Southern issue.

Chapter 8.
GROWTH AND TRANSFORMATION

“Upon the sacredness of property, civilization itself depends.”

— Industrialist and philanthropist Andrew Carnegie, 1889

Between two great wars – the Civil War and the First World War – the United States of America came of age. In a period of less than 50 years it was transformed from a rural republic to an urban nation. The frontier vanished. Great factories and steel mills, transcontinental railroad lines, flourishing cities, and vast agricultural holdings marked the land. With this economic growth and affluence came corresponding problems. Nationwide, a few businesses came to dominate whole industries, either independently or in combination with others. Working conditions were often poor. Cities grew so quickly they could not properly house or govern their growing populations.

TECHNOLOGY AND CHANGE

“The Civil War,” says one writer, “cut a wide gash through the history of the country; it dramatized in a stroke the changes that had begun to take place during the preceding 20 or 30 years. …” War needs had enormously stimulated manufacturing, speeding an economic process based on the exploitation of iron, steam, and electric power, as well as the forward march of science and invention. In the years before 1860, 36,000 patents were granted; in the next 30 years, 440,000 patents were issued, and in the first quarter of the 20th century, the number reached nearly a million.

As early as 1844, Samuel F. B. Morse had perfected electrical telegraphy; soon afterward distant parts of the continent were linked by a network of poles and wires. In 1876 Alexander Graham Bell exhibited a telephone instrument; within half a century, 16 million telephones would quicken the social and economic life of the nation. The growth of business was speeded by the invention of the typewriter in 1867, the adding machine in 1888, and the cash register in 1897. The linotype composing machine, invented in 1886, and rotary press and paper-folding machinery made it possible to print 240,000 eight-page newspapers in an hour. Thomas Edison’s incandescent lamp eventually lit millions of homes. The talking machine, or phonograph, was perfected by Edison, who, in conjunction with George Eastman, also helped develop the motion picture. These and many other applications of science and ingenuity resulted in a new level of productivity in almost every field.

Concurrently, the nation’s basic industry – iron and steel – forged ahead, protected by a high tariff. The iron industry moved westward as geologists discovered new ore deposits, notably the great Mesabi range at the head of Lake Superior, which became one of the largest producers in the world. Easy and cheap to mine, remarkably free of chemical impurities, Mesabi ore could be processed into steel of superior quality at about one-tenth the previously prevailing cost.

CARNEGIE AND THE ERA OF STEEL

Andrew Carnegie was largely responsible for the great advances in steel production. Carnegie, who came to America from Scotland as a child of 12, progressed from bobbin boy in a cotton factory to a job in a telegraph office, then to one on the Pennsylvania Railroad. Before he was 30 years old he had made shrewd and farsighted investments, which by 1865 were concentrated in iron. Within a few years, he had organized or had stock in companies making iron bridges, rails, and locomotives. Ten years later, he built the nation’s largest steel mill on the Monongahela River in Pennsylvania. He acquired control not only of new mills, but also of coke and coal properties, iron ore from Lake Superior, a fleet of steamers on the Great Lakes, a port town on Lake Erie, and a connecting railroad. His business, allied with a dozen others, commanded favorable terms from railroads and shipping lines. Nothing comparable in industrial growth had ever been seen in America before.

Though Carnegie long dominated the industry, he never achieved a complete monopoly over the natural resources, transportation, and industrial plants involved in the making of steel. In the 1890s, new companies challenged his preeminence. He would be persuaded to merge his holdings into a new corporation that would embrace most of the important iron and steel properties in the nation.

CORPORATIONS AND CITIES

The United States Steel Corporation, which resulted from this merger in 1901, illustrated a process under way for 30 years: the combination of independent industrial enterprises into federated or centralized companies. Started during the Civil War, the trend gathered momentum after the 1870s, as businessmen began to fear that overproduction would lead to declining prices and falling profits. They realized that if they could control both production and markets, they could bring competing firms into a single organization. The “corporation” and the “trust” were developed to achieve these ends.

Corporations, making available a deep reservoir of capital and giving business enterprises permanent life and continuity of control, attracted investors both by their anticipated profits and by their limited liability in case of business failure. The trusts were in effect combinations of corporations whereby the stockholders of each placed stocks in the hands of trustees. (The “trust” as a method of corporate consolidation soon gave way to the holding company, but the term stuck.) Trusts made possible large-scale combinations, centralized control and administration, and the pooling of patents. Their larger capital resources provided power to expand, to compete with foreign business organizations, and to drive hard bargains with labor, which was beginning to organize effectively. They could also exact favorable terms from railroads and exercise influence in politics.

The Standard Oil Company, founded by John D. Rockefeller, was one of the earliest and strongest corporations, and was followed rapidly by other combinations – in cottonseed oil, lead, sugar, tobacco, and rubber. Soon aggressive individual businessmen began to mark out industrial domains for themselves. Four great meat packers, chief among them Philip Armour and Gustavus Swift, established a beef trust. Cyrus McCormick achieved preeminence in the reaper business. A 1904 survey showed that more than 5,000 previously independent concerns had been consolidated into some 300 industrial trusts.

The trend toward amalgamation extended to other fields, particularly transportation and communications. Western Union, dominant in telegraphy, was followed by the Bell Telephone System and eventually by the American Telephone and Telegraph Company. In the 1860s, Cornelius Vanderbilt had consolidated 13 separate railroads into a single 800-kilometer line connecting New York City and Buffalo. During the next decade he acquired lines to Chicago, Illinois, and Detroit, Michigan, establishing the New York Central Railroad. Soon the major railroads of the nation were organized into trunk lines and systems directed by a handful of men.

In this new industrial order, the city was the nerve center, bringing to a focus all the nation’s dynamic economic forces: vast accumulations of capital, business, and financial institutions, spreading railroad yards, smoky factories, armies of manual and clerical workers. Villages, attracting people from the countryside and from lands across the sea, grew into towns and towns into cities almost overnight. In 1830 only one of every 15 Americans lived in communities of 8,000 or more; in 1860 the ratio was nearly one in every six; and in 1890 three in every 10. No single city had as many as a million inhabitants in 1860; but 30 years later New York had a million and a half; Chicago, Illinois, and Philadelphia, Pennsylvania, each had over a million. In these three decades, Philadelphia and Baltimore, Maryland, doubled in population; Kansas City, Missouri, and Detroit, Michigan, grew fourfold; Cleveland, Ohio, sixfold; Chicago, tenfold. Minneapolis, Minnesota, and Omaha, Nebraska, and many communities like them – hamlets when the Civil War began – increased 50 times or more in population.

RAILROADS, REGULATIONS, AND THE TARIFF

Railroads were especially important to the expanding nation, and their practices were often criticized. Rail lines extended cheaper freight rates to large shippers by rebating a portion of the charge, thus disadvantaging small shippers. Freight rates also frequently were not proportionate to distance traveled; competition usually held down charges between cities with several rail connections. Rates tended to be high between points served by only one line. Thus it cost less to ship goods 1,280 kilometers from Chicago to New York than to places a few hundred kilometers from Chicago. Moreover, to avoid competition rival companies sometimes divided (“pooled”) the freight business according to a prearranged scheme that placed the total earnings in a common fund for distribution.

Popular resentment at these practices stimulated state efforts at regulation, but the problem was national in character. Shippers demanded congressional action. In 1887 President Grover Cleveland signed the Interstate Commerce Act, which forbade excessive charges, pools, rebates, and rate discrimination. It created an Interstate Commerce Commission (ICC) to oversee the act, but gave it little enforcement power. In the first decades of its existence, virtually all the ICC’s efforts at regulation and rate reductions failed to pass judicial review.

President Cleveland also opposed the protective tariff on foreign goods, which had come to be accepted as permanent national policy under the Republican presidents who dominated the politics of the era. Cleveland, a conservative Democrat, regarded tariff protection as an unwarranted subsidy to big business, giving the trusts pricing power to the disadvantage of ordinary Americans. Reflecting the interests of their Southern base, the Democrats had reverted to their pre-Civil War opposition to protection and advocacy of a “tariff for revenue only.”

Cleveland, narrowly elected in 1884, was unsuccessful in achieving tariff reform during his first term. He made the issue the keynote of his campaign for reelection, but Republican candidate Benjamin Harrison, a defender of protectionism, won in a close race. In 1890, the Harrison administration, fulfilling its campaign promises, achieved passage of the McKinley tariff, which increased the already high rates. Blamed for high retail prices, the McKinley duties triggered widespread dissatisfaction, led to Republican losses in the 1890 elections, and paved the way for Cleveland’s return to the presidency in the 1892 election.

During this period, public antipathy toward the trusts increased. The nation’s gigantic corporations were subjected to bitter attack through the 1880s by reformers such as Henry George and Edward Bellamy. The Sherman Antitrust Act, passed in 1890, forbade all combinations in restraint of interstate trade and provided several methods of enforcement with severe penalties. Couched in vague generalities, the law accomplished little immediately after its passage. But a decade later, President Theodore Roosevelt would use it vigorously.

REVOLUTION IN AGRICULTURE

Despite the great gains in industry, agriculture remained the nation’s basic occupation. The revolution in agriculture – paralleling that in manufacturing after the Civil War – involved a shift from hand labor to machine farming, and from subsistence to commercial agriculture. Between 1860 and 1910, the number of farms in the United States tripled, increasing from two million to six million, while the area farmed more than doubled from 160 million to 352 million hectares.

Between 1860 and 1890, the production of such basic commodities as wheat, corn, and cotton outstripped all previous figures in the United States. In the same period, the nation’s population more than doubled, with the largest growth in the cities. But the American farmer grew enough grain and cotton, raised enough beef and pork, and clipped enough wool not only to supply American workers and their families but also to create ever-increasing surpluses.

Several factors accounted for this extraordinary achievement. One was the expansion into the West. Another was a technological revolution. The farmer of 1800, using a hand sickle, could hope to cut a fifth of a hectare of wheat a day. With the cradle, 30 years later, he might cut four-fifths. In 1840 Cyrus McCormick performed a miracle by cutting from two to two-and-a-half hectares a day with the reaper, a machine he had been developing for nearly 10 years. He headed west to the young prairie town of Chicago, where he set up a factory – and by 1860 sold a quarter of a million reapers.

Other farm machines were developed in rapid succession: the automatic wire binder, the threshing machine, and the reaper-thresher or combine. Mechanical planters, cutters, huskers, and shellers appeared, as did cream separators, manure spreaders, potato planters, hay driers, poultry incubators, and a hundred other inventions.

Scarcely less important than machinery in the agricultural revolution was science. In 1862 the Morrill Land Grant College Act allotted public land to each state for the establishment of agricultural and industrial colleges. These were to serve both as educational institutions and as centers for research in scientific farming. Congress subsequently appropriated funds for the creation of agricultural experiment stations throughout the country and granted funds directly to the Department of Agriculture for research purposes. By the beginning of the new century, scientists throughout the United States were at work on a wide variety of agricultural projects.

One of these scientists, Mark Carleton, traveled for the Department of Agriculture to Russia. There he found and exported to his homeland the rust- and drought-resistant winter wheat that now accounts for more than half the U.S. wheat crop. Another scientist, Marion Dorset, conquered the dreaded hog cholera, while still another, George Mohler, helped prevent hoof-and-mouth disease. From North Africa, one researcher brought back Kaffir corn; from Turkestan, another imported the yellow-flowering alfalfa. Luther Burbank in California produced scores of new fruits and vegetables; in Wisconsin, Stephen Babcock devised a test for determining the butterfat content of milk; at Tuskegee Institute in Alabama, the African-American scientist George Washington Carver found hundreds of new uses for the peanut, sweet potato, and soybean.

In varying degrees, the explosion in agricultural science and technology affected farmers all over the world, raising yields, squeezing out small producers, and driving migration to industrial cities. Railroads and steamships, moreover, began to pull regional markets into one large world market with prices instantly communicated by trans-Atlantic cable as well as ground wires. Good news for urban consumers, falling agricultural prices threatened the livelihood of many American farmers and touched off a wave of agrarian discontent.

THE DIVIDED SOUTH

After Reconstruction, Southern leaders pushed hard to attract industry. States offered large inducements and cheap labor to investors to develop the steel, lumber, tobacco, and textile industries. Yet in 1900 the region’s percentage of the nation’s industrial base remained about what it had been in 1860. Moreover, the price of this drive for industrialization was high: Disease and child labor proliferated in Southern mill towns. Thirty years after the Civil War, the South was still poor, overwhelmingly agrarian, and economically dependent. Moreover, its race relations reflected not just the legacy of slavery, but what was emerging as the central theme of its history – a determination to enforce white supremacy at any cost.

Intransigent white Southerners found ways to assert state control to maintain white dominance. Several Supreme Court decisions also bolstered their efforts by upholding traditional Southern views of the appropriate balance between national and state power.

In 1873 the Supreme Court found that the 14th Amendment (citizenship rights not to be abridged) conferred no new privileges or immunities to protect African Americans from state power. In 1883, furthermore, it ruled that the 14th Amendment did not prevent individuals, as opposed to states, from practicing discrimination. And in Plessy v. Ferguson (1896), the Court found that “separate but equal” public accommodations for African Americans, such as trains and restaurants, did not violate their rights. Soon the principle of segregation by race extended into every area of Southern life, from railroads to restaurants, hotels, hospitals, and schools. Moreover, any area of life that was not segregated by law was segregated by custom and practice. Further curtailment of the right to vote followed. Periodic lynchings by mobs underscored the region’s determination to subjugate its African-American population.

Faced with pervasive discrimination, many African Americans followed Booker T. Washington, who counseled them to focus on modest economic goals and to accept temporary social discrimination. Others, led by the African-American intellectual W.E.B. Du Bois, wanted to challenge segregation through political action. But with both major parties uninterested in the issue and scientific theory of the time generally accepting black inferiority, demands for racial justice attracted little support.

THE LAST FRONTIER

In 1865 the frontier line generally followed the western limits of the states bordering the Mississippi River, but bulged outward beyond the eastern sections of Texas, Kansas, and Nebraska. Then, running north and south for nearly 1,600 kilometers, loomed huge mountain ranges, many rich in silver, gold, and other metals. To their west, plains and deserts stretched to the wooded coastal ranges and the Pacific Ocean. Apart from the settled districts in California and scattered outposts, the vast inland region was populated by Native Americans: among them the Great Plains tribes – Sioux and Blackfoot, Pawnee and Cheyenne – and the Indian cultures of the Southwest, including Apache, Navajo, and Hopi.

A mere quarter-century later, virtually all this country had been carved into states and territories. Miners had ranged over the whole of the mountain country, tunneling into the earth, establishing little communities in Nevada, Montana, and Colorado. Cattle ranchers, taking advantage of the enormous grasslands, had laid claim to the huge expanse stretching from Texas to the upper Missouri River. Sheep herders had found their way to the valleys and mountain slopes. Farmers sank their plows into the plains and closed the gap between the East and West. By 1890 the frontier line had disappeared.

Settlement was spurred by the Homestead Act of 1862, which granted free farms of 64 hectares to citizens who would occupy and improve the land. Unfortunately for the would-be farmers, much of the Great Plains was suited more for cattle ranching than farming, and by 1880 nearly 22,400,000 hectares of “free” land was in the hands of cattlemen or the railroads.

In 1862 Congress also voted a charter to the Union Pacific Railroad, which pushed westward from Council Bluffs, Iowa, using mostly the labor of ex-soldiers and Irish immigrants. At the same time, the Central Pacific Railroad began to build eastward from Sacramento, California, relying heavily on Chinese immigrant labor. The whole country was stirred as the two lines steadily approached each other, finally meeting on May 10, 1869, at Promontory Point in Utah. The months of laborious travel hitherto separating the two oceans was now cut to about six days. The continental rail network grew steadily; by 1884 four great lines linked the central Mississippi Valley area with the Pacific.

The first great rush of population to the Far West was drawn to the mountainous regions, where gold was found in California in 1848, in Colorado and Nevada 10 years later, in Montana and Wyoming in the 1860s, and in the Black Hills of the Dakota country in the 1870s. Miners opened up the country, established communities, and laid the foundations for more permanent settlements. Eventually, however, though a few communities continued to be devoted almost exclusively to mining, the real wealth of Montana, Colorado, Wyoming, Idaho, and California proved to be in the grass and soil. Cattle-raising, long an important industry in Texas, flourished after the Civil War, when enterprising men began to drive their Texas longhorn cattle north across the open public land. Feeding as they went, the cattle arrived at railway shipping points in Kansas, larger and fatter than when they started. The annual cattle drive became a regular event; for hundreds of kilometers, trails were dotted with herds moving northward.

Next, immense cattle ranches appeared in Colorado, Wyoming, Kansas, Nebraska, and the Dakota territory. Western cities flourished as centers for the slaughter and dressing of meat. The cattle boom peaked in the mid-1880s. By then, not far behind the rancher creaked the covered wagons of the farmers bringing their families, their draft horses, cows, and pigs. Under the Homestead Act they staked their claims and fenced them with a new invention, barbed wire. Ranchers were ousted from lands they had roamed without legal title.

Ranching and the cattle drives gave American mythology its last icon of frontier culture – the cowboy. The reality of cowboy life was one of grueling hardship. As depicted by writers like Zane Grey and such movie actors as John Wayne, the cowboy was a powerful mythological figure, a bold, virtuous man of action. Not until the late 20th century did a reaction set in. Historians and filmmakers alike began to depict “the Wild West” as a sordid place, peopled by characters more apt to reflect the worst, rather than the best, in human nature.

THE PLIGHT OF THE NATIVE AMERICANS

As in the East, expansion into the plains and mountains by miners, ranchers, and settlers led to increasing conflicts with the Native Americans of the West. Many tribes of Native Americans – from the Utes of the Great Basin to the Nez Perces of Idaho – fought the whites at one time or another. But the Sioux of the Northern Plains and the Apache of the Southwest provided the most significant opposition to frontier advance. Led by such resourceful leaders as Red Cloud and Crazy Horse, the Sioux were particularly skilled at high-speed mounted warfare. The Apaches were equally adept and highly elusive, fighting in their environs of desert and canyons.

Conflicts with the Plains Indians worsened after an incident where the Dakota (part of the Sioux nation), declaring war against the U.S. government because of long-standing grievances, killed five white settlers. Rebellions and attacks continued through the Civil War. In 1876 the last serious Sioux war erupted, when the Dakota gold rush penetrated the Black Hills. The Army was supposed to keep miners off Sioux hunting grounds, but did little to protect the Sioux lands. When ordered to take action against bands of Sioux hunting on the range according to their treaty rights, however, it moved quickly and vigorously.

In 1876, after several indecisive encounters, Colonel George Custer, leading a small detachment of cavalry encountered a vastly superior force of Sioux and their allies on the Little Bighorn River. Custer and his men were completely annihilated. Nonetheless the Native-American insurgency was soon suppressed. Later, in 1890, a ghost dance ritual on the Northern Sioux reservation at Wounded Knee, South Dakota, led to an uprising and a last, tragic encounter that ended in the death of nearly 300 Sioux men, women, and children.

Long before this, however, the way of life of the Plains Indians had been destroyed by an expanding white population, the coming of the railroads, and the slaughter of the buffalo, almost exterminated in the decade after 1870 by the settlers’ indiscriminate hunting.

The Apache wars in the Southwest dragged on until Geronimo, the last important chief, was captured in 1886.

Government policy ever since the Monroe administration had been to move the Native Americans beyond the reach of the white frontier. But inevitably the reservations had become smaller and more crowded. Some Americans began to protest the government’s treatment of Native Americans. Helen Hunt Jackson, for example, an Easterner living in the West, wrote A Century of Dishonor (1881), which dramatized their plight and struck a chord in the nation’s conscience. Most reformers believed the Native American should be assimilated into the dominant culture. The federal government even set up a school in Carlisle, Pennsylvania, in an attempt to impose white values and beliefs on Native-American youths. (It was at this school that Jim Thorpe, often considered the best athlete the United States has produced, gained fame in the early 20th century.)

In 1887 the Dawes (General Allotment) Act reversed U.S. Native-American policy, permitting the president to divide up tribal land and parcel out 65 hectares of land to each head of a family. Such allotments were to be held in trust by the government for 25 years, after which time the owner won full title and citizenship. Lands not thus distributed, however, were offered for sale to settlers. This policy, however well-intentioned, proved disastrous, since it allowed more plundering of Native-American lands. Moreover, its assault on the communal organization of tribes caused further disruption of traditional culture. In 1934 U.S. policy was reversed yet again by the Indian Reorganization Act, which attempted to protect tribal and communal life on the reservations.

AMBIVALENT EMPIRE

The last decades of the 19th century were a period of imperial expansion for the United States. The American story took a different course from that of its European rivals, however, because of the U.S. history of struggle against European empires and its unique democratic development.

The sources of American expansionism in the late 19th century were varied. Internationally, the period was one of imperialist frenzy, as European powers raced to carve up Africa and competed, along with Japan, for influence and trade in Asia. Many Americans, including influential figures such as Theodore Roosevelt, Henry Cabot Lodge, and Elihu Root, felt that to safeguard its own interests, the United States had to stake out spheres of economic influence as well. That view was seconded by a powerful naval lobby, which called for an expanded fleet and network of overseas ports as essential to the economic and political security of the nation. More generally, the doctrine of “manifest destiny,” first used to justify America’s continental expansion, was now revived to assert that the United States had a right and duty to extend its influence and civilization in the Western Hemisphere and the Caribbean, as well as across the Pacific.

At the same time, voices of anti-imperialism from diverse coalitions of Northern Democrats and reform-minded Republicans remained loud and constant. As a result, the acquisition of a U.S. empire was piecemeal and ambivalent. Colonial-minded administrations were often more concerned with trade and economic issues than political control.

The United States’ first venture beyond its continental borders was the purchase of Alaska – sparsely populated by Inuit and other native peoples – from Russia in 1867. Most Americans were either indifferent to or indignant at this action by Secretary of State William Seward, whose critics called Alaska “Seward’s Folly” and “Seward’s Icebox.” But 30 years later, when gold was discovered on Alaska’s Klondike River, thousands of Americans headed north, and many of them settled in Alaska permanently. When Alaska became the 49th state in 1959, it replaced Texas as geographically the largest state in the Union.

The Spanish-American War, fought in 1898, marked a turning point in U.S. history. It left the United States exercising control or influence over islands in the Caribbean Sea and the Pacific.

By the 1890s, Cuba and Puerto Rico were the only remnants of Spain’s once vast empire in the New World, and the Philippine Islands comprised the core of Spanish power in the Pacific. The outbreak of war had three principal sources: popular hostility to autocratic Spanish rule in Cuba; U.S. sympathy with the Cuban fight for independence; and a new spirit of national assertiveness, stimulated in part by a nationalistic and sensationalist press.

By 1895 Cuba’s growing restiveness had become a guerrilla war of independence. Most Americans were sympathetic with the Cubans, but President Cleveland was determined to preserve neutrality. Three years later, however, during the administration of William McKinley, the U.S. warship Maine, sent to Havana on a “courtesy visit” designed to remind the Spanish of American concern over the rough handling of the insurrection, blew up in the harbor. More than 250 men were killed. The Maine was probably destroyed by an accidental internal explosion, but most Americans believed the Spanish were responsible. Indignation, intensified by sensationalized press coverage, swept across the country. McKinley tried to preserve the peace, but within a few months, believing delay futile, he recommended armed intervention.

The war with Spain was swift and decisive. During the four months it lasted, not a single American reverse of any importance occurred. A week after the declaration of war, Commodore George Dewey, commander of the six-warship Asiatic Squadron then at Hong Kong, steamed to the Philippines. Catching the entire Spanish fleet at anchor in Manila Bay, he destroyed it without losing an American life.

Meanwhile, in Cuba, troops landed near Santiago, where, after winning a rapid series of engagements, they fired on the port. Four armored Spanish cruisers steamed out of Santiago Bay to engage the American navy and were reduced to ruined hulks.

From Boston to San Francisco, whistles blew and flags waved when word came that Santiago had fallen. Newspapers dispatched correspondents to Cuba and the Philippines, who trumpeted the renown of the nation’s new heroes. Chief among them were Commodore Dewey and Colonel Theodore Roosevelt, who had resigned as assistant secretary of the navy to lead his volunteer regiment, the “Rough Riders,” to service in Cuba. Spain soon sued for an end to the war. The peace treaty signed on December 10, 1898, transferred Cuba to the United States for temporary occupation preliminary to the island’s independence. In addition, Spain ceded Puerto Rico and Guam in lieu of war indemnity, and the Philippines for a U.S. payment of $20 million.

Officially, U.S. policy encouraged the new territories to move toward democratic self-government, a political system with which none of them had any previous experience. In fact, the United States found itself in a colonial role. It maintained formal administrative control in Puerto Rico and Guam, gave Cuba only nominal independence, and harshly suppressed an armed independence movement in the Philippines. (The Philippines gained the right to elect both houses of its legislature in 1916. In 1936 a largely autonomous Philippine Commonwealth was established. In 1946, after World War II, the islands finally attained full independence.)

U.S. involvement in the Pacific area was not limited to the Philippines. The year of the Spanish-American War also saw the beginning of a new relationship with the Hawaiian Islands. Earlier contact with Hawaii had been mainly through missionaries and traders. After 1865, however, American investors began to develop the islands’ resources – chiefly sugar cane and pineapples.

When the government of Queen Liliuokalani announced its intention to end foreign influence in 1893, American businessmen joined with influential Hawaiians to depose her. Backed by the American ambassador to Hawaii and U.S. troops stationed there, the new government then asked to be annexed to the United States. President Cleveland, just beginning his second term, rejected annexation, leaving Hawaii nominally independent until the Spanish-American War, when, with the backing of President McKinley, Congress ratified an annexation treaty. In 1959 Hawaii would become the 50th state.

To some extent, in Hawaii especially, economic interests had a role in American expansion, but to influential policy makers such as Roosevelt, Senator Henry Cabot Lodge, and Secretary of State John Hay, and to influential strategists such as Admiral Alfred Thayer Mahan, the main impetus was geostrategic. For these people, the major dividend of acquiring Hawaii was Pearl Harbor, which would become the major U.S. naval base in the central Pacific. The Philippines and Guam complemented other Pacific bases – Wake Island, Midway, and American Samoa. Puerto Rico was an important foothold in a Caribbean area that was becoming increasingly important as the United States contemplated a Central American canal.

U.S. colonial policy tended toward democratic self-government. As it had done with the Philippines, in 1917 the U.S. Congress granted Puerto Ricans the right to elect all of their legislators. The same law also made the island officially a U.S. territory and gave its people American citizenship. In 1950 Congress granted Puerto Rico complete freedom to decide its future. In 1952, the citizens voted to reject either statehood or total independence, and chose instead a commonwealth status that has endured despite the efforts of a vocal separatist movement. Large numbers of Puerto Ricans have settled on the mainland, to which they have free access and where they enjoy all the political and civil rights of any other citizen of the United States.

THE CANAL AND THE AMERICAS

The war with Spain revived U.S. interest in building a canal across the isthmus of Panama, uniting the two great oceans. The usefulness of such a canal for sea trade had long been recognized by the major commercial nations of the world; the French had begun digging one in the late 19th century but had been unable to overcome the engineering difficulties. Having become a power in both the Caribbean Sea and the Pacific Ocean, the United States saw a canal as both economically beneficial and a way of providing speedier transfer of warships from one ocean to the other.

At the turn of the century, what is now Panama was the rebellious northern province of Colombia. When the Colombian legislature in 1903 refused to ratify a treaty giving the United States the right to build and manage a canal, a group of impatient Panamanians, with the support of U.S. Marines, rose in rebellion and declared Panamanian independence. The breakaway country was immediately recognized by President Theodore Roosevelt. Under the terms of a treaty signed that November, Panama granted the United States a perpetual lease to a 16-kilometer-wide strip of land (the Panama Canal Zone) between the Atlantic and the Pacific, in return for $10 million and a yearly fee of $250,000. Colombia later received $25 million as partial compensation. Seventy-five years later, Panama and the United States negotiated a new treaty. It provided for Panamanian sovereignty in the Canal Zone and transfer of the canal to Panama on December 31, 1999.

The completion of the Panama Canal in 1914, directed by Colonel George W. Goethals, was a major triumph of engineering. The simultaneous conquest of malaria and yellow fever made it possible and was one of the 20th century’s great feats in preventive medicine.

Elsewhere in Latin America, the United States fell into a pattern of fitful intervention. Between 1900 and 1920, the United States carried out sustained interventions in six Western Hemispheric nations – most notably Haiti, the Dominican Republic, and Nicaragua. Washington offered a variety of justifications for these interventions: to establish political stability and democratic government, to provide a favorable environment for U.S. investment (often called dollar diplomacy), to secure the sea lanes leading to the Panama Canal, and even to prevent European countries from forcibly collecting debts. The United States had pressured the French into removing troops from Mexico in 1867. Half a century later, however, as part of an ill-starred campaign to influence the Mexican revolution and stop raids into American territory, President Woodrow Wilson sent 11,000 troops into the northern part of the country in a futile effort to capture the elusive rebel and outlaw Francisco “Pancho” Villa.

Exercising its role as the most powerful – and most liberal – of Western Hemisphere nations, the United States also worked to establish an institutional basis for cooperation among the nations of the Americas. In 1889 Secretary of State James G. Blaine proposed that the 21 independent nations of the Western Hemisphere join in an organization dedicated to the peaceful settlement of disputes and to closer economic bonds. The result was the Pan-American Union, founded in 1890 and known today as the Organization of American States (OAS).

The later administrations of Herbert Hoover (1929-33) and Franklin D. Roosevelt (1933-45) repudiated the right of U.S. intervention in Latin America. In particular, Roosevelt’s Good Neighbor Policy of the 1930s, while not ending all tensions between the United States and Latin America, helped dissipate much of the ill-will engendered by earlier U.S. intervention and unilateral actions.

UNITED STATES AND ASIA

Newly established in the Philippines and firmly entrenched in Hawaii at the turn of the century, the United States had high hopes for a vigorous trade with China. However, Japan and various European nations had acquired established spheres of influence there in the form of naval bases, leased territories, monopolistic trade rights, and exclusive concessions for investing in railway construction and mining.

Idealism in American foreign policy existed alongside the desire to compete with Europe’s imperial powers in the Far East. The U.S. government thus insisted as a matter of principle upon equality of commercial privileges for all nations. In September 1899, Secretary of State John Hay advocated an “Open Door” for all nations in China – that is, equality of trading opportunities (including equal tariffs, harbor duties, and railway rates) in the areas Europeans controlled. Despite its idealistic component, the Open Door, in essence, was a diplomatic maneuver that sought the advantages of colonialism while avoiding the stigma of its frank practice. It had limited success.

With the Boxer Rebellion of 1900, the Chinese struck out against foreigners. In June, insurgents seized Beijing and attacked the foreign legations there. Hay promptly announced to the European powers and Japan that the United States would oppose any disturbance of Chinese territorial or administrative rights and restated the Open Door policy. Once the rebellion was quelled, Hay protected China from crushing indemnities. Primarily for the sake of American good will, Great Britain, Germany, and lesser colonial powers formally affirmed the Open Door policy and Chinese independence. In practice, they consolidated their privileged positions in the country.

A few years later, President Theodore Roosevelt mediated the deadlocked Russo-Japanese War of 1904-05, in many respects a struggle for power and influence in the northern Chinese province of Manchuria. Roosevelt hoped the settlement would provide open-door opportunities for American business, but the former enemies and other imperial powers succeeded in shutting the Americans out. Here as elsewhere, the United States was unwilling to deploy military force in the service of economic imperialism. The president could at least content himself with the award of the Nobel Peace Prize (1906). Despite gains for Japan, moreover, U.S. relations with the proud and newly assertive island nation would be intermittently difficult through the early decades of the 20th century.

Chapter 9.
DISCONTENT AND REFORM

(The following article is taken from the U.S. Department of State publication, Outline of American History.)

“A great democracy will be neither great nor a democracy if it is not progressive.”

—Former President Theodore Roosevelt, circa 1910

AGRARIAN DISTRESS AND THE RISE OF POPULISM

In spite of their remarkable progress, late-19th century American farmers experienced recurring periods of hardship. Mechanical improvements greatly increased yield per hectare. The amount of land under cultivation grew rapidly throughout the second half of the century, as the railroads and the gradual displacement of the Plains Indians opened up new areas for western settlement. A similar expansion of agricultural lands in countries such as Canada, Argentina, and Australia compounded these problems in the international market, where much of U.S. agricultural production was now sold. Everywhere, heavy supply pushed the price of agricultural commodities downward.

Midwestern farmers were increasingly restive over what they considered excessive railroad freight rates to move their goods to market. They believed that the protective tariff, a subsidy to big business, drove up the price of their increasingly expensive equipment. Squeezed by low market prices and high costs, they resented ever-heavier debt loads and the banks that held their mortgages. Even the weather was hostile. During the late 1880s droughts devastated the western Great Plains and bankrupted thousands of settlers.

In the South, the end of slavery brought major changes. Much agricultural land was now worked by sharecroppers, tenants who gave up to half of their crop to a landowner for rent, seed, and essential supplies. An estimated 80 percent of the South’s African-American farmers and 40 percent of its white ones lived under this debilitating system. Most were locked in a cycle of debt, from which the only hope of escape was increased planting. This led to the over-production of cotton and tobacco, and thus to declining prices and the further exhaustion of the soil.

The first organized effort to address general agricultural problems was by the Patrons of Husbandry, a farmer’s group popularly known as the Grange movement. Launched in 1867 by employees of the U.S. Department of Agriculture, the Granges focused initially on social activities to counter the isolation most farm families encountered. Women’s participation was actively encouraged. Spurred by the Panic of 1873, the Grange soon grew to 20,000 chapters and one-and-a-half million members.

The Granges set up their own marketing systems, stores, processing plants, factories, and cooperatives, but most ultimately failed. The movement also enjoyed some political success. During the 1870s, a few states passed “Granger laws,” limiting railroad and warehouse fees.

By 1880 the Grange was in decline and being replaced by the Farmers’ Alliances, which were similar in many respects but more overtly political. By 1890 the alliances, initially autonomous state organizations, had about 1.5 million members from New York to California. A parallel African-American group, the Colored Farmers National Alliance, claimed over a million members. Federating into two large Northern and Southern blocs, the alliances promoted elaborate economic programs to “unite the farmers of America for their protection against class legislation and the encroachments of concentrated capital.”

By 1890 the level of agrarian distress, fueled by years of hardship and hostility toward the McKinley tariff, was at an all-time high. Working with sympathetic Democrats in the South or small third parties in the West, the Farmers’ Alliances made a push for political power. A third political party, the People’s (or Populist) Party, emerged. Never before in American politics had there been anything like the Populist fervor that swept the prairies and cotton lands. The elections of 1890 brought the new party into power in a dozen Southern and Western states, and sent a score of Populist senators and representatives to Congress.

The first Populist convention was in 1892. Delegates from farm, labor, and reform organizations met in Omaha, Nebraska, determined to overturn a U.S. political system they viewed as hopelessly corrupted by the industrial and financial trusts. Their platform stated:

We are met, in the midst of a nation brought to the verge of moral, political, and material ruin. Corruption dominates the ballot-box, the legislatures, the Congress, and touches even the ermine of the bench [courts]. … From the same prolific womb of governmental injustice we breed the two great classes – tramps and millionaires.

The pragmatic portion of their platform called for the nationalization of the railroads; a low tariff; loans secured by non-perishable crops stored in government-owned warehouses; and, most explosively, currency inflation through Treasury purchase and the unlimited coinage of silver at the “traditional” ratio of 16 ounces of silver to one ounce of gold.

The Populists showed impressive strength in the West and South, and their candidate for president polled more than a million votes. But the currency question soon overshadowed all other issues. Agrarian spokesmen, convinced that their troubles stemmed from a shortage of money in circulation, argued that increasing the volume of money would indirectly raise prices for farm products and drive up industrial wages, thus allowing debts to be paid with inflated currency. Conservative groups and the financial classes, on the other hand, responded that the 16:1 price ratio was nearly twice the market price for silver. A policy of unlimited purchase would denude the U.S. Treasury of all its gold holdings, sharply devalue the dollar, and destroy the purchasing power of the working and middle classes. Only the gold standard, they said, offered stability.

The financial panic of 1893 heightened the tension of this debate. Bank failures abounded in the South and Midwest; unemployment soared and crop prices fell badly. The crisis and President Grover Cleveland’s defense of the gold standard sharply divided the Democratic Party. Democrats who were silver supporters went over to the Populists as the presidential elections of 1896 neared.

The Democratic convention that year was swayed by one of the most famous speeches in U.S. political history. Pleading with the convention not to “crucify mankind on a cross of gold,” William Jennings Bryan, the young Nebraskan champion of silver, won the Democrats’ presidential nomination. The Populists also endorsed Bryan.

In the epic contest that followed, Bryan carried almost all the Southern and Western states. But he lost the more populated, industrial North and East – and the election – to Republican candidate William McKinley.

The following year the country’s finances began to improve, in part owing to the discovery of gold in Alaska and the Yukon. This provided a basis for a conservative expansion of the money supply. In 1898 the Spanish-American War drew the nation’s attention further from Populist issues. Populism and the silver issue were dead. Many of the movement’s other reform ideas, however, lived on.

THE STRUGGLES OF LABOR

The life of a 19th-century American industrial worker was hard. Even in good times wages were low, hours long, and working conditions hazardous. Little of the wealth that the growth of the nation had generated went to its workers. Moreover, women and children made up a high percentage of the work force in some industries and often received but a fraction of the wages a man could earn. Periodic economic crises swept the nation, further eroding industrial wages and producing high levels of unemployment.

At the same time, technological improvements, which added so much to the nation’s productivity, continually reduced the demand for skilled labor. Yet the unskilled labor pool was constantly growing, as unprecedented numbers of immigrants – 18 million between 1880 and 1910 – entered the country, eager for work.

Before 1874, when Massachusetts passed the nation’s first legislation limiting the number of hours women and child factory workers could perform to 10 hours a day, virtually no labor legislation existed in the country. It was not until the 1930s that the federal government would become actively involved. Until then, the field was left to the state and local authorities, few of whom were as responsive to the workers as they were to wealthy industrialists.

The laissez-faire capitalism that dominated the second half of the 19th century and fostered huge concentrations of wealth and power was backed by a judiciary that time and again ruled against those who challenged the system. In this, they were merely following the prevailing philosophy of the times. Drawing on a simplified understanding of Darwinian science, many social thinkers believed that both the growth of large business at the expense of small enterprise and the wealth of a few alongside the poverty of many was “survival of the fittest,” and an unavoidable by-product of progress.

American workers, especially the skilled among them, appear to have lived at least as well as their counterparts in industrial Europe. Still, the social costs were high. As late as the year 1900, the United States had the highest job-related fatality rate of any industrialized nation in the world. Most industrial workers still worked a 10-hour day (12 hours in the steel industry), yet earned less than the minimum deemed necessary for a decent life. The number of children in the work force doubled between 1870 and 1900.

The first major effort to organize workers’ groups on a nationwide basis appeared with the Noble Order of the Knights of Labor in 1869. Originally a secret, ritualistic society organized by Philadelphia garment workers and advocating a cooperative program, it was open to all workers, including African Americans, women, and farmers. The Knights grew slowly until its railway workers’ unit won a strike against the great railroad baron, Jay Gould, in 1885. Within a year they added 500,000 workers to their rolls, but, not attuned to pragmatic trade unionism and unable to repeat this success, the Knights soon fell into a decline.

Their place in the labor movement was gradually taken by the American Federation of Labor (AFL). Rather than open membership to all, the AFL, under former cigar union official Samuel Gompers, was a group of unions focused on skilled workers. Its objectives were “pure and simple” and apolitical: increasing wages, reducing hours, and improving working conditions. It did much to turn the labor movement away from the socialist views of most European labor movements.

Nonetheless, both before the founding of the AFL and after, American labor history was violent. In the Great Rail Strike of 1877, rail workers across the nation went out in response to a 10-percent pay cut. Attempts to break the strike led to rioting and wide-scale destruction in several cities: Baltimore, Maryland; Chicago, Illinois; Pittsburgh, Pennsylvania; Buffalo, New York; and San Francisco, California. Federal troops had to be sent to several locations before the strike was ended.

Nine years later, in Chicago’s Haymarket Square incident, someone threw a bomb at police about to break up an anarchist rally in support of an ongoing strike at the McCormick Harvester Company in Chicago. In the ensuing melee, seven policemen and at least four workers were reported killed. Some 60 police officers were injured.

In 1892, at Carnegie’s steel works in Homestead, Pennsylvania, a group of 300 Pinkerton detectives the company had hired to break a bitter strike by the Amalgamated Association of Iron, Steel, and Tin Workers fought a fierce and losing gun battle with strikers. The National Guard was called in to protect non-union workers and the strike was broken. Unions were not let back into the plant until 1937.

In 1894, wage cuts at the Pullman Company just outside Chicago led to a strike, which, with the support of the American Railway Union, soon tied up much of the country’s rail system. As the situation deteriorated, U.S. Attorney General Richard Olney, himself a former railroad lawyer, deputized over 3,000 men in an attempt to keep the rails open. This was followed by a federal court injunction against union interference with the trains. When rioting ensued, President Cleveland sent in federal troops, and the strike was eventually broken.

The most militant of the strike-favoring unions was the Industrial Workers of the World (IWW). Formed from an amalgam of unions fighting for better conditions in the West’s mining industry, the IWW, or “Wobblies” as they were commonly known, gained particular prominence from the Colorado mine clashes of 1903 and the singularly brutal fashion in which they were put down. Influenced by militant anarchism and openly calling for class warfare, the Wobblies gained many adherents after they won a difficult strike battle in the textile mills of Lawrence, Massachusetts, in 1912. Their call for work stoppages in the midst of World War I, however, led to a government crackdown in 1917 that virtually destroyed them.

THE REFORM IMPULSE

The presidential election of 1900 gave the American people a chance to pass judgment on the Republican administration of President McKinley, especially its foreign policy. Meeting at Philadelphia, the Republicans expressed jubilation over the successful outcome of the war with Spain, the restoration of prosperity, and the effort to obtain new markets through the Open Door policy. McKinley easily defeated his opponent, once again William Jennings Bryan. But the president did not live to enjoy his victory. In September 1901, while attending an exposition in Buffalo, New York, he was shot down by an assassin, the third president to be assassinated since the Civil War.

Theodore Roosevelt, McKinley’s vice president, assumed the presidency. Roosevelt’s accession coincided with a new epoch in American political life and international relations. The continent was peopled; the frontier was disappearing. A small, formerly struggling republic had become a world power. The country’s political foundations had endured the vicissitudes of foreign and civil war, the tides of prosperity and depression. Immense strides had been made in agriculture and industry. Free public education had been largely realized and a free press maintained. The ideal of religious freedom had been sustained. The influence of big business was now more firmly entrenched than ever, however, and local and municipal government often was in the hands of corrupt politicians.

In response to the excesses of 19th-century capitalism and political corruption, a reform movement arose called “progressivism,” which gave American politics and thought its special character from approximately 1890 until the American entry into World War I in 1917. The Progressives had diverse objectives. In general, however, they saw themselves as engaged in a democratic crusade against the abuses of urban political bosses and the corrupt “robber barons” of big business. Their goals were greater democracy and social justice, honest government, more effective regulation of business, and a revived commitment to public service. They believed that expanding the scope of government would ensure the progress of U.S. society and the welfare of its citizens.

The years 1902 to 1908 marked the era of greatest reform activity, as writers and journalists strongly protested practices and principles inherited from the 18th-century rural republic that were proving inadequate for a 20th-century urban state. Years before, in 1873, the celebrated author Mark Twain had exposed American society to critical scrutiny in The Gilded Age. Now, trenchant articles dealing with trusts, high finance, impure foods, and abusive railroad practices began to appear in the daily newspapers and in such popular magazines as McClure’s and Collier’s. Their authors, such as the journalist Ida M. Tarbell, who crusaded against the Standard Oil Trust, became known as “muckrakers.”

In his sensational novel, The Jungle, Upton Sinclair exposed unsanitary conditions in the great Chicago meat-packing houses and condemned the grip of the beef trust on the nation’s meat supply. Theodore Dreiser, in his novels The Financier and The Titan, made it easy for laymen to understand the machinations of big business. Frank Norris’s The Octopus assailed amoral railroad management; his The Pit depicted secret manipulations on the Chicago grain market. Lincoln Steffens’s The Shame of the Cities bared local political corruption. This “literature of exposure” roused people to action.

The hammering impact of uncompromising writers and an increasingly aroused public spurred political leaders to take practical measures. Many states enacted laws to improve the conditions under which people lived and worked. At the urging of such prominent social critics as Jane Addams, child labor laws were strengthened and new ones adopted, raising age limits, shortening work hours, restricting night work, and requiring school attendance.

ROOSEVELT’S REFORMS

By the early 20th century, most of the larger cities and more than half the states had established an eight-hour day on public works. Equally important were the workman’s compensation laws, which made employers legally responsible for injuries sustained by employees at work. New revenue laws were also enacted, which, by taxing inheritances, incomes, and the property or earnings of corporations, sought to place the burden of government on those best able to pay.

It was clear to many people – notably President Theodore Roosevelt and Progressive leaders in the Congress (foremost among them Wisconsin Senator Robert LaFollette) – that most of the problems reformers were concerned about could be solved only if dealt with on a national scale. Roosevelt declared his determination to give all the American people a “Square Deal.”

During his first term, he initiated a policy of increased government supervision through the enforcement of antitrust laws. With his backing, Congress passed the Elkins Act (1903), which greatly restricted the railroad practice of giving rebates to favored shippers. The act made published rates the lawful standard, and shippers equally liable with railroads for rebates. Meanwhile, Congress had created a new Cabinet Department of Commerce and Labor, which included a Bureau of Corporations empowered to investigate the affairs of large business aggregations.

Roosevelt won acclaim as a “trust-buster,” but his actual attitude toward big business was complex. Economic concentration, he believed, was inevitable. Some trusts were “good,” some “bad.” The task of government was to make reasonable distinctions. When, for example, the Bureau of Corporations discovered in 1907 that the American Sugar Refining Company had evaded import duties, subsequent legal actions recovered more than $4 million and convicted several company officials. The Standard Oil Company was indicted for receiving secret rebates from the Chicago and Alton Railroad, convicted, and fined a staggering $29 million.

Roosevelt’s striking personality and his trust-busting activities captured the imagination of the ordinary individual; approval of his progressive measures cut across party lines. In addition, the abounding prosperity of the country at this time led people to feel satisfied with the party in office. He won an easy victory in the 1904 presidential election.

Emboldened by a sweeping electoral triumph, Roosevelt called for stronger railroad regulation. In June 1906 Congress passed the Hepburn Act. It gave the Interstate Commerce Commission real authority in regulating rates, extended the commission’s jurisdiction, and forced the railroads to surrender their interlocking interests in steamship lines and coal companies.

Other congressional measures carried the principle of federal control still further. The Pure Food and Drug Act of 1906 prohibited the use of any “deleterious drug, chemical, or preservative” in prepared medicines and foods. The Meat Inspection Act of the same year mandated federal inspection of all meat-packing establishments engaged in interstate commerce.

Conservation of the nation’s natural resources, managed development of the public domain, and the reclamation of wide stretches of neglected land were among the other major achievements of the Roosevelt era. Roosevelt and his aides were more than conservationists, but given the helter-skelter exploitation of public resources that had preceded them, conservation loomed large on their agenda. Whereas his predecessors had set aside 18,800,000 hectares of timberland for preservation and parks, Roosevelt increased the area to 59,200,000 hectares. They also began systematic efforts to prevent forest fires and to re-timber denuded tracts.

TAFT AND WILSON

Roosevelt’s popularity was at its peak as the campaign of 1908 neared, but he was unwilling to break the tradition by which no president had held office for more than two terms. Instead, he supported William Howard Taft, who had served under him as governor of the Philippines and secretary of war. Taft, pledging to continue Roosevelt’s programs, defeated Bryan, who was running for the third and last time.

The new president continued the prosecution of trusts with less discrimination than Roosevelt, further strengthened the Interstate Commerce Commission, established a postal savings bank and a parcel post system, expanded the civil service, and sponsored the enactment of two amendments to the Constitution, both adopted in 1913.

The 16th Amendment, ratified just before Taft left office, authorized a federal income tax; the 17th Amendment, approved a few months later, mandated the direct election of senators by the people, instead of state legislatures. Yet balanced against these progressive measures was Taft’s acceptance of a new tariff with higher protective schedules; his opposition to the entry of the state of Arizona into the Union because of its liberal constitution; and his growing reliance on the conservative wing of his party.

By 1910 Taft’s party was bitterly divided. Democrats gained control of Congress in the midterm elections. Two years later, Woodrow Wilson, the Democratic, progressive governor of the state of New Jersey, campaigned against Taft, the Republican candidate – and also against Roosevelt who ran as the candidate of a new Progressive Party. Wilson, in a spirited campaign, defeated both rivals.

During his first term, Wilson secured one of the most notable legislative programs in American history. The first task was tariff revision. “The tariff duties must be altered,” Wilson said. “We must abolish everything that bears any semblance of privilege.” The Underwood Tariff, signed on October 3, 1913, provided substantial rate reductions on imported raw materials and foodstuffs, cotton and woolen goods, iron and steel; it removed the duties from more than a hundred other items. Although the act retained many protective features, it was a genuine attempt to lower the cost of living. To compensate for lost revenues, it established a modest income tax.

The second item on the Democratic program was a long overdue, thorough reorganization of the ramshackle banking and currency system. “Control,” said Wilson, “must be public, not private, must be vested in the government itself, so that the banks may be the instruments, not the masters, of business and of individual enterprise and initiative.”

The Federal Reserve Act of December 23, 1913, was Wilson’s most enduring legislative accomplishment. Conservatives had favored establishment of one powerful central bank. The new act, in line with the Democratic Party’s Jeffersonian sentiments, divided the country into 12 districts, with a Federal Reserve Bank in each, all supervised by a national Federal Reserve Board with limited authority to set interest rates. The act assured greater flexibility in the money supply and made provision for issuing federal-reserve notes to meet business demands. Greater centralization of the system would come in the 1930s.

The next important task was trust regulation and investigation of corporate abuses. Congress authorized a Federal Trade Commission to issue orders prohibiting “unfair methods of competition” by business concerns in interstate trade. The Clayton Antitrust Act forbade many corporate practices that had thus far escaped specific condemnation: interlocking directorates, price discrimination among purchasers, use of the injunction in labor disputes, and ownership by one corporation of stock in similar enterprises.

Farmers and other workers were not forgotten. The Smith-Lever Act of 1914 established an “extension system” of county agents to assist farming throughout the country. Subsequent acts made credit available to farmers at low rates of interest. The Seamen’s Act of 1915 improved living and working conditions on board ships. The Federal Workingman’s Compensation Act in 1916 authorized allowances to civil service employees for disabilities incurred at work and established a model for private enterprise. The Adamson Act of the same year established an eight-hour day for railroad labor.

This record of achievement won Wilson a firm place in American history as one of the nation’s foremost progressive reformers. However, his domestic reputation would soon be overshadowed by his record as a wartime president who led his country to victory but could not hold the support of his people for the peace that followed.

Chapter 10.
WAR, PROSPERITY, AND DEPRESSION

(The following article is taken from the U.S. Department of State publication, Outline of American History.)

“The chief business of the American people is business.”

—President Calvin Coolidge, 1925

WAR AND NEUTRAL RIGHTS

To the American public of 1914, the outbreak of war in Europe – with Germany and Austria-Hungary fighting Britain, France, and Russia – came as a shock. At first the encounter seemed remote, but its economic and political effects were swift and deep. By 1915 U.S. industry, which had been mildly depressed, was prospering again with munitions orders from the Western Allies. Both sides used propaganda to arouse the public passions of Americans – a third of whom were either foreign-born or had one or two foreign-born parents. Moreover, Britain and Germany both acted against U.S. shipping on the high seas, bringing sharp protests from President Woodrow Wilson.

Britain, which controlled the seas, stopped and searched American carriers, confiscating “contraband” bound for Germany. Germany employed its major naval weapon, the submarine, to sink shipping bound for Britain or France. President Wilson warned that the United States would not forsake its traditional right as a neutral to trade with belligerent nations. He also declared that the nation would hold Germany to “strict accountability” for the loss of American vessels or lives. On May 7, 1915, a German submarine sunk the British liner Lusitania, killing 1,198 people, 128 of them Americans. Wilson, reflecting American outrage, demanded an immediate halt to attacks on liners and merchant ships.

Anxious to avoid war with the United States, Germany agreed to give warning to commercial vessels – even if they flew the enemy flag – before firing on them. But after two more attacks – the sinking of the British steamer Arabic in August 1915, and the torpedoing of the French liner Sussex in March 1916 – Wilson issued an ultimatum threatening to break diplomatic relations unless Germany abandoned submarine warfare. Germany agreed and refrained from further attacks through the end of the year.

Wilson won reelection in 1916, partly on the slogan: “He kept us out of war.” Feeling he had a mandate to act as a peacemaker, he delivered a speech to the Senate, January 22, 1917, urging the warring nations to accept a “peace without victory.”

UNITED STATES ENTERS WORLD WAR I

On January 31, 1917, however, the German government resumed unrestricted submarine warfare. After five U.S. vessels were sunk, Wilson on April 2, 1917, asked for a declaration of war. Congress quickly approved. The government rapidly mobilized military resources, industry, labor, and agriculture. By October 1918, on the eve of Allied victory, a U.S. army of over 1,750,000 had been deployed in France.

In the summer of 1918, fresh American troops under the command of General John J. Pershing played a decisive role in stopping a last-ditch German offensive. That fall, Americans were key participants in the Meuse-Argonne offensive, which cracked Germany’s vaunted Hindenburg Line.

President Wilson contributed greatly to an early end to the war by defining American war aims that characterized the struggle as being waged not against the German people but against their autocratic government. His Fourteen Points, submitted to the Senate in January 1918, called for: abandonment of secret international agreements; freedom of the seas; free trade between nations; reductions in national armaments; an adjustment of colonial claims in the interests of the inhabitants affected; self-rule for subjugated European nationalities; and, most importantly, the establishment of an association of nations to afford “mutual guarantees of political independence and territorial integrity to great and small states alike.”

In October 1918, the German government, facing certain defeat, appealed to Wilson to negotiate on the basis of the Fourteen Points. After a month of secret negotiations that gave Germany no firm guarantees, an armistice (technically a truce, but actually a surrender) was concluded on November 11.

THE LEAGUE OF NATIONS

It was Wilson’s hope that the final treaty, drafted by the victors, would be even-handed, but the passion and material sacrifice of more than four years of war caused the European Allies to make severe demands. Persuaded that his greatest hope for peace, a League of Nations, would never be realized unless he made concessions, Wilson compromised somewhat on the issues of self-determination, open diplomacy, and other specifics. He successfully resisted French demands for the entire Rhineland, and somewhat moderated that country’s insistence upon charging Germany the whole cost of the war. The final agreement (the Treaty of Versailles), however, provided for French occupation of the coal and iron rich Saar Basin, and a very heavy burden of reparations upon Germany.

In the end, there was little left of Wilson’s proposals for a generous and lasting peace but the League of Nations itself, which he had made an integral part of the treaty. Displaying poor judgment, however, the president had failed to involve leading Republicans in the treaty negotiations. Returning with a partisan document, he then refused to make concessions necessary to satisfy Republican concerns about protecting American sovereignty.

With the treaty stalled in a Senate committee, Wilson began a national tour to appeal for support. On September 25, 1919, physically ravaged by the rigors of peacemaking and the pressures of the wartime presidency, he suffered a crippling stroke. Critically ill for weeks, he never fully recovered. In two separate votes – November 1919 and March 1920 – the Senate once again rejected the Versailles Treaty and with it the League of Nations.

The League of Nations would never be capable of maintaining world order. Wilson’s defeat showed that the American people were not yet ready to play a commanding role in world affairs. His utopian vision had briefly inspired the nation, but its collision with reality quickly led to widespread disillusion with world affairs. America reverted to its instinctive isolationism.

POSTWAR UNREST

The transition from war to peace was tumultuous. A postwar economic boom coexisted with rapid increases in consumer prices. Labor unions that had refrained from striking during the war engaged in several major job actions. During the summer of 1919, race riots occurred, reflecting apprehension over the emergence of a “New Negro” who had seen military service or gone north to work in war industry.

Reaction to these events merged with a widespread national fear of a new international revolutionary movement. In 1917, the Bolsheviks had seized power in Russia; after the war, they attempted revolutions in Germany and Hungary. By 1919, it seemed they had come to America. Excited by the Bolshevik example, large numbers of militants split from the Socialist Party to found what would become the Communist Party of the United States. In April 1919, the postal service intercepted nearly 40 bombs addressed to prominent citizens. Attorney General A. Mitchell Palmer’s residence in Washington was bombed. Palmer, in turn, authorized federal roundups of radicals and deported many who were not citizens. Major strikes were often blamed on radicals and depicted as the opening shots of a revolution.

Palmer’s dire warnings fueled a “Red Scare” that subsided by mid-1920. Even a murderous bombing in Wall Street in September failed to reawaken it. From 1919 on, however, a current of militant hostility toward revolutionary communism would simmer not far beneath the surface of American life.

THE BOOMING 1920s

Wilson, distracted by the war, then laid low by his stroke, had mishandled almost every postwar issue. The booming economy began to collapse in mid-1920. The Republican candidates for president and vice president, Warren G. Harding and Calvin Coolidge, easily defeated their Democratic opponents, James M. Cox and Franklin D. Roosevelt.

Following ratification of the 19th Amendment to the Constitution, women voted in a presidential election for the first time.

The first two years of Harding’s administration saw a continuance of the economic recession that had begun under Wilson. By 1923, however, prosperity was back. For the next six years the country enjoyed the strongest economy in its history, at least in urban areas. Governmental economic policy during the 1920s was eminently conservative. It was based upon the belief that if government fostered private business, benefits would radiate out to most of the rest of the population.

Accordingly, the Republicans tried to create the most favorable conditions for U.S. industry. The Fordney-McCumber Tariff of 1922 and the Hawley-Smoot Tariff of 1930 brought American trade barriers to new heights, guaranteeing U.S. manufacturers in one field after another a monopoly of the domestic market, but blocking a healthy trade with Europe that would have reinvigorated the international economy. Occurring at the beginning of the Great Depression, Hawley-Smoot triggered retaliation from other manufacturing nations and contributed greatly to a collapsing cycle of world trade that intensified world economic misery.

The federal government also started a program of tax cuts, reflecting Treasury Secretary Andrew Mellon’s belief that high taxes on individual incomes and corporations discouraged investment in new industrial enterprises. Congress, in laws passed between 1921 and 1929, responded favorably to his proposals.

“The chief business of the American people is business,” declared Calvin Coolidge, the Vermont-born vice president who succeeded to the presidency in 1923 after Harding’s death, and was elected in his own right in 1924. Coolidge hewed to the conservative economic policies of the Republican Party, but he was a much abler administrator than the hapless Harding, whose administration was mired in charges of corruption in the months before his death.

Throughout the 1920s, private business received substantial encouragement, including construction loans, profitable mail-carrying contracts, and other indirect subsidies. The Transportation Act of 1920, for example, had already restored to private management the nation’s railways, which had been under government control during the war. The Merchant Marine, which had been owned and largely operated by the government, was sold to private operators.

Republican policies in agriculture, however, faced mounting criticism, for farmers shared least in the prosperity of the 1920s. The period since 1900 had been one of rising farm prices. The unprecedented wartime demand for U.S. farm products had provided a strong stimulus to expansion. But by the close of 1920, with the abrupt end of wartime demand, the commercial agriculture of staple crops such as wheat and corn fell into sharp decline. Many factors accounted for the depression in American agriculture, but foremost was the loss of foreign markets. This was partly in reaction to American tariff policy, but also because excess farm production was a worldwide phenomenon. When the Great Depression struck in the 1930s, it devastated an already fragile farm economy.

The distress of agriculture aside, the Twenties brought the best life ever to most Americans. It was the decade in which the ordinary family purchased its first automobile, obtained refrigerators and vacuum cleaners, listened to the radio for entertainment, and went regularly to motion pictures. Prosperity was real and broadly distributed. The Republicans profited politically, as a result, by claiming credit for it.

TENSIONS OVER IMMIGRATION

During the 1920s, the United States sharply restricted foreign immigration for the first time in its history. Large inflows of foreigners long had created a certain amount of social tension, but most had been of Northern European stock and, if not quickly assimilated, at least possessed a certain commonality with most Americans. By the end of the 19th century, however, the flow was predominantly from southern and Eastern Europe. According to the census of 1900, the population of the United States was just over 76 million. Over the next 15 years, more than 15 million immigrants entered the country.

Around two-thirds of the inflow consisted of “newer” nationalities and ethnic groups-Russian Jews, Poles, Slavic peoples, Greeks, southern Italians. They were non-Protestant, non-”Nordic,” and, many Americans feared, nonassimilable. They did hard, often dangerous, low-pay work – but were accused of driving down the wages of native-born Americans. Settling in squalid urban ethnic enclaves, the new immigrants were seen as maintaining Old World customs, getting along with very little English, and supporting unsavory political machines that catered to their needs. Nativists wanted to send them back to Europe; social workers wanted to Americanize them. Both agreed that they were a threat to American identity.

Halted by World War I, mass immigration resumed in 1919, but quickly ran into determined opposition from groups as varied as the American Federation of Labor and the reorganized Ku Klux Klan. Millions of old-stock Americans who belonged to neither organization accepted commonly held assumptions about the inferiority of non-Nordics and backed restrictions. Of course, there were also practical arguments in favor of a maturing nation putting some limits on new arrivals.

In 1921, Congress passed a sharply restrictive emergency immigration act. It was supplanted in 1924 by the Johnson-Reed National Origins Act, which established an immigration quota for each nationality. Those quotas were pointedly based on the census of 1890, a year in which the newer immigration had not yet left its mark. Bitterly resented by southern and Eastern European ethnic groups, the new law reduced immigration to a trickle. After 1929, the economic impact of the Great Depression would reduce the trickle to a reverse flow – until refugees from European fascism began to press for admission to the country.

CLASH OF CULTURES

Some Americans expressed their discontent with the character of modern life in the 1920s by focusing on family and religion, as an increasingly urban, secular society came into conflict with older rural traditions. Fundamentalist preachers such as Billy Sunday provided an outlet for many who yearned for a return to a simpler past.

Perhaps the most dramatic demonstration of this yearning was the religious fundamentalist crusade that pitted Biblical texts against the Darwinian theory of biological evolution. In the 1920s, bills to prohibit the teaching of evolution began appearing in Midwestern and Southern state legislatures. Leading this crusade was the aging William Jennings Bryan, long a spokesman for the values of the countryside as well as a progressive politician. Bryan skillfully reconciled his anti-evolutionary activism with his earlier economic radicalism, declaring that evolution “by denying the need or possibility of spiritual regeneration, discourages all reforms.”

The issue came to a head in 1925, when a young high school teacher, John Scopes, was prosecuted for violating a Tennessee law that forbade the teaching of evolution in the public schools. The case became a national spectacle, drawing intense news coverage. The American Civil Liberties Union retained the renowned attorney Clarence Darrow to defend Scopes. Bryan wrangled an appointment as special prosecutor, then foolishly allowed Darrow to call him as a hostile witness. Bryan’s confused defense of Biblical passages as literal rather than metaphorical truth drew widespread criticism. Scopes, nearly forgotten in the fuss, was convicted, but his fine was reversed on a technicality. Bryan died shortly after the trial ended. The state wisely declined to retry Scopes. Urban sophisticates ridiculed fundamentalism, but it continued to be a powerful force in rural, small-town America.

Another example of a powerful clash of cultures – one with far greater national consequences – was Prohibition. In 1919, after almost a century of agitation, the 18th Amendment to the Constitution was enacted, prohibiting the manufacture, sale, or transportation of alcoholic beverages. Intended to eliminate the saloon and the drunkard from American society, Prohibition created thousands of illegal drinking places called “speakeasies,” made intoxication fashionable, and created a new form of criminal activity – the transportation of illegal liquor, or “bootlegging.” Widely observed in rural America, openly evaded in urban America, Prohibition was an emotional issue in the prosperous Twenties. When the Depression hit, it seemed increasingly irrelevant. The 18th Amendment would be repealed in 1933.

Fundamentalism and Prohibition were aspects of a larger reaction to a modernist social and intellectual revolution most visible in changing manners and morals that caused the decade to be called the Jazz Age, the Roaring Twenties, or the era of “flaming youth.” World War I had overturned the Victorian social and moral order. Mass prosperity enabled an open and hedonistic life style for the young middle classes.

The leading intellectuals were supportive. H.L. Mencken, the decade’s most important social critic, was unsparing in denouncing sham and venality in American life. He usually found these qualities in rural areas and among businessmen. His counterparts of the progressive movement had believed in “the people” and sought to extend democracy. Mencken, an elitist and admirer of Nietzsche, bluntly called democratic man a boob and characterized the American middle class as the “booboisie.”

Novelist F. Scott Fitzgerald captured the energy, turmoil, and disillusion of the

decade in such works as The Beautiful and the Damned (1922) and The Great Gatsby (1925). Sinclair Lewis, the first American to win a Nobel Prize for literature, satirized mainstream America in Main Street (1920) and Babbitt (1922). Ernest Hemingway vividly portrayed the malaise wrought by the war in The Sun Also Rises (1926) and A Farewell to Arms (1929). Fitzgerald, Hemingway, and many other writers dramatized their alienation from America by spending much of the decade in Paris.

African-American culture flowered. Between 1910 and 1930, huge numbers of African Americans moved from the South to the North in search of jobs and personal freedom. Most settled in urban areas, especially New York City’s Harlem, Detroit, and Chicago. In 1910 W.E.B. Du Bois and other intellectuals had founded the National Association for the Advancement of Colored People (NAACP), which helped African Americans gain a national voice that would grow in importance with the passing years.

An African-American literary and artistic movement, called the “Harlem Renaissance,” emerged. Like the “Lost Generation,” its writers, such as the poets Langston Hughes and Countee Cullen, rejected middle-class values and conventional literary forms, even as they addressed the realities of African-American experience. African-American musicians – Duke Ellington, King Oliver, Louis Armstrong – first made jazz a staple of American culture in the 1920’s.

THE GREAT DEPRESSION

In October 1929 the booming stock market crashed, wiping out many investors. The collapse did not in itself cause the Great Depression, although it reflected excessively easy credit policies that had allowed the market to get out of hand. It also aggravated fragile economies in Europe that had relied heavily on American loans. Over the next three years, an initial American recession became part of a worldwide depression. Business houses closed their doors, factories shut down, banks failed with the loss of depositors’ savings. Farm income fell some 50 percent. By November 1932, approximately one of every five American workers was unemployed.

The presidential campaign of 1932 was chiefly a debate over the causes and possible remedies of the Great Depression. President Herbert Hoover, unlucky in entering the White House only eight months before the stock market crash, had tried harder than any other president before him to deal with economic hard times. He had attempted to organize business, had sped up public works schedules, established the Reconstruction Finance Corporation to support businesses and financial institutions, and had secured from a reluctant Congress an agency to underwrite home mortgages. Nonetheless, his efforts had little impact, and he was a picture of defeat.

His Democratic opponent, Franklin D. Roosevelt, already popular as the governor of New York during the developing crisis, radiated infectious optimism. Prepared to use the federal government’s authority for even bolder experimental remedies, he scored a smashing victory – receiving 22,800,000 popular votes to Hoover’s 15,700,000. The United States was about to enter a new era of economic and political change.

Chapter 11.
THE NEW DEAL AND WORLD WAR II

(The following article is taken from the U.S. Department of State publication, Outline of American History.)

“We must be the great arsenal of democracy.”

—President Franklin D. Roosevelt, 1941

ROOSEVELT AND THE NEW DEAL

In 1933 the new president, Franklin D. Roosevelt, brought an air of confidence and optimism that quickly rallied the people to the banner of his program, known as the New Deal. “The only thing we have to fear is fear itself,” the president declared in his inaugural address to the nation.

In one sense, the New Deal merely introduced social and economic reforms familiar to many Europeans for more than a generation. Moreover, the New Deal represented the culmination of a long-range trend toward abandonment of “laissez-faire” capitalism, going back to the regulation of the railroads in the 1880s, and the flood of state and national reform legislation introduced in the Progressive era of Theodore Roosevelt and Woodrow Wilson.

What was truly novel about the New Deal, however, was the speed with which it accomplished what previously had taken generations. Many of its reforms were hastily drawn and weakly administered; some actually contradicted others. Moreover, it never succeeded in restoring prosperity. Yet its actions provided tangible help for millions of Americans, laid the basis for a powerful new political coalition, and brought to the individual citizen a sharp revival of interest in government.

THE FIRST NEW DEAL

Banking and Finance

When Roosevelt took the presidential oath, the banking and credit system of the nation was in a state of paralysis. With astonishing rapidity the nation’s banks were first closed – and then reopened only if they were solvent. The administration adopted a policy of moderate currency inflation to start an upward movement in commodity prices and to afford some relief to debtors. New governmental agencies brought generous credit facilities to industry and agriculture. The Federal Deposit Insurance Corporation (FDIC) insured savings – bank deposits up to $5,000. Federal regulations were imposed upon the sale of securities on the stock exchange.

Unemployment

Roosevelt faced unprecedented mass unemployment. By the time he took office, as many as 13 million Americans – more than a quarter of the labor force – were out of work. Bread lines were a common sight in most cities. Hundreds of thousands roamed the country in search of food, work, and shelter. “Brother, can you spare a dime?” was the refrain of a popular song.

An early step for the unemployed came in the form of the Civilian Conservation Corps (CCC), a program that brought relief to young men between 18 and 25 years of age. CCC enrollees worked in camps administered by the army. About two million took part during the decade. They participated in a variety of conservation projects: planting trees to combat soil erosion and maintain national forests; eliminating stream pollution; creating fish, game, and bird sanctuaries; and conserving coal, petroleum, shale, gas, sodium, and helium deposits.

A Public Works Administration (PWA) provided employment for skilled construction workers on a wide variety of mostly medium- to large-sized projects. Among the most memorable of its many accomplishments were the Bonneville and Grand Coulee Dams in the Pacific Northwest, a new Chicago sewer system, the Triborough Bridge in New York City, and two aircraft carriers (Yorktown and Enterprise) for the U.S. Navy.

The Tennessee Valley Authority (TVA), both a work relief program and an exercise in public planning, developed the impoverished Tennessee River valley area through a series of dams built for flood control and hydroelectric power generation. Its provision of cheap electricity for the area stimulated some economic progress, but won it the enmity of private electric companies. New Dealers hailed it as an example of “grass roots democracy.”

The Federal Emergency Relief Administration (FERA), in operation from 1933 to 1935, distributed direct relief to hundreds of thousands of people, usually in the form of direct payments. Sometimes, it assumed the salaries of schoolteachers and other local public service workers. It also developed numerous small-scale public works projects, as did the Civil Works Administration (CWA) from late 1933 into the spring of 1934. Criticized as “make work,” the jobs funded ranged from ditch digging to highway repairs to teaching. Roosevelt and his key officials worried about costs but continued to favor unemployment programs based on work relief rather than welfare.

Agriculture

In the spring of 1933, the agricultural sector of the economy was in a state of collapse. It thereby provided a laboratory for the New Dealers’ belief that greater regulation would solve many of the country’s problems. In 1933, Congress passed the Agricultural Adjustment Act (AAA) to provide economic relief to farmers. The AAA proposed to raise crop prices by paying farmers a subsidy to compensate for voluntary cutbacks in production. Funds for the payments would be generated by a tax levied on industries that processed crops. By the time the act had become law, however, the growing season was well under way, and the AAA paid farmers to plow under their abundant crops. Crop reduction and further subsidies through the Commodity Credit Corporation, which purchased commodities to be kept in storage, drove output down and farm prices up.

Between 1932 and 1935, farm income increased by more than 50 percent, but only partly because of federal programs. During the same years that farmers were being encouraged to take land out of production – displacing tenants and sharecroppers – a severe drought hit the Plains states. Violent wind and dust storms during the 1930s created what became known as the “Dust Bowl.” Crops were destroyed and farms ruined.

By 1940, 2.5 million people had moved out of the Plains states, the largest migration in American history. Of those, 200,000 moved to California. The migrants were not only farmers, but also professionals, retailers, and others whose livelihoods were connected to the health of the farm communities. Many ended up competing for seasonal jobs picking crops at extremely low wages.

The government provided aid in the form of the Soil Conservation Service, established in 1935. Farm practices that damaged the soil had intensified the impact of the drought. The service taught farmers measures to reduce erosion. In addition, almost 30,000 kilometers of trees were planted to break the force of winds.

Although the AAA had been mostly successful, it was abandoned in 1936, when its tax on food processors was ruled unconstitutional by the Supreme Court. Congress quickly passed a farm-relief act, which authorized the government to make payments to farmers who took land out of production for the purpose of soil conservation. In 1938, with a pro-New Deal majority on the Supreme Court, Congress reinstated the AAA.

By 1940 nearly six million farmers were receiving federal subsidies. New Deal programs also provided loans on surplus crops, insurance for wheat, and a system of planned storage to ensure a stable food supply. Economic stability for the farmer was substantially achieved, albeit at great expense and with extraordinary government oversight.

Industry and Labor

The National Recovery Administration (NRA), established in 1933 with the National Industrial Recovery Act (NIRA), attempted to end cut-throat competition by setting codes of fair competitive practice to generate more jobs and thus more buying. Although welcomed initially, the NRA was soon criticized for over-regulation and was unable to achieve industrial recovery. It was declared unconstitutional in 1935.

The NIRA had guaranteed to labor the right of collective bargaining through labor unions representing individual workers, but the NRA had failed to overcome strong business opposition to independent unionism. After its demise in 1935, Congress passed the National Labor Relations Act, which restated that guarantee and prohibited employers from unfairly interfering with union activities. It also created the National Labor Relations Board to supervise collective bargaining, administer elections, and ensure workers the right to choose the organization that should represent them in dealing with employers.

The great progress made in labor organization brought working people a growing sense of common interests, and labor’s power increased not only in industry but also in politics. Roosevelt’s Democratic Party benefited enormously from these developments.

THE SECOND NEW DEAL

In its early years, the New Deal sponsored a remarkable series of legislative initiatives and achieved significant increases in production and prices – but it did not bring an end to the Depression. As the sense of immediate crisis eased, new demands emerged. Businessmen mourned the end of “laissez-faire” and chafed under the regulations of the NIRA. Vocal attacks also mounted from the political left and right as dreamers, schemers, and politicians alike emerged with economic panaceas that drew wide audiences. Dr. Francis E. Townsend advocated generous old-age pensions. Father Charles Coughlin, the “radio priest,” called for inflationary policies and blamed international bankers in speeches increasingly peppered with anti-Semitic imagery. Most formidably, Senator Huey P. Long of Louisiana, an eloquent and ruthless spokesman for the displaced, advocated a radical redistribution of wealth. (If he had not been assassinated in September 1935, Long very likely would have launched a presidential challenge to Franklin Roosevelt in 1936.)

In the face of these pressures, President Roosevelt backed a new set of economic and social measures. Prominent among them were measures to fight poverty, create more work for the unemployed, and provide a social safety net.

The Works Progress Administration (WPA), the principal relief agency of the so-called second New Deal, was the biggest public works agency yet. It pursued small-scale projects throughout the country, constructing buildings, roads, airports, and schools. Actors, painters, musicians, and writers were employed through the Federal Theater Project, the Federal Art Project, and the Federal Writers Project. The National Youth Administration gave part-time employment to students, established training programs, and provided aid to unemployed youth. The WPA only included about three million jobless at a time; when it was abandoned in 1943, it had helped a total of nine million people.

The New Deal’s cornerstone, according to Roosevelt, was the Social Security Act of 1935. Social Security created a system of state-administered welfare payments for the poor, unemployed, and disabled based on matching state and federal contributions. It also established a national system of retirement benefits drawing on a “trust fund” created by employer and employee contributions. Many other industrialized nations had already enacted such programs, but calls for such an initiative in the United States had gone unheeded. Social Security today is the largest domestic program administered by the U.S. government.

To these, Roosevelt added the National Labor Relations Act, the “Wealth Tax Act” that increased taxes on the wealthy, the Public Utility Holding Company Act to break up large electrical utility conglomerates, and a Banking Act that greatly expanded the power of the Federal Reserve Board over the large private banks. Also notable was the establishment of the Rural Electrification Administration, which extended electricity into farming areas throughout the country.

A NEW COALITION

In the 1936 election, Roosevelt won a decisive victory over his Republican opponent, Alf Landon of Kansas. He was personally popular, and the economy seemed near recovery. He took 60 percent of the vote and carried all but two states. A broad new coalition aligned with the Democratic Party emerged, consisting of labor, most farmers, most urban ethnic groups, African Americans, and the traditionally Democratic South. The Republican Party received the support of business as well as middle-class members of small towns and suburbs. This political alliance, with some variation and shifting, remained intact for several decades.

Roosevelt’s second term was a time of consolidation. The president made two serious political missteps: an ill-advised, unsuccessful attempt to enlarge the Supreme Court and a failed effort to “purge” increasingly recalcitrant Southern conservatives from the Democratic Party. When he cut high government spending, moreover, the economy collapsed. These events led to the rise of a conservative coalition in Congress that was unreceptive to new initiatives.

From 1932 to 1938 there was widespread public debate on the meaning of New Deal policies to the nation’s political and economic life. Americans clearly wanted the government to take greater responsibility for the welfare of ordinary people, however uneasy they might be about big government in general. The New Deal established the foundations of the modern welfare state in the United States. Roosevelt, perhaps the most imposing of the 20th-century presidents, had established a new standard of mass leadership.

No American leader, then or since, used the radio so effectively. In a radio address in 1938, Roosevelt declared: “Democracy has disappeared in several other great nations, not because the people of those nations disliked democracy, but because they had grown tired of unemployment and insecurity, of seeing their children hungry while they sat helpless in the face of government confusion and government weakness through lack of leadership.” Americans, he concluded, wanted to defend their liberties at any cost and understood that “the first line of the defense lies in the protection of economic security.”

WAR AND UNEASY NEUTRALITY

Before Roosevelt’s second term was well under way, his domestic program was overshadowed by the expansionist designs of totalitarian regimes in Japan, Italy, and Germany. In 1931 Japan had invaded Manchuria, crushed Chinese resistance, and set up the puppet state of Manchukuo. Italy, under Benito Mussolini, enlarged its boundaries in Libya and in 1935 conquered Ethiopia. Germany, under Nazi leader Adolf Hitler, militarized its economy and reoccupied the Rhineland (demilitarized by the Treaty of Versailles) in 1936. In 1938, Hitler incorporated Austria into the German Reich and demanded cession of the German-speaking Sudetenland from Czechoslovakia. By then, war seemed imminent.

The United States, disillusioned by the failure of the crusade for democracy in World War I, announced that in no circumstances could any country involved in the conflict look to it for aid. Neutrality legislation, enacted piecemeal from 1935 to 1937, prohibited trade in arms with any warring nations, required cash for all other commodities, and forbade American flag merchant ships from carrying those goods. The objective was to prevent, at almost any cost, the involvement of the United States in a foreign war.

With the Nazi conquest of Poland in 1939 and the outbreak of World War II, isolationist sentiment increased, even though Americans clearly favored the victims of Hitler’s aggression and supported the Allied democracies, Britain and France. Roosevelt could only wait until public opinion regarding U.S. involvement was altered by events.

After the fall of France and the beginning of the German air war against Britain in mid-1940, the debate intensified between those in the United States who favored aiding the democracies and the antiwar faction known as the isolationists. Roosevelt did what he could to nudge public opinion toward intervention. The United States joined Canada in a Mutual Board of Defense, and aligned with the Latin American republics in extending collective protection to the nations in the Western Hemisphere.

Congress, confronted with the mounting crisis, voted immense sums for rearmament, and in September 1940 passed the first peacetime conscription bill ever enacted in the United States. In that month also, Roosevelt concluded a daring executive agreement with British Prime Minister Winston Churchill. The United States gave the British Navy 50 “overage” destroyers in return for British air and naval bases in Newfoundland and the North Atlantic.

The 1940 presidential election campaign demonstrated that the isolationists, while vocal, were a minority. Roosevelt’s Republican opponent, Wendell Wilkie, leaned toward intervention. Thus the November election yielded another majority for the president, making Roosevelt the first, and last, U. S. chief executive to be elected to a third term.

In early 1941, Roosevelt got Congress to approve the Lend-Lease Program, which enabled him to transfer arms and equipment to any nation (notably Great Britain, later the Soviet Union and China) deemed vital to the defense of the United States. Total Lend-Lease aid by war’s end would amount to more than $50,000 million.

Most remarkably, in August, he met with Prime Minister Churchill off the coast of Newfoundland. The two leaders issued a “joint statement of war aims,” which they called the Atlantic Charter. Bearing a remarkable resemblance to Woodrow Wilson’s Fourteen Points, it called for these objectives: no territorial aggrandizement; no territorial changes without the consent of the people concerned; the right of all people to choose their own form of government; the restoration of self-government to those deprived of it; economic collaboration between all nations; freedom from war, from fear, and from want for all peoples; freedom of the seas; and the abandonment of the use of force as an instrument of international policy.

America was now neutral in name only.

JAPAN, PEARL HARBOR, AND WAR

While most Americans anxiously watched the course of the European war, tension mounted in Asia. Taking advantage of an opportunity to improve its strategic position, Japan boldly announced a “new order” in which it would exercise hegemony over all of the Pacific. Battling for survival against Nazi Germany, Britain was unable to resist, abandoning its concession in Shanghai and temporarily closing the Chinese supply route from Burma. In the summer of 1940, Japan won permission from the weak Vichy government in France to use airfields in northern Indochina (North Vietnam). That September the Japanese formally joined the Rome-Berlin Axis. The United States countered with an embargo on the export of scrap iron to Japan.

In July 1941 the Japanese occupied southern Indochina (South Vietnam), signaling a probable move southward toward the oil, tin, and rubber of British Malaya and the Dutch East Indies. The United States, in response, froze Japanese assets and initiated an embargo on the one commodity Japan needed above all others – oil.

General Hideki Tojo became prime minister of Japan that October. In mid-November, he sent a special envoy to the United States to meet with Secretary of State Cordell Hull. Among other things, Japan demanded that the United States release Japanese assets and stop U.S. naval expansion in the Pacific. Hull countered with a proposal for Japanese withdrawal from all its conquests. The swift Japanese rejection on December 1 left the talks stalemated.

On the morning of December 7, Japanese carrier-based planes executed a devastating surprise attack against the U.S. Pacific Fleet at Pearl Harbor, Hawaii.

Twenty-one ships were destroyed or temporarily disabled; 323 aircraft were destroyed or damaged; 2,388 soldiers, sailors, and civilians were killed. However, the U.S. aircraft carriers that would play such a critical role in the ensuing naval war in the Pacific were at sea and not anchored at Pearl Harbor.

American opinion, still divided about the war in Europe, was unified overnight by what President Roosevelt called “a day that will live in infamy.” On December 8, Congress declared a state of war with Japan; three days later Germany and Italy declared war on the United States.

MOBILIZATION FOR TOTAL WAR

The nation rapidly geared itself for mobilization of its people and its entire industrial capacity. Over the next three-and-a-half years, war industry achieved staggering production goals – 300,000 aircraft, 5,000 cargo ships, 60,000 landing craft, 86,000 tanks. Women workers, exemplified by “Rosie the Riveter,” played a bigger part in industrial production than ever before. Total strength of the U.S. armed forces at the end of the war was more than 12 million. All the nation’s activities – farming, manufacturing, mining, trade, labor, investment, communications, even education and cultural undertakings – were in some fashion brought under new and enlarged controls.

As a result of Pearl Harbor and the fear of Asian espionage, Americans also committed what was later recognized as an act of intolerance: the internment of Japanese Americans. In February 1942, nearly 120,000 Japanese Americans residing in California were removed from their homes and interned behind barbed wire in 10 wretched temporary camps, later to be moved to “relocation centers” outside isolated Southwestern towns.

Nearly 63 percent of these Japanese Americans were American-born U.S. citizens. A few were Japanese sympathizers, but no evidence of espionage ever surfaced. Others volunteered for the U.S. Army and fought with distinction and valor in two infantry units on the Italian front. Some served as interpreters and translators in the Pacific.

In 1983 the U.S. government acknowledged the injustice of internment with limited payments to those Japanese Americans of that era who were still living.

THE WAR IN NORTH AFRICA AND EUROPE

Soon after the United States entered the war, the United States, Britain, and the Soviet Union (at war with Germany since June 22, 1941) decided that their primary military effort was to be focused in Europe.

Throughout 1942, British and German forces fought inconclusive back-and-forth battles across Libya and Egypt for control of the Suez Canal. But on October 23, British forces commanded by General Sir Bernard Montgomery struck at the Germans from El Alamein. Equipped with a thousand tanks, many made in America, they defeated General Erwin Rommel’s army in a grinding two-week campaign. On November 7, American and British armed forces landed in French North Africa. Squeezed between forces advancing from east and west, the Germans were pushed back and, after fierce resistance, surrendered in May 1943.

The year 1942 was also the turning point on the Eastern Front. The Soviet Union, suffering immense losses, stopped the Nazi invasion at the gates of Leningrad and Moscow. In the winter of 1942-43, the Red Army defeated the Germans at Stalingrad (Volgograd) and began the long offensive that would take them to Berlin in 1945.

In July 1943 British and American forces invaded Sicily and won control of the island in a month. During that time, Benito Mussolini fell from power in Italy. His successors began negotiations with the Allies and surrendered immediately after the invasion of the Italian mainland in September. However, the German Army had by then taken control of the peninsula. The fight against Nazi forces in Italy was bitter and protracted. Rome was not liberated until June 4, 1944. As the Allies slowly moved north, they built airfields from which they made devastating air raids against railroads, factories, and weapon emplacements in southern Germany and central Europe, including the oil installations at Ploesti, Romania.

Late in 1943 the Allies, after much debate over strategy, decided to open a front in France to compel the Germans to divert far larger forces from the Soviet Union.

U.S. General Dwight D. Eisenhower was appointed Supreme Commander of Allied Forces in Europe. After immense preparations, on June 6, 1944, a U.S., British, and Canadian invasion army, protected by a greatly superior air force, landed on five beaches in Normandy. With the beachheads established after heavy fighting, more troops poured in, and pushed the Germans back in one bloody engagement after another. On August 25 Paris was liberated.

The Allied offensive stalled that fall, then suffered a setback in eastern Belgium during the winter, but in March, the Americans and British were across the Rhine and the Russians advancing irresistibly from the East. On May 7, Germany surrendered unconditionally.

THE WAR IN THE PACIFIC

U.S. troops were forced to surrender in the Philippines in early 1942, but the Americans rallied in the following months. General James “Jimmy” Doolittle led U.S. Army bombers on a raid over Tokyo in April; it had little actual military significance, but gave Americans an immense psychological boost.

In May, at the Battle of the Coral Sea – the first naval engagement in history in which all the fighting was done by carrier-based planes – a Japanese naval invasion fleet sent to strike at southern New Guinea and Australia was turned back by a U.S. task force in a close battle. A few weeks later, the naval Battle of Midway in the central Pacific resulted in the first major defeat of the Japanese Navy, which lost four aircraft carriers. Ending the Japanese advance across the central Pacific, Midway was the turning point.

Other battles also contributed to Allied success. The six-month land and sea battle for the island of Guadalcanal (August 1942-February 1943) was the first major U.S. ground victory in the Pacific. For most of the next two years, American and Australian troops fought their way northward from the South Pacific and westward from the Central Pacific, capturing the Solomons, the Gilberts, the Marshalls, and the Marianas in a series of amphibious assaults.

THE POLITICS OF WAR

Allied military efforts were accompanied by a series of important international meetings on the political objectives of the war. In January 1943 at Casablanca, Morocco, an Anglo-American conference decided that no peace would be concluded with the Axis and its Balkan satellites except on the basis of “unconditional surrender.” This term, insisted upon by Roosevelt, sought to assure the people of all the fighting nations that no separate peace negotiations would be carried on with representatives of Fascism and Nazism and there would be no compromise of the war’s idealistic objectives. Axis propagandists, of course, used it to assert that the Allies were engaged in a war of extermination.

At Cairo, in November 1943, Roosevelt and Churchill met with Nationalist Chinese leader Chiang Kai-shek to agree on terms for Japan, including the relinquishment of gains from past aggression. At Tehran, shortly afterward, Roosevelt, Churchill, and Soviet leader Joseph Stalin made basic agreements on the postwar occupation of Germany and the establishment of a new international organization, the United Nations.

In February 1945, the three Allied leaders met again at Yalta (now in Ukraine), with victory seemingly secure. There, the Soviet Union secretly agreed to enter the war against Japan three months after the surrender of Germany. In return, the USSR would gain effective control of Manchuria and receive the Japanese Kurile Islands as well as the southern half of Sakhalin Island. The eastern boundary of Poland was set roughly at the Curzon line of 1919, thus giving the USSR half its prewar territory. Discussion of reparations to be collected from Germany – payment demanded by Stalin and opposed by Roosevelt and Churchill – was inconclusive. Specific arrangements were made concerning Allied occupation in Germany and the trial and punishment of war criminals. Also at Yalta it was agreed that the great powers in the Security Council of the proposed United Nations should have the right of veto in matters affecting their security.

Two months after his return from Yalta, Franklin Roosevelt died of a cerebral hemorrhage while vacationing in Georgia. Few figures in U.S. history have been so deeply mourned, and for a time the American people suffered from a numbing sense of irreparable loss. Vice President Harry Truman, former senator from Missouri, succeeded him.

WAR, VICTORY, AND THE BOMB

The final battles in the Pacific were among the war’s bloodiest. In June 1944, the Battle of the Philippine Sea effectively destroyed Japanese naval air power, forcing the resignation of Japanese Prime Minister Tojo. General Douglas MacArthur – who had reluctantly left the Philippines two years before to escape Japanese capture – returned to the islands in October. The accompanying Battle of Leyte Gulf, the largest naval engagement ever fought, was the final decisive defeat of the Japanese Navy. By February 1945, U.S. forces had taken Manila.

Next, the United States set its sight on the strategic island of Iwo Jima in the Bonin Islands, about halfway between the Marianas and Japan. The Japanese, trained to die fighting for the Emperor, made suicidal use of natural caves and rocky terrain. U.S. forces took the island by mid-March, but not before losing the lives of some 6,000 U.S. Marines. Nearly all the Japanese defenders perished. By now the United States was undertaking extensive air attacks on Japanese shipping and airfields and wave after wave of incendiary bombing attacks against Japanese cities.

At Okinawa (April 1-June 21, 1945), the Americans met even fiercer resistance. With few of the defenders surrendering, the U.S. Army and Marines were forced to wage a war of annihilation. Waves of Kamikaze suicide planes pounded the offshore Allied fleet, inflicting more damage than at Leyte Gulf. Japan lost 90-100,000 troops and probably as many Okinawian civilians. U.S. losses were more than 11,000 killed and nearly 34,000 wounded. Most Americans saw the fighting as a preview of what they would face in a planned invasion of Japan.

The heads of the U.S., British, and Soviet governments met at Potsdam, a suburb outside Berlin, from July 17 to August 2, 1945, to discuss operations against Japan, the peace settlement in Europe, and a policy for the future of Germany. Perhaps presaging the coming end of the alliance, they had no trouble on vague matters of principle or the practical issues of military occupation, but reached no agreement on many tangible issues, including reparations.

The day before the Potsdam Conference began, U.S. nuclear scientists engaged in the secret Manhattan Project exploded an atomic bomb near Alamogordo, New Mexico. The test was the culmination of three years of intensive research in laboratories across the United States. It lay behind the Potsdam Declaration, issued on July 26 by the United States and Britain, promising that Japan would neither be destroyed nor enslaved if it surrendered. If Japan continued the war, however, it would meet “prompt and utter destruction.” President Truman, calculating that an atomic bomb might be used to gain Japan’s surrender more quickly and with fewer casualties than an invasion of the mainland, ordered that the bomb be used if the Japanese did not surrender by August 3.

A committee of U.S. military and political officials and scientists had considered the question of targets for the new weapon. Secretary of War Henry L. Stimson argued successfully that Kyoto, Japan’s ancient capital and a repository of many national and religious treasures, be taken out of consideration. Hiroshima, a center of war industries and military operations, became the first objective.

On August 6, a U.S. plane, the Enola Gay, dropped an atomic bomb on the city of Hiroshima. On August 9, a second atomic bomb was dropped, this time on Nagasaki. The bombs destroyed large sections of both cities, with massive loss of life. On August 8, the USSR declared war on Japan and attacked Japanese forces in Manchuria. On August 14, Japan agreed to the terms set at Potsdam. On September 2, 1945, Japan formally surrendered. Americans were relieved that the bomb hastened the end of the war. The realization of the full implications of nuclear weapons’ awesome destructiveness would come later.

Within a month, on October 24, the United Nations came into existence following the meeting of representatives of 50 nations in San Francisco, California. The constitution they drafted outlined a world organization in which international differences could be discussed peacefully and common cause made against hunger and disease. In contrast to its rejection of U.S. membership in the League of Nations after World War I, the U.S. Senate promptly ratified the U.N. Charter by an 89 to 2 vote. This action confirmed the end of the spirit of isolationism as a dominating element in American foreign policy.

In November 1945 at Nuremberg, Germany, the criminal trials of 22 Nazi leaders, provided for at Potsdam, took place. Before a group of distinguished jurists from Britain, France, the Soviet Union, and the United States, the Nazis were accused not only of plotting and waging aggressive war but also of violating the laws of war and of humanity in the systematic genocide, known as the Holocaust, of European Jews and other peoples. The trials lasted more than 10 months. Twenty-two defendants were convicted, 12 of them sentenced to death. Similar proceedings would be held against Japanese war leaders.

Chapter 12.
POSTWAR AMERICA

(The following article is taken from the U.S. Department of State publication, Outline of American History.)

“We must build a new world, a far better world – one in which the eternal dignity of man is respected.”

—President Harry S Truman, 1945

CONSENSUS AND CHANGE

The United States dominated global affairs in the years immediately after World War II. Victorious in that great struggle, its homeland undamaged from the ravages of war, the nation was confident of its mission at home and abroad. U.S. leaders wanted to maintain the democratic structure they had defended at tremendous cost and to share the benefits of prosperity as widely as possible. For them, as for publisher Henry Luce of Time magazine, this was the “American Century.”

For 20 years most Americans remained sure of this confident approach. They accepted the need for a strong stance against the Soviet Union in the Cold War that unfolded after 1945. They endorsed the growth of government authority and accepted the outlines of the rudimentary welfare state first formulated during the New Deal. They enjoyed a postwar prosperity that created new levels of affluence.

But gradually some began to question dominant assumptions. Challenges on a variety of fronts shattered the consensus. In the 1950s, African Americans launched a crusade, joined later by other minority groups and women, for a larger share of the American dream. In the 1960s, politically active students protested the nation’s role abroad, particularly in the corrosive war in Vietnam. A youth counterculture emerged to challenge the status quo. Americans from many walks of life sought to establish a new social and political equilibrium.

COLD WAR AIMS

The Cold War was the most important political and diplomatic issue of the early postwar period. It grew out of longstanding disagreements between the Soviet Union and the United States that developed after the Russian Revolution of 1917. The Soviet Communist Party under V.I. Lenin considered itself the spearhead of an international movement that would replace the existing political orders in the West, and indeed throughout the world. In 1918 American troops participated in the Allied intervention in Russia on behalf of anti-Bolshevik forces. American diplomatic recognition of the Soviet Union did not come until 1933. Even then, suspicions persisted. During World War II, however, the two countries found themselves allied and downplayed their differences to counter the Nazi threat.

At the war’s end, antagonisms surfaced again. The United States hoped to share with other countries its conception of liberty, equality, and democracy. It sought also to learn from the perceived mistakes of the post-WWI era, when American political disengagement and economic protectionism were thought to have contributed to the rise of dictatorships in Europe and elsewhere. Faced again with a postwar world of civil wars and disintegrating empires, the nation hoped to provide the stability to make peaceful reconstruction possible. Recalling the specter of the Great Depression (1929-1940), America now advocated open trade for two reasons: to create markets for American agricultural and industrial products, and to ensure the ability of Western European nations to export as a means of rebuilding their economies. Reduced trade barriers, American policy makers believed, would promote economic growth at home and abroad, bolstering U.S. friends and allies in the process.

The Soviet Union had its own agenda. The Russian historical tradition of centralized, autocratic government contrasted with the American emphasis on democracy. Marxist-Leninist ideology had been downplayed during the war but still guided Soviet policy. Devastated by the struggle in which 20 million Soviet citizens had died, the Soviet Union was intent on rebuilding and on protecting itself from another such terrible conflict. The Soviets were particularly concerned about another invasion of their territory from the west. Having repelled Hitler’s thrust, they were determined to preclude another such attack. They demanded “defensible” borders and “friendly” regimes in Eastern Europe and seemingly equated both with the spread of Communism, regardless of the wishes of native populations. However, the United States had declared that one of its war aims was the restoration of independence and self-government to Poland, Czechoslovakia, and the other countries of Central and Eastern Europe.

HARRY TRUMAN’S LEADERSHIP

The nation’s new chief executive, Harry S Truman, succeeded Franklin D. Roosevelt as president before the end of the war. An unpretentious man who had previously served as Democratic senator from Missouri, then as vice president, Truman initially felt ill-prepared to govern. Roosevelt had not discussed complex postwar issues with him, and he had little experience in international affairs. “I’m not big enough for this job,” he told a former colleague.

Still, Truman responded quickly to new challenges. Sometimes impulsive on small matters, he proved willing to make hard and carefully considered decisions on large ones. A small sign on his White House desk declared, “The Buck Stops Here.” His judgments about how to respond to the Soviet Union ultimately determined the shape of the early Cold War.

ORIGINS OF THE COLD WAR

The Cold War developed as differences about the shape of the postwar world created suspicion and distrust between the United States and the Soviet Union. The first – and most difficult – test case was Poland, the eastern half of which had been invaded and occupied by the USSR in 1939. Moscow demanded a government subject to Soviet influence; Washington wanted a more independent, representative government following the Western model. The Yalta Conference of February 1945 had produced an agreement on Eastern Europe open to different interpretations. It included a promise of “free and unfettered” elections.

Meeting with Soviet Minister of Foreign Affairs Vyacheslav Molotov less than two weeks after becoming president, Truman stood firm on Polish self-determination, lecturing the Soviet diplomat about the need to implement the Yalta accords. When Molotov protested, “I have never been talked to like that in my life,” Truman retorted, “Carry out your agreements and you won’t get talked to like that.” Relations deteriorated from that point onward.

During the closing months of World War II, Soviet military forces occupied all of Central and Eastern Europe. Moscow used its military power to support the efforts of the Communist parties in Eastern Europe and crush the democratic parties. Communists took over one nation after another. The process concluded with a shocking coup d’etat in Czechoslovakia in 1948.

Public statements defined the beginning of the Cold War. In 1946 Stalin declared that international peace was impossible “under the present capitalist development of the world economy.” Former British Prime Minister Winston Churchill delivered a dramatic speech in Fulton, Missouri, with Truman sitting on the platform. “From Stettin in the Baltic to Trieste in the Adriatic,” Churchill said, “an iron curtain has descended across the Continent.” Britain and the United States, he declared, had to work together to counter the Soviet threat.

CONTAINMENT

Containment of the Soviet Union became American policy in the postwar years. George Kennan, a top official at the U.S. embassy in Moscow, defined the new approach in the Long Telegram he sent to the State Department in 1946. He extended his analysis in an article under the signature “X” in the prestigious journal Foreign Affairs. Pointing to Russia’s traditional sense of insecurity, Kennan argued that the Soviet Union would not soften its stance under any circumstances. Moscow, he wrote, was “committed fanatically to the belief that with the United States there can be no permanent modus vivendi, that it is desirable and necessary that the internal harmony of our society be disrupted.” Moscow’s pressure to expand its power had to be stopped through “firm and vigilant containment of Russian expansive tendencies. …”

The first significant application of the containment doctrine came in the Middle East and eastern Mediterranean. In early 1946, the United States demanded, and obtained, a full Soviet withdrawal from Iran, the northern half of which it had occupied during the war. That summer, the United States pointedly supported Turkey against Soviet demands for control of the Turkish straits between the Black Sea and the Mediterranean. In early 1947, American policy crystallized when Britain told the United States that it could no longer afford to support the government of Greece against a strong Communist insurgency.

In a strongly worded speech to Congress, Truman declared, “I believe that it must be the policy of the United States to support free peoples who are resisting attempted subjugation by armed minorities or by outside pressures.” Journalists quickly dubbed this statement the “Truman Doctrine.” The president asked Congress to provide $400 million for economic and military aid, mostly to Greece but also to Turkey. After an emotional debate that resembled the one between interventionists and isolationists before World War II, the money was appropriated.

Critics from the left later charged that to whip up American support for the policy of containment, Truman overstated the Soviet threat to the United States. In turn, his statements inspired a wave of hysterical anti-Communism throughout the country. Perhaps so. Others, however, would counter that this argument ignores the backlash that likely would have occurred if Greece, Turkey, and other countries had fallen within the Soviet orbit with no opposition from the United States.

Containment also called for extensive economic aid to assist the recovery of war-torn Western Europe. With many of the region’s nations economically and politically unstable, the United States feared that local Communist parties, directed by Moscow, would capitalize on their wartime record of resistance to the Nazis and come to power. “The patient is sinking while the doctors deliberate,” declared Secretary of State George C. Marshall. In mid-1947 Marshall asked troubled European nations to draw up a program “directed not against any country or doctrine but against hunger, poverty, desperation, and chaos.”

The Soviets participated in the first planning meeting, then departed rather than share economic data and submit to Western controls on the expenditure of the aid. The remaining 16 nations hammered out a request that finally came to $17,000 million for a four-year period. In early 1948 Congress voted to fund the “Marshall Plan,” which helped underwrite the economic resurgence of Western Europe. It is generally regarded as one of the most successful foreign policy initiatives in U.S. history.

Postwar Germany was a special problem. It had been divided into U.S., Soviet, British, and French zones of occupation, with the former German capital of Berlin (itself divided into four zones), near the center of the Soviet zone. When the Western powers announced their intention to create a consolidated federal state from their zones, Stalin responded. On June 24, 1948, Soviet forces blockaded Berlin, cutting off all road and rail access from the West.

American leaders feared that losing Berlin would be a prelude to losing Germany and subsequently all of Europe. Therefore, in a successful demonstration of Western resolve known as the Berlin Airlift, Allied air forces took to the sky, flying supplies into Berlin. U.S., French, and British planes delivered nearly 2,250,000 tons of goods, including food and coal. Stalin lifted the blockade after 231 days and 277,264 flights.

By then, Soviet domination of Eastern Europe, and especially the Czech coup, had alarmed the Western Europeans. The result, initiated by the Europeans, was a military alliance to complement economic efforts at containment. The Norwegian historian Geir Lundestad has called it “empire by invitation.” In 1949 the United States and 11 other countries established the North Atlantic Treaty Organization (NATO). An attack against one was to be considered an attack against all, to be met by appropriate force. NATO was the first peacetime “entangling alliance” with powers outside the Western hemisphere in American history.

The next year, the United States defined its defense aims clearly. The National Security Council (NSC) – the forum where the President, Cabinet officers, and other executive branch members consider national security and foreign affairs issues – undertook a full-fledged review of American foreign and defense policy. The resulting document, known as NSC-68, signaled a new direction in American security policy. Based on the assumption that “the Soviet Union was engaged in a fanatical effort to seize control of all governments wherever possible,” the document committed America to assist allied nations anywhere in the world that seemed threatened by Soviet aggression. After the start of the Korean War, a reluctant Truman approved the document. The United States proceeded to increase defense spending dramatically.

THE COLD WAR IN ASIA AND THE MIDDLE EAST

While seeking to prevent Communist ideology from gaining further adherents in Europe, the United States also responded to challenges elsewhere. In China, Americans worried about the advances of Mao Zedong and his Communist Party. During World War II, the Nationalist government under Chiang Kai-shek and the Communist forces waged a civil war even as they fought the Japanese. Chiang had been a war-time ally, but his government was hopelessly inefficient and corrupt. American policy makers had little hope of saving his regime and considered Europe vastly more important. With most American aid moving across the Atlantic, Mao’s forces seized power in 1949. Chiang’s government fled to the island of Taiwan. When China’s new ruler announced that he would support the Soviet Union against the “imperialist” United States, it appeared that Communism was spreading out of control, at least in Asia.

The Korean War brought armed conflict between the United States and China. The United States and the Soviet Union had divided Korea along the 38th parallel after liberating it from Japan at the end of World War II. Originally a matter of military convenience, the dividing line became more rigid as both major powers set up governments in their respective occupation zones and continued to support them even after departing.

In June 1950, after consultations with and having obtained the assent of the Soviet Union, North Korean leader Kim Il-sung dispatched his Soviet-supplied army across the 38th parallel and attacked southward, overrunning Seoul. Truman, perceiving the North Koreans as Soviet pawns in the global struggle, readied American forces and ordered World War II hero General Douglas MacArthur to Korea. Meanwhile, the United States was able to secure a U.N. resolution branding North Korea as an aggressor. (The Soviet Union, which could have vetoed any action had it been occupying its seat on the Security Council, was boycotting the United Nations to protest a decision not to admit Mao’s new Chinese regime.)

The war seesawed back and forth. U.S. and Korean forces were initially pushed into an enclave far to the south around the city of Pusan. A daring amphibious landing at Inchon, the port for the city of Seoul, drove the North Koreans back and threatened to occupy the entire peninsula. In November, China entered the war, sending massive forces across the Yalu River. U.N. forces, largely American, retreated once again in bitter fighting. Commanded by General Matthew B. Ridgway, they stopped the overextended Chinese, and slowly fought their way back to the 38th parallel. MacArthur meanwhile challenged Truman’s authority by attempting to orchestrate public support for bombing China and assisting an invasion of the mainland by Chiang Kai-shek’s forces. In April 1951, Truman relieved him of his duties and replaced him with Ridgway.

The Cold War stakes were high. Mindful of the European priority, the U.S. government decided against sending more troops to Korea and was ready to settle for the prewar status quo. The result was frustration among many Americans who could not understand the need for restraint. Truman’s popularity plunged to a 24-percent approval rating, the lowest to that time of any president since pollsters had begun to measure presidential popularity. Truce talks began in July 1951. The two sides finally reached an agreement in July 1953, during the first term of Truman’s successor, Dwight Eisenhower.

Cold War struggles also occurred in the Middle East. The region’s strategic importance as a supplier of oil had provided much of the impetus for pushing the Soviets out of Iran in 1946. But two years later, the United States officially recognized the new state of Israel 15 minutes after it was proclaimed – a decision Truman made over strong resistance from Marshall and the State Department. The result was an enduring dilemma – how to maintain ties with Israel while keeping good relations with bitterly anti-Israeli (and oil-rich) Arab states.

EISENHOWER AND THE COLD WAR

In 1953, Dwight D. Eisenhower became the first Republican president in 20 years. A war hero rather than a career politician, he had a natural, common touch that made him widely popular. “I like Ike” was the campaign slogan of the time. After serving as Supreme Commander of Allied Forces in Western Europe during World War II, Eisenhower had been army chief of staff, president of Columbia University, and military head of NATO before seeking the Republican presidential nomination. Skillful at getting people to work together, he functioned as a strong public spokesman and an executive manager somewhat removed from detailed policy making.

Despite disagreements on detail, he shared Truman’s basic view of American foreign policy. He, too, perceived Communism as a monolithic force struggling for world supremacy. In his first inaugural address, he declared, “Forces of good and evil are massed and armed and opposed as rarely before in history. Freedom is pitted against slavery, lightness against dark.”

The new president and his secretary of state, John Foster Dulles, had argued that containment did not go far enough to stop Soviet expansion. Rather, a more aggressive policy of liberation was necessary, to free those subjugated by Communism. But when a democratic rebellion broke out in Hungary in 1956, the United States stood back as Soviet forces suppressed it.

Eisenhower’s basic commitment to contain Communism remained, and to that end he increased American reliance on a nuclear shield. The United States had created the first atomic bombs. In 1950 Truman had authorized the development of a new and more powerful hydrogen bomb. Eisenhower, fearful that defense spending was out of control, reversed Truman’s NSC-68 policy of a large conventional military buildup.

Relying on what Dulles called “massive retaliation,” the administration signaled it would use nuclear weapons if the nation or its vital interests were attacked.

In practice, however, the nuclear option could be used only against extremely critical attacks. Real Communist threats were generally peripheral. Eisenhower rejected the use of nuclear weapons in Indochina, when the French were ousted by Vietnamese Communist forces in 1954. In 1956, British and French forces attacked Egypt following Egyptian nationalization of the Suez Canal and Israel invaded the Egyptian Sinai. The president exerted heavy pressure on all three countries to withdraw. Still, the nuclear threat may have been taken seriously by Communist China, which refrained not only from attacking Taiwan, but from occupying small islands held by Nationalist Chinese just off the mainland. It may also have deterred Soviet occupation of Berlin, which reemerged as a festering problem during Eisenhower’s last two years in office.

THE COLD WAR AT HOME

Not only did the Cold War shape U.S. foreign policy, it also had a profound effect on domestic affairs. Americans had long feared radical subversion. These fears could at times be overdrawn, and used to justify otherwise unacceptable political restrictions, but it also was true that individuals under Communist Party discipline and many “fellow traveler” hangers-on gave their political allegiance not to the United States, but to the international Communist movement, or, practically speaking, to Moscow. During the Red Scare of 1919-1920, the government had attempted to remove perceived threats to American society. After World War II, it made strong efforts against Communism within the United States. Foreign events, espionage scandals, and politics created an anti-Communist hysteria.

When Republicans were victorious in the midterm congressional elections of 1946 and appeared ready to investigate subversive activity, President Truman established a Federal Employee Loyalty Program. It had little impact on the lives of most civil servants, but a few hundred were dismissed, some unfairly.

In 1947 the House Committee on Un-American Activities investigated the motion-picture industry to determine whether Communist sentiments were being reflected in popular films. When some writers (who happened to be secret members of the Communist Party) refused to testify, they were cited for contempt and sent to prison. After that, the film companies refused to hire anyone with a marginally questionable past.

In 1948, Alger Hiss, who had been an assistant secretary of state and an adviser to Roosevelt at Yalta, was publicly accused of being a Communist spy by Whittaker Chambers, a former Soviet agent. Hiss denied the accusation, but in 1950 he was convicted of perjury. Subsequent evidence indicates that he was indeed guilty.

In 1949 the Soviet Union shocked Americans by testing its own atomic bomb. In 1950, the government uncovered a British-American spy network that transferred to the Soviet Union materials about the development of the atomic bomb. Two of its operatives, Julius Rosenberg and his wife Ethel, were sentenced to death. Attorney General J. Howard McGrath declared there were many American Communists, each bearing “the germ of death for society.”

The most vigorous anti-Communist warrior was Senator Joseph R. McCarthy, a Republican from Wisconsin. He gained national attention in 1950 by claiming that he had a list of 205 known Communists in the State Department. Though McCarthy subsequently changed this figure several times and failed to substantiate any of his charges, he struck a responsive public chord.

McCarthy gained power when the Republican Party won control of the Senate in 1952. As a committee chairman, he now had a forum for his crusade. Relying on extensive press and television coverage, he continued to search for treachery among second-level officials in the Eisenhower administration. Enjoying the role of a tough guy doing dirty but necessary work, he pursued presumed Communists with vigor.

McCarthy overstepped himself by challenging the U.S. Army when one of his assistants was drafted. Television brought the hearings into millions of homes. Many Americans saw McCarthy’s savage tactics for the first time, and public support began to wane. The Republican Party, which had found McCarthy useful in challenging a Democratic administration when Truman was president, began to see him as an embarrassment. The Senate finally condemned him for his conduct.

McCarthy in many ways represented the worst domestic excesses of the Cold War. As Americans repudiated him, it became natural for many to assume that the Communist threat at home and abroad had been grossly overblown. As the country moved into the 1960s, anti-Communism became increasingly suspect, especially among intellectuals and opinion-shapers.

THE POSTWAR ECONOMY: 1945-1960

In the decade and a half after World War II, the United States experienced phenomenal economic growth and consolidated its position as the world’s richest country. Gross national product (GNP), a measure of all goods and services produced in the United States, jumped from about $200,000-million in 1940 to $300,000-million in 1950 to more than $500,000-million in 1960. More and more Americans now considered themselves part of the middle class.

The growth had different sources. The economic stimulus provided by large-scale public spending for World War II helped get it started. Two basic middle-class needs did much to keep it going. The number of automobiles produced annually quadrupled between 1946 and 1955. A housing boom, stimulated in part by easily affordable mortgages for returning servicemen, fueled the expansion. The rise in defense spending as the Cold War escalated also played a part.

After 1945 the major corporations in America grew even larger. There had been earlier waves of mergers in the 1890s and in the 1920s; in the 1950s another wave occurred. Franchise operations like McDonald’s fast-food restaurants allowed small entrepreneurs to make themselves part of large, efficient enterprises. Big American corporations also developed holdings overseas, where labor costs were often lower.

Workers found their own lives changing as industrial America changed. Fewer workers produced goods; more provided services. As early as 1956 a majority of employees held white-collar jobs, working as managers, teachers, salespersons, and office operatives. Some firms granted a guaranteed annual wage, long-term employment contracts, and other benefits. With such changes, labor militancy was undermined and some class distinctions began to fade.

Farmers – at least those with small operations – faced tough times. Gains in productivity led to agricultural consolidation, and farming became a big business. More and more family farmers left the land.

Other Americans moved too. The West and the Southwest grew with increasing rapidity, a trend that would continue through the end of the century. Sun Belt cities like Houston, Texas; Miami, Florida; Albuquerque, New Mexico; and Phoenix, Arizona, expanded rapidly. Los Angeles, California, moved ahead of Philadelphia, Pennsylvania, as the third largest U.S. city and then surpassed Chicago, metropolis of the Midwest. The 1970 census showed that California had displaced New York as the nation’s largest state. By 2000, Texas had moved ahead of New York into second place.

An even more important form of movement led Americans out of inner cities into new suburbs, where they hoped to find affordable housing for the larger families spawned by the postwar baby boom. Developers like William J. Levitt built new communities – with homes that all looked alike – using the techniques of mass production. Levitt’s houses were prefabricated – partly assembled in a factory rather than on the final location – and modest, but Levitt’s methods cut costs and allowed new owners to possess a part of the American dream.

As suburbs grew, businesses moved into the new areas. Large shopping centers containing a great variety of stores changed consumer patterns. The number of these centers rose from eight at the end of World War II to 3,840 in 1960. With easy parking and convenient evening hours, customers could avoid city shopping entirely. An unfortunate by-product was the “hollowing-out” of formerly busy urban cores.

New highways created better access to the suburbs and its shops. The Highway Act of 1956 provided $26,000-million, the largest public works expenditure in U.S. history, to build more than 64,000 kilometers of limited access interstate highways to link the country together.

Television, too, had a powerful impact on social and economic patterns. Developed in the 1930s, it was not widely marketed until after the war. In 1946 the country had fewer than 17,000 television sets. Three years later consumers were buying 250,000 sets a month, and by 1960 three-quarters of all families owned at least one set. In the middle of the decade, the average family watched television four to five hours a day. Popular shows for children included Howdy Doody Time and The Mickey Mouse Club; older viewers preferred situation comedies like I Love Lucy and Father Knows Best. Americans of all ages became exposed to increasingly sophisticated advertisements for products said to be necessary for the good life.

THE FAIR DEAL

The Fair Deal was the name given to President Harry Truman’s domestic program. Building on Roosevelt’s New Deal, Truman believed that the federal government should guarantee economic opportunity and social stability. He struggled to achieve those ends in the face of fierce political opposition from legislators determined to reduce the role of government.

Truman’s first priority in the immediate postwar period was to make the transition to a peacetime economy. Servicemen wanted to come home quickly, but once they arrived they faced competition for housing and employment. The G.I. Bill, passed before the end of the war, helped ease servicemen back into civilian life by providing benefits such as guaranteed loans for home-buying and financial aid for industrial training and university education.

More troubling was labor unrest. As war production ceased, many workers found themselves without jobs. Others wanted pay increases they felt were long overdue. In 1946, 4.6 million workers went on strike, more than ever before in American history. They challenged the automobile, steel, and electrical industries. When they took on the railroads and soft-coal mines, Truman intervened to stop union excesses, but in so doing he alienated many workers.

While dealing with immediately pressing issues, Truman also provided a broader agenda for action. Less than a week after the war ended, he presented Congress with a 21-point program, which provided for protection against unfair employment practices, a higher minimum wage, greater unemployment compensation, and housing assistance. In the next several months, he added proposals for health insurance and atomic energy legislation. But this scattershot approach often left Truman’s priorities unclear.

Republicans were quick to attack. In the 1946 congressional elections they asked, “Had enough?” and voters responded that they had. Republicans, with majorities in both houses of Congress for the first time since 1928, were determined to reverse the liberal direction of the Roosevelt years.

Truman fought with the Congress as it cut spending and reduced taxes. In 1948 he sought reelection, despite polls indicating that he had little chance. After a vigorous campaign, Truman scored one of the great upsets in American politics, defeating the Republican nominee, Thomas Dewey, governor of New York. Reviving the old New Deal coalition, Truman held on to labor, farmers, and African-American voters.

When Truman finally left office in 1953, his Fair Deal was but a mixed success. In July 1948 he banned racial discrimination in federal government hiring practices and ordered an end to segregation in the military. The minimum wage had risen, and social security programs had expanded. A housing program brought some gains but left many needs unmet. National health insurance, aid-to-education measures, reformed agricultural subsidies, and his legislative civil rights agenda never made it through Congress. The president’s pursuit of the Cold War, ultimately his most important objective, made it especially difficult to develop support for social reform in the face of intense opposition.

EISENHOWER’S APPROACH

When Dwight Eisenhower succeeded Truman as president, he accepted the basic framework of government responsibility established by the New Deal, but sought to hold the line on programs and expenditures. He termed his approach “dynamic conservatism” or “modern Republicanism,” which meant, he explained, “conservative when it comes to money, liberal when it comes to human beings.” A critic countered that Eisenhower appeared to argue that he would “strongly recommend the building of a great many schools…but not provide the money.”

Eisenhower’s first priority was to balance the budget after years of deficits. He wanted to cut spending and taxes and maintain the value of the dollar. Republicans were willing to risk unemployment to keep inflation in check. Reluctant to stimulate the economy too much, they saw the country suffer three economic recessions in the eight years of the Eisenhower presidency, but none was very severe.

In other areas, the administration transferred control of offshore oil lands from the federal government to the states. It also favored private development of electrical power rather than the public approach the Democrats had initiated. In general, its orientation was sympathetic to business.

Compared to Truman, Eisenhower had only a modest domestic program. When he was active in promoting a bill, it likely was to trim the New Deal legacy a bit-as in reducing agricultural subsidies or placing mild restrictions on labor unions. His disinclination to push fundamental change in either direction was in keeping with the spirit of the generally prosperous Fifties. He was one of the few presidents who left office as popular as when he entered it.

THE CULTURE OF THE 1950S

During the 1950s, many cultural commentators argued that a sense of uniformity pervaded American society. Conformity, they asserted, was numbingly common. Though men and women had been forced into new employment patterns during World War II, once the war was over, traditional roles were reaffirmed. Men expected to be the breadwinners in each family; women, even when they worked, assumed their proper place was at home. In his influential book, The Lonely Crowd, sociologist David Riesman called this new society “other-directed,” characterized by conformity, but also by stability. Television, still very limited in the choices it gave its viewers, contributed to the homogenizing cultural trend by providing young and old with a shared experience reflecting accepted social patterns.

Yet beneath this seemingly bland surface, important segments of American society seethed with rebellion. A number of writers, collectively known as the “beat generation,” went out of their way to challenge the patterns of respectability and shock the rest of the culture. Stressing spontaneity and spirituality, they preferred intuition over reason, Eastern mysticism over Western institutionalized religion.

The literary work of the beats displayed their sense of alienation and quest for self-realization. Jack Kerouac typed his best-selling novel On the Road on a 75-meter roll of paper. Lacking traditional punctuation and paragraph structure, the book glorified the possibilities of the free life. Poet Allen Ginsberg gained similar notoriety for his poem “Howl,” a scathing critique of modern, mechanized civilization. When police charged that it was obscene and seized the published version, Ginsberg successfully challenged the ruling in court.

Musicians and artists rebelled as well. Tennessee singer Elvis Presley was the most successful of several white performers who popularized a sensual and pulsating style of African-American music, which began to be called “rock and roll.” At first, he outraged middle-class Americans with his ducktail haircut and undulating hips. But in a few years his performances would seem relatively tame alongside the antics of later performances such as the British Rolling Stones. Similarly, it was in the 1950s that painters like Jackson Pollock discarded easels and laid out gigantic canvases on the floor, then applied paint, sand, and other materials in wild splashes of color. All of these artists and authors, whatever the medium, provided models for the wider and more deeply felt social revolution of the 1960s.

ORIGINS OF THE CIVIL RIGHTS MOVEMENT

African Americans became increasingly restive in the postwar years. During the war they had challenged discrimination in the military services and in the work force, and they had made limited gains. Millions of African Americans had left Southern farms for Northern cities, where they hoped to find better jobs. They found instead crowded conditions in urban slums. Now, African-American servicemen returned home, many intent on rejecting second-class citizenship.

Jackie Robinson dramatized the racial question in 1947 when he broke baseball’s color line and began playing in the major leagues. A member of the Brooklyn Dodgers, he often faced trouble with opponents and teammates as well. But an outstanding first season led to his acceptance and eased the way for other African-American players, who now left the Negro leagues to which they had been confined.

Government officials, and many other Americans, discovered the connection between racial problems and Cold War politics. As the leader of the free world, the United States sought support in Africa and Asia. Discrimination at home impeded the effort to win friends in other parts of the world.

Harry Truman supported the early civil rights movement. He personally believed in political equality, though not in social equality, and recognized the growing importance of the African-American urban vote. When apprised in 1946 of a spate of lynchings and anti-black violence in the South, he appointed a committee on civil rights to investigate discrimination. Its report, To Secure These Rights, issued the next year, documented African Americans’ second-class status in American life and recommended numerous federal measures to secure the rights guaranteed to all citizens.

Truman responded by sending a 10-point civil rights program to Congress. Southern Democrats in Congress were able to block its enactment. A number of the angriest, led by Governor Strom Thurmond of South Carolina, formed a States Rights Party to oppose the president in 1948. Truman thereupon issued an executive order barring discrimination in federal employment, ordered equal treatment in the armed forces, and appointed a committee to work toward an end to military segregation, which was largely ended during the Korean War.

African Americans in the South in the 1950s still enjoyed few, if any, civil and political rights. In general, they could not vote. Those who tried to register faced the likelihood of beatings, loss of job, loss of credit, or eviction from their land. Occasional lynchings still occurred. Jim Crow laws enforced segregation of the races in streetcars, trains, hotels, restaurants, hospitals, recreational facilities, and employment.

DESEGREGATION

The National Association for the Advancement of Colored People (NAACP) took the lead in efforts to overturn the judicial doctrine, established in the Supreme Court case Plessy v. Ferguson in 1896, that segregation of African-American and white students was constitutional if facilities were “separate but equal.” That decree had been used for decades to sanction rigid segregation in all aspects of Southern life, where facilities were seldom, if ever, equal.

African Americans achieved their goal of overturning Plessy in 1954 when the Supreme Court – presided over by an Eisenhower appointee, Chief Justice Earl Warren – handed down its Brown v. Board of Education ruling. The Court declared unanimously that “separate facilities are inherently unequal,” and decreed that the “separate but equal” doctrine could no longer be used in public schools. A year later, the Supreme Court demanded that local school boards move “with all deliberate speed” to implement the decision.

Eisenhower, although sympathetic to the needs of the South as it faced a major transition, nonetheless acted to see that the law was upheld in the face of massive resistance from much of the South. He faced a major crisis in Little Rock, Arkansas, in 1957, when Governor Orval Faubus attempted to block a desegregation plan calling for the admission of nine black students to the city’s previously all-white Central High School. After futile efforts at negotiation, the president sent federal troops to Little Rock to enforce the plan.

Governor Faubus responded by ordering the Little Rock high schools closed down for the 1958-59 school year. However, a federal court ordered them reopened the following year. They did so in a tense atmosphere with a tiny number of African-American students. Thus, school desegregation proceeded at a slow and uncertain pace throughout much of the South.

Another milestone in the civil rights movement occurred in 1955 in Montgomery, Alabama. Rosa Parks, a 42-year-old African-American seamstress who was also secretary of the state chapter of the NAACP, sat down in the front of a bus in a section reserved by law and custom for whites. Ordered to move to the back, she refused. Police came and arrested her for violating the segregation statutes. African-American leaders, who had been waiting for just such a case, organized a boycott of the bus system.

Martin Luther King Jr., a young minister of the Baptist church where the African Americans met, became a spokesman for the protest. “There comes a time,” he said, “when people get tired … of being kicked about by the brutal feet of oppression.” King was arrested, as he would be again and again; a bomb damaged the front of his house. But African Americans in Montgomery sustained the boycott. About a year later, the Supreme Court affirmed that bus segregation, like school segregation, was unconstitutional. The boycott ended. The civil rights movement had won an important victory – and discovered its most powerful, thoughtful, and eloquent leader in Martin Luther King Jr.

African Americans also sought to secure their voting rights. Although the 15th Amendment to the U.S. Constitution guaranteed the right to vote, many states had found ways to circumvent the law. The states would impose a poll (“head”) tax or a literacy test – typically much more stringently interpreted for African Americans – to prevent poor African Americans with little education from voting. Eisenhower, working with Senate majority leader Lyndon B. Johnson, lent his support to a congressional effort to guarantee the vote. The Civil Rights Act of 1957, the first such measure in 82 years, marked a step forward, as it authorized federal intervention in cases where African Americans were denied the chance to vote. Yet loopholes remained, and so activists pushed successfully for the Civil Rights Act of 1960, which provided stiffer penalties for interfering with voting, but still stopped short of authorizing federal officials to register African Americans.

Relying on the efforts of African Americans themselves, the civil rights movement gained momentum in the postwar years. Working through the Supreme Court and through Congress, civil rights supporters had created the groundwork for a dramatic yet peaceful “revolution” in American race relations in the 1960s.

Chapter 13.
DECADES OF CHANGE – 1960-1980

“I have a dream that one day on the red hills of Georgia, sons of former slaves and the sons of former slave owners will be able to sit down together at the table of brotherhood.”

—Martin Luther King Jr., 1963

By 1960, the United States was on the verge of a major social change. American society had always been more open and fluid than that of the nations in most of the rest of the world. Still, it had been dominated primarily by old-stock, white males. During the 1960s, groups that previously had been submerged or subordinate began more forcefully and successfully to assert themselves: African Americans, Native Americans, women, the white ethnic offspring of the “new immigration,” and Latinos. Much of the support they received came from a young population larger than ever, making its way through a college and university system that was expanding at an unprecedented pace. Frequently embracing “countercultural” life styles and radical politics, many of the offspring of the World War II generation emerged as advocates of a new America characterized by a cultural and ethnic pluralism that their parents often viewed with unease.

THE CIVIL RIGHTS MOVEMENT, 1960-1980

The struggle of African Americans for equality reached its peak in the mid-1960s. After progressive victories in the 1950s, African Americans became even more committed to nonviolent direct action. Groups like the Southern Christian Leadership Conference (SCLC), made up of African-American clergy, and the Student Nonviolent Coordinating Committee (SNCC), composed of younger activists, sought reform through peaceful confrontation.

In 1960 African-American college students sat down at a segregated Woolworth’s lunch counter in North Carolina and refused to leave. Their sit-in captured media attention and led to similar demonstrations throughout the South. The next year, civil rights workers organized “freedom rides,” in which African Americans and whites boarded buses heading south toward segregated terminals, where confrontations might capture media attention and lead to change.

They also organized rallies, the largest of which was the “March on Washington” in 1963. More than 200,000 people gathered in the nation’s capital to demonstrate their commitment to equality for all. The high point of a day of songs and speeches came with the address of Martin Luther King Jr., who had emerged as the preeminent spokesman for civil rights. “I have a dream that one day on the red hills of Georgia the sons of former slaves and the sons of former slave owners will be able to sit down together at the table of brotherhood,” King proclaimed. Each time he used the refrain “I have a dream,” the crowd roared.

The level of progress initially achieved did not match the rhetoric of the civil rights movement. President Kennedy was initially reluctant to press white Southerners for support on civil rights because he needed their votes on other issues. Events, driven by African Americans themselves, forced his hand. When James Meredith was denied admission to the University of Mississippi in 1962 because of his race, Kennedy sent federal troops to uphold the law. After protests aimed at the desegregation of Birmingham, Alabama, prompted a violent response by the police, he sent Congress a new civil rights bill mandating the integration of public places. Not even the March on Washington, however, could extricate the measure from a congressional committee, where it was still bottled up when Kennedy was assassinated in 1963.

President Lyndon B. Johnson was more successful. Displaying negotiating skills he had so frequently employed during his years as Senate majority leader, Johnson persuaded the Senate to limit delaying tactics preventing a final vote on the sweeping Civil Rights Act of 1964, which outlawed discrimination in all public accommodations. The next year’s Voting Rights Act of 1965 authorized the federal government to register voters where local officials had prevented African Americans from doing so. By 1968 a million African Americans were registered in the deep South. Nationwide, the number of African-American elected officials increased substantially. In 1968, the Congress passed legislation banning discrimination in housing.

Once unleashed, however, the civil rights revolution produced leaders impatient with both the pace of change and the goal of channeling African Americans into mainstream white society. Malcolm X, an eloquent activist, was the most prominent figure arguing for African-American separation from the white race. Stokely Carmichael, a student leader, became similarly disillusioned by the notions of nonviolence and interracial cooperation. He popularized the slogan “black power,” to be achieved by “whatever means necessary,” in the words of Malcolm X.

Violence accompanied militant calls for reform. Riots broke out in several big cities in 1966 and 1967. In the spring of 1968, Martin Luther King Jr. fell before an assassin’s bullet. Several months later, Senator Robert Kennedy, a spokesman for the disadvantaged, an opponent of the Vietnam War, and the brother of the slain president, met the same fate. To many these two assassinations marked the end of an era of innocence and idealism. The growing militancy on the left, coupled with an inevitable conservative backlash, opened a rift in the nation’s psyche that took years to heal.

By then, however, a civil rights movement supported by court decisions, congressional enactments, and federal administrative regulations was irreversibly woven into the fabric of American life. The major issues were about implementation of equality and access, not about the legality of segregation or disenfranchisement. The arguments of the 1970s and thereafter were over matters such as busing children out of their neighborhoods to achieve racial balance in metropolitan schools or about the use of “affirmative action.” These policies and programs were viewed by some as active measures to ensure equal opportunity, as in education and employment, and by others as reverse discrimination.

The courts worked their way through these problems with decisions that were often inconsistent. In the meantime, the steady march of African Americans into the ranks of the middle class and once largely white suburbs quietly reflected a profound demographic change.

THE WOMEN’S MOVEMENT

During the 1950s and 1960s, increasing numbers of married women entered the labor force, but in 1963 the average working woman earned only 63 percent of what a man made. That year Betty Friedan published The Feminine Mystique, an explosive critique of middle-class living patterns that articulated a pervasive sense of discontent that Friedan contended was felt by many women. Arguing that women often had no outlets for expression other than “finding a husband and bearing children,” Friedan encouraged her readers to seek new roles and responsibilities and to find their own personal and professional identities, rather than have them defined by a male-dominated society.

The women’s movement of the 1960s and 1970s drew inspiration from the civil rights movement. It was made up mainly of members of the middle class, and thus partook of the spirit of rebellion that affected large segments of middle-class youth in the 1960s.

Reform legislation also prompted change. During debate on the 1964 Civil Rights bill, opponents hoped to defeat the entire measure by proposing an amendment to outlaw discrimination on the basis of gender as well as race. First the amendment, then the bill itself, passed, giving women a valuable legal tool.

In 1966, 28 professional women, including Friedan, established the National Organization for Women (NOW) “to take action to bring American women into full participation in the mainstream of American society now.” While NOW and similar feminist organizations boast of substantial memberships today, arguably they attained their greatest influence in the early 1970s, a time that also saw the journalist Gloria Steinem and several other women found Ms. magazine. They also spurred the formation of counter-feminist groups, often led by women, including most prominently the political activist Phyllis Schlafly. These groups typically argued for more “traditional” gender roles and opposed the proposed “Equal Rights” constitutional amendment.

Passed by Congress in 1972, that amendment declared in part, “Equality of rights under the law shall not be denied or abridged by the United States or by any State on account of sex.” Over the next several years, 35 of the necessary 38 states ratified it. The courts also moved to expand women’s rights. In 1973 the Supreme Court in Roe v. Wade sanctioned women’s right to obtain an abortion during the early months of pregnancy – seen as a significant victory for the women’s movement – but Roe also spurred the growth of an anti-abortion movement.

In the mid- to late-1970s, however, the women’s movement seemed to stagnate. It failed to broaden its appeal beyond the middle class. Divisions arose between moderate and radical feminists. Conservative opponents mounted a campaign against the Equal Rights Amendment, and it died in 1982 without gaining the approval of the 38 states needed for ratification.

THE LATINO MOVEMENT

In post-World War II America, Americans of Mexican and Puerto Rican descent had faced discrimination. New immigrants, coming from Cuba, Mexico, and Central America – often unskilled and unable to speak English – suffered from discrimination as well. Some Hispanics worked as farm laborers and at times were cruelly exploited while harvesting crops; others gravitated to the cities, where, like earlier immigrant groups, they encountered difficulties in their quest for a better life.

Chicanos, or Mexican-Americans, mobilized in organizations like the radical Asociación Nacional Mexico-Americana, yet did not become confrontational until the 1960s. Hoping that Lyndon Johnson’s poverty program would expand opportunities for them, they found that bureaucrats failed to respond to less vocal groups. The example of black activism in particular taught Hispanics the importance of pressure politics in a pluralistic society.

The National Labor Relations Act of 1935 had excluded agricultural workers from its guarantee of the right to organize and bargain collectively. But César Chávez, founder of the overwhelmingly Hispanic United Farm Workers, demonstrated that direct action could achieve employer recognition for his union. California grape growers agreed to bargain with the union after Chávez led a nationwide consumer boycott. Similar boycotts of lettuce and other products were also successful. Though farm interests continued to try to obstruct Chávez’s organization, the legal foundation had been laid for representation to secure higher wages and improved working conditions.

Hispanics became politically active as well. In 1961 Henry B. González won election to Congress from Texas. Three years later Eligio (“Kika”) de la Garza, another Texan, followed him, and Joseph Montoya of New Mexico went to the Senate. Both González and de la Garza later rose to positions of power as committee chairmen in the House. In the 1970s and 1980s, the pace of Hispanic political involvement increased. Several prominent Hispanics have served in the Bill Clinton and George W. Bush cabinets.

THE NATIVE-AMERICAN MOVEMENT

In the 1950s, Native Americans struggled with the government’s policy of moving them off reservations and into cities where they might assimilate into mainstream America. Many of the uprooted often had difficulties adjusting to urban life. In 1961, when the policy was discontinued, the U.S. Commission on Civil Rights noted that, for Native Americans, “poverty and deprivation are common.”

In the 1960s and 1970s, watching both the development of Third World nationalism and the progress of the civil rights movement, Native Americans became more aggressive in pressing for their own rights. A new generation of leaders went to court to protect what was left of tribal lands or to recover those which had been taken, often illegally, in previous times. In state after state, they challenged treaty violations, and in 1967 won the first of many victories guaranteeing long-abused land and water rights. The American Indian Movement (AIM), founded in 1968, helped channel government funds to Native-American-controlled organizations and assisted neglected Native Americans in the cities.

Confrontations became more common. In 1969 a landing party of 78 Native Americans seized Alcatraz Island in San Francisco Bay and held it until federal officials removed them in 1971. In 1973 AIM took over the South Dakota village of Wounded Knee, where soldiers in the late 19th century had massacred a Sioux encampment. Militants hoped to dramatize the poverty and alcoholism in the reservation surrounding the town. The episode ended after one Native American was killed and another wounded, with a government agreement to re-examine treaty rights.

Still, Native-American activism brought results. Other Americans became more aware of Native-American needs. Government officials responded with measures including the Education Assistance Act of 1975 and the 1996 Native-American Housing and Self-Determination Act. The Senate’s first Native-American member, Ben Nighthorse Campbell of Colorado, was elected in 1992.

THE COUNTERCULTURE

The agitation for equal opportunity sparked other forms of upheaval. Young people in particular rejected the stable patterns of middle-class life their parents had created in the decades after World War II. Some plunged into radical political activity; many more embraced new standards of dress and sexual behavior.

The visible signs of the counterculture spread through parts of American society in the late 1960s and early 1970s. Hair grew longer and beards became common. Blue jeans and tee shirts took the place of slacks, jackets, and ties. The use of illegal drugs increased. Rock and roll grew, proliferated, and transformed into many musical variations. The Beatles, the Rolling Stones, and other British groups took the country by storm. “Hard rock” grew popular, and songs with a political or social commentary, such as those by singer-songwriter Bob Dylan, became common. The youth counterculture reached its apogee in August 1969 at Woodstock, a three-day music festival in rural New York State attended by almost half-a-million persons. The festival, mythologized in films and record albums, gave its name to the era, the Woodstock Generation.

A parallel manifestation of the new sensibility of the young was the rise of the New Left, a group of young, college-age radicals. The New Leftists, who had close counterparts in Western Europe, were in many instances the children of the older generation of radicals. Nonetheless, they rejected old-style Marxist rhetoric. Instead, they depicted university students as themselves an oppressed class that possessed special insights into the struggle of other oppressed groups in American society.

New Leftists participated in the civil rights movement and the struggle against poverty. Their greatest success – and the one instance in which they developed a mass following – was in opposing the Vietnam War, an issue of emotional interest to their draft-age contemporaries. By the late 1970s, the student New Left had disappeared, but many of its activists made their way into mainstream politics.

ENVIRONMENTALISM

The energy and sensibility that fueled the civil rights movement, the counterculture, and the New Left also stimulated an environmental movement in the mid-1960s. Many were aroused by the publication in 1962 of Rachel Carson’s book Silent Spring, which alleged that chemical pesticides, particularly DDT, caused cancer, among other ills. Public concern about the environment continued to increase throughout the 1960s as many became aware of other pollutants surrounding them – automobile emissions, industrial wastes, oil spills – that threatened their health and the beauty of their surroundings. On April 22, 1970, schools and communities across the United States celebrated Earth Day for the first time. “Teach-ins” educated Americans about the dangers of environmental pollution.

Few denied that pollution was a problem, but the proposed solutions involved expense and inconvenience. Many believed these would reduce the economic growth upon which many Americans’ standard of living depended. Nevertheless, in 1970, Congress amended the Clean Air Act of 1967 to develop uniform national air-quality standards. It also passed the Water Quality Improvement Act, which assigned to the polluter the responsibility of cleaning up off-shore oil spills. Also, in 1970, the Environmental Protection Agency (EPA) was created as an independent federal agency to spearhead the effort to bring abuses under control. During the next three decades, the EPA, bolstered by legislation that increased its authority, became one of the most active agencies in the government, issuing strong regulations covering air and water quality.

KENNEDY AND THE RESURGENCE OF BIG GOVERNMENT LIBERALISM

By 1960 government had become an increasingly powerful force in people’s lives. During the Great Depression of the 1930s, new executive agencies were created to deal with many aspects of American life. During World War II, the number of civilians employed by the federal government rose from one million to 3.8 million, then stabilized at 2.5 million in the 1950s. Federal expenditures, which had stood at $3,100-million in 1929, increased to $75,000-million in 1953 and passed $150,000-million in the 1960s.

Most Americans accepted government’s expanded role, even as they disagreed about how far that expansion should continue. Democrats generally wanted the government to ensure growth and stability. They wanted to extend federal benefits for education, health, and welfare. Many Republicans accepted a level of government responsibility, but hoped to cap spending and restore a larger measure of individual initiative. The presidential election of 1960 revealed a nation almost evenly divided between these visions.

John F. Kennedy, the Democratic victor by a narrow margin, was at 43 the youngest man ever to win the presidency. On television, in a series of debates with opponent Richard Nixon, he appeared able, articulate, and energetic. In the campaign, he spoke of moving aggressively into the new decade, for “the New Frontier is here whether we seek it or not.” In his first inaugural address, he concluded with an eloquent plea: “Ask not what your country can do for you – ask what you can do for your country.” Throughout his brief presidency, Kennedy’s special combination of grace, wit, and style – far more than his specific legislative agenda – sustained his popularity and influenced generations of politicians to come.

Kennedy wanted to exert strong leadership to extend economic benefits to all citizens, but a razor-thin margin of victory limited his mandate. Even though the Democratic Party controlled both houses of Congress, conservative Southern Democrats often sided with the Republicans on issues involving the scope of governmental intervention in the economy. They resisted plans to increase federal aid to education, provide health insurance for the elderly, and create a new Department of Urban Affairs. And so, despite his lofty rhetoric, Kennedy’s policies were often limited and restrained.

One priority was to end the recession, in progress when Kennedy took office, and restore economic growth. But Kennedy lost the confidence of business leaders in 1962, when he succeeded in rolling back what the administration regarded as an excessive price increase in the steel industry. Though the president achieved his immediate goal, he alienated an important source of support. Persuaded by his economic advisers that a large tax cut would stimulate the economy, Kennedy backed a bill providing for one. Conservative opposition in Congress, however, appeared to destroy any hopes of passing a bill most congressmen thought would widen the budget deficit.

The overall legislative record of the Kennedy administration was meager. The president made some gestures toward civil rights leaders but did not embrace the goals of the civil rights movement until demonstrations led by Martin Luther King Jr. forced his hand in 1963. Like Truman before him, he could not secure congressional passage of federal aid to public education or for a medical care program limited to the elderly. He gained only a modest increase in the minimum wage. Still, he did secure funding for a space program, and established the Peace Corps to send men and women overseas to assist developing countries in meeting their own needs.

KENNEDY AND THE COLD WAR

President Kennedy came into office pledged to carry on the Cold War vigorously, but he also hoped for accommodation and was reluctant to commit American power. During his first year-and-a-half in office, he rejected American intervention after the CIA-guided Cuban exile invasion at the Bay of Pigs failed, effectively ceded the landlocked Southeast Asian nation of Laos to Communist control, and acquiesced in the building of the Berlin Wall. Kennedy’s decisions reinforced impressions of weakness that Soviet Premier Nikita Khrushchev had formed in their only personal meeting, a summit meeting at Vienna in June 1961.

It was against this backdrop that Kennedy faced the most serious event of the Cold War, the Cuban missile crisis.

In the fall of 1962, the administration learned that the Soviet Union was secretly installing offensive nuclear missiles in Cuba. After considering different options, Kennedy decided on a quarantine to prevent Soviet ships from bringing additional supplies to Cuba. He demanded publicly that the Soviets remove the weapons and warned that an attack from that island would bring retaliation against the USSR. After several days of tension, during which the world was closer than ever before to nuclear war, the Soviets agreed to remove the missiles. Critics charged that Kennedy had risked nuclear disaster when quiet diplomacy might have been effective. But most Americans and much of the non-Communist world applauded his decisiveness. The missile crisis made him for the first time the acknowledged leader of the democratic West.

In retrospect, the Cuban missile crisis marked a turning point in U.S.-Soviet relations. Both sides saw the need to defuse tensions that could lead to direct military conflict. The following year, the United States, the Soviet Union, and Great Britain signed a landmark Limited Test Ban Treaty prohibiting nuclear weapons tests in the atmosphere.

Indochina (Vietnam, Laos, Cambodia), a French possession before World War II, was still another Cold War battlefield. The French effort to reassert colonial control there was opposed by Ho Chi Minh, a Vietnamese Communist, whose Viet Minh movement engaged in a guerrilla war with the French army.

Both Truman and Eisenhower, eager to maintain French support for the policy of containment in Europe, provided France with economic aid that freed resources for the struggle in Vietnam. But the French suffered a decisive defeat in Dien Bien Phu in May 1954. At an international conference in Geneva, Laos and Cambodia were given their independence. Vietnam was divided, with Ho in power in the North and Ngo Dinh Diem, a Roman Catholic anti-Communist in a largely Buddhist population, heading the government in the South. Elections were to be held two years later to unify the country. Persuaded that the fall of Vietnam could lead to the fall of Burma, Thailand, and Indonesia, Eisenhower backed Diem’s refusal to hold elections in 1956 and effectively established South Vietnam as an American client state.

Kennedy increased assistance, and sent small numbers of military advisors, but a new guerrilla struggle between North and South continued. Diem’s unpopularity grew and the military situation worsened. In late 1963, Kennedy secretly assented to a coup d’etat. To the president’s surprise, Diem and his powerful brother-in-law, Ngo Dien Nu, were killed. It was at this uncertain juncture that Kennedy’s presidency ended three weeks later.

THE SPACE PROGRAM

During Eisenhower’s second term, outer space had become an arena for U.S.-Soviet competition. In 1957, the Soviet Union launched Sputnik – an artificial satellite – thereby demonstrating it could build more powerful rockets than the United States. The United States launched its first satellite, Explorer I, in 1958. But three months after Kennedy became president, the USSR put the first man in orbit. Kennedy responded by committing the United States to land a man on the moon and bring him back “before this decade is out.” With Project Mercury in 1962, John Glenn became the first U.S. astronaut to orbit the Earth.

After Kennedy’s death, President Lyndon Johnson enthusiastically supported the space program. In the mid-1960s, U.S. scientists developed the two-person Gemini spacecraft. Gemini achieved several firsts, including an eight-day mission in August 1965 – the longest space flight at that time – and in November 1966, the first automatically controlled reentry into the Earth’s atmosphere. Gemini also accomplished the first manned linkup of two spacecraft in flight as well as the first U.S. walks in space.

The three-person Apollo spacecraft achieved Kennedy’s goal and demonstrated to the world that the United States had surpassed Soviet capabilities in space. On July 20, 1969, with hundreds of millions of television viewers watching around the world, Neil Armstrong became the first human to walk on the surface of the moon.

Other Apollo flights followed, but many Americans began to question the value of manned space flight. In the early 1970s, as other priorities became more pressing, the United States scaled down the space program. Some Apollo missions were scrapped; only one of two proposed Skylab space stations was built.

DEATH OF A PRESIDENT

John Kennedy had gained world prestige by his management of the Cuban missile crisis and had won great popularity at home. Many believed he would win re-election easily in 1964. But on November 22, 1963, he was assassinated while riding in an open car during a visit to Dallas, Texas. His death, amplified by television coverage, was a traumatic event, just as Roosevelt’s had been 18 years earlier.

In retrospect, it is clear that Kennedy’s reputation stems more from his style and eloquently stated ideals than from the implementation of his policies. He had laid out an impressive agenda but at his death much remained blocked in Congress. It was largely because of the political skill and legislative victories of his successor that Kennedy would be seen as a force for progressive change.

LYNDON JOHNSON AND THE GREAT SOCIETY

Lyndon Johnson, a Texan who was majority leader in the Senate before becoming Kennedy’s vice president, was a masterful politician. He had been schooled in Congress, where he developed an extraordinary ability to get things done. He excelled at pleading, cajoling, or threatening as necessary to achieve his ends. His liberal idealism was probably deeper than Kennedy’s. As president, he wanted to use his power aggressively to eliminate poverty and spread the benefits of prosperity to all.

Johnson took office determined to secure the passage of Kennedy’s legislative agenda. His immediate priorities were his predecessor’s bills to reduce taxes and guarantee civil rights. Using his skills of persuasion and calling on the legislators’ respect for the slain president, Johnson succeeded in gaining passage of both during his first year in office. The tax cuts stimulated the economy. The Civil Rights Act of 1964 was the most far-reaching such legislation since Reconstruction.

Johnson addressed other issues as well. By the spring of 1964, he had begun to use the name “Great Society” to describe his socio-economic program. That summer he secured passage of a federal jobs program for impoverished young people. It was the first step in what he called the “War on Poverty.” In the presidential election that November, he won a landslide victory over conservative Republican Barry Goldwater. Significantly, the 1964 election gave liberal Democrats firm control of Congress for the first time since 1938. This would enable them to pass legislation over the combined opposition of Republicans and conservative Southern Democrats.

The War on Poverty became the centerpiece of the administration’s Great Society program. The Office of Economic Opportunity, established in 1964, provided training for the poor and established various community-action agencies, guided by an ethic of “participatory democracy” that aimed to give the poor themselves a voice in housing, health, and education programs.

Medical care came next. Under Johnson’s leadership, Congress enacted Medicare, a health insurance program for the elderly, and Medicaid, a program providing health-care assistance for the poor.

Johnson succeeded in the effort to provide more federal aid for elementary and secondary schooling, traditionally a state and local function. The measure that was enacted gave money to the states based on the number of their children from low-income families. Funds could be used to assist public- and private-school children alike.

Convinced the United States confronted an “urban crisis” characterized by declining inner cities, the Great Society architects devised a new housing act that provided rent supplements for the poor and established a Department of Housing and Urban Development.

Other legislation had an impact on many aspects of American life. Federal assistance went to artists and scholars to encourage their work. In September 1966, Johnson signed into law two transportation bills. The first provided funds to state and local governments for developing safety programs, while the other set up federal safety standards for cars and tires. The latter program reflected the efforts of a crusading young radical, Ralph Nader. In his 1965 book, Unsafe at Any Speed: The Designed-In Dangers of the American Automobile, Nader argued that automobile manufacturers were sacrificing safety features for style, and charged that faulty engineering contributed to highway fatalities.

In 1965, Congress abolished the discriminatory 1924 national-origin immigration quotas. This triggered a new wave of immigration, much of it from South and East Asia and Latin America.

The Great Society was the largest burst of legislative activity since the New Deal. But support weakened as early as 1966. Some of Johnson’s programs did not live up to expectations; many went underfunded. The urban crisis seemed, if anything, to worsen. Still, whether because of the Great Society spending or because of a strong economic upsurge, poverty did decline at least marginally during the Johnson administration.

THE WAR IN VIETNAM

Dissatisfaction with the Great Society came to be more than matched by unhappiness with the situation in Vietnam. A series of South Vietnamese strong men proved little more successful than Diem in mobilizing their country. The Viet Cong, insurgents supplied and coordinated from North Vietnam, gained ground in the countryside.

Determined to halt Communist advances in South Vietnam, Johnson made the Vietnam War his own. After a North Vietnamese naval attack on two American destroyers, Johnson won from Congress on August 7, 1964, passage of the Gulf of Tonkin Resolution, which allowed the president to “take all necessary measures to repel any armed attack against the forces of the United States and to prevent further aggression.” After his re-election in November 1964, he embarked on a policy of escalation. From 25,000 troops at the start of 1965, the number of soldiers – both volunteers and draftees – rose to 500,000 by 1968. A bombing campaign wrought havoc in both North and South Vietnam.

Grisly television coverage with a critical edge dampened support for the war. Some Americans thought it immoral; others watched in dismay as the massive military campaign seemed to be ineffective. Large protests, especially among the young, and a mounting general public dissatisfaction pressured Johnson to begin negotiating for peace.

THE ELECTION OF 1968

By 1968 the country was in turmoil over both the Vietnam War and civil disorder, expressed in urban riots that reflected African-American anger. On March 31, 1968, the president renounced any intention of seeking another term. Just a week later, Martin Luther King Jr. was shot and killed in Memphis, Tennessee. John Kennedy’s younger brother, Robert, made an emotional anti-war campaign for the Democratic nomination, only to be assassinated in June.

At the Democratic National Convention in Chicago, Illinois, protesters fought street battles with police. A divided Democratic Party nominated Vice President Hubert Humphrey, once the hero of the liberals but now seen as a Johnson loyalist. White opposition to the civil rights measures of the 1960s galvanized the third-party candidacy of Alabama Governor George Wallace, a Democrat who captured his home state, Mississippi, and Arkansas, Louisiana, and Georgia, states typically carried in that era by the Democratic nominee. Republican Richard Nixon, who ran on a plan to extricate the United States from the war and to increase “law and order” at home, scored a narrow victory.

NIXON, VIETNAM, AND THE COLD WAR

Determined to achieve “peace with honor,” Nixon slowly withdrew American troops while redoubling efforts to equip the South Vietnamese army to carry on the fight. He also ordered strong American offensive actions. The most important of these was an invasion of Cambodia in 1970 to cut off North Vietnamese supply lines to South Vietnam. This led to another round of protests and demonstrations. Students in many universities took to the streets. At Kent State in Ohio, the national guard troops who had been called in to restore order panicked and killed four students.

By the fall of 1972, however, troop strength in Vietnam was below 50,000 and the military draft, which had caused so much campus discontent, was all but dead. A cease-fire, negotiated for the United States by Nixon’s national security adviser, Henry Kissinger, was signed in 1973. Although American troops departed, the war lingered on into the spring of 1975, when Congress cut off assistance to South Vietnam and North Vietnam consolidated its control over the entire country.

The war left Vietnam devastated, with millions maimed or killed. It also left the United States traumatized. The nation had spent over $150,000-million in a losing effort that cost more than 58,000 American lives. Americans were no longer united by a widely held Cold War consensus, and became wary of further foreign entanglements.

Yet as Vietnam wound down, the Nixon administration took historic steps toward closer ties with the major Communist powers. The most dramatic move was a new relationship with the People’s Republic of China. In the two decades since Mao Zedong’s victory, the United States had argued that the Nationalist government on Taiwan represented all of China. In 1971 and 1972, Nixon softened the American stance, eased trading restrictions, and became the first U.S. president ever to visit Beijing. The “Shanghai Communique” signed during that visit established a new U.S. policy: that there was one China, that Taiwan was a part of China, and that a peaceful settlement of the dispute of the question by the Chinese themselves was a U.S. interest.

With the Soviet Union, Nixon was equally successful in pursuing the policy he and his Secretary of State Henry Kissinger called détente. He held several cordial meetings with Soviet leader Leonid Brezhnev in which they agreed to limit stockpiles of missiles, cooperate in space, and ease trading restrictions. The Strategic Arms Limitation Talks (SALT) culminated in 1972 in an arms control agreement limiting the growth of nuclear arsenals and restricting anti-ballistic missile systems.

NIXON’S ACCOMPLISHMENTS AND DEFEATS

Vice president under Eisenhower before his unsuccessful run for the presidency in 1960, Nixon was seen as among the shrewdest of American politicians. Although Nixon subscribed to the Republican value of fiscal responsibility, he accepted a need for government’s expanded role and did not oppose the basic contours of the welfare state. He simply wanted to manage its programs better. Not opposed to African-American civil rights on principle, he was wary of large federal civil rights bureaucracies. Nonetheless, his administration vigorously enforced court orders on school desegregation even as it courted Southern white voters.

Perhaps his biggest domestic problem was the economy. He inherited both a slowdown from its Vietnam peak under Johnson, and a continuing inflationary surge that had been a by-product of the war. He dealt with the first by becoming the first Republican president to endorse deficit spending as a way to stimulate the economy; the second by imposing wage and price controls, a policy in which the Right had no long-term faith, in 1971. In the short run, these decisions stabilized the economy and established favorable conditions for Nixon’s re-election in 1972. He won an overwhelming victory over peace-minded Democratic Senator George McGovern.

Things began to sour very quickly into the president’s second term. Very early on, he faced charges that his re-election committee had managed a break-in at the Watergate building headquarters of the Democratic National Committee and that he had participated in a cover-up. Special prosecutors and congressional committees dogged his presidency thereafter.

Factors beyond Nixon’s control undermined his economic policies. In 1973 the war between Israel and Egypt and Syria prompted Saudi Arabia to embargo oil shipments to Israel’s ally, the United States. Other member nations of the Organization of the Petroleum Exporting Countries (OPEC) quadrupled their prices. Americans faced both shortages, exacerbated in the view of many by over-regulation of distribution, and rapidly rising prices. Even when the embargo ended the next year, prices remained high and affected all areas of American economic life: In 1974, inflation reached 12 percent, causing disruptions that led to even higher unemployment rates. The unprecedented economic boom America had enjoyed since 1948 was grinding to a halt.

Nixon’s rhetoric about the need for “law and order” in the face of rising crime rates, increased drug use, and more permissive views about sex resonated with more Americans than not. But this concern was insufficient to quell concerns about the Watergate break-in and the economy. Seeking to energize and enlarge his own political constituency, Nixon lashed out at demonstrators, attacked the press for distorted coverage, and sought to silence his opponents. Instead, he left an unfavorable impression with many who saw him on television and perceived him as unstable. Adding to Nixon’s troubles, Vice President Spiro Agnew, his outspoken point man against the media and liberals, was forced to resign in 1973, pleading “no contest” to a criminal charge of tax evasion.

Nixon probably had not known in advance of the Watergate burglary, but he had tried to cover it up, and had lied to the American people about it. Evidence of his involvement mounted. On July 27, 1974, the House Judiciary Committee voted to recommend his impeachment. Facing certain ouster from office, he resigned on August 9, 1974.

THE FORD INTERLUDE

Nixon’s vice president, Gerald Ford (appointed to replace Agnew), was an unpretentious man who had spent most of his public life in Congress. His first priority was to restore trust in the government. However, feeling it necessary to head off the spectacle of a possible prosecution of Nixon, he issued a blanket pardon to his predecessor. Although it was perhaps necessary, the move was nonetheless unpopular.

In public policy, Ford followed the course Nixon had set. Economic problems remained serious, as inflation and unemployment continued to rise. Ford first tried to reassure the public, much as Herbert Hoover had done in 1929. When that failed, he imposed measures to curb inflation, which sent unemployment above 8 percent. A tax cut, coupled with higher unemployment benefits, helped a bit but the economy remained weak.

In foreign policy, Ford adopted Nixon’s strategy of detente. Perhaps its major manifestation was the Helsinki Accords of 1975, in which the United States and Western European nations effectively recognized Soviet hegemony in Eastern Europe in return for Soviet affirmation of human rights. The agreement had little immediate significance, but over the long run may have made maintenance of the Soviet empire more difficult. Western nations effectively used periodic “Helsinki review meetings” to call attention to various abuses of human rights by Communist regimes of the Eastern bloc.

THE CARTER YEARS

Jimmy Carter, former Democratic governor of Georgia, won the presidency in 1976. Portraying himself during the campaign as an outsider to Washington politics, he promised a fresh approach to governing, but his lack of experience at the national level complicated his tenure from the start. A naval officer and engineer by training, he often appeared to be a technocrat, when Americans wanted someone more visionary to lead them through troubled times.

In economic affairs, Carter at first permitted a policy of deficit spending. Inflation rose to 10 percent a year when the Federal Reserve Board, responsible for setting monetary policy, increased the money supply to cover deficits. Carter responded by cutting the budget, but cuts affected social programs at the heart of Democratic domestic policy. In mid-1979, anger in the financial community practically forced him to appoint Paul Volcker as chairman of the Federal Reserve. Volcker was an “inflation hawk” who increased interest rates in an attempt to halt price increases, at the cost of negative consequences for the economy.

Carter also faced criticism for his failure to secure passage of an effective energy policy. He presented a comprehensive program, aimed at reducing dependence on foreign oil, that he called the “moral equivalent of war.” Opponents thwarted it in Congress.

Though Carter called himself a populist, his political priorities were never wholly clear. He endorsed government’s protective role, but then began the process of deregulation, the removal of governmental controls in economic life. Arguing that some restrictions over the course of the past century limited competition and increased consumer costs, he favored decontrol in the oil, airline, railroad, and trucking industries.

Carter’s political efforts failed to gain either public or congressional support. By the end of his term, his disapproval rating reached 77 percent, and Americans began to look toward the Republican Party again.

Carter’s greatest foreign policy accomplishment was the negotiation of a peace settlement between Egypt, under President Anwar al-Sadat, and Israel, under Prime Minister Menachem Begin. Acting as both mediator and participant, he persuaded the two leaders to end a 30-year state of war. The subsequent peace treaty was signed at the White House in March 1979.

After protracted and often emotional debate, Carter also secured Senate ratification of treaties ceding the Panama Canal to Panama by the year 2000. Going a step farther than Nixon, he extended formal diplomatic recognition to the People’s Republic of China.

But Carter enjoyed less success with the Soviet Union. Though he assumed office with detente at high tide and declared that the United States had escaped its “inordinate fear of Communism,” his insistence that “our commitment to human rights must be absolute” antagonized the Soviet government. A SALT II agreement further limiting nuclear stockpiles was signed, but not ratified by the U.S. Senate, many of whose members felt the treaty was unbalanced. The 1979 Soviet invasion of Afghanistan killed the treaty and triggered a Carter defense build-up that paved the way for the huge expenditures of the 1980s.

Carter’s most serious foreign policy challenge came in Iran. After an Islamic fundamentalist revolution led by Shiite Muslim leader Ayatollah Ruhollah Khomeini replaced a corrupt but friendly regime, Carter admitted the deposed shah to the United States for medical treatment. Angry Iranian militants, supported by the Islamic regime, seized the American embassy in Tehran and held 53 American hostages for more than a year. The long-running hostage crisis dominated the final year of his presidency and greatly damaged his chances for re-election.

Chapter 14.
THE NEW CONSERVATISM AND A NEW WORLD ORDER

(The following article is taken from the U.S. Department of State publication, Outline of American History.)

“I have always believed that there was some divine plan that placed this great continent between two oceans to be sought out by those who were possessed of an abiding love of freedom and a special kind of courage.”

—California Governor Ronald Reagan, 1974

A SOCIETY IN TRANSITION

Shifts in the structure of American society, begun years or even decades earlier, had become apparent by the time the 1980s arrived. The composition of the population and the most important jobs and skills in American society had undergone major changes.

The dominance of service jobs in the economy became undeniable. By the mid-1980s, nearly three-fourths of all employees worked in the service sector, for instance, as retail clerks, office workers, teachers, physicians, and government employees.

Service-sector activity benefited from the availability and increased use of the computer. The information age arrived, with hardware and software that could aggregate previously unimagined amounts of data about economic and social trends. The federal government had made significant investments in computer technology in the 1950s and 1960s for its military and space programs.

In 1976, two young California entrepreneurs, working out of a garage, assembled the first widely marketed computer for home use, named it the Apple, and ignited a revolution. By the early 1980s, millions of microcomputers had found their way into U.S. businesses and homes, and in 1982, Time magazine dubbed the computer its “Machine of the Year.”

Meanwhile, America’s “smokestack industries” were in decline. The U.S. automobile industry reeled under competition from highly efficient Japanese carmakers. By 1980 Japanese companies already manufactured a fifth of the vehicles sold in the United States. American manufacturers struggled with some success to match the cost efficiencies and engineering standards of their Japanese rivals, but their former dominance of the domestic car market was gone forever. The giant old-line steel companies shrank to relative insignificance as foreign steel makers adopted new technologies more readily.

Consumers were the beneficiaries of this ferocious competition in the manufacturing industries, but the painful struggle to cut costs meant the permanent loss of hundreds of thousands of blue-collar jobs. Those who could made the switch to the service sector; others became unfortunate statistics.

Population patterns shifted as well. After the end of the postwar “baby boom” (1946 to 1964), the overall rate of population growth declined and the population grew older. Household composition also changed. In 1980 the percentage of family households dropped; a quarter of all groups were now classified as “nonfamily households,” in which two or more unrelated persons lived together.

New immigrants changed the character of American society in other ways. The 1965 reform in immigration policy shifted the focus away from Western Europe, facilitating a dramatic increase in new arrivals from Asia and Latin America. In 1980, 808,000 immigrants arrived, the highest number in 60 years, as the country once more became a haven for people from around the world.

Additional groups became active participants in the struggle for equal opportunity. Homosexuals, using the tactics and rhetoric of the civil rights movement, depicted themselves as an oppressed group seeking recognition of basic rights. In 1975, the U.S. Civil Service Commission lifted its ban on employment of homosexuals. Many states enacted anti-discrimination laws.

Then, in 1981, came the discovery of AIDS (Acquired Immune Deficiency Syndrome). Transmitted sexually or through blood transfusions, it struck homosexual men and intravenous drug users with particular virulence, although the general population proved vulnerable as well. By 1992, over 220,000 Americans had died of AIDS. The AIDS epidemic has by no means been limited to the United States, and the effort to treat the disease now encompasses physicians and medical researchers throughout the world.

CONSERVATISM AND THE RISE OF RONALD REAGAN

For many Americans, the economic, social, and political trends of the previous two decades – crime and racial polarization in many urban centers, challenges to traditional values, the economic downturn and inflation of the Carter years – engendered a mood of disillusionment. It also strengthened a renewed suspicion of government and its ability to deal effectively with the country’s social and political problems.

Conservatives, long out of power at the national level, were well positioned politically in the context of this new mood. Many Americans were receptive to their message of limited government, strong national defense, and the protection of traditional values.

This conservative upsurge had many sources. A large group of fundamentalist Christians were particularly concerned about crime and sexual immorality. They hoped to return religion or the moral precepts often associated with it to a central place in American life. One of the most politically effective groups in the early 1980s, the Moral Majority, was led by a Baptist minister, Jerry Falwell. Another, led by the Reverend Pat Robertson, built an organization, the Christian Coalition, that by the 1990s was a significant force in the Republican Party. Using television to spread their messages, Falwell, Robertson, and others like them developed substantial followings.

Another galvanizing issue for conservatives was divisive and emotional: abortion. Opposition to the 1973 Supreme Court decision, Roe v. Wade, which upheld a woman’s right to an abortion in the early months of pregnancy, brought together a wide array of organizations and individuals. They included, but were not limited to, Catholics, political conservatives, and religious evangelicals, most of whom regarded abortion under virtually any circumstances as tantamount to murder. Pro-choice and pro-life (that is, pro- and anti-abortion rights) demonstrations became a fixture of the political landscape.

Within the Republican Party, the conservative wing grew dominant once again. They had briefly seized control of the Republican Party in 1964 with its presidential candidate, Barry Goldwater, then faded from the spotlight. By 1980, however, with the apparent failure of liberalism under Carter, a “New Right” was poised to return to dominance.

Using modern direct mail techniques as well as the power of mass communications to spread their message and raise funds, drawing on the ideas of conservatives like economist Milton Friedman, journalists William F. Buckley, and George Will, and research institutions like the Heritage Foundation, the New Right played a significant role in defining the issues of the 1980s.

The “Old” Goldwater Right had favored strict limits on government intervention in the economy. This tendency was reinforced by a significant group of “New Right” “libertarian conservatives” who distrusted government in general and opposed state interference in personal behavior. But the New Right also encompassed a stronger, often evangelical faction determined to wield state power to encourage its views. The New Right favored tough measures against crime, a strong national defense, a constitutional amendment to permit prayer in public schools, and opposition to abortion.

The figure that drew all these disparate strands together was Ronald Reagan. Reagan, born in Illinois, achieved stardom as an actor in Hollywood movies and television before turning to politics. He first achieved political prominence with a nationwide televised speech in 1964 in support of Barry Goldwater. In 1966 Reagan won the governorship of California and served until 1975. He narrowly missed winning the Republican nomination for president in 1976 before succeeding in 1980 and going on to win the presidency from the incumbent, Jimmy Carter.

President Reagan’s unflagging optimism and his ability to celebrate the achievements and aspirations of the American people persisted throughout his two terms in office. He was a figure of reassurance and stability for many Americans. Wholly at ease before the microphone and the television camera, Reagan was called the “Great Communicator.”

Taking a phrase from the 17th-century Puritan leader John Winthrop, he told the nation that the United States was a “shining city on a hill,” invested with a God-given mission to defend the world against the spread of Communist totalitarianism.

Reagan believed that government intruded too deeply into American life. He wanted to cut programs he contended the country did not need, and to eliminate “waste, fraud, and abuse.” Reagan accelerated the program of deregulation begun by Jimmy Carter. He sought to abolish many regulations affecting the consumer, the workplace, and the environment. These, he argued, were inefficient, expensive, and detrimental to economic growth.

Reagan also reflected the belief held by many conservatives that the law should be strictly applied against violators. Shortly after becoming president, he faced a nationwide strike by U.S. air transportation controllers. Although the job action was forbidden by law, such strikes had been widely tolerated in the past. When the air controllers refused to return to work, he ordered them all fired. Over the next few years the system was rebuilt with new hires.

THE ECONOMY IN THE 1980s

President Reagan’s domestic program was rooted in his belief that the nation would prosper if the power of the private economic sector was unleashed. The guiding theory behind it, “supply side” economics, held that a greater supply of goods and services, made possible by measures to increase business investment, was the swiftest road to economic growth. Accordingly, the Reagan administration argued that a large tax cut would increase capital investment and corporate earnings, so that even lower taxes on these larger earnings would increase government revenues.

Despite only a slim Republican majority in the Senate and a House of Representatives controlled by the Democrats, President Reagan succeeded during his first year in office in enacting the major components of his economic program, including a 25-percent tax cut for individuals to be phased in over three years. The administration also sought and won significant increases in defense spending to modernize the nation’s military and counter what it felt was a continual and growing threat from the Soviet Union.

Under Paul Volcker, the Federal Reserve’s draconian increases in interest rates squeezed the runaway inflation that had begun in the late 1970s. The recession hit bottom in 1982, with the prime interest rates approaching 20 percent and the economy falling sharply. That year, real gross domestic product (GDP) fell by 2 percent; the unemployment rate rose to nearly 10 percent, and almost one-third of America’s industrial plants lay idle. Throughout the Midwest, major firms like General Electric and International Harvester released workers. Stubbornly high petroleum prices contributed to the decline. Economic rivals like Germany and Japan won a greater share of world trade, and U.S. consumption of goods from other countries rose sharply.

Farmers also suffered hard times. During the 1970s, American farmers had helped India, China, the Soviet Union, and other countries suffering from crop shortages, and had borrowed heavily to buy land and increase production. But the rise in oil prices pushed up costs, and a worldwide economic slump in 1980 reduced the demand for agricultural products. Their numbers declined, as production increasingly became concentrated in large operations. Small farmers who survived had major difficulties making ends meet.

The increased military budget – combined with the tax cuts and the growth in government health spending – resulted in the federal government spending far more than it received in revenues each year. Some analysts charged that the deficits were part of a deliberate administration strategy to prevent further increases in domestic spending sought by the Democrats. However, both Democrats and Republicans in Congress refused to cut such spending. From $74,000-million in 1980, the deficit soared to $221,000-million in 1986 before falling back to $150,000-million in 1987.

The deep recession of the early 1980s successfully curbed the runaway inflation that had started during the Carter years. Fuel prices, moreover, fell sharply, with at least part of the drop attributable to Reagan’s decision to abolish controls on the pricing and allocation of gasoline. Conditions began to improve in late 1983. By early 1984, the economy had rebounded. By the fall of 1984, the recovery was well along, allowing Reagan to run for re-election on the slogan, “It’s morning again in America.” He defeated his Democratic opponent, former Senator and Vice President Walter Mondale, by an overwhelming margin.

The United States entered one of the longest periods of sustained economic growth since World War II. Consumer spending increased in response to the federal tax cut. The stock market climbed as it reflected the optimistic buying spree. Over a five-year period following the start of the recovery, Gross National Product grew at an annual rate of 4.2 percent. The annual inflation rate remained between 3 and 5 percent from 1983 to 1987, except in 1986 when it fell to just under 2 percent, the lowest level in decades. The nation’s GNP grew substantially during the 1980s; from 1982 to 1987, its economy created more than 13 million new jobs.

Steadfast in his commitment to lower taxes, Reagan signed the most sweeping federal tax-reform measure in 75 years during his second term. This measure, which had widespread Democratic as well as Republican support, lowered income tax rates, simplified tax brackets, and closed loopholes.

However, a significant percentage of this growth was based on deficit spending. Moreover, the national debt, far from being stabilized by strong economic growth, nearly tripled. Much of the growth occurred in skilled service and technical areas. Many poor and middle-class families did less well. The administration, although an advocate of free trade, pressured Japan to agree to a voluntary quota on its automobile exports to the United States.

The economy was jolted on October 19, 1987, “Black Monday,” when the stock market suffered the greatest one-day crash in its history, 22.6 percent. The causes of the crash included the large U.S. international trade and federal-budget deficits, the high level of corporate and personal debt, and new computerized stock trading techniques that allowed instantaneous selling of stocks and futures. Despite the memories of 1929 it evoked, however, the crash was a transitory event with little impact. In fact, economic growth continued, with the unemployment rate dropping to a 14-year low of 5.2 percent in June 1988.

FOREIGN AFFAIRS

In foreign policy, Reagan sought a more assertive role for the nation, and Central America provided an early test. The United States provided El Salvador with a program of economic aid and military training when a guerrilla insurgency threatened to topple its government. It also actively encouraged the transition to an elected democratic government, but efforts to curb active right-wing death squads were only partly successful. U.S. support helped stabilize the government, but the level of violence there remained undiminished. A peace agreement was finally reached in early 1992.

U.S. policy toward Nicaragua was more controversial. In 1979 revolutionaries calling themselves Sandinistas overthrew the repressive right-wing Somoza regime and established a pro-Cuba, pro-Soviet dictatorship. Regional peace efforts ended in failure, and the focus of administration efforts shifted to support for the anti-Sandinista resistance, known as the contras.

Following intense political debate over this policy, Congress ended all military aid to the contras in October 1984, then, under administration pressure, reversed itself in the fall of 1986, and approved $100 million in military aid. However, a lack of success on the battlefield, charges of human rights abuses, and the revelation that funds from secret arms sales to Iran (see below) had been diverted to the contras undercut congressional support to continue this aid.

Subsequently, the administration of President George H.W. Bush, who succeeded Reagan as president in 1989, abandoned any effort to secure military aid for the contras. The Bush administration also exerted pressure for free elections and supported an opposition political coalition, which won an astonishing upset election in February 1990, ousting the Sandinistas from power.

The Reagan administration was more fortunate in witnessing a return to democracy throughout the rest of Latin America, from Guatemala to Argentina. The emergence of democratically elected governments was not limited to Latin America; in Asia, the “people power” campaign of Corazón Aquino overthrew the dictatorship of Ferdinand Marcos, and elections in South Korea ended decades of military rule.

By contrast, South Africa remained intransigent in the face of U.S. efforts to encourage an end to racial apartheid through the controversial policy of “constructive engagement,” quiet diplomacy coupled with public endorsement of reform. In 1986, frustrated at the lack of progress, the U.S. Congress overrode Reagan’s veto and imposed a set of economic sanctions on South Africa. In February 1990, South African President F.W. de Klerk announced Nelson Mandela’s release and began the slow dismantling of apartheid.

Despite its outspoken anti-Communist rhetoric, the Reagan administration’s direct use of military force was restrained. On October 25, 1983, U.S. forces landed on the Caribbean island of Grenada after an urgent appeal for help by neighboring countries. The action followed the assassination of Grenada’s leftist prime minister by members of his own Marxist-oriented party. After a brief period of fighting, U.S. troops captured hundreds of Cuban military and construction personnel and seized caches of Soviet-supplied arms. In December 1983, the last American combat troops left Grenada, which held democratic elections a year later.

The Middle East, however, presented a far more difficult situation. A military presence in Lebanon, where the United States was attempting to bolster a weak, but moderate pro-Western government, ended tragically, when 241 U.S. Marines were killed in a terrorist bombing in October 1983. In April 1986, U.S. Navy and Air Force planes struck targets in Tripoli and Benghazi, Libya, in retaliation for Libyan-instigated terrorist attacks on U.S. military personnel in Europe.

In the Persian Gulf, the earlier breakdown in U.S.-Iranian relations and the Iran-Iraq War set the stage for U.S. naval activities in the region. Initially, the United States responded to a request from Kuwait for protection of its tanker fleet; but eventually the United States, along with naval vessels from Western Europe, kept vital shipping lanes open by escorting convoys of tankers and other neutral vessels traveling up and down the Gulf.

In late 1986 Americans learned that the administration had secretly sold arms to Iran in an attempt to resume diplomatic relations with the hostile Islamic government and win freedom for American hostages held in Lebanon by radical organizations that Iran controlled. Investigation also revealed that funds from the arms sales had been diverted to the Nicaraguan contras during a period when Congress had prohibited such military aid.

The ensuing Iran-contra hearings before a joint House-Senate committee examined issues of possible illegality as well as the broader question of defining American foreign policy interests in the Middle East and Central America. In a larger sense, the hearings were a constitutional debate about government secrecy and presidential versus congressional authority in the conduct of foreign relations. Unlike the celebrated Senate Watergate hearings 14 years earlier, they found no grounds for impeaching the president and could reach no definitive conclusion about these perennial issues.

U.S.-SOVIET RELATIONS

In relations with the Soviet Union, President Reagan’s declared policy was one of peace through strength. He was determined to stand firm against the country he would in 1983 call an “evil empire.” Two early events increased U.S.-Soviet tensions: the suppression of the Solidarity labor movement in Poland in December 1981, and the destruction with 269 fatalities of an off-course civilian airliner, Korean Airlines Flight 007, by a Soviet jet fighter on September 1, 1983. The United States also condemned the continuing Soviet occupation of Afghanistan and continued aid begun by the Carter administration to the mujahedeen resistance there.

During Reagan’s first term, the United States spent unprecedented sums for a massive defense build-up, including the placement of intermediate-range nuclear missiles in Europe to counter Soviet deployments of similar missiles. And on March 23, 1983, in one of the most hotly debated policy decisions of his presidency, Reagan announced the Strategic Defense Initiative (SDI) research program to explore advanced technologies, such as lasers and high-energy projectiles, to defend against intercontinental ballistic missiles. Although many scientists questioned the technological feasibility of SDI and economists pointed to the extraordinary sums of money involved, the administration pressed ahead with the project.

After re-election in 1984, Reagan softened his position on arms control.

Moscow was amenable to agreement, in part because its economy already expended a far greater proportion of national output on its military than did the United States. Further increases, Soviet leader Mikhail Gorbachev felt, would cripple his plans to liberalize the Soviet economy.

In November 1985, Reagan and Gorbachev agreed in principle to seek 50-percent reductions in strategic offensive nuclear arms as well as an interim agreement on intermediate-range nuclear forces. In December 1987, they signed the Intermediate-Range Nuclear Forces (INF) Treaty providing for the destruction of that entire category of nuclear weapons. By then, the Soviet Union seemed a less menacing adversary. Reagan could take much of the credit for a greatly diminished Cold War, but as his administration ended, almost no one realized just how shaky the USSR had become.

THE PRESIDENCY OF GEORGE H. W. BUSH

President Reagan enjoyed unusually high popularity at the end of his second term in office, but under the terms of the U.S. Constitution he could not run again in 1988. The Republican nomination went to Vice President George Herbert Walker Bush, who was elected the 41st president of the United States.

Bush campaigned by promising voters a continuation of the prosperity Reagan had brought. In addition, he argued that he would support a strong defense for the United States more reliably than the Democratic candidate, Michael Dukakis. He also promised to work for “a kinder, gentler America.” Dukakis, the governor of Massachusetts, claimed that less fortunate Americans were hurting economically and that the government had to help them while simultaneously bringing the federal debt and defense spending under control. The public was much more engaged, however, by Bush’s economic message: No new taxes. In the balloting, Bush had a 54-to-46-percent popular vote margin.

During his first year in office, Bush followed a conservative fiscal program, pursuing policies on taxes, spending, and debt that were faithful to the Reagan administration’s economic program. But the new president soon found himself squeezed between a large budget deficit and a deficit-reduction law. Spending cuts seemed necessary, and Bush possessed little leeway to introduce new budget items.

The Bush administration advanced new policy initiatives in areas not requiring major new federal expenditures. Thus, in November 1990, Bush signed sweeping legislation imposing new federal standards on urban smog, automobile exhaust, toxic air pollution, and acid rain, but with industrial polluters bearing most of the costs. He accepted legislation requiring physical access for the disabled, but with no federal assumption of the expense of modifying buildings to accommodate wheelchairs and the like. The president also launched a campaign to encourage volunteerism, which he called, in a memorable phrase, “a thousand points of light.”

BUDGETS AND DEFICITS

Bush administration efforts to gain control over the federal budget deficit, however, were more problematic. One source of the difficulty was the savings and loan crisis. Savings banks – formerly tightly regulated, low-interest safe havens for ordinary people – had been deregulated, allowing these institutions to compete more aggressively by paying higher interest rates and by making riskier loans. Increases in the government’s deposit insurance guaranteed reduced consumer incentive to shun less-sound institutions. Fraud, mismanagement, and the choppy economy produced widespread insolvencies among these thrifts (the umbrella term for consumer-oriented institutions like savings and loan associations and savings banks). By 1993, the total cost of selling and shuttering failed thrifts was staggering, nearly $525,000-million.

In January 1990, President Bush presented his budget proposal to Congress. Democrats argued that administration budget projections were far too optimistic, and that meeting the deficit-reduction law would require tax increases and sharper cuts in defense spending. That June, after protracted negotiations, the president agreed to a tax increase. All the same, the combination of economic recession, losses from the savings and loan industry rescue operation, and escalating health care costs for Medicare and Medicaid offset all the deficit-reduction measures and produced a shortfall in 1991 at least as large as the previous year’s.

END TO THE COLD WAR

When Bush became president, the Soviet empire was on the verge of collapse. Gorbachev’s efforts to open up the USSR’s economy appeared to be floundering. In 1989, the Communist governments in one Eastern European country after another simply collapsed, after it became clear that Russian troops would not be sent to prop them up. In mid-1991, hard-liners attempted a coup d’etat, only to be foiled by Gorbachev rival Boris Yeltsin, president of the Russian republic. At the end of that year, Yeltsin, now dominant, forced the dissolution of the Soviet Union.

The Bush administration adeptly brokered the end of the Cold War, working closely with Gorbachev and Yeltsin. It led the negotiations that brought the unification of East and West Germany (September 1990), agreement on large arms reductions in Europe (November 1990), and large cuts in nuclear arsenals (July 1991). After the liquidation of the Soviet Union, the United States and the new Russian Federation agreed to phase out all multiple-warhead missiles over a 10-year period.

The disposal of nuclear materials and the ever-present concerns of nuclear proliferation now superseded the threat of nuclear conflict between Washington and Moscow.

THE GULF WAR

The euphoria caused by the drawing down of the Cold War was dramatically overshadowed by the August 2, 1990, invasion of the small nation of Kuwait by Iraq. Iraq, under Saddam Hussein, and Iran, under its Islamic fundamentalist regime, had emerged as the two major military powers in the oil-rich Persian Gulf area. The two countries had fought a long, inconclusive war in the 1980s. Less hostile to the United States than Iran, Iraq had won some support from the Reagan and Bush administrations. The occupation of Kuwait, posing a threat to Saudi Arabia, changed the diplomatic calculation overnight.

President Bush strongly condemned the Iraqi action, called for Iraq’s unconditional withdrawal, and sent a major deployment of U.S. troops to the Middle East. He assembled one of the most extraordinary military and political coalitions of modern times, with military forces from Asia, Europe, and Africa, as well as the Middle East.

In the days and weeks following the invasion, the U.N. Security Council passed 12 resolutions condemning the Iraqi invasion and imposing wide-ranging economic sanctions on Iraq. On November 29, it approved the use of force if Iraq did not withdraw from Kuwait by January 15, 1991. Gorbachev’s Soviet Union, once Iraq’s major arms supplier, made no effort to protect its former client.

Bush also confronted a major constitutional issue. The U.S. Constitution gives the legislative branch the power to declare war. Yet in the second half of the 20th century, the United States had become involved in Korea and Vietnam without an official declaration of war and with only murky legislative authorization. On January 12, 1991, three days before the U.N. deadline, Congress granted President Bush the authority he sought in the most explicit and sweeping war-making power given a president in nearly half a century.

The United States, in coalition with Great Britain, France, Italy, Saudi Arabia, Kuwait, and other countries, succeeded in liberating Kuwait with a devastating, U.S.-led air campaign that lasted slightly more than a month. It was followed by a massive invasion of Kuwait and Iraq by armored and airborne infantry forces. With their superior speed, mobility, and firepower, the allied forces overwhelmed the Iraqi forces in a land campaign lasting only 100 hours.

The victory, however, was incomplete and unsatisfying. The U.N. resolution, which Bush enforced to the letter, called only for the expulsion of Iraq from Kuwait. Saddam Hussein remained in power, savagely repressing the Kurds in the north and the Shiites in the south, both of whom the United States had encouraged to rebel. Hundreds of oil-well fires, deliberately set in Kuwait by the Iraqis, took until November 1991 to extinguish. Saddam’s regime also apparently thwarted U.N. inspectors who, operating in accordance with Security Council resolutions, worked to locate and destroy Iraq’s weapons of mass destruction, including nuclear facilities more advanced than had previously been suspected and huge stocks of chemical weapons.

The Gulf War enabled the United States to persuade the Arab states, Israel, and a Palestinian delegation to begin direct negotiations aimed at resolving the complex and interlocked issues that could eventually lead to a lasting peace in the region. The talks began in Madrid, Spain, on October 30, 1991. In turn, they set the stage for the secret negotiations in Norway that led to what at the time seemed a historic agreement between Israel and the Palestine Liberation Organization, signed at the White House on September 13, 1993.

PANAMA AND NAFTA

The president also received broad bipartisan congressional backing for the brief U.S. invasion of Panama on December 20, 1989, that deposed dictator General Manuel Antonio Noriega. In the 1980s, addiction to crack cocaine reached epidemic proportions, and President Bush put the “War on Drugs” at the center of his domestic agenda. Moreover, Noriega, an especially brutal dictator, had attempted to maintain himself in power with rather crude displays of anti-Americanism. After seeking refuge in the Vatican embassy, Noriega turned himself over to U.S. authorities. He was later tried and convicted in U.S. federal court in Miami, Florida, of drug trafficking and racketeering.

On the economic front, the Bush administration negotiated the North America Free Trade Agreement (NAFTA) with Mexico and Canada. It would be ratified after an intense debate in the first year of the Clinton administration.

Chapter 15.
BRIDGE TO THE 21ST CENTURY

“The best hope for peace in our world is the expansion of freedom in all the world.”

—President George W. Bush, 2005

For most Americans the 1990s would be a time of peace, prosperity, and rapid technological change. Some attributed this to the “Reagan Revolution” and the end of the Cold War, others to the return of a Democrat to the presidency. During this period. the majority of Americans – political affiliation aside – asserted their support for traditional family values, often grounded in their faiths. New York Times columnist David Brooks suggested that the country was experiencing “moral self-repair,” as “many of the indicators of social breakdown, which shot upward in the late 1960s and 1970s, and which plateaued at high levels in the 1980s,” were now in decline.

Improved crime and other social statistics aside, American politics remained ideological, emotional, and characterized by intense divisions. Shortly after the nation entered the new millennium, moreover, its post-Cold War sense of security was jolted by an unprecedented terrorist attack that launched it on a new and difficult international track.

1992 PRESIDENTIAL ELECTION

As the 1992 presidential election approached, Americans found themselves in a world transformed in ways almost unimaginable four years earlier. The familiar landmarks of the Cold War – from the Berlin Wall to intercontinental missiles and bombers on constant high alert – were gone. Eastern Europe was independent, the Soviet Union had dissolved, Germany was united, Arabs and Israelis were engaged in direct negotiations, and the threat of nuclear conflict was greatly diminished. It was as though one great history volume had closed and another had opened.

Yet at home, Americans were less sanguine, and they faced some deep and familiar problems. The United States found itself in its deepest recession since the early 1980s. Many of the job losses were occurring among white-collar workers in middle management positions, not solely, as earlier, among blue-collar workers in the manufacturing sector. Even when the economy began recovering in 1992, its growth was virtually imperceptible until late in the year. Moreover, the federal deficit continued to mount, propelled most strikingly by rising expenditures for health care.

President George Bush and Vice President Dan Quayle easily won renomination by the Republican Party. On the Democratic side, Bill Clinton, governor of Arkansas, defeated a crowded field of candidates to win his party’s nomination. As his vice presidential nominee, he selected Senator Al Gore of Tennessee, generally acknowledged as one of the Congress’s strongest advocates of environmental protection.

The country’s deep unease over the direction of the economy also sparked the emergence of a remarkable independent candidate, wealthy Texas entrepreneur H. Ross Perot. Perot tapped into a deep wellspring of frustration over the inability of Washington to deal effectively with economic issues, principally the federal deficit. He possessed a colorful personality and a gift for the telling one-line political quip. He would be the most successful third-party candidate since Theodore Roosevelt in 1912.

The Bush re-election effort was built around a set of ideas traditionally used by incumbents: experience and trust. George Bush, 68, the last of a line of presidents who had served in World War II, faced a young challenger in Bill Clinton who, at age 46, had never served in the military and had participated in protests against the Vietnam War. In emphasizing his experience as president and commander-in-chief, Bush drew attention to Clinton’s inexperience at the national level.

Bill Clinton organized his campaign around another of the oldest and most powerful themes in electoral politics: youth and change. As a high-school student, Clinton had once met President Kennedy; 30 years later, much of his rhetoric consciously echoed that of Kennedy in his 1960 campaign.

As governor of Arkansas for 12 years, Clinton could point to his experience in wrestling with the very issues of economic growth, education, and health care that were, according to public opinion polls, among President Bush’s chief vulnerabilities. Where Bush offered an economic program based on lower taxes and cuts in government spending, Clinton proposed higher taxes on the wealthy and increased spending on investments in education, transportation, and communications that, he believed, would boost the nation’s productivity and growth and thereby lower the deficit. Similarly, Clinton’s health care proposals called for much heavier involvement by the federal government than Bush’s.

Clinton proved to be a highly effective communicator, not least on television, a medium that highlighted his charm and intelligence. The incumbent’s very success in handling the end of the Cold War and reversing the Iraqi thrust into Kuwait lent strength to Clinton’s implicit argument that foreign affairs had become relatively less important, given pressing social and economic needs at home.

On November 3, Bill Clinton won election as the 42nd president of the United States, receiving 43 percent of the popular vote against 37 percent for Bush and 19 percent for Perot.

A NEW PRESIDENCY

Clinton was in many respects the perfect leader for a party divided between liberal and moderate wings. He tried to assume the image of a pragmatic centrist who could moderate the demands of various Democratic Party interest groups without alienating them.

Avoiding ideological rhetoric that declared big government to be a positive good, he proposed a number of programs that earned him the label “New Democrat.” Control of the federal bureaucracy and judicial appointments provided one means of satisfying political claims of organized labor and civil rights groups. On the ever-controversial abortion issue, Clinton supported the Roe v. Wade decision, but also declared that abortion should be “safe, legal, and rare.”

President Clinton’s closest collaborator was his wife, Hillary Rodham Clinton. In the campaign, he had quipped that those who voted for him “got two for the price of one.” She supported her husband against accusations about his personal life.

As energetic and as activist as her husband, Ms. Clinton assumed a more prominent role in the administration than any first lady before her, even Eleanor Roosevelt. Her first important assignment would be to develop a national health program. In 2000, with her husband’s administration coming to a close, she would be elected a U.S. senator from New York.

LAUNCHING A NEW DOMESTIC POLICY

In practice, Clinton’s centrism demanded choices that sometimes elicited vehement emotions. The president’s first policy initiative was designed to meet the demands of gays, who, claiming a group status as victims of discrimination, had become an important Democratic constituency.

Immediately after his inauguration, President Clinton issued an executive order rescinding the long-established military policy of dismissing known gays from the service. The order quickly drew furious criticism from the military, most Republicans, and large segments of American society. Clinton quickly modified it with a “don’t ask, don’t tell” order that effectively restored the old policy but discouraged active investigation of one’s sexual practices.

The effort to achieve a national health plan proved to be a far larger setback. The administration set up a large task force, chaired by Hillary Clinton. Composed of prominent policy intellectuals and political activists, it labored in secrecy for months to develop a plan that would provide medical coverage for every American.

The working assumption behind the plan was that a government-managed “single-payer” plan could deliver health services to the entire nation more efficiently than the current decentralized system with its thousands of insurers and disconnected providers. As finally delivered to Congress in September 1993, however, the plan mirrored the complexity of its subject. Most Republicans and some Democrats criticized it as a hopelessly elaborate federal takeover of American medicine. After a year of discussion, it died without a vote in Congress.

Clinton was more successful on another matter with great repercussions for the domestic economy. The previous president, George Bush, had negotiated the North American Free Trade Agreement (NAFTA) to establish fully open trade between Canada, the United States, and Mexico. Key Democratic constituencies opposed the agreement. Labor unions believed it would encourage the export of jobs and undermine American labor standards. Environmentalists asserted that it would lead American industries to relocate to countries with weak pollution controls. These were the first indications of a growing movement on the left wing of American politics against the vision of an integrated world economic system.

President Clinton nonetheless accepted the argument that open trade was ultimately beneficial to all parties because it would lead to a greater flow of more efficiently produced goods and services. His administration not only submitted NAFTA to the Senate, it also backed the establishment of a greatly liberalized international trading system to be administered by the World Trade Organization (WTO). After a vigorous debate, Congress approved NAFTA in 1993. It would approve membership in the WTO a year later.

Although Clinton had talked about a “middle class tax cut” during the presidential campaign, he submitted to Congress a budget calling for a general tax increase. It originally included a wide tax on energy consumption designed to promote conservation, but that was quickly replaced by a nominal increase in the federal gasoline tax. It also taxed social security benefits for recipients of moderate income and above. The big emphasis, however, was on increasing the income tax for high earners. The subsequent debate amounted to a rerun of the arguments between tax cutters and advocates of “fiscal responsibility” that had marked the Reagan years. In the end, Clinton got his way, but very narrowly. The tax bill passed the House of Representatives by only one vote.

By then, the congressional election campaigns of 1994 were under way. Although the administration already had made numerous foreign policy decisions, issues at home were clearly most important to the voters. The Republicans depicted Clinton and the Democrats as unreformed tax and spenders. Clinton himself was already beleaguered with charges of past financial impropriety in an Arkansas real estate project and new claims of sexual impropriety. In November, the voters gave the Republicans control of both houses of Congress for the first time since the election of 1952. Many observers believed that Bill Clinton would likely be a one-term president. Apparently making a decision to conform to new political realities, Clinton instead moderated his political course. Policy initiatives for the remainder of his presidency were few. Contrary to Republican predictions of doom, the tax increases of 1993 did not get in the way of a steadily improving economy.

The new Republican leadership in the House of Representatives, by contrast, pressed hard to achieve its policy objectives, a sharp contrast with the administration’s new moderate tone. When right-wing extremists bombed an Oklahoma City federal building in April 1995, Clinton responded with a tone of moderation and healing that heightened his stature and implicitly left some doubts about his conservative opponents. At the end of the year, he vetoed a Republican budget bill, shutting down the government for weeks. Most of the public seemed to blame the Republicans.

The president also co-opted part of the Republican program. In his State of the Union address of January 1996, he ostentatiously declared, “The era of big government is over.” That summer, on the eve of the presidential campaign, he signed a major welfare reform bill that was essentially a Republican product. Designed to end permanent support for most welfare recipients and move them to work, it was opposed by many in his own party. By and large, it would prove successful in operation over the next decade.

THE AMERICAN ECONOMY IN THE 1990s

By the mid-1990s, the country had not simply recovered from the brief, but sharp, recession of the Bush presidency. It was entering an era of booming prosperity, and doing so despite the decline of its traditional industrial base. Probably the major force behind this new growth was the blossoming of the personal computer (PC).

Less than 20 years after its introduction, the PC had become a familiar item, not simply in business offices of all types, but in homes throughout America. Vastly more powerful than anyone could have imagined two decades earlier, able to store enormous amounts of data, available at the cost of a good refrigerator, it became a common appliance in American homes.

Employing prepackaged software, people used it for bookkeeping, word processing, or as a depository for music, photos, and video. The rise of the Internet, which grew out of a previously closed defense data network, provided access to information of all sorts, created new shopping opportunities, and established e-mail as a common mode of communication. The popularity of the mobile phone created a huge new industry that cross-fertilized with the PC.

Instant communication and lightning-fast data manipulation speeded up the tempo of many businesses, greatly enhancing productivity and creating new opportunities for profit. Fledgling industries that fed demand for the new equipment became multi-billion-dollar companies almost overnight, creating an enormous new middle class of software technicians, managers, and publicists.

A final impetus was the turn of the millennium. A huge push to upgrade outdated computing equipment that might not recognize the year 2000 brought data technology spending to a peak.

These developments began to take shape during Clinton’s first term. By the end of his second one they were fueling a surging economy. When he had been elected president, unemployment was at 7.4 percent. When he stood for re-election in 1996, it was at 5.4 percent. When voters went to the polls to choose his successor in November 2000, it was 3.9 percent. In many places, the issue was less one of taking care of the jobless than of finding employable workers.

No less a figure than Federal Reserve Chairman Alan Greenspan viewed a rapidly escalating stock market with concern and warned of “irrational exuberance.” Investor exuberance, at its greatest since the 1920s, continued in the conviction that ordinary standards of valuation had been rendered obsolete by a “new economy” with unlimited potential. The good times were rolling dangerously fast, but most Americans were more inclined to enjoy the ride while it lasted than to plan for a coming bust.

THE ELECTION OF 1996 AND THE POLITICAL AFTERMATH

President Clinton undertook his campaign for re-election in 1996 under the most favorable of circumstances. If not an imposing personality in the manner of a Roosevelt, he was a natural campaigner, whom many felt had an infectious charm. He presided over a growing economic recovery. He had positioned himself on the political spectrum in a way that made him appear a man of the center leaning left. His Republican opponent, Senator Robert Dole of Kansas, Republican leader in the upper house, was a formidable legislator but less successful as a presidential candidate.

Clinton, promising to “build a bridge to the 21st century,” easily defeated Dole in a three-party race, 49.2 percent to 40.7 percent, with 8.4 percent to Ross Perot. He thus became the second American president to win two consecutive elections with less than a majority of the total vote. (The other was Woodrow Wilson in 1912 and 1916.) The Republicans, however, retained control of both the House of Representatives and the Senate.

Clinton never stated much of a domestic program for his second term. The highlight of its first year was an accord with Congress designed to balance the budget, further reinforcing the president’s standing as a fiscally responsible moderate liberal.

In 1998, American politics entered a period of turmoil with the revelation that Clinton had carried on an affair inside the White House with a young intern. At first the president denied this, telling the American people: “I did not have sexual relations with that woman.” The president had faced similar charges in the past. In a sexual harassment lawsuit filed by a woman he had known in Arkansas, Clinton denied under oath the White House affair. This fit most Americans’ definition of perjury. In October 1998, the House of Representatives began impeachment hearings, focusing on charges of perjury and obstruction of justice.

Whatever the merits of that approach, a majority of Americans seemed to view the matter as a private one to be sorted out with one’s family, a significant shift in public attitude. Also significantly, Hillary Clinton continued to support her husband. It surely helped also that the times were good. In the midst of the House impeachment debate, the president announced the largest budget surplus in 30 years. Public opinion polls showed Clinton’s approval rating to be the highest of his six years in office.

That November, the Republicans took further losses in the midterm congressional elections, cutting their majorities to razor-thin margins. House Speaker Newt Gingrich resigned, and the party attempted to develop a less strident image. Nevertheless, in December the House voted the first impeachment resolution against a sitting president since Andrew Johnson (1868), thereby handing the case to the Senate for a trial.

Clinton’s impeachment trial, presided over by the Chief Justice of the United States, held little suspense. In the midst of it, the president delivered his annual State of the Union address to Congress. He never testified, and no serious observer expected that any of the several charges against him would win the two-thirds vote required for removal from office. In the end, none got even a simple majority. On February 12, 1999, Clinton was acquitted of all charges.

AMERICAN FOREIGN RELATIONS IN THE CLINTON YEARS

Bill Clinton did not expect to be a president who emphasized foreign policy. However, like his immediate predecessors, he quickly discovered that all international crises seemed to take a road that led through Washington.

He had to deal with the messy aftermath of the 1991 Gulf War. Having failed to depose Saddam Hussein, the United States, backed by Britain, attempted to contain him. A United Nations-administered economic sanctions regime, designed to allow Iraq to sell enough oil to meet humanitarian needs, proved relatively ineffective. Saddam funneled much of the proceeds to himself, leaving large masses of his people in misery. Military “no-fly zones,” imposed to prevent the Iraqi government from deploying its air power against rebellious Kurds in the north and Shiites in the south, required constant U.S. and British air patrols, which regularly fended off anti-aircraft missiles.

The United States also provided the main backing for U.N. weapons inspection teams, whose mission was to ferret out Iraq’s chemical, biological, and nuclear programs, verify the destruction of existing weapons of mass destruction, and suppress ongoing programs to manufacture them. Increasingly obstructed, the U.N. inspectors were finally expelled in 1998. On this, as well as earlier occasions of provocation, the United States responded with limited missile strikes. Saddam, Secretary of State Madeline Albright declared, was still “in his box.”

The seemingly endless Israeli-Palestinian dispute inevitably engaged the administration, although neither President Clinton nor former President Bush had much to do with the Oslo agreement of 1993, which established a Palestinian “authority” to govern the Palestinian population within the West Bank and the Gaza Strip and obtained Palestinian recognition of Israel’s right to exist.

As with so many past Middle Eastern agreements in principle, however, Oslo eventually fell apart when details were discussed. Palestinian leader Yasser Arafat rejected final offers from peace-minded Israeli leader Ehud Barak in 2000 and January 2001. A full-scale Palestinian insurgency, marked by the use of suicide bombers, erupted. Barak fell from power, to be replaced by the far tougher Ariel Sharon. U.S. identification with Israel was considered by some a major problem in dealing with other issues in the region, but American diplomats could do little more than hope to contain the violence. After Arafat’s death in late 2004, new Palestinian leadership appeared more receptive to a peace agreement, and American policy makers resumed efforts to promote a settlement.

President Clinton also became closely engaged with “the troubles” in Northern Ireland. On one side was the violent Irish Republican Army, supported primarily by those Catholic Irish who wanted to incorporate these British counties into the Republic of Ireland. On the other side were Unionists, with equally violent paramilitary forces, supported by most of the Protestant Scots-Irish population, who wanted to remain in the United Kingdom.

Clinton gave the separatists greater recognition than they ever had obtained in the United States, but also worked closely with the British governments of John Major and Tony Blair. The ultimate result, the Good Friday peace accords of 1998, established a political process but left many details to be worked out. Over the next several years, peace and order held better in Northern Ireland than in the Middle East, but remained precarious. The final accord continued to elude negotiators.

The post-Cold War disintegration of Yugoslavia – a state ethnically and religiously divided among Serbs, Croats, Slovenes, Bosnian Muslims, and Albanian Kosovars – also made its way to Washington after European governments failed to impose order. The Bush administration had refused to get involved in the initial violence; the Clinton administration finally did so with great reluctance after being urged to do so by the European allies. In 1995, it negotiated an accord in Dayton, Ohio, to establish a semblance of peace in Bosnia. In 1999, faced with Serbian massacres of Kosovars, it led a three-month NATO bombing campaign against Serbia, which finally forced a settlement.

In 1994, the administration restored ousted President Jean-Bertrand Aristide to power in Haiti, where he would rule for nine years before being ousted again. The intervention was largely a result of Aristide’s carefully cultivated support in the United States and American fears of waves of Haitian illegal immigrants.

In sum, the Clinton administration remained primarily inward looking, willing to tackle international problems that could not be avoided and, in other instances, forced by the rest of the world to do so.

INTIMATIONS OF TERRORISM

Near the close of his administration, George H. W. Bush sent American troops to the chaotic East African nation of Somalia. Their mission was to spearhead a U.N. force that would allow the regular movement of food to a starving population.

Somalia became yet another legacy for the Clinton administration. Efforts to establish a representative government there became a “nation-building” enterprise. In October 1993, American troops sent to arrest a recalcitrant warlord ran into unexpectedly strong resistance, losing an attack helicopter and suffering 18 deaths. The warlord was never arrested. Over the next several months, all American combat units were withdrawn.

From the standpoint of the administration, it seemed prudent enough simply to end a marginal, ill-advised commitment and concentrate on other priorities. It only became clear later that the Somalian warlord had been aided by a shadowy and emerging organization that would become known as al-Qaida, headed by a fundamentalist Muslim named Osama bin Laden. A fanatical enemy of Western civilization, bin Laden reportedly felt confirmed in his belief that Americans would not fight when attacked.

By then the United States had already experienced an attack by Muslim extremists. In February 1993, a huge car bomb was exploded in an underground parking garage beneath one of the twin towers of the World Trade Center in lower Manhattan. The blast killed seven people and injured nearly a thousand, but it failed to bring down the huge building with its thousands of workers. New York and federal authorities treated it as a criminal act, apprehended four of the plotters, and obtained life prison sentences for them. Subsequent plots to blow up traffic tunnels, public buildings, and even the United Nations were all discovered and dealt with in a similar fashion.

Possible foreign terrorism was nonetheless overshadowed by domestic terrorism, primarily the Oklahoma City bombing. The work of right-wing extremists Timothy McVeigh and Terry Nichols, it killed 166 and injured hundreds, a far greater toll than the 1993 Trade Center attack. But on June 25, 1996, another huge bomb exploded at the Khobar Towers U.S. military housing complex in Saudi Arabia, killing 19 and wounding 515. A federal grand jury indicted 13 Saudis and one Lebanese man for the attack, but Saudi Arabia ruled out any extraditions.

Two years later, on August 7, 1998, powerful bombs exploding simultaneously destroyed U.S. embassies in Kenya and Tanzania, killing 301 people and injuring more than 5,000. In retaliation Clinton ordered missile attacks on terrorist training camps run by bin Laden in Afghanistan, but they appear to have been deserted. He also ordered a missile strike to destroy a suspect chemical factory in Sudan, a country which earlier had given sanctuary to bin Laden.

On October 12, 2000, suicide bombers rammed a speedboat into the U.S. Navy destroyer Cole, on a courtesy visit to Yemen. Heroic action by the crew kept the ship afloat, but 17 sailors were killed. Bin Laden had pretty clearly been behind the attacks in Saudi Arabia, Africa, and Yemen, but he was beyond reach unless the administration was prepared to invade Afghanistan to search for him.

The Clinton administration was never willing to take such a step. It even shrank from the possibility of assassinating him if others might be killed in the process. The attacks had been remote and widely separated. It was easy to accept them as unwelcome but inevitable costs associated with superpower status. Bin Laden remained a serious nuisance, but not a top priority for an administration that was nearing its end.

THE PRESIDENTIAL ELECTION OF 2000 AND THE WAR ON TERROR

The Democratic Party nominated Vice President Al Gore to head their ticket in 2000. To oppose him the Republicans chose George W. Bush, the governor of Texas and son of former President George H. W. Bush.

Gore ran as a dedicated liberal, intensely concerned with damage to the environment and determined to seek more assistance for the less privileged sectors of American society. He seemed to place himself somewhat to the left of President Clinton.

Bush established a position closer to the heritage of Ronald Reagan than to that of his father. He displayed a special interest in education and called himself a “compassionate conservative.” His embrace of evangelical Christianity, which he declared had changed his life after a misspent youth, was of particular note. It underscored an attachment to traditional cultural values that contrasted sharply with Gore’s technocratic modernism. The old corporate gadfly Ralph Nader ran well to Gore’s left as the candidate of the Green Party. Conservative Republican Patrick Buchanan mounted an independent candidacy.

The final vote was nearly evenly divided nationally; so were the electoral votes. The pivotal state was Florida; there, only a razor-thin margin separated the candidates and thousands of ballots were disputed. After a series of state and federal court challenges over the laws and procedures governing recounts, the U.S. Supreme Court handed down a narrow decision that effectively gave the election to Bush. The Republicans maintained control of both houses of Congress by a small margin.

The final totals underscored the tightness of the election: Bush won 271 electoral votes to Gore’s 266, but Gore led him in the national popular vote 48.4 percent to 47.9 percent. Nader polled 2.7 percent and Buchanan.4 percent. Gore, his states colored blue in media graphics, swept the Northeast and the West Coast; he also ran well in the Midwestern industrial heartland. Bush, whose states were colored red, rolled over his opponent in the South, the rest of the Midwest, and the mountain states. Commentators everywhere dwelled on the vast gap between “red” and “blue” America, a divide they characterized by cultural and social rather than economic differences, and all the more emotional for that reason. George Bush took office in a climate of extreme partisan bitterness.

Bush expected to be a president primarily concerned with domestic policy. He wanted to reform education. He had talked during his campaign about an overhaul of the social security system. He wanted to follow Reagan’s example as a tax cutter.

The president quickly discovered that he had to deal with an economy that was beginning to slip back from its lofty peak of the late 1990s. This helped him secure passage of a tax cut in May 2001. At the end of the year, he also obtained the “No Child Left Behind” Act, which required public schools to test reading and mathematical proficiency on an annual basis; it prescribed penalties for those institutions unable to achieve a specified standard. Projected deficits in the social security trust fund remained unaddressed.

The Bush presidency changed irrevocably on September 11, 2001, when the United States suffered the most devastating foreign attack ever against its mainland. That morning, Middle Eastern terrorists simultaneously hijacked four passenger airplanes and used two of them as suicide vehicles to destroy the twin towers of the World Trade Center. A third crashed into the Pentagon building, the Defense Department headquarters just outside of Washington, D.C. The fourth, probably meant for the U.S. Capitol, crashed into the Pennsylvania countryside as passengers fought the hijackers.

The death toll, most of it consisting of civilians at the World Trade Center, was approximately 3,000, exceeding that of the Japanese attack on Pearl Harbor in 1941. The economic costs were also heavy. The destruction of the trade center took several other buildings with it and shut down the financial markets for several days. The effect was to prolong the already developing recession.

As the nation began to recover from the 9/11 attack, an unknown person or group sent out letters containing small amounts of anthrax bacteria. Some went to members of Congress and administration officials, others to obscure individuals. No notable person was infected. Five victims died, however, and several others suffered serious illness. The mailings touched off a wave of national hysteria, then stopped as suddenly as they had begun, and remained a mystery.

It was in this setting that the administration obtained passage of the USA Patriot Act on October 26, 2001. Designed to fight domestic terrorism, the new law considerably broadened the search, seizure, and detention powers of the federal government. Its opponents argued that it amounted to a serious violation of constitutionally protected individual rights. Its backers responded that a country at war needed to protect itself.

After initial hesitation, the Bush administration also decided to support the establishment of a gigantic new Department of Homeland Security. Authorized in November 2002, and designed to coordinate the fight against domestic terrorist attack, the new department consolidated 22 federal agencies.

Overseas, the administration retaliated quickly against the perpetrators of the September 11 attacks. Determining that the attack had been an al-Qaida operation, it launched a military offensive against Osama bin Laden and the fundamentalist Muslim Taliban government of Afghanistan. The United States secured the passive cooperation of the Russian Federation, established relationships with the former Soviet republics that bordered Afghanistan, and, above all, resumed a long-neglected alliance with Pakistan, which provided political support and access to air bases.

Utilizing U.S. Army special forces and Central Intelligence Agency paramilitary operatives, the administration allied with long-marginalized Afghan rebels. Given effective air support, the coalition ousted the Afghan government in two months. Bin Laden, Taliban leaders, and many of their fighters were believed to have escaped into remote, semi-autonomous areas of northeastern Pakistan. From there they would try to regroup and attack the shaky new Afghan government.

In the meantime, the Bush administration identified other sources of enemy terrorism. In his 2002 State of the Union address, the president named an “axis of evil” that he thought threatened the nation: Iraq, Iran, and North Korea. Of these three, Iraq seemed to him and his advisers the most immediately troublesome. Saddam Hussein had successfully ejected U.N. weapons inspectors. The economic sanctions against Iraq were breaking down, and, although the regime was not believed to be involved in the 9/11 attacks, it had engaged in some contacts with al-Qaida. It was widely believed, not just in the United States but throughout the world, that Iraq had large stockpiles of chemical and biological weapons and might be working to acquire a nuclear capability. Why else throw out the inspection teams and endure continuing sanctions?

Throughout the year, the administration pressed for a U.N. resolution demanding resumption of weapons inspection with full and free access. In October 2002, Bush secured congressional authorization for the use of military force by a vote of 296-133 in the House and 77-23 in the Senate. The U.S. military began a buildup of personnel and materiel in Kuwait.

In November 2002, the U.N. Security Council unanimously adopted Resolution 1441 requiring Iraq to afford U.N. inspectors the unconditional right to search anywhere in Iraq for banned weapons. Five days later, Iraq declared it would comply. Nonetheless, the new inspections teams complained of bad faith. In January 2003, chief inspector Hans Blix presented a report to the United Nations declaring that Iraq had failed to account for its weapons of mass destruction, although he recommended more efforts before withdrawing.

Despite Saddam’s unsatisfactory cooperation with the weapons inspectors, the American plans to remove him from power encountered unusually strong opposition in much of Europe. France, Russia, and Germany all opposed the use of force, making impossible the passage of a new Security Council resolution authorizing the use of force against Iraq. Even in those nations whose governments supported the United States, there was strong popular hostility to cooperation. Britain became the major U.S. ally in the war that followed; Australia and most of the newly independent Eastern European nations contributed assistance. The governments of Italy and Spain also lent their backing. Turkey, long a reliable American ally, declined to do so.

On March 19, 2003, American and British troops, supported by small contingents from several other countries, began an invasion of Iraq from the south. Small groups airlifted into the north coordinated with Kurdish militia. On both fronts, resistance was occasionally fierce but usually melted away. Baghdad fell on April 9. On April 14, Pentagon officials announced that the military campaign was over.

Taking Iraq turned out to be far easier than administering it. In the first days after the end of major combat, the country experienced pervasive looting. Hit-and-run attacks on allied troops followed and became increasingly organized, despite the capture of Saddam Hussein and the deaths of his two sons and heirs. Different Iraqi factions at times seemed on the verge of war with each other.

New weapons inspection teams were unable to find the expected stockpiles of chemical and biological weaponry. Although neither explanation made much sense, it increasingly seemed that Saddam Hussein had either engaged in a gigantic and puzzling bluff, or possibly that the weapons had been moved to another country.

After the fall of Baghdad, the United States and Britain, with increasing cooperation from the United Nations, moved ahead with establishment of a provisional government that would assume sovereignty over Iraq. The effort occurred amidst increasing violence that included attacks not simply on allied troops but also Iraqis connected in any way with the new government. Most of the insurgents appeared to be Saddam loyalists; some were indigenous Muslim sectarians; a fair number likely were foreign fighters. It was not clear whether a liberal democratic nation could be created out of such chaos, but certain that the United States could not impose one if Iraqis did not want it.

THE 2004 PRESIDENTIAL ELECTION

By mid-2004, with the United States facing a violent insurgency in Iraq and considerable foreign opposition to the war there, the country appeared as sharply divided as it had been four years earlier. To challenge President Bush, the Democrats nominated Senator John F. Kerry of Massachusetts. Kerry’s record as a decorated Vietnam veteran, his long experience in Washington, his dignified demeanor, and his skills as a speaker all appeared to make him the ideal candidate to unite his party. His initial campaign strategy was to avoid deep Democratic divisions over the war by emphasizing his personal record as a Vietnam combatant who presumably could manage the Iraq conflict better than Bush. The Republicans, however, highlighted his apparently contradictory votes of first authorizing the president to invade Iraq, then voting against an important appropriation for the war. A group of Vietnam veterans, moreover, attacked Kerry’s military record and subsequent anti-war activism.

Bush, by contrast, portrayed himself as frank and consistent in speech and deed, a man of action willing to take all necessary steps to protect the country. He stressed his record of tax cuts and education reform and appealed strongly to supporters of traditional values and morality. Public opinion polls suggested that Kerry gained some ground following the first of three debates, but the challenger failed to erode the incumbent’s core support. As in 2000, Bush registered strong majorities among Americans who attended religious services at least once a week and increased from 2000 his majority among Christian evangelical voters.

The organizational tempo of the campaign was as frenetic as its rhetorical pace. Both sides excelled at getting out their supporters; the total popular vote was approximately 20 percent higher than it had been in 2000. Bush won by 51 percent to 48 percent, with the remaining 1 percent going to Ralph Nader and a number of other independent candidates. Kerry seems to have been unsuccessful in convincing a majority that he possessed a satisfactory strategy to end the war. The Republicans also scored small, but important gains in Congress.

As George W. Bush began his second term, the United States faced challenges aplenty: the situation in Iraq, stresses within the Atlantic alliance, in part over Iraq, increasing budget deficits, the escalating cost of social entitlements, and a shaky currency. The electorate remained deeply divided. The United States in the past had thrived on such crises. Whether it would in the future remained to be seen.

AFTERWORD

From its origins as a set of obscure colonies hugging the Atlantic coast, the United States has undergone a remarkable transformation into what political analyst Ben Wattenberg has called “the first universal nation,” a population of almost 300 million people representing virtually every nationality and ethnic group on the globe. It is also a nation where the pace and extent of change – economic, technological, cultural, demographic, and social – is unceasing. The United States is often the harbinger of the modernization and change that inevitably sweep up other nations and societies in an increasingly interdependent, interconnected world.

Yet the United States also maintains a sense of continuity, a set of core values that can be traced to its founding. They include a faith in individual freedom and democratic government, and a commitment to economic opportunity and progress for all. The continuing task of the United States will be to ensure that its values of freedom, democracy, and opportunity – the legacy of a rich and turbulent history – are protected and flourish as the nation, and the world, move through the 21st century.