Thông tin

Phòng Và Cấp Cứu Đuối Nước

Tác giả: Trần Thời

Thể loại: Phát triển kỹ năng

Loại bìa: Bìa mềm

Số trang: 86

Kích thước: 13 x 19 cm

Phát hành: Nxb Trẻ

Năm xuất bản: 2016

Scan: Giangle1989

Ebook: Sucsongmoi

E-book này được thực hiện trên tinh thần thiện nguyện, phi lợi nhuận và phục vụ cộng đồng người đọc chưa có điều kiện mua sách giấy.

TVE-4U

CÙNG ĐỌC - CÙNG CHIA SẺ!

Jacket

Copyright

PHÒNG VÀ CẤP CỨU ĐUỐI NƯỚC

TRẦN THỜI

Chịu trách nhiệm xuất bản:
Giám đốc - Tổng biên tập
NGUYỄN MINH NHỰT

Chịu trách nhiệm bản thảo:
VŨ THỊ THU NHI

Biên tập và sửa bản in:
ĐỖ BIÊN THÙY

Bìa:
ĐỖ BIÊN THÙY

Trình bày:
ĐỖ VẠN HẠNH

NHÀ XUẤT BẢN TRẺ

Địa chỉ: 161B Lý Chính Thắng, Phường 7,

Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh

Điện thoại: (08) 39316289 - 39316211 - 39317849 – 38465596

Fax: (08) 38437450

E-mail: hopthubandoc@Web.taisachnhanh.cloud.vn

Website: Web.taisachnhanh.cloud.vn

CHI NHÁNH NHÀ XUẤT BẢN TRẺ TẠI HÀ NỘI

Địa chỉ: Số 21, dãy A11, khu Đầm Trấu, Phường Bạch Đằng,

Quận Hai Bà Trưng, Thành phố Hà Nội

Điện thoại: (04) 37734544

Fax: (04) 35123395

E-mail: chinhanhhanoi@Web.taisachnhanh.cloud.vn

Công ty TNHH Sách điện tử Trẻ (YBOOK)

161B Lý Chính Thắng, P.7, Q.3, Tp. HCM

ĐT: 08 35261001 - Fax: 08 38437450

Email: info@Web.taisachnhanh.cloud

Website: Web.taisachnhanh.cloud

Khổ 13cm x 19cm, số xác nhận ĐKXB: 1364-2016/CXBIPH/19-78/Tre.

Quyết định xuất bản số: 442A/QĐ-NXBT, ngày 24.5.2016.

In 2.000 cuốn tại Công ty Cổ phần In Gia Định,

9D Nơ Trang Long, Quận Bình Thạnh, TP.HCM.

In xong và nộp lưu chiểu quý II năm 2016.

...

“...Chúng ta có thể để trôi mất của cải, nhưng cố gắng không để mất mát con người, vì con người là vốn quý nhất. Đôi khi vì hay đổ thừa cho hoàn cảnh xui xẻo, mà có một số người đã phó mặc cho số phận.

Không chịu phấn đấu để rèn luyện thì sẽ không có cơ hội cứu mình và cứu người. Tôi đã từng thoát chết đuối nước và tôi mong mỏi rằng các bạn trẻ cũng phải làm được một điều gì đó thật có ích cho cuộc đời sau khi được rèn luyện”.

QR Code

Web.taisachnhanh.cloud.vn

LỜI NÓI ĐẦU

Chuyện xưa kể rằng vào đời vua Hùng thứ 18, có 2 chàng trai tài giỏi cùng đến cầu hôn nàng công chúa Mỵ Nương. Một người là thần núi: Sơn Tinh, và một người là thần biển: Thủy Tinh. Sau khi đã thi thố rất nhiều tài năng bất phân thắng bại, nhà vua đành phải hẹn lại sáng sớm ngày mai, ai đem lễ vật đến trước thì được rước Mỵ Nương đi. Lễ vật gồm: Voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao. Sáng sớm hôm sau, Sơn Tinh đã đến trước với đầy đủ lễ vật của nhà vua yêu cầu và đã rước được nàng công chúa kiều diễm về núi Tản Viên. Còn Thủy Tinh đến muộn hơn, nên tức tối dâng nước biển lên, hòng chiếm đoạt lại nàng công chúa mà mình đã để vuột mất. Nước càng dâng lên bao nhiêu thì núi cũng cao lên bấy nhiêu. Thua cuộc, Thủy Tinh đành phải rút lui, nhưng hàng năm cứ nhớ lại thất bại cay đắng xưa thì hắn lại nước biển lên để trả thù.

Đó chỉ là truyền thuyết, nhưng nó cũng giải thích được phần nào những trận lụt khủng khiếp hàng năm mà ở các vùng đồng bằng của cả nước ta phải trải qua.

Trong đợt lũ lụt, hàng trăm người chết chìm dưới làn nước sâu, là những con số rất thương tâm và thảm khốc. Ở vùng đồng bằng sông Cửu Long, đã có rất nhiều tấm gương sáng của những con người đầy quả cảm. Họ là những con người rất bình thường, nhưng đã có những hành động vô cùng phi thường. Hành động nghĩa hiệp của họ đã cứu sống được biết bao nhiêu nạn nhân đang vẫy vùng một cách tuyệt vọng giữa dòng lũ nghiệt ngã.

Xin trích kể cho các bạn một số gương sáng tiêu biểu sau:

- Ông Lê Văn Mười, là thương binh cụt cả 2 chân. Trong lúc đi lấy cơm cặn về cho heo ăn, đã cứu sống được 16 em học sinh trường An Thới Đông, huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang. Các em đang đi học bằng đò thì một cơn xoáy lớn làm úp chìm đò.

- Ngày 16 tháng 9 năm 2000, cháu Nguyễn Thị Ngọc Quý, học sinh lớp 3, trường tiểu học Phương Thịnh, huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp, đã dũng cảm quên mình cứu một em bé nhỏ thoát nạn khi xuồng bị lật chìm.

- Trung đoàn 962 Hải quân và Hội Chữ thập đỏ An Giang đã cứu hộ 257 trường hợp đắm thuyền, cứu sống được 118 người.

- Bạn Thạch Trương Tuấn Anh, 20 tuổi, người dân tộc Khmer, Trà Vinh, đã dũng cảm lao mình xuống dòng kênh cứu người nạn, và đã bị nước lũ cuốn trôi một cách thương tâm.

- 21 giờ ngày 9 tháng 10 năm 2000. Tại cầu Rạch Sỏi - Rạch Giá, Kiên Giang, anh Vũ Ngọc Phúc (sinh năm 1975, làm nghề đấm bóp, giác hơi. Không nhà ở nên phải sống trên một chiếc ghe nhỏ) đã dũng cảm lao mình xuống nước cứu người trên chiếc ghe chở tràm sắp bị nước cuốn chìm. Đến khi cứu được chiếc ghe vào đến nơi an toàn thì cũng chính là lúc anh Phúc kiệt sức và đã bị dòng lũ cuốn phăng ra biển. Anh đã ra đi vĩnh viễn bỏ lại vợ và một đứa con gái mới 4 tuổi.

Kỳ thi tốt nghiệp phổ thông trung học năm 2013 đã đưa tính thời sự xã hội về tấm gương của học sinh Nguyễn Văn Nam học sinh trường Đô Lương 1 - Nghệ An quên mình cứu sống năm em nhỏ dưới dòng sông Lam vào đề thi văn. Đề văn có tính thực tiễn này đã được nhiều học sinh đồng cảm ghi lại trong bài viết của mình, đồng thời qua đó tạo hiệu ứng xã hội sâu sắc tranh luận xung quanh việc cứu người như thế nào để đỡ phải hy sinh tính mạng. Vấn đề cần thiết phải trang bị kỹ năng ứng phó với các tình huống khó khăn đã được các nhà nghiên cứu các vấn đề về kỹ năng sống cho thanh thiếu nhi đề nghị và được dư luận xã hội đồng tình.

Vài tháng sau sự kiện đó, một tin tức được nhiều người quan tâm: học sinh Lê Văn Được lớp 9 Trường Trung học cơ sở Thanh Ngọc, huyện Thanh Chương - Nghệ An cứu năm em nhỏ thoát chết đuối. Nhờ Được biết cách cứu người bị đuối nước và biết cách sơ cứu mà năm bạn gái của em đã thoát chết trong tình huống nguy hiểm.

Rồi vài tuần sau báo lại đưa tin một người anh tên Cường thấy em mình là Lương bị đuối nước vội lao xuống cứu và cả hai đều bị nước cuốn trôi.

Do đó vấn đề tập huấn kỹ năng chống đuối nước là một trong những nội dung hoạt động của các chiến dịch tình nguyện do Thành Đoàn thành phố Hồ Chí Minh thực hiện trong năm 2013.

Ngoài ra, còn rất nhiều những người khác, đã chiến đấu thầm lặng với cơn sóng dữ, nhằm để cứu sống những người xung quanh nhưng không để lại tên tuổi.

Họ thật sự là những anh hùng trong trận chiến đấu cũng ác liệt không kém những trận chiến đấu trên chiến trường chống quân xâm lược.

Còn chúng ta thì sao? Nếu rơi vào một trong những trường hợp đó thì chúng ta sẽ xử trí như thế nào? Chúng ta ngoảnh mặt làm ngơ chăng? Chắc chắn đó không phải là tinh thần của một người có máu nhiệt tình, trách nhiệm trong tim.

Chúng ta không ghét lũ lụt (vì ghét nó thì hằng năm vẫn phải đối diện với nó), chúng ta cũng không sợ lũ lụt. Mà chúng ta phải tìm cách SỐNG CHUNG VỚI LŨ. Đó cũng là mô hình mà chính phủ ta khuyến khích người dân các vùng đồng bằng nên thực hiện.

Ở vùng nhiều sông hồ hoặc đi tắm biển, nạn chết đuối cũng xảy ra rất thường xuyên.

Phần chúng ta, nếu chúng ta gặp những sự cố chứng kiến người sắp chết đuối đang vẫy vùng một cách tuyệt vọng. Họ rất cần đến bàn tay cứu giúp nhằm vượt qua được lưỡi hái của tử thần. Lúc ấy chúng ta sẽ phải hành động thật nhanh. Nhưng phải hành động như thế nào? Trước hết chúng ta phải quyết định thật sớm NGAY BÂY GIỜ, đừng chậm trễ:

● PHẢI HỌC BƠI LỘI để tự cứu được chính mình.

● HỌC CÁCH CẤP CỨU ĐUỐI NƯỚC để cứu giúp người khác trong những lúc xảy ra sự cố.

Hy vọng rằng quyển sách nhỏ này sẽ đem đến một số kiến thức cơ bản để các bạn khỏi phải bị lúng túng trong những trường hợp cấp cứu đường sông.

Nếu bạn là người say mê kỹ năng hoạt động dã ngoại, kỹ thuật phòng và cấp cứu đuối nước là một môn học không thể thiếu trong hành trình của cuộc đời mình.

Bạn thân mến! Học kỹ năng không phải để biểu diễn hoặc ganh đua với nhau trong những kỳ thi thố tranh tài cao thấp. Mà học kỹ năng cốt để ứng dụng tốt trong cuộc sống. Đôi khi, nhờ nó mà chúng ta thoát chết.

Mong nhận được thật nhiều góp ý của các bạn để tài liệu này ngày càng hoàn chỉnh hơn. Xin cảm ơn!

NXB TRẺ

CHƯƠNG MỘT
CÁC BIỆN PHÁP ĐỀ PHÒNG CHẾT ĐUỐI

1. CHẾT ĐUỐI VÌ NƯỚC LỤT

Nếu nước lụt chưa dâng lên, những nơi đất thấp hoặc cao đều không đáng kể. Ta có thể bước lên chỗ cao hoặc xuống thấp một cách dễ dàng vì mắt ta thấy được.

Hình 1

Nhưng khi nước lụt dâng lên, những vùng đất trũng thấp sẽ trở nên cực kỳ nguy hiểm. Nếu không đề phòng, cơn hoảng loạn do sụp hố cũng sẽ làm cho người ta dễ dàng chết đuối. Theo thống kê thì số người chết đuối vì lụt hàng năm chủ yếu là trẻ em. Chúng không biết rằng ở phía dưới làn nước tưởng chừng như hiền hòa kia, chỗ nào là sâu, chỗ nào là cạn? Do đó, đôi khi chỉ vì một cái hụt chân rất đơn giản, nó cũng bị sặc nước và chết đuối. Có em còn bị chết đuối ngay trong nhà của mình.

Hình 2

Có một bà mẹ kia đặt con của mình (khoảng 1 tuổi) ngủ trên một chiếc giường sắt ở nhà trên. Chị chỉ đi ra ngoài phía sau một lát để chạy đồ đạc tránh lũ, đến lúc quay lại thì thấy nước lụt đã dâng lên ngập qua mặt giường khoảng nửa mét, còn đứa con thì không thấy đâu cả. Mấy ngày sau người ta mới vớt được xác của con chị tại một nơi rất xa. Sự kiện đau xót này nhắc nhở chúng ta phải luôn luôn cảnh giác với sự dâng lên rất bất ngờ của nước lụt. Đôi khi đứa bé bị sặc quá nhanh do đó không thể khóc lớn cho chúng ta nghe được. Đến lúc nó tìm cách thoát ra khỏi giường để tự cứu thì lại bị lọt xuống đất (là chỗ sâu hơn) và chìm nghỉm luôn tại đó.

Cách phòng tránh như sau:

Luôn tích trữ những vật NỔI ĐƯỢC TRÊN MẶT NƯỚC ở trong nhà như: Các bình nhựa, can nhựa, bình nước suối sau khi uống xong... và hướng dẫn trẻ cách sử dụng.

Hình 3

Nếu nhà bạn thường uống những chai nước suối nhỏ (như loại LaVie ½ lít...), bạn nên để dành lại những chai không. Buộc dây lại thành một chuỗi (hình 3). Lúc cần đến, nó sẽ biến thành một cái phao cứu hộ rất hiệu quả và không tốn kém.

Khi nghi ngờ nước lụt sẽ đến. Trước khi ngủ, ta nên buộc tay của bé vào một sợi dây nối với 1 cái thùng nhựa gần đó, phòng khi gặp chuyện, bé có thể tự cứu mình bằng cách bám vào thùng để sống. Hoặc nếu bé không bám được vào thùng, thì chiếc thùng nổi cũng làm cho ta dễ dàng xác định vị trí để tìm đến cứu. Tốt nhất là nên để trẻ nằm ở vị trí cao hơn người lớn và có che chắn cẩn thận không để cho lăn lọt xuống dưới.

Hình 4

Trong trường hợp trẻ con đang thức, nhưng xung quanh mênh mông biển nước. Ta nên buộc phao tự chế (bằng các bình nước suối loại nhỏ) sẵn sàng quanh người (hình 4). Phòng khi trẻ bị trượt chân hay sụp hố, cũng không bị chết chìm.

2. CHẾT ĐUỐI KHI TẮM BIỂN

Nước ta có bờ biển trải dài hơn 3.260km từ Bắc chí Nam, nên tiềm năng về du lịch bãi biển là vô cùng phát triển. Bờ biển là một nơi rất hấp dẫn những du khách trong và ngoài nước từ khắp nơi đổ về.

Tuy nhiên, bên dưới những con sóng vỗ tung tăng sủi bọt trắng xóa, là tiềm ẩn những cái chết đang rình rập. Đó là những loại hố lớn nhỏ khác nhau.

Trên vùng bờ biển có nhiều khách du lịch tắm, người ta thường cắm những cờ đen ở những nơi chắc chắn có hố sâu hoặc xoáy nước. Nếu ta vô tình lọt vào những vùng xoáy này thì rất nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu nắm vững kỹ thuật, thì vẫn có thể thoát được một cách an toàn.

Cách phòng tránh như sau:

- Nếu đi theo tập thể, hãy lập một NHÓM BẢO VỆ nắm tay nhau dang tay thành một hàng ngang dài, đi từ bờ ra sâu. Đến chỗ nào mực nước tới cổ. Sau đó NHÓM BẢO VỆ giăng một sợi dây dài song song dọc theo bờ biển (tùy vào số lượng trại sinh tham gia) để quản lý số người bơi dưới biển. Các trại sinh không được bơi vượt ra ngoài làn dây bảo hiểm đó.

Hình 5

Hình 6

- Tuyệt đối không được đi tắm biển một mình. Mà phải luôn luôn có ít nhất là hai người: Người bơi khá kèm người bơi yếu (Khi tắm biển chung tập thể, người trưởng đoàn thỉnh thoảng nên ra hiệu còi thì từng cặp nắm tay nhau giơ lên cao để kiểm tra) (xem hình 7). Không nên có tình trạng cả hai người đều không biết bơi tự đi ra biển tắm một mình.

Nếu bạn KHÔNG BIẾT BƠI, mà không có ai đi cùng. Tốt nhất là tắm thật gần bờ hoặc ngồi hẳn trên bãi cát để chơi “đắp lâu đài bằng cát” cho chắc ăn.

NẾU BỊ SỤP HỐ BẤT NGỜ KHI ĐANG TẮM THÌ SAO?

Nên biết rằng, hố thường có hình tròn và nước biển tại hố sâu thường di chuyển theo nguyên tắc: Bên trên thì tràn vào bờ nhưng dưới đáy thì hút trở ra (hình 8). Do đó, những người “yếu bóng vía” thường tưởng tượng rằng như có “ai đó” kéo chân mình sụp hố. Nếu bạn bị sụp hố ngoài biển. Đừng cố gắng bơi ngược trở vô, mà phải bơi nương theo chiều xoáy mà thoát ra.

Hình 7

Hình 8

3. CHẾT ĐUỐI KHI VỌP BẺ

Đôi khi, dòng nước ở sông hoặc biển thì không có vấn đề gì. Nhưng vấn đề thuộc về con người chúng ta. Có một số người do quá ỷ lại vào trình độ bơi khá giỏi của mình. Do đó, không cẩn trọng thực hiện những thao tác khởi động cần thiết trước khi xuống nước, và khi xuống nước thì lại chủ quan bơi ra quá xa bờ. Đến khi bất ngờ bị vọp bẻ, không biết cách bơi vào bờ nên bị chết đuối.

Cách phòng tránh như sau:

Nếu bạn biết bơi. Đừng chần chừ! Hãy tập ngay những bài tập của chúng tôi hướng dẫn (ở chương 5 của sách này). Bạn sẽ khắc phục được sự sợ hãi và cố gắng bơi được vào bờ.

4. CHẾT ĐUỐI KHI GẶP XOÁY NƯỚC Ở SÔNG

Có 2 nguyên nhân tạo xoáy:

a. Do nước chảy thành hai dòng ngược nhau. Chỗ giao nhau sẽ tạo thành xoáy nước (hình 9).

Hình 9

Cách phòng tránh như sau:

Ta không được bơi theo mũi tên A, mà phải bơi vòng theo mũi tên B (theo vòng xoáy và có chiều hướng xa dần tâm xoáy). Đôi khi ta nghĩ đường A là đường ngắn nhất, nhưng đó là đường không thể thực hiện được một cách dễ dàng. Cho dù bạn bơi đến kiệt sức, nhưng khoảng cách giữa bạn đến tâm xoáy vẫn không đổi. Thậm chí bạn càng bơi vào tâm xoáy mà không biết (hình 10).

Hình 10

b. Do có thể dưới đáy sông có một cái lỗ thông qua một dòng chảy khác. Khu vực này sẽ tạo thành một vùng xoáy có lực hút rất mạnh tất cả các vật trên mặt nước xuống tận dưới đáy sông. Đây là một vùng xoáy cực kỳ nguy hiểm (hình 11).

Hình 11

Cách phòng tránh như sau:

Ta phải bình tĩnh hít một hơi dài và lặn hẳn xuống cho chìm và tìm cách bơi thoát ra khỏi chỗ xoáy bằng hết sức lực có được của mình.

Xoáy hút tuy nguy hiểm nhưng cũng có nguyên tắc là càng xuống sâu tâm xoáy càng nhỏ lại, vùng nguy hiểm sư càng hẹp dần. Ta sẽ thoát ra dễ dàng hơn là ở trên mặt nước (là nơi có tâm xoáy to hơn).

5. CHẾT ĐUỐI KHI BỊ LŨ CUỐN

Không biết phải hướng dẫn cho các bạn như thế nào? Nhưng chính bản thân tôi đã từng bị lũ cuốn trôi đi một lần. Lúc đó tôi thật sự hoảng sợ và may mắn thay, tôi đã kịp chụp vào một cành cây nhỏ mọc choài ra ngay tầm tay. Sức kéo của nước lũ làm cho bàn tay của tôi rướm máu, nhưng tôi đã thoát chết trong gang tấc. Nếu lúc đó, tôi không kịp chụp lấy cành cây đó thì chắc chắn bây giờ quyển sách này không thể đến tay các bạn được.

Cách phòng tránh như sau:

Khi bị lũ cuốn, phải thật nhanh nhạy bám ngay vào bất kỳ vật gì có thể bám được hoặc cố gắng bơi lại gần bất kỳ những vật gì nổi trên mặt nước để chụp lấy. Đừng cố gắng tìm cách bơi ngược dòng trở lại vị trí bờ cũ. Nước lũ gặp những chỗ hẹp thì chảy xiết nhưng khi ra đến chỗ rộng thì chảy êm trở lại. Khi đến chỗ chảy êm hoặc khúc quanh, ta hãy tìm cách bơi vào bờ. Do đó, nếu bạn mất bình tĩnh, sự sống của bạn sẽ rất mong manh.

CHƯƠNG HAI
CÁCH CỨU NGƯỜI BỊ ĐUỐI NƯỚC

Mặc dù có biết bơi hay không, khi gặp một người bị té xuống nước sâu, ta phải biết kêu gọi những người xung quanh tới trợ giúp. Nhưng luôn luôn phải để ý tới nạn nhân và cố gắng với sáng kiến và khả năng của mình tìm tòi mọi cách để cứu họ lên.

Trong trường hợp nạn nhân Ở GẦN BỜ, không phải lúc nào cũng có sẵn phao cứu hộ bên mình, ta có thể tận dụng một chiếc gậy, một cây sào,... hoặc xa hơn một chút thì dùng một cuộn dây buộc một đầu vào một vật gì đó nổi lên được trên mặt nước như can nhựa, thùng nhựa, chai nước suối, thùng dầu ăn... đều có thể dùng cứu họ được.

Ta hãy thực hiện bằng cách níu chặt lấy một thân cây, một mô đất hoặc một vật gì chắc chắn rồi ném hoặc đưa vật hiện có cho nạn nhân nắm lấy và lôi vào bờ (hình 12).

Hình 12

Hình 13

Nếu có nhiều người, ta giăng một hàng người nắm tay (hình 14) để kéo nạn nhân vào bờ.

Hình 14

Nếu có thuyền, ta chèo thuyền ra chỗ nạn nhân, ghé tận thuyền cho nạn nhân bám vào, cũng có thể đưa tay hoặc mái chèo ra cho nạn nhân nắm lấy; hoặc trong trường hợp khẩn thiết, ta buộc dây vào người và nhảy xuống nước cứu họ và dìu lên thuyền.

Hình 15

Khi không có vật gì nơi tay mà một đứa trẻ đang bị ngộp ở chỗ không sâu lắm, ta có thể cứu nó dễ dàng. Nhưng nếu không biết bơi, tốt hơn hết là dùng áo của mình, quăng cho nó bám lấy và kéo vào bờ.

Hình 16

Trường hợp nếu BẠN BƠI GIỎI, nạn nhân lại Ở XA BỜ, không thể dùng gậy hoặc sào, phải cởi quần áo thật nhanh, mang theo áo của mình (trong lúc cởi đồ, mắt không được rời nạn nhân), nếu được nên tự trang bị cho mình một phao cứu hộ, hoặc bất kỳ một vật gì có thể nổi được như một trái banh da chẳng hạn... (hình 18)

Hình 17

Hình 18

Nếu có dây dài, ta nên cột một đầu vào một điểm nào đó thật chắc chắn trên bờ, đầu kia buộc thật nhanh vào người bằng nút GHẾ ĐƠN (nhớ chừa ra một đoạn khoảng 2m để cột ngang người nạn nhân), bơi tới chỗ nạn nhân, đưa họ nắm và kéo vào bờ.

Hình 19

Trong khi đó, tìm cách trấn an cho họ vững tâm tin tưởng là sẽ được cứu thoát. Theo kinh nghiệm cho thấy, lời nói trấn an của CỨU HỘ VIÊN rất quan trọng. Lời nói kịp thời của chúng ta, đã cứu được nạn nhân 50% rồi, vì họ ổn định được tâm lý và bớt bị uống nước.

LƯU Ý: Nên nhớ rằng, giải pháp nhảy xuống nước tiếp cận nạn nhân là giải pháp cuối cùng. Bởi vì thực tế đã có nhiều trường hợp người CỨU NẠN do chưa hiểu biết về các PHƯƠNG PHÁP CẤP CỨU ĐUỐI NƯỚC, nên bị nạn nhân ôm cứng và cả hai cùng chết chìm.

Sau đây, tôi xin giới thiệu một số phương pháp CẤP CỨU ĐUỐI NƯỚC đã được nhiều người cho là hiệu quả nhất. Những phương pháp này đã được các bạn trong ĐỘI CỨU NẠN HOA ĐỎ thực hiện nhiều lần và nhận thấy rằng rất có hiệu quả.

Phương pháp 1

Nạn nhân nằm ngửa, CỨU HỘ VIÊN bơi ở phía sau nạn nhân, một tay dùng để bơi, một tay vắt lên ngang ngực xốc chéo qua nách bên kia. Bơi kiểu nhái đưa họ vào bờ (hình 20).

Kiểu này khiến CỨU HỘ VIÊN khá mệt, nhưng làm cho nạn nhân được an toàn tuyệt đối.

Điều kiện: Người được cứu phải khá tỉnh táo và có biết bơi đôi chút.

Hình 20

Năm 1995, trong một lần đi tham quan Hầm Đá (Thủ Đức - TP. Hồ Chí Minh), nhóm Cứu Hộ Hoa Đỏ đã dùng phương pháp này để cứu một phụ nữ bị vọp bẻ ở giữa hồ (vì bạn này đã vội xuống tắm trong lúc bụng còn quá no) vào đến bờ an toàn. Hiện nay, chị đã về hưu ở thành phố, sống cùng chồng và 2 con rất hạnh phúc.

LƯU Ý QUAN TRỌNG

Không được ăn no khi xuống bơi. Bởi vì lúc no bụng mà xuống nước, máu sẽ dồn về khoang bụng để chống lại với cái lạnh cách biệt bên ngoài (chênh lệch khoảng trên dưới 10°C). Điều đó làm cho não bị thiếu máu, gây ra buồn ngủ, thậm chí bị choáng. Hãy cố gắng nghỉ ngơi ít nhất là 2 giờ sau khi ăn rồi mới được xuống nước bơi.

Phương pháp 2

Nâng cằm nạn nhân cho ngửa hẳn mặt lên, như thế mũi (cơ quan hô hấp) của nạn nhân sẽ được thoát ra khỏi mặt nước. Phương pháp này được dành cho những nạn nhân có cơ thể hơi mập. CỨU HỘ VIÊN có thể dùng tay còn lại để bơi vào bờ cho nhanh hơn (hình 21).

Hình 21

Hè năm 1990, tại bãi biển Hồ Cốc (Bình Châu), tôi đã kéo một bạn nam bị lọt hố ngoài biển vào bằng phương pháp này. Hiện nay, bạn đó là một kỹ sư nông lâm rất tích cực trong công tác.

Phương pháp 3

Từ phía sau, CỨU HỘ VIÊN dùng tay nắm ngay chùm tóc phía trên trán, giựt ngửa cổ nạn nhân ra đằng sau. Phương pháp này dùng để cứu các bạn nữ rất có lợi.

Hình 22: Nhìn từ trên xuống

Thầy Huỳnh Văn Toàn (Tổng liên đoàn trưởng Liên Đoàn Sao Bắc Đẩu TP. Hồ Chí Minh), trong một lần cắm trại ở bãi biển Long Hải, đã cứu được một bạn nữ bằng phương pháp này. Hiện nay, hai người đã trở thành một gia đình với một con gái rất hạnh phúc.

Năm 1992, nhờ vào mái tóc dài của nạn nhân, tại bờ biển Vũng Tàu, tôi cũng đã cứu được một bạn nữ. Hiện nay, bạn nữ ấy đã là một giáo viên giỏi, công tác ở thành phố Cần Thơ.

Phương pháp 4

Nắm cổ áo, nếu nạn nhân còn mặc đầy đủ quần áo, mà ta lại không có thời gian cởi ra kịp dưới nước.

Hình 23

Phương pháp 5

Nếu nạn nhân đã bất tỉnh thực sự, ta có thể dùng hai tay ta nâng đầu nạn nhân nổi lên mặt nước, bơi ngửa bằng 2 chân và kéo vào bờ.

Hình 24

Phương pháp 6

Nếu nạn nhân có trọng lượng nhẹ hơn ta và đã bất tỉnh. Ta có thể bơi ngửa, dùng ngực để đỡ đầu nạn nhân, hai tay xốc dưới nách cho nạn nhân nằm sải với tư thế thoải mái. Hai chân đạp kiểu nhái đưa nạn nhân vào bờ.

Hình 25

Bạn thân mến!

Vì trang sách và sự hiểu biết của tác giả cũng có hạn. Do đó, rất có thể những phương pháp trên cũng chưa đầy đủ, nhưng nó cũng cung cấp cho các bạn một số kiến thức hết sức căn bản.

Đừng mặc cảm là mình còn bơi yếu nên không thể làm gì được! Chắc chắn tôi bơi không giỏi hơn bạn là bao nhiêu. Nhưng ít nhất cũng có vài lần tôi đã thoát chết trong những tình huống hiểm nghèo khi bị nước lũ cuốn trôi. Đó là nhờ sự bình tĩnh và những kiến thức mình đã được học để đem ra áp dụng.

Nếu những phương pháp này được các bạn rèn luyện tốt. Rất có thể bạn sẽ giúp được một ai đó thoát chết trong khả năng cho phép. Hy vọng rằng chính bạn sẽ là người góp phần làm cho số người thiệt mạng vì chết đuối sẽ được giảm đáng kể.

CHƯƠNG BA
GIẢI QUYẾT NHỮNG TÌNH HUỐNG NGUY CẤP XẢY RA TRONG LÚC CỨU ĐUỐI

Vì người sắp chết đuối thường rất hoảng loạn nên họ có một ý chí giành giật mạng sống vô cùng quyết liệt. Do đó họ vùng vẫy với một sức mạnh ghê gớm và ôm cứng tất cả những gì có trong tầm tay, nhất là khi thấy có CỨU HỘ VIÊN xuất hiện thì họ lập tức ôm lấy liền. Chính vì thế, vấn đề cứu hộ của chúng ta sẽ vô cùng nan giải. Phải xác định là ta có đủ khả năng khống chế được nạn nhân. Lúc ấy mới được tiếp cận nạn nhân. Nếu không, cả hai sẽ cùng làm mồi cho dòng nước cuốn trôi. Do đó, công việc đầu tiên khi bơi đến gần nạn nhân, bạn hãy lặn xuống vòng ra phía sau lưng nạn nhân, cầm hai chân họ đẩy trồi lên và trôi vào bờ. Nếu hết hơi, ta bơi lùi lại một chút, trồi lên lấy hơi, rồi lại tiếp tục.

Sau đây là một số biện pháp xử lý tình huống khi gặp nguy cấp:

1. KHI BỊ NẠN NHÂN NẮM CỔ TAY

Xoay cho một cạnh của cổ tay về phía tiếp xúc giữa ngón cái và bốn ngón còn lại của nạn nhân. Sau đó giựt mạnh: Cổ tay của ta sẽ tuột ra khỏi bàn tay nắm của nạn nhân.

● Tìm cách xoay cổ tay về phía tiếp xúc giữa các ngón tay. Cố gắng dùng lực để giựt ra.

● Giựt mạnh theo chiều mũi tên, cổ tay của ta sẽ tuột ra khỏi tay nạn nhân (hình 26).

Hình 26

2. KHI BỊ NẠN NHÂN NẮM MỘT CHÂN.

Co chân bị nắm lại, dùng chân kia đạp mạnh vào cằm của nạn nhân. Ngay lập tức, nạn nhân sẽ buông tay ra (hình 27).

Hình 27.1

Hình 27.2

3. KHI BỊ NẠN NHÂN BẤU CHẶT LẤY CỔ.

Hít một hơi thật dài và lặn xuống sâu thêm cho họ buông ra. Nếu nạn nhân nhất định không buông, ta chắp hai tay lại như tư thế cầu nguyện, rồi hất bụng lên trên cao (hình 28).

Trong một lần bơi ra cứu một nhóm bạn nữ đang bị sụp hố ở ngoài biển Long Hải, anh Huỳnh Toàn (Tổng liên đoàn trưởng Liên đoàn Sao Bắc Đẩu TP. Hồ Chí Minh) đã bị một bạn nữ ôm cứng. Nhờ biết sử dụng phương pháp trên, anh đã thoát ra được vòng tay của bạn nữ ấy và còn cứu được tất cả các bạn nữ ấy vào bờ một cách an toàn.

Hình 28

4. KHI BỊ NẠN NHÂN ÔM CHẶT TỪ PHÍA SAU.

Lần tìm đến ngón út của nạn nhân và bẻ ngược mạnh về phía sau, nạn nhân sẽ buông ta ra ngay tức khắc (hình 29).

Hình 29

5. KHI BỊ NẠN NHÂN ÔM NGANG NGỰC.

Vít đầu nạn nhân vào phía mình, đồng thời dùng đầu gối chống vào bụng họ. Nếu họ chưa buông, ta lấy lòng bàn tay tì vào cằm nạn nhân mà đẩy ra (hình 30.1 - 30.2)

Hình 301.1

Hình 30.2

6. KHI BỊ NẠN NHÂN ÔM CỨNG HAI TAY

Trụt xuốt, dùng hai vai hích mạnh tay nạn nhân. Dùng tay phải đẩy họ ra sau và đầu gối trái tì vào bụng (hình 31.1 và 31.2).

Hình 31.1

Hình 31.2

Dùng cách xử lý trên tuy có phần “thô bạo”, nhưng lại hết sức cần thiết trong tình huống nguy cấp.

Nếu không kịp thời xử lý, chúng ta sẽ nhanh chóng bị đuối sức và tuyệt vọng. Lúc ấy, cái chết sẽ ập đến với chúng ta rất bất ngờ.

LƯU Ý: Trong trường hợp cần thiết, ta có thể đấm vào gáy cho nạn nhân ngất đi để việc cấp cứu được dễ dàng.

7. GỠ HAI NGƯỜI ĐANG ÔM CỨNG NHAU.

Đôi khi, có trường hợp bạn A bơi ra cứu nạn nhân. Nhưng bạn A lại bị nạn nhân ôm chặt cứng và có nguy cơ bị đuối sức.

Lúc này, ta phải bơi vòng ra sau lưng bạn A, vòng hai tay ôm cằm của bạn A làm điểm tựa, dùng một chân đạp vào háng nạn nhân, cùng một lúc đạp mạnh chân kia vào ngực của nạn nhân để nạn nhân rời ra xa. Sau đó ta tìm cách dìu nạn nhân vào bờ (hình 32).

Hình 32

CHƯƠNG BỐN
HỒI SỨC (TÁI LẬP LẠI SỰ SỐNG)

Có nhiều khi, nạn nhân tuy đã được cứu ra khỏi nước nhưng vẫn không thoát được tử vong. Phần lớn là do một trong những nguyên nhân sau:

● Nạn nhân không được săn sóc kịp thời (như uống nước quá nhiều hoặc ngưng thở quá lâu)

● Do CỨU HỘ VIÊN xử lý quá chậm hoặc xử lý không đúng các thao tác KỸ THUẬT HỒI SỨC để tái lập lại sự sống.

Ta cũng nên nhớ rằng, thời gian và tốc độ với người chết đuối phải được tính từng phút.

● Phút thứ nhất: Nạn nhân bị mất thở.

● Phút thứ 2 − 3: Nạn nhân thở dưới nước.

● Phút thứ 4: Nạn nhân bị mất cảm giác và tim ngừng đập.

● Phút thứ 5 - 7: Nạn nhân chết. Nhưng vẫn còn hy vọng cứu sống được.

● Phút thứ 8 – 15: Nạn nhân chết hẳn. Hết hy vọng cứu sống.

Cho nên, một cấp cứu viên phải hết sức khẩn trương cấp cứu và hồi phục nạn nhân trong khoảng 5 - 7 phút trở lại (kể từ lúc nạn nhân ngưng thở), bằng các phương pháp HÔ HẤP NHÂN TẠO phù hợp, để ứng phó trong những trường hợp cần thiết.

Có nhiều phương pháp HÔ HẤP NHÂN TẠO, nhưng không cần phải thực hiện tất cả. Chỉ nên chọn MỘT phương pháp nào mà ta cảm thấy là đưa đến hiệu quả cao nhất và phù hợp nhất để thực hiện.

Đôi khi ta còn phải hô hấp nhân tạo ngay khi tiếp xúc với nạn nhân giữa dòng nước, kẻo nếu không, khi kéo được nạn nhân vào đến bờ thì đã muộn (hình 33).

Hình 33

ĐIỀU ĐẦU TIÊN PHẢI LÀM ĐỂ HỒI SỨC LÀ:

Xốc nước nhanh chóng (không quá 10 giây) cho nạn nhân bằng cách để cả người nạn nhân vắt qua vai CẤP CỨU VIÊN (phần bụng của nạn nhân đè lên vai CẤP CỨU VIÊN). Nên kết hợp vừa xốc nước vừa chạy tới chỗ bằng phẳng để đặt nạn nhân nằm xuống.

Hồi sức (tái lập lại sự sống)

Hình 34

Ví dụ như ở ngoài biển, khi ta bơi dìu được nạn nhân vào đến chỗ mực nước hơi cạn (khoảng ngang đầu gối) là vác ngay nạn nhân lên vai để vừa xốc nước vừa chạy tiếp lên đến bờ (hình 34).

Nới rộng hay cởi bỏ quần áo để tránh sự làm nghẹt cơ quan hô hấp.

- Cạy miệng nạn nhân, lấy khăn sạch móc hết đờm dãi và những chất dơ đang có trong miệng.

Trong sách này, tôi xin tạm giới thiệu 4 phương pháp HÔ HẤP NHÂN TẠO phổ biến nhất để các bạn tùy cơ ứng biến. Đó là:

1. Sylvester

2. Schaeffer

3. Nielsen

4. HÀ HƠI THỔI NGẠT kết hợp ẤN TIM NGOÀI LỒNG NGỰC.

1. PHƯƠNG PHÁP SYLVESTER

Phương pháp này do ông Sylvester nghĩ ra và hướng dẫn cho các CẤP CỨU VIÊN đương thời. Được bác sĩ Marshall Hall đề nghị phổ biến và sử dụng rộng rãi vào năm 1856.

Cách làm như sau:

● Nạn nhân nằm ngửa trên mặt phẳng cứng.

Nâng cao vai nạn nhân (bằng gối hay mền cuộn tròn..).

● Đầu nạn nhân hơi ngửa về sau, cằm hướng lên trên. CẤP CỨU VIÊN quỳ gối phía trước đầu nạn nhân, nắm chặt hai cổ tay nạn nhân.

a. Thở ra:

Đặt hai cánh tay của nạn nhân gập lại đặt lên trên giữa ngực. CẤP CỨU VIÊN nghiêng mình về phía trước, tay của CẤP CỨU VIÊN thật thẳng nhấn mạnh xuống xương sườn để ép phổi tống không khí ra ngoài (hình 35).

Hình 35

b. Hít vào:

CẤP CỨU VIÊN ngả người ra sau đến khi mông ngồi lên gót chân, đồng thời kéo bẹt 2 tay nạn nhân ra cho đến khi chấm đất. Động tác này nâng cao các xương sườn lên, làm cho không khí đi vào phổi.

Làm khoảng từ 15 đến 20 lần trong 1 phút.

PHƯƠNG PHÁP NÀY ÁP DỤNG CHO CÁC BÀ ĐANG MANG THAI HAY BỊ VẾT THƯƠNG NƠI BỤNG.

2. PHƯƠNG PHÁP SCHAEFFER

Do giáo sư bác sĩ E. Charpey Schaeffer của Đại học đường Edinburgh nghĩ ra năm 1903. Phương pháp này hiệu quả hơn phương pháp trước, tương đối giản dị và ít mệt nhọc.

Cách làm như sau:

a. Đặt nạn nhân nằm sấp trên một tấm ván, phiến đá phẳng, trên một ghế dài (miễn sao bằng phẳng và chắc chắn là được), tay đưa lên phía đầu, mặt ngoảnh về một bên.

b. Chèn giữa hai hàm răng một miếng nút chai hay một miếng gỗ nhỏ có buộc dây, cố để giữ đường thông hơi trong suốt quá trình săn sóc (đây là để đề phòng lúc nạn nhân tỉnh lại, có thể nuốt vật chèn răng này).

c. CẤP CỨU VIÊN quỳ phía sau nạn nhân, hai đầu gối tì xuống đất, hoặc ngồi nhẹ lên bắp chân nạn nhân (trong trường hợp nạn nhân nằm trên ghế), và đặt 2 bàn tay xòe trên lưng nạn nhân: Phía trên khung xương chậu, hai ngón tay cái có thể giáp nhau, các ngón khác áp chặt vào hai bên sườn của nạn nhân, phía dưới các xương sườn cụt một chút (đừng để tay bị tì lên gan).

d. Nhô người lên, hai tay tì mạnh lên lưng nạn nhân, với sức nặng của thân mình và đếm nhẩm trong 2 giây. Cử động này có mục đích làm ép bụng nạn nhân, làm cho hoành cách mô bị đẩy mạnh lên cao, ép xuống phổi lại, tống khí độc ra ngoài. Đếm xong lại từ từ trở lại tư thế đầu. Khi buông ra, hoành cách mô hạ xuống, phổi nới rộng, khí trong lành tràn vào. Và rồi cứ tiếp tục như trên (từ 15 đến 20 lần trong 1 phút) cho phù hợp với nhịp thở bình thường của mình (THỞ RA ấn xuống, HÍT VÀO ngả người ra sau).

e. Khi nạn nhân đã dần dần hồi tỉnh, đã thoi thóp thở ra được, vẫn phải tiếp tục không ngừng việc cấp cứu. Nhưng cần phải để ý, khi nạn nhân hít vào, phải nhấc tay hẳn ra để nạn nhân thở được dễ dàng (hình 36).

Hình 36

3. PHƯƠNG PHÁP NIELSEN

● Đặt nạn nhân nằm sấp trên mặt đất cứng.

● Đầu nghiêng và gối cằm lên hai bàn tay sấp lại với nhau.

● Kéo lưỡi nạn nhân ra để thông khí.

● CẤP CỨU VIÊN quỳ gối trước đầu nạn nhân.

● Bắt đầu hô hấp bằng sự thở ra (hình 37).

Hình 37

a. Thở ra:

CẤP CỨU VIÊN đặt hai bàn tay lên lưng nạn nhân: Hai ngón tay cái đụng vào nhau, canh sao cho bàn tay nằm ở dưới đường vòng ngực (đường chạy giữa nách nạn nhân), hai cánh tay thẳng ra rồi nghiêng mình về phía trước gây áp lực mạnh trên lưng nạn nhân, rồi buông ra từ từ (từ 2-3 giây).

b. Hít vào:

CẤP CỨU VIÊN lui mình mình về phía sau, lướt bàn tay trên cánh tay nạn nhân. Nắm hai cánh tay của nạn nhân trên khuỷu tay (cùi chỏ), rồi kéo về phía mình (giữ y như vậy khoảng 2-3 giây), kế đó đặt hai tay nạn nhân xuống đất. Như vậy là hết trọn một chu kỳ (thở ra và hít vào).

Ta nên tính mỗi phút làm 12 chu kỳ như vậy là đạt yêu cầu. Ở trẻ em ta làm từ 14 – 16 lần trong một phút, vì trẻ em thở nhanh hơn người lớn.

Hình 38

Nên tùy vào nạn nhân lớn hay nhỏ mà gây áp lực lên lưng mạnh hay nhẹ.

4. PHƯƠNG PHÁP “HÀ HƠI THỔI NGẠT” KẾT HỢP “ẤN TIM NGOÀI LỒNG NGỰC”

● Đây là phương pháp dân gian ở nhiều nơi trên thế giới, đã có từ trước thế kỷ 18 (không rõ tác giả). Phương pháp này hiệu quả nhất so với 3 phương pháp trên, bởi vì:

- Không bị mất sức như các phương pháp khác.

- Có thể áp dụng cho mọi lứa tuổi.

Thông khí theo ý muốn và không khí này có độ ấm, có một phần thán khí (CO₂), và hỗn hợp khí này có tác dụng kích thích trung khu thần kinh hô hấp.

● Lưu lượng khí được thổi vào có thể lên đến 1.500cm³, trong khi các phương pháp khác chỉ có khoảng 125cm³ khí cho mỗi động tác.

Tuy nhiên, phương pháp này thoạt trông có vẻ hơi mất vệ sinh (có thể trực tiếp lây các bệnh truyền nhiễm bằng đường hô hấp giữa CẤP CỨU VIÊN và nạn nhân, nếu một trong hai người đang có bệnh truyền nhiễm sẵn trong người) và KHÔNG THỂ THỰC HIỆN ĐƯỢC khi nạn nhân có vết thương ở các nơi như: cổ, miệng, ngực, xương sườn, cột sống.

Cách làm như sau:

1. Đặt nạn nhân nằm ngửa, lấy ngón tay (có quấn khăn mùi soa) làm sạch miệng và cổ họng nạn nhân, móc hết ngoại vật và đờm dãi ra, kéo lưỡi để không làm bít cuống họng.

2. CẤP CỨU VIÊN quỳ gối trước mặt bên đầu nạn nhân, lòn một tay dưới cổ để nâng đầu lên. Sau đó đặt ngón tay cái vào góc miệng vào kéo hàm dưới vừa nhấc lên cao. Tay trái đẩy đỉnh đầu nạn nhân ngửa ra phía sau theo thế “cằm chỉ thiên”. Có thể chêm dưới bả vai gối cao hoặc mền cuốn tròn.

Hình 39

Ghi chú: “Cằm chỉ thiên” sẽ làm cho đường khí quản không bị gấp khúc tạo cho công việc cấp cứu được dễ dàng.

3. Dùng ngón cái và ngón trỏ của bàn tay trái bịt chặt mũi nạn nhân lại. Có thể dùng một miếng vải mỏng đặt lên miệng nạn nhân cho CẤP CỨU VIÊN có thể cảm thấy yên tâm hơn.

CÁCH HÀ HƠI THỔI NGẠT

- CẤP CỨU VIÊN hít sâu không khí vào và áp miệng mình thổi vào miệng nạn nhân cho đến khi thấy lồng ngực nạn nhân nhô lên (khoảng 5 giây).

- Khi lồng ngực nhô lên cao, ta lấy miệng ra để không khí từ phổi thoát ra ngoài (hình 40).

Hình 40

CÁCH ẤN TIM NGOÀI LỒNG NGỰC

Sau đó, CẤP CỨU VIÊN đặt hai bàn tay (khoảng ⅓ dưới) chồng lên nhau trên xương ức của nạn nhân, quỳ gối, hai cánh tay thẳng. Vai-cánh tay-bàn tay: hợp thành một đoạn thẳng vuông góc với lồng ngực của nạn nhân.

- Ép mạnh lồng ngực bằng sức nặng của cơ thể CẤP CỨU VIÊN xuống xương ức của nạn nhân, làm cho xương ức cùng lồng ngực của nạn nhân bị lún xuống khoảng từ 2-3 cm.

- Mỗi đợt ấn là 15 cái trong 10 giây.

Như vậy, cứ mỗi 15 giây, CẤP CỨU VIÊN sẽ thực hiện một chu kỳ gồm 2 hơi thổi và 15 cái ấn tim. Tiếp tục thực hiện thêm 3 chu kỳ nữa rồi kiểm tra nạn nhân trở lại. Nếu nạn nhân chưa hồi phục, cứ tiếp tục kiên trì thực hiện việc hô hấp và cứ sau vài phút sẽ kiểm tra lại một lần.

Nếu có 2 CẤP CỨU VIÊN thì ta cũng làm thao tác giống như trên nhưng chỉ thổi 1 hơi (phải thổi tương đối mạnh). Thổi từ 10 đến 12 lần trong 1 phút. Còn người thứ hai thì quỳ đối diện để làm thao tác ấn tim. Tư thế và độ sâu ấn tim giống như trên, nhưng lưu ý là trong khi người này ấn tim thì người kia phải buông ngón tay bịt mũi nạn nhân ra.

Hình 41

Ấn tim phải đều và nhịp nhàng, khoảng 60 đến 80 lần trong 1 phút và xen kẽ với việc thổi. Tức là, cứ mỗi lần thổi là 5 lần ấn tim (ấn tim thì không thổi, và ngược lại: thổi thì không ấn tim). Sau mỗi lần ấn tim, nhấc nhẹ tay lên cho lồng ngực trở lại vị trí bình thường.

MỘT SỐ LƯU Ý QUAN TRỌNG KHI LÀM CÁC ĐỘNG TÁC HÔ HẤP NHÂN TẠO:

Đừng mất can đảm, đừng nản lòng. Phải kiên nhẫn làm trong nhiều giờ, nếu cảm thấy còn có hy vọng cứu sống được. Trường hợp nếu thấy các phần môi, vai, lưng, bụng, ngón tay... bị bầm tím thì đành chịu, coi như hết hy vọng cứu sống. Đừng hô hấp nữa! Vô ích.

Nếu có nhiều người đứng xung quanh, hãy nhờ họ cởi quần áo cho nạn nhân, xoa bóp và đắp ấm cho nạn nhân, nhưng vẫn phải tiếp tục việc hô hấp như thường.

Không nên cho nạn nhân uống nước, chỉ khi nào nạn nhân có dấu hiệu tỏ ra rằng nạn nhân đã được cứu sống thì có thể cho nạn nhân uống một chút nước nóng, nhưng phải thật từ từ. Cấm tuyệt đối không được cho nạn nhân uống rượu.

Cho người đi gọi ngay cấp cứu hoặc bác sĩ càng sớm càng tốt.

TÓM TẮT NHỮNG ĐIỀU NÊN LÀM VÀ NHỮNG ĐIỀU KHÔNG NÊN LÀM KHI CẤP CỨU ĐUỐI NƯỚC

Những điều nên làm

1. Đưa sào, liệng phao, dùng thuyền ghe...

2. Cởi quần áo nạn nhân và lau khô khi mang ra khỏi nước và xốc nước trong quá trình đưa nạn nhân từ bờ (sông hoặc biển) đến vị trí cần thiết để hô hấp nhân tạo.

3. Phải giữ hơi ủ ấm nạn nhân (kể cả những khi trời nắng nóng), bởi vì khi mới vớt lên khỏi nước, nạn nhân thường rất bị lạnh và nhiệt lượng cơ thể giảm rất mau.

4. Để đầu thấp và nghiêng qua một bên cho nước chảy ra ngoài.

5. Trong quá trình làm hô hấp nhân tạo cho nạn nhân, ĐỪNG QUÁ TỰ TIN NƠI SỨC MÌNH. Phải tranh thủ cho người đi kêu công an khu vực, bác sĩ địa phương, nhờ đến trạm cứu thương, cơ quan y tế, đội dân phòng, sở cứu hỏa cùng những người có hiểu biết về vấn đề này... tiếp sức cho ta, và nếu có thể được thì cho người đi mượn ống hít, ống thở. Nên nhớ rằng, mọi cử động đều phải VÔ CÙNG MAU LẸ, vì cứ mỗi một giây trôi qua là nạn nhân lại bước thêm một bước sâu thêm vào cõi chết.

Những điều không nên làm

1. Chưa được huấn luyện đặc biệt về môn CẤP CỨU ĐUỐI NƯỚC thì không nên nhảy xuống nước một cách vội vã, nếu thấy do dự.

2. Nếu nạn nhân bị đuối xa bờ quá 50m, không nên chủ quan nhảy xuống nước ngay, cho dù là bơi giỏi.

3. Đừng phí thì giờ lăn tròn nạn nhân hoặc tìm cách tống nước ra ngoài khỏi phổi, vì số nước nếu có vô phổi cũng không đáng kể, hơn nữa, nước ấy sẽ chảy ra theo động tác hô hấp nhân tạo.

CHƯƠNG NĂM
MỘT SỐ BÀI LUYỆN TẬP DÀNH CHO CỨU HỘ VIÊN CẤP CỨU ĐUỐI NƯỚC

Bài tập 1: CỞI QUẦN ÁO

A. TRÊN BỜ

Tập cởi quần áo cho thật nhanh trong khoảng từ 15 – 20 giây. Mắt luôn để ý đến nạn nhân.

Trường hợp quá cấp bách, ta cởi các áo nặng, giày, lộn các túi áo ra cũng được.

Hình 42

Nhảy xuống nước kiểu nhảy chúi sẽ nhanh hơn được một chút, nhưng sẽ khó phán đoán được vị trí của nạn nhân (hình 42).

Nhảy kiểu cho chân xuống trước thì con mắt chúng ta sẽ theo dõi sát được vị trí và tình trạng của nạn nhân hơn (hình b).

B. DƯỚI NƯỚC:

Vừa nín thở vừa cởi hết đồ Tây và giày vớ ra (hình 43).

Hình 43

Nếu không kịp thời gian, ta phải tập đi tập lại nhiều lần cho thuần thục

Bài tập 2: NÉM DÂY

● Làm một cái đích cách xa chỗ ta đứng khoảng 10 - 12 mét. Ném sao cho đầu dây trúng đích.

Cần tập luyện nhiều lần sao cho thành thạo (hình 44).

Hình 44

Bài tập 3: NHẢY XUỐNG NƯỚC

Nhảy chân xuống trước và bơi ngay tới đích (hoặc một nạn nhân tưởng tượng) cách xa khoảng 15 - 20 mét (hình 45).

Hình 45

Bài tập 4: CÁC KIỂU BƠI PHỨC TẠP

(Dùng để khắc phục tình trạng vọp bẻ và một số khó khăn gặp phải khi CẤP CỨU ĐUỐI NƯỚC).

● Bơi không dùng tay (tay trói chắp sau lưng hoặc trước bụng): Bơi nhái (hình 46).

Hình 46

● Bơi không dùng chân (trói chân lại): Bơi bướm (hình 47).

Hình 47

Bơi không dùng tay và chân (trói cả hai lại): Bơi lượn sóng kiểu cá heo (còn gọi là bơi kiểu người cá) (hình 48).

Hình 48

● Bơi ngửa, tay giơ cao khỏi nước (có thể cầm một vật và bảo quản vật đó sao cho khô ráo trong suốt quá trình bơi) (hình 49).

Hình 49

● Bơi như trên nhưng bơi sấp (hình 50).

Hình 50

● Bơi mặc cả quần áo hay mặc một phần.

● Bơi kéo một người bạn: Giữ dưới nách, đầu hoặc dưới cánh tay (hình 51, 52, 53).

● Hai người dìu một người bạn bị mệt: xốc nách hoặc vai.

Hình 51

● Chạy dưới nước. Sau đó đẩy người cho lướt đi.

Hình 52

● Trò chơi dưới nước: Tạt nước, giựt đuôi, gồng...

Hình 53

Hình 54

● Nhảy dưới nước như cá heo: phóng nhổm lên và ngụp xuống.

Hình 55

● Lộn ngược giống như môn thể dục xà đôi.

Hình 56

● Bơi hai ba người thành đoàn tàu.

Hình 57

Bài tập 5: LẶN

Thường thường lặn rất nguy hiểm, vì chúng ta có thể nhịn đói, nhịn khát được vài ngày, nhưng không thể nhịn thở được một giờ. Hơn nữa, nếu nín thở lâu, nếu không bị ngộp, thì cũng có thể sinh ra nhiều biến chứng quan trọng nơi não, tim và phổi.

Tuy nhiên, chúng ta có thể tránh được những tai nạn trong khi lặn, hoặc tránh được những di hại do sự lặn sẽ gây ra, nếu chúng ta theo đúng những lời chỉ dẫn sau đây của phương pháp J. De Lalyman.

1. TRƯỚC KHI LẶN:

Làm một cử động thở thật mạnh cho khí độc thoát ra hết. Hít vào thường, khép chặt tiểu thiệt (cửa chặn lối thông giữa hốc mũi và khoang miệng).

Hình 58

2. TRONG KHI LẶN:

Giữ nguyên tiểu thiệt ở vị trí cũ cho tới khi cảm thấy ngột ngạt thì:

- Hạ tiểu thiệt xuống, nhưng vẫn ngậm miệng.

- Thở nhè nhẹ bằng mũi.

- Khép tiểu thiệt lại như cũ.

Khi nào lại thấy ngột ngạt thì lại làm như trên, cho tới khi hết hơi thì đừng cố gắng thêm, phải lên ngay.

Thường thì chúng ta lặn được khoảng chừng 1 phút là khá lắm rồi. Những người thợ lặn chuyên đi mò ngọc trai thì có thể lặn được 5 phút. Kỷ lục thế giới hiện nay có thể hơn 10 phút. Còn bạn thì bao nhiêu?

Khi lặn, ta cảm thấy ngột ngạt vì trong phổi đã có nhiều thán khí, nhờ sự thở nhẹ bằng mũi, thán khí sẽ theo đó ra ngoài. Tiếp theo, phần dưỡng khí dự trữ sẽ phân phối đồng đều trong toàn cơ quan hô hấp.

Nếu tiểu thiệt được khép chặt cẩn thận, nước sẽ không tràn vào hốc mũi làm ta bị sặc.

TẬP LUYỆN

Mới xem qua những lời chỉ dẫn trên đây, có lẽ một số người vội cho là khó thực hành được. Nhưng thực ra, việc tập luyện không có gì là phiền phức cả.

Thoạt tiên, ta có thể tập bằng cách ngâm đầu trong một thau nước sạch, mắt mở, nín thở từng thời gian ngắn một. Sau đó luyện cách áp lưỡi lên hàm ếch (cử động này làm cho tiểu thiệt ngăn cách đường thông giữa hốc mũi và hầu). Giữ như vậy trong khi ngâm đầu trong nước, cho đến lúc cảm thấy ngột ngạt mới thở ra từ từ bằng mũi.

Hãy tính thời gian ban đầu là bao nhiêu giây? Sau đó nâng dần kỷ lục của cá nhân lên theo sự luyện tập trong nhiều ngày. Nếu bạn có tính chịu khó trong lúc tập luyện để trở thành thói quen. Đến khi lặn xuống nước thật sự, bạn sẽ không thấy gì là khó khăn cả.

Sau đó, ta đến hồ bơi hoặc bờ sông nào đó (có mực nước cạn khoảng ngang bụng). Tập hụp người xuống nước như hình vẽ dưới đây (giữ theo kỷ lục cao nhất của chính mình có thể đạt được).

Hình 59

Tiếp theo, bạn thử cúi xuống lấy một vật nào đó (như cục đá hay xâu chìa khóa chẳng hạn) ở dưới đáy. Sau đó, co chân lại. Hai tay vòng ôm chặt lấy chân, người co rúm lại và để cho nó tự nổi hoặc chìm như hình vẽ. Thử như vậy trong thời gian được khoảng bao lâu? (hình 60)

Hình 60

Nếu chúng ta có một nhóm bạn bao gồm nhiều người. Hãy xếp hàng dọc và đứng dang chân để cho người tập lặn vượt qua hàng người đó. Ban đầu là ít người, sau đó là càng lúc càng nhiều người (hình 61).

Hình 61

Nếu bạn trang bị được ống thở và chân nhái, hãy tập luyện với ống thở. Kẻo không, trong tay có vật dụng hiện đại mà bản thân lại không biết sử dụng thì thật là uổng phí (hình 62).

Hình 62

Ở một trình độ cao, ta có khả năng lặn xuống được độ sâu khoảng 2m trở lên, có mở mắt để tìm kiếm một vật (hòn đá chẳng hạn), chỉ ngoi lên mặt nước khi thấy ngộp, và thở nhanh rồi lặn tiếp... (lặn đầu chúc xuống trước sẽ được nhanh hơn) (hình 63).

Hình 63

CHÚ Ý

● Tập luyện nào cũng CẦN PHẢI CÓ ĐIỀU ĐỘ, không nên thực hiện quá sức sẽ không đem lại hiệu quả, đôi khi còn có hại nữa.

● Trong khi lặn không được thở bằng miệng nếu không có thiết bị ống thở.

LỜI TÂM NGUYỆN CỦA TÁC GIẢ

Bạn thân mến,

Như vậy bạn đã đọc đến trang sách cuối cùng rồi đó. Giá mà bạn hiểu được hết những tâm tư và trăn trở của tôi muốn gửi gắm cho các bạn thông qua quyển sách này.

Mỗi ngày, khi nghe báo đài đưa tin về diễn biến lũ lụt ở các nơi với con số người chết và mất tích ngày càng gia tăng, tôi đã không cầm được nước mắt vì đau lòng. Sự mất mát chia ly không ai muốn xảy ra. Có nhiều lúc chúng ta không thể làm khác hơn được. Nhưng phần lớn, chúng ta vẫn có thể làm được một điều gì đó để giảm đi sự mất mát vì tử vong. Chúng ta có thể để trôi mất của cải, nhưng cố gắng không để mất mát con người, vì con người là vốn quý nhất. Đôi khi vì hay đổ thừa cho hoàn cảnh xui xẻo, mà có một số người đã phó mặc cho số phận, cho rằng sống chết là do ông Trời.

Không chịu phấn đấu để rèn luyện thì sẽ không có cơ hội cứu mình và cứu người. Tôi đã từng thoát chết và tôi mong mỏi rằng các bạn trẻ cũng phải làm được một điều gì đó thật có ích cho cuộc đời sau khi được rèn luyện.

Trần Thời

TÀI LIỆU THAM KHẢO

● Tài liệu huấn luyện - Hội Chữ Thập Đỏ TP. Hồ Chí Minh - 1996.

● Boy scouts handbook of America - Copyright 1997. Fieldbook of America - Copyright 1995.

● Bảo vệ sức khỏe của TS. Y khoa H. O. Swartout - NXB Thời Triệu - 1974.

● Tập luyện bơi lội của Nguyễn Văn Đào - Trung tâm sản xuất học liệu - 1974.