Thông tin

Đạo của người chạy bộ

Tác giả: Gary Dudney

Dịch giả: Minh Vũ

Số trang: 400

Kích thước: 13.5x20.5 cm

Phát hành: Huy Hoàng

Năm xuất bản: 01-2019

E-book này được thực hiện trên tinh thần thiện nguyện, phi lợi nhuận và phục vụ cộng đồng người đọc chưa có điều kiện mua sách giấy.

Bạn nên mua sách giấy để ủng hộ đơn vị xuất bản và thưởng thức trọn vẹn tác phẩm.

Lời đề tặng

Dành tặng cho Cassie, Barney, Hobbs, Jubilee, Bonkers, Sebastian, Hermes và Patches - Những người đã chỉ dẫn cho tôi.

Và xin gửi lời cảm ơn chân thành tới những người đã đồng hành cùng tôi trên nhiều dặm đường:

David Nakashima, Jeff Harber, Richard Schwarz, Karen Cruz, Kathleen Bortolussi, Robert Josephs, đặc biệt là người bạn rất tuyệt vời, Rob Mann.

Tác giả tận hưởng khoảng thời gian giải lao sau khi băng qua cây cầu nổi tiếng No Hands trong cuộc thi chạy bộ “Western States 100 Mile Endurance Run”.

Phần mở đầu
Nhảy ra khỏi cuộc đời

“Người lữ hành chân chính không có kế hoạch cụ thể và cũng không có đích đến. “

- Lão Tử, Đạo đức kinh -

Hãy tưởng tượng bạn đang mang một chiếc ghế ra khỏi phòng ăn rồi đặt nó vào giữa phòng khách. Bây giờ bạn cởi giày ra và ngồi lên chiếc ghế, giữ cho thật thăng bằng. Bạn nhảy ra khỏi chiếc ghế, xuống tấm thảm hoặc sàn gỗ cứng, chùng đầu gối lại một chút để giảm lực phản chấn.

Chẳng khó khăn gì cả phải không nào? Điều này không làm bạn phải suy nghĩ nhiều, cũng chẳng tạo cho bạn chút hào hứng nào cả, càng không có nhiều hứa hẹn. Nó cũng chẳng khơi gợi được niềm đam mê của bạn. Đương nhiên nó cũng không thay đổi cuộc đời bạn, dù có ai đó đang nhìn bạn nhảy thì họ cũng chỉ thấy bạn có vẻ buồn cười mà thôi.

Bây giờ bạn hãy tưởng tượng trong lần nhảy thứ hai, thay vì như lần trước, bạn hãy nghĩ mình nhảy từ thành một cây cầu bắc qua hẻm núi, sâu phía dưới là dòng sông cuồn cuộn chảy. Người ta gọi đó là nhảy bungee. Bạn đứng đó trong tâm trạng phấn khích. Bạn thấy gió lùa qua mặt, tim đập thình thịch trong lồng ngực. Ánh sáng mặt trời chói chang tràn xuống. Hẻm núi phía dưới trông thật kỳ dị. Tất cả các giác quan của bạn căng ra. Bạn có thể nhìn thấy những vệt nước lấp lánh ánh bạc trên mặt sông xanh đang cuộn chảy như thể bạn đang nhìn nó qua một chiếc kính thiên văn. Phía sau bạn, những chiếc xe rồ ga trên thành cầu nghe như những đầu máy xe lửa đang gầm rú, bạn có thể ngửi thấy mùi khí xả nồng nặc từ động cơ của chúng.

Lúc này bạn cảm thấy dây an toàn siết chặt người bạn, móc khóa đa năng cũng đã sẵn sàng. Cả thế giới bỗng thu hẹp về một tiêu điểm duy nhất: Bạn đã đủ dũng khí và tập trung cho cú nhảy. Trong đời bạn, chưa từng có điều gì như vậy, và cả sau này cũng thế. Mọi thứ lúc này đều đã đâu vào đấy. Bạn tập trung tất cả đam mê của mình, lắng nghe những tiếng đếm ngược cuối cùng, cảm nhận cảm xúc ngập tràn mênh mông trong lòng, và bạn nhảy ra khỏi thành cầu ngay vào khoảnh khắc ấy. Bạn nhảy ra khỏi cuộc đời trước đây của bạn và bước vào một cuộc đời mới nhờ một cú nhảy bungee.

Vậy thì điều mấu chốt là thế này: Những trải nghiệm về chạy bộ mà bạn đang có lúc này giống như nhảy khỏi chiếc ghế đặt trong phòng khách nhà bạn. Những trải nghiệm mà bạn sẽ có sau khi đọc cuốn sách này giống như một cú nhảy bungee. Bạn sẽ học được cách nghĩ về chạy bộ và làm thế nào để khám phá ra tất cả các tiềm năng phong phú còn tiềm ẩn trong việc chạy bộ.

Không quan trọng bạn là một người chạy bộ bình thường hay một vận động viên chuyên nghiệp 10K¹, một người chạy bộ địa hình, một người chạy đua trong bùn, một người nhiều lần hoàn thành quãng đường của chạy marathon, một người chạy bộ bền bỉ hay người chạy bộ cường độ cao. Trải nghiệm chạy bộ của tất cả mọi người sẽ được biến chuyển và tăng cường. Bạn sẽ học được cách mang cảm xúc, đam mê và tất cả sự tận tụy tới việc chạy bộ của bạn. Bạn sẽ học được cách hiện diện đầy đủ trong những giây phút hiện tại, để sống một cuộc đời trọn vẹn ý nghĩa trong thế giới này, để chạy với Đạo của chính mình.

Chạy bộ có nhiều điều đáng nói hơn tổng thể các thành phần của nó. Mặt thể chất của chạy bộ khá đơn giản, nhưng những yếu tố tâm lý, cảm xúc, chiều hướng triết học của việc chạy bộ lại không biểu hiện rõ. Cuốn sách này sẽ giúp sự hiểu biết của bạn về những khía cạnh của việc chạy bộ sâu sắc hơn, cho bạn thấy cách kết nối với những niềm đam mê và khát vọng lớn lao trong cuộc đời bạn, và giúp bạn biết cách đối phó với những thách thức trong cuộc sống. Bạn sẽ có động lực để chạy, háo hức được chạy và sẵn sàng thay đổi cuộc sống của mình nhờ việc chạy bộ.

Trong những trang sách này, bạn sẽ khám phá ra cách thức hoạt động kết nối với chánh niệm, sự tích cực, thư giãn, triết lý hiện sinh, khái niệm về Đạo, các yếu tố tự nhiên của Phật giáo, và các lĩnh vực khác của cuộc sống như tình bạn. Mỗi quan điểm mới sẽ cho bạn thấy được các khả năng phong phú, nâng cao nhận thức của bạn và quá trình tự nhận thức có thể được hình thành trong chạy bộ. Bạn sẽ học được các cách suy nghĩ mới về những mục tiêu và những gì thực sự quan trọng trong quá trình thiết lập và đạt được các mục tiêu đó. Bạn sẽ học cách đối phó với những yêu cầu đặc biệt của cuộc đua. Bạn sẽ thấy tình bạn mà bạn có được trên đường chạy là độc nhất vô nhị. Bạn sẽ khám phá ra lợi ích đặc biệt trên đường chạy và học cách trở thành một “quái vật đường đua”. Bạn sẽ thấy hoạt động chạy bộ của nhiều người như là suối nguồn tươi trẻ cho sức khỏe và tuổi xuân.

Nếu việc chạy bộ khiến bạn chỉ thấy nhàm chán hoặc giống như bạn phải làm thêm việc thì cuốn sách này sẽ giúp bạn quay trở lại và thấy việc chạy bộ trong một nguồn sáng hoàn toàn mới. Nếu bạn đã từng đầu hàng trong quá trình tập luyện, mất ý chí, hay thậm chí bỏ cuộc trong một cuộc chạy marathon, cuốn sách này sẽ cho bạn rất nhiều cách để gắn bó với kế hoạch đã đề ra, và khi việc chạy bộ trở nên khó khăn thì bạn sẽ tìm thấy phương pháp để giải quyết nó.

Vì thế đừng bận tâm tới chiếc ghế trong phòng ăn. Hãy ra khỏi phòng khách, bước ra khỏi cửa. Hãy để ánh mặt trời chiếu rọi vào mình, cảm nhận từng cơn gió lướt qua mặt, gợi lên niềm đam mê trong bạn. Sau đó, đừng chỉ nhảy ra khỏi bậc cửa nhà bạn mà hãy thả mình vào bầu không khí trong lành.

VÌ SAO GỌI LÀ ĐẠO CHẠY BỘ

Có một chủ đề truyền thống ở Trung Hoa được thể hiện trong bức tranh về ba người nếm vị giấm. Một trong những lý giải cho rằng ba người này đại diện cho ba tôn giáo lớn của Trung Hoa: Khổng giáo, Phật giáo và Đạo giáo. Người nhà Nho thì cho rằng giấm có vị chua, điều này biểu hiện cho lý do triết lý Đạo Khổng cho rằng cuộc đời có vị chua vì hiện tại đã khác xa quá khứ. Người nhà Phật thì cho rằng giấm có vị đắng vì theo triết lý của ông thì cuộc đời đầy khổ đau. Nhưng vị đệ tử Đạo giáo thì nếm giấm lại thấy có vị ngọt. Ngọt ư?

Đối với vị đệ tử Đạo giáo thì vị của giấm như thế nào không quan trọng. Đạo giáo cho rằng giấm chỉ đơn giản là giấm: Nó mang đúng tính chất của nó theo trật tự của tự nhiên, mà đối với một đệ tử Đạo giáo thì bản chất mới tốt. Bằng trải nghiệm vị giấm như đúng bản chất của nó, không phán xét, bản thân Đạo sĩ đang công nhận và tham gia vào dòng chảy và vũ trụ hài hòa mà Đạo giáo đặt ra.

Mục tiêu chính của Đạo giáo là thích ứng với dòng chảy hài hòa đó trong cách ta tiếp cận mọi thứ cũng như trong mọi hoạt động của ta. Một người theo Đạo giáo có cách riêng để nhận định, học hỏi và hành động với bất kỳ điều gì xảy đến trong đời. Dù gặp phải bất cứ tình huống nào, giống như nếm vị giấm, có thể khiến ta khó chịu hay bị cuốn vào xung đột hoặc những thay đổi làm ta bối rối, nhưng người theo Đạo giáo có thái độ chấp nhận cuộc sống và nhận ra rằng dù có chuyện gì đi nữa thì đó chính là cuộc đời, và mọi thứ luôn thay đổi và phát triển.

Bây giờ, thay vì nghĩ về ba người nếm giấm, hãy nghĩ về hai người chạy bộ. Họ cùng chạy trên một con đường xuyên qua công viên và chạy cùng một cự ly, nhưng trải nghiệm của họ về chạy bộ, nhận thức của họ về chạy bộ và thái độ của họ đối với việc chạy bộ có thể khác nhau rất nhiều. Người chạy bộ thứ nhất, giống như người nhà Nho hoặc người nhà Phật nếm giấm, anh ta có thể thấy việc chạy bộ trong nỗi căng thẳng và khó chịu - đó là chua chát hoặc cay đắng - và kết thúc cuộc chạy mà không hiểu hết về chạy. Người chạy bộ thứ hai có thể theo cách tiếp cận của Đạo giáo, chấp nhận việc chạy như bản chất của nó, hoàn toàn minh bạch, học hỏi từ việc chạy bộ, có lẽ còn khám phá ra một bản chất mới mẻ mà trước đây chưa biết đến hoặc không thấu hiểu và đắm chìm vào trải nghiệm chạy bộ. Trong cuốn sách này, chúng ta sẽ hướng tới cách tiếp cận của Đạo giáo. Chúng ta sẽ khám phá ra những cách nhìn rõ ràng, khám phá bản chất của việc chạy bộ và đắm chìm vào trải nghiệm chạy bộ. Chúng ta sẽ tìm kiếm Đạo chạy bộ.

Chương 1
Thế nào là chạy bộ?

Nói đơn giản, thế nào là chạy bộ? Chúng ta ra ngoài để chạy bộ một chút, tập thể dục một chút, vậy là thói quen hình thành. Mỗi ngày chúng ta càng chạy xa hơn, tầm nhìn của chúng ta ngày càng mở rộng. Chạy một dặm thì vẫn còn thấy ít nên chúng ta muốn chạy xa hơn nữa. Trước đây, chúng ta tập luyện, chuẩn bị cho một cuộc đua. Tập luyện giúp chúng ta tập trung tốt hơn. Số phút để chạy hết một dặm giảm đi, trong khi tốc độ và sức mạnh tăng lên. Thói quen đã hình thành. Chúng ta chạy quanh đường đua, đuổi theo từng giây, phá vỡ thời gian chạy của một phần tư dặm hoặc nửa dặm chính xác như khi cắt một viên kim cương.

Chúng ta trải qua nhiều quãng đường chạy, các buổi tập luyện và sau đó chúng ta thấy được khả năng của mình ở cự ly chạy 5K hoặc 10K, nỗi mệt nhọc níu bước chân chúng ta lại. Quãng giữa cự ly 10K là bài kiểm tra cho người chạy, dặm cuối cùng là bài thí nghiệm sau chót cho ý chí, sức bền và lòng can đảm. Tầm nhìn của chúng ta lại xa hơn nữa và chúng ta chiến đấu với khoảng cách dài hơn. Mỗi tuần chúng ta chạy thêm nhiều dặm; mỗi tuần chúng ta chạy càng xa hơn. Cuối cùng chúng ta đứng ở vạch xuất phát tại những thành phố lớn cùng với hàng ngàn người khác, với một mục tiêu thật xa - 26 dặm. Một tiếng súng vang lên, chúng ta bắt đầu với một loạt nghi thức, một danh sách dài các nhiệm vụ, một cuộc hành trình sẽ đưa chúng ta đi theo con đường và đi vào sâu thẳm trong chính chúng ta.

Sự đau đớn tột độ về thể xác và tinh thần khi tới gần vạch đích cuộc đua marathon giống như ngọn lửa, cháy dữ dội nhưng thanh lọc mọi thứ. Ở giây phút cuối cùng, chúng ta bùng nổ, vượt qua vạch đích và được tái sinh trở lại, trở về từ cuộc hành trình thẳm sâu bên trong. Nhưng sự trở về của mỗi chúng ta lại không hề giống nhau.

Thực lòng, chúng ta chỉ nghĩ về việc chạy bộ một chút thôi, nhưng việc này lại dẫn tới việc kia, lần chạy này lại dẫn tới lần chạy khác và giờ đây chúng ta tự nhủ rằng bản thân việc chạy bộ đã trở thành chính chúng ta và chúng ta là những người chạy bộ, suy ngẫm kỹ lại thì đó như là một định mệnh.

SỰ BÙNG NỔ CHẠY BỘ

Tại Mỹ, vào những năm đầu thập niên 1970 đã bùng nổ số người tham gia chạy bộ do được truyền cảm hứng từ chiến thắng của vận động viên Mỹ Frank Shorter trong cuộc đua marathon tại Olympic Munich 1972. Và ấn tượng của kì Olympic này là ở đây! Đó là lần đầu tiên Tây Đức đăng cai vị trí chủ nhà của Thế vận hội mùa hè kể từ sau kỳ Olympic đầy tai tiếng ở Berlin năm 1936². Vào những năm 1972, phạm vi phủ sóng truyền hình đã được cải thiện và mở rộng, vì vậy mọi người có thể thưởng thức niềm đam mê của họ đối với Thế vận hội. Người dân Mỹ luôn yêu thích những lý tưởng của Olympic về sự cạnh tranh hòa bình, chinh phục các đỉnh cao, và chiến thắng xuất sắc của các cá nhân với các đối thủ đến từ khắp nơi trên thế giới. Và mọi Thế vận hội đều ở ngay trong phòng khách nhà mình.

Nhưng trong tuần thứ hai của Thế vận hội, những kẻ khủng bố Palestine đã làm đảo lộn mọi thứ bằng cách lợi dụng quy mô khổng lồ của Olympic để tuyên bố sự bất bình của chúng và giết hại những vận động viên Israel. Bức ảnh của một trong những kẻ khủng bố đeo mặt nạ trên ban công ở Olympic Village đã gây ra nỗi kinh hoàng ám ảnh mọi người trong suốt thời gian dài. Sau đó, Ủy ban Olympic, các quan chức Đức, chính phủ Israel và các vận động viên đã có một quyết định can đảm là tiếp tục các cuộc thi, nhờ đó đường đua marathon đã được thiết lập.

Người Mỹ được xem các vận động viên marathon diễu hành quanh sân vận động bằng tín hiệu thu từ vệ tinh, điều này đã thành thông lệ và là một sự kiện nhàm chán, nhưng đột nhiên các vận động viên chạy nối đuôi nhau theo hàng rào chắn xuyên qua một đường hầm rộng dẫn ra khỏi sân vận động rồi tràn vào đường phố Munich. Chúng ta đã từng thấy những cuộc thi Olympic diễn ra bên trong sân vận động, trong nhà thi đấu, ở những bể bơi khổng lồ hay phòng tập thể dục. Nhưng thật đáng ngạc nhiên khi thấy các vận động viên chạy marathon trên đường phố và vỉa hè, người ta cứ qua lại, xe cộ tấp nập, cuộc sống vẫn diễn ra như thể một sự kiện Olympic lớn không hề xảy ra ngay trước mắt họ.

Trong giai đoạn đầu cuộc đua, Shorter rớt lại phía sau những người dẫn đầu ở vị trí thứ mười. Không ai kỳ vọng điều gì đặc biệt ở anh vào ngày hôm đó, nhưng ở dặm thứ chín, anh có một pha bứt phá táo bạo, vượt qua những người dẫn đầu, mở ra sự dẫn đầu quan trọng. Khi không có ai đuổi theo, anh nhớ lại rằng: “Họ đang phạm một sai lầm lớn.”

Shorter không bao giờ chùn bước. Trong bộ áo đua màu trắng, quần soóc màu xanh, mang số 1014 ngay bên dưới chữ USA được in trên áo lót, Shorter râu rậm đã chạy một mình suốt quãng đường còn lại. Các vận động viên phía sau anh ta tụ lại thành một nhóm, cong người để cố gắng giảm bớt những cơn đau đớn khủng khiếp, đổ gục xuống đất, nhưng Shorter vẫn chạy băng băng trên đường đua mà không hề bối rối. Anh duy trì sự mạnh mẽ, lưng thẳng tắp, gần như đang thư giãn. Khuôn mặt anh ấy rất thản nhiên.

Tại quê nhà, người Mỹ khó có thể tin được vào những gì họ đang nhìn thấy. Đây là marathon, lĩnh vực chỉ dành cho những kẻ cuồng tín thực sự và những vị thần trên đỉnh Olympus, một khoảng cách mà hầu hết các khán giả không thể hình dung được, họ có thể coi năm dặm là quãng đường dài vô tận. Đây là một chiến thắng của người Mỹ, có vẻ dễ dàng và là chiến thắng thông qua thi đấu. Làm sao có thể nói hết được sự vĩ đại của chiến thắng lịch sử này?

Kết thúc cuộc đua, một số người thích đùa mặc trang phục giống vận động viên đã lẻn qua các rào chắn và chạy vòng quanh đường chạy trong sân vận động ngay khi Shorter về đến. Đám đông cười giễu cợt vì nhận ra trò đánh lừa này, điều này làm Shorter băn khoăn không biết chuyện gì đang diễn ra. Jim McKay và các phát thanh viên khác đứng cạnh nhau. McKay nói rằng Shorter tỏ ra bối rối. “Anh ấy không biết phải làm gì,” anh ta nói. Phát thanh viên khác, Erich Segal, nói như thể đang nói trực tiếp với Shorter: “Frank, anh đã thắng... Frank, đó là người đóng giả thôi, Frank ạ!” Nhưng sau này Shorter nói anh thậm chí còn không trông thấy người kia. Anh không bối rối vì chiến thắng, chỉ là anh không hiểu được tại sao đám đông thay vì cổ vũ lại quay sang giễu cợt anh.

Trong khi đó, trở lại với nước Mỹ, người dân như phát cuồng. Các hạt giống của phong trào chạy bộ đã được ươm mầm trên khắp đất nước. Chạy bộ lúc này trở thành một trào lưu thời thượng tới mức tại thời điểm đó bạn sẽ trở thành người thuộc tầng lớp thượng lưu khi tham gia chạy bộ.

Hàng đoàn người thi nhau đổ ra đường. Bạn không cần có nhóm chạy bộ, dầu xoa nóng hay phải chạy theo những vạch đua. Bạn chỉ cần ra khỏi nhà và chạy trên những con đường. Những liên đoàn lỗi thời và các ủy ban địa phương phụ trách tổ chức các cuộc thi chạy đã nhường chỗ cho những tổ chức tập trung hơn. Các câu lạc bộ chạy được hình thành. Các cuộc đua được tổ chức ở khắp nơi. Phụ nữ đã được phép tham gia thi marathon ở Boston. Các công ty giày và may mặc bỗng chốc thu được những khoản lời kếch xù. Frank Shorter trở thành một trong những người hùng như Bill Rodgers, Alberto Salazar, Steve Prefontaine, Jim Ryun, Mary Decker, hay Grete Waitz. Năm 1984, tại Los Angeles, Joan Benoit đã lặp lại kỳ tích của Shorter với chiến thắng ở giải Olympic Marathon lần đầu tiên được tổ chức cho phụ nữ.

Mối quan tâm đáng kinh ngạc và nỗi khao khát thông tin về chạy bộ trở nên rõ nét vào năm 1977 với việc xuất bản cuốn sách của Jim Fixx mang tựa đề Tuyển tập về chạy bộ. Vào thời điểm đó, nó là cuốn sách phi hư cấu ở dạng bìa cứng bán chạy hàng đầu trên thị trường. Bìa áo của cuốn sách được in đỏ vô cùng nổi bật, mặt trước là cận cảnh đôi chân cuồn cuộn cơ bắp của Fixx với các đường gân rõ nét. Dưới chân anh là đôi giày đua Onitsuka Tiger được tô điểm các sọc đỏ và trắng cổ điển.

Fixx đi vào trọng tâm ngay trang đầu tiên. Anh ấy không xuất bản sách hướng dẫn giúp giảm vài cân hay giới thiệu các kỹ thuật tập thể dục cho thân thể gọn gàng. Không, Jim Fixx sẽ giúp thay đổi đáng kể cuộc đời bạn nếu bạn chịu chạy bộ thường xuyên. Fixx đã được thuyết phục để chạy bộ. Anh ấy thấy chạy bộ như một liều thuốc thần kỳ, một suối nguồn tươi trẻ, một chìa khóa cho sức khỏe thể chất và tinh thần. Thông điệp này mang lại khá nhiều điều mới mẻ cho mọi người vào năm 1977. Tất nhiên, chạy bộ luôn được coi là những bài thể dục có lợi. Người ta cho là lính thủy đánh bộ Mỹ vẫn chạy năm dặm mỗi ngày. Nhưng không ai có thể hình dung được điều đó sẽ thay đổi cuộc sống của họ. Vậy chính xác thì Fixx hút loại thuốc gì?

Cho đến hôm nay, nhìn lại khoảng bốn mươi năm cho tới khi chạy bộ trở nên phổ biến rộng rãi, chúng ta có thể thấy rằng Fixx chưa từng hút bất kỳ loại thuốc lá nào cả, trái lại, anh đã làm được điều gì đó. Chạy bộ có sự bền bỉ. Sự bùng nổ chạy bộ đó đã có nền tảng từ trước đó.

Chạy bộ trở thành thói quen thể dục cho hàng triệu người, và sự gia tăng số lượng và quy mô các sự kiện chạy đã phản ánh nhu cầu chạy bộ ngày càng tăng. Ngoài sự gia tăng các cuộc đua ngắn hơn, chúng tôi còn thấy xuất hiện hàng loạt các cuộc đua marathon, hầu hết diễn ra ở thành phố lớn, thu hút sự tham gia của hàng chục ngàn người và tạo nền văn hóa nhóm về lối sống cho nhiều người. Các câu lạc bộ hình thành nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các thành viên tham gia các cuộc đua marathon trên toàn thế giới. Ngoài giải chạy marathon phổ biến, bạn có hàng triệu cách để chạy trên các đường đua thử nghiệm khi mà các cuộc thi chạy ngày càng phổ biến, và không thiếu các vận động viên đạt đến những quãng đường xa hơn trong chạy bộ đường trường. Ngay cả cuộc đua một trăm dặm cũng ngày càng thu hút nhiều người tham gia khiến các hãng cá cược bắt đầu tổ chức các trò dự đoán có thưởng. Trong thời gian ngắn, phong trào chạy bộ không chỉ không tàn lụi theo thời gian, mà còn phát triển và cải biến ra nhiều dạng mới để đáp ứng nhu cầu vô cùng đa dạng của người dân đối với thể thao.

Nói chung, các môn thể thao khác không thể đưa ra các tuyên bố tương tự về tính phổ biến lâu dài của chúng. Ngay thời điểm Thế vận hội Mùa hè năm 1972, nơi Shorter chiếm ưu thế trong cuộc đua marathon, vận động viên bơi lội người Mỹ là Mark Splitz hoàn toàn thống trị đường đua xanh, giành tới bảy huy chương vàng sau một loạt bài thi đầy ấn tượng. Nhưng có bùng nổ phong trào bơi lội không? Greg Limond ba lần giành chiến thắng giải đua xe đạp Tour de France, một kỳ tích vô song của một người Mỹ, mặc dù sở thích đạp xe trên đường tăng lên nhưng không hề nở rộ phong trào đua xe đạp trong thời gian dài. Nadia Comaneci mới mười tuổi, độ tuổi hoàn hảo dành cho vận động viên ở Thế vận hội Montreal 1976, là người truyền cảm hứng rất lớn trong môn thể dục dụng cụ, nhưng phong trào này chỉ đi xa đến vậy. Những môn như bóng đá, đạp xe leo núi, trượt tuyết, đi bộ đường trường, chơi gôn và lướt sóng cũng giống như vậy. Mối quan tâm trong các hoạt động này ngày càng lớn và kéo dài. Rất nhiều người yêu thích những môn thể thao này và nhận được nhiều niềm vui, nhưng tất cả đều mờ nhạt khi so sánh với với chạy bộ.

Vậy tóm lại chạy bộ là gì? Tại sao chạy bộ lại thu hút nhiều người đến thế? Tại sao chạy bộ đòi hỏi rất nhiều đam mê và cam kết? Tại sao hoàn thành cuộc đua marathon lại trở thành một mục tiêu, một danh sách dài các đích đến và nhiều nhiều nữa?

CHẠY BỘ LÀ GEN CỦA CHÚNG TA

Trong các thuật ngữ tiến hóa, chạy bộ, trong nhiều khía cạnh quan trọng, sẽ cho chúng ta biết chúng ta là ai. Cơ thể của chúng ta có nhiều đặc điểm thích nghi không chỉ cho phép chúng ta hoạt động như những sinh vật đi bằng hai chân, có dáng đi thẳng, mà còn đặc biệt phù hợp cho việc chạy bộ đường dài. Chúng ta có gân, dây chằng và cơ bắp hoạt động như lò xo đàn hồi, tích trữ và giải phóng năng lượng, đẩy chúng ta tiến lên một cách hiệu quả khi chúng ta chạy. Cơ bắp của chúng ta chứa đầy những sợi cơ co giãn chống lại mệt mỏi. Bề mặt khớp được tăng cường giúp lan tỏa các chấn động và lực tác động lên các khớp nối khi va chạm với mặt đất. Cung bàn chân và gân gót nhô lên giúp tăng cường khả năng chạy. Các bắp cơ lớn ở mông làm tăng tính bền vững. Tất cả những đặc điểm này đều vượt xa các yêu cầu của khả năng đi thẳng đứng. Chúng kết hợp với một số đặc điểm khác để khiến chúng ta có thể trở thành nhà vô địch chạy đường trường trong thế giới động vật.

Tiền thân của chúng ta là chi Vượn người phương Nam thiếu các đặc điểm nói trên. Tại một thời điểm nào trong quá trình tiến hoá thành người đứng thẳng, hoạt động chạy dường như trở thành yếu tố quyết định sự tồn tại. Và theo giả thuyết về sức bền chạy bộ, cơ thể con người tiến hóa nhanh chóng để tối đa hóa khả năng của mình khi di chuyển nhằm tồn tại lâu hơn các động vật khác. Một yếu tố quan trọng của sự phát triển này là tăng khả năng thoát nhiệt, lưu trữ và tận dụng năng lượng, giúp chúng ta thoát khỏi cái nóng và việc thoát mồ hôi giúp ta điều hoà thân nhiệt trong những khoảng thời gian dài. Trái lại, các loài động vật mà chúng ta đang nghiên cứu có thể làm mát cơ thể bằng cách thở nhanh và dồn dập, nhưng chỉ được một lúc, cuối cùng lại bị quá nóng. Chúng ta cũng có một lợi thế trong cách sử dụng năng lượng tích trữ và cách thức thay đổi chế độ ăn uống của mình để đáp ứng nhu cầu năng lượng kéo dài. Tổng hòa tất cả lợi thế này lại với nhau, về mặt lý thuyết, rõ ràng chúng ta là loài độc nhất tiến hóa để rượt đuổi con mồi, đặc biệt là trong môi trường có nhiệt độ cao.

Do đó, khi chúng ta chạy, chúng ta sẽ được trải nghiệm mối liên kết sâu sắc với thể chất của bản thân. Ban đầu, có lẽ những gì chúng ta cảm nhận thấy rõ rệt nhất là khớp xương xao động, cơ bắp co thắt và đau nhức, hơi thở dồn dập, hệ điều hòa thân nhiệt của chúng ta không đáp ứng kịp, nhưng khi thể lực của chúng ta tăng lên thì tất cả những điều này dần được điều chỉnh và cải thiện. Chúng ta bắt đầu cảm thấy mình giống như loài động vật mà khả năng chạy là kết quả của chọn lọc tự nhiên. Chúng ta chạy và tương tác với cơ thể theo đúng cách mà cơ thể chúng ta được tạo ra cho những hoạt động đó. Chuyển động chạy hài hòa với cơ thể khi chúng ta khi di chuyển, khi chúng ta chạy thì cơ thể di chuyển theo, như vậy đấy. Và khi cơ thể đã hoạt động thì trí não của chúng ta cũng hoạt động theo. Tâm trí tồn tại trong mối liên kết với cơ thể, với thể chất, vì vậy không có gì ngạc nhiên khi tâm trí bạn phản ứng với điều này một cách tự nhiên, sự kết hợp quan trọng này của bạn với cơ thể của bạn là bản chất cơ bản nhất của cơ thể.

TRỐN CHẠY

Đối với hầu hết chúng ta, chạy bộ đại diện cho sự tương phản sâu sắc với những gì chúng ta làm trong thời gian nghỉ hàng ngày. Ở nơi làm việc, chúng ta bị trói buộc vào bàn làm việc, ngồi một chỗ, bị oanh tạc với hàng tá thư điện tử, các cuộc gọi, những đòi hỏi của ông chủ, sự căng thẳng, phải làm đi làm lại một công việc nhàm chán, bị làm phiền bởi tiếng lau cọ sàn nhà, hoặc là đang tìm cách lấy thông tin khách hàng nhằm tìm kiếm cơ hội thực hiện một giao dịch mua bán mới. Còn ở nhà, chúng ta bị quá tải bởi việc nhà, các vấn đề gia đình, nỗi lo lắng về tiền bạc và thường xuyên bị lôi kéo vì những trò giải trí mà phần lớn là nhảm nhí. Cơ hội thoát khỏi những điều kể trên, ít nhất là trong thời gian ngắn, bỏ lại các mối quan tâm và lo lắng lại phía sau, và đi ra ngoài để chạy là cơ hội vàng để chúng ta có thể kết nối lại với bản thân và tạm thời quên đi những khổ nạn của cuộc sống.

Chúng ta lao vào phòng thay đồ hoặc phòng ngủ, hoặc bất cứ nơi nào để giải phóng mớ quần áo đang mặc trên người. Áo sơ mi, cà vạt hoặc áo lụa được thay thế bằng áo phông bó thoáng khí. Áo dài tay và váy xếp li được thay thế bằng quần soóc thông thoáng. Bây giờ đôi chân đã được thoải mái co duỗi, tự do di chuyển. Chúng ta xỏ chân vào đôi giày kì diệu, hiện đại, hàng thiết kế cao cấp hay những đôi giày chạy bảo vệ bàn chân hoặc dép đi trong nhà nếu chúng ta thích sự tối giản. Chúng ta thoa kem chống nắng, đội mũ và lao ra khỏi cửa.

Vài bước tiến đầu tiên trên vỉa hè hoặc dưới đường đất cảm giác như sự giải phóng khỏi những trói buộc. Chúng ta thở phì phò khi chuyển đổi từ ít vận động, hạn chế vận động hoặc không có hoạt động về thể chất sang trạng thái chuyển động tự nhiên thuần túy khi chạy. Tâm trí chúng ta được làm sáng, tinh thần phấn chấn lên. Chỉ có chuyển động là đem lại sự thanh lọc và thay đổi.

Ai có thể trách chúng ta nếu trong vài bước đầu tiên thoát ra khỏi cửa, chúng ta thấy như mình đang bay?

CƠ THỂ CHẠY BỘ

Ngay khi chúng ta đang chạy, nhiều điều bắt đầu xảy ra. Xét trong giới hạn của bài tập thể dục, chạy bộ là một quả bom, đặc biệt là khi nói đến sự lưu thông máu hoặc sức khỏe tim mạch. Chạy bộ giúp bình ổn huyết áp, giảm cholesterol, tăng khối lượng xương, cơ bắp khỏe hơn và tăng cường trao đổi chất. Như là một lò đốt calo, chạy bộ giúp tiêu hao calo nhiều nhất so với các hình thức tập thể dục khác, và vẫn còn tiếp tục đốt sau khi bạn dừng lại. Tập thể dục thường xuyên góp phần tạo ra hoạt động tiêu thụ ôxy dư thừa sau khi tập, có nghĩa là khi bạn ngồi xuống xem ti vi sau khi tập thể dục thì cơ thể vẫn đang tăng tốc đốt cháy calo.

Chạy bộ còn giúp chống chứng loãng xương liên quan tới tuổi tác. Quan niệm cũ cho rằng chạy bộ gây ảnh hưởng xấu tới đầu gối không có cơ sở khoa học, trái lại các nghiên cứu cho thấy rằng những người chạy bộ có bệnh xương khớp thì bệnh sẽ không phát triển nhanh như người không chạy bộ. Trên thực tế, chạy bộ giúp cải thiện sức khỏe đầu gối. Với tất cả những lợi ích về sức khỏe có được từ việc chạy bộ, không ngạc nhiên khi chạy bộ giúp kéo dài tuổi thọ. Và khi bạn sống lâu hơn, bạn có được sự minh mẫn nhờ những lợi ích của việc tập thể dục thường xuyên là làm giảm suy nhược tinh thần liên quan tới tuổi tác, điều này đã được chứng minh. Thậm chí việc tập thể dục thường xuyên còn được chứng minh là làm giúp giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư. Vậy tại sao bạn lại không thích chạy chứ? Bạn sẽ thon gọn, sống lâu hơn, khỏe mạnh hơn và vẫn có thể giải các ô chữ phức tạp trên tờ báo ngày Chủ nhật. Chạy bộ cũng mang lại cho bạn một ly espresso tuyệt vời về lòng tự tôn.

TRÍ NÃO CHẠY BỘ

Những lợi ích về thể chất của việc chạy bộ một mình quả là rất tuyệt vời, nhưng cũng chỉ là một phần của câu chuyện. Chúng ta chạy và tâm trí được tự do, hay chính xác hơn là tâm trí bắt đầu hoạt động tùy vào trạng thái của cơ thể trong việc thực hiện đầy đủ tiềm năng vật lý biến đổi gen của nó. Nhịp điệu của sải chân, nhịp của cánh tay đung đưa, sự nỗ lực, hoạt động của tất cả các nhóm cơ chính khi chạy, và đặc biệt là hơi thở tập trung, đều đặn, hít thở sâu tạo ra trải nghiệm như một người khi thiền. Tâm trí thoát khỏi những mối quan tâm trần tục của cuộc sống thường ngày và tự do tham gia vào tư duy sáng tạo và hoặc tư duy cơ bản hơn.

Nếu không có gì khác hơn, chạy bộ là khoảng thời gian tách biệt khỏi thế giới của công việc và các mối quan tâm thường ngày. Thời gian chạy có thể là khoảng thời gian vô ưu. Một khi bạn bước ra khỏi cửa, trên đường phố, hay trên đường chạy, bạn không có nghĩa vụ phải nghĩ về những vấn đề khác. Bạn đang khắc phục sự cố. Bạn đang tập thể dục và rèn luyện bản thân lành mạnh và mạnh mẽ hơn, để bạn có thể trở lại và đối mặt với những mối lo của mình. Nhưng, nghịch lý là chạy có thể thúc đẩy trạng thái tâm trí, nếu bạn tập trung vào một vấn đề của công việc hoặc của một mối quan hệ, bạn sẽ thường xuyên khám phá ra các giải pháp hoặc ít ra là các giải pháp sáng tạo mà chúng sẽ không bao giờ xuất hiện nếu như bạn chỉ ngồi tại bàn làm việc hoặc là gấp quần áo. Tâm trí bạn thường tìm đường tới những nơi mới mẻ khi được tự do đi lang thang.

Chạy bộ khiến tâm trí bạn tránh xa những mối quan tâm thường nhật và đưa bạn vào thế giới vật chất, bởi vì bạn đang tập thể dục và bây giờ bạn đang được bao quanh và đắm mình trong thế giới vật chất - các điểm tham quan, âm thanh, mùi vị và cảm giác ngoài trời. Bỗng nhiên ngay lập tức bạn thấy cuộc sống trở nên rất gợi cảm và rất thực tế. Trong thời gian chúng ta đang chạy, chúng ta được trực tiếp liên kết với thế giới tự nhiên và gắn kết với chính mình. Rất nhiều người chạy bộ cực kỳ hài lòng về điều này và nói rằng họ chạy vì họ thích cảm giác như ở trên những đỉnh núi, trong những cánh rừng hoặc được ở giữa thiên nhiên. Một cuộc đi bộ đường dài không đem lại hiệu quả tương tự ư? Rõ ràng là không. Chạy bộ vừa có cảm giác ở trên núi lẫn ở giữa rừng nên dường như nó mang lại sự kỳ diệu. Ngày nay, chạy bộ địa hình là một hiện tượng lớn với sự tăng trưởng bùng nổ về số lượng người tham gia và các sự kiện được tổ chức. Số lượng người tham gia đi bộ đường dài có tăng lên như vậy không? Không nhiều lắm!

Có chút kì diệu là chạy bộ có thể dẫn chúng ta vào một Đạo tâm. Khi chúng ta thâm nhập sâu hơn vào nhịp điệu của tự nhiên, khi chúng ta buông bỏ bản ngã của mình và thoát khỏi những tư tưởng hời hợt hàng ngày, chúng ta dường như hòa hợp với thế giới xung quanh mình. Đạo sĩ hoà với Đạo thành một thể thống nhất, như là nước được hoà vào nước. Chạy bộ có thể được nhìn nhận theo cách tương tự. Trong hoạt động thể chất của việc chạy bộ, chúng ta hòa mình vào thế giới vật chất. Việc chạy diễn ra trên một dòng chảy và có vẻ dễ dàng, tự nhiên, và vô cùng thỏa đáng. Khi chạy, chúng ta không bị bó buộc và được cởi mở với vẻ đẹp của những thứ xung quanh chúng ta.

Nhưng có nhiều cách nghĩ về chạy bộ, những cách khác để diễn giải các con đường nội tâm sâu sắc hơn mà chúng ta sẽ khám phá khi theo đuổi chạy bộ một cách nhất quán và nhiệt tình. Chạy bộ có thể là một phương thức tuyệt vời để thực hành chánh niệm, để làm dịu đi trí não quá tải của chúng ta, và tập trung hoàn toàn sự chú ý vào thời điểm hiện tại. Chạy bộ cũng có thể là một hoạt động có tính hiện sinh, dẫn ta đến cảm giác sống động ngay khi chạy, theo cách mà ta vẫn hay trải nghiệm bất kì khía cạnh nào khác trong cuộc đời. Khi chúng ta chạy, chúng ta có xu hướng trút bỏ tất cả các vai trò xã hội của mình - sự giả tạo, những bộ mặt khác của chúng ta, các cơ chế tự vệ vẫn luôn được sử dụng trong cuộc sống hàng ngày. Trên đường chạy, những thứ này về cơ bản không liên quan. Trong khi chúng ta chạy, chúng ta có xu hướng sống rất mãnh liệt. Như những nhà hiện sinh nói, chúng ta đơn giản là “đang sống trong thế giới.”

Soi chiếu hoạt động chạy bộ dưới bất cứ ánh sáng triết học nào, trải nghiệm phổ quát dường như là siêu việt. Khi chạy, chúng ta vượt qua con người thường nhật của mình, những bản ngã thường ngày, và chúng ta tự do khám phá những điều có lẽ sâu sắc hơn.

Những người chạy bộ không chỉ khám phá một cảnh quan rộng lớn bên ngoài, mà còn là một cảnh quan bao la trong tâm trí.

CHẠY VỚI TẤT CẢ ĐAM MÊ

Cùng với việc đi sâu vào tâm trí của mình mà việc chạy bộ mang lại, chạy bộ còn gợi lên một niềm đam mê sâu sắc bên trong. Cứ nhìn vào cơn sốt marathon và cách hoàn thành một cuộc đua marathon đã trở thành mục tiêu bao trùm và duy nhất của nhiều người là sẽ thấy. Cuộc đua marathon lớn nhất thế giới giờ đây thu hút hàng ngàn người, nhưng điều đặc biệt là đám đông không có mặt để theo dõi và trải nghiệm môn thể thao một cách gián tiếp; đám đông ở đó để chạy đua, tham gia, để thực sự trải nghiệm trong vòng đua. Và sau khi hoàn thành quá trình tập luyện, chịu đựng trong cuộc đua và nếm trải sự hài lòng viên mãn sau khi kết thúc vòng đua, nhiều người chạy bộ đã trở lại và còn trở lại nhiều hơn nữa.

Đương nhiên, có những người siêu chạy bộ mà khoảng cách 26 dặm cũng không làm họ thỏa mãn. Họ hoàn thành cuộc đua 31 dặm (50K), tiếp tục với cự ly 62 dặm (100K), và rồi như thể mới chỉ đang khởi động, họ hướng đến thử thách dị thường là chạy 100 dặm một ngày. Và khi họ hoàn thành cuộc chạy, bụi phủ đầy chân, đôi mắt lờ mờ, chân bước tập tễnh và rón rén để tránh cọ vào các vết phồng rộp trên chân họ, họ ngước lên và giọng họ đầy vẻ băn khoăn, họ bảo với bạn rằng giống như họ vừa thực sự sống trọn vẹn cuộc đời ở ngoài đó.

Chạy bộ mang đầy đủ các mục tiêu: đặt ra mục tiêu, phấn đấu cho mục tiêu, đạt được tiềm năng của mình, tìm ra các giới hạn của mình, tự hiểu mình, đắm mình với mục tiêu và mở rộng đam mê về mục tiêu sống của chính mình. Chúng ta có thể theo đuổi chạy bộ ở một quãng đường cụ thể và một khoảng thời gian cụ thể. Chúng ta tập luyện hướng tới một loạt các mục tiêu trung gian. Có mục tiêu hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng và mục tiêu cả đời. Các mục tiêu trong chạy bộ vô cùng cụ thể. Bạn muốn phá vỡ cự ly 10K trong 40 phút. Bạn sẽ làm được điều đó, hoặc là không. Không hề mơ hồ chút nào. Bạn muốn kết thúc một cuộc đua marathon. Bạn có thể băng qua vạch đích hoặc là không. Vậy thôi!

Nhưng cuối cùng, thật kỳ lạ, đạt được mục tiêu không thực sự là vấn đề nữa. Bạn có thể hoàn thành mục tiêu của bạn vì bạn có tiềm năng gen để tham gia một cuộc chạy marathon dài ba tiếng, và bạn đã luyện tập rất chăm chỉ, tôi luyện tinh thần cho phép mình chịu đựng nhịp độ nhanh, khó khăn, và bạn đã làm được. Nhưng cũng có thể bạn không làm được. Dù bạn đã cố gắng thế nào đi nữa, bạn cũng không có khả năng chạy xa, nhanh như vậy. Có thể luyện tập chưa phải là tất cả. Có lẽ căng thẳng đã tác động tâm lý của bạn khi bạn bắt đầu mệt trên đường chạy.

Điều đó không quan trọng. Vấn đề không phải là đạt được mục tiêu. Điều quan trọng là hành trình.

Hành trình chạy bộ mới thực sự là vấn đề quan trọng ở đây. Đó là những gì tôi muốn bạn hiểu đầy đủ hơn: nỗi kinh ngạc, đam mê, bí ẩn của hành trình chạy bộ và chạy bộ thúc đẩy sự tự nhận thức và tự cải thiện như thế nào. Trong các trang tiếp theo, bạn sẽ tìm thấy nhiều cách tư duy về việc chạy bộ, nhiều quan điểm mà từ đó bạn có thể kiểm tra trải nghiệm chạy bộ của mình, nhiều khuôn thước mà bạn có thể sử dụng để hiểu rõ hơn và đánh giá chính xác những gì đang xảy ra với mình khi chạy bộ. Nhận thức được những kết nối giữa chạy và chánh niệm, chạy và Đạo giáo, giữa chạy và theo đuổi mục tiêu, tất cả sẽ giúp bạn nhận được nhiều điều hơn từ chạy bộ cũng như vững vàng hơn trong cuộc sống.

Chương 2
Bước chân thoăn thoắt

Đó là nửa đêm, chính xác là hai giờ sáng ngày Chủ nhật đầu tháng Ba. Tôi đang mải miết chạy dọc theo một con đường hẹp rải đầy đá ở phía bên kia Nordhoff Ridge - thuộc về phía thành phố Ojai, bang California - trong một cơn mưa lạnh và nặng hạt. Tôi cố gắng nhìn xuyên qua kính râm. Ánh sáng từ đèn đầu (headlamp) và đèn pin của tôi chiếu rọi khắp đường mòn. Và rồi bất ngờ, tôi ngã xuống.

Ngón chân tôi bỗng vấp thẳng vào một hòn đá khiến tôi đau điếng, người lảo đảo mất kiểm soát. Xương đòn trái mới được nẹp cố định của tôi chúc xuống. Tôi mường tượng ra cú va chạm, thanh titanium giữ các mấu xương của tôi kết nối với nhau như hình chiếc kẹp giấy và sáu con ốc sẽ bật tung ra khỏi xương, xé qua da thịt của tôi.

Tôi đã bị vỡ xương đòn cách đây một hai tháng trước khi đi xe đạp leo núi thay vì chạy bộ vì tôi đang trong quá trình hồi phục sau cuộc phẫu thuật bàn chân. Ôi, sai lầm của tôi đó là vô tình lách bánh trước lên một lề đường rải nhựa tách biệt khỏi lối đường mòn. Chỉ trong chớp mắt, tôi đã ngồi trong bụi rậm và thấy thật mỉa mai khi mình bị gãy xương đòn trái ngay gần chỗ mà xương đòn phải của tôi đã gãy cách đây một năm khi tôi gặp một tai nạn xe đạp leo núi khác, trên cùng một đoạn đường. Lúc đó tôi đang mặc một chiếc áo thể thao có hình một bộ xương mà xương đòn bên phải của nó do hai mảnh ghép lại, chi tiết này khiến cho các nhân viên trong phòng cấp cứu cười một trận ra trò.

Bác sĩ của tôi đã cho tôi theo lối điều trị quen thuộc là chỉ để cho chỗ xương gãy tự lành. Sau khi vết thương đã lành, tôi dành hàng tuần vật lý trị liệu với bác sĩ, cô đã phải nỗ lực hết sức lực của mình để đỡ cánh tay của tôi: “Đi nào, yếu quá đấy anh bạn.” Hóa ra các đầu xương không đan lại với nhau, vì thế tôi đã cố gắng đẩy cô ra bằng một cái xương trong hai phần riêng biệt. Vị bác sĩ phẫu thuật thứ hai mà tôi gặp đề nghị tôi nên phẫu thuật.

“Liệu lần này chúng ta có thực sự chữa lành được nó không?” ông hỏi. Bây giờ tôi đang trong giai đoạn hậu phẫu và có chút thời gian hồi phục, một thanh titanium lạnh ngắt nằm ngay dưới da của tôi. Tôi đã trở lại và sẵn sàng tới đường đua địa hình 100 dặm Coyote Two Moon, một cuộc đua đòi hỏi sức chịu đựng ghê người, không ngừng trèo lên tụt xuống một ngọn núi cao 5.000 foot trên Ojai và thung lũng Rosa ở miền nam California.

Chúng tôi bắt đầu cuộc đua lúc 9 giờ vào tối thứ Sáu, gian khổ vượt qua đường đá dốc đứng trong một cơn mưa phùn mà sau đó nhanh chóng trở nên nặng hạt. Sau đó thì đến sương mù, dày đến mức tôi phải tháo chiếc đèn trên đầu ra và buộc nó ngang đầu gối để ánh sáng không phản chiếu lại làm tôi lóa mắt. Khi màn đêm buông xuống, chúng tôi đến đỉnh Topa Ridge, ở đây cơn mưa đã trở thành cơn bão tuyết. Cứ như thế, chúng tôi thả mình xuống khỏi sườn núi, thoát ra khỏi bão tuyết trong cơn mưa băng giá, rồi lại trèo vào trong tuyết. Mọi thứ lặp lại suốt cả sáng thứ Bảy, buổi chiều và đêm của ngày thứ Hai.

Vào lúc tôi đang ngồi ở trạm cứu trợ tại Gridley Bottom khuya ngày thứ Bảy, sau khi mới vượt qua được một ngọn núi lớn rào cản ngăn cách mình với chiếc đai của người chiến thắng, tôi đã khá mệt. Mưa lạnh không ngừng trút xuống. Tôi đã cố gắng cắt nghĩa cái đống hổ lốn quần áo, pin, thuốc viên điện giải và các viên tăng lực rơi ra từ túi xách của tôi xuống bàn chân tôi đang ngập ngụa trong bùn. Điện tín viên trên đài thông báo rằng người điều hành cuộc đua - anh ta ở lại một trạm cứu trợ trên đỉnh núi - cho biết ai không có ít nhất một cái quần dài để chống lạnh thì được phép quay trở lại. Anh chàng bên cạnh tôi lấy một chiếc khăn quấn quanh eo như một chiếc váy dài để có thể tiếp tục hành trình. Để không bị đóng băng đến chết khi ngồi ở đó, tôi đứng dậy, chờ một vài giây để cho cơn chóng mặt trôi qua, sau đó bắt đầu trèo lên.

Tôi trèo qua một vườn bơ toàn những quả có hình thù kỳ dị, leo lên đoạn dốc gồ ghề, từ đó tôi lao xuống con đường độc đạo dẫn xuống dưới như một dòng thác đổ. Tôi đã vượt qua nơi đó trước khi màn đêm buông xuống, tự thuyết phục bản thân tin rằng mình đã chạy nhầm đường. Vào thời điểm đó, bộ não đã kiệt quệ của tôi nói rằng con đường sẽ dẫn thẳng xuống trạm cứu trợ, vì thế khi tôi rẽ vào một hẻm núi rộng đen sì thì tôi biết có điều gì đó không ổn. Nhiều giờ trôi qua mà tôi không nhìn thấy bất cứ ai trên đường chạy. Những người lẽ ra nên quay trở lại thì hiện ở đâu? Tôi rọi đèn pin về phía trước nhưng chùm ánh sáng không đủ với tới khoảng trống tối tăm rộng lớn phía trước. Tôi cho rằng sẽ có một ai đó cách tôi một vài dặm phía dưới, tôi chắc sẽ nhìn thấy ánh sáng lóe lên đâu đó bên dưới kia. Tôi dừng lại và hét lên trong cơn mưa xối xả: “Xin chào... Xin chào!” Giọng nói thảm hại, mỏng manh của tôi chìm nghỉm vào hư không giống như một con sứa không còn chút sinh khí.

Trong màn sương lạnh

Chắc chắn bây giờ tôi đã bị lạc. Tôi quay trở lại đoạn đường mà tôi nghĩ là mình đã rẽ sai hướng, trong khi miệng làu bàu vì lại phải chạy thêm một quãng đường nữa. Một lúc rất lâu sau, tôi phát hiện ra hai ánh đèn đang rọi về phía mình. Hai người chạy bộ xuất hiện làm nước trên đường bắn tung tóe, cả hai đều ướt nhẹp như tôi. “Hai cậu có chắc chạy đúng đường không?” Tôi hỏi.

Người đầu tiên có vẻ khó chịu. “còn con đường nào khác không?” Anh ta trả lời và tiếp tục chạy.

“Tôi đã xuống dưới một đoạn xa nhưng không có ai ở đó cả,” tôi trả lời họ. Họ chạy chậm lại rồi dừng hẳn, quay lại nhìn tôi. Người vừa nói chuyện với tôi đứng chống nạnh, cúi đầu suy nghĩ.

Cuối cùng anh ta nói: “Không có con đường nào khác cả,” và họ chạy tiếp.

Tôi lưỡng lự, nhưng tôi phải thừa nhận rằng trông họ rất chuyên nghiệp. Tôi chắc rằng mình thì không được như vậy, vì thế tôi đuổi theo họ. Con đường dường như không thể dẫn vào hẻm núi, nhưng cuối cùng thì hoá ra chúng tôi đã đi đúng đường và đến được Gridley Bottom.

Lúc này tôi đang chạy ngược lên phía trên đỉnh, tới trạm cứu hộ cuối cùng trước khi tôi có thể băng qua sườn núi và xuống đến vạch đích. Nhưng càng lên cao thì gió thổi càng mạnh.

Một đoạn đường đá nhỏ trên Nordhoff Ridge ở Ojai.

Một cơn gió rít từ trên cao liên tục quất vào tôi. Cơn mưa quanh tôi đã biến thành mưa tuyết. Khi nhìn thấy ánh sáng từ một nhóm người chạy băng qua tuyết đang tiến về phía mình, tôi cho rằng mình đang tiến gần tới đoạn cuối dẫn tới trạm cứu trợ trên sườn núi. Ba người chạy bộ xuất hiện, một người phụ nữ cùng hai người đàn ông.

***

Người phụ nữ có mái tóc vàng lộ ra bên dưới một chiếc mũ đan màu đen, mặc áo khoác đỏ, quần đen, cô lên tiếng:

“Cuộc đua đã bị hủy. Mọi người phải xuống khỏi sườn núi.”

“Cái gì?” Tôi nghe thấy mình hét lên.

“Có một trận bão tuyết trên đỉnh núi. Mọi người, không có quần áo phù hợp. Người tổ chức cuộc đua đã quyết định hủy vì thấy nó quá nguy hiểm, vậy nên ông ấy sẽ đưa mọi người xuống. Xong rồi. Không đua gì nữa.”

“Cô có chắc chắn không?” Tôi cố nài. Tôi không thể tin được. Tổ chức một cuộc đua hàng trăm dặm không phải việc dễ dàng gì. Bạn phải đối phó với nhiều trở ngại. Chắc chắn là tôi đã bị lạnh, nhưng họ có một lò sưởi trong lều ở trạm cứu trợ phía trên. Tôi đã nhìn thấy nó. Tôi đã dự tính nghỉ ngơi ở đó một lúc lâu. Tôi sẽ hong khô người, sau đó không điều gì có thể ngăn tôi hoàn thành cuộc đua, dù có là sáu hay bảy dặm trên sườn núi.

“Chúng ta phải đi thôi,” một trong những người đàn ông nói. “Tôi lạnh cứng rồi.”

“Cuộc đua bị hủy rồi,” người phụ nữ nói khi cô quay người lại và chạy theo bạn bè của cô.

Tôi đứng đó. Sau đó, tôi bước thêm vài bước lên phía trên. Rồi tôi dừng lại. Tôi đã đến gần trạm cứu trợ chưa? Liệu tôi có nên tiếp tục lên xem không? Nhưng tôi nhận ra, ngay cả khi tôi lên tới đó, gặp người tổ chức cuộc đua và thuyết phục anh ta rằng tôi có thể tiếp tục cuộc đua thì tôi cũng không thể chính thức về đích. Nếu cuộc đua đã bị hủy thì còn ai được lợi nữa. Tôi nghe thấy tiếng gió rít trên sườn núi. Tôi đối mặt với thực tế. Chẳng còn gì để làm ngoài việc đi xuống cả.

Nhóm người báo tin xấu cho tôi đã biến mất trong bóng tối. Tôi vội vã lao xuống để bắt kịp họ, nước bắn tung tóe trên đường chạy, chạy qua những hòn đá có kích thước bằng quả bóng chày nằm rải rác khắp nơi, khom người qua những đoạn đường có bùn lầy kết thành vòng xoáy. Đó là khi tôi vấp vào một hòn đá ngập một nửa trong bùn.

Trong một khoảnh khắc, tôi bị hẫng vào khoảng không, và rồi một loạt va đập xảy ra cùng một lúc. Đùi của tôi, hông tôi, thân mình, vai, một bên đầu - tất cả đập thẳng xuống mặt đường, thực tình đó lại là điều hay. Cú ngã phân bố lực và sự đau đớn ra đều khắp cơ thể. Tôi trượt xuống qua vũng bùn lạnh lẽo, một bên mặt áp xuống bùn. Ngay lập tức, tôi bật dậy, như thể đứng lên bằng đôi chân của mình thì có thể xem như sự cố vừa rồi không xảy ra. Tôi cố gắng hít thở để lấy chút dưỡng khí và đứng yên ở đó trong cơn choáng váng. Chiếc mũ và đèn pha nằm ngay dưới bùn phía dưới chân tôi. Đèn pin của tôi treo đung đưa quanh cổ tay hắt ra từng chùm ánh sáng điên cuồng quanh bàn chân tôi. Một lớp bùn dày đặc dính vào một bên người, suốt từ mái tóc đến tận giày của tôi.

Tôi xoa vai và cảm thấy vai mình dường như vẫn còn nguyên vẹn. Không có thanh titan nào bong ra hay có con vít nào đi lạc. Cả hai cánh tay vẫn cử động bình thường. Không có vết thương hở nào dọc bên hông. Tôi đã may mắn vì không va phải tảng đá. Tôi chùi áo khoác cho sạch bùn, lau mặt qua loa. Tôi nhặt mũ và đèn pha khỏi vũng bùn, đội mũ lên và thấy dòng nước lạnh lẽo chạy xuống lưng. Tôi lau sạch đèn pin bằng bên quần không dính bùn của mình và bắt đầu chạy từng bước chậm. Mình phải cẩn thận, tôi tự nhủ. Thư giãn nào. Từng bước một. Mỗi bước sẽ đưa bạn tới gần điểm đến hơn.

Điều ngạc nhiên là, dù chạy rất chậm, nhưng chẳng mấy chốc tôi đã bắt kịp ba người đã bỏ tôi lại sườn núi. Họ cũng đã bắt kịp vài người chạy bộ khác, thế là như một đoàn tàu, tám hay chín người chúng tôi cùng đi xuống. Tôi rớt lại phía sau. Không ai nói chuyện. Mọi người đều quá lạnh, khổ sở, nản chí, thất vọng, thực khó mà trò chuyện trong hoàn cảnh như vậy. Đoàn người chạy chậm, chậm hơn cả tốc độ tôi đã chạy trước đây. Tôi tự nhủ là cứ theo sau anh chàng trước mặt, đặt chân mình lên chỗ anh ta vừa bước và kiên nhẫn chạy, nhưng giờ tôi không thể, tôi bắt đầu cảm thấy lạnh. Chẳng bao lâu nữa răng của tôi sẽ va vào nhau côm cốp, hơi ấm dễ chịu trong lồng ngực cho tôi biết rằng thân nhiệt của tôi vẫn ổn dù chân tay tôi đã lạnh tới cực điểm.

Tôi cố gắng giữ vững tinh thần. Tôi tự bảo mình tiếp tục chạy, hai hàm răng tôi đập vào nhau mỗi lúc một gấp gáp, đôi lúc tôi rùng mình vì lạnh. Tôi phải làm một điều gì đó. “Làm ơn cho tôi qua được không?” Tôi hỏi. Anh chàng phía trước tôi tránh qua một bên. Tôi chạy qua cả nhóm theo cách đó, khi vượt qua người cuối cùng, tôi lao vút lên. Tôi phải chạy nhanh hơn để tạo ra nhiều nhiệt hơn. Tôi phải xuống phía dưới, nơi ấm hơn một chút. Tôi chạy như vậy cho tới khi gặp con đường dốc xuống, tôi rọi đèn về phía trước để có thể tăng tốc. Tôi nhìn thấy ánh sáng dưới chân mình và nhận ra có người đang chạy theo mình.

“Tôi phải chạy nhanh hơn,” tôi hét lên với người chạy phía sau. “Tôi lạnh chết mất.”

“Tôi cũng vậy,” một người khác nói.

Thế là chúng tôi cùng chạy với nhau xuống dốc theo con đường độc đạo khủng khiếp cuối cùng, một con đường đáng sợ đầy những tảng đá có kích thước lớn tới mức lấn át cả ánh sáng ban ngày. Trời vừa mưa vừa tối, đúng là ác mộng. Cuối cùng tôi nhìn thấy ánh đèn của trạm cứu hộ bên dưới, và nghe thấy tiếng gầm rú của một máy phát điện cỡ lớn. Cơn mưa nặng hạt khiến mọi người chạy gấp rút hơn từ lều cứu trợ cho tới chỗ mấy chiếc xe và ngược lại. Vài người chạy bộ đang tụ tập quanh đống lửa trại, áo khoác của họ trùm trên đầu. Tôi phát hiện một chiếc xe tải ở rìa khu đất trống đang nổ máy, trong xe đã có hai người. Tôi đi thẳng tới đó và mở cửa bên. “Các cậu quay trở lại vạch xuất phát phải không?” Tôi hỏi.

Người tài xế quay lại ném cho tôi một chiếc khăn trên ghế trước mặt tôi. “Lên xe đi,” anh ta nói.

Tôi nhảy lên xe và đóng cửa. Tôi cảm nhận được hơi ấm từ lò sưởi của chiếc xe ngay trước mặt tôi, nhưng toàn bộ cơ thể tôi vẫn đang mặc bộ đồ ướt. Tôi ngồi và run rẩy, áp gói hydrat vào ngực, khuỷu tay tôi dán vào hai bên hông, tay tôi run lẩy bẩy. Có người đến và ghi lại số áo của tôi. Giờ đây tôi đã chính thức rời khỏi dãy núi. Tôi đã được điểm danh, những người chạy bộ khác tụ lại bên chiếc xe. Mỗi lần cánh cửa mở ra, không khí lạnh tràn vào làm tôi như bị đóng băng.

Xe quay trở lại vạch xuất phát của cuộc đua, cần gạt nước trên kính chắn gió quét qua quét lại từng nhịp rối loạn, mưa đập vào kính xe, đèn nhấp nháy liên tục và nước bắn tung tóe dưới lốp xe. Chúng tôi đến con đường dẫn tới cánh đồng nơi cuộc đua bắt đầu. Xe của chúng tôi lúc thì tung lên lúc thì giật xuống trên con đường, mắc vào giữa đám cây cối và bụi rậm mọc sát vệ đường. Tôi tìm kiếm chiếc xe của mình qua cửa sổ ướt nhẹp trong bóng tối. Đèn xe quét vào những cành cây nhô ra, xuất hiện một đoàn xe đậu bên đường, rồi nhiều cành cây và bụi rậm, xe xuất hiện ngày càng nhiều hơn.

“Nó kìa!” Tôi nói khi nhìn thấy xe của mình, một chiếc suv màu bạc phía trên cùng trong một dãy gồm bốn hay năm chiếc xe. Xe tải dừng lại, tôi trèo ra và không quên cảm ơn anh lái xe. Ra khỏi xe tải, tôi chạy xuyên qua cơn mưa tới xe của mình. Mưa như trút nước giống như một trò đùa của vũ trụ - trận mưa lớn nhất, lạnh nhất có thể trong hoàn cảnh tồi tệ nhất. Hơi ấm có được trong xe tải đã biến mất. Tôi như bị đóng băng lần nữa và nước lạnh bắn tung tóe lên bộ quần áo ướt của tôi. Tôi cầm chìa khóa mò mẫm trong tối, gần như không thể điều khiển ngón tay hoạt động được. Tôi nhấn nút mở khóa nhưng không có gì xảy ra. Tôi nhét chìa khóa vào cửa và cố gắng xoay, vẫn không được. Tôi bắt đầu thấy hoảng. Hẳn là mình đã làm sai cách, tôi nghĩ. Chậm thôi nào. Tôi thử lại. Cửa vẫn không mở.

Nó còn làm tay tôi đau điếng. Tôi chạy trở lại con đường và nhìn về phía trên con phố. Tối đen. Tôi chạy tiến lên một đoạn. Ở đằng kia! Một vài cái cây đổ khác, chắc chắn thế, một dãy bốn hay năm chiếc xe khác đang đậu thành hàng với chiếc suv bạc ngay hàng đầu. Trong lòng tôi bùng lên tiếng thét của nỗi thất vọng. Tôi chạy lại chiếc suv và ấn nút mở khóa. Lần này đèn đã nhấp nháy, có một tiếc click vang lên. Tôi nhảy vào trong xe, nhưng tôi quá lạnh khiến răng va vào nhau cầm cập, cơn co thắt kéo đến, tôi run lên dữ dội. Tôi khởi động xe, xoay núm bật lò sưởi, tiếng quạt vang lên nhưng chỉ toàn là khí lạnh ùa vào tôi. Tôi nắm chặt tay lái để kiểm soát các cơn co thắt. Tôi thấy mình như sắp bị xé thành từng mảnh.

Sau đó, hơi ấm bắt đầu đến, từng chút, từng chút một và rồi đột nhiên khí ấm tràn đến mang tới sự thoải mái. Tôi rên rỉ mà lòng nhẹ nhõm, cơn run rẩy bên trong giảm dần rồi ngừng lại. Tôi có thể hít thở trở lại, cứ như tôi đã nín thở từ khi tôi bước ra khỏi xe tải. Tuy nhiên, ngay sau đó, tôi ý thức được mình đã bị ướt như thế nào và nhận ra dù có được trong chiếc xe hơi ấm áp thì tôi cũng không được thoải mái lắm.

Đây là tình trạng đôi giày của tôi sau khi cuộc đua bị hoãn lại và tất cả mọi người đã xuống khỏi sườn núi.

Tôi kéo một túi quần áo khô ra khỏi ghế sau và mở nó ra. Khi cúi xuống tháo giày của mình, tôi cảm thấy một cơn đau nhói ghê gớm ở bên hông. Tôi dựng thẳng người để làm giảm cơn đau và cảm thấy một bắp chân đang thắt lại. Tôi xoay cổ chân cho đỡ đau, nhưng ngay khi tôi cúi xuống để kiểm tra dây giày một lần nữa thì hai bên hông bị thít chặt, và tôi phải nhoài người thẳng trở lại để có thể với đến vô lăng theo ý mình. Tôi dừng lại nín thở và để mọi thứ tự nhiên trong chốc lát. Tôi nhận ra mình đã ngừng uống thuốc viên điện giải từ trên sườn núi, và giờ đây cơ bắp của tôi đã phản ứng với sự suy yếu. Tôi lấy ra vài vỉ từ trong ba lô trữ nước của mình.

***

Tôi xoay xở cởi giày và tất ướt ra khỏi chân. Luồng khí ấm áp thổi ra từ các lỗ thông hơi phía dưới phả vào làn da khiến tôi thấy mình như đang ở trên thiên đàng. Tôi co người lại và cởi quần áo ướt ra. Tôi lấy đồ lót khô, quần ấm và áo khô mặc vào người. Cùng lúc đó tôi thấy cơn chuột rút ở hai bên hông, bắp chân, gân kheo và vài chỗ ở phần chỏm lưng. Khi tôi đi tất, bàn chân tôi bị chuột rút. Tôi phải nắm lấy mấy ngón chân mình mà kéo để làm dịu cơn đau. Lúc tôi xỏ xong tất thì tôi hoàn toàn kiệt sức.

Tôi nhìn đồng hồ đã chỉ 4:45 sáng. Tôi còn khoảng bảy tiếng để về kịp đăng ký phòng ở khách sạn. Tôi nghĩ về vợ ở nhà và bọn trẻ ở trường đại học, một đứa ở Los Angeles, đứa kia ở New York. Tôi đã hứa sẽ gọi cho họ khi về tới khách sạn. Gia đình của tôi đều cho rằng mọi thứ vẫn ổn, tôi đã từng hoàn thành một cuộc đua 100 dặm điên rồ khác. Lần này không có gì đặc biệt cả. Họ không biết cuộc đua bị hủy khi tôi đã chạy được gần 90 dặm, sẽ không có phần thưởng là khóa thắt lưng cho người thắng cuộc, cũng không có về đích.

Họ chỉ mong tôi trở về, bước vào cửa với chiếc khóa thắt lưng, mỉm cười và kể một vài câu chuyện về nỗi gian khó trong cuộc đua, nhưng họ sẽ cụt hứng. Đã có rất nhiều câu chuyện được kể, nhưng nếu bạn không tự mình trải qua thì những câu chuyện ấy dường như không có vẻ gì là thật.

Tôi nhìn ra ngoài cửa sổ. Cơn mưa lớn vẫn không ngừng, đầu xe có tiếng ầm ầm liên hồi, nước đổ xuống cửa xe như dòng thác. Ngay phía trước con đường có một cột đèn đơn độc đang chiếu sáng trong bóng tối. Ánh sáng chập chờn điên cuồng trong cơn mưa xối xả giội lên kính chắn gió. Bên kia cột đèn đường là một con đường tắt dẫn vào cánh đồng nơi có vạch đích của cuộc đua, nơi tôi bắt đầu chạy vào chín giờ tối thứ Sáu. Bây giờ mặt trời sắp lên vào sáng Chủ nhật.

Đó là một cuộc đấu tranh trường kỳ. Tôi đã một mình, xa nhà. Tôi đã rất mệt mỏi. Tôi đặt lưng lên ghế sau và nhắm mắt lại để không khí ấm áp xoa dịu mình. Ít nhất thì người tôi đã khô ráo, và nếu tôi cứ giữ được mình thế này mãi thì sẽ ngăn chặn được những cơn chuột rút.

Một câu hỏi xuất hiện trong tâm trí tôi, điều mà trước đây tôi đã thực sự không băn khoăn nhiều: Chính xác thì tại sao tôi lại làm điều này? Tại sao tôi lại ở đây một mình, trong thời tiết tồi tệ nhất có thể tưởng tượng ra, vào nửa đêm, cố gắng chạy 100 dặm đường chạy địa hình gồ ghề chỉ vì phần thưởng là một cái đai khóa? Tại sao chạy bộ lại trở thành một phần quan trọng trong cuộc đời tôi? Đó là điều mà tôi nhận ra mình cần phải suy nghĩ, điều gì đó mà tôi cần phải hiểu.

Chương 3
Giải mã Rocky Balboa

Vào năm 1979, việc bùng nổ chạy bộ đang đến hồi cao trào nhất, không có kỳ nghỉ hay lễ hội nào được trọn vẹn mà thiếu đi cuộc đua 5K hay 10K. Tại thành phố Wichita ở tiểu bang Kansas, nhân kỷ niệm ngày thành lập vào năm 1870, một lễ hội trên sông mới được ra mắt đúng như mong đợi. Lễ hội có sự liên kết với cuộc đua Wichita River Run cự ly 10K. Đó là là cuộc đua có tổ chức đầu tiên mà tôi tham gia, và tôi không biết mình thực sự đang làm gì, chỉ biết mình đang cắm cổ chạy.

Chân tôi nặng như khối đá granit, gần như không thể nhấc lên và tiến về phía trước được. Phổi thì muốn nổ tung như thể đang cố hút không khí qua ống hút dài 6 feet. Khuôn mặt tôi méo mó vì đau đớn, tôi tưởng tượng ra cảnh đám trẻ con sợ hãi bỏ chạy khi thấy ánh mắt của tôi và la hét: “Mẹ ơi, mẹ ơi! Ông đó bị làm sao ấy?” Tầm nhìn của tôi đã bị thu hẹp lại và mắt đã mờ đi. Tôi đang chạy qua một công viên ven sông đậm màu thôn dã, nhưng đối với tôi, nơi ấy chỉ đầy nỗi kinh hoàng. Bộ não hoang mang của tôi đang hét lên: “Ôi Chúa ơi, vạch đích ở đâu?”

Đột nhiên có ai đó chạm vào khuỷu tay tôi. Đó là một cô bé. Có vẻ tuổi cô bé chỉ khoảng bằng nửa tuổi tôi, tầm 13 hay 14 tuổi. Khuôn mặt cô bé hồng lên khi chạy. Bím tóc ló ra từ dưới mũ lưỡi trai của cô. Tay chân cô bé vừa tròn vừa mềm mại, cũng là màu hồng. Có chuyện gì vậy? Làm thế nào cô bé này có thể bắt kịp sải chân của tôi và sắp vượt qua tôi? Ồ, phải rồi. Tôi đang chạy đua mà. Có thứ gì đó xuất hiện. Một khán giả trong bộ đồ thể thao lạ mắt tiến đến bên lề và dừng lại bên cạnh cô gái màu hồng đối diện tôi. Anh ta cúi người trong khi nói: “Thôi nào, Bobbie, em có thể vượt được gã này. Cố lên nào, ra sức đi. Em có thể đánh bại hắn.” Tôi gắng nhịn cơn đau, cựa quậy đầu mình để nhìn rõ hơn. Anh ta đang gầm gừ với cô bé đó. Giọng anh ta có vẻ giận dữ. “Vượt qua hắn đi, Bobbie. Hắn là tên yếu đuối. Hắn đang chùn bước rồi. Em có thể làm được mà. Nhấc đầu gối lên. Vượt hắn đi!”

Anh ta nghĩ rằng tôi không nghe thấy anh ta chắc? Anh ta nói tôi yếu đuối và chùn bước. Được thôi, tôi chấp nhận, tôi yếu đuối và chùn bước, nhưng đó là việc của tôi. Gã đàn ông trong tôi bùng cháy thành một cơn thịnh nộ. Bây giờ không đời nào tôi để Bobbie đánh bại tôi ở vạch đích.

Tôi rung người như Uma Thurman trong phim Pulp Fiction khi cầm kim tiêm để tiêm thẳng adrenaline vào tim cô ấy. Cùm xích rơi khỏi chân tôi. Hai tay tôi siết lại giận dữ. Tôi thở hổn hển trong luồng không khí tươi mát. Tôi thấy mình đang loạng choạng tiến về phía trước, nhưng dường như tôi không còn kết nối hay điều khiển được cơ thể mình nữa. Nhờ có tiếng gầm mạnh mẽ từ sâu trong tâm tưởng, tôi có thể tưởng tượng ra hình ảnh huấn luyện viên của Bobbie mắng cô vì đã để tôi vượt qua.

Tôi cán đích như Roger Bannister phá vỡ kỷ lục bốn phút một dặm, đầu tôi quay cuồng, cánh tay buông thõng. Một tốp người đang vỗ tay. Tôi quay lại và thấy Bobbie về đích. Trông cô bé có vẻ chán nản. Lúc này, tôi cảm thấy buồn khi đã chiến thắng cô bé. Người đàn ông trong bộ đồ thể thao đang tiến lại phía sau cô, trông gã ta có vẻ tức giận. Tôi bỏ đi vì không muốn nghe những gì gã sắp nói.

Nhớ lại những ngày đó, tôi nghĩ rằng tôi giống như rất nhiều người chạy bộ vào thời điểm đó. Tôi tập trung tập luyện và tham gia cuộc đua. Tôi đã chạy, không phải chỉ “ra ngoài để vận động”. Tôi thực sự “đã tập luyện”. Tôi đã tự chọn thời điểm cho mình. Tôi đi tới đường chạy và chạy một quãng. Tôi đã đón nhận những điều thú vị của hành trình chạy bộ, thư giãn chạy trong công viên đầy cây cối vào một ngày mát mẻ và biến nó thành cuộc chạy tốc độ, thúc đẩy bản thân theo cách đó, nguyền rủa bản thân mình nếu tôi chạy chậm lại, căng thẳng với giới hạn khả năng của tôi. Chạy bộ là một việc khó khăn. Mục tiêu là chạy nhanh hơn mỗi ngày.

Lần đầu tiên tôi chạy cự ly 10K, đến cuộc đua tiếp theo tôi thấy mình tiến bộ rất nhiều, điều này rất thú vị. Nhưng cuối cùng tôi đã chuyển sang quy luật hiệu suất giảm dần³. Tôi có thể chạy nhiều buổi gấp hai lần mỗi tuần, thực hiện nhiều lần các cuộc chạy tốc độ và nhiều cự ly hơn, nhưng kết quả 10K của tôi hầu như không nhúc nhích. Thay vì phá kỉ lục trong những lần chạy trước đó của mình, tôi phải tham gia cuộc đua của đời mình để thời gian chạy của tôi giảm đi vài giây. Tôi có thể chấp nhận rằng không có đau đớn thì không có thành quả, nhưng đây là nỗi đau hỗn độn, gần như chịu tra tấn để đạt được kết quả. Ai lại cần nó chứ? Chạy bộ như vậy giống như một công việc tồi tệ - nhiều rắc rối mà chẳng thu được bao nhiêu. Chạy như vậy thật ngớ ngẩn.

Một cuộc đua chỉ kéo dài vài giờ. Luyện tập cho cuộc đua mất hàng tháng trời, vì thế, bạn nên tận hưởng hành trình khi bạn đang luyện tập.

MẶT TRÁI CỦA MARATHON

Sau đó tôi nhận ra mặt trái của chạy marathon. Đây là một thử thách mới mẻ đầy mê hoặc để thay thế thách thức nhàm chán, khó chịu của khoảng cách 10K đã hình thành trước đây. Tôi đã tăng quãng đường chạy của mình. Tôi kéo dài số dặm chạy của mình từ cuối tuần này cho tới cuối tuần sau, cứ đều đặn như vậy. Tôi đã tăng lên 20 dặm. Tôi thậm chí đã chạy 22 dặm rồi 24 dặm trước khi thực hiện cuộc đua marathon đầu tiên của mình. Và đúng với hệ tư tưởng của người chạy bộ thời đó, tôi không chỉ thực hiện những chặng đường dài đó, tôi đã chinh phục chúng. Tôi chạy xuống đường cao tốc, nhìn đồng hồ đeo tay, duy trì tốc độ, đo số dặm chạy, gắng sức chạy nhanh hơn khi tôi cảm giác mình đang chậm lại.

Trong bất kỳ trường hợp nào, tôi xin thề rằng tôi chưa từng muốn ngừng chạy để đi bộ. Đi bộ chỉ dành cho kẻ thua cuộc. Nếu tôi định chạy marathon, tôi sẽ chạy như vậy suốt quãng đường. Liệu bạn có bị loại hay có vấn đề gì nếu như họ bắt gặp bạn đi bộ không?

Đương nhiên khi kết thúc cuộc đua marathon đầu tiên thật vô cùng hồi hộp. Tôi chạy hết sức mình với hàng nghìn vận động viên chạy đua khốc liệt khác, sự im lặng của họ xuyên suốt các con phố San Francisco vào năm 1984. Chúng tôi chạy qua công viên Golden Gate, rồi qua phố người Hoa, qua phố Market và kết thúc ở tòa thị chính.

Âm thanh duy nhất tôi thốt lên trong suốt cuộc đua là tiếng thở phào nhẹ nhõm khi tôi băng qua vạch đích. Tôi đã rất căng thẳng trong cuộc đua, cơn đau tồi tệ nhất của tôi là ở khuỷu tay vì tay tôi vung quá cao. Tôi chắc hẳn mình trông như một con khủng long bạo chúa đang chạy xuống phố với đôi tay nhỏ bé vung vẩy trước mặt. Tất nhiên, tôi đã không hề đi bộ. Tại điểm cung cấp nước uống, tôi lấy một cái cốc giấy ra khỏi bàn, vo tròn phần miệng rồi úp nó xuống và hút nước, hầu như không thay đổi sải chân, giống như những người chạy phía trước khi họ thực sự có lý do để làm như vậy. Mỗi dặm, tôi phải trải qua hai cơn đau. Mỗi dặm nằm giữa khoảng cách 20 dặm và 26 dặm thật sự là địa ngục trên đời, và thời gian kéo dài như 10 năm.

Sau cuộc đua, tôi đổ gục trên bãi cỏ, cuộn mình trong tấm chăn không gian⁴ cùng với tấm huy chương trên cổ dành cho người hoàn thành cuộc đua. Tôi cảm thấy mình như bị một chiếc xe tải Mack đâm trúng.

Và bạn nghĩ điều gì là quan trọng nhất trong tâm trí tôi lúc đó, khi tôi nằm đó sau nỗ lực sâu sắc và tột cùng lần đầu tiên này, hay đỉnh cao vinh quang về sức chịu đựng thể thao của con người? Tôi đã nghĩ: Hừm, tôi có thể về đích sớm hơn thời lượng 3 giờ 29 phút.

Vậy là tôi đã dấn thân vào những năm tháng chạy marathon, vào mỗi mùa xuân, tôi cố gắng làm giảm thời gian chạy các cự ly marathon của mình so với năm trước đó. Tất cả các lần chạy bộ mà tôi đã thực hiện giữa hai mùa xuân đều hướng tới mục tiêu này, tôi chạy tốc độ trong vài tháng mỗi năm, tập chạy biến tốc, lặp lại khi lên đồi, và chạy đường dài được thực hiện chủ yếu trên cùng một đoạn đường rải nhựa.

Trong một năm thuận lợi, tôi sẽ hi sinh một vài phút trong thành tích chạy tốt nhất của mình và về nhà trong tâm trạng hài lòng. Trong một năm tồi tệ, tôi vượt qua nửa đầu chặng đua và nổ tung khi bắt đầu mệt. Dù bằng cách nào, kết luận của tôi vẫn sẽ là nếu tôi tập luyện nhiều hơn, tôi sẽ có cuộc đua bứt phá, siêu việt vào năm tới, và bằng cách nào đó tôi sẽ được hài lòng với thành tích của mình. Tôi đã thành một cái máy chạy marathon. Tôi tiếp tục nhìn thấy con đường rải nhựa quen thuộc dưới chân mình. Tôi tiếp tục gặp những bức tường tương tự xung quanh mình, dù tôi ở ngoài trời và chẳng có bức tường nào cả.

ROCKY

Trớ trêu thay, ngay trước khi tôi vừa bắt đầu cuộc đua có tổ chức đầu tiên của mình, có điều gì đó ngay tại đó làm tôi liên tưởng tới nơi tôi đã đi chệch hướng. Đó là đoạn nhạc chủ đề trong phim Rocky vang lên từ loa trước khi cuộc đua bắt đầu. “Giờ hãy gắng sức lên... tiếp thêm sức mạnh... bay lên...”

Bộ phim Rocky do Sylvester Stallone - một diễn viên ít được biết đến - viết kịch bản, đồng thời đảm nhận vai chính. Bộ phim này có kinh phí thấp nhưng đã gây tiếng vang vào năm 1976. Cảnh quay nổi tiếng trên sân trượt băng khi Rocky tán tỉnh Adrian nhút nhát, vai do Talia Shire thủ vai, cần phải quay lại, vì thế cặp đôi đã phải ở luôn đó sau khi sân băng đóng cửa, bởi vì số tiền trả thêm ngày nữa quá đắt đỏ. Bộ phim giành được 10 đề cử Oscar và chiến thắng ở ba hạng mục, trong đó có hạng mục Phim hay nhất. Nước Mỹ cũng không thể ngăn cản bộ phim thành công, đó là cuộc chiến giữa chàng David nhỏ bé và người khổng lồ Goliath.

Bộ phim mở đầu bằng cảnh quay Rocky trên võ đài nhận một cú đấm trời giáng của một tay đấm đã mệt rã rời, đối thủ của anh đã gần như chắc chắn thắng, cho tới khi hắn dùng đầu mình đập vào mặt đối thủ. Rocky nổi điên lên xông vào đối thủ của mình với các cú đánh dã man. Mặc dù anh chiến thắng, nhưng rõ ràng không ai tôn trọng Rocky hoặc trông đợi bất cứ điều gì từ anh cả. Anh cũng không có lòng tin vào chính mình. Khi anh kéo một cô gái trẻ ra khỏi một băng đảng khét tiếng trên đường phố và cố gắng dùng hành vi đúng đắn kết bạn với cô gái thì cô lại đuổi anh đi. Anh lắc đầu bỏ đi và tự hỏi: “Cô là ai mà dám khuyên bảo tôi, Creepo ư? Cô là ai chứ?”

Quay trở lại căn hộ nhỏ tồi tàn của mình, anh bần thần nhìn bức hình chính mình khi còn là một cậu bé, cậu bé ấy có lẽ cũng sáng sủa và đầy hứa hẹn, sau đó anh một mình nằm cuộn tròn trên giường với một túi nước đá chườm trên cái trán bị thương - vầng trán biểu tượng của những hy vọng rạng ngời. Sau đó, tại phòng tập thể dục địa phương, huấn luyện viên của Rocky (Burgess Meredith) đã bỏ hết đồ đạc ra khỏi tủ của anh, bàn giao tủ đó cho một tay đấm hứa hẹn hơn, kẻ đó đã nói với Rocky rằng: “Này, tao đã mở tủ của mày đấy.”

Rocky tranh cãi với huấn luyện viên rằng tại sao ông luôn đối xử với anh tệ như vậy. “Vì anh có tài năng để trở thành một tay đấm giỏi,” huấn luyện viên gầm lên, “nhưng thay vào đó anh lại trở thành tay sai cho một tên xã hội đen rẻ tiền chuyên cho vay nặng lãi.”

“Cuộc đời là thế,” Rocky đáp trả.

“Thật phí đời,” huấn luyện viên độp lại.

Rõ ràng Rocky cần động lực và sự khích lệ, một mục tiêu để anh hành động, vì thế anh có thể định nghĩa bản thân mình phải là một ai đó chứ không phải là một kẻ thua cuộc hay ăn mày. Và đó là tất cả mục tiêu của anh. Sắp đặt mục tiêu là một quá trình cực kỳ quan trọng trong cuộc sống. Nó buộc bạn phải suy nghĩ về tương lai của bạn, những gì bạn muốn ở tương lai của mình, và giúp bạn xác định làm thế nào để đạt được điều đó. Mục tiêu giúp bạn khu biệt những hoạt động đáng để theo đuổi và những hoạt động không phù hợp cần xếp ra sau để đưa bạn tới nơi bạn muốn đến. Chúng cho phép bạn đo lường sự tiến bộ của mình, tự hào về thành tích của mình và tận dụng tối đa những nỗ lực của mình.

Tất nhiên, trong bộ phim, số phận đã can thiệp để xác định mục tiêu cho Rocky. Anh được chọn để đấu với Apollo Creed, nhà vô địch quyền Anh thế giới, khi một trận đấu quyền Anh hạng nặng diễn ra vào ngày Quốc khánh Mỹ đã bị hủy do đối thủ của Creed bị chấn thương. Thời gian quá gấp để tìm người thay thế phù hợp, nhưng Creed nảy ra ý tưởng cứu vãn trận đấu bằng cách cho một tay đấm địa phương cơ hội tranh đai vô địch với mình. Anh ta chọn Rocky chỉ vì biệt danh hào nhoáng của anh ta trên võ đài: chú ngựa Ý.

Sau đó, Rocky gần như đã chiến thắng trong cuộc so găng hoặc ít nhất là tiến gần tới chức vô địch khi vẫn còn đứng vững được trên võ đài. Nhưng vấn đề của Rocky không phải là cần trở thành nhà vô địch quyền Anh thế giới. Vấn đề của anh là không ai tin anh, và anh không tin vào chính mình, vấn đề là anh ta có tiềm năng nhưng lại không có ý định theo đuổi nó.

Mục tiêu thực sự của Rocky là thoát ra khỏi cơn mê của mình và sống đúng với tiềm năng của bản thân.

Vẻ đẹp của bộ phim là quá trình thay đổi của Rocky trên con đường hướng tới mục tiêu. Vào ngày tập luyện thứ nhất, chuông báo thức của anh kêu lúc 4 giờ sáng. Phát thanh viên trên đài phát thanh thông báo ngoài trời lạnh âm 2 độ C. Với chúng ta, điều đó là bình thường. Rocky đập năm quả trứng rồi cho vào ly, sau đó, không do dự, anh uống hết sạch. Ra bên ngoài, Rocky vươn vai, thả lỏng một chút để giải tỏa cơn đau, rồi anh chậm rãi chạy bộ trên những con đường hoang vắng nơi anh sống. Khi anh tới Bảo tàng Nghệ thuật Philadelphia, anh chỉ còn đủ sức đi tập tễnh lên những bậc thềm lạnh cứng. Một bên hông đau nhức khiến anh phải bóp chặt một tay vào sườn. Anh thở hổn hển. Và từ đó cuộc hành trình bắt đầu, đầy khó khăn và dường như không hứa hẹn.

Chúng ta có thể thấy sự thay đổi của Rocky từng chút một. Anh đạt được sức mạnh và sự tự tin. Từng người bạn trở lại với anh, ủng hộ và tôn trọng anh. Ngay cả một trong những trợ lý của Apollo Creed cũng chú ý khi thấy Rocky trên ti vi đang đấm vào tảng thịt bò, thể hiện một trong những kỹ thuật đấm điêu luyện trước mắt một nhà báo địa phương. Khi cuộc phỏng vấn kết thúc, máy quay tập trung vào nắm tay đầy máu của Rocky. “Này, nhà vô địch”, người trợ lý gọi Creed. “Hãy nhìn thằng nhóc mà cậu sẽ đấu trên ti vi này. Cậu ta có vẻ nghiêm túc đấy.”

“Ừ, phải rồi, tôi cũng nghiêm túc,” Creed trả lời cợt nhả, không nhìn vào ti vi vì đang quá bận rộn, không muốn bị làm phiền bởi những suy nghĩ về đối thủ dễ xơi của mình.

Sau đó, chúng ta thấy một cảnh phim về sự hân hoan của Rocky khi anh trở lại bảo tàng, một cảnh phim tiêu biểu cho hành trình tìm lại bản thân của anh. Cảnh phim bắt đầu với hình ảnh Rocky chạy bộ qua một khu vực gần đường ray xe lửa, tay cầm những viên gạch để tăng trọng lượng. Sau đó, anh đấm vào một cái bao cát, thực hiện một loạt các cú đấm một tay, rồi một loạt các cú đánh vào phần giữa, đấm một miếng thịt bò, rồi quay trở lại với những huấn luyện viên nhiệt thành, những người tạo cảm hứng cho anh tập đầy hăng say. Anh chạy bộ qua một khu chợ với nụ cười trên môi, thoải mái kiểm soát tốc độ của mình. Ai đó ném cho anh quả táo. Dọc theo bờ sông, anh tăng tốc thành một cuộc chạy nước rút, và cuối cùng, chúng ta thấy anh nhảy lên bậc thềm của bảo tàng Nghệ thuật, nhảy liền ba bốn bậc thềm một lúc, lên đến bậc cao nhất mà không chút mệt mỏi.

Đây là cảnh cốt lõi của bộ phim. Rocky chạy lên bậc thềm, sau đó quay lại và vung hai cánh tay lên cao thể hiện chiến thắng với thành phố trải dài dưới chân mình trong khi nhạc nền vút lên cao. Đây là khoảnh khắc Rocky đạt được mục tiêu thực sự mà mình theo đuổi. Đó là thời điểm mà anh biết anh đã đạt tới tiềm năng trọn vẹn của mình, khoảnh khắc anh hoàn toàn tin vào bản thân mình.

Những gì xảy ra tiếp sau là trận đấu, về nhiều mặt cơ bản là không liên quan. Đúng vậy, trong suốt trận đấu Rocky có thể chứng tỏ sự quyết tâm và lòng can đảm đáng kinh ngạc của mình, nhưng tất cả đều là kết quả của sự thay đổi trong Rocky suốt quá trình luyện tập. Cuối cùng, nhiều người đã xem bộ phim có lẽ thậm chí còn không nhớ chính xác chi tiết này, đó là Rocky không thắng trong trận đấu. Hầu hết người xem nhớ cảnh Rocky đứng trên võ đài khốc liệt và hét gọi Adrian. Còn về trận đấu, nó được coi như một trận hòa, do đó Apollo Creed không thua và vẫn là nhà vô địch.

TẬP TRUNG VÀO HÀNH TRÌNH

Theo cách tương tự, khi bạn theo đuổi một mục tiêu chạy bộ, điểm chính yếu không phải là đạt được thành tích về thời gian chạy cụ thể hay hoàn thành một khoảng cách cụ thể, mà đúng hơn là những thay đổi diễn ra trong bản thân bạn trong khi theo đuổi mục tiêu. Vấn đề của tôi trong những ngày đầu chạy bộ là tôi luôn tập trung vào kết quả mà không phải hành trình để đạt được điều đó. Tất cả những gì tôi nghĩ về việc chạy bộ của mình và, ở một mức độ nào đó, là bản thân tôi phải làm được gì ở cuộc đua. Nếu tôi đạt kết quả tốt hơn lần chạy trước, mọi thứ trong suốt quá trình tôi tập luyện sẽ chỉ mang một màu tiêu cực. Khi thu ngắn được thời gian chạy, tôi sẽ cảm thấy thất vọng vì không tiếp tục thu ngắn được thời gian chạy hơn nữa. Tôi đã nỗ lực hết sức mình. Điều tôi cần nghĩ đến là xét một cách tổng thể, chạy bộ đang mang lại cho mình những gì.

Hãy chỉ nghĩ về hành trình của bạn khi bạn hoàn thành mục tiêu chạy bộ của mình lần đầu tiên - một cuộc đua marathon. Bạn từ một người chạy bộ chưa từng chạy xa hơn 6 hay 7 dặm tới một người chạy bộ có thể mong mình chạy được trọn vẹn 26 dặm trong một cuộc đua marathon. Bạn dần tạo dựng sức khỏe và khả năng chịu đựng của mình. Bạn bỏ đi được số cân nặng dư thừa. Bạn nâng cao kỷ luật với chính mình. Quan điểm của bạn thay đổi. Bạn học được cách bước ra khỏi nhà để chạy thêm vài dặm ngay cả khi bạn thích làm việc khác hơn. Bạn thực hiện những quãng đường dài, nhận ra rằng khả năng của bạn còn lớn hơn bạn tưởng, và khi số dặm đường ngày càng nhiều hơn, bạn học được cách kêu gọi lòng can đảm và quyết tâm cần thiết để hoàn thành đoạn đường chạy dù đôi chân đã mỏi mệt đến chết. Tập trung tất cả vào chạy bộ sẽ tạo ra xu hướng thay đổi quan điểm của bạn, giúp bạn tránh xa các vấn đề của mình. Bạn sẽ ít cảm thấy căng thẳng mỗi ngày. Bạn thấy thỏa mãn về những nỗ lực của bản thân, đặc biệt là vượt qua những ngày cuối tuần chạy bộ dài đằng đẵng và lòng tự trọng của bạn có được sự khích lệ lớn lao.

Khi bạn hoàn thành khóa luyện tập chạy đường trường cuối cùng trước cuộc đua marathon, bạn đang ở trên đỉnh của thế giới, giống như Rocky đứng ở bậc thềm bảo tàng. Đây là khoảnh khắc bạn phấn đấu vì nó, khi bạn đã sẵn sàng để đi đến vạch xuất phát chuẩn bị cho những gì sắp tới. Bản thân cuộc đua giống như lớp kem trên cái bánh. Hãy coi đó là phần thưởng của bạn. Vào ngày cuộc đua diễn ra, bạn nên thư giãn, hiểu rằng bạn đã bỏ thời gian và công sức nhiều ngang nhau cho thử thách này. Khôi hài là bạn càng có thể thư giãn và để cuộc đua diễn ra tự nhiên thì bạn càng ít lo lắng về kết quả hơn và càng có cơ hội thể hiện được màn trình diễn tốt nhất.

Cũng nên xem xét điều này. Bạn có thể dành sáu tháng dài để chuẩn bị cho cuộc đua marathon đó. Cuộc đua chỉ kéo dài trong một buổi sáng. Hãy dành sáu tháng đó để cố gắng tận hưởng quá trình chạy. Cảm giác kỳ diệu trong bạn chính là bạn cảm nhận được những dấu hiệu về sự thay đổi trong cơ thể và cách cơ thể bạn đang điều chỉnh để bạn có thể tập luyện thêm nữa. Hãy chú ý đến môi trường xung quanh. Đi tới những địa điểm mới để chạy và đắm mình trong những trải nghiệm. Đừng chú ý vào rừng cây, đó là mục tiêu cuối cùng của chạy marathon, bạn phải lờ đi mọi vẻ đẹp của cây cối mà bạn đang chạy qua, nơi những tán lá của cây dương đang rung rinh theo gió, những cây sồi hùng vĩ che lấp con đường, những cây thông thơm mùi nhựa mới, cây nguyệt quế, những cây phong rực rỡ và những cây gỗ đỏ gợi đầy cảm hứng.

Cùng với mục tiêu cuối cùng của bạn, hãy suy nghĩ về nhiều mục tiêu nhỏ. Mỗi ngày chạy là một mục tiêu của chính ngày đó. Mỗi lần bạn chinh phục một đoạn đường, bạn đã vượt qua được sự trì trệ vốn giữ những kẻ khác nằm dài trên trường kỷ. Bạn đã làm được điều gì đó cho chính mình, cho sức khỏe, cả về tinh thần lẫn thể chất.

Trong một số ngày, mục tiêu có thể chỉ là lướt qua một vài dặm dễ dàng, vào những ngày khác, việc tập luyện của bạn có thể đưa tới một loạt các mục tiêu.

Hãy nhớ rằng mục tiêu của bạn không nhất thiết phải là vượt qua khu rừng, mà là tận hưởng tất cả những điều tuyệt vời trên đường chạy.

Hãy vượt qua năm hay sáu dặm rưỡi trong một thời gian nhất định. Chạy lên đồi thêm một lần nữa. Duy trì nhịp độ khi chạy thêm một dặm nữa. Chạy tới cột điện xa nhất trên đường chạy của bạn. Thu hẹp sự tập trung của bạn xuống mục tiêu duy nhất mà bạn có vào lúc này và theo đuổi mục tiêu đó với tất cả niềm đam mê trong bản thân mình. Mọi thứ khác trong cuộc sống được đóng lại trong một khoảng thời gian như thể bạn đang quên mất bản thân mình khi theo đuổi mục tiêu duy nhất này. Theo đuổi đam mê là giải phóng bản thân và làm bạn phấn chấn, chạy bộ cho bạn cơ hội đó mọi lúc, không phải chỉ khi bạn đang tham gia một cuộc đua nào đó.

***

Trong thời gian đầu chạy bộ, tôi không bao giờ chú ý đến quá trình chạy. Tôi quá lo lắng về những gì sẽ xảy ra vào ngày đua. Trong bộ phim, chúng ta thấy hành trình của Rocky. Có đoạn, anh ta dừng đấm, để khuỷu tay thư giãn, và mỉm cười với huấn luyện viên. Đó là lần đầu tiên chúng ta thấy Rocky mỉm cười trong suốt bộ phim. Đó là lúc chúng ta thấy anh đánh giá cao những gì anh đang làm và thái độ chia sẻ cảm xúc với bạn bè. Nếu sau này, trong suốt trận đấu lớn, Apollo Creed đã hạ anh đo ván ở hiệp đầu tiên, anh vẫn biết rằng mình đã làm hết sức mình và đã đạt được đầy đủ tiềm năng của mình.

Chương 4
Ngắm nhìn Leadville

Thành phố Leadville, bang Colorado, nằm trong dãy núi Rocky ở độ cao 10.200 feet trên đồng bằng Thung lũng sông Arkansas, bị cô lập một mình. Đây là thành phố hợp nhất nằm trên khu vực cao nhất ở Mỹ và là thị trấn chính thức duy nhất ở hạt Lake. Gần một nửa dân cư của hạt sống ở đó. Thành phố hình thành khi có cơn bùng nổ khai thác bạc vào năm 1877, nó từng có dân số đứng thứ hai sau Denver với 40.000 người (hiện tại là 2.600). Nơi đây từng tập trung toàn dân cao bồi và dân khai thác mỏ trái phép cho tới khi lợi nhuận từ khai thác bạc không còn nữa do Đạo luật Mua bán bạc Sherman năm 1893 bị huỷ bỏ. Sau đó, các thợ mỏ chuyển sự chú ý sang chì và kẽm, là những nguyên liệu có sẵn, nhưng giá trị của chúng kém hơn bạc. Thế chiến thứ hai đã kích thích nhu cầu về molypden. Hóa ra Leadville lại rất dồi dào chất này, có thời điểm nơi này sản xuất tới 75% nguồn cung của thế giới.

Mặc dù việc khai thác molypden tạo ra thời kỳ huy hoàng của thị trấn, nhưng Leadville mất dần cái gốc miền Viễn Tây lâu đời. Ngày nay, đây là một nơi không quá thịnh vượng nhưng vẫn có nét quyến rũ của chút gì đó cổ xưa. Ở đây có một loạt các tòa nhà theo kiến trúc của thời Victoria đã xuống cấp, phô diễn vẻ cổ kính như những món đồ cổ buồn rầu. Dãy các cửa hàng từ thế kỷ 19 trên phố Harrison vẫn gợi lên những nơi mà “giang hồ ở thị trấn Boddie” có thể cưỡi ngựa đi vào và nổ súng⁵.

Đứng trên một góc trung tâm thành phố dưới ánh nắng hè đang làm tan chảy mọi thứ trên đường, tôi chờ mong một người thợ mỏ già có mái tóc hoa râm rụt rè đến bên cạnh tôi, phun vào ống nhổ và cất giọng the thé: “Lookee ở đây, anh em ơi, thị trấn này không ưa lũ rắn đuôi chuông, không đời nào.” Không khí nơi đây rất loãng, khi đi bộ xung quanh các vật phẩm được bày trong tủ kính dành cho khách du lịch trong các gian hàng đồ cổ, cứ sau vài phút tôi phải dừng lại và hít thở. Cuối đường chân trời, đỉnh Elbert và đỉnh Masive nằm yên đầy vẻ đe dọa. Đó là hai đỉnh núi cao nhất ở bang Colorado, một tiểu bang nổi tiếng với những đỉnh núi cao.

Tuyết tan từ những ngọn núi xung quanh đã cung cấp nước đầu nguồn cho sông Arkansas, con sông chảy về phía nam từ Leadville sau đó rẽ qua các ngọn núi phía đông. Sông Arkansas (ở đây và ở bang Arkansas phát âm là AR-kan-saw, nhưng lại chệch thành ar-KAN-zes khi nó chảy qua Kansas) sau đó uốn khúc một ngàn dặm khi qua Đại bình nguyên, sau cùng chảy qua Wichita, Kansas, Tulsa, Oklahoma và Little Rock, Arkansas, trước khi đổ vào sông Mississippi. Tôi đi dọc theo con phố Harrison, ngỡ ngàng khi thấy tuyết tan ra từ những mái nhà. Thứ tôi đang nhìn thấy lúc này làm tôi nhớ tới cảnh mình uống nước ở Wichita khi còn là một cậu nhóc. Liệu ngày ấy Leadville có gọi cho tôi không? Nơi đó có từng mong chờ tôi không?

Có lẽ nếu bạn theo đuổi chạy bộ đủ lâu, đủ sâu sắc và đủ đam mê thì bạn có thể rơi vào tình trạng giống như tôi ở Leadville vào những ngày tháng Tám, dưới ánh mặt trời chói chang mà phải đối mặt với những thử thách khó khăn nhất của cuộc đua Leadville Trail 100, cuộc đua “Băng qua bầu trời.” Cuộc đua ở Leadville dường như không thể tránh khỏi. Đó là vận mệnh của một vận động viên chạy đường dài. Lặp lại từ “Leadville” hết lần này đến lần khác nghe giống như âm thanh của một cái chuông sắt kềnh càng ngân lên hồi chuông báo tử, và nếu bạn là một người chạy bộ, chà chà, nó ngân lên cho bạn đấy.

Độ cao trung bình của hành trình là hơn 10.000 feet. Đỉnh ngọn Hope Pass là 12.600 feet. Bạn phải leo lên đó hai lần. Để có những tính toán hợp lý, thời gian cho hành trình Leadville được quy định là 30 giờ. Chậm một giây thì bạn sẽ không phải người hoàn thành cuộc đua. Đương nhiên bạn có thể ở nhà tại Arkon và ăn tiệc nướng. Các cuộc đua đường núi 100 dặm đầy khó khăn khác cho phép hoàn thành chính thức cuộc đua lên tới 34 hoặc 36 giờ. Tại Leadville, chỉ sau 30 giờ bạn đã mệt lử. Thông thường mỗi năm, chỉ gần một nửa số người tham gia cuộc đua về đến đích.

Cuộc đua này là đứa con tinh thần của Ken Chlouber, một cựu thợ mỏ cục cằn và cũng là thượng nghị sĩ bang Colorado, ông đã mất việc sau khi mỏ molypden tạm thời đóng cửa và đẩy nền kinh tế Leadville vào hỗn loạn. Chlouber tính toán rằng thử thách táo bạo của cuộc đua 100 dặm sẽ thu hút du khách từ khắp nơi trên đất nước và thúc đẩy Leadville phất cờ tiến lên. Quả nhiên hiệu quả. Giống như cuộc đua Western States Endurance, đó là ý tưởng về khả năng duy trì nỗ lực phi thường dành cho những người chạy bộ, những người chỉ sống để chứng kiến những giới hạn được mở rộng, và đương nhiên, chứng kiến những điều không thể trở thành có thể.

Giám đốc bệnh viện Leadville không tin con người có thể chạy 100 dặm ở độ cao như vậy mà không tử vong. Trong hình dung tiêu cực đó, Chlouber đã nhìn thấy một niềm an ủi trong cơn bĩ cực. “ít nhất thì khả năng đó cũng sẽ giúp chúng ta nổi tiếng,” ông đã trả lời như vậy hoặc gần như vậy.

Đó là ngày 16 tháng Tám năm 2002. Cuộc thi chạy bộ Leadville Trail 100 lần thứ 20 sẽ diễn ra vào ngày hôm sau. Tôi đứng trước phòng tập thể dục ở Đường số 6, chỉ cách vài bước là Harrison, nơi cuộc đua sẽ bắt đầu. Phòng tập thể dục tàn tạ này là một phần kỳ lạ của một tòa nhà. Không có lối vào, bậc thang, những cây cột bắt mắt, không có cả cổng vào, mái đua, tiền sảnh, ban công, hay mái hiên không ăn nhập gì với vỉa hè phía trước nó. Vữa xám bám vào mặt tiền của tòa nhà. Màu sơn xanh trên cửa sổ và khung cửa làm nó sáng lên một chút, nhưng lại chẳng có chút thẩm mĩ nào.

Từ vỉa hè, bạn bước qua cánh cửa hẹp vào căn phòng nhỏ trông như một buồng tắm vòi sen lớn. Từ đó bạn tiến vào phòng tập thể dục riêng và bắt gặp không gian bên trong không khác gì bên ngoài. Sàn nhà sứt mẻ, vỡ nát, sơn đã bạc màu và nổi lên những vết bẩn màu nâu lớn như thể nơi này được sử dụng để giết mổ cừu trong mùa giảm giá thịt. Các bức tường được trang trí bằng mọi loại panô không ăn nhập như thể chúng được lấy về từ các bức tường đổ nát ở nhiều nơi. Các dầm thép hoen gỉ đan chằng chịt trên đầu. Những chiếc dù cũ treo toòng teng giữa các thanh dầm. Có lẽ chúng đã từng có màu trắng sáng và mượt mà, nhưng giờ đây chúng chuyển sang màu vàng xỉn và được phủ bằng những miếng vá thảm hại.

SỰ THÔNG THÁI CỦA CHLOUBER

Ngôi nhà rệu rã là thế, nhưng ngày nay nơi này là cái nôi cho sức bền chạy bộ của cả nước Mỹ. Phòng tập thể dục nhỏ bé này đông như nêm cối. Mọi người trèo lên ban công hẹp bao quanh sân, nhảy múa và la hét như đám đông ồn ào trong một quán rượu đang chờ các cô vũ công. Chlouber đang đi loanh quanh phía trước căn phòng, mặc chiếc quần soóc sặc sỡ nhất mà bạn có thể tưởng tượng ra. Ông mang hai chiếc ghế đẩu ra ngoài và ngắm nghía một chiếc với vẻ nghi ngờ. Ông đặt nó nằm ngang mặt đất và giậm mạnh lên. Tỏ vẻ hài lòng, ông dựng nó đứng trở lại. Chlouber cao và tay chân khẳng khiu. Tóc ông dài và rối, trán rộng, khuôn mặt góc cạnh và giọng nói khàn khàn chứng tỏ nguồn gốc thợ mỏ chính hiệu của ông. Những lời phát biểu đầu tiên nói vào micro của ông khiến mọi người nhanh chóng bị mê hoặc: “Các bạn sẵn sàng chưa? Các bạn đã sẵn sàng chưa?”

“Chúng ta có những vận động viên đến từ 44 tiểu bang,” ông nói. Sau khi tạm ngừng một lúc lâu:

“Đến từ bốn quốc gia.” Lại một đợt tạm ngưng kéo dài khác. “Và đến từ AR-KAN-SAW,” ông cất giọng đầy mỉa mai và coi thường. Tất cả mọi người đều cười. Có một cô gái đang ngồi trên sàn nhà, ngay cạnh đôi chân đang duỗi thẳng của Chlouber, cô kéo chân mình co lên ngang ngực. Hai con chó lớn bên cạnh vẫy đuôi và liếm liếm mặt cô.

Từ chỗ tôi đang ngồi, tôi có thể nhìn thấy những ghi chú của Chlouber, một mớ những từ nguệch ngoạc trên mảnh giấy xé từ cuốn sổ. Đồng tổ chức cuộc đua, Merilee O’Neil, một người phụ nữ có mái tóc bạch kim đang đứng sát bên ông, thì thầm vào tai ông và hướng ông đến mục tiếp theo trong tờ ghi chú. Chlouber lầm bầm và thở mạnh vào micro. Phòng tập đang nóng lên. Ông yêu cầu ai đó mở cửa ra. “Cứ đá tung cửa ra,” ông nói thêm. Thông qua quy tắc cuộc đua, ông nói rằng chỉ cho phép duy nhất một người dẫn tốc⁶ cho mỗi vận động viên, trừ những dặm cuối hoặc gần cuối. Vì thế, ông nói: “Chúng tôi không quan tâm nếu bạn có mang cả lớp học của bạn theo cùng.” Ông trả lời câu hỏi về việc sử dụng gậy đi bộ: “Không có luật nào cấm điều đó cả,” ông nói, “nhưng thật ngu ngốc khi sử dụng chúng.”

Ông đi vào trọng tâm của cuộc nói chuyện: “Lúc này tôi biết các bạn đang chờ đợi một buổi nói chuyện đầy hào hứng, nhưng chẳng có câu chuyện hào hứng nào cả, không có bài hùng biện tạo động lực nào hết, cũng không có chuyện mua bán hay bất kỳ thứ gì khác. Đây là sự thật, chỉ sự thật mà thôi.” Khán giả lúc này nghiêng hết về phía trước để nuốt lấy từng lời của ông. Ông nói một câu có tính biểu tượng của mình: “Bạn giỏi hơn bạn nghĩ, bạn có thể làm được nhiều hơn bạn nghĩ.”

“Sự thật,” ông tiếp tục, “là trong mỗi người chúng ta có một suối nguồn bất tận của sức mạnh, tài năng, sức chịu đựng và lòng quyết tâm. Bạn có thể hoàn thành cuộc đua. Vì vậy tôi đang yêu cầu các bạn làm một việc. Đừng bỏ cuộc. Lý do đầu tiên khiến mọi người bỏ cuộc là gì? Vì họ nói họ phải chịu đau đớn.” Ông cười mỉa mai trước ý niệm đó. “Chà, tôi đảm bảo với các bạn rằng nếu các bạn tiếp tục, các bạn sẽ không đau quá 30 giờ. Nếu các bạn bỏ cuộc, các bạn sẽ đau suốt 365 ngày kế tiếp. Sau cuộc đua này, mọi người sẽ hỏi bạn: “Bạn có về tới đích không?” Lúc đó bạn trả lời: “Có, tôi về đích,” hoặc bạn có thể dùng 15 phút tiếp theo để bịa ra vài lý do khập khiễng nào đấy.”

“Làm bạn với nỗi đau của bạn,” ông tiếp tục, “và bạn sẽ không bao giờ phải một mình.” Tôi suy nghĩ về điều ông ấy vừa nói, rằng thỉnh thoảng được chạy một mình có lẽ không quá tệ. Sự đau đớn, lòng quyết tâm, tài năng - đó là tất cả những ý niệm tuyệt vời xuất hiện vào ngày trước cuộc đua. Tôi tự hỏi làm thế nào để những điều đó hiệu quả trên đường chạy địa hình vào ngày và đêm hôm sau. Bác sĩ John Perna, chuyên gia y tế của cuộc đua, cung cấp một số lời khuyên cụ thể hơn: “Nước tiểu vàng thể hiện sức khỏe kém; nước tiểu trong thì sức khỏe tốt.”

Chúng tôi rời khỏi phòng tập thể dục ở Đường số 6 trong tâm trạng bùng nổ cảm xúc, sự bùng nổ trong tôi còn lớn hơn bất kỳ ai. Chà, tôi nghĩ, tôi có suối nguồn vô tận của lòng quyết tâm và tài năng. Tôi có thể làm được nhiều hơn là tôi nghĩ. Tôi không sợ đau đớn; tôi chỉ cần làm bạn với nỗi đau. Tôi sẽ không bỏ cuộc bởi vì tôi sẽ bị nguyền rủa nếu cuối cùng tôi lại như một linh hồn tội nghiệp phải cúi đầu giải thích lý do vì sao không thể hoàn thành cuộc đua. Tôi muốn ôm Chlouber, gã to lớn vụng về này! Ông ấy đã dẫn đường chỉ lối cho tôi. Tôi cảm thấy như mình đang bốc cháy; đương nhiên, ánh nắng trên con phố trống trải cũng góp phần cho cảm giác đó.

Nhưng vẫn còn điều làm tôi lo lắng. Hầu như mỗi năm tại Leadville có hơn một nửa số người chạy bỏ cuộc. Điều gì đã xảy ra với suối nguồn tài năng vô tận của họ? Nỗi đau không phải bạn của họ ư? Có những câu hỏi rắc rối và không phù hợp với sự tự tin vô hạn của tôi về cơ hội hoàn thành cuộc đua và trở về nhà với tấm đai lưng Leadville bằng bạc.

Đồ dùng chuẩn bị cho cuộc đua 100 dặm.

Ý tưởng của Chlouber là vươn tới tiềm năng sâu kín của con người khi mọi sự trở nên xấu đi và việc tận dụng tất cả tài năng, lòng quyết tâm dường như quá đơn giản. Tôi quyết định không phải lo lắng điều gì cả.

***

Tuy nhiên, đêm hôm đó tôi gần như không ngủ. Những lời của Chlouber vang lên trong tâm trí tôi, trộn lẫn với sự sợ hãi, quyện vào những hiểu biết khiến tôi phải dậy khởi động vào thời điểm không tưởng lúc sáng sớm, vào đúng 4 giờ sáng. Thêm vào đó, cứ sau vài phút tôi lại phải thở dốc vì không khí loãng và phải thở thật nhanh để máu cung cấp đủ lượng ôxy cho não, để tôi có thể tiếp tục tồn tại. Tôi sắp trải qua một trải nghiệm vĩ đại. Chạy bộ là sự thay thế tất cả các ý niệm về những gì tôi có thể thực hiện thông qua một số thực tế khó khăn.

Có lẽ tôi đã thiếp đi trước khi chuông reo lúc 3 giờ. Tôi quăng mình ra khỏi giường và bắt đầu quá trình xoa kem chống nắng, chất bôi trơn da, phun xịt, dán cao vào những vị trí dễ bị tổn thương. Tôi buộc giày chạy và khoác lên mình chiếc áo khoác siêu nhẹ với mũ và găng tay ấm sẵn sàng trong túi. Tôi mở vòi nước rót đầy các chai, đeo thắt lưng có một bên là túi đựng mấy chai nước, chỉnh lại dây đeo và nhìn mình trong gương. Trông tôi vừa sẵn sàng vừa sợ hãi.

CHẠY NHƯ THỎ ĐẾ

Không khí ngoài trời đêm vừa loãng vừa lạnh. Bốn trăm vận động viên khó nhọc chạy vòng quanh, vừa chạy vừa nhảy để giữ ấm, tay ôm chặt vào người. Một chiếc đèn trên cây cột gần vạch xuất phát chiếu một luồng sáng chói lọi xuống con phố. Những cái bóng kéo dài như đang nhảy múa trên lề đường. Tôi co rúm, run lẩy bẩy dưới một bụi cây và sau đó nhập vào cùng những vận động viên khác dưới phố khi còn năm phút nữa tới giờ xuất phát. Tôi đã đọc lời cầu nguyện Chúa cho chính mình. Tôi cảm thấy như mình đã chạm tới được suối nguồn quyết tâm của bản thân. Sau tất cả, tôi hạnh phúc hơn khi kết bạn với cơn đau và vượt qua thời khắc khó khăn này, nhưng chỉ là ngộ nhận khi nghĩ rằng mình đã có một giấc ngủ ngon, cảm thấy ấm áp và thoải mái lúc này. Có lẽ tôi còn nhận ra nhiều điều hơn thế nữa. Khúc quanh của Đường số 6 hướng ra khỏi thị trấn ở ngay trước mặt chúng tôi. Tiếng súng ngắn vang lên khiến nỗi sợ hãi trong tôi trỗi dậy. Tôi cất bước như một con thỏ đang hoảng sợ.

Chúng tôi chạy ra khỏi thị trấn và tiến vào một đại lộ. Bước chân của những người chạy trước mặt tôi làm bụi tung mù mịt, được chiếu rọi bởi một tá ánh đèn pin xung quanh. Giờ đây tôi đã bình tĩnh lại, tôi đang di chuyển và thực sự đã làm được điều gì đó, tập trung không để mắt cá va vào những tảng đá lớn nằm rải rác trên đường. Vào lúc chúng tôi đến một đường chạy dọc theo hồ Turquoise, tôi nhận thấy nhịp tim và nhịp thở của mình tăng nhanh giúp cung cấp đủ ôxy để tôi tiếp tục chạy đều. Tôi chỉ phải kiểm soát và duy trì tốc độ của mình bởi vì bất cứ khi nào tôi tăng tốc, tôi đều thấy ngay cơn co thắt và bắt đầu thở dốc.

Con đường độc đạo dọc hồ Turquoise toàn đá và rễ cây. Một luồng sáng chiếu lên mặt hồ trước mặt và sau lưng tôi. Đôi khi bóng tối xung quanh tôi bị gián đoạn bởi ánh đèn pin của một người cắm trại. Chúng tôi chạy qua tiếng la hét, tiếng gọi í ới của một nhóm người ở khu cắm trại Tabor Boat Ramp, và sau đó ngay lập tức cả đoàn trở lại con đường mòn tối đen. Xung quanh im lìm. Âm thanh duy nhất là những tiếng lẩm bẩm và hơi thở nặng nề của những người chạy khác khi chúng tôi vượt qua tất cả các chướng ngại vật theo cách riêng của mình. Giữa việc giữ tập trung để không vấp ngã, giữa giờ chạy đầu tiên với khối lượng nhiệm vụ phía trước của chúng tôi, những tiếng nói chuyện và đùa giỡn như lúc trên đại lộ đã tắt hẳn.

Vầng dương đang từ từ nhuộm hồng khắp mặt hồ. Một màn sương dày lơ lửng trên mặt nước. Lúc này tôi có thể nhìn thấy khu rừng bên bờ đối diện và đỉnh núi khổng lồ Sugarloaf Pass, nơi chúng tôi sắp leo lên đó. Uốn quanh bờ hồ là ánh sáng của trạm cứu cứu hộ May Queen, được đặt ở giữa chặng đua marathon (13,5 dặm) kể từ nơi xuất phát. Tôi không thể chấp nhận được chuyện một nửa số vận động viên đã hoàn thành cuộc đua của họ trong khi ở Leadville chúng tôi còn chưa tới được trạm cứu hộ đầu tiên và hầu như mới hoàn thành được một đoạn ngắn.

Ở trạm May Queen, chúng tôi được hồi sức trong một căn lều mở thông hai đầu. Bên trong, lò sưởi đang chạy hết công suất. Tôi đi ngang qua một dãy thức ăn, đổ đầy các chai nước, sau đó kiểm tra số thứ tự của tôi khi tôi xuất hiện từ đầu bên kia của túp lều. Bam, bam, thế là tôi trở lại đường mòn Colorado trong một khu rừng đầy thông và cây dương lá rung. Những tảng đá nằm rải rác khắp nơi. Các con suối cắt ngang đường mòn. Tôi chạy từng bước khập khiễng xuyên qua một đám lộn xộn những tảng đá lớn và những cành cây khô. Đoạn đường này khiến tôi tiêu hao khá nhiều sức lực, tôi nghĩ mình phải chậm lại và ngay lập tức bắt đầu thở dốc.

Tiếp theo là leo lên ngọn núi lớn đầu tiên - một hành trình vượt qua đèo Sugarloaf Pass, đường lên mở rộng, có những góc nghiêng thoai thoải. Mặt trời đã len lỏi được một chút lên bầu trời, nên các vận động viên đã cởi áo khoác, sơ mi dài tay và buộc quanh eo. Đỉnh núi này mờ mịt và đáng thất vọng. Con đường bằng phẳng và rồi dốc dần. Chúng tôi tới một khu vực rộng lớn trong rừng, nơi này đã được dọn sạch để xây dựng đường dây điện. Những sợi dây điện nặng nề nứt nẻ rít lên trên đầu chúng tôi khi chúng tôi chạy xuống một con đường trải nhựa phía dưới, từ đó chúng tôi có thể tới trạm cứu hộ Fish Hatchery.

Ở đó tôi nhận được vài tin xấu. Ngồi trong căn phòng của trạm cứu trợ ở độ cao ngang mực nước biển, tôi đã nghĩ về thứ tôi cho là biểu đồ tiến độ mà mình lập ra trước đó, nó giúp tôi hoàn thành cuộc đua thoải mái trong khoảng 29 giờ 30 phút, chừa lại cho tôi nửa giờ an toàn trước 30 giờ. Tôi kiểm tra tiến độ của mình, thấy nó không hợp với kế hoạch ở May Queen, và thấy mình hơi chậm tiến độ, dù không nhiều lắm. Từ May Queen, tôi thôi thúc bản thân, cố gắng tìm ra điểm thoải mái nhất để dù tôi đang chạy hết sức cũng không bị thiếu hụt ôxy. Có cảm giác như tôi đang đuổi đánh con quái vật Leadville, giữ gìn bản thân mình, vạch kế hoạch, đạt được suối nguồn quyết tâm và tiềm năng của mình. Liệu Chlouber có gật đầu hài lòng với một tên lính mới không? Nhưng tại trạm Fish Hatchery, tôi tắm bằng vòi sen lạnh. Tôi đã rời xa hơn so với kế hoạch mà mình đã trù tính trước đây.

Tôi đã có chút ngơ ngác khi lấy đồ ăn bên trong một nhà kho lớn được dùng để làm trạm cứu trợ. Các tình nguyện viên đã đề xuất bánh mì kẹp, thanh năng lượng, khoai tây chiên, hoặc khoai tây nướng nhúng vào một bát muối. Biểu hiện lo lắng của tôi làm dấy lên mối quan tâm của họ. “Nhìn có vẻ ngon lành đấy,” một người trong bọn nói dối tôi. Tôi mỉm cười thiểu não.

Tôi bước ra khỏi nhà kho, kéo lại quần soóc cho chỉnh tề, thề sẽ ngốn trọn phần tiếp theo của cuộc đua, theo tiêu chuẩn của cuộc đua Leadville thì chuyện này có thể xoay xở được - một con đường trải nhựa dài, phẳng, uốn quanh thung lũng hướng lên phía trên là đoạn đường dẫn tới trạm cứu hộ Halfmoon. Tôi đã hình dung rằng cuối cùng tôi cũng đã bỏ qua được vấn đề về tiến độ của mình và trở lại với đúng hướng. Leadville dường như lại khác. Mặc dù tôi đã xuống dưới 10.000 feet, nhưng dường như mỗi bước tiến lại chậm chạp và khó nhọc hơn. Tôi không thể theo kịp những người chạy bộ chỉ vừa mới chạy ngay đằng trước tôi. Tôi có thể không thở được và cần phải đi bộ. Sau đó, khi tôi bắt đầu lại, hai chân của tôi như bị liệt dù tôi đã gắng hết sức điều khiển chúng.

Khi tôi đến được Halfmoon, thậm chí tôi còn mất đi nhiều thời gian mình đã tiết kiệm được so với kế hoạch chạy của mình. Tôi bắt đầu nhận ra mình đang gặp rắc rối. Giữa Halfmoon và trạm cứu hộ tiếp theo tại Twin Lakes là một phần ngược đãi khác của cuộc chạy đua Colorado với loạt ba đỉnh núi lớn. Hai đỉnh đầu tiên kết thúc ở các đỉnh núi giả, ở đó bạn sẽ thề rằng mình đã lên tới đỉnh và đang quay trở lại chỉ để tìm con dốc khác trên con đường của bạn. Tôi đã cố gắng bám chặt một cặp nữ vận động viên đang chống chọi với con đường bằng cây gậy đi bộ, cây gậy lóc cóc liên hồi trên những tảng đá dọc theo đường mòn, nhưng họ sớm bỏ xa tôi, tiếng gậy chống xuống đường cũng lặng dần về phía trước.

ĐỈNH HOPELESS PASS

Tại Twin Lakes, cách vạch xuất phát bốn mươi dặm, tôi ngồi lên một cái hộp đựng đá lạnh, đầu gục xuống. Tôi sợ hãi nhìn lên ngọn Hope Pass, trở ngại lớn nhất của cuộc đua ngay trước mặt. Kế hoạch chạy của tôi đã thất bại, chỉ còn lại mong muốn trở về nhà mà không phải đặt chân lên Hope Pass khiến tôi vẫn còn chưa thể rời khỏi đó. Tôi cho rằng bây giờ thực sự là lúc tôi phải khơi được suối nguồn quyết tâm của mình, nhưng con suối dường như đã biến mất. Thêm một chút đau đớn nữa đối với tôi không là gì, nhưng điều này không quá đau vì sự bất lực thuần túy đang níu bước chân tiến về phía trước của tôi. Đã quá muộn để tập luyện cho tốt hơn. Quá muộn để trở thành người chạy khỏe hơn. Tôi phải chạy với những gì mình có, nhưng dường như không đủ như tôi mong muốn. Chlouber không bảo đảm cho điều đó.

Tôi buồn bã thu gom đồ đạc, chỉnh lại đai, và lê bước với ý tưởng mơ hồ rằng có lẽ mọi chuyện sẽ thay đổi khá khẩm hơn. Tôi băng qua dòng sông sâu đến đầu gối chảy qua đồng cỏ mênh mông bên kia Twin Lakes. Một anh chàng bên cạnh tôi đang băng ngang qua với đôi chân buộc trong túi rác. “Mấy thứ đó có giúp chân anh khô ráo không?” Tôi hỏi. “Tôi sẽ cho ông bạn biết sau khoảng năm bước chân,” anh ta trả lời.

Tôi đến những cái cây ở phía bên kia đồng cỏ và nhìn lên con đường phải leo lên để tới được Hope Pass. Tim tôi chùng xuống. Đó là một con đường dốc, đầy đá, chạy thẳng lên núi. Những người thiết kế con đường này hẳn đã bỏ lỡ tất cả các khóa học về làm đường dốc sao cho dễ đi. Dãy núi Rocky đang bị khai thác quá độ để cung cấp đá cho nơi này. Phần bằng phẳng nhất của con đường là những khu vườn bị chôn vùi một nửa trong đất đá; nhưng phần tồi tệ nhất của con đường lại trông giống như những cầu thang khổng lồ.

Tôi chúi người về phía trước và leo dần lên, nhưng chưa được bao xa thì tôi nghe thấy tiếng ai đó hét lên ở phía trên: “Lên đi nào các bạn! Lên nào!” Tôi ngước lên nhìn Chad Ricklefs, anh ta đang tận hưởng hành trình của mình như một trong những siêu nhân chạy bộ hàng đầu trong nước, người đang nép sát xuống con đường, anh ta lao đến chỗ tôi như một đoàn tàu chở hàng, bước chân thoăn thoắt như thể con đường dốc đá dưới chân không là gì cả. Người dẫn tốc của anh ta cuống quýt theo sau như một cái đuôi, hầu như không thể theo kịp anh ta. Một vận động viên khác, Hal Koerner, người đã về đích thứ hai ở đây năm trước, vội vã băng qua sau gót Ricklefs chỉ một vài giây. Tôi không thể tin được những gã này và tôi bằng cách nào đó lại đang tham gia cùng một sự kiện. Họ không thể vượt quá xa tôi được. Tôi chỉ vừa bỏ lại đằng sau 40 dặm thì họ đã sắp đạt được 60.

Ở khoảng nửa đường mòn, trước khi bỏ rừng cây lại phía sau để tới đoạn đường trơ trụi, tôi bắt đầu bắt gặp những người chạy bộ đang ngồi trên các khúc gỗ hoặc tảng đá ven đường, khuỷu tay tựa vào đầu gối, đầu cúi xuống. “Các bạn ổn chứ?” Tôi hỏi.

“Đang nghỉ,” họ trả lời hoặc chỉ gật đầu để tiết kiệm năng lượng khi nói chuyện. Không lâu sau tôi cũng tìm ra nhật ký hành trình của riêng mình. Nghỉ ngơi đột nhiên trở thành một ý tưởng mạnh mẽ.

Tôi ngồi quay lưng lại với con dốc, cảm thấy quán tính khổng lồ lắng xuống bên mình. Tôi ngồi được khoảng 5 phút thì có một người phụ nữ dẫn theo một con lạc đà không bướu xuất hiện, cô mời tôi đồ uống không cồn. Cô ấy dùng lạc đà để chở hàng cho trạm cứu trợ. Tôi đã đọc được rằng ở đây người ta dùng những con lạc đã cho mục đích đó, nhưng con lạc đà to lớn đứng bên cạnh tôi đang điềm tĩnh nhìn chăm chăm vào khu rừng và mang theo đồ uống này lại như đang kéo căng các ranh giới của thực tại. Sự kỳ lạ của tất cả những điều này khiến tôi đứng vững và cố dùng mọi cách để lên tới trạm cứu hộ Hope Pass. Ở đó tôi thấy rất nhiều con lạc đà không bướu khác rải rác trên đồng cỏ, chúng nhai cỏ và phớt lờ những con người tuyệt vọng như tôi, những kẻ đang lảo đảo xung quanh như những thây ma.

***

Sau khi ăn một ít súp ở trạm cứu trợ, tôi thúc mình trèo lên đỉnh núi, ở đó tôi thấy những lá cờ cầu nguyện của Tây Tạng căng qua những tảng đá. Tôi chắc chắn rằng chúng được bố trí ở đó với ý định tích cực, nhưng đối với tôi, chúng gợi lên vùng đất chết chóc trên đỉnh Everest, dù không chính xác với những gì tôi nghĩ ngay lúc đó. Tôi loạng choạng xuống phía bên kia của con đèo và nắm lấy thước đo của các vận động viên đang chạy trở lại từ trong vòng năm dặm xung quanh. Trông họ mệt mỏi nhưng quyết tâm, rõ ràng họ đang tiến vào suối nguồn bền bỉ của bản thân. Họ nhường đường cho các vận động viên đi xuống để có thể tận dụng cơ hội tựa lưng và nghỉ ngơi vài giây, tay họ đặt lên gối. Tôi đã đến cuối đường mòn và rẽ sang đường chạy 3 dặm tới Winfield, mốc 50 dặm của cuộc đua và quay vòng trở lại.

Bạn sẽ thấy một số tảng đá dọc theo đường chạy địa hình ở Colorado trong dãy núi Rocky được đặt tên rất khéo.

Tôi biết mình phải bù đắp một chút thời gian, nhưng chạy thêm một đoạn dốc thoai thoải nữa cũng là quá nhiều đối với tôi. Tôi chọn một thân cây, lảo đảo tới gần nó, sau đó bước đi cho đến khi tôi cảm thấy mình có thêm sức sống, cứ lặp đi lặp lại như vậy.

Cuối cùng tôi cũng biến thành thứ mà người ta vẫn gọi là “bóng ma trong thị trấn” của Winfield, nhưng nó cũng chẳng kỳ lạ hơn so với bộ sưu tập các ngôi nhà phụ hiện đại có mái hình lượn sóng của thị trấn. Nơi này có những cánh cửa xoay, cột buộc dây cho ngựa, đụn cỏ lăn xuống con phố trung tâm mà bạn sẽ không thể thấy ở bất kỳ đâu khác. Một cái nhà kho lớn hơn được dùng làm trạm cứu trợ và tôi ước gì mình tới đó sớm hơn khi tôi đổ sụp xuống một cái ghế trong lều, đai lưng dính đầy bụi nằm dưới chân tôi.

Tôi cầu nguyện rằng mình đã vượt được qua ngưỡng thời gian đã định, mà tại Winfield thời gian cuộc đua đã trôi qua được 14 giờ, vì thế không có lý do gì để không tiếp tục nữa. Tại thời điểm 14 giờ, bạn chỉ có 16 giờ để quay lại Leadville. Điều đó có nghĩa là chân bạn đã đi qua máy xay thịt của 50 dặm đầu tiên trong chặng đua, bạn chạy trong đêm đen qua hơn 10 triệu tảng đá, kiệt sức vì không được ngủ, và dù bằng cách nào thì bạn chỉ còn có thể chậm hơn 2 giờ để lặp lại điều bạn đã làm khi rời khỏi Winfield trên đôi chân khỏe khoắn trong ánh sáng ban ngày.

BỎ CUỘC⁷

Đội trưởng trạm cứu trợ tiến đến chỗ tôi. Anh là người có quyền cắt bỏ dải băng đeo tay bằng nhựa nhỏ trên cổ tay mà tôi có được lúc làm thủ tục đăng ký cuộc đua ngày hôm trước. “Cậu đã vượt quá giới hạn thời gian một chút” anh nói, “khoảng 6 phút. Nhưng cậu biết gì không? Cậu có thể nghỉ ở đây một lát, ăn thứ gì đó lót dạ. Cậu cứ thong thả thôi, rồi tôi sẽ để cậu tiếp tục cuộc đua. Cậu có thể làm được mà, anh bạn.”

Tôi ngước lên nhìn anh, hy vọng là anh ấy đang đùa. Trông anh không giống như đang đùa chút nào. Tôi không muốn đây là quyết định của mình. Tôi muốn toàn bộ áp lực của các quy tắc trong cuộc đua đổ ập vào tôi như một cơn sóng thần cuốn tôi ra biển và ở nơi đó tôi có thể thanh thản chìm xuống đáy đại dương mà yên nghỉ. Tôi đã chạy quá giờ, phải không nào? Chẳng có chuyện nếu, và hoặc những gì cả.

Những lời hùng biện của Chlouber vẫn vang văng vẳng trong tai tôi: “...một suối nguồn vô tận... đừng bỏ cuộc... bạn có thể làm được nhiều hơn bạn nghĩ.” tiếng vang đó như tan vào thinh không. Tôi cảm thấy rất tệ. Nó quá đau đớn. Tôi đã bị thuyết phục rằng tình trạng của tôi tồi tệ hơn mọi người khác trong cuộc đua. Nhiều năm về sau tôi phát hiện ra điều đó là không đúng, rằng những người khác cũng cảm thấy tệ như tôi thôi, rằng tôi không ngăn chặn được cơn đau đớn, nhưng vào thời khắc ngồi trên chiếc ghế trong căn lều ở Winfield thì dường như đó lại là điều chân thực nhất trên trái đất này.

Tôi giơ cánh tay lên và nói: “Cắt nó đi.”

“Đó là chiếc đồng hồ đeo tay của anh mà,” anh trạm trưởng nói. “Đưa tay kia cho tôi.” Tôi nhấc cánh tay đúng lên, và anh ta tháo băng tay nhựa của tôi ra. Tôi đã thành DNF (Did not Finish - Người chưa hoàn thành cuộc đua).

VẠCH ĐÍCH

Sáng hôm sau, khoảng gần 10 giờ, người cuối cùng hoàn thành cuộc đua đã về tới Đường số 6. Tôi đứng bên lề đường nhìn ra, tất cả mọi người đã được tắm rửa và nghỉ ngơi. Tôi tự an ủi rằng hầu hết mọi người đều phải trải qua DNF tại Leadville. Nó gần như là một phần của việc học hỏi trong cuộc đua này. Ở phía xa con đường, những người chạy còn lại và người dẫn tốc của họ xuất hiện như những người tí hon nhô lên từ cách đó khoảng nửa dặm. Từ đó họ phải chạy xuống một thung lũng và lên tới vạch đích là một tấm thảm được đặt ở trên đường. Phải mất khoảng 10 phút để hoàn thành đoạn đường cuối cùng đó. Vì năm đó thời tiết nóng bất thường nên tỉ lệ phần trăm người hoàn thành cuộc đua thấp hơn mức trung bình, chỉ 41%. Sáu trong số mười người chạy nghĩ rằng họ đã sẵn sàng, giống như tôi, đều đã thất bại.

Đương nhiên, lòng tôi càng nặng trĩu khi biết rằng lẽ ra tôi có thể tiếp tục cuộc đua. Tôi đã không chịu đựng được như một cái máy. Tôi đã không sắp xếp được thời gian để quay lại. Tôi bỏ cuộc, dù những lời của Chlouber văng vẳng bên tai. Tôi bỏ cuộc, chấm hết.

Tôi xem từng người hoàn thành cuộc đua khi họ băng qua vạch đích. Merilee O’Neil đứng ở đó để choàng một dải ruy băng gắn huy chương qua đầu cho người hoàn thành cuộc đua. Sau đó cô ấy ôm từng người. Tiếp theo, những vận động viên sẽ dành một chút thời gian để bạn bè và gia đình chúc mừng trước khi nằm vật xuống những khối bê tông hoặc đổ sụp xuống lề đường. Vào cuối những cuộc đua khác, bạn sẽ thấy những người về đích đi bộ xung quanh, đứng thành từng nhóm cười nói, ăn thức ăn trên bàn ăn ngoài trời. Điều đó không diễn ra ở Leadville. Hầu hết mọi người sau khi về đích thì ngay lập tức nằm lăn ra.

Tôi không thể tưởng tượng những gì mà các vận động viên đã trải qua khi quay lại đây, nhất là trong 50 dặm cuối cùng. Tôi phát hiện ra ở ngoài kia là cả một thế giới khác biệt giữa việc hiểu tất cả những ý tưởng mà Chlouber đã nói và việc thực hiện chúng trên đường chạy. Biết mình có một suối nguồn quyết tâm không giống như biết rằng bạn có thể sử dụng nguồn suối quyết tâm đó để tiếp tục khi mọi thứ diễn ra quanh bạn như địa ngục.

Nhưng có một điều tôi biết chắc, đó là buổi sáng hôm đó chỉ toàn những người chạy bộ nằm bẹp trên đường. Tôi phải quay trở lại. Một ngày nào đó tôi phải vượt qua vạch đích tại Leadville. Tôi phải ôm Merilee O’Neil.

Chương 5
Không ngừng duy trì sự tích cực

Bỏ cuộc ở Leadville thực sự khiến tôi buồn phiền. Trở về nhà, nằm thoải mái trên giường, hồi phục lại chấn thương sau khi kéo lê thân xác mình hơn 50 dặm trên đường núi ở độ cao 10.000 feet, lúc này tôi có thời gian xem xét lại kỹ càng quyết định của mình.

Chắc chắn tôi đã kiệt sức khi ngồi trên cái ghế trong căn lều ở Winfield. Sự nhẹ nhõm của đôi chân và sức quyến rũ của việc ngay lập tức kết thúc cuộc đấu tranh đã tràn ngập trong tôi. Chân tôi rất đau đớn, đau như nó đã liệt hẳn, năng lượng của tôi đã về mức không, vậy thì điều tôi mong đợi nhất là gì? Có phải tung tăng qua 100 dặm đường núi trên cao, túc tắc về đích, và sau đó nhận được chiếc khóa bạc dành cho người về đích mà không gặp bất cứ sự khó chịu hay đau đớn nào?

Rõ ràng tôi đã không có một chiến lược khả thi, khi mà ý chí và sức mạnh của mình đã hoàn toàn sụp đổ, nhưng tôi đã thầm nghĩ rằng tôi vẫn chưa hoàn toàn hoàn kết thúc cuộc đua khi ngồi trên chiếc ghế đó. Giờ đây, dẫu thế nào thì tôi - một trong những linh hồn thất bại đó - cũng đang phải vò đầu bứt trán để tìm cho ra lý do ít tổn hại nhất nhằm lý giải vì sao tôi lại bỏ cuộc.

ĐÊM TRÊN THÀNH PHỐ PASADENA

Điều làm tôi thực sự băn khoăn là trong quá khứ tôi đã từng xoay xở để hồi sinh bản thân từ những hoàn cảnh khốc liệt. Trong nỗ lực đầu tiên ở cuộc thi 100 dặm tại giải Angeles Crest 100 vào năm 1997, phải băng qua rừng quốc gia Angeles gần Los Angeles, bắt đầu tại thị trấn Wrightwood trên sườn đông của dãy núi Gabriel và kết thúc ở phía tây Pasadena, có điều gì đó đáng chú ý đã xảy ra.

Đó là một ngày sôi động. Một nhóm các vận động viên Tarahumara đến từ Mexico đã đến tham gia cuộc đua. Nhiều người trong số họ mang những đôi xăng đan vừa to vừa gồ ghề, và mặc những chiếc áo thun màu cam nhạt. Họ đang uống tăng cường bằng mấy thứ đồ uống kỳ lạ và được dẫn ra vào trạm cứu trợ cùng với tiếng nhạc từ trống và sáo. Tuy nhiên, dù đang giải trí như vậy nhưng họ không hề bị ảnh hưởng do thời tiết không ngừng nóng lên, trong khi đó, mặc dù đã có nhiều tháng tập luyện vất vả, tôi vẫn phải kéo lê thân xác suốt buổi chiều tuyệt vọng, cố gắng giữ não của mình không bùng cháy.

Khi bóng tối cuối cùng cũng phủ xuống, tôi háo hức mong chờ được hòa vào vài luồng không khí tươi mát và bắt đầu xếp lớp tất cả những bộ quần áo ấm nằm sẵn trong túi của tôi trong suốt cuộc đua. Tôi mường tượng một đêm tuyệt vời sẽ tiếp thêm sinh lực và mang đúng những gì cần thiết để giúp tôi hoạt bát trở lại. Nhưng khi màn đêm buông xuống, nhiệt độ trong hẻm núi vốn ngột ngạt lại giảm xuống trong khi chúng tôi đang chạy trong nỗi khó nhọc. Không khí buổi đêm vừa nóng vừa làm chúng tôi khó thở. Tôi chưa bao giờ mặc một chiếc áo thun suốt cả ngày, và lúc này thì mồ hôi vẫn vã ra như tắm.

Nóng bức làm chúng tôi không thể nghĩ ngợi gì được. Người dẫn tốc và tôi vừa mới tỉnh táo lại một chút khi tới đoạn cuối của một hẻm núi hẹp thì tôi thấy một cặp vận động viên đang quỳ trong bụi cây bên cạnh đường mòn. Họ đang chiếu đèn xuống bên kia hẻm núi và tôi nghe một người nói với người kia: “Cậu thấy nó phải không?”

“Ừ” Người kia trả lời. “Đó là một con báo sư tử. Cậu có thể nhìn thấy đôi mắt nó.”

Cảnh tượng làm tôi rất ngạc nhiên và trôi qua thật nhanh khiến chúng tôi chạy trong im lặng một quãng rồi tôi mới nhận ra những gì vừa xảy ra. “Chà,” cuối cùng tôi lên tiếng với người dẫn tốc của mình, “mấy gã đó đang nhìn một con báo sư tử.”

“Mấy gã nào?” Người dẫn tốc hỏi.

“Những người chúng ta vừa vượt qua.” Tôi nói. “Một người trong bọn nói có một con báo sư tử.”

“Ừ, được rồi.” Người dẫn tốc trả lời, sau đó hỏi tôi: “Cậu dùng gói gel năng lượng cuối cùng cách đây bao lâu rồi?”

Đêm khuya hôm đó, tôi rất ngạc nhiên khi thấy những vận động viên khác nằm dài trên lề đường. Trông họ như đã chết. Với tâm trí sáng suốt lúc này, thực tế là tôi vừa nhìn thấy hai chàng trai, hai người mà người dẫn tốc của tôi đã không nhìn thấy trước đó, đang thảo luận về một con báo sư tử và rằng có thể có người chết nằm trên đường chạy sẽ làm tôi khá khó chịu. Nhưng trong ý thức lộn xộn của tôi, tôi nghĩ đó là suy nghĩ mạch lạc nhất: Ôi trời ạ, có nhiều điều kỳ lạ đang xảy ra ở dãy núi San Gabriel vào ban đêm.

Đoạn leo núi dài nhất, khó khăn nhất của cuộc đua bắt đầu từ dặm 75 tại trạm cứu trợ Chantry Flats. Đó là đoạn đường liên tục mà độ cao tăng dần tới 3.100 feet. Đối với tôi, kho báu này đến vào nửa đêm, cũng thật đau đớn. Tôi bắt đầu cảm giác trèo lên giống như tôi đang ở cuối sợi dây, vì vậy khi chúng tôi lên tới gần đỉnh, tôi đã sẵn sàng, ồ, tôi không biết nói sao nữa, có lẽ là không bao giờ chạy thêm một bước nào nữa chừng nào tôi còn sống.

Con đường chúng tôi đã leo lên dẫn tới một sườn núi. Sau khi đã ở sâu bên trong một vùng đất hoang đã không có người suốt một ngày và gần hết đêm, chúng tôi nhìn xuống ngọn núi, nơi có hàng triệu ánh đèn của Pasadena trải dài dưới chân, ánh sáng đổ lên hắt xuống kéo dài tới tận bờ biển nơi tầm mắt chúng tôi có thể vươn tới. Thật kinh ngạc với cảnh tượng này, mặc dù, ấn tượng đã nhanh chóng nhạt dần khi tôi nhìn sang bên phải và nhận ra phần tiếp theo của chặng đường mà chúng tôi phải đối mặt còn khó khăn hơn, đoạn đường phải leo lên sườn núi để tới đỉnh của núi Wilson. Lúc trước tôi đã nghĩ chúng tôi sẽ không phải leo lên nữa.

Dù không nghĩ về nó nữa hoặc thậm chí nhận ra những gì mình đang làm, tôi ngồi phệt xuống và tự nhủ: Mình đã làm được rồi. Tôi không nhớ mình làm cách nào ra được khỏi ngọn núi hoặc chuyện gì xảy đến với tôi sau đó, nhưng tôi biết rằng mình đã cố gắng bằng tất cả khả năng để chạy 100 dặm. Tôi đã chạy xa được đến vậy, nhưng không có điều gì dù tới từ thiên đàng hay trái đất có thể giúp tôi chạy được xa hơn được nữa. Tôi đã cố gắng, nhưng tôi thất bại, đơn giản là như vậy.

“Ý hay đấy,” người dẫn tốc nói, cố gắng thuyết phục tôi không vùi mình vào cái khăn, “hãy nghỉ ngơi một lát, sau đó chúng ta sẽ tiếp tục. Tôi sẽ cho cậu thời gian. Năm phút nhé.”

Tôi chẳng biết nói gì. Tôi nghĩ tốt nhất cứ để kệ anh ta sắp xếp thế nào thì tùy. Tôi sẽ ở đây. Tôi xong việc rồi.

Vài phút trôi qua, tôi bắt đầu nghe thấy tiếng nói. Đó là một nhóm vận động viên đang chạy lên cùng con đường mà tôi vừa lên được vài phút trước. Có tất cả sáu người - bốn nữ và hai nam, có lẽ là ba vận động viên và ba người dẫn tốc.

Họ đang hào hứng nói chuyện và cười đùa, rõ là họ đang có quãng thời gian rất vui vẻ. Khi họ nhìn thấy những ánh đèn của Pasadena, họ hét lên vui sướng. Họ bước vòng qua tôi, ánh sáng dưới chân lướt trên đường mòn. Tôi nhìn bóng họ nẩy lên xa dần, họ vẫn cười đùa. Họ vô tư và hạnh phúc như những cây cỏ, vui sướng khi ở trong rừng vào ban đêm, vui sướng với người khác và với cuộc sống nói chung.

Tôi ngồi đó mà lòng đầy sợ hãi, nhìn họ ngày càng xa dần, và đột nhiên tôi trở nên giận dữ. Tôi phát điên với lũ người đó, những kẻ lại vui vẻ như thế trong khi tôi đang khốn khổ như ở địa ngục. Tôi phát điên với cuộc thi khi đưa đoạn dốc không thể trèo lên này vào phần tệ nhất của cuộc đua. Tôi phát điên với bản thân vì trở thành kẻ bỏ cuộc. Tôi như sắp nổ tung vì giận dữ. Một lần nữa, hầu như không cần suy nghĩ, tôi nhổm dậy và bắt đầu trèo lên đường mòn.

Những cảm xúc cực kỳ mạnh mẽ đã xóa sạch tất cả những ý nghĩ và cảm giác khác trong đầu tôi. Sự kiệt sức của tôi đã bốc hơi, ắt hẳn được thay thế bằng một liều andrenaline được kích hoạt bởi cơn giận dữ. Chân tôi đau đớn nhưng sức mạnh của nhiệm vụ leo lên đỉnh đồi còn lớn hơn. Khi tới đỉnh con đường, chúng tôi đi xuống trạm cứu trợ cuối cùng và đoạn đường mòn trước khi hoàn thành cuộc đua. Tôi chưa bao giờ có lấy một chút do dự nào khác, sau cùng tôi khập khiễng băng qua bãi cỏ bên dưới tấm biểu ngữ kết thúc cuộc đua để có được chiếc đai khóa 100 dặm đầu tiên của mình.

Nhưng những gì diễn ra trong đêm đó ở Angles Crest không hề có chiến lược gì cả. Nó chỉ là một phản ứng cảm xúc duy nhất với khoảnh khắc đó và những hoàn cảnh đó. Kinh nghiệm của tôi tại Leadville không có câu trả lời cho việc làm thế nào giải cứu được bản thân một khi tổn thương thật sự bắt đầu là chuẩn mực hơn.

JOANN DAHLKOETTER

Ngày nay, tôi có một chiến lược hiệu quả để đối phó với cơn đau và sự khó chịu. Tất cả bắt đầu từ lúc tôi gặp Joann Dahlkoetter tại triển lãm của cuộc thi Marathon quốc tế Big Sur. Joann đang ngồi ở bàn, phía sau một chồng sách của cô, cuốn Your Perfoming Edge, mỉm cười với các vận động viên đi ngang qua. Tôi cầm một cuốn lên và lật vài trang. Ở mặt sau ghi: “Hãy căn chỉnh màn thể hiện của bạn khớp với tầm nhìn trong tim bạn.” Được rồi, tôi nghĩ, nghe hay đấy.

Cần một chiến lược để trở lại từ cõi chết.

Sự thật là tôi đã rất cảm động khi gặp tác giả, người đã viết một cuốn sách thực tế và sống động đến như vậy. Trước đây tôi chưa bao giờ thấy điều đó. Nếu được cô ấy ký lên cuốn sách mà tôi sẽ mang về nhà và đặt lên giá sách, tôi nghĩ mình đã mua được một cuốn sách có lời tựa Đây Là Cuốn Sách Vô Giá Trị Nhất Mà Bạn Từng Đọc của cô. Chúng tôi tán gẫu một lúc. Tôi đưa cho cô ấy tờ séc, và cô viết lên cuốn sách của tôi: “Gửi Gary, mong mọi dặm đường trong đời bạn đều thuận lợi.” Khi cuốn sách được mở ra, những điều tôi học được từ cuốn sách đúng như lời mà cô ấy đề tặng. Cuốn sách đó đã thay đổi hoàn toàn việc chạy bộ của tôi.

Không có trang nào trong tổng số 256 trang sách nói về việc rèn luyện thể chất để chạy bộ cả. Tất cả điều cuốn sách muốn nói đều liên quan đến các mặt của tinh thần - nói cách khác thì đó là cách suy nghĩ về việc chạy bộ. Và thông điệp rút gọn là: Giữ mọi thứ tích cực, tránh tiêu cực. Nó đơn giản, thậm chí là một điều hiển nhiên, là bài học, nhưng khi tôi học được thì nó trở thành điều cực kỳ quan trọng.

Tôi đã điều chỉnh nhiều phương pháp của Dahlkoetter cho việc chạy của mình, nhưng có lẽ lời khuyên hiệu quả nhất của cô ấy là kết hợp nỗi đau và sự khó chịu trong việc chạy với nỗ lực cao nhất của bạn hay thể hiện hết tiềm năng của bản thân. Việc kết hợp đau đớn và sự đấu tranh với điều gì đó không ổn là điều tự nhiên. Phương pháp của Dahlkoetter là coi sự đau đớn và khó chịu như một thứ gì đó tự nhiên, một điều gì đó đáng để mong đợi khi bạn đang cố gắng hết sức mình. Cơn đau không phải dấu hiệu gì đó tiêu cực, trên thực tế, nó cho bạn biết bạn đang làm tốt, rằng bạn đang nỗ lực hết mình, rằng bạn đang tập luyện chăm chỉ và đạt được mục tiêu của mình.

Vì vậy, những cảm xúc rất bình thường hay làm tôi lo lắng và sự hoảng loạn trên đường chạy của tôi đã được biến đổi, như thể có phép thuật, thành một điều tích cực. Giống như gã Jaws trong phim James Bond, sau khi dồn tôi vào một góc, hắn lao hết tốc lực về phía tôi với hàm răng lởm chởm chìa ra. Nhưng ngay trước khi hắn đâm sầm vào tôi và biến tôi thành miếng mỡ, tôi đã né được, nhanh như chớp tóm lấy gáy hắn, với tất cả quán tính và sức mạnh cánh tay, tôi ném đầu hắn đổ ầm vào bức tường phía sau tôi. Nó giống như môn nhu đạo. Tôi đã học được cách biến tất cả nỗi đau và sự khó chịu thành điều tích cực.

Đau đớn hay bất kỳ cảm giác khó chịu nào khác, đương nhiên, phải được thừa nhận. Bạn không thể bỏ qua nó. Dahlkoetter giúp bạn tập trung vào nó, thậm chí còn trú ngụ trên nó một lúc, trả lại cho nó đầy đủ sự công bằng. Nhưng sau đó bạn hãy chuyển sự tập trung của bạn sang nơi khác, như hơi thở hoặc bàn chân đang giẫm lên mặt đất của bạn. Hãy để cơn đau là một phần bình thường của quá trình chạy, một dấu hiệu cho thấy bạn đang chạy cần cù như thế nào, và sau đó để nó tan vào cùng mọi thứ xung quanh.

Đó cũng là một trợ giúp lớn giúp bạn nhận ra bạn không đơn độc khi trải qua đau đớn mà việc chạy đường trường đòi hỏi và những lúc bạn lâm vào tình trạng khó khăn trên đường chạy. Những người chạy khác sẽ che giấu sự căng thẳng và khó chịu của họ. Tôi cũng làm điều tương tự. Tôi có thể là một cái giỏ mà bên trong chứa hàng triệu ý nghĩ tiêu cực lướt qua tâm trí mình, nhưng nếu một tình nguyện viên tại trạm cứu trợ hỏi han tình hình của tôi, tôi sẽ mỉm cười trả lời: “Không thể tốt hơn.” Thực tế, tất cả các vận động viên trong cuộc đua xung quanh bạn có thể cảm thấy tồi tệ như bạn hoặc tệ hơn, vì vậy nỗi đau thực sự là một điều có thể chia sẻ. Không chỉ mình bạn mới có. Hãy thoải mái trong mọi hoàn cảnh vì nếu như họ có thể xử lý được vấn đề thì bạn cũng vậy.

Dahlkoetter cũng khuyên các vận động viên phải thay thế các ý nghĩ tiêu cực bằng một số các khẳng định tích cực: “Cơ tứ đùi trước của tôi đã không còn chịu đựng được nữa rồi” thay bằng: “Tôi cũng cảm thấy như vậy ở lần cuối cùng tôi lập kỷ lục.” Thay vì nói: “Tôi vẫn còn 10 dặm nữa,” hãy nói: “Mình đã vượt qua 16 dặm rồi, chỉ còn khoảng 10 dặm nữa là về đích.” Hãy gắn những điều tích cực lên bất cứ thứ gì xảy ra quanh bạn. Nếu một vận động viên khác vượt qua bạn, hãy tưởng tượng bạn đang hút lấy năng lượng từ vận động viên đó, nguồn năng lượng đã thúc đẩy vận động viên đó, để sử dụng cho mình. Nếu bạn đang chạy trong một dòng người chạy bộ, hay đang trên một chuyến tàu, hãy thư giãn và tưởng tượng bạn đang chuyển động như dòng nước cùng với những người khác với một chút nỗ lực từ phía bạn. Nếu bạn đang lên dốc, hãy tưởng tượng có một lực lượng đang kéo bạn lên đỉnh. Nếu bạn xuống dốc, hãy tưởng tượng trọng lực đang làm tất cả mọi việc trong khi bạn nghỉ ngơi và cơ thể mình chỉ đang trôi xuống một cách dễ dàng. Việc tạo ra những hình ảnh mạnh mẽ này trong tâm trí sẽ biến chuyển thành thực tế. Dahlkoetter cũng khuyến khích bạn nhớ ăn mừng khả năng thúc đẩy bản thân mạnh hơn nữa. Đó không phải là một câu nói hay hình phạt, đó là niềm tự hào, là cơ hội. Bạn khỏe mạnh và đủ năng động để có thể làm được như vậy. Bạn là một trong những người may mắn.

Chia nhỏ đường chạy thành những quãng ngắn hơn và tránh suy nghĩ về toàn bộ khoảng cách còn lại là một phương pháp để duy trì sự tích cực. Khi bạn đạt được từng mục tiêu trung gian, hãy tin rằng mình có thể chinh phục được quãng đường đó của cuộc đua. Sau đó, hãy tập trung vào quãng đường tiếp theo và giữ cho tâm trí bạn ngừng suy nghĩ cho tới khi bạn hoàn thành. Nếu mục tiêu tiếp theo là phải tới trạm cứu trợ mà đoạn đường có vẻ khá xa, hãy chạy cho tới đoạn cuối của dặm kế tiếp, hoặc chọn một cái cây ở đằng xa và chạy tới đó.

Trong nguồn cảm hứng tương tự như vậy, hãy tập trung vào đây, ngay lúc này, như thể bạn đang chạy thẳng tới phía trước. Hãy để thời gian, khoảng cách của các mục tiêu hay vạch đích tự lo chuyện của chúng. Dù thế nào chăng nữa, những mục tiêu đó được hoàn thành tốt nhất bởi bạn đang làm những điều tốt nhất trên từng khoảnh khắc của đường chạy. Hãy chú ý tới những gì cần thiết xảy đến ngay lúc này để bạn có thể tiếp tục chạy một cách mạnh mẽ và giữ vững như vậy. Tới lúc uống nước chưa? Bạn có uống đủ nước không? Bạn có cần phải ăn một chút gì đó hoặc bổ sung một ít chất điện giải không? Bạn chạy thoải mái chứ? Bạn có thở sâu thường xuyên không? Bạn đang tập trung vào điều tích cực? Bạn đang giữ được sự sung sức? Bạn có kiểm tra các vết phồng rộp, cháy nắng, trầy xước và những thứ khác mà có lẽ cần quan tâm ngay lập tức không?

Để đảm bảo được bạn luôn thoải mái và không khiến bản thân căng thẳng, hãy xem lướt qua cơ thể bắt đầu từ đỉnh đầu và thư giãn phần cơ thể của bạn bằng cách di chuyển phần cơ thể đó hướng xuống phía dưới. Hãy cảm nhận cơ mặt bạn đang thư giãn, sau đó tới cổ. Di chuyển xuống vai, cánh tay, và ngực của bạn. Làm tương tự cho tới chân. Bạn sẽ có thể cảm nhận sự căng thẳng toát ra từ từng phần cơ thể. Lặp lại bài tập này theo thời gian trong suốt quá trình chạy. Bạn sẽ có một hoạt động tích cực để tập trung chú ý của mình, và bạn thường có thể nói về điều khác biệt trong việc chạy bộ một cách thư thái ngay khi bạn hoàn thành đoạn chạy.

Chia nhỏ cuộc đua thành từng đoạn nhỏ, tập trung vào đây và ngay lúc này, thu hẹp sự chú ý của bạn để thư giãn từng phần cơ thể là cách giúp bạn giữ những suy nghĩ tích cực và hiệu quả, và nhờ đó nó sẽ đẩy lùi các suy nghĩ tiêu cực. Một phương pháp cổ điển khác giúp bạn bỏ qua những suy nghĩ tiêu cực và tập trung suy nghĩ của bạn vào một khái niệm tích cực là lặp đi lặp lại một câu thần chú.

THẦN CHÚ

Cùng với việc kết hợp nỗi đau và căng thẳng trong một cuộc đua khó khăn với ý niệm: Tôi đơn giản trải qua một hậu quả tự nhiên của việc thể hiện tiềm năng của mình, tôi đã tìm thấy cách sử dụng câu thần chú mà nó đã trở thành một trong những cách hiệu quả nhất giữ tôi đi đúng hướng và trong một khung cảnh tích cực của tâm trí. Khái niệm thần chú đến từ tôn giáo Hindu, về mặt kỹ thuật, một câu thần chú là một điều quyến rũ bởi việc đi lặp lặp lại một câu nói theo nhịp điệu, từ đó tạo ra hiệu quả nhất định, nhưng với mục đích của chúng ta, tôi sẽ định nghĩa câu thần chú là một cụm từ ngắn, có một nghĩa nào đó mà bạn lặp đi lặp lại để hướng tâm trí của mình vào những điều hữu ích, tránh xa những suy nghĩ có hại.

Các câu thần chú đã giúp tôi thoát khỏi bờ vực của sự đổ vỡ hoàn toàn và những lần bùng cháy trên đường chạy trong những lần tập luyện đường trường, hay ít nhất đã nhiều lần chúng giúp tôi thoát khỏi hố sâu sợ hãi và quay lại đường đua với mục đích và quyết tâm trở lại. Có một câu thần chú hiệu quả giống như có một tấm lưới an toàn. Bạn luôn có thể tin tưởng vào nó khi mà mọi thứ khác thất bại. Tôi luôn dùng tới thần chú của mình khi tôi cảm thấy tồi tệ nhất, nhưng tôi cũng sẽ nhẩm đọc câu thần chú của mình khi tôi thấy tâm trí của mình đang lang thang đâu đó và tôi cần tập trung trở lại ngay lập tức.

Đến với câu thần chú của riêng bạn có thể thực sự là điều hấp dẫn. Những từ nào nhắm trực tiếp đến bạn? Những từ nào gợi lên những phản ứng trực tiếp của bạn? Thần chú có thể được tạo sẵn. Ví dụ khẩu hiệu quảng cáo “Just do it - Hãy thử làm đi” của Nike. Khẩu hiệu này là một tượng đài về tính trực ngôn và ngắn gọn. Nó có lợi thế là tính ứng dụng vô cùng cao. Bạn chạy lên dốc hay xuống dốc, bạn đang ở dặm thứ 19 của cuộc đua marathon hay bạn nhảy ra khỏi máy bay không quan trọng, dù điều đó nghe có vẻ hoàn hảo. Bạn chỉ cần “thử làm đi,” hoặc tiếp tục làm đi.

Và bằng cách nào đó từ “hãy thử” tự nó nói lên tất cả những điều mà từ “làm đi” không làm được. Từ “hãy thử” cho ta biết đừng bận tâm tới những lý do to tát và hợp lý nào ngăn bạn không tiếp tục. “Hãy thử” thừa nhận chúng, thừa nhận rằng chúng ở đó và rất khó để vượt qua, nhưng sau đó lại yêu cầu bạn quay lưng lại với chúng và “làm đi” dù có thế nào chăng nữa. “Hãy thử làm đi!”

Sau cùng, có lẽ bạn sẽ thích một câu thần chú xuất phát từ kinh nghiệm riêng của bạn, một câu nói trực tiếp và dành riêng cho bạn, một câu mà bạn thấy mang đầy ma thuật. Ban đầu, một câu thần chú rất hiệu quả đến với tôi khi tôi nhận ra mình luôn luôn căng thẳng mỗi khi cảm thấy mệt mỏi trong lúc chạy. Vì vậy, tôi đã có thói quen tự nhủ rằng mình cần chuyển sang chế độ chạy hoàn toàn thư giãn. Thế nên cụm từ “chạy thư giãn hoàn toàn” trở thành câu thần chú của tôi hoặc tôi sẽ tự nhẩm trong đầu “C-T-G-H-T.”

Tuy nhiên, tại một thời điểm nào đó, mánh khóe của cụm từ “chạy thư giãn hoàn toàn” đã không phát huy được hiệu quả của nó. Nó sẽ nhắc nhở tôi thư giãn nhưng khi cơn đau hoặc mệt mỏi tăng lên hoặc sự nỗ lực không tưởng đòi hỏi tôi giữ vững tốc độ thêm 10 dặm nữa, thì “chạy thư giãn hoàn toàn” là không đủ. Vì thế tôi đã đến với câu thần chú “kiên nhẫn vô hạn, quyết tâm kiên định.” Bây giờ nó trở thành bạn đồng hành của tôi. Kiên nhẫn là tối quan trọng trong chạy bộ. Hãy suy nghĩ về trạng thái tinh thần của bạn khi bạn đang cố gắng giữ vững tốc độ của mình trong lần lặp lại thứ bảy trên tám lần chạy của cuộc chạy đua một phần tư dặm. Hoặc nghĩ về dặm 20 tới dặm 25 trong một cuộc đua marathon. Đó không phải là nỗ lực quá lớn đối với bạn hay về mặt thể chất bạn không thể làm được, nó chỉ là thử thách vô cùng khó khăn về sức chịu đựng mà bạn phải nỗ lực cho đến phút cuối cùng. Bạn rất sẵn sàng, nhưng bạn chỉ mong nó kết thúc. Bạn cần kiên nhẫn.

Cùng với sự kiên nhẫn, bạn cần lòng quyết tâm. Tất nhiên, quyết tâm là một phần của lời hùng biện của Chlouber “suối nguồn vô hạn của lòng quyết tâm và sự bền bỉ” mà ông nói ở Leadville, nhưng có dòng suối đó bên trong và tiếp cận được nó là hai chuyện khác nhau, tôi đã tự phát hiện điều đó. Tự tạo nên phần ý tưởng cho câu thần chú của mình, tôi suy luận, làm sao để nó có thể chỉ cho tôi cách rút được “dòng quyết tâm” từ trong dòng suối khó nắm bắt kia. Đề cao phẩm chất của sự kiên nhẫn và quyết tâm nhưng nâng chúng lên bằng những tính từ hoa mỹ cũng có thể là một hành động thông minh. Mọi người đều kiên nhẫn ở một mức độ nào đó, nhưng tôi cần được nhắc nhở rằng sẽ có lúc không còn chút kiên nhẫn nào nữa. Và tương tự như vậy, tất cả mọi người tham gia một cuộc đua hay chạy đường trường đều có lòng quyết tâm, nhưng khi tình hình trở nên khó khăn, tôi sẽ cần một lòng quyết tâm đặc biệt, quyết tâm sắt đá.

Câu thần chú này sẽ làm một mẹo nhỏ. Dường như nó có thể áp dụng trong mọi tình huống, không chỉ những lúc tôi cảm thấy quá căng thẳng. Bất kể vấn đề gì tôi đang cố gắng giải quyết - cơn đau của cơ tứ đùi trước, da bị phồng rộp, dạ dày co thắt, hay đã kiệt sức hoàn toàn - nó luôn nhắc nhở tôi cần phải kiên nhẫn và quyết tâm. Tôi càng sử dụng nó nhiều hơn thì tôi càng có khả năng bình tĩnh hơn trong mọi tình huống, và càng thành công với nó, thì nó càng trở nên mạnh mẽ và hữu dụng hơn.

Việc có một câu thần chú đã giúp tôi rất nhiều, vì thế tôi đã thêm thắt, tạo ra những câu thần chú khác nữa cho các tình huống khác nhau. Tôi đã tham gia rất nhiều cuộc thi chạy siêu cự ly ở Bắc California, nơi địa hình chủ yếu là đồi núi. Thực tế, có vài cuộc đua mà bạn hầu như không hề gặp những đoạn đường bằng phẳng, bạn luôn phải leo lên dốc hoặc xuống dốc. Các cuộc thi đó phù hợp với tôi giống như tôi có thể thư giãn và để cho cuộc thi điều khiển tốc độ của mình. Nếu tôi đang trên một ngọn đồi dốc, tôi sẽ đi bộ; nếu tôi đang xuống dốc, tôi sẽ chạy. Dù bằng cách nào, tôi cũng không phải suy nghĩ quá nhiều về nó, tôi để cho dòng suối tưởng tượng cuốn mình đi.

Nhưng tôi bắt đầu nhận ra một điều khi tôi ngã xuống một chỗ đất phẳng. Đột nhiên có vẻ như tôi phải làm gì đó để tiếp tục chạy. Chỗ đường bằng phẳng đó tô đậm lên sự mệt mỏi từ sâu bên trong các cơ bộ tứ ở đùi trước, bắp chân và gân kheo của tôi. Tôi cảm thấy mình đã kiệt quệ năng lượng, và ngay cả sự tăng tốc nhẹ nhất dường như cũng đòi hỏi một nỗ lực phi thường. Một dặm đường mòn bằng phẳng dường như kéo dài vô tận. Sự chịu đựng dường như không phù hợp với tiến độ tôi đang thực hiện.

Tác giả đang trong tâm trạng tích cực.

Hơn nữa, một khi tôi đã thuyết phục bản thân mình rằng tôi gặp khó khăn ở đoạn đường bằng phẳng, tôi bắt đầu dè chừng chúng, sợ chúng và biết mình sẽ khó mà vượt qua được chúng. Khi tôi ngã xuống một chỗ đất bằng đó, tâm trí tôi tràn ngập các ý nghĩ tiêu cực, và sau đó, không có bất ngờ gì lớn, tôi đấu tranh nội tâm dữ dội.

Vì vậy, tôi phải làm một điều gì đó để thay đổi. Tôi nghĩ ra một câu thần chú cho vấn đề này. Câu thần chú là “đường bằng thì tốt, đường bằng thì nhanh.” Bây giờ, bất cứ khi nào tôi chạy tới phần đất bằng của cuộc đua, tôi lại nhẩm đọc câu thần chú đó, xua hết những ý nghĩ tiêu cực bằng một thông điệp tích cực. Phải mất một lúc để chấp nhận được thông điệp và thay đổi cách tôi phản ứng đối với những đoạn đường bằng, cuối cùng khi hoàn toàn hiểu ra, thậm chí tôi không còn nghĩ mình gặp một vấn đề nào nữa khi tôi lại ngã ở một đoạn đường bằng khác. Lúc đó tôi tự nhủ rằng: Tại sao chuyện này lại là vấn đề nhỉ? Đường bằng thì tốt, đường bằng thì nhanh!

KHỎE MẠNH, NGUYÊN VẸN, NGHỈ NGƠI VÀ KHÔNG SỢ HÃI

Một câu thần chú nhắm tới mục tiêu khác khởi sinh từ một sự cố có liên quan đến nỗ lực của tôi tại cuộc đua Bear 100 Mile Endurance Run được bắt đầu gần Logan ở phía bắc bang Utah và kết thúc bên hồ Bear bang Idaho. Cuộc đua Bear 100 nổi tiếng là một trong những cuộc đua nhiều thách thức của quốc gia. Phần lớn cuộc đua diễn ra ở nơi không khí loãng, trên những con đường có địa hình khó khăn, và đi qua những ngọn núi. Vì vậy, việc chinh phục vài khóa tập luyện gian khổ có vẻ đặc biệt quan trọng cho cuộc đua này. Thông thường, tôi theo kế hoạch tập luyện khá phức tạp và chuyên sâu trong ba tháng hoặc lâu hơn, để khi tới bất kỳ cuộc đua 100 dặm nào thì tôi đã có sự chuẩn bị tốt và sự tự tin cần thiết, mặc dù gần quãng thời gian này có vài sự kiện ngăn trở tôi.

Ngay khi tôi gọi điện đặt kế hoạch luyện tập thể lực của mình, hoặc có thể là vì tôi đã gọi điện đặt kế hoạch luyện tập thể lực, tôi cảm thấy gân khoeo hơi căng nên buộc phải lùi kế hoạch chạy thêm một hai tuần. Sau đó, sau khi gân khoeo hồi phục hẳn và có thể tập luyện bình thường, tôi lại bị đau đến chảy nước mắt ở một bắp chân và phải nghỉ ngơi một thời gian dài và thận trọng khi tập luyện trở lại để không khiến bắp chân đau nặng thêm. Tôi bắt đầu có vài cuộc gặp gỡ không vui vẻ gì với lịch thi đấu và tập luyện khi đến những tuần then chốt trước khi cuộc đua trôi qua. Số phận không mỉm cười với tôi. Khoảng một tháng trước cuộc đua, tôi bị cúm và không thể hồi phục hoàn toàn cho đến khoảng một tuần trước ngày cuộc đua diễn ra. Đã quá muộn để tập luyện thêm các bài tập ý nghĩa, vì vậy tôi phải cân nhắc một cách nghiêm túc việc rút khỏi cuộc đua. Điểm mấu chốt ở đây là gì? Tôi không luyện tập; tôi chưa sẵn sàng; và tôi biết trước rằng cuộc đua sẽ nghiền nát rồi nhổ tôi ra không thương tiếc.

Nhưng thực lòng tôi ghét phải từ bỏ tất cả các kế hoạch của mình. Tôi đã có vé máy bay, đặt phòng khách sạn, thuê xe, chuyện rời nhà vào cuối tuần đều đã được sắp xếp với gia đình tôi. Thêm vào đó, tôi sẽ mất cơ hội ghim viên đạn của mình vào con gấu⁷. Tôi không thể bóp cò khi từ bỏ cuộc đua, vì vậy tôi tự nhủ rằng tôi sẽ xây dựng một câu thần chú mới giúp tôi có thể vượt qua cuộc đua này. Tôi đã không tập luyện tốt, và không cảm thấy sẵn sàng và tự tin, vì vậy tôi phải thực hiện với mọi điểm mạnh mà tôi có.

Hừm... Sau khi bị suy nhược vì trận cúm, lúc này tôi đã thấy khỏe và bình phục, vì vậy tôi đã có: sức khỏe. Sau khi hai chấn thương gần đây đã hồi phục và bây giờ tôi thấy mình hoàn toàn vững chãi, ít nhất tôi có thể xuất hiện tại cuộc đua mà không có vấn đề gì về thể chất, vì thế tôi hoàn toàn vô sự. Việc nghỉ ngơi trên giường và lịch chạy bị cắt giảm nghiêm trọng, tôi chắc chắn không phải tập luyện quá mức, vậy là tôi đã được nghỉ ngơi. Cuối cùng, tôi cần đẩy nhanh thái độ của mình, quên đi kế hoạch tập luyện thất bại, và mang đến điều tích cực nếu tôi muốn thành công, vì thế tôi đơn giản quyết định vào ngày diễn ra cuộc đua tôi sẽ không sợ hãi. Và điều đó trở thành thần chú của tôi: sức khỏe, vô sự, nghỉ ngơi, không sợ hãi, hay viết tắt là SVNK. Khi tôi đặt tất cả chúng lại với nhau, dường như tôi đã có rất nhiều thứ cho mình.

Buổi sáng hôm diễn ra cuộc đua tôi đã nghĩ về câu thần chú hết lần này đến lần khác trong phòng khách sạn trong khi đang mang mọi đồ cần thiết lên người. Tôi nghĩ về việc chờ đợi ở vạch xuất phát, và tôi lặp lại điều ấy để bản thân lê bước lên đoạn dốc hùng vĩ đầu tiên dẫn ra khỏi Logan. Tôi buộc bản thân chuyển sang thông điệp tích cực đó mỗi khi nỗi nghi ngờ thâm nhập vào tâm trí tôi và bắt đầu đánh thức tất cả những lo ngại về việc không tập luyện đủ tốt. Chắc chắn nhiều năm chạy đường trường đã cho tôi khả năng chịu đựng cao, vốn quan trọng trong suốt cuộc đua, điều đó gắn bó với thông điệp giản dị mà rất tích cực của câu thần chú đem lại hiệu quả đích đáng. Tôi hoàn thành cuộc đua Bear 100 với vị trí tốt và nó khiến tôi ngạc nhiên với thành tích sớm hai giờ so với kỳ vọng ban đầu. Tôi cũng về đích khỏe mạnh, vô sự, và không sợ hãi mặc dù tôi không thể khẳng định tôi cảm thấy cơ thể mình được nghỉ ngơi sau khi chạy 100 dặm.

Duy trì không ngừng sự tích cực khi bạn ra ngoài chạy có vẻ như là điều ngớ ngẩn nhất trong tất cả những điều ngớ ngẩn, nhưng sự thật là nó thường chỉ trở thành vấn đề khi cơ thể bắt đầu bị tổn thương khi bắt đầu chạy. Thật dễ tưởng tượng ra rằng bạn sẽ có thể duy trì được sự tích cực qua bất kỳ tổn thương nào, nhưng bạn sẽ chỉ thực sự biết được khi mọi thứ rơi vào tình trạng tồi tệ nhất. Vì vậy hãy chú ý khi bạn ở ngoài đó. Tập các thói quen khác nhau để duy trì sự tích cực và học cách nhận ra lúc tâm trí bắt đầu sa vào những ý tưởng tiêu cực. Sở hữu các ý nghĩ tiêu cực nhưng sau đó hãy chuyển chúng sang điều tích cực. Bạn sẽ đạt được những gì tốt hơn nữa từ điều đó khi bạn thực hành.

Chương 6
Chạy bộ và chánh niệm

Trong quá trình chạy bộ ở Leadville vào cuối mùa đông cho đến hết mùa xuân, tôi đã chạy bộ với tần suất lớn. Đã có các khóa tập luyện kéo dài vào cuối tuần với thời lượng năm hoặc sáu giờ, nhằm chuẩn bị cho các cuộc đua siêu cự ly 50 dặm và 100 cây số, khối lượng tập luyện khổng lồ vào giờ ăn trưa diễn ra gần như hàng ngày. Trung bình mỗi tuần tôi hoàn thành hơn 50 dặm cho tới 100 dặm với giày đinh trong suốt tuần mà tôi phải đua hoặc tập luyện phương pháp chạy đường trường liên tục⁹.

Trải qua tất cả quãng thời gian đó, không có gì ngạc nhiên khi tinh thần của tôi đã có được sự tinh tế nhất định.

Ngạc nhiên thay, hiếm khi tôi có cảm giác nhàm chán. Tôi đã dành rất nhiều thời gian để khám phá những con đường phẳng và đường chạy địa hình mới, vì thế tôi đón nhận tất cả những cảnh quan, âm thanh, mùi vị mới đến với mình. Suy nghĩ của tôi lang thang khắp đó đây. Đôi khi tôi hoàn toàn quên đi suy nghĩ về đường chạy của mình và tự hỏi điều gì đã xảy ra trong suốt những giờ chạy vừa qua, hay tôi bắt bản thân đắm mình vào những tưởng tượng như vị khách viếng thăm một môn thể thao, cuộc đua thuyền hay chương trình du lịch, để nó lang thang xung quanh và quan sát tất cả những thứ tuyệt vời đó.

Khoảnh khắc này gây cho tôi sự chú ý - khoảnh khắc mà tôi cảm thấy mình đã hiểu rõ hơn về thực hành chánh niệm - rằng tất cả những gì đang lướt qua đều tự nhiên dẫn tôi vào trạng thái chánh niệm. Tôi đã phát triển một xu hướng để tập trung vào thời điểm hiện tại khi đang chạy, đôi khi tôi ý thức được về tất cả những thứ xung quanh mình hoặc đôi khi tôi lắng nghe những suy nghĩ của mình dưới góc nhìn vô tư không thiên kiến. Chạy bộ là điều hấp dẫn để tôi không phải đặc biệt lo lắng về những vấn đề trong cuộc sống của mình hay những vấn đề gia đình mà tôi phải đối mặt trong tương lai. Miễn là tôi đang chạy, tôi sẽ không có gì phải lo lắng, và khi tôi kết thúc, tôi có một cảm giác hoàn toàn rõ ràng, một cảm giác bình yên trong nội tâm, và cảm giác rằng tôi đã sẵn sàng hoà hợp với tất cả và nhanh chóng ôm trọn thế giới. Tôi đã mang tư duy này trong lúc chạy. Và sau khi chạy, tôi ngờ rằng những gì mình cảm nhận được dường như rất gần với tư duy đó và những kết quả đều là đặc trưng điển hình cho chánh niệm.

Đương nhiên, tôi không phải là người chạy duy nhất tạo ra mối liên hệ giữa chạy bộ và chánh niệm. Nếu ngày nay Mark Twain còn sống, ông ấy sẽ nói bạn chẳng thể nói về chánh niệm mà không trùng lặp ý tưởng với ai đó viết blog trên internet về chạy bộ và chánh niệm. Có rất nhiều bài báo và sách đã được viết về chủ đề này. Bí mật đã được khai mở.

CHÁNH NIỆM LÀ GÌ?

Chánh niệm là sự tập trung chú ý vào những suy nghĩ, cảm giác, cảm xúc mà người ta đang trải qua tại thời điểm hiện tại và chấp nhận chúng mà không phán xét hay đánh giá. Kabat-Zinn, người đầu tiên phổ biến chánh niệm, đã mô tả tư duy thông thường giống như “một thác nước ồn ào.” Theo Kabat-Zinn, trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta bị lạc lối trong dòng suy nghĩ này, thường xuyên trăn trở về những gì xảy ra trong quá khứ hoặc những gì sẽ xảy ra trong tương lai. Chúng ta gắn những cảm xúc và nhận định này vào những suy nghĩ đó, luân phiên chạy trốn những gì có vẻ khó chịu và bám vào những gì có vẻ dễ chịu. Những cảm xúc đó thường trực tiếp và mạnh mẽ. Tâm trạng của chúng ta có thể dễ dàng thay đổi khi một ý niệm gây ra giận dữ hoặc hồi hộp, và cảm xúc của chúng ta sẽ đi từ sự cân bằng đến bấp bênh hay đổ vỡ. Hơn nữa, chúng ta có xu hướng nhận diện chính mình bằng những suy nghĩ của mình, nên khi chúng ta đi từ suy nghĩ này sang suy nghĩ khác, cảm xúc này tiếp nối cảm xúc khác, chúng ta liền cảm thấy mất kiểm soát và lo lắng. Kabat-Zinn tuyên bố chúng ta cần phải bước ra khỏi dòng suy nghĩ này và trở thành người theo dõi chính những suy nghĩ của chúng ta.

Chìa khóa tới chánh niệm là thái độ cởi mở và quan sát những gì đang xảy ra trong bạn tại thời điểm hiện tại. Bạn nên ngừng mải miết tìm kiếm bản thân bằng những suy nghĩ của mình, ngừng đuổi theo sau chúng và phản ứng lại chúng. Thay vào đó, bạn nên cố gắng trải nghiệm hiện tại như một dòng suy nghĩ, cảm giác và cảm xúc. Để bản thân nhận thức được những gì bạn đang thấy, nghe thấy và đang làm. Khi những suy nghĩ và cảm xúc khởi sinh, hãy xử lý tất cả chúng bằng lòng ham hiểu biết. Bạn nên chấp nhận

Sự tồn tại của chúng, nhưng đồng thời bạn không nên đặc biệt phán xét chúng. Hãy giữ cho tâm trí cởi mở với tất cả. Ngay khi bạn đã hiểu ra một suy nghĩ, hay một cảm xúc, bạn nên chuyển sang cảm giác hay cảm xúc tiếp theo mà bạn đang trải nghiệm ở thời điểm hiện tại và ở lại với khoảnh khắc đó.

Có vô số lợi ích của chánh niệm đã được công bố và được một hệ thống nghiên cứu quan trọng ủng hộ. Ngụ ý trong thực hành chánh niệm và sự nhân mạnh vào khoảnh khắc hiện tại là muốn nói bạn sẽ không bị ám ảnh về các sự kiện trong quá khứ hoặc khiến bản thân khó chịu vì các sự kiện trong tương lai. Bạn được sống hoàn toàn với hiện tại. Không có gì phải ngạc nhiên, vì bạn đang nuôi dưỡng một phương pháp để đối phó với suy nghĩ của mình mà không có những cảm xúc đi kèm hay lo lắng cho chúng, chánh niệm có xu hướng giảm căng thẳng. Chánh niệm có thể được sử dụng như một chiến lược đối phó với sự lo lắng và trầm cảm. Các cá nhân bị đau mãn tính đã sử dụng cách thực hành chánh niệm để giảm cơn đau hoặc tìm ra cách đối phó tốt hơn với căng thẳng gây ra bởi cơn đau. Chánh niệm được cho là có thể giúp con người tập trung. Học tập và ghi nhớ được thúc đẩy bởi thực hành chánh niệm. Chánh niệm thúc đẩy ý thức chung về hạnh phúc. Ở một cấp độ sâu hơn, những

Người thực hành chánh niệm sẽ thấy chánh niệm như một cách để hòa giải mọi người với những gì họ thấy như là sự vô thường của cuộc sống, để sống hòa hợp với những tranh đấu hàng ngày và để cảm nhận một kết nối sâu sắc hơn với cuộc sống, và rộng hơn, là kết nối với thế giới nói chung. Liệu có ai lại không muốn điều đó?

KẾT NỐI VỚI CHẠY BỘ

Những người ủng hộ chánh niệm nhấn mạnh rằng hầu như bất kỳ mưu cầu nào cũng có thể được thực hiện bằng chánh niệm. Bạn có thể đi bộ xuống đường với chánh niệm. Bạn có thể làm công việc của mình một cách có chánh niệm. Bạn có thể bơi một cách chánh niệm. Vậy tất nhiên, bạn có thể chạy bộ một cách chánh niệm. Trên thực tế, dường như chạy bộ có nhiều yếu tố giúp ta thực hành chánh niệm.

Những người hướng dẫn thực hành chánh niệm thường gợi ý người khác thiền định và tập trung vào hít thở như những bước khởi đầu giúp học viên bước vào trạng thái chánh niệm. Tập trung vào hơi thở là cách làm trống tâm trí, tránh những suy nghĩ, cảm xúc khác và tập trung vào thời điểm hiện tại. Người chạy không gặp khó khăn gì liên quan tới quá trình hít thở. Đối với một người chạy bộ, ý thức về hít thở luôn luôn là những khía cạnh rõ ràng hoặc sâu xa.

Việc hít thở điều chỉnh và cung cấp năng lượng cho hoạt động chạy bộ.

Tính nhịp điệu của chạy bộ là một cách khác thể hiện việc chạy bộ kết nối với thiền định, và mở rộng ra, là với chánh niệm. Một bước của người chạy bộ giống như một nhịp, giống như lặp lại một câu thần chú khi thiền định. Độ đánh nhịp của hai tay, chuyển động của sải chân, bàn chân tiếp xúc với mặt đường, cùng với hơi thở đều là những chuyển động lặp lại cơ bản của chạy bộ, tạo nên nền tảng bất biến như những nhịp điệu trong âm nhạc. Một người chạy chỉ cần tập trung vào những chuyển động này để có được hiệu quả tương tự một người thiền định tập trung vào hơi thở hay một câu thần chú.

Theo định nghĩa, khi bạn đi chạy là bạn đang tách thể xác khỏi thế giới làm việc hàng ngày của bạn giống như khi bạn vào một căn phòng riêng biệt để thiền định và thực hành chánh niệm. Tâm trí bạn sẽ tự động có cơ hội tái tập trung. Và ở một mức độ nào đó, cùng với sự tách biệt về mặt thể chất, bạn sẽ tách mình khỏi những hoạt động tinh thần thường nhật như những mối quan tâm, nỗi lo ngại, các kế hoạch, cái tôi, vai trò xã hội và những trò tiêu khiển khác mà bạn thường đắm chìm vào. Thay vào đó, bạn được tự do chú tâm đến những trải nghiệm ngay trước mắt - những cảm giác, hình ảnh và âm

thanh khi chạy. Nói cách khác, bạn được tự do thực hành chánh niệm.

Chạy bộ cũng có xu hướng tạo ra cùng một kiểu cởi mở hoặc khách quan đối với suy nghĩ của bạn rằng nó có liên kết với chánh niệm. Trong khi chạy, bạn có xu hướng đứng ngoài vai trò xã hội bình thường của bạn, đứng ngoài sự thúc đẩy bản ngã của riêng bạn. Chạy xuống đường mòn có thể làm giảm sự tự ý thức và tự phê bình của bạn. Do đó, bạn không phải mang tất cả những thứ nặng nề đó tới mọi suy nghĩ trong tâm trí bạn. Có lẽ đây là lý do tại sao ngay trong rắc rối của công việc lại thường xuất hiện giải pháp, hoặc một mối lo nan giải trong hôn nhân bỗng đột nhiên ít đáng ngại hơn. Chạy bộ dường như tạo ra cách thay đổi này để xử lý những suy nghĩ vốn rất gần với cách chánh niệm định hướng suy nghĩ.

THỰC HÀNH CHÁNH NIỆM

Thực hành chánh niệm trong khi chạy không hề phức tạp mà rất linh hoạt. Bạn có thể thoải mái bật tắt việc đó bất cứ khi nào bạn thích. Chánh niệm có thể đóng vai trò trong bất kỳ kịch bản chạy nào: tập luyện, đua, chạy đường trường, chạy cự ly ngắn như là một phần của tập luyện cường độ cao, hay là phần dễ nhất của việc chạy bộ phục hồi. Chánh niệm dựa trên thực tế thực hành các tôn giáo và triết học phương Đông, nhưng chánh niệm không phải là tinh thần hay tôn giáo cố hữu. Thay vào đó, chánh niệm dựa trên một cách tiếp cận chung về cách thức hoạt động của bộ não và cách con người thường suy nghĩ.

Chánh niệm thôi thúc bạn sống trọn trong từng khoảnh khắc và giới hạn sự tập trung vào thời điểm hiện tại.

Trong khi chạy bộ dường như thúc đẩy chánh niệm một cách tự nhiên, bạn chắc chắn có thể làm sâu sắc hơn quá trình đó bằng cách có ý thức và chủ động hành động có chánh niệm khi bạn chạy. Mục đích là để bạn có thể chú ý đến thời điểm hiện tại và trau dồi ý thức không phán xét những nhận biết đến từ những trải nghiệm của bạn, đó là cảm giác, suy nghĩ và cảm xúc lướt qua tâm trí của bạn.

Một nơi tốt để bắt đầu là với tất cả các cảm giác vật lý tự nhiên xảy ra trong khi chạy. Hãy tập trung vào hơi thở của bạn. Chú ý tới dòng khí vào và ra, sự giãn nở của phổi, các hoạt động của cơ hoành, những thay đổi khi bạn ra sức leo lên đồi, khi bạn chậm lại hoặc khi bạn cất bước. Ý thức được sự tiếp xúc của bàn chân với mặt đất, cách vung tay, nâng cao gối, toàn bộ chuyển động và dao động của sải chân đang chạy. Cảm nhận cơn gió ve vuốt trên làn da, hơi ấm và sự tươi mát trong không gian.

Bây giờ hãy mở rộng sự tập trung của bạn vào thế giới xung quanh - những gì bạn đang thấy, những gì bạn đang ngửi thấy, và những gì bạn đang nghe thấy. Bạn không cần phải ép buộc mình bằng cách

điên cuồng cố gắng chú ý tới mọi thứ xung quanh. Chỉ cần nhận thức được điều gì đang thu hút sự chú ý của bạn. Nếu tuyến đường của bạn trở nên quá quen thuộc đến mức bạn không còn để ý tới mọi thứ, hãy tìm một tuyến đường mới có những cảnh quan khác hoặc thách thức mới mẻ hơn, chẳng hạn như đồi núi hoặc đường mòn gập ghềnh. Bằng cách tập trung vào cảm giác thể chất của bạn và những gì đang diễn ra xung quanh khi bạn đang chạy, bạn đang luyện tập cách giữ sự tập trung vào thời khắc hiện tại, và dĩ nhiên, thoát khỏi quá khứ và tương lai và những lo lắng, bận tâm về chúng.

Suy nghĩ sẽ luôn luôn nảy sinh trong tâm trí bạn về các vấn đề công việc hay những bận tâm về vài sự kiện trong tương lai, những suy nghĩ này sẽ kéo bạn ra khỏi sự tập trung của bạn về thời điểm hiện tại. Nhiệm vụ của bạn là thừa nhận suy nghĩ đó và bất kỳ cảm xúc nào hay những rung cảm gắn liền với suy nghĩ, nhưng sau đó hãy nhẹ nhàng hướng sự chú ý của bạn trở lại hoạt động của bạn tại thời điểm hiện tại. Cách làm đó sẽ dễ dàng đưa những suy nghĩ lướt qua tâm trí bạn như là một phần của dòng chảy ý niệm, cảm xúc, cảm giác được tạo nên ở thời điểm hiện tại. Bạn không cần phải tự gắn mình vào những suy nghĩ đó, bị choáng ngợp vì chúng hay thậm chí xem những suy nghĩ này là yếu tố tạo nên con người

bạn. Giải thoát khỏi những suy nghĩ ngột ngạt và có thể chỉ đơn giản là chạy thẳng, tồn tại trong khoảnh khắc đó, bạn sẽ trải nghiệm cuộc chạy của mình, thậm chí còn tự do hơn, giảm căng thẳng, và nhận được nhiều điều bổ ích hơn bao giờ hết.

SỬ DỤNG CHÁNH NIỆM

Ngay cả khi bạn không cố gắng tạo ra chánh niệm liên tục trong lúc chạy, bạn vẫn có thể sử dụng một cách hiệu quả các phương pháp chánh niệm khác trong một số tình huống nhất định. Như bất cứ ai hoàn thành một cuộc đua marathon hoặc chạy hết sức mình để đạt kỷ lục trong cự ly 10K hay thậm chí chịu đựng đau đớn suốt một quãng chạy riêng biệt trên đường chạy như đã biết, chạy bộ có thể hàm chứa rất nhiều đau đớn. Các màn trình diễn hàng đầu chỉ có thể thành công khi bạn thoát ra khỏi vùng thoải mái của mình. may mắn thay, một trong những lợi ích đã được chứng minh qua việc thực hành chánh niệm là có một cách để đối phó với đau đớn. Một trong những nghiên cứu ban đầu của Kabat-Zinn là tập trung chú ý vào chánh niệm có liên quan tới việc giúp bệnh nhân đối phó với cơn đau mãn tính.

Thông thường, khi cơn khó chịu bắt đầu ập đến trong lúc chạy, bạn cố gắng chống lại nó, loại bỏ nó, ngăn chặn nó, bỏ qua nó, hay bằng cách nào đó chống lại nó. Tất nhiên, không có cách nào trong số đó hiệu quả cả. Cơn đau chỉ lớn dần lên trong tâm trí bạn kèm theo sự lo lắng về khả năng tiếp tục của bạn. Chánh niệm khuyến cáo rằng bạn nên tiếp cận ngược lại đối với đau đớn. Khi bạn bắt đầu bị đau, bạn không nên tránh né cơn đau, hãy đón nhận nó, hoàn toàn thừa nhận nó, thậm chí đắm chìm vào cảm giác đó và trải qua nó, tuyệt đối không ngại ngần. Ngay khi bạn không thể kháng cự được nó và đón nhận nó, nỗi đau sẽ không còn tác động sâu sắc đến bạn nữa. Khi trải nghiệm nỗi đau nhiều hơn thì nỗi đau chỉ là một cảm giác khác, một rung động khác. Nỗi đau là một phần của hiện tại. Sau khi bạn chấp nhận, nó sẽ dần biến mất. Bạn có thể hướng sự tập trung vào những thứ khác mà bạn đang trải nghiệm và để cho cơn đau hòa tan vào bối cảnh xung quanh.

Đương nhiên, bởi những cơn đau, chúng ta đang nói về những cảm giác bạn thường trải qua như là kết quả của hoạt động bền vững, một cảm xúc khó chịu nói chung, cơn đau biến mất khi ta ngừng hoạt động. Nếu bạn bắt đầu trải qua một cơn đau dữ dội và cục bộ mà có thể báo hiệu một chấn thương, bạn phải dừng việc chạy lại và không cố gắng vượt qua cơn đau. Hãy dành một hai ngày nghỉ để theo dõi xem điều gì xảy ra. Nếu sự cố vẫn tiếp diễn, hãy đến chuyên gia để được tư vấn.

Bên cạnh việc làm chủ cơn đau, chánh niệm có thể được sử dụng để đối phó với những trở ngại khác khi chạy. Nếu bạn cảm thấy mệt mỏi, đừng cố gắng thuyết phục bản thân rằng bằng cách nào đó bạn sẽ không mệt mỏi nữa. Thừa nhận cảm giác đó, chìm sâu vào nó, nhận ra nó như là một phần khó khăn của quá trình chạy trong một thời gian dài, và sau đó nhẹ nhàng chuyển suy nghĩ của bạn sang những cảm xúc tiếp theo. Cuối cùng bạn sẽ nhận ra rằng những cảm giác khó chịu này không phải là vật cản của bạn, mà chỉ là những cảm giác bạn có thể đối phó mà không sợ hãi hay lo âu, và nó trở thành một phần của quá trình chạy bộ.

Quá trình chánh niệm đối phó với đau đớn và những cảm giác khó chịu khác tương tự như quá trình của Dahlkoetter đã mô tả trước đó khi thay thế những ý nghĩ tiêu cực bằng những ý nghĩ tích cực. Dahlkoetter sẽ khiến bạn thừa nhận cơn đau và nhìn nó trong ánh sáng tích cực như bằng chứng bạn đã đạt được những mục tiêu của mình. Với chánh niệm, quá trình và phương pháp là như nhau, nhưng nhấn mạnh hơn vào việc tỏ thái độ khách quan đối với cơn đau, kiểm tra nó, trải nghiệm xem nó là gì, nhìn nó trong nhiều các cảm giác trong hiện tại, nhưng không gắn nó với bất kỳ cảm xúc đặc biệt nào.

MỘT CÂU CHUYỆN CỦA HAI TRĂM DẶM

Thực hành chánh niệm khi tôi chạy làm sâu hơn sự hưởng thụ của tôi giúp tôi thoát ra khỏi bài tập luyện hàng ngày của mình và thậm chí, dường như còn nâng cảm giác hoàn thành và bình an trong nội tâm của tôi sau mỗi lần chạy. Trong suốt thời gian dài tập luyện cường độ cao, tôi nhận thấy mình có thể đối phó với những khía cạnh đau đớn trong quá trình chạy tốt hơn và có mức độ, hay loại bỏ sự căng thẳng mà tôi từng cảm thấy về việc thúc đẩy bản thân ra khỏi vùng thoải mái của mình.

Khi tôi nhìn lại một số kinh nghiệm đỉnh cao của mình với tư cách là một vận động viên chạy bộ, tôi có thể thấy rõ cách thức thực hành chánh niệm đã thay đổi cách tiếp cận của tôi đối với chạy bộ và cách thức khiến một số thất bại trong quá khứ có thể xảy ra rất khác là bởi tôi đã có một quan điểm khác vào lúc đó. Ví dụ điển hình mà tôi phải chịu đựng là trở thành một DNF (người không hoàn thành cuộc đua) tại cuộc đua Western States Endurance Run trong nỗ lực làm chủ cuộc đua 100 dặm của mình. Lúc đó tôi đang xếp hàng để bắt đầu cuộc đua 100 dặm và thực sự không biết phải chạy thế nào hay về đích ra sao. Điều đó như một trò may rủi vậy. Một loạt các vấn đề về thể chất hoặc tinh thần mà tôi không có khả năng phòng thủ hiệu quả dường như sẵn sàng nhảy dựng lên để ngăn tôi lại. Ngày nay, được củng cố qua thực hành chánh niệm, tôi xếp hàng và cảm thấy mình gần như chắc chắn sẽ về đích.

Trớ trêu thay, những rắc rối trong năm mà tôi không hoàn thành cuộc đua ở giải Western States bắt đầu sau khi tôi đã vượt qua khu vực nóng nhất, khó khăn nhất của cuộc đua - hẻm núi sâu nơi nhiệt độ có thể lên tới 100 độ F (khoảng 38 độ C), đoạn đường có địa hình gập ghềnh và những đoạn leo núi đã trở thành huyền thoại. Tôi đã chịu đựng được độ cao trên vùng núi, leo lên ngọn dốc đứng khét tiếng Devil’s Thumb, và con dốc khổng lồ từ Ed Dorado Canyon dẫn đến trạm cứu trợ tại Mechigan Bluff. Tôi chỉ cần vượt qua một hẻm núi nhỏ, Volcano Canyon, và tôi sẽ ở Foresthill, cách điểm xuất phát 62 dặm, và tới được cửa ngõ của phần còn lại của cuộc đua, đoạn đường này thường được coi là dễ dàng hơn nhiều so với phần tôi vừa đề cập đến. Có vẻ như tôi sắp hoàn thành nhiệm vụ.

Nhưng khi chuyển sang con đường độc đạo sẽ đưa tôi xuống Volcano Canyon, tôi bắt đầu bị đau nhức ở chân, tôi cảm thấy buồn ngủ lơ mơ khi chiều xuống, và thực sự mệt mỏi do chạy quá lâu. Tôi đã chạy từ lúc 5h sáng. Tôi cũng thấy phiền vì một số mụn nước, và cảm giác dạ dày cũng chẳng dễ chịu gì. Đột nhiên, có điều gì đó thôi thúc tôi bỏ cuộc để thoát khỏi những khó chịu này.

Ý tưởng này len lỏi vào tâm trí tôi như một con đỉa và nhanh chóng hút tôi vào vòng xoáy của những ý nghĩ tiêu cực. Tất nhiên, điều tối quan trọng là ý niệm: Nếu tôi đang cảm thấy khó chịu, sau đó tôi sẽ thế nào khi trời dần về khuya và sau đó là cả đêm? Kết thúc của tôi sẽ không đến trễ vào buổi sáng, một quãng thời gian dường như quá xa lạ đến mức độ không thể tiếp cận được. Ý tưởng rằng mọi thứ chỉ có thể trở nên tồi tệ hơn khiến tôi sợ hãi. Chân tôi đau không thể chịu đựng được; cơn buồn ngủ lơ mơ sẽ làm tôi chậm lại chỉ để kéo dài thêm nỗi đau; cảm giác buồn nôn trở nên tồi tệ cho đến khi tôi nôn được ra; mụn nước sẽ hình thành trên đầu các vết phồng rộp, và tai ương sẽ rình rập từng bước chân tôi.

Nỗi ám ảnh lớn nhất bắt đầu kéo đến, tôi nhớ đến những thất bại trong quá khứ và mang toàn bộ sức nặng của chúng đè lên bản thân tôi. Tôi đã thất bại trong những lần đó. Tại sao tôi nghĩ mình sẽ không thất bại ngay lúc này? Tôi đã mất liên lạc với “ở đây” và “ngay lúc này” và bây giờ toàn bộ những vấn đề khó khăn mà tôi biết đang lũ lượt kéo tới, những thất bại trong quá khứ. Tôi đã làm mọi thứ ngoại trừ phân tích tình hình của mình một cách khách quan. Mọi ý nghĩ đều được vận chuyển bằng nỗi sợ hãi. Sự lo lắng của tôi tăng vọt.

Tôi đã ra quyết định. Đó không phải ngày của tôi, tôi tự nhủ. Nhìn xem có bao nhiêu vấn đề đang ngăn tôi lại. Nhìn xem phần còn lại của cuộc đua kinh khủng thế nào. Tôi xong chuyện rồi. Nếu tôi bỏ cuộc, tôi sẽ không phải đấu tranh để đến trạm cứu trợ tiếp theo và trạm kế tiếp nữa, tôi không phải đối mặt với một đêm dài khủng khiếp. Tất cả sẽ kết thúc. Tôi cảm thấy thoải mái với quyết định của mình. Đó là tôi bỏ cuộc.

Tôi đi bộ qua những quãng đường còn lại xuyên qua hẻm núi. Vì đã bỏ cuộc, ngay lập tức tôi cảm thấy thoải mái hơn rất nhiều. Vào lúc đó, khi tôi lên tới con đường dẫn tới Foresthill, tôi đã sẵn sàng chạy một chút để nhanh chóng kết thúc. Tôi từ từ chạy tới Foresthill trong tâm trạng rất thanh thản. “Tôi đang bỏ cuộc.” Tôi nói với Robert Josephs, một người bạn của tôi đã tình cờ có mặt ở đó trong năm ấy.

Cậu ấy bị sốc. Cậu nhìn tôi như thể tôi vừa mới làm ra một việc ngược đời chưa từng thấy.

“Anh đang vượt trước thời hạn,” cậu ta thốt lên. “Trông anh rất ổn. Anh đang chạy rất tốt mà.”

“Không. Tôi xong rồi.” Tôi trả lời. “Thế đã là quá nhiều.” Tôi kiên quyết.

Robert thề rằng cuối cùng thì tôi sẽ chán ghét bản thân mình, nhưng những lời của cậu ấy không lay chuyển được tôi. Rời khỏi cuộc thi là tất cả những gì tôi quan tâm. Dĩ nhiên, hai ngày sau, tôi đã nguyền rủa bản thân mình.

Quay trở lại Volcano Canyon, tôi đã phạm một số sai lầm kinh điển trong góc nhìn đối với chánh niệm. Khi ý tưởng bỏ cuộc nảy sinh, tôi đã bám riết lấy ý tưởng đó và tiếp nhận nó. Tôi để nó nhanh chóng kéo tôi ra khỏi thực tại và chìm vào suy nghĩ về tất cả các vấn đề trong quá khứ và tương lai - cả thực và tưởng tượng.

Tôi hoàn toàn mất liên lạc với những cảm giác đang diễn ra và thế giới xung quanh mình. Liệu có phải tôi đã tập trung vào thời điểm hiện tại mà không hề có đánh giá hay cảm xúc gì về những cảm giác thực tế tôi đã trải qua? Có thể tôi đã nhận ra rằng mình đang gặp vấn đề, phải, nhưng chúng không thực sự nghiêm trọng và thậm chí hoàn toàn có thể xoay xở được. Có thể tôi đã cố gắng đi bộ một chút để cho đôi chân của tôi nghỉ ngơi và uống một tí acetaminophen để giảm đau. Một ít gừng hay thêm một số chất điện giải bổ sung cho cơ thể giúp dạ dày tôi ổn hơn. Một tách cà phê ở trạm cứu trợ tiếp theo có lẽ sẽ giải quyết cơn buồn ngủ. Sau đó, thêm vài sơ cứu đơn giản là tôi có thể thực sự cảm thấy mình khỏe khoắn. Ngay cả khi không có biện pháp khắc phục nào hiệu quả, tôi vẫn có thể kiên trì, chấp nhận từng vấn đề như một cảm giác khác đi qua tâm thức của tôi cùng với rất nhiều cảm giác và suy nghĩ khác.

Hơn nữa, mặt trời đã lặn. Thời điểm nhiệt độ khắc nghiệt trong ngày đã kết thúc. Không khí trở nên lạnh hơn. Quang cảnh Sierra Nevada xung quanh tôi rất đẹp. Hình dáng con đường trông rất tuyệt, và đường dẫn xuống Volcano Canyon là một con dốc thoải nhẹ nhàng. Nói chung, ở dặm thứ 60 của cuộc đua 100 dặm, tình hình của tôi khá ổn. Nếu tôi nhẹ nhàng dẹp ý tưởng bỏ cuộc qua một bên và không bám riết lấy nó nữa, sau đó cho phép bản thân thực sự trải nghiệm những gì đang diễn ra với mình và còn lại trong khoảnh khắc đó, tôi nghĩ rằng cuộc đua sẽ có một kết quả khác hẳn.

Một vài năm sau, tôi đã ở hoàn cảnh tương tự ở một cuộc đua 100 dặm, mặc dù trời cũng vừa chập tối. Đó là cuộc thi San Diego 100 được tổ chức tại khu vực miền núi phía Nam California và là phía Đông San Diego. Đó không phải là một cuộc đua khó khăn như ở các bang phía tây, nhưng vẫn có đồi núi và đầy thử thách - nhiều đoạn phải trèo cao và rất nhiều đường mòn gập ghềnh. Tôi đang chạy xuống một đoạn đường dốc dẫn tới một thung lũng. Trăng tròn làm ướt sũng khu rừng quanh tôi trong ánh sáng màu sữa và khiến đèn pha của tôi trở nên thừa thãi. Có một con suối rộng chảy xuống dưới dốc bên cạnh con đường. Nước đổ ào ào ầm ĩ bên cạnh tôi. Ánh trăng lấp lóe in hình những khe nứt, những ngọn núi trên mặt nước. Khu rừng vẫn còn yên tĩnh tuyệt đối. Đám cành thông dày đặc đan xen vào nhau, bất động như thể cả khu rừng là một bức tranh.

Tôi đã một mình chạy dọc theo con đường như trong cơn mê. Cảm giác chân tôi chạm vào mặt đường, chuyển động của cánh tay và chân tôi trong từng bước chạy, hơi thở của tôi, không khí mát mẻ, dòng suối và ánh trăng, cùng sự im lặng của cây cối là những điều duy nhất tôi nhận thức được. Hãy nhớ rằng lúc này tôi đã chạy được 70 dặm trong một cuộc đua địa hình khó khăn. Tôi đã chạy được khoảng 20 giờ. Tôi còn 8 giờ nữa để chạy, trạm cứu trợ phía sau tôi xuất hiện rải rác những người chạy bộ xuống dốc dưới cái nóng oi bức, quãng đường thì xa, đường mòn gập ghềnh, và gánh nặng ăn uống đầy đủ để cung cấp năng lượng cho cơ thể thông qua một chế độ dinh dưỡng như vậy mà không khiến mất năng lượng đột ngột, nôn hoặc ngã gục vì mất cân bằng các dạng năng lượng khác, chất điện giải, chất lưu, mất cân bằng trong ruột hoặc lòng quyết tâm lung lay.

Nhưng lần này, tôi đã không nghĩ đến những chặng đường khó khăn đằng sau tôi hay cuộc đấu tranh phía trước tôi. Tôi hoàn toàn thuộc về khoảnh khắc này, cảm thấy những cảm xúc của cơ thể di chuyển trong không gian, cảm nhận buổi đêm của bầu trời trên cao và khu rừng xung quanh tôi. Tôi đang chạy trong chánh niệm. Tôi cảm nhận được một vài cơn đau nhức, chắc chắn là như vậy, và tôi đã mệt mỏi, nhưng khi điều này dẫn đến suy nghĩ về việc bỏ cuộc, tôi có thể dễ dàng thừa nhận những suy nghĩ đó, đẩy chúng sang một bên và quay trở lại thời điểm hiện tại. Ấn tượng chính mà tôi có khi chạy dọc con đường là an lạc và hạnh phúc. Tôi đã hạnh phúc như có thể được. Tôi đã hoàn thành cuộc đua đó vào buổi sáng hôm sau mà không có bất cứ vấn đề gì cả.

NHỮNG LỢI ÍCH KHÁC

Vì vậy, ở cấp độ thực tế, rõ ràng là chánh niệm hữu ích có thể được áp dụng trong chạy bộ để đối phó với cảm giác đau đớn, loại bỏ những suy nghĩ tiêu cực sang một bên, tăng cường các ích lợi làm giảm căng thẳng trong chạy bộ, và làm phong phú thêm trải nghiệm chạy bộ. Nhưng chánh niệm còn mang lại nhiều hơn thế nữa, có lẽ là sâu sắc hơn, lợi ích có thể được tìm thấy trong khi bạn đang chạy hoặc thực hành chánh niệm ở các hoạt động khác trong cuộc sống của bạn.

Các học viên thực hành chánh niệm đều công nhận rằng chánh niệm thúc đẩy một cảm giác kết nối với thế giới xung quanh bạn. Lời giải thích đó như thế này: “Khi bạn học cách tránh suy nghĩ về các ý nghĩ và cảm xúc của mình vốn được coi là “bản ngã” của bạn, thay vào đó bạn sẽ nhận thức được toàn bộ luồng cảm xúc, rung động, và các ý tưởng đi qua tâm trí của bạn còn lớn hơn bản thân bạn, thì cảm giác của bản thân bạn bắt đầu giảm bớt và cuối cùng biến mất. Vì vậy, nơi bạn thường suy nghĩ về thế giới như được bao hàm “bản ngã” của bạn và mọi thứ khác được coi là “vô ngã”, với sự biến mất của cái tôi, bạn sẽ mất sự tách biệt giữa bạn và vô ngã - đó là phần còn lại của thế giới. Không còn những rào cản nữa, bạn sẽ cảm thấy được kết nối trực tiếp với mọi thứ như thể bạn và tất cả các tạo vật khác và mọi thứ xung quanh đều là các phần trong một bức tranh tổng thể.

Khi bạn chạy có chánh niệm, bạn hoàn toàn trải nghiệm vẻ đẹp của miền đất, bạn nghe thấy tiếng sỏi lạo xạo dưới chân, và thấy hơi ấm của không khí vui đùa trên da bạn.

Cũng như chánh niệm có thể dùng để phá vỡ các rào cản giữa bạn và phần còn lại của thế giới, nó phá vỡ rào cản giữa bạn và những người khác. Vì bạn đang sống trong thời điểm này và tránh những cái bẫy trong cá tính đề cao cái tôi thông thường, bạn càng cởi mở thì càng đồng cảm hơn với những người khác. Bạn cũng ít phán xét, tự do kết nối với trải nghiệm và nỗi đau của người khác.

Cuối cùng, chánh niệm thúc đẩy một ý thức chung về hạnh phúc và sự thanh thản. Mark Twain từng nói: “Tôi là một ông già và đã biết đến rất nhiều rắc rối, nhưng hầu hết trong số chúng không bao giờ xảy ra.” Khi giải thoát được khỏi lo lắng triền miên được gây ra do những tiêu cực có khả năng xảy ra trong tương lai, bạn sẽ có thể chấp nhận rồi thoát khỏi những chuyện trong quá khứ, và tự nhiên sẽ thấy tích cực hơn trong cuộc sống hiện tại. Bạn ít bị cuốn đi bởi những cảm xúc tiêu cực, bốc đồng. Bạn chấp nhận mọi thứ như chúng vốn có và chấp nhận thực tế rằng sự thay đổi trong cuộc đời là tự nhiên và liên tục.

Chương 7
Grand Slam

“Cậu đang làm gì ở đây vậy?”

Giọng nói tức giận, đầy vẻ kết tội và chán ghét vang lên. Kathy Welch đứng ở ngưỡng cửa lều y tế, nơi tôi được đặt nằm duỗi dài trên một cái giường gấp dưới cái túi ngủ. Cô là người bạn lâu năm của tôi. Tôi và cô đã cùng tham gia nhiều cuộc đua, cùng tán gẫu trên nhiều dặm đường chạy. Cô thân thiện, tốt tính, lạc quan và tích cực. Lúc này trông cô tức giận như lửa địa ngục.

“Mình bỏ cuộc rồi,” tôi nói.

Một nụ cười nhếch mép thay thế vẻ mặt cau có của cô, rồi cô cười lớn: “Không, cậu không bỏ cuộc. Cậu không thể làm thế được. Cậu đang trong giải Grand Slam.”

Và đó là sự thật. Tôi đã trở lại để cố gắng hoàn thành cuộc đua Leadville 100 mà tôi đã thất bại thảm hại hai năm trước. Năm nay, tôi đặt mục tiêu của mình còn cao hơn nữa. Tôi đã tham gia giải Grand Slam siêu cự ly: Một loạt bốn cuộc đua 100 dặm phải được hoàn thành trong mùa hè với thời gian hồi sức rất ngắn giữa các các cuộc đua. Bên cạnh Leadville, những cuộc đua trong giải Grand Slam khác là Western States, Vermon 100, và Wasatch Front 100 ở Utah gần thành phố Salt Lake. Vì vậy bạn không chỉ phải tham gia tất cả các cuộc đua mà bạn còn phải đi qua khắp đất nước để tham gia chúng.

Khi Kathy gặp tôi trong lều, tôi đã hoàn thành cuộc đua Western States và Vermont, và chỉ còn 25 dặm nữa là tôi hoàn thành cuộc đua Leadville. Tất cả những gì còn lại là Wasatch, và tôi sẽ nâng qua đầu một chiếc cúp đại bàng lộng lẫy Grand Slam dành cho người chiến thắng. Nhưng thay vào đó, tôi lại bỏ cuộc.

“Mắt cá chân của mình đau quá,” tôi hổn hển. “Mình đã bị chấn thương từ lúc ở Vermont. Mình đã nghĩ rằng chúng sẽ khá hơn.”

“Hãy đứng lên và đi thôi!” Kathy nói.

“Mình không thể.”

“Mình đã đậu xe cách đây một dặm, phía dưới con đường,” cô nói, “ở đó cậu sẽ rẽ khỏi đường nhựa để leo lên ngọn Sugaloaf ấy. Hãy đi ra xe của mình và chúng ta sẽ nói chuyện.”

Tôi rên rỉ. Hình ảnh Chlouber nói trước đám đông lướt qua đầu tôi: Điều mà chúng ta không thể làm là từ bỏ. “Hãy làm bạn với nỗi đau,” ông nói. Chà, tôi đã xoay xở để làm điều đó. Tôi đã nhiều giờ cố gắng duy trì sự tích cực, chấp nhận nỗi đau và vượt qua nó. Tôi đã sử dụng tất cả các câu thần chú của mình và thử mọi mẹo có trong sách, nhưng mắt cá chân vừa đau vừa sưng tấy khiến mọi bước chân trở nên quá nặng nề. Tôi đã chậm lại và lê về được trạm cứu hộ Fish Hatchery, các nhân viên y tế nói rằng họ không thể cung cấp bất kỳ thứ thuốc giảm đau nào, thay vào đó họ đưa cho tôi một cái giường gấp và tôi đã lấy nó.

Nhưng giờ đây Kathy đã tóm được tôi. Cơn đau nhức nhối từ mắt cá chân của tôi khiến tôi không thể đối mặt với quãng đường dài 10 dặm đến May Queen, nhưng một dặm đến chiếc xe có thể đưa tôi về nhà nếu muốn, thì tôi có thể cố đi được. Thêm vào đó, đôi chân được nghỉ ngơi một khoảng thời gian cũng đã khá hơn.

Tôi đẩy cái giường gấp ra. Kathy đã thắt đai lưng cho tôi trước khi tôi kịp hiểu cô ấy đang làm gì. Cô chạy đi đổ đầy nước vào các bình. Cô đã làm mọi thứ nhưng lại đá vào mông tôi khi tôi khập khiễng ra ngoài sân và đi về phía Sugaloaf.

Đêm ở Colorado vẫn còn yên tĩnh. Không khí ở dãy núi Rocky thật tươi mới. Không có xe hơi, không có người chạy khác. Chỉ có mình tôi trên đường nhựa

Với ánh sáng mờ từ đèn pha của tôi, những cây thông tạo thành bức tường tối ở hai bên. Mỗi bước đều nhói lên cơn đau, cơn đau từ mắt cá chân tôi vẫn dữ dội. Cơn đau không thuyên giảm, cứ đau triền miên. Tôi không biết mắt cá chân của mình bị làm sao, nhưng mức độ đau gợi lên điều gì đó nghiêm trọng.

Tôi thấy chiếc xe của Kathy ở đằng xa và cô ấy đứng cạnh nó. Mặc dù đau đớn, tôi dường như vẫn có thể tiếp tục tiến lên. Nếu tôi có thể đến May Queen và sau đó hoàn thành đường chạy, có lẽ tôi có thể hồi phục kịp cho cuộc đua Wasatch, vẫn còn hy vọng. Tôi đến gần Kathy, ôm cô ấy và nói: “Nếu có bất kỳ điều tốt đẹp nào đến từ đây, mình sẽ phải cảm ơn cậu.”

“Cứng cỏi lên nào, Gary,” cô ấy trả lời. “Đây là giải Grand Slam.”

Tôi bước ra khỏi con đường rẽ vào một đoạn đường mòn ngắn phía sau bìa rừng. Nơi con đường biến thành cây cối và dốc đứng tới đèo Sugarloaf, tôi dừng lại. Tôi đã hoàn thành một đoạn chạy bộ ngắn tới chiếc xe của Kathy đậu ở đoạn đường bằng, đó là phần dễ nhất. Bây giờ tôi phải đối mặt với một con dốc cao và phần còn lại của chuyến đi tới May Queen - trạm cứu hộ cuối cùng trước khi về đích. Thời gian để chạy ngắn, và gót chân lại như lửa thiêu, giết tôi trong mỗi bước chân. Tôi nhìn lên đường mòn và nghĩ: Mẹ kiếp, Robert Josephs, đây là lỗi của cậu!

CHẠY LÊN

Robert Josephs là bạn thân của tôi, cậu ấy đã nói với tôi về việc thử tham gia giải Grand Slam và điều đó chống lại nhận định tốt hơn của tôi. Cậu ta và tôi không phải là những cái tên vận động viên đầu tiên hiện lên trong tâm trí bạn khi bạn nghĩ về giải Grand Slam. Cả hai chúng tôi đã từng đến Leadville một lần trước đây và thất bại. Trong khi tôi đã cố gắng xoay xở chạy được nửa đường, Robert thậm chí còn chưa chạy được xa đến vậy.

Trong nỗ lực đầu tiên của tôi tại giải Western States, tôi đã bỏ cuộc ở Foresthill, cách vạch xuất phát 62 dặm. Trong lần nỗ lực thứ hai, tôi đã hoàn thành chỉ sớm 23 phút trước thời hạn cuối cùng của cuộc đua là 30 giờ. Robert đã ba lần về đích ở cuộc thi Western States, nhưng về sau thì con số này là bốn lần. Không ai trong chúng tôi từng thử cuộc đua Wasatch, rất nhiều vận động viên chạy bộ tuyên bố nó khó nhất trong bốn cuộc đua. Vì vậy hai người chúng tôi thành công hoàn tất cả bốn cuộc đua trong một mùa hè dường như là điều không tưởng.

Khi lần đầu tiên Robert nêu ý tưởng chúng tôi tham gia đăng ký Grand Slam, tôi đã nói với cậu ta: “Dù có cả đàn ngựa hoang thì cũng không thể kéo mình trở lại Leadville năm nay.” Tôi đã quyết tâm quay lại đó và nhận được cái ôm của Merilee O’Neil, nhưng nỗi day dứt vẫn còn lưu lại từ lần thử đầu tiên của tôi, và tôi tin rằng sẽ có cơ hội hoàn thành cuộc đua, nhưng tôi cần ít nhất hai năm tập trung luyện tập và có thể có vài chuyến đi lên đỉnh Everest trước khi sẵn sàng.

Nhưng Robert đã tìm ra mọi lý do để thuyết phục tôi, cậu ta kiên trì và bướng bỉnh, đây là những đặc điểm mà cậu ta đã đánh cuộc để trở thành một vận động viên chạy, dù cho cơn sốt bại liệt thời thơ ấu khiến cậu ta phải bước đi tập tễnh và lúng túng. Cỡ người trung bình, chiều cao trung bình, nhưng mạnh mẽ và vững chắc như một con bò, cậu ta được nuôi dưỡng trong một gia đình Do Thái lớn ở Philadelphia. Với nước da màu ô liu, mái tóc và đôi mắt màu nâu, cậu ta sẽ không nhìn ra khỏi đường chạy trên đường phố Tel Aviv, trừ khi đang phải đi khập khiễng.

Robert không phải người hay đùa những trò ngốc nghếch, đó là lý do tại sao cậu ta toàn bị hớ bởi những câu ba láp mà tôi liên tục phun ra khi chúng tôi tập luyện cùng nhau trong sự im lặng chết chóc. Khi cậu ấy nói, lời nói thường trực ngôn và đúng trọng tâm. Cậu ấy thích thói quen của tôi: uống rượu trước khi chạy và sau đó phải đi tiểu đằng sau những bụi cây dọc đường mòn cho đến khi tôi trở lại trạng thái cân bằng. Cậu ta nói với tôi rằng tôi là người hùng của những con chó ở khắp mọi nơi. Một lần ngồi trên máy bay, chờ cất cánh, tôi chỉ cho cậu ta đoạn quảng cáo những bộ nữ trang xoàng xĩnh Chúa tể những chiếc nhẫn. “Này,” tôi gọi, “cậu nên mua vài món trong bộ Chúa tể những chiếc nhẫn này.”

“Ừ, Chúa tể của lỗi thời,” cậu ta đáp trả không hề do dự.

Quay trở lại năm 1980, khi cuộc đua American River 50 Mile Endurance Run đầu tiên được tổ chức ở Sacramento, Robert đã ở vạch xuất phát. Đó là thời điểm mà hoàn thành một cuộc đua marathon vẫn được coi là thành tích hoạt động tối cao. Giờ chạy bộ 50 dặm thậm chí không còn được biết đến như là một phần của vũ trụ nữa. Kể từ đó, cậu ta tham gia American River 23 lần, đưa cậu ta lên vị trí thứ tư trong danh sách những người về đích nhiều nhất ở sự kiện này. Robert có một quá khứ chạy huy hoàng, nhưng cậu ta còn muốn Grand Slam nữa.

“Chúng ta ngày một già đi,” cậu ta lập luận. (Lúc đó cậu ta 46, tôi đã 50.)

“Chúng ta sẽ không bao giờ có sức khỏe tốt hơn so với lúc này. Chúng ta sẽ bị chấn thương nhiều hơn khi thời gian trôi qua, không ít hơn đâu. Tôi sẽ tham gia, vì vậy chúng ta có thể cùng nhau và chia sẻ chi phí. Anh sẽ không bao giờ, không bao giờ có một cơ hội tốt hơn đâu.”

Tôi đoán mình đã bị ảnh hưởng bởi phần chia sẻ chi phí.

Sau khi đăng ký bốn cuộc đua, chúng tôi tới một đoạn đường địa hình để tập luyện, Robert vô tình nhắc đến cuộc đua: “Tôi đã đăng ký cuộc đua vĩ đại cuối cùng.”

“Cái gì?!” Tôi hét ầm lên. Cuộc đua vĩ đại cuối cùng là Grand Slam cộng thêm với hai cuộc đua bổ sung, vẫn được thực hiện trong một mùa hè, hai cuộc đua thêm là những cuộc đua khó nhằn. Tôi cho rằng tỉ lệ cược cho chúng tôi hoàn thành Grand Slam chỉ vào khoảng một phần nghìn. Hoàn thành cuộc đua vĩ đại cuối cùng ư? Không đời nào! “Sao cậu lại làm thế?” Tôi hỏi.

“Bởi vì ai cũng có thể hoàn thành được cuộc đua Grand Slam,” Robert trả lời.

Vậy là chúng tôi đã cam kết với nhau, bước tiếp theo là xử lý tất cả các quy trình và hậu cần. Lập kế hoạch cho mùa hè giống như sự chuẩn bị của Napoleon cho cuộc xâm lược nước Nga, ngoại trừ việc Napoleon không có hai đứa con đang tuổi vị thành niên và một công việc toàn thời gian. Phải đặt trước vé máy bay, phòng khách sạn và thuê xe. Đó là những yêu cầu của tình nguyện viên mà chúng tôi phải thực hiện. Ngoài ra còn phải tìm người dẫn tốc và các thành viên vào nhóm, tìm những người cùng đi tới Colorado, Vermont, và Utah. Tôi đặt thêm giày, mua thêm các loại túi đựng, tích trữ thêm các thanh gel năng lượng. Tôi xem qua danh mục các sản phẩm đèn pin công nghệ cao và áo khoác nhẹ. Tôi dành mọi buổi cuối tuần để tập luyện chạy đường dài và chạy địa hình. Tôi tham gia một loạt các cuộc đua mùa xuân. Tôi dành ngày cuối tuần của lễ Chiến sĩ trận vong để tham gia trại huấn luyện Western States.

Có vẻ như việc tập luyện của chúng tôi vẫn không đủ. Ngay cả những lần luyện tập phức tạp nhất, sáu giờ leo lên rồi xuống trên các sườn đồi quanh Monterey, sẽ chẳng là gì nếu chúng tôi biết mình phải đối mặt với Western States trên vùng núi cao hoặc những nơi chót vót như Wasatch. Thêm vào đó, ở khu vực vịnh Monterey, hai chúng tôi chưa bao giờ luyện tập ở nơi không khí nóng như thế và rõ ràng là chưa tập luyện để chạy ở địa hình cao như thế. Làm thế nào để chúng tôi có thể sẵn sàng đối mặt với chứng đầy hơi trong suốt các chặng đua vào mùa hè?

Tất cả mọi chuyện này làm chúng tôi lo lắng suốt cả mùa xuân. Thời gian chậm chạp trôi qua, tôi thề rằng mình đã nhìn mãi vào tờ lịch trình tập luyện có hình gấu trúc suốt ba hay bốn tháng trước khi tôi lật nó sang trang hình con rùa Galapagos với ánh mắt thản nhiên. Tôi bị ám ảnh bởi từng cơn nhức nhẹ và đau đớn, chắc chắn là chỗ bị thương ở gân khoeo của tôi sẽ biến thành chấn thương kết thúc sự nghiệp của tôi hoặc cơn đau ở vòm bàn chân sẽ làm chỗ xương đó bị gãy. Tôi tưởng tượng mình đang đi loanh quanh trong khi Robert đang sung sướng nhảy nhót trên đỉnh Hope ở Leadville.

Và rồi, tháng Sáu đến mà không hề báo trước. Giải đua Grand Slam năm 2003 sẽ bắt đầu bằng cuộc đua Western States vào ngày 28 tháng 6; rồi đến Vermont, 19 tháng 7; đua địa hình ở Leadville, 16 tháng 8; và Wasatch Front, ngày 6 tháng 9. Cuộc đua Western States tạo ra một một vòng xoáy thời gian kỳ lạ nuốt chửng toàn bộ tháng Sáu. Cuộc đua kéo dài ba tuần, tôi vừa làm một hớp cà phê thì đã đến ngày diễn ra cuộc đua vào cuối tuần.

CUỘC ĐUA WESTERN STATES

Cuộc đua Westerns States ra đời từ cảm hứng chuyện Gordon Ainsleigh hoàn thành 100 dặm đường đua địa hình ở Mỹ khi ông có một quyết định nổi tiếng rằng ông có thể chạy 100 dặm đường địa hình mà những con ngựa bình thường có thể vượt qua trong cuộc đua ngựa địa hình Tevis Cup Western States. Thành công của ông khi hoàn thành đoạn đường của cuộc đua ngựa bằng cách chạy bộ vào năm 1974 đã đưa đến việc hình thành cuộc đua chạy bộ Western States 100 Mile Endurance Run. Đáng ngạc nhiên là khi chúng tôi tới thung lũng Squaw nơi cuộc đua bắt đầu, Gordon Ainsleigh đang ở ngay đó, ông đi dạo xung quanh, cười nói với bạn bè của mình, vẫn tham gia cuộc đua và dường như đang tìm cách về đích trước 24 giờ để kiếm một chiếc đai khóa bạc. Điều này giống như được chứng kiến trận Appomattox Courthhouse, nhìn thấy tướng Grant và Lee đang ngồi tán gẫu bên bàn.

“Cuộc đua 50 dặm khó khăn nhất mà tôi từng chạy là 50 dặm đầu tiên ở cuộc đua Western States,” một trong những người chạy thân thiết của tôi đã nói với tôi như vậy. Chờ đợi cuộc đua bắt đầu vào sáng thứ Bảy, nó nhắc nhở tôi rằng có bốn người trong số mười người đứng quanh tôi sẽ không thể băng qua được vạch đích tại Placer High ở Auburn. Tôi đang cân nhắc xem mình nên tham gia vào nhóm chạy nào. Rồi thời điểm đó cũng tới, những tháng dài chờ đợi đột nhiên kết thúc. Robert và tôi chúc nhau may mắn, đồng hồ vang lên tiếng đếm ngược về không. Cuộc đua này và giải đua Grand Slam đã bắt đầu.

Tôi cảm thấy lo lắng khi đoạn đường hướng lên cao, đầu tiên là phải leo ngọn Emigrant. Hơi khó thở ở độ cao này hay tôi chỉ đang căng thẳng? Có phải tôi đã kiệt sức do cuộc thi bắt đầu quá khó? Ai ở đằng trước tôi? Ai ở phía sau tôi? Tôi hít thở thật sâu để thư giãn. Tôi bắt đầu nhận thấy những người xung quanh tôi đang so sánh các ghi chú về giải Grand Slam.

Một cuộc trò chuyện điển hình như thế này:

“Lần đầu tiên tham gia Western?”

“Không, trước đây tôi đã từng tham gia rồi.”

“Cả Vermont nữa chứ?”

“Ừ!”

“Cậu tham gia Grand Slam hả?”

“Ừ, cậu cũng thế phải không?”

“Ừ!”

Dường như trong cách nói chuyện của mọi người về Grand Slam có phần thiếu nhiệt tình, giống như họ sợ có thể làm xáo trộn toàn bộ sự việc khi nói chuyện trực tiếp về nó quá sớm trong cuộc đua.

Đứng đầu trên đỉnh Emigrant, tôi quay lại nhìn đoạn đường cong hướng xuống thung lũng Squaw phía dưới và hồ Tahoe ở đằng xa. Bình minh đang đến, cho tôi cảm giác kỳ lạ. Tôi cảm thấy mình đã bỏ lại thứ gì đó lại phía sau. Đó là cuộc đời tôi trước khi tôi tham gia Grand Slam. Đã kết thúc rồi. Tất cả những điều mà tôi trải nghiệm từ đây trở đi sẽ là bối cảnh của việc gắng sức vượt qua thứ khổng lồ này.

Từng bước vượt qua đoạn đường cong ở con đường độc đạo phía xa con đèo, tôi đã có linh cảm đầu tiên của mình rằng mọi thứ sẽ tốt đẹp lên. Việc trèo lên không làm tôi kinh ngạc. Tôi đang chạy thoải mái và dễ dàng theo kịp những người chạy xung quanh mình. Quá trình chuyển đổi kéo dài qua ngọn núi hoang dã Granite Chief dọc theo sườn núi đổ xuống có rất nhiều tảng đá, nơi đặt chân khó, các đoạn uốn lượn dích dắc của đường mòn và các đoạn rẽ trơn trượt. Trong hai lần thử thách trước đây của tôi ở cuộc đua Western, tôi đã đến Robinson Flat, trạm cứu hộ đầu tiên cách vạch xuất phát khoảng 30 dặm, lúc đó tôi thấy đau đớn và kiệt sức. Nhưng năm nay tôi thấy ổn.

Vì vậy, tôi tiến vào đoạn tiếp theo của cuộc đua, các hẻm núi sâu đáng sợ nằm giữa khoảng 30 tới 60 dặm, trông chúng khá vui mắt. Nhưng sau đó không khí trở nên nóng bức, chắc phải hơn 100 độ F. Đầu óc tôi bắt đầu quay cuồng với những dòng suối, xô chậu, miếng bọt biển, máng ngựa, hố bùn mà tôi bắt gặp. Ở dưới cùng của hẻm núi Deadwood, ngay trước đoạn trèo lên của ngọn Devil’s Thumb, tôi lao thẳng xuống chỗ con sông xuất hiện đầy bất ngờ ở gần đó. Dọc theo bờ con sông ấy trông như một bữa tiệc trên bờ biển. Các vận động viên duỗi dài trên những tảng đá, chân ngập trong nước. Một số người đã lội hẳn xuống và để mình chìm hẳn vào trong nước. Tôi quỳ xuống và dùng mũ múc nước đổ lên đầu. Dòng nước lạnh giống như một liệu pháp sốc.

Khi cơn nóng bức đã hạ xuống, tôi bắt đầu hành trình leo lên ngọn Devil’s Thumb. Nóng bức và hành hạ như vậy, lần trèo núi này thực ra lại tốt cho tôi. Tôi đã vượt qua những người dừng lại, đầu cúi xuống, tay đặt lên đầu gối để hạ nhiệt trong chốc lát. Một anh chàng vượt qua chỗ tôi, nhưng lúc này tôi có thể tiếp tục bắt kịp cuộc hành quân lên đỉnh ngọn núi. Chậm nhưng chắc chắn, tôi thong thả mà bền bỉ chạy qua những hẻm núi nóng bỏng. Buổi chiều trôi qua, tôi đã thong thả vào Foresthill, dặm thứ 62, nơi tôi đã bỏ cuộc khi lần đầu tiên tham gia cuộc đua này.

Tại Foresthill, tôi đón người dẫn tốc của mình, chúng tôi đi ra khỏi thành phố, xuống hẻm núi phía trên ngã ba sông American. Dường như tôi đã đi vào khu vực mà tâm trí mình tràn ngập những bài hát của ban nhạc The Doors. Tôi không buồn lựa chọn bài hát hay điều chỉnh âm lượng. Tâm trí tôi như đang trên máy bay ở chế độ lái tự động. “Thôi nào, em yêu, hãy thắp sáng ngọn lửa của anh, đốt cháy màn đêm...” “Mọi người đều lạ khi em xa lạ...” “Anh là một người đàn ông sau hậu trường...” “Đây là kết thúc, người bạn thật sự của tôi, kết thúc...” Âm nhạc trong đầu tôi ồn ào đến mức tôi nghĩ người dẫn tốc của tôi có thể nghe thấy nó. Các trạm cứu trợ liên tục hiện ra từ trong bóng tối như các quán bar rẻ tiền trên những con đường đổ nát và sau đó biến mất đằng sau chúng tôi như những người tình bị bỏ rơi. Bây giờ không khí đã mát mẻ. Chúng tôi đã xuống bờ sông, và tôi có thể nghe thấy tiếng nước chảy bên cạnh mình.

Dòng sông chảy qua Rucky Chucky trông giống như một cảnh trong bộ phim Apocalypse Now, ánh sáng lập lòe kỳ lạ còn mọi người thì đi chệnh choạng như những thây ma. Tôi thực sự thích toàn bộ quá trình băng qua sông và ngồi ở phía đằng xa, thay quần áo và ngấu nghiến thức ăn. Nó phá vỡ hoạt động chạy liên tục. Dọc theo phần còn lại của đoạn đường mòn Auburn Lakes Trail, tôi xoay xở để chống lại cơn buồn ngủ và kiệt sức, điều đó giúp tôi tới được Brown’s Bar ở dặm thứ 90, tôi biết mình đã tự do như ở nhà. Tất cả sự kiệt quệ của tôi đã giảm đi khi ánh sáng được bật lên và tôi tiếp cận được xa lộ 49 chỉ cách vạch đích 7 dặm. Cơ thể tôi trôi bồng bềnh trên đoạn đường cuối cùng, choáng váng nhận ra rằng sẽ khó có thể cảm thấy thoải mái khi kết thúc cuộc đua 100 dặm.

Khi tới sân vận động Placer High School ở Auburn, tôi chạy quanh đường chạy và hoàn thành cuộc đua trong 27 giờ, 13 phút. Kết quả này sớm hơn một giờ so với mục tiêu tôi đặt ra cho bản thân mình và gần hai tiếng rưỡi so với lần về đích trước đây của tôi ở cuộc thi này. Đó là một khoảnh khắc tuyệt vời, nhưng sau đó nó đột nhiên biến mất. Vợ tôi đã ở đó, sau khi để mọi thứ lắng xuống, cô ấy nói: “Robert đã không hoàn thành cuộc đua.”

Tôi choáng váng. Chúng tôi đã cùng hợp tác với nhau từ đầu cuộc đua, nhưng sau đó tôi chạy trước một lúc. Điều đó làm chúng tôi tách ra khi tới Michigan Bluff ở dặm thứ 55, nhưng tôi đã nhìn thấy cậu ấy đến đó ngay khi tôi vừa rời khỏi. Cậu ấy chỉ còn cách Foresthill có vài phút. Ở xa lộ 49, tôi nghe nói cậu ấy mất thêm chút thời gian để vượt sông, nhưng cậu ấy đã vượt qua và tiếp tục. Tôi nhận ra mọi thứ đã xuống dốc từ đó. Dạ dày không ổn khiến cậu ấy ăn không đủ no. Thiếu năng lượng làm cậu ấy chạy chậm lại trong đêm. Tại trạm Auburn Lake Trails, cậu ấy đã tính toán với người dẫn tốc rằng cậu ấy sẽ không thể kết thúc được cuộc đua, vì vậy cậu ấy bỏ cuộc ở đó. Tôi đã mất đi một người bạn đồng cam cộng khổ.

***

Chúng tôi ai đi về nhà nấy, trong ba ngày tôi không nghe được tin tức gì của Robert. Sau đó cậu ấy gửi cho tôi một email. Cậu ấy lấy làm tiếc vì không thể giúp tôi vượt qua phần còn lại của Grand Slam, bởi vì, cậu ấy viết: “Tôi sẽ tự mình tham gia các cuộc đua đó và cố gắng đánh bại anh ở vạch đích.” Vậy là cậu ấy sẽ tiếp tục tham gia ba cuộc đua còn lại dù cậu ấy đã lỡ mất cơ hội hoàn thành Grand Slam. Tôi băn khoăn không biết phải phản ứng thế nào ở cương vị của mình. Rất có thể tôi sẽ lại tốn thời gian nghĩ ngợi và chuẩn bị cho những cuộc đua khác. Robert thì không.

Băng qua sông ở Rucky Chucky tại cuộc đua Western States.

VERMONT

Khó mà mô tả được vẻ lạ lùng ở Vermont bang California. Vùng bờ biển trung tâm bao quanh Monterey là những ngọn đồi xanh và hoa dại vào đầu mùa xuân, nhưng vào mùa hè, nơi này trở thành bán sa mạc, ít mưa. Cây cối trổ hạt và chết đi. Những ngọn đồi chuyển sang màu nâu. Những hồ ven sông và ao khô cạn, đất đai nứt nẻ. Khi chúng tôi đến Vermont, từ trên máy bay nhìn xuống trông giống như chúng tôi đã đến Amazon. Mọi thứ đều màu xanh. Mọi thứ đang phát triển. Các cánh đồng tươi tốt bởi những bụi cỏ mọc dày đặc. Cây cối được che phủ bởi những tán lá rộng và khỏe khoắn.

Hai cuộc đua này, Western States và Vermont cũng là một nghiên cứu trái ngược. Đường đua Western States đi qua những ngọn núi gập ghềnh và các hẻm núi bị cô lập. Dấu hiệu về một nền văn minh không đồng đều, nơi giàu nơi nghèo, ở Vermont là chân những ngọn núi xanh thấp và nhấp nhô. Những trang trại nằm rải rác dọc theo các con đường nông thôn. Các căn lều nhô lên khỏi rừng ở mỗi đoạn rẽ. Những bức tường đá nằm dọc hai bên đường. Western đi qua những tàn tích đổ nát của thời đại người ta đổ xô đi tìm vàng - những nghĩa trang bị bỏ hoang trong rừng thẳm, thiết bị khai thác mỏ hoen gỉ. Ở Vermont, các nhà thờ bằng đá, những cây cầu có mái che, cây xanh trong làng và những ngôi nhà kiểu liên bang gợi lên thời kỳ đầu của nước Mỹ và quá khứ thuộc địa. Western là những mỏ vàng thợ rừng. Vermont chỉ toàn những nông dân chăn nuôi bò sữa và chủ nhà trọ.

Robert và tôi ngồi trong phòng khách sạn của chúng tới ở Woodstock, nghịch ngợm đồng hồ báo thức và vào việc khi chúng tôi cần đứng dậy. Cuộc đua bắt đầu lúc bốn giờ sáng. Chúng tôi sẽ mất khoảng một giờ để chuẩn bị và sẵn sàng. Chúng tới chừa lại nửa giờ nữa để lái xe phòng khi bị lạc, đó là một vấn đề thực tế, chúng tôi đã làm như vậy. Chúng tôi đặt báo thức bằng hai cái đồng hồ, một cái theo giờ phía Đông, cái kia chỉ 11 giờ theo giờ Thái Bình Dương, là thời gian của chúng tôi. Cả hai chúng tôi đều không hề chợp mắt.

Cuộc đua được bắt đầu với bản nhạc Chariot of Fire chơi trên đàn piano điện cùng với tiếng nổ của pháo hoa trên đầu. Nhưng sự phấn khích nhanh chóng tiêu tan khi chúng tôi bước vào một khu rừng tăm tối và con đường lầy lội dưới chân đầy ánh đèn pin lập lòe. Gần chỗ chúng tôi, sương mù bao phủ. Hơi thở của tôi vang vọng trong đầu tôi. Những con đường mòn đầu tiên nhường đường cho những con đường làng nối với các bức tường đá đổ nát và những cánh rừng cây phong. Sương mù lơ lửng trên những ao vịt cạnh con đường, nơi những cây hương bồ ôm lấy bờ và đám ếch đang kêu gọi bạn tình. Tôi theo dõi tình trạng chân mình và băn khoăn rằng liệu mình có kiệt sức vì thiếu ngủ và nỗ lực chạy 100 dặm lần thứ hai có đánh gục tôi trong đoạn đầu của cuộc đua không, nhưng mọi thứ đều bình thường.

Bởi vì khởi đầu sớm, nên có vẻ như đến đầu buổi chiều thì chúng tôi đã chạy được khá lâu. Thời tiết đã ôn hoà hơn. Chuẩn bị cho nhiệt độ và độ ẩm, tôi tiếp tục nhìn lên một cụm mây vỡ đang che chắn ánh nắng mặt trời. Chúng tôi đang có một kỳ nghỉ thực sự ở đây. So với Western, chúng tôi giống như đang chạy ở Bắc Cực.

Ở mốc 60 dặm của cuộc đua, tôi đã suy nghĩ một cách nghiêm túc. Không có gì lớn xảy ra cả. Tôi đã xử lý hàng trăm thứ theo trật tự. Như thể việc tôi sẽ vượt qua cuộc đua Vermont là chuyện hiển nhiên. Nhưng quan trọng hơn, lần đầu tiên kể từ khi đồng ý tham gia giải Grand Slam, tôi cảm thấy như mình đã cố gắng làm được điều gì đó. Tôi đã cẩn thận luôn kiểm soát để giữ được sự lạc quan đó vì sợ ăn quá nhiều thịt đỏ sẽ khiến cho “con quái vật thất vọng” luôn rình rập tôi ở khó khăn tiếp theo. Nhưng giờ đây hy vọng đang tuôn ra khỏi tôi giống như bọt bắn ra từ soda.

Được khoảng 90 dặm, chúng tôi leo lên một con đường đã được khéo léo đặt tên là Blood Hill. Dọc theo đoạn trèo lên, những cây gậy phát sáng vẫy gọi từ trên cao như những ngôi sao xa xăm. Dặm cuối cùng ngoằn ngoèo dọc theo sườn đồi xuyên qua rừng, đường mòn liên tục thay đổi hết trồi lên lại thụt xuống. Bàn chân và mắt cá chân của tôi ngày càng đau. Tôi cho rằng đó là kết quả của việc chạy liên tục trên mặt đường cứng vốn đang rất phổ biến ở cuộc đua ở Vermont. Điều tương tự đã từng xảy ra với tôi cách đây một năm ở Kansas, trong một cuộc đua mà phải chạy rất lâu trên những con đường đất khô cứng và những con đường mòn đầy đá. Nhưng một cơn đau mắt cá chân không đáng kể sẽ không làm giảm bớt tinh thần đang bay bổng của tôi. Tôi chỉ còn một vài dặm là tới đích cuộc đua, và tôi mới chạy trong khoảng 22 giờ. Có vẻ như tôi sẽ đoạt được chiếc khóa lưng bạc dành cho người về đích trong vòng chưa tới 24 giờ.

Tôi thong dong về vạch đích trước một chuồng ngựa lớn. Dường như không ai chú ý đến tôi như một người địa phương được yêu mến vừa mới về đích. Tôi bước vào chuồng ngựa và ngồi xuống chiếc ghế đầu tiên. Ai đó, một người xa lạ, khoác một chiếc chăn dành cho ngựa lên vai tôi. Ngay sau 4 giờ sáng, không khí lạnh ùa tới trước bình minh. Tôi khó có thể tin được mình vừa vượt qua Vermont. Một nửa Grand Slam đã xong.

Robert tìm được tôi một vài giờ sau đó, khi tôi nhanh chóng ngủ vùi phía sau chiếc xe thuê của chúng tôi. Cậu ta nói với tôi rằng cậu ta bỏ cuộc khi chỉ còn cách đích mười dặm. Tôi đã ngã bổ nhào khi nhận ra cậu ta đang đùa. Cậu ta kéo tôi đi một lúc rồi mới nói cho tôi sự thật. Thực ra, cậu ấy hoàn thành cuộc đua trong 25 giờ 40 phút. Đó là thành tích cá nhân 100 dặm tốt nhất của cậu ta, vậy là cả hai chúng tôi đều đàng hoàng vượt qua Vermont.

TUA LẠI LEADVILLE

Gần bốn tuần sau đó, tôi lại đứng trong phòng tập thể dục ở Đường số 6 tại Leadville, bang Colorado, chờ đợi những lời động viên nổi tiếng của Chlouber. Bill Finkbeiner đứng phía trước căn phòng, cho con trai anh ta xem chiếc thắt lưng được thiết kế rất đặc biệt mà anh ta dự kiến sẽ mang về nhà sau khi hoàn thành cuộc đua Leadville trong lần thứ hai mươi liên tiếp. Nó to như một cái đĩa dùng trong bữa tối. Cuộc đua đã được 21 tuổi vào thời điểm đó. Finkbeiner đã được mời đến cuộc đua đầu tiên nhưng anh đã từ chối.

Chlouber đã ngừng những lời thường lệ để giới thiệu một người trong đám đông: “Giờ đây là một người đàn ông, người đã nâng tầm tính bền bỉ,” Chlouber tiếp tục. “Vâng thưa các quý ông, quý ông này đơn giản chỉ là hòn đá lâu năm của Leadville, là da ngựa bền bỉ.” Sau đó ông yêu cầu Aron Ralston đứng dậy. Đó là người cách đây một hai tháng đã bị kẹt vào một tảng đá, người ta phải cắt đi cánh tay để cứu mạng anh ta. Hôm đó là trước khi cuốn sách và bộ phim có James Franco thủ vai được trình chiếu, nhưng mọi người trong phòng tập đều đã được nghe câu chuyện này. Aron còn trẻ và đẹp trai. Anh đứng dậy, mỉm cười và vẫy tay rất tự nhiên. Một cánh tay giả mới được gắn vào vai anh. Kế hoạch này để anh ấy khởi động trong năm nay và sau đó sẽ chạy đua vào năm sau. Khi những tràng hoan nghênh nhiệt liệt cuối cùng cũng lắng xuống, Chlouber nói: “Vì vậy, khi bạn ra ngoài đó vào nửa đêm, bạn sẽ bắt đầu kêu ken két...”

Ngay trước năm giờ sáng hôm sau, Robert và tôi đang đứng với 500 vận động viên khác ở góc Đường số 6 và Harrison. Tôi rút găng tay và đeo vào. Tôi buộc vòng an toàn của đèn pin quanh cổ tay. Còn năm phút nữa bắt đầu, tôi tiến gần lại tấm biểu ngữ ở vạch xuất phát. Tôi không bình tâm được, nhưng sau đó tôi cũng không sợ hãi. Đây là khởi đầu thứ ba của chúng tôi trong mùa hè này. Tôi đã ý thức rõ rằng sự kiên nhẫn là điều bắt buộc. Không có chuyện gì lớn xảy ra trong 10 đến 12 giờ tới. Sau đó chúng tôi sẽ giao chiến với quái vật.

Tiếng súng ngắn vang lên xua chúng tôi tràn xuống Đường số 6, và ngay lập tức tôi mất dấu Robert trong hàng người điên cuồng tràn ra khỏi thị trấn. Tôi đã dành thời gian điều chỉnh bước chạy của mình và quen dần khi xuống phố đại lộ hướng tới hồ Turquoise. Khi chúng tôi tới được đường mòn bên cạnh hồ, tôi đã chạy thoải mái, thậm chí còn di chuyển lên trước các vận động viên đã chạy quá nhanh và đang phải giảm tốc độ. Điều ngạc nhiên duy nhất là tôi thấy hơi đau ở trước hai mắt cá chân. Tôi nhận ra sự đau đớn như một tiếng vọng của vấn đề mà tôi đã gặp phải trong mười dặm cuối ở Vermont. Cả hai mắt cá chân của tôi sau đó khá đau, nhưng cơn đau này đã biến mất tăm sau cuộc đua và không có vấn đề nào về chạy bộ còn cản trở tôi trong bất kỳ hoạt động nào suốt bốn tuần trước khi cuộc đua Leadville diễn ra. Tôi đã hoàn toàn quên được cơn đau ấy. Được rồi, tôi nghĩ, tôi sẽ để kích thích nhỏ này tiếp tục như vậy. Chuyện lớn rồi đây. Cơn đau là bạn của tôi. Bền bỉ và quyết tâm. Vì Chúa, hãy nghĩ về Aron Ralston! Tôi bắt đầu phác đồ sử dụng thuốc giảm đau sớm hơn một chút so với kế hoạch và loại nó ra khỏi đầu.

Chúng tôi tới May Queen sau hai tiếng rưỡi, tôi cảm thấy nhẹ nhõm khi thấy mình đã đúng với kế hoạch đề ra. Sau khi ăn một chút, đổ đầy bình nước, tôi tiến lên đường mòn Colorado tới đèo Sugarloaf. Tôi nhớ đã vật lộn với con đường lên đèo vào năm ngoái. Năm nay, tôi đã vượt qua cùng một đoạn đường với những quãng đi bộ ngắn và những quãng chạy dài, hình dung rằng tôi đã dành được thời gian đề phòng bất trắc. Tại Hatchery Fish, tôi thực sự đã đi trước lịch trình! Điều này có thực sự xảy ra không? Tôi tự hỏi chính mình.

Phần tiếp theo của cuộc đua từ Fish Hatchery tới Halfmoon lại khiến tôi bất ngờ. Nằm gần đầu cuộc đua, nó có vẻ như một con đường lát đá bằng phẳng vòng theo lòng một thung lũng ở đoạn thấp nhất của cuộc đua chỉ nhẹ nhàng như một cơn gió. Nhưng tôi vẫn còn trên độ cao 9.000 feet, độ cao đang ảnh hưởng tới tôi, và nó tác động tới hầu hết những người liều lĩnh vốn sống ở độ cao ngang mực nước biển và không dành ba tuần sống ở Leadville trước cuộc đua. Tôi quyết định đã đến lúc thực hiện một số ma thuật của suy nghĩ tích cực. Vì vậy tôi chọn một người đang chạy chậm nhưng đều đặn, nép sau lưng anh ta, tưởng tượng tôi đang hút năng lượng từ anh ta. Nó đã hiệu quả. Không bị lỡ kế hoạch của mình, tôi đã đến được Halfmoon trước thời hạn và tiến vào ngay trên đường mòn quanh co tới Twin Lakes.

***

Sau Twin Lakes là đoạn quan trọng để leo lên đèo Hope. Tôi hòa vào một nhóm đang tiến lên đều đặn với một tốc độ phù hợp với tôi. Một cơn mưa bất chợt khiến mọi người dừng lại khi chúng tôi vật lộn với thiết bị dùng trong mưa của mình. Khi lên cao hơn, một sô tia sét hỗn loạn xẹt xuống gần chúng tôi hơn là tôi nghĩ, nhưng ý nghĩ bị sét đánh có lẽ lại hữu ích khi tôi muốn đẩy những lo ngại về đôi chân đau và mệt mỏi của mình ra khỏi tâm trí. Một năm trước, cũng cuộc leo núi này đã đánh bại tôi. Năm nay, cuộc leo núi này là lời xác nhận: Tôi đã thực hiện cuộc đua rất hiệu quả.

Dòng suối có nhiều nhánh rẽ trong dãy núi Rocky.

Tại Winfield - nửa đường - thời gian đã qua của tôi chỉ là hơn 12 giờ một chút. Điều này tốt hơn nhiều so với những gì tôi đã xoay xở vào năm ngoái. Có nghĩa là tôi có hơn 17 giờ để quay về vạch đích. Đó là một phép lạ. Tôi có thể bò trở lại với khoảng thời gian đó. Thật không thể tin được! Tôi có thể ôm hôn Robert Josephs ngay lúc này, tôi nghĩ thế. Thật là một ý tưởng tuyệt vời để giải quyết Grand Slam năm nay! Điểm dừng tiếp theo, Wasatch, và sau đó tôi sẽ được nâng chiếc cúp hình đại bàng lớn qua đầu trong tiếng vỗ tay vang dội.

Chương 8
Trả tự do cho con thú trú ngụ bên trong bạn

Có một cách tiếp cận khác với chạy bộ, có lẽ không phải là nội tâm như tu luyện chánh niệm, nhưng vẫn là một cách rất bổ ích và năng động để suy nghĩ về việc chạy bộ của bạn. Đó là khám phá và phát triển con quái vật đường mòn bị giam hãm bên trong bạn.

Chúng ta ngạc nhiên trước sự thích nghi cho phép báo Cheetah đuổi bắt con mồi với tốc độ 50 dặm một giờ. Chúng ta ngưỡng mộ khả năng cầm nắm của chiếc vòi voi, bộ hàm khổng lồ của cá voi cung cấp thức ăn nuôi sống những sinh vật phù du cực nhỏ, hoặc cái cổ đáng kinh ngạc của hươu cao cổ. Nhưng chúng ta sẽ có ấn tượng tương đương với những thích ứng riêng của chính mình khiến chúng ta trở thành những người chạy đường trường: dáng đứng thẳng, đôi chân độc nhất vô nhị và cơ mông vững chắc nhất của chúng ta, phần cơ mạnh nhất trên cơ thể con người. Mỗi ngày, chúng ta thức dậy với những tặng phẩm đó, sản phẩm của khoảng bốn triệu năm chọn lọc tự nhiên. Nhưng trong thế giới hiện đại ngày nay, đối với nhiều người, khả năng chạy, năng lực tự nhiên đặc biệt mà chúng ta có, bị bỏ qua và chưa được phát triển tối đa.

Chạy bộ, như chúng ta đã lưu ý trước đây, đưa chúng ta kết nối với quá khứ thời tiền sử xa xăm, kích hoạt bản chất thể chất theo cách mà con người đã được kích hoạt từ khi chúng ta mạo hiểm ra khỏi rừng già và thuần dưỡng được những động vật móng guốc đầu tiên làm vật cưỡi. Không có gì băn khoăn khi chạy bộ mang tới cho chúng ta cảm giác về quyền lực và sự thỏa mãn. Đáng ngạc nhiên thay nếu chúng ta không cảm nhận như vậy khi tận dụng tối đa lợi thế của khả năng thích nghi cơ bản này.

Không có nơi nào giúp bạn phát triển để trở thành một vận động viên chạy bộ như trên các đường đua địa hình, đó cũng chính là điều mà nhiều vận động viên chạy bộ đã khám phá ra trong những ngày này. Tham gia chạy bộ địa hình đang là xu hướng phổ biến, những cuộc đua liên tục được tổ chức ở khắp mọi nơi. Nhưng tại sao lại là đường đua địa hình? Sao không chạy xuống con đường tốt hơn, đơn giản hơn, và dễ xoay xở hơn? Vâng, chính xác! Đó là lý do bạn chọn đường đua địa hình! Bởi vì bạn không muốn dễ dàng và đơn giản... Bạn muốn khó khăn và phức tạp. Bạn muốn tập luyện sẽ đánh thức con quái vật bên trong bạn.

VỀ CHẠY ĐỊA HÌNH

Khi chạy bộ trên đường có mặt đường bằng phẳng, thậm chí cứng rắn, bạn sử dụng chính xác các cơ giống nhau theo cùng một cách thông qua cùng một phạm vi chuyển động và với cùng một cường độ hết lần này đến lần khác. Một con đường đồi sẽ khiến thay đổi cường độ một chút và thay đổi tải trọng trên cơ bắp ở một mức độ nào đó, nhưng chuyển động lặp lại sẽ không bị thay đổi đáng kể. Bạn sẽ phát triển cơ bắp rất tốt thông qua chuyển động này, thậm chí bạn sẽ có tim mạch tốt. Bạn cũng phát triển bản thân thành một con ngựa đua trứ danh. Tôi sẽ đặt một con quái vật đường đua đối đầu với một con ngựa đua trứ danh vào bất kỳ ngày nào.

Trên đường đua địa hình, chuyển động lặp đi lặp lại không thay đổi đã không còn nữa. Sự gập ghềnh của đường chạy; các chướng ngại vật như đá, rễ cây, chỗ lún; các thay đổi lớn về độ dốc bạn gặp trên đường sẽ liên tục thay đổi sải chân của bạn và tạo ra bài tập luyện hoàn toàn khác. Các bắp cơ ổn định ở chân và thân của bạn sẽ được điều chỉnh liên tục với những bất thường của đường chạy. Sải chân của bạn sẽ rút ngắn và kéo dài khi bạn đối phó với những trở ngại. Mỗi vị trí mà bàn chân đáp xuống sẽ hơi khác nhau, các cơ bắp sẽ tham gia vào tất cả chuyển động lên và xuống của chân theo những cách khác nhau và thông qua các góc độ khác nhau. Sức mạnh bạn tích lũy trong những cơ bắp ổn định này sẽ cho phép bạn vượt qua đường chạy mạnh mẽ hơn, do đó sẽ tiếp tục tăng sức mạnh cho đôi chân của bạn trong một vòng lặp phản hồi tích cực. Những thay đổi về độ cao rõ ràng hơn mà bạn gặp phải trên đường chạy địa hình cũng sẽ tăng cường lợi ích của bài tập luyện đối với tim mạch. Bạn sẽ phải nỗ lực hơn nữa để đối phó với những ngọn đồi mỗi lúc một dốc hơn và cật lực hơn để làm chủ được tốc độ khi lao xuống dốc mà không vấp ngã đập mặt vào cây.

Hơn nữa, bề mặt của đường chạy địa hình còn thoải mái hơn đường nhựa hoặc bê tông. Rung động bạn truyền lên mắt cá chân, đầu gối và hông ở mọi bước chạy được giảm tối đa bởi bề mặt mềm xốp hơn của đường chạy địa hình, và do đó, bạn có thể mong đợi một sự nghiệp chạy lâu dài hơn, ít chấn thương hơn. Vì vậy, với đường chạy địa hình, bạn sẽ có một bài tập tổng thể hữu ích hơn mà ít phải hành xác. Bạn cũng bắt đầu tích lũy được những lợi ích từ đường chạy địa hình khi bạn bước ra khỏi con đường phẳng để bước lên đường chạy địa hình.

Hơn nữa, những con đường chạy địa hình nói chung đẹp hơn về mặt thẩm mỹ so với những con phố và đường bằng. Những con đường địa hình đã thay đổi quan điểm của bạn về thế giới tự nhiên và cách xa môi trường làm việc của bạn. Tôi đã lưu ý nhiều lần rằng một trong những điều minh định về chạy bộ là chạy bộ có thể tách bạn ra xa những khuôn khổ tư duy thông thường, tính cách xã hội và mối bận tâm hàng ngày của bạn. Sự tương phản giữa những gì bạn thường trải nghiệm và những gì bạn trải nghiệm trong khi chạy đã sâu sắc hơn và hiển nhiên hơn khi bạn chuyển từ đường trong thành phố sang đường chạy địa hình. Trên đường chạy địa hình, đó là nơi phép màu xảy ra, nơi thiên nhiên chờ đợi với tất cả vinh quang. Giống như trong vở nhạc kịch Into the Woods, tất cả các nhân vật đang trải qua cuộc sống cổ tích “đời thường” của họ cho đến khi họ mạo hiểm vào rừng. Sau đó mọi điều dữ dội bất ngờ xảy ra. Lời một trong những bài hát cất lên: “Bạn đi vào rừng, một nơi không có gì rõ ràng, nơi những phù thủy, bóng ma và sói xuất hiện. Vào trong rừng và qua nỗi sợ hãi, bạn sẽ có một chuyến phiêu lưu.”

Hãy mạo hiểm vào rừng, nơi tất cả các phép màu đều có thể xảy ra.

Trên đường chạy địa hình hoặc trong rừng là nơi bạn khám phá, và khám phá chính xác là những gì bạn làm khi chạy. Bạn có thể khám phá mức độ rèn luyện thể lực của bạn hoặc khám phá cách cơ thể bạn phản ứng với những dặm đường, hoặc, giống như cuốn sách này gợi ý, bạn cũng có thể khám phá bên trong tâm trí bạn và tìm ra cách làm thế nào để bạn trở nên phù hợp với thế giới xung quanh hay làm thế nào để thế giới phù hợp với bạn.

GRENDEL

Nhưng chúng ta hãy bỏ qua bất kỳ lối hành văn triết học tối nghĩa nào trong giây lát và chỉ tập trung vào việc chuyển đổi thể chất từ một người chạy bộ thành một con quái vật phàm ăn trên đường chạy địa hình. Quá trình biến đổi này diễn ra từng chút một, từng bước một - thực sự là từng sải chân một. Bạn bước ra khỏi đường nhựa và bước vào đường chạy địa hình, sự kiên cường bắt đầu. Trong những ngày đầu tiên chạy bộ địa hình, tôi đã liên tục bị trẹo mắt cá chân, đôi khi nghiêm trọng đến mức phải đến ngay phòng cấp cứu. Nhưng dần dần, mắt cá chân của tôi khỏe hơn khi tôi kiên trì chạy trên những con đường địa hình và chú ý đến vị trí chân mình tiếp đất. Giờ đây khi tôi bước hụt và mắt cá chân bị trật, nhưng chẳng hề hấn gì cả. Mắt cá chân của tôi đủ mạnh để chống lại chấn thương. Vì vậy tôi lao xuống đường chạy địa hình tự tin hơn nhiều.

Nhưng có mắt cá chân mạnh mẽ hơn chỉ là một phần nhỏ của sự biến đổi lớn. Những dặm đồi biến gân kheo và bắp chân bạn thành thép. Việc liên tục phải đối phó với sự mấp mô của đường chạy địa hình tạo nên sức mạnh ghê gớm cho những cơ bắp của bạn. Nỗ lực lớn hơn để xử lý những thay đổi bất thường của mặt đường làm tăng khả năng chịu đựng, đặc biệt là chạy đường dài. Sự khéo léo của bạn được cải thiện khi bạn né tránh tất cả các chướng ngại vật trên đường. Bạn học được phương pháp đổ dốc trên đường chạy địa hình, học được cách vượt qua những tảng đá, thân cây, dòng suối, và học hỏi từ những vận động viên ít kỹ năng hơn. Trong khi đó, bạn đang xây dựng niềm tin vào khả năng xử lý địa hình của mình - khả năng xử lý mọi địa hình: đồi núi, rừng cây, sa mạc, bờ biển hoặc những đồng cỏ trải dài tới tận chân trời xa xôi.

Tốc độ không phải là vấn đề ở đây, mặc dù bạn có thể thấy thời gian của mình hao hụt ở những cuộc đua địa hình. Vấn đề là sự tự tin mà bạn mang theo để chinh phục những địa hình đó. Bạn có thể chạy thật xa trên đường chạy địa hình, vượt qua một đoạn khó khăn, vượt qua bất kỳ thứ gì mà được ném vào bạn. Càng nhiều chướng ngại trên đường chạy của bạn thì bạn càng ham muốn vượt qua. Bạn muốn chạy xuống con đường trông như một con rồng phóng to trên miền quê, thiêu đốt bất kỳ thứ gì trên con đường của nó. Bạn muốn càn quét tất cả và bỏ lại mọi thứ phía sau giống như Taz, con quỷ ngốc trong phim hoạt hình Looney Tunes. Bạn muốn lừ lừ ra khỏi đầm lầy như Grendel, giật tung những cánh cửa của quán rượu ở Heorot, và với cơn giận dữ không thể kiềm chế, xé nát những người canh giữ đang ngủ của Hrothgar giống như địa ngục giáng xuống. Bạn muốn mình có phong thái của một con quái vật ở ngoài kia.

TẬP LUYỆN TRÊN ĐỒI

Quá trình biến đổi thành con quái vật đáng sợ này sẽ diễn ra một cách tự nhiên nếu bạn dành đủ thời gian chạy trên đường chạy địa hình, nhưng có nhiều cách để tăng cường quá trình này, giúp bạn tăng tốc, từ đó bạn có thể bước lên vạch xuất phát của bất kỳ cuộc đua nào. Một địa điểm thích hợp để bắt đầu hành trình là tập luyện trên đồi. Tập luyện trên đồi sẽ tôi luyện cơ thể chống lại trọng lực và có thể đốt cháy gấp ba lần số calo so với một buổi tập luyện trên địa hình bằng phẳng. Chạy trên đồi rèn luyện cực tốt cho tim mạch, trọng lực tác động mạnh lên bạn trong từng bước chạy, việc vượt dốc cũng giúp bạn có được sức mạnh tuyệt vời. Hơn nữa, các cơ, gân, và dây chằng ở phần dưới cơ thể bạn đều được tăng cường trong mối liên hệ chặt chẽ với nhau, rõ ràng là tốt hơn so với luyện tập từng nhóm cơ độc lập theo cách mà bạn tập luyện thể lực thông thường.

Hãy để buổi tập luyện trên đồi tập trung vào một hoặc hai ngày trong tuần, hoặc chạy qua vài ngọn đồi trong buổi chạy đường trường vào cuối tuần. Lý tưởng nhất là bạn nên phác thảo ra một kế hoạch tập luyện có thể cho bạn khoảng một dặm địa hình bằng phẳng để khởi động, sau đó là một loạt ba lần leo dốc hoặc nhiều hơn, cuối cùng là đoạn đường bằng để bạn hạ nhiệt. Duy trì tốc độ của bạn khi lên những ngọn đồi nhưng rút ngắn sải chân của bạn. Nếu đồi trở dốc hơn, hãy chuyển sang đi bộ. Tập trung vào độ bền, sức mạnh của cánh tay vung lên có thể giúp bạn hướng lên đồi. Đừng chùn bước khi tới gần đỉnh đồi. Để đạt được lợi ích tối đa, hãy ép mình lên tới đỉnh đồi rồi mới thong thả xuống dốc. Hãy để trọng lực hỗ trợ khi bạn đi xuống. Chạy nghiêng người một chút về phía trước và không cần thiết phải giảm tốc độ. Bạn có thể kiểm soát tốc độ bạn đang tạo ra bằng cách chạy từng bước ngắn với tốc độ nhanh. Chân vừa chạm đất thì nhấc lên luôn. Các lượt chạy lên buộc gân kheo và bắp chân của bạn phải chịu tải trọng lớn. Các lượt xuống làm mạnh thêm cơ tứ đùi của bạn.

Bạn có thể tăng cường bài tập luyện trên đồi bằng cách chạy lặp lại trên một đoạn dốc duy nhất. Số lần lặp lại trên đồi giống như tập chạy biến tốc trên đường chạy trong sân vận động. Thay vì chạy lên dốc trong một khoảng thời gian nhất định thì bạn chạy với tốc độ chạy khi bị thiếu ôxy. Sau đó bạn nghỉ ngơi bằng cách đi bộ hoặc chạy từ từ xuống điểm xuất phát, rồi lặp lại. Độ sung sức của bạn sẽ quyết định việc bạn có thể chạy nhanh và xa đến mức nào khi chạy lên đồi và số lần lặp lại của bạn. Tập luyện trên đồi rất khắc nghiệt, vì vậy hãy chắc chắn sắp xếp được một ngày nghỉ ngơi sau đó để cơ bắp của bạn có thể hồi phục hoàn toàn.

Một cách khác để tận dụng tối đa bài tập luyện trên đồi của bạn là kết hợp với một số động tác nâng gối mạnh hơn, bật nhảy nâng gối trong những lần leo dốc. Chọn thời điểm khi đến gần đỉnh con dốc, thời điểm bạn rất muốn giảm tốc độ và chạy chậm dần trong đoạn đường còn lại lên đỉnh đồi; thay vào đó, hãy biến những thớ thịt đang run rẩy của bạn thành sắt thép, và bật nhảy nâng gối cho đến khi lên tới đỉnh trong vòng 10 tới 20 sải chân, nâng đầu gối của bạn càng cao càng tốt. Kỹ thuật này tận dụng sự mệt mỏi tích lũy ở chân và tạo thêm hiệu quả, giống như nâng tạ, khi vài lần nâng cuối cùng có giá trị bằng tất cả những lần nâng trước đó.

Sẽ thế nào nếu bạn sống trong khu vực không có đồi? Một cây cầu cong hoặc cầu vượt có thể là nơi giúp bạn tập luyện. Chạy lên các bậc thềm trong sân vận động thể thao tạo nên một buổi tập luyện “trên đồi” tuyệt vời. Bạn có thể có bài tập luyện chạy lên thềm tương tự trong bất kỳ tòa nhà cao tầng hay khách sạn nào. Ngoài ra còn có các nút nghiêng trên máy chạy bộ của bạn, hoặc bạn có thể sử dụng bài tập luyện trên đồi được lập trình sẵn trong máy chạy của bạn.

Các vận động viên “quái vật” đang vượt qua một đoạn đường ở thành phố Mesa bang Utah.

Dành thời gian trên những ngọn đồi, và bạn có thể dễ dàng tham gia hầu hết các cuộc đua khó nhất ngoài kia. Norm Klein, người từng điều hành cuộc đua Western States 100 Endurance Run, đã giữ quan điểm rằng: Một số lý do thất bại ở cuộc đua Western States là không được tập luyện đầy đủ trong các cuộc leo núi và đổ dốc kéo dài của cuộc đua. Tôi đã thành công và thất bại ở giải Western States, nhưng những ngọn đồi chưa bao giờ là trở ngại của tôi. Thực tế, hầu hết các khóa luyện tập của tôi là tập luyện trên đồi. Trong quá trình chuyển đổi ban đầu từ đường bằng hoặc đoạn xuống dốc sang lên dốc, tôi cảm thấy hơi căng thẳng một chút, nhưng điều này sớm mang tới cho tôi cảm giác tôi đang hòa nhập với nỗ lực và tốc độ của mình. Tôi có thể cảm thấy sức mạnh của mình đang nắm giữ cuộc chơi. Tôi thuyết phục bản thân rằng tôi đang “thư giãn” khi lên đồi, và dường như tôi đang trở nên mạnh hơn, ít phải nỗ lực hơn để đi được xa hơn. Bạn đồng hành chạy bộ của tôi, những người theo cùng một thói quen tập luyện như tôi, cũng thành công như vậy với những ngọn đồi.

Hãy để con quái vật trong bạn được tiếp tục tập luyện trên đồi, và đó là những gì bạn có thể mong đợi. Độ cao được mô tả trong cuộc đua tiếp theo của bạn có thể trông giống như bản ghi lại bài kiểm tra phát hiện nói dối của Bill Clinton, nhưng bạn không có gì phải lo lắng cả. Bạn sẽ xuất hiện trên một trang web về chạy bộ địa hình dành cho tất cả mọi người, giống như nơi họ quay bộ phim The Sound of Music và bạn sẽ chỉ cảm thấy bình an mà thôi. Bạn có thể đối mặt với một số khởi đầu khó khăn nhất về đoạn dốc trong các cuộc đua địa hình như Wasatch, Western States và The Bear, nhưng bạn không có gì phải sợ hãi. Bạn sẽ chiêm ngưỡng khóa tập luyện Hardrock 100 ở phía tây nam Colorado, và được rồi, điều đó hơi đáng sợ một chút, nhưng quan trọng là con quái vật đường chạy bên trong bạn sẽ mặc áo chống đạn khi nó chạy trên những ngọn đồi này.

MỖI LẦN CHẠY LÀ MỘT CUỘC PHIÊU LƯU

Một phương pháp khác để phát triển con quái vật chạy bộ bên trong bạn là biến chạy bộ thành một cuộc phiêu lưu. Cuộc chạy bộ trở thành một cuộc phiêu lưu bất cứ khi nào bạn ra ngoài luyện tập chạy bộ với các thông số chạy bình thường và trải nghiệm những gì bạn đang làm trở nên đủ hấp dẫn hoặc đủ khó khăn để khiến việc chạy bộ trở thành thứ yếu. Đôi khi điều này được lên kế hoạch sẵn, nhưng có lúc không như vậy.

Bạn có thể lên kế hoạch cho cuộc chạy bộ phiêu lưu bằng cách chọn các tuyến đường mới để chạy.

Đường địa hình mới hoặc một phần của thị trấn hoặc công viên mới luôn luôn là một cuộc phiêu lưu. Mọi thứ bên đường sẽ là những khám phá mới. Thay vì mong đợi một cảm giác nhất định về những đặc điểm quen thuộc dọc theo tuyến đường thường nhật, bạn sẽ ở trên biển, không biết chính xác bạn đã chạy được bao xa và còn lại bao nhiêu dặm phải chạy. Bạn sẽ gặp những người khác nhau, trong những tình huống khác nhau, tìm ra những địa điểm mới. Bạn muốn biến chạy bộ thành trải nghiệm thú vị và quyến rũ, không chỉ là chạy thêm nhiều dặm. Đi tới những địa điểm mới sẽ giúp điều đó xảy ra.

Bạn cũng có thể chạy trong các điều kiện khác nhau, thậm chí trong điều kiện khắc nghiệt hơn là chạy thông thường. Thay vì tránh cái nóng của ngày hè, hãy đi ra ngoài vào đầu giờ chiều khi mặt trời chói chang nhất và thách thức sức nóng. Tất nhiên, bạn sẽ phải điều chỉnh hoạt động của mình, nhưng khám phá các giới hạn bản thân và thấy tài năng của bạn thể hiện trong những hoàn cảnh khắc nghiệt sẽ giúp bạn hoàn toàn thư giãn. Hãy bôi nhiều kem chống nắng, mặc quần áo màu sáng, chạy chậm và uống thật nhiều nước.

Hãy ra ngoài khi trời mưa thay vì chờ đợi bầu trời trong xanh. Mùi của đất ẩm, cảm nhận giọt mưa rơi lên người bạn, cảm nhận bàn chân ẩm ướt, ánh mắt nhìn mọi thứ ướt đẫm, những dòng nước trút xuống hối hả, và âm thanh của cơn mưa chạm vào lá cây sẽ ngập tràn các giác quan của bạn. Một cơn mưa lớn thậm chí còn đáng sợ hơn. Còn gì kinh ngạc và gây ấn tượng trước bạn bè hơn việc bạn sắp xếp và dự tính sẽ chạy trong cơn bão tuyết sắp đến. Hãy giữ an toàn! Giữ trọng lượng của bạn trên đôi chân và sẵn sàng ứng phó khi bị trượt chân. Khi tất cả những người khác trong vùng khí hậu của bạn đang tụ tập dưới lớp chăn ấm, bạn muốn ra khỏi đó và hãnh diện trước mùa đông. Tin tôi đi, khi bạn đưa đầu hứng những cơn gió và vượt qua khung cảnh tuyết trắng trong khi cố đứng thẳng, bạn sẽ chẳng bao giờ nghĩ việc chạy bộ sẽ trở nên nhàm chán. Xin nói thêm là bạn nên chạy ngược chiều gió để khi trở lại bạn sẽ có cơn gió thổi sau lưng.

Con quái vật chạy bộ địa hình của bạn sẽ nuốt trọn nghịch cảnh và lớn lên để đáp ứng bất kỳ thách thức nào bạn mang tới. Khi bạn có thêm nhiều kỹ năng ứng phó với các điều kiện khó khăn, thái độ của bạn về việc bước ra khỏi cửa vào một ngày xấu trời sẽ được cải thiện. Bạn muốn trau dồi thái độ đó mà không gì có thể ngăn cản được bạn; không có điều kiện nào là thách thức quá lớn. Các nghịch cảnh càng lớn thì cuộc phiêu lưu càng thú vị. Bạn sẽ được rèn luyện khi những người khác ngồi ở nhà, chạy được hàng dặm trong khi những người khác đều bỏ lỡ. Nhưng bạn sẽ hầu như không nhận thấy những dặm đường mình đã đi qua; bạn sẽ mải miết tìm cách chạy theo một tuyến đường mới, giữ ấm trong cơn mưa lạnh, hoặc ngăn cản cơn tê cóng.

Một cách khác để tăng gia vị cho việc tập luyện của bạn là tham gia một cuộc đua. Các cuộc đua luôn là một cuộc phiêu lưu. Điểm xuất phát của cuộc đua rất huyên náo, tất cả các vận động viên khác tới đó để tương tác với nhau, tính toán thời gian, sẽ có các trạm cứu trợ nếu đó là cuộc đua dài, nơi diễn ra cuộc đua thường được chọn vì phong cảnh đẹp, và tất cả các đặc ân ở vạch đích. Bạn có thể thử sức ở những khoảng cách mới. Bạn có thể chuyển từ đua đường bằng sang đua địa hình, khoảng cách 5K sang 50K, từ bán marathon sang marathon. Đừng nghĩ rằng bạn chỉ nên thi thoảng mới tham gia chạy đua và nên có một “mục tiêu” đua mà bạn sẽ chỉ hài lòng nếu bạn tập luyện riêng cho cuộc đua đó. Hãy chạy ở giới hạn cao hơn khả năng của bạn, hãy tạo một kỷ lục cá nhân. Mặc xác nó! Hãy tham gia vào bất kỳ cuộc đua nào bạn muốn, nhưng hãy nghĩ chúng là những bài tập luyện tốt. Quy tắc của cuộc đua sẽ thúc đẩy bạn gắng hết sức, và đương nhiên tất cả sẽ là một cuộc phiêu lưu.

Hãy tìm kiếm các cuộc đua ở các địa điểm ngoài thị trấn nơi bạn đang ghé qua. Bạn sẽ có một cái nhìn cận cảnh về vùng lân cận và có thể cảm thấy vui cùng những người bản địa đang chạy cùng bạn. Hãy cân nhắc tham gia nhiều dạng đua như đua ba môn phối hợp, đua Spartan, cuộc đua kéo dài nhiều ngày, hay vài cuộc đua kiểu khác mà phải thực hiện vài thứ điên rồ. Nuôi dưỡng con quái vật chạy bộ bằng những trải nghiệm mới mẻ và khác biệt đó, nó sẽ trở nên mượt mà, linh hoạt, và điềm tĩnh khi đối mặt với bất kỳ thách thức nào.

Tinh túy của cuộc phiêu lưu chạy bộ, theo quan điểm của tôi, là chạy đêm. Nếu bạn chưa bao giờ chạy vào ban đêm, bạn không biết mình đang bỏ lỡ điều gì đâu. Bóng tối biến đổi mọi thứ. Nó giống như tìm kiếm phép màu bằng cách đi vào rừng nhưng với phong thái mạnh mẽ hơn nhiều. Hầu hết những con đường quen thuộc mà bạn tập luyện suốt thời gian qua bỗng trở nên lạ lẫm và đầy ngạc nhiên. Bóng của vạn vật sẽ trượt dưới chân bạn. Mọi thứ dường như sẽ lao vào bạn từ mọi phía của luồng sáng đèn pin. Khoảng cách như có phép thuật, trở nên gần hơn hoặc xa hơn. Chỗ giao nhau của đường chạy địa hình mà bạn không để ý kĩ sẽ dễ dàng bị bỏ lỡ hoặc trông có vẻ lạ lùng. Những sinh vật khác nhau đang đi lang thang trong đêm. Bạn có thể đột nhiên phải đi cùng đường với một con chồn hôi, một con cú lướt qua mặt, hoặc bị choáng ngợp bởi một dàn đồng ca tiếng sói hú. Tin tôi đi, không có thứ gì có thể tiếp thêm sinh lực cho bạn trên đường chạy địa hình bằng việc khi ánh đèn pin của bạn chiếu lên và bắt gặp một ánh mắt màu vàng đang nhìn chằm chằm vào bạn.

Bầu trời đêm lúc nào cũng ngoạn mục, đặc biệt là nếu bạn đang ở trong vùng hoang dã, cách xa ánh đèn điện. Dưới ánh trăng tròn, mọi thứ được ánh sáng màu sữa mềm mại chiếu lên rất huyền diệu. Vào đêm không trăng, tấm chăn dệt từ những vì sao có thể tuyệt đẹp. Tôi không thể nào quên cái đêm ra ngoài ở Flin Hills thuộc phía đông Kansas trên đồng cỏ Tailgrass. Không có vật cản, không có những rặng núi cao, không có những thung lũng sâu, không có hệ thống các tảng đá, những ngọn núi, cây thông, hay các cấu trúc nhân tạo giữa tôi và bầu trời bao la. Từng đám mây sao lấp lánh đã che phủ màn đêm và kéo dài đến tận chân trời. Chòm sao thợ săn Orion gần đến mức như có thể chạm vào được. Ba ngôi sao kết thành đai lưng của người thợ săn, những ngôi sao khác kết thành thanh kiếm một cách rõ ràng và dễ nhận ra. Lơ lửng trên đường chân trời có những đốm sáng tản mát kéo dài hàng dặm - nhấp nháy ánh sáng đỏ của một tháp truyền thanh, luồng sáng nhấp nhô lên xuống của một tháp khoan dầu, một cặp đèn trắng đánh dấu một hầm chứa lúa mì, và cách 20 dặm là mái vòm ánh sáng của thị trấn Emporia. Tôi chưa bao giờ được nhìn thấy bầu trời đêm đầy đủ và ngoạn mục như thế trong đời. Tôi đang chạy dọc theo một con dốc, đột nhiên đèn pin của tôi chiếu lên khuôn mặt điềm tĩnh của một con bò ngay trước mặt. Tôi thấy mình đang ở giữa một đàn gia súc đứng chắn ngang đường. Không có gì đáng ngạc nhiên ở đây. Tôi đang trong một đêm chạy bộ. Chuyện gì cũng có thể xảy ra.

Những cuộc chạy bộ phiêu lưu đôi khi diễn ra theo cách riêng của chúng - không tính trước được và không mong muốn. Bạn ra khỏi khách sạn để chạy bộ một chút, nghĩ rằng bạn muốn chạy một vài dặm rồi quay về. Sau đó bạn lạc đường, cuộc chạy bộ ngắn của bạn biến thành một cuộc vật lộn nhọc nhằn. Tôi đã từng rời khỏi nhà chị dâu của tôi ở ngoại ô thành phố Wroclaw của Ba Lan. Tôi chạy một mình, nghĩ rằng tôi đang chạy bộ đến thị trấn gần đó và sau đó cứ thẳng đường quay lại. Nhưng những con đường không hề hợp tác, vì thế tôi đã rẽ sang một ngả đường và tự bảo mình rằng chỉ có một ngã rẽ, nhưng rồi tôi lại rẽ thêm lần nữa và cứ như vậy cho tới khi tôi đi qua một loạt các ngôi nhà nhỏ và các thị trấn nhỏ, tôi đã hoàn toàn lạc đường. May mắn khu vực này là đất nông nghiệp bằng phẳng, có một ngọn tháp nhà thờ đặc biệt mà tôi có thể nhìn thấy từ hầu hết mọi nơi mà tôi biết trên đường trở về nhà, vì vậy tôi đã từ bỏ việc cố gắng tìm lại các con đường đã đi qua và chỉ tập trung vào ngọn tháp kia rồi quay về. Chị dâu tôi thì vò đầu bứt tai không hiểu vì sao tôi lại chạy những hai giờ thay vì bốn lăm phút như đã hứa.

Điều kiện thời tiết dễ chịu có thể biến thành một cơn dông và biến giờ ăn trưa thông thường của bạn vào thứ Ba trở thành khóa luyện tập tiêu chuẩn, một cuộc phiêu lưu chạy bộ vào vùng hoang dã và ẩm ướt. Một cơn bão vào đêm trước có thể đưa cuộc chạy thông thường của bạn lên một sườn đồi đầy thách thức với đầy những vật cản, thân và cành cây đổ ngăn lối bạn chạy ở mọi đoạn rẽ. Bạn có thể nhảy sang một bên đường chạy mà bạn đã vượt qua hàng triệu lần và thấy mình đang ở giữa cánh đồng toàn cây thường xuân độc khi đường chạy dần biến mất hoặc mọi chuyện diễn ra theo cách mà bạn chưa bao giờ mơ đến. Mỗi lần đường chạy thông thường của bạn biến thành một chuyến chạy bộ phiêu lưu, bạn sẽ nhận được một điều mới mẻ trong chạy bộ, một tia lửa mới để thắp lên ngọn lửa trong bạn, và con quái vật chạy bộ trong bạn được đi lang thang xa hơn một chút.

BỘ BA CỦA RIÊNG BẠN

Đây là gợi ý cuối cùng cho việc giải phóng con quái vật chạy bộ bên trong bạn, làm cho việc luyện tập của bạn trở thành bản anh hùng ca. Với tư cách là vận động viên chạy địa hình bền bỉ, tôi và đối tác chạy bộ của mình đã suy nghĩ về việc tăng độ dài và độ khó của đường chạy địa hình để cải thiện tháng tập luyện cuối cùng của chúng tôi, về cơ bản là vào cuối tháng Một và tháng Hai, trước các cuộc đua địa hình lớn vào mùa xuân. Chúng tôi vật lộn với quãng thời gian này trong những năm trước. Có vẻ như chúng tôi phải làm rất nhiều việc, dù thấy có chút nhàm chán và không có cảm hứng. Chạy xa hơn vào buổi sáng lạnh lẽo dường như không mấy hấp dẫn. Chúng tôi cần một thử thách tầm cỡ hơn, một thứ gì đó mà chỉ vì được sống sót mà chúng tôi sẽ tập luyện tốt hơn và sẵn sàng đối mặt với mùa xuân. Cần phải giống như chịu đựng cực hình của lửa. Phải là bản anh hùng ca để nắm bắt trí tưởng tượng của chúng tôi và thúc đẩy chúng tôi bước ra khỏi cửa, đi vào vùng sương giá.

Những điều chúng tôi đã làm là nhìn lại quá trình tập luyện của chúng tôi trong vài năm qua và xác định đâu là quá trình tập luyện có chất lượng tốt nhất, khó khăn nhất, khắt khe nhất, và cả hai chúng tôi sẵn sàng đồng ý đó là quãng đường chạy địa hình trong một công viên thuộc một quận địa phương đã được mệnh danh là VoG (Victory over Gary - Chiến thắng vì Gary.) Vì nhiều lý do mà tôi không muốn nhưng vẫn phải tham gia với mong muốn nhiệt thành của một người bạn muốn nghiền tôi thành cám khi chúng tôi giao đấu. (Tôi từng có cuộc trò chuyện với đứa con trai năm tuổi ngây thơ của cậu ấy. Tôi tự giới thiệu, và thằng bé nói: “Ồ, bác là Gary. Cha cháu thực sự muốn đánh bại bác!”) Dù sao chăng nữa, khóa tập luyện VoG nổi tiếng là khó khăn, với những đoạn trèo dốc, xuống dốc rất dài và đau đớn tột cùng, sức nóng tàn bạo ở một số đoạn đường trống trải, rất nhiều đoạn đường rất khó đặt chân, vài lần đoạn đường bị phá vỡ bởi sự thay đổi độ cao liên tục. Phải mất khoảng năm tiếng đồng hồ mới vượt qua được nếu hôm đó thời tiết thuận lợi và chúng tôi luôn khát khô khi về đích.

Đối với bản anh hùng ca về tập luyện, chúng tôi đã biến VoG thành nền tảng. Vào cuối tuần đầu tiên của chương trình tập luyện gian khổ, chúng tôi tham gia khóa chạy VoG quen thuộc, nhưng từ một sườn núi vốn là điểm cao của khóa tập luyện, chúng tôi chạy thêm dọc theo sườn núi về phía tây, đâm sâu xuống thung lũng, và sau đó quay trở lại sườn núi. Vì vậy, đối với sự đòi hỏi của bài tập luyện đường chạy địa hình này, chúng tôi đã thêm vào một quãng đường dài 6 dặm, một chuyến leo núi thêm, và khoảng hơn hai giờ chạy. Sau đó, để thấm nhuần toàn bộ cuộc phiêu lưu với hào quang của một câu chuyện mang tính sử thi, chúng tôi đặt tên cho cuộc chạy là “The Fellowship of the Rusty Chain - Tình bằng hữu của sợi xích hoen gỉ.” Tại đoạn dưới cùng của con đường có một cây cột treo một sợi xích sắt đã hoen gỉ. Chạm vào sợi dây xích này là một nghi lễ mà chúng tôi cùng đánh dấu thử thách của cuộc tập luyện gian khổ này.

Vào cuối tuần kế tiếp, chúng tôi lại chạy VoG và thêm một chặng khó khác so với nguyên bản ban đầu, một chặng đường địa hình rất khó khăn về kỹ thuật, phải xuyên qua một khu rừng toàn những cây sồi độc, sau đó phải leo lên sườn đồi bằng cách bám vào cây bụi dẫn tới một tháp báo động hỏa hoạn ở đằng xa. Ở ngọn tháp đó, chúng tôi theo nghi thức chạm tay vào cánh cửa, quay lại điểm chúng tôi đã rời đường chạy VoG, sau đó quay trở lại tháp một lần nữa, tất nhiên, để cho phù hợp với chủ đề câu chuyện của Tolkien, chúng tôi gọi lần chạy này là “Hai tòa tháp.”¹⁰

***

Cuối tuần sau, chúng tôi nghỉ ngơi, nhưng vẫn tiếp tục tập luyện vào các ngày trong tuần. Ý tưởng tạo nên nhiều tầng khó khăn trở thành thói quen hàng đầu của chúng tôi, nhằm thúc đẩy chúng tôi vượt được giới hạn của bản thân, sức mạnh và sức chịu đựng của chúng tôi được tôi luyện như thép.

Sau khi nghỉ ngơi vào cuối tuần kế tiếp, chúng tôi quyết định chạy với cự ly khó nhằn là 50K. Chúng tôi không coi 50K là một cuộc đua, mà là một buổi tập luyện lớn, như một phần mở rộng trong nỗ lực tập luyện quan trọng của mình. Sau đó thì cuối cùng cũng đến phần quan trọng nhất. Vào cuối tuần sau đó, chúng tôi hoàn thành phần cuối cùng trong loạt chạy bộ ba trở về tại công viên của quận. Ý tưởng cho buổi tập cuối cùng mà chúng tôi gọi là “Sự trở về của nhà vua”¹¹ rất đơn giản. Chúng tôi chạy theo đúng đường chạy VoG, mất 5 giờ để hoàn thành nó. Sau đó chúng tôi dừng lại bên cạnh xe của mình để ngấu nghiến thức ăn. Khi đã no nê, chúng tôi chạy lại đường chạy vừa rồi một lần nữa. Vào lúc 11 giờ, đó là chặng đường huấn luyện dài nhất mà chúng tôi tự đặt ra cho đời mình. Thật khó phóng đại được cảm giác phi thường mà chặng đường mang lại cho chúng tôi khi đã hoàn thành bài tập luyện khó khăn nhất và sau đó tăng gấp đôi nó lên.

Chọn những con đường địa hình gồ ghề, đồi núi để giúp cho cuộc phiêu lưu của bạn thực sự là một bản anh hùng ca.

Tất nhiên, việc hoàn thành bốn lần chạy khó khăn này chỉ trong vòng năm tuần đã tạo ra sức chịu đựng và sự dẻo dai phi thường. Với tất cả các lần tập luyện trên đồi, giờ đây cơ đùi trước của chúng tôi đã hoàn toàn được cải thiện. Chúng tôi cũng phải đối mặt với nhiều thách thức trong các cuộc đua thực tế đang được lên kế hoạch: lăn ra khỏi giường trước bình minh, chạy trong cái nóng, ăn uống để tiếp nhiên liệu, đối mặt với những đoạn leo núi dài trên đôi chân kiệt sức, sự đau đớn, bị giễu cợt, và tất cả những vấn đề khác mà chúng tôi cần phải chuẩn bị tinh thần trước.

Đặt tên cho các cuộc chạy, thực hiện những nghi thức nhỏ của chúng tôi, cùng nhau làm việc, và đặc biệt là dành thời gian trong lịch để hoàn thành mọi việc khác, những việc đó giúp chúng tôi tập trung, cam kết và có tác dụng trong việc tạo nỗ lực dường như còn nhiều hơn cả việc tập luyện thêm. Toàn bộ kế hoạch khó khăn đã thấm đẫm phép màu nào đó. Như những gì chúng tôi đã đặt ra, chỉ cần hoàn thành kế hoạch và vượt qua nó, chúng tôi đã cải thiện đáng kể bản thân với tư cách là vận động viên chạy bộ.

Tất nhiên, mục tiêu của chúng tôi là tăng cường sức chịu đựng để chạy được xa hơn trên đường chạy địa hình. Ví dụ, đối với người có mục tiêu chạy nhanh hơn ở cự li 10K, hứng thú trong tập luyện có thể là những điều dọc theo đường chạy của phần chạy biến tốc hoặc một loạt thử thách về nhịp chạy được thực hiện ở gần tốc độ đua. Một người chạy marathon tiềm năng có thể lên kế hoạch cho một loạt cuộc chạy đường dài hơn 20 dặm trong một khoảng thời gian ngắn hoặc cam kết thực hiện một loạt các bài tập chạy đường dài liên tục vào những ngày liên tiếp. Điều quan trọng là sử dụng trí tưởng tượng của bạn để tạo ra một thử thách khổng lồ cho chính mình để cuộc phiêu lưu và sự lãng mạn của cuộc gặp gỡ đó thúc đẩy bạn tới những kỳ công lớn hơn trong chạy bộ.

Trong ngắn hạn, chạy bộ địa hình cung cấp một số lợi ích rõ ràng cho người chạy, bao gồm việc tăng cường cơ bắp và sự phối hợp, nâng cao sự khéo léo, khiến tim mạch khỏe hơn, giảm hao mòn và mồ hôi trên cơ thể, tăng khả năng phục hồi đối với các điều kiện khác nhau. Khi những lợi ích này được tích lũy và có thể được đẩy nhanh bởi những nỗ lực cho mục tiêu của riêng bạn - đó là, vượt qua tập luyện trên đồi, chạy bộ phiêu lưu, và làm cho bài tập luyện trở thành bản anh hùng ca - bạn có thể áp dụng một thái độ hoặc một trạng thái của tâm trí rằng bạn không chỉ là một người chạy bộ đang được thúc đẩy bởi những thay đổi liên tục của đường chạy địa hình mà đúng hơn, bạn là một con quái thú đường chạy địa hình đầy thách thức, sẵn sàng nổi trận lôi đình, và không có gì trên Trái đất này có thể ngăn bạn lại được!

Chương 9
Tâm tĩnh

Một trong những điều mỉa mai nhất của môn thể thao chạy bộ là việc đạt được lợi ích nhiều hơn, uyển chuyển hơn, hiệu quả hơn không đến từ chuyện tăng thêm nỗ lực hay sức ép, mà từ việc có thể thư giãn ngay cả khi cường độ chạy tăng lên. Ngay cả những người chạy nước rút cũng phải học cách thư giãn trong những sự kiện ngắn ngủi và cực kỳ hệ trọng của họ. Họ phải phân biệt chạy hết sức và tạo thêm sức ép từ việc chạy hiệu quả bằng cách thư giãn và tránh tạo thêm căng thẳng.

QUAN NIỆM CHẠY ĐUA

Thư giãn là một yếu tố quan trọng trong một buổi chạy tốt, bạn phải lặp đi lặp lại sự thư giãn khi bạn đang trong một cuộc đua. Căng thẳng làm cho cơ bắp của bạn thắt chặt sau đó bạn thực sự phải chống lại chính mình để vượt qua trạng thái căng thẳng. Một cơ thể thả lòng và thư giãn sẽ hiệu quả hơn, đòi hỏi ít năng lượng hơn khi vận hành, và có thể di chuyển tốt hơn trong phạm vi chuyển động mà bạn đang đòi hỏi.

Các tình huống của cuộc đua chỉ nhanh chóng thúc đẩy căng thẳng. Những hình dung trước khi cuộc đua bắt đầu là nỗi lo lắng và nhu nhược. Bạn có thể cảm thấy năng lượng được tích lũy và lưu trữ cẩn thận vốn là yếu tố quyết định trong suốt cuộc đua sẽ bòn rút cơ thể của bạn. Ở vạch xuất phát bạn đã sẵn sàng bùng nổ, giống như mọi vận động viên khác, bạn băng khỏi vạch xuất phát như tên lửa và chạy quá nhanh trong những dặm đầu tiên. Một khi bạn bắt đầu nỗ lực chạy, phản ứng của bạn là thắt chặt lấy nỗi lo lắng và sợ hãi đi kèm vì biết những gì đang chờ đợi mình ở phía trước. Khi bạn bắt đầu vật lộn với sự mệt mỏi, lo lắng có thể biến thành hoảng loạn. Bạn có định ghi lại một màn trình diễn kém cỏi sau khi đã tập luyện gian khổ đến vậy không? Bạn có thất bại hoàn toàn và bỏ cuộc không? Bạn có về đích sau những vận động viên chạy bộ mà bạn thường đánh bại không? Các lo lắng sẽ khiến bạn căng thẳng hơn, từ đó sẽ làm cho việc chạy hiệu quả càng khó khăn hơn, màn trình diễn của bạn sẽ ngày càng đi xuống. Bạn không tận hưởng được nhiều ở cuộc đua, khi bạn về đích, bạn sẽ không hài lòng và cảm thấy thất vọng vì mình không thể làm tốt hơn.

Nhưng cũng giống như tất cả các quy trình tạo nên kết quả này, chúng chủ yếu phụ thuộc vào tâm trí bạn, các quy trình có thể cải thiện kết quả chủ yếu nằm trong tâm trí bạn. Đối với mọi tình huống căng thẳng, bạn cần chủ động tìm tới các phương pháp và suy nghĩ giúp bạn thư giãn. Tâm trí thoải mái sẽ giúp cơ thể thoải mái. Trước khi cuộc đua bắt đầu, bạn cần tạo cho mình sự tĩnh tâm. Tập trung vào việc thực hiện các thói quen của bạn và khởi động chứ không phải vào cuộc đua sắp diễn ra. Trước khi bắt đầu chạy, hãy tìm một nơi yên tĩnh, hít thở sâu và buộc bản thân phải thư giãn. Giải thoát khỏi sự căng thẳng và làm cơ bắp thư giãn từ đầu đến chân, bắt đầu từ cao xuống thấp. Hãy tự nhủ rằng bạn đã được rèn luyện, bạn đã được nghỉ ngơi và bạn đã sẵn sàng. Kết quả sẽ tự lo phần việc của nó. Việc của bạn là duy trì sự thư giãn trong suốt cuộc đua.

Khi tiếng súng vang lên, đừng hấp tấp mà chạy nước rút ngay. Hãy thư giãn. Tìm cho mình tốc độ giúp thoải mái mà bạn có thể duy trì nó trong suốt cuộc đua. Sau đó hãy thoải mái chạy với tốc độ đó. Hãy giữ dáng chạy, giữ cho sải chân chạy hiệu quả và theo dõi rằng bạn đang duy trì sự thả lỏng. Thỉnh thoảng, hãy mang ý nghĩ duy trì sự thư giãn trở lại trung tâm sự chú ý của bạn. Sự căng thẳng có thể tăng dần và chiếm giữ tâm trí bạn mà bạn không nhận thức được. Vai bạn có nhô lên không? Tay bạn có siết chặt lại không? Mặt bạn có nhăn lại không? Bạn có còn thở sâu không? Đó là những dấu hiệu cho thấy căng thẳng đang tăng lên. Hãy thư giãn khuôn mặt, hàm, và các cơ xung quanh mắt sẽ giúp bạn thư giãn toàn bộ cơ thể. Thận trọng thở sâu, chậm rãi và tưởng tượng căng thẳng đang rời khỏi cơ thể bạn.

Khi cuộc đua diễn ra và càng khó để nỗ lực hơn, bạn cần phải gắng gượng hơn nữa để tập trung vào việc thư giãn. Dù sự khó chịu có kéo đến, hãy nhớ rằng thư giãn sẽ giúp mọi chuyện tốt đẹp hơn, căng thẳng sẽ làm mọi chuyện tồi tệ đi. Hãy hướng sự chú ý của bạn tới một số trạng thái tinh thần khác mà chúng ta đã đề cập tới trong cuốn sách này, chẳng hạn như duy trì sự tích cực, tập trung vào hành trình chứ không phải mục tiêu và có chánh niệm. Thư giãn sẽ tới khi sự tập trung của bạn rời xa khỏi sự khó chịu. Nếu bạn đang thực sự mỏi mệt, hãy tự cho mình cơ hội nghỉ ngơi và hồi phục với một đoạn đi bộ ngắn. Để mọi thứ dịu xuống. Thở sâu và giải thoát sự căng thẳng khỏi vai, cánh tay và bàn tay bạn. Hãy chọn một điểm để bạn đi bộ đến, sau khi bạn đã tới điểm đó, hãy từ từ chạy trở lại tốc độ của bạn.

Bắt đầu một cuộc đua luôn căng thẳng, bầu không khí xung quanh sẽ cản trở bạn thư giãn tâm trí.

Có một cách khác giúp ngăn chặn sự căng thẳng để giữ cuộc đua của bạn đúng hướng. Cuộc đua là phần thưởng để vượt qua tất cả các bài tập luyện và sự nỗ lực sẽ giúp bạn đạt được nó. Đó phải là niềm vui và sự tận hưởng. Có bao nhiêu người đủ may mắn và khỏe mạnh để xếp hàng tham gia một cuộc chạy đua trong thời gian rảnh rỗi của họ? Hãy thư giãn và để cho ngày đua diễn ra. Có thể bạn sẽ thành công và đạt được bất cứ mục tiêu nào mà bạn theo đuổi, nhưng cũng có thể bạn sẽ thất bại, nhưng chiến thắng thật sự nằm trong sự chuẩn bị của bạn, và điều đó đã được hoàn thành trước khi bạn bắt đầu một cuộc đua thực sự. Trong hầu hết các trường hợp, không có gì đáng kể bằng việc có được sự cân bằng mà nó sẽ được quyết định bởi kết quả cuộc đua của bạn. Đó không phải là chuyện sống chết. Hãy cứ vui vẻ! Trên thực tế, thư giãn với mọi kết quả có thể đến sẽ giúp bạn có màn trình diễn tốt nhất.

Cật lực chạy bộ và thư giãn cùng lúc là phản trực giác. Điều đó phải được thực hành và khả năng vượt qua khó khăn của bạn sẽ được tăng lên nhờ thực hành, vì thế bạn không nên chờ đợi cho đến ngày đua mới thực hiện phương pháp đó. Hầu hết các bài tập sẽ cho bạn biết những tình huống mà trong đó khuynh hướng tự nhiên của bạn sẽ làm bạn trở nên thận trọng, nhưng thay vào đó bạn có thể thực hành thư giãn. Ví dụ, các tình huống như vậy sẽ bao gồm 10 hoặc 15 phút sau khi chạy tốc độ, phần cuối cùng gần với đỉnh phải leo lên của một ngọn đồi cao, đoạn chạy về đích và sự lặp lại cuối cùng của một bài chạy biến tốc, hoặc vài dặm cuối cùng của bài tập chạy đường trường. Hãy theo dõi sự căng thẳng trong suốt bài tập luyện và sau đó sử dụng cơ hội đó để tập trung vào việc thư giãn và duy trì cường độ cũng như tốc độ trong bài chạy của bạn. Tạo ra một ý nghĩ rằng bạn sẽ ra ngoài và hoàn thành một bài tập luyện tốt, và bạn cũng sẽ thư giãn trong suốt bài tập. Phát triển thói quen thư giãn để bạn quen dần và thấy thoải mái trong ngày đua của bạn.

ĐỪNG HÀ TIỆN VIỆC NGHỈ NGƠI

Mỉa mai làm sao khi thư giãn lại cho bạn sự thể hiện tốt nhất vào ngày đua. Điều tương tự cũng đúng với sự nghỉ ngơi. Việc nghỉ ngơi giữa các lần chạy cũng quan trọng như bản thân việc chạy. Trở thành một vận động viên chạy bộ sung sức hơn liên quan tới sự phá vỡ và tái tạo lại các mô cơ. Cướp đi cơ hội để các cơ tái sinh, bạn có rủi ro bị rách cơ, lạm dụng các chấn thương và chấn thương vĩnh viễn. Vì vậy, ngày nghỉ rất quan trọng.

Tất nhiên, điểm mấu chốt trong bất kỳ chương trình chạy nào là bạn có bao nhiêu ngày chạy và bao nhiêu ngày nghỉ mỗi tuần. Nhiều vận động viên bị cuốn vào bốn và ba, nghĩa là bốn ngày chạy (thường là ba ngày trong tuần và sau đó là thứ Bảy hoặc Chủ nhật) và ba ngày nghỉ ngơi (hai ngày trong tuần và một ngày vào cuối tuần). Lịch trình này khá thoải mái, nó cho bạn một ngày nghỉ sau một ngày chạy gần nhau liên tục. Đủ thời gian chạy cho phép bạn cải thiện thành tích nếu bạn thực hiện một số bài tập khó khăn hơn, nhưng cũng có khả năng đẩy bạn vào việc tập luyện quá nhiều hoặc quá sức.

Bỏ ra một ngày chạy từ lịch trình chạy để chỉ chạy ba ngày trong một tuần, bạn sẽ có một chương trình rất thoải mái - một lịch trình duy trì dài lâu thực sự. Mức độ chạy sẽ cho phép bạn duy trì nền tảng thể lực, không dẫn đến việc tập luyện quá nhiều hay quá sức, và hẳn là sẽ không làm bạn căng thẳng khi chạy trong nhiều năm tới. Tuy nhiên, bạn sẽ không tiến bộ nhiều về sức chịu đựng, tốc độ, hoặc khoảng cách chạy của bạn trừ khi bạn làm điều gì đó bất thường như chạy ba quãng đường dài hoặc tập luyện các bài chạy tốc độ khó.

Thêm một ngày chạy vào lịch trình chạy bốn ngày điển hình, thay vì ba ngày nghỉ theo kế hoạch ban đầu để bạn có thể chạy năm ngày một tuần và chỉ nghỉ ngơi trong hai ngày, nghĩa là bạn đang dần tập luyện chuyên sâu. Hai ngày nghỉ một tuần có thể không đủ để phục hồi các cơ hoàn toàn giữa các bài tập, đặc biệt là nếu bạn tham gia các bài tập khó. Hãy theo dõi bản thân để thấy các dấu hiệu của việc tập luyện quá sức. Ngoài ra, hãy thêm một chu kỳ khác vào chương trình tập luyện của bạn bằng cách đạp xe trong nhiều tuần, có những tuần đạp xe với cường độ mạnh, có tuần thì nhẹ nhàng. Một mô hình điển hình là một tuần nhẹ nhàng sau hai hoặc ba tuần tập luyện khó khăn. Vì vậy, nếu bạn đang chạy, ví dụ, năm ngày một tuần hay 50 dặm mỗi tuần, sau ba tuần lịch trình chuyên sâu này, hãy để ra một tuần nhẹ nhàng cộng thêm một vài ngày nghỉ ngơi và không chạy quá nửa số dặm của tuần khó khăn.

Dù lịch trình hàng tuần của bạn là gì, hãy chắc chắn có một ngày nghỉ ngơi sau khi tập luyện chuyên sâu hoặc sau một cuộc chạy cự ly dài, khi đó nhu cầu phục hồi của bạn là cao nhất. Đừng lừa dối bản thân trong những ngày nghỉ ngơi. Vài lần đi bộ sẽ rất tốt, nhưng tham gia vào vài cuộc chạy dễ dàng vào ngày nghỉ sẽ phá hỏng mục đích của bạn. Ngoài ra, không sử dụng ngày nghỉ ngơi của bạn vào các bài tập bổ trợ. Nếu bạn đang vượt 20 dặm đường núi gập ghềnh trên xe đạp địa hình, dùng hoạt động đó để thay thế cho việc chạy sẽ giết chết những lợi ích mà ngày nghỉ mang lại. Nghỉ ngơi không đủ có thể dẫn tới chấn thương, và chấn thương nghĩa là bạn phải ngồi nhà mà không thể chạy. Bạn sẽ không muốn mọi chuyện lại như vậy.

Nhiều vận động viên muốn chạy trở lại sau khi nghỉ một quãng thời gian dài trong năm, nghĩa là họ nghỉ ngơi theo mùa. Không có gì ngạc nhiên, nghỉ ngơi theo mùa thường tương ứng với mùa đông, mùa nghỉ lễ, thời kỳ tồi tệ nhất của băng và tuyết, hay quãng thời gian dài trong năm khi không có nhiều sự kiện được tổ chức. Một kỳ nghỉ hàng năm có thể tạo ra nhiều điều kỳ diệu cho thái độ của bạn về chạy bộ, đặc biệt là khi bạn đã cảm thấy nhàm chán. Sau một kỳ nghỉ dài, động lực và sự phấn khích để bạn quay trở lại trên những con đường mòn có thể được xây dựng lại. Tuy nhiên, bạn không muốn ngừng chạy bộ hoàn toàn trong suốt kỳ nghỉ dài. Chạy đều đặn một vài lần một tuần sẽ duy trì thể lực và giúp bạn không phải bắt đầu lại khi bạn tiếp tục quá trình tập luyện của mình. Hoặc bạn có thể thực hiện nghiêm túc các hoạt động bổ trợ của mình trong suốt kỳ nghỉ và hoàn toàn nghỉ chạy. Các bài tập bổ trợ sẽ giúp bạn duy trì thể lực và khiến bạn háo hức muốn chạy trở lại khi kỳ nghỉ kết thúc.

ĐỪNG HÀ TIỆN VIỆC DƯỠNG SỨC

Mục tiêu đặc biệt của việc nghỉ ngơi mà bạn muốn tận dụng trước cuộc đua được gọi là dưỡng sức. Dưỡng sức là việc giảm thói quen luyện tập của bạn trước một sự kiện, giúp cho cơ thể bạn có cơ hội nghỉ ngơi và hồi phục hoàn toàn từ những căng thẳng của quá trình tập luyện.

Các câu hỏi chính khi bạn lên kế hoạch dưỡng sức là: kỳ dưỡng sức nên kéo dài bao lâu; số dặm thông thường của bạn sẽ bị cắt giảm bao nhiêu; và mức độ chạy như thế nào? Độ dài của kỳ dưỡng sức được quyết định bởi mục tiêu tạo cho cơ thể bạn đủ thời gian để phục hồi hoàn toàn từ quá trình tập luyện, nhưng không quá dài khiến bạn bắt đầu mất đi thể lực mà bạn phải tập luyện chăm chỉ mới có được. Một khoảng thời gian phổ biến mà rất nhiều vận động viên lựa chọn cho kỳ dưỡng sức của mình là ba tuần, mặc dù không có gì lạ khi có những vận động viên chỉ sử dụng có hai tuần. Vì vậy, những bài tập luyện đường trường cuối cùng hoặc cuộc đua khởi động nên được hoàn thành xong trước ít nhất hai hoặc ba tuần trước cuộc đua lớn của bạn.

***

Số dặm của bạn trong tuần đầu tiên trong kỳ dưỡng sức ba tuần của bạn sẽ giảm xuống khoảng 30%. Ví dụ nếu tuần tập luyện điển hình của bạn là 50 dặm, hãy quay trở lại 35 dặm. Chạy khoảng một nửa số dặm của bạn trong tuần thứ hai của kỳ dưỡng sức. Trong tuần cuối cùng trước khi cuộc đua diễn ra, hãy tạo một vài ngày chạy nhẹ nhàng ở những ngày đầu hoặc cả tuần, cuối cùng ngừng hoàn toàn, mặc dù một số người thích chạy vài dặm mỗi ngày trước cuộc đua để giữ các cơ bắp không bị buông lỏng. Việc giảm số dặm, đặc biệt hầu như không chạy vào tuần cuối cùng sẽ đưa bạn tới vạch xuất phát với trạng thái được nghỉ ngơi và giúp bạn bùng nổ trên đường chạy.

Có lẽ ở đây hơi lạnh.

Cường độ chạy nên như thế nào trong suốt kỳ dưỡng sức? Tránh tập luyện gây mất nước như tập chạy biến tốc, chạy lặp lại trên đồi, chạy tốc độ hay chạy đường dài. Bất kỳ sự bổ sung thể lực nào mà bạn tích lũy được trong những tuần cuối cùng này có thể được bù đắp bằng sự thể hiện trong ngày đua đều ít hơn sự hồi phục hoàn toàn từ nỗ lực của bản thân. Các đợt chạy trên đường bằng nên giữ tốc độ vừa phải. Khi bạn cắt giảm số dặm, bạn có thể thay thế bằng đi bộ đường dài cho các bài tập bạn đang bỏ lỡ nếu bạn quyết tâm ra khỏi cửa. Hãy thư giãn trong những lần chạy cuối cùng này và tận hưởng thực tế là chỉ cần chạy với tốc độ khiêm tốn, dù chỉ một lần, là một chiến lược thông minh.

Ngoài việc thay đổi nhịp chạy bộ trong thời gian dưỡng sức của bạn, bạn còn có nhiều điều khác để tạo điều kiện cho mình đạt kết quả tốt nhất vào ngày đua. Nghỉ ngơi và ngủ nhiều, đặc biệt là vào vài ngày trước cuộc đua. Bạn có thể ngủ sớm trước cuộc đua, nhưng điều đó không có ảnh hưởng gì nếu bạn ngủ thêm một chút tại nơi làm việc. Hãy ăn thức ăn ngon giàu hydrat cacbon. Một số vận động viên lại kiêng bia rượu trước cuộc đua. Giữ cho bản thân luôn đủ nước. Tập trung vào việc thư giãn, nhưng đừng ngạc nhiên nếu bạn thấy mình cảm thấy hơi bồn chồn hoặc bắt đầu trải qua những cơn đau kỳ quái. Rời khỏi thói quen chạy thường ngày và đối mặt với viễn cảnh của cuộc đua TRỌNG ĐẠI lúc này mà cuối cùng thì nó cũng tới có thể gây ra rất nhiều căng thẳng. Sự căng thẳng có lẽ lý giải được nguyên do một vài vận động viên có vẻ dễ bị cảm lạnh và cúm hơn trong thời kỳ dưỡng sức. Hãy làm hết khả năng để giữ cho mình những suy nghĩ tích cực về cuộc đua. Hãy nghĩ rằng: “Mình đã tập luyện tốt, mình đã được nghỉ ngơi và sẵn sàng, cuộc đua này sẽ sẽ là phần thưởng lớn nhất cho tất cả những cố gắng của mình.”

THẬN TRỌNG VỚI KHOẢNG THỜI GIAN HỒI SỨC

Khoảng thời gian khác dành cho chiến lược nghỉ ngơi mà bạn phải thực sự tôn trọng là quãng nghỉ sau mỗi cuộc đua hoặc sau mỗi lần trải nghiệm mất nước, khi bạn đẩy mình tới giới hạn của bản thân. Tôi gọi khoảng thời gian sau cuộc đua là bóng tối của cuộc đua. Cuộc đua càng dài, càng khó khăn thì sau đó bóng tối của nó càng kéo dài. Đối với một cuộc đua marathon, tôi cho phép mình ở trong bóng tối hai tuần. Một cuộc đua 50 dặm thì bóng tối là ba tuần, và tôi quyết định sẽ ở trong bóng tối một tháng nếu đó là sau cuộc đua 100 dặm.

Sau cuộc đua là quãng thời gian nghỉ ngơi và phục hồi, mặc dù trạng thái tâm lý của bạn có thể nói lên điều ngược lại. Nếu cuộc đua diễn ra tốt đẹp, bạn cảm thấy được khích lệ và vui vẻ về việc chạy của mình. Bạn muốn trở lại ngay các bài tập luyện khó khăn để có thể cưỡi lên con sóng thành công và thậm chí làm tốt hơn nữa. Nếu cuộc đua diễn ra không như mong đợi, bạn cảm thấy chán nản, bạn cũng có động lực quay trở lại đó thật nhanh để khắc phục vấn đề của mình bằng những bài tập luyện khó khăn hơn. Vì vậy, dù cuộc đua có diễn ra theo cách nào đi nữa, thay vì tạo cho mình cơ hội vững vàng để hồi phục, bạn lại muốn thúc ép bản thân hơn nữa. Đó chính là lúc bạn thường xuyên bị chấn thương. Khi bạn kéo căng cơ bắp và mô liên kết tại thời điểm dễ bị tổn thương đó bằng việc tập luyện nặng thì kết quả sẽ là bị giãn và rách cơ.

Tôi tôn trọng “bóng tối” bằng cách không tập luyện nặng hoặc liên tục trong suốt quãng thời gian “bóng tối”, cắt giảm số dặm hàng tuần của mình, đặc biệt là chú ý tới việc ăn uống tốt và ngủ nhiều. Tôi cũng làm nhiều việc nhẹ nhàng, cẩn thận trong mỗi bước chạy - khoảng một dặm trong và sau khi chạy. Nếu tôi cảm thấy bất kỳ sự bó chặt, đau nhói, hay đặc biệt là đau ở nhiều khu vực trong khi chạy, ngay lập tức tôi sẽ dừng lại và đi bộ hoặc cắt ngắn đường tập luyện nếu cần thiết. Cơ thể sẽ cho bạn biết rằng gần đây nó đã bị ngược đãi. Từ khoảng nửa bước chân cho tới một vài bước đầu tiên sau một cuộc đua, bạn có thể cảm thấy như mình đã quay lại ngay trong cuộc đua. Việc tập luyện trước cuộc đua dễ dàng bao nhiêu thì sau cuộc đua lại thách thức bạn bấy nhiêu. Chạy trong hai hoặc ba ngày liên tiếp cũng đặc biệt khó khăn khi bạn đang trong thời kỳ “bóng tối”.

Cơ thể của bạn cũng cho bạn biết khi nào thời kỳ “bóng tối” chấm dứt. Bạn đã phải vật lộn với mỗi lần tập luyện trong một vài tuần, và đột nhiên buổi tập luyện diễn ra rất suôn sẻ. Cơ bắp không còn mệt mỏi nữa. Bạn thấy mình tràn đầy năng lượng khi kết thúc cuộc chạy bộ, và bạn không bao giờ cảm thấy mình rơi vào cảm giác đau đớn hơn nữa. Đoạn đường chạy mà bạn thấy giống như bị kéo căng ra một tuần trước thì lúc này dường như không còn nữa. Khi bạn bắt đầu cảm thấy như vậy, bạn đã sẵn sàng tiếp tục quá trình tập luyện của mình một cách nghiêm túc vào tuần sau. Bạn có thể chuyển từ tập trung vào nghỉ ngơi sang thúc đẩy bản thân một lần nữa.

TẬP LUYỆN QUÁ SỨC VÀ KIỆT SỨC

Chạy bộ có thể là môn thể thao đòi hỏi cao, đặc biệt nếu bạn đang theo đuổi thời gian nhanh hơn hoặc tăng tốc để chinh phục những khoảng cách mới. Để nâng cao thành tích, bạn cần phải thoát khỏi vùng thoải mái của mình. Bạn phải thêm dặm, thêm tiến độ, thúc đẩy bản thân khi đã mỏi mệt, và nỗ lực hơn nữa. Điều dễ nhất trên đời là thúc đẩy mình tiến xa

hơn, nhanh hơn, và sau đó lại sai lầm không cho cơ thể của bạn đủ thời gian nghỉ ngơi và hồi phục. Cứ duy trì mô hình này, cuối cùng bạn sẽ bắt đầu cảm thấy các dấu hiệu của việc tập luyện quá sức.

Dấu hiệu điển hình của tập luyện quá sức bao gồm sự mệt mỏi nói chung, đau nhức cơ bắp kéo dài, giấc ngủ không yên, khó chịu, và nhịp tim nghỉ tăng cao. Trong khi các tình trạng như mệt mỏi và đau cơ vốn là phản ứng tự nhiên đối việc tập luyện quá sức, thì dấu hiệu khác của tập luyện quá sức là các vấn đề này vượt quá điểm mà lúc bình thường bạn sẽ hồi phục trở lại. Ngay cả khi sau giấc ngủ ngon, bạn vẫn cảm thấy kiệt quệ và đau nhức vào ngày hôm sau. Khi bạn ra ngoài để chạy tiếp, thay vì cảm thấy ngập tràn năng lượng và hứng khởi, bạn lại mệt mỏi vượt qua bài tập luyện, cảm thấy rã rời và căng thẳng. Cuộc chạy yêu thích qua rừng từng là niềm vui, bây giờ có vẻ giống như một việc vớ vẩn. Bạn lấy động lực để lao ra khỏi cửa và chạy thục mạng. Mặc dù dường như bạn nỗ lực chạy nhiều hơn, nhưng thành tích của bạn thậm chí còn tồi tệ hơn. Bạn hoàn thành một quãng đường chạy quen thuộc, chạy hết mình, và kinh ngạc khi thấy mình mất nhiều thời gian chạy hơn. Cái quái gì thế này?

Biện pháp khắc phục cơ bản cho tập luyện quá sức là nghỉ ngơi nhiều hơn. Xem xét lại kế hoạch tập luyện của bạn. Bạn có thời gian phục hồi đầy đủ sau những ngày tập luyện chăm chỉ và sau các cuộc chạy đường trường không? Bạn có đang chỉ có một ngày nghỉ trong một tuần? Bạn có thể cần ít nhất hai hoặc thậm chí ba ngày. Bạn có đang tham gia vào quá nhiều bài tập với cường độ cao và không dễ dàng với các bài tập phục hồi không? Bạn có một chuỗi các tuần tập luyện với số dặm cao mà không thỉnh thoảng đạp xe trong một tuần dễ dàng với số dặm giảm đi? Bạn có bị dính vào kế hoạch tập luyện mà không thèm ngó ngàng đến cảm giác của mình? Đôi khi cơ thể sẽ cho bạn biết đã đến lúc nghỉ ngơi. Chú ý: Tránh chạy thêm vài dặm khi mà nghỉ ngơi là điều có ích hơn. Hãy để mình được hoàn toàn nghỉ ngơi sau những nỗ lực trong một cuộc đua khó khăn. Bạn có thể được thúc đẩy để nỗ lực hơn thói quen thường ngày, nhưng hãy để cơ thể bạn hồi phục trước tiên và từ từ tăng dần trở lại. Với phần còn lại trong lịch tập luyện, bạn sẽ cảm thấy các triệu chứng của tập luyện quá sức giảm dần và lòng nhiệt tình chạy bộ quay trở lại.

Tình trạng khác mà các vận động viên thường trải qua là kiệt sức. Kiệt sức có vẻ là vấn đề tinh thần hơn là vấn đề thể chất. Nó thường là kết quả từ một thói quen lặp đi lặp lại bài tập luyện và chạy liên tục cho đến khi nó trở nên nhàm chán và không còn hứng thú. Nó làm bạn cảm thấy thờ ơ với việc tập luyện và chạy đua. Bạn miễn cưỡng đặt ra mục tiêu mới. Bạn tìm thấy lý do bỏ qua việc chạy và loại các cuộc đua khỏi lịch trình của mình. Nhận thức về những khó nhọc của chạy bộ tiêu diệt tất cả những lý do khiến bạn từng yêu mến việc chạy bộ. Khi đạt được những mục tiêu ban đầu bạn đặt ra lúc việc chạy bộ còn là điều mới mẻ, bạn đã chuyển sang sở thích khác trước khi bạn kịp nhận ra rằng từ lâu rồi bạn đã không hề chạy một chút nào.

Do kiệt sức thường là kết quả do lối sống theo lối mòn và sự mệt mỏi lớn dần lên do những thói quen cũ, các bài tập nhàm chán, các cuộc đua không đổi mới nên việc khắc phục kiệt sức lại liên quan tới sự thay đổi những điều trên. Trước tiên, hãy thử nghỉ ngơi nhiều hơn. Có lẽ cơn kiệt sức của bạn có liên quan tới sự mệt mỏi do tập luyện quá sức kéo dài. Hãy cắt giảm thời gian tập của các bài tập luyện thực sự khó khăn và gây căng thẳng, như các bài chạy đường dài khó, chạy biến tốc hay chạy tốc độ. Hãy thay đổi, kết hợp giữa chạy cường độ lớn và chạy nhẹ nhàng với những ngày nghỉ. Tìm những tuyến đường chạy và địa hình khác nhau. Mời thêm một số bạn chạy mới chạy cùng. Hãy thử nghỉ ngơi sau khi ngừng chạy hoàn toàn và xem động lực thúc đẩy bạn chạy có trở lại không sau khi bạn ngừng chạy một thời gian.

Cuối cùng, đừng để bản thân bỏ cuộc khi cảm thấy kiệt sức. Điều tệ hại sẽ xảy đến. Thật dễ dàng khiến bản thân lạm dụng bất cứ điều gì tốt đẹp. Bạn đã cố gắng hết sức, và có lẽ đã vượt quá giới hạn một chút. Hãy nghỉ ngơi và sau đó quay trở lại một cách chậm rãi. Có lẽ sau đó bạn sẽ học được điều gì đó hữu ích cho việc tập luyện của mình và cách chạy bộ phù hợp nhất với cuộc đời bạn.

ÂM VÀ DƯƠNG CỦA CHẠY BỘ

Thư giãn và nỗ lực, nghỉ ngơi và tập luyện - đó là âm và dương của việc chạy. Dường như những thực thể trái ngược lại thực sự bổ sung cho nhau, cùng hoạt động một cách hài hòa. Chúng ta có xu hướng tập trung vào nỗ lực chạy và tập luyện, thực hiện thư giãn và nghỉ ngơi như là điều hiển nhiên. Nhưng hãy để cho hệ thống thoát khỏi sự cân bằng, bỏ qua sự thư giãn và nghỉ ngơi quá mức, bạn sẽ có khả năng rơi vào chấn thương, tập luyện quá sức và kiệt sức. Hãy tìm sự hài hòa giữa nỗ lực và thư giãn, giữa tập luyện và nghỉ ngơi, và việc chạy bộ sẽ mãi đầy hứng thú, sống động và bổ ích.

Vậy thì đây là kế hoạch. Hãy xem xét các thói quen tập luyện và chạy đua của bạn. Bạn đã xây dựng phần lớn thời gian nghỉ ngơi và thời gian hồi phục trong lịch trình của mình chưa? Bạn có định kỳ cho mình cơ hội để hồi phục và thúc đẩy bản thân hơn nữa để đạt thành tích cao hơn trong tập luyện không? Bạn có thời gian nghỉ dài không chạy bộ trong mùa đông hoặc sử dụng thời gian tham gia các hoạt động bổ trợ giúp cơ thể được nghỉ ngơi không? Hãy ý thức về giá trị của việc nghỉ ngơi mà bạn nhận được. Hãy đánh giá và tận hưởng nó.

Khi bạn tập luyện, hãy thư giãn ở trọng điểm của quá trình. Học cách đáp ứng với những phần khó khăn hơn của bài tập bằng cách thư giãn nhiều hơn, loại bỏ đi nhiều căng thẳng hơn. Sau đó, khi bạn chạy đua thì chỉ cần thư giãn.

Chương 10
Trở lại Leadville

Trở lại Leadville và cuộc chinh phục siêu cự ly Grand Slam của chúng tôi, tôi đã không gặp Robert kể từ khi cuộc đua bắt đầu, lúc đó tôi thề rằng đã thấy cậu ta chạy lên một ngọn đồi khi tôi đang đi bộ và sau đó biến mất vào khoảng không phía trước tôi. Tôi không còn thấy bóng dáng cậu ta cho tới khi đến May Queen, trạm cứu hộ đầu tiên trong cuộc đua, và cũng không hề nhìn thấy cậu ta qua đèo Sugarloaf. Nhóm của tôi ở trạm cứu hộ Fish Hatchery đã không liên lạc với nhóm của cậu ấy, nên cũng chẳng có tin tức gì cả. Tôi kết luận rằng Robert đã có một cuộc đua mạnh mẽ, rằng sự lo lắng của cậu ấy về chuyện mình sẽ không thể chạy tốt trong không khí loãng ở Leadville hóa ra lại là điều vô căn cứ.

Ở Twin Lakes, khi đã vượt được 40 dặm, đội của tôi vẫn không có chút thông tin nào về Robert. Tôi cho rằng mình sẽ bắt kịp cậu ấy khi leo lên đèo Hope, nhưng cả lúc leo lên và leo xuống con đèo tôi đều không hề thấy dấu hiệu của cậu ta. Khi tôi đến cuối đoạn đường và rẽ vào đường Clear Creek, hướng tới vòng xoay tại Winfield và mốc 50 dặm của cuộc đua, đội của tôi đang chờ tin tức. Tôi đã phạm sai lầm ngay từ đầu. Bằng cách nào đó tôi đã vượt qua Robert ngay trước mặt Robert trong 5 dặm đầu tiên của cuộc đua. So sánh với các ghi chú sau đó, Robert nói rằng cậu ấy đã nhìn thấy tôi đi qua và bảo tôi có một cuộc đua thuận lợi, nhưng tôi đã hoàn toàn bị lạc trong thế giới của riêng mình.

Sự thật là tôi phát hiện ra Robert đã tụt lại phía sau, cậu ấy đến May Queen chỉ vài phút sau khi tôi rời đi. Sau đó cậu ấy cứ chậm dần, và thực tế cậu ấy nhận ra trải nghiệm không vui ở trên núi cao lại trở lại một lần nữa. Ở Twin Lakes, cậu ấy đã muốn ngừng chạy. Đó là một quyết định bỏ cuộc dễ dàng ngay tại đó để không còn phải leo lên đèo Hope. Xét cho cùng, cậu ấy không còn tham gia được Grand Slam nữa và hầu như chỉ ở đó để hỗ trợ và thắp lửa cho hy vọng của tôi. Khả năng về đích có vẻ vô vọng. Cậu ấy đi tới kết luận rằng độ cao tạo ra quá nhiều rào cản với cậu ấy, ngay cả trong hoàn cảnh tốt nhất. Nhưng trong một phản ứng điển hình, cậu ấy quyết định tiếp tục.

Robert đứng ở phía sau, giúp hai chúng tôi vượt qua một cuộc đua tự hỗ trợ ở miền Nam California.

Trong khi đó, tôi đã rời khỏi vòng xoay tại mốc giữa cuộc đua ở Winfield với khoảng cách an toàn rất lớn về thời gian bao phủ lên 50 dặm còn lại và đã dự đoán sẽ hạ đo ván toàn bộ giải Grand Slam. Chỉ có một vấn đề nhỏ, gây ra chút ít phiền nhiễu, và có vẻ cũng không đáng kể: Mắt cá chân tôi không phải lúc nào cũng dễ chịu. Cơn đau không đáng kể ấy đã xuất hiện ở mắt cá chân của tôi trong 10 dặm đầu tiên của cuộc đua đang tăng dần cường độ. Tôi đã sớm dùng thuốc giảm đau, giữ cho vấn đề trong tầm kiểm soát. Nhưng khi đi dọc theo con đường dẫn tôi trở lại đường mòn hướng tới đèo Hope, tôi bắt đầu cảm thấy ngày càng khó chịu, có vẻ như thuốc giảm đau đã mất đi tác dụng ma thuật của nó. Thực tế, liều thuốc đã có tác dụng nhất định. Tôi quyết định nghỉ một lát và cuốc bộ 2 dặm trở lại đầu đường mòn. Tôi sẽ bỏ ra một chút thời gian trong khoảng thời gian an toàn của mình. Việc thả lỏng cho tôi cảm giác thật tuyệt và đi bộ giúp mắt cá chân của tôi ổn hơn.

Việc leo trở lại đèo Hope chậm rãi và tẻ nhạt, nhưng một lần nữa tôi hình dung rằng tôi đã vượt qua đỉnh đèo, lao xuống phía bên kia của con đèo và bay thẳng xuống hồ Twin Lakes ở dặm thứ 60, thẳng về nhà với phần lớn thời gian còn nguyên vẹn. Tôi gặp Robert ở gần đỉnh đèo, đang tới theo hướng ngược lại. Đã quá thời gian để tới trạm cứu hộ tiếp theo, vì thế cậu ấy đã ở ngoài cuộc đua, nhưng vẫn rất vui khi ít nhất đã chinh phục được đèo Hope và coi đó là một thành công.

Vài phút sau khi gặp Robert, tôi đã vượt qua đèo Hope và ngay lập tức có một bất ngờ không vui xảy ra. Chạy xuống dốc là một dạng tra tấn. Một chút kéo giãn ở mắt cá chân của tôi lúc xuống dốc ở khúc quanh của con đường là nguyên nhân sinh ra cơn đau không thể chịu nổi. Kế hoạch của tôi là phi xuống bên kia sườn Hope và đi lên trong màn sương mù. Tôi đi bộ trở lại - và rất thận trọng trong từng bước chân. Tôi xuống tới trạm cứu trợ, tìm cho mình một ít súp và cà phê, ngắm những con lạc đà không bướu gặm cỏ. Chúng dường như thờ ơ với vấn đề của tôi. Tôi liếc nhìn vào một chiếc lều gần đó và thấy hai tình nguyện viên đang tụ tập bên một vận động viên có mái tóc bù xù đang ngồi trên ghế.

“Đó có phải là...?” Tôi bắt đầu hỏi một người phụ nữ bê một chén súp đang bước vào lều.

“Đúng đấy,” cô trả lời. “Đó là Chlouber. Ông ấy đã vượt quá giới hạn thời gian.”

Vậy là Chlouber đã bị loại. Đó có vẻ là điềm gở.

Tôi bị sẩy chân và chăm sóc mắt cá chân của mình trong suốt quãng đường xuống dốc từ đèo Hope tới thung lũng bên dưới. Khi cuối cùng cũng tới được con sông gần Twin Lakes, tôi lội xuống và đứng ở đó, hy vọng nước lạnh sẽ làm dịu mắt cá chân mình. Tôi ngạc nhiên khi thấy Hans-Dieter Weissharr đứng ngay trước mặt mình. Ông là bác sĩ người Đức về hưu, đã từng đi khắp nước Mỹ trên chiếc RV kềnh càng để tham gia những cuộc đua 100 dặm. Trong các cuộc đua khác, chúng tôi thường chạy cùng nhau, ông thường vượt lên trước tôi. Tôi hỏi ông mọi chuyện thế nào, ông trả lời: “Tôi ở chỗ này lúc trời tối, nghĩa là tôi đã hoàn thành.” Trời vẫn còn sáng, nó khiến tôi cảm thấy an toàn, nghĩ rằng mọi thứ vẫn còn trong tầm tay.

Tuy nhiên, tại Twin Lakes, tôi đã kiểm tra thời gian của mình, và tôi chắc chắn tôi đã phạm vào khoảng thời gian an toàn. Lần đi bộ đã làm ảnh hưởng đến tốc độ của tôi. Tôi đã đọc rằng có thể đi bộ từ vòng xoay đến Leadville và vẫn kịp về đích, nhưng đó phải là một chuyến đi hao sức, nhanh, không ngừng nghỉ. Chuyến đi bộ của tôi lại có vẻ yếu đuối, chậm chạp và có nhiều quãng nghỉ.

Trên đường tới trạm cứu trợ tiếp theo, Halfmoon, các vận động viên đã bắt kịp và vượt qua tôi. Tôi ghen tị với khả năng chạy dọc con đường thoáng đãng của họ, hầu hết trong số họ chạy rất thoải mái. Tôi không thể theo kịp dù là người chậm nhất trong số họ. Tôi cố gắng lê bước, nhưng cơn đau lại kéo đến nên tôi phải quay lại chế độ đi bộ. Chlouber từng nói rằng hãy kết bạn với nỗi đau, nhưng tôi cảm thấy như mình đã kết hôn với nó, có con với nó, làm việc cả đời để nuôi sống gia đình, và giờ đây tôi đã sẵn sàng từ bỏ. Tôi muốn ly hôn.

Lều cứu trợ tại Halfmoon đầy những vận động viên đang chật vật như tôi. Tôi đã kiệt sức. Tôi nhờ một tình nguyện viên đánh thức tôi dậy trong 10 phút và cố gắng ngủ một lúc, nhưng cơn khó chịu khiến tôi không thể chợp mắt. Chẳng có gì để làm ngoại trừ quay trở lại đường chạy và làm bạn với cơn đau. Khi tôi đi ngang qua, từng vận động viên cũng nối đuôi nhau ra ngoài, tất cả những người tôi đã thấy ở Halfmoon. Hầu hết họ đang đi bộ, nhưng tôi ngạc nhiên trước việc họ di chuyển tốt hơn tôi và nhanh chóng biến mất trước mặt tôi. Khi tôi tới đoạn đường cuối cùng dẫn đến Fish Hatchery, tôi nhìn lại thung lũng tôi vừa băng qua, tìm kiếm ánh đèn pin phía sau tôi. Cách nơi tôi đứng khoảng hai ba dặm không có lấy một ánh đèn trong tầm mắt. Lòng tôi nặng trĩu. Tôi đã mất đi nhiều thời gian mà lẽ ra giờ đây có thể tận dụng để bám sát các vận động viên vẫn đang còn trong cuộc đua. Tôi cố gắng chống lại sự tuyệt vọng, nhưng tôi cảm thấy như tôi đang ở trong vòng đấu cùng một gã có cái đe trong găng tay.

Đó là cách tôi tới được cái giường nhỏ ở trạm Fish Hatchery, nơi Kathy tìm thấy tôi. Tôi đã trải qua cơn đau hàng giờ liền, suốt thời gian đó cố giấu đi sự thật rằng tôi có thể bị chấn thương và hành động chính xác là phải dừng lại. Nhưng tôi sẽ không chỉ từ bỏ việc hoàn thành cuộc đua ở Leadville lần thứ hai và cả giải Grand Slam nữa. Tôi cô tránh để nỗi thất vọng nghiền nát bản thân, cố tiếp tục, nhưng tôi tới được Fish Hatchery và thấy mình như đã chết, và do đó rất khó có thể bắt kịp giới hạn về thời gian cuộc đua, đột nhiên sự khôn ngoan của việc dừng lại chiến thắng, tôi trao mình cho chiếc giường gấp. Nhưng Kathy đã nhóm lại những đốm than hồng nóng bỏng của ngọn lửa Grand Slam của tôi trước khi nó bị lụi tắt hoàn toàn, và giờ đây tôi đang đứng ở chân đèo Sugarloaf, nguyền rủa Robert từ tận đáy lòng.

KHÚC CUỐI ĐƯỜNG MÒN

Có lẽ là tôi đã bước khoảng năm bước leo lên đèo Sugarloaf và tới ngay một điểm dừng chết chóc. Tôi hầu như không thể cử động. Sự kiệt quệ, nhiều giờ đối phó với cơn đau, trèo lên, và ý nghĩ rằng gần như tôi chắc chắn không thể tới được May Queen đúng giờ, tất cả như dòng thác lũ nhấn chìm tôi. Nhưng ngay sau đó tôi đã rất ngạc nhiên khi có bốn vận động viên từ phía sau chạy đến. Vì vậy sau tất cả, tôi đã không từ bỏ. Một trong số họ là Hans-Dieter. Trước đó tôi đã nhìn thấy ông ở trạm cứu trợ, đắp một túi băng vào mắt cá chân sưng tấy của ông. Cái túi vẫn còn đó và ông đang di chuyển tốt. Ông bảo tôi gia nhập nhóm của ông ấy và đảm bảo với tôi rằng chúng tôi vẫn có thể làm được. Tôi đã cố gắng theo họ một lúc - hy vọng cuối cùng của tôi - nhưng tôi không thể làm được. Tôi nhìn họ lướt lên đồi. Tôi biết tôi cần phải di chuyển như thế để về đích, nhưng tôi không thể, và tất cả lòng quyết tâm trên thế giới này cũng không thể thay đổi được sự thật đơn giản đó.

Để bỏ cuộc, tôi phải đi hơn 10 dặm tới May Queen để qua đèo Sugarloaf, mà thể chất của tôi không thể thực hiện, hoặc quay trở lại và hồi tưởng những dặm tới Fish Hatchery. Tôi quay trở lại. Tôi buông bỏ Leadville, và buông bỏ Grand Slam. Mùa hè của tôi đã kết thúc. Tôi khập khiễng trở lại con đường. Kathy và chiếc xe của cô ấy đã đi mất. Tôi quay về phía Fish Hatchery. Chỉ trong một dặm hoặc khoảng 30 phút, tôi sẽ trở lại với cái giường gấp tuyệt vời đó. Mắt cá chân đau nhức của tôi sẽ được nâng niu. Một tình nguyện viên tốt bụng sẽ cho tôi ăn súp và nói lời an ủi.

Dặm đường đó dường như cứ kéo dài mãi. Tôi đi theo trí nhớ tới khúc cua cuối cùng trên con đường trước trạm cứu trợ, nhưng không có gì phía trước - không có đèn, không có gì cả. Đêm rất tối. Tôi phát hiện ra một chiếc xe bán tải màu trắng ở không quá xa con đường phía trước và tăng tốc đi tới đó. Tôi đi được một đoạn và bị sốc khi nhận ra tôi đang đứng ngay bên cạnh trạm cứu trợ, nhưng nó đã bị bỏ hoang. Tất cả các đèn trong gara để xe đã được trạm cứu trợ tắt.

Lều y tế, nơi đặt chiếc giường gấp của tôi đã biến mất. Tôi không thể tin điều đó. Khi tôi rời đi, nơi này như một tổ ong đang hoạt động - mọi người ở khắp nơi, xe đậu đầy sân. Chắc hẳn đã có một cơn tháo chạy điên cuồng ra khỏi đây sau khi những vận động viên cuối cùng rời khỏi, là nhóm của Hans-Dieter. Chiếc xe bán tải mà tôi đuổi theo có lẽ là chiếc xe cuối cùng rời khỏi nơi này. Điều chưa từng xảy ra với tôi hiện đã xảy ra, trạm cứu trợ đã ngừng hoạt động. Tôi thật sự choáng váng.

Tôi khập khiễng quanh đó, tìm dấu hiệu của sự sống ở một trong những chiếc xe hoặc những người cắm trại quanh đó. Tôi thử mở các cánh cửa của tòa nhà. Mọi thứ đã bị khóa chặt. Hơn nữa, đã là bốn giờ sáng, không khí trên núi ngày càng lạnh. Giờ đây tôi không còn bước đi nữa, hơi lạnh đã thấm vào xương. Điều tuyệt vời của việc bỏ cuộc có lẽ là cuối cùng bạn có thể nằm xuống thoải mái trên một chiếc giường gấp, ở ghế sau của một chiếc xe hơi có lò sưởi, hoặc thậm chí quay về căn phòng khách sạn sang trọng. Tôi đang đứng trong bóng tối, cảm thấy lạnh, mỏi mệt và đau đớn chưa từng thấy trong đời mình, không biết đi đâu hay làm gì. Tôi ngồi xuống lề đường và cố không khóc trong nỗi thất vọng.

Tôi đã ngồi ở đó trong khoảng 20 phút, chợt tôi thấy ánh đèn pha trên một con đường cách đó khoảng một dặm và đang tiến về phía tôi. Ánh sáng biến mất vào một chỗ thấp, tim tôi như thắt lại, nhưng rồi chúng lại lóe lên, vẫn tiến thẳng về phía tôi. Tôi bước ra giữa đường, chuẩn bị sẵn đèn pin. Hoặc là tôi sẽ ngăn chiếc xe này lại, hoặc là chết dưới bánh xe.

“Vâng, tôi có thể đưa anh về Leadville,” Tim Roy, đến từ New Hampshire nói. Anh ta cũng là một vận động viên tham giải Grand Slam. Anh ấy đã sảy chân vào một cái hố gần hồ Twin Lakes, làm trật gân gót của mình, vì vậy anh ta cũng đành bỏ cuộc. Anh đi đến Fish Hatchery để lấy túi xách của mình. Anh thả tôi xuống vạch đích, nơi tôi phải lặp lại câu chuyện của mình ba hay bốn lần trước khi ai đó có thể chính thức cắt dây đeo cổ tay của tôi. Tôi gửi một tin nhắn tới đội của tôi tại trạm May Queen, sau đó tôi thảnh thơi đi bộ về khách sạn.

Robert mở cửa cho tôi bước vào phòng của chúng tôi. “Giờ thì chúng ta cùng xong chuyện rồi,” tôi nói và thả mình xuống giường.

Không ai trong chúng tôi tới Wasatch tham gia trận chung kết của giải Grand Slam. Tôi có vấn đề về mắt cá chân còn Robert thì đã no đủ độ cao của những cuộc đua 100 dặm. Một bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình và một nhà vật lý trị liệu chuyên về cơ chế sinh học chẩn đoán mắt cá chân của tôi. Họ đồng tình rằng tôi là một trường hợp viêm gân cấp tính bất thường, ảnh hưởng tới dây chằng trước cơ cẳng chân chạy qua mắt cá chân và gắn cơ ở phía dưới chân vào lòng bàn chân. Họ cũng xác định rằng dải mô cơ chạy ngang qua mắt cá chân và giữ dây chằng đi xuống chân tại chỗ đó cũng bị viêm. Bác sĩ trị liệu nói với tôi rằng nếu tôi tiếp tục chạy và phá hủy dải cơ đó, tôi có thể đã huỷ hoại toàn bộ sự nghiệp của mình. Lẽ ra tôi đã hôn ông ấy khi ông ấy nói với tôi điều đó.

TRỞ LẠI LEADVILLE... LẦN NỮA

Tôi đã thất bại ở giải Grand Slam. Các cuộc đua đường trường liên tục đã khiến mắt cá chân tôi quá tải. Nhưng một khi tôi đã bình phục, có vẻ như Leadville đang ở trong tầm tay tôi và tiếng còi réo gọi tôi quay lại đang vang lên chói tai. Tôi đã gần bình phục với một hai cuộc đua 50K vào mùa xuân, tiếp theo là cuộc đua American River 50 dặm, sau đó là thời điểm tốt để tham gia Miwok 100k. Tôi thấy ít ra mình đã có thể trạng thái tốt như đã từng có một năm trước tại thử thách Grand Slam, và lần này tôi sẽ nuốt tươi Leadville mà không cần kéo lê hai cuộc đua 100 dặm trong những tuần trước cuộc đua. Tôi biết rõ cuộc đua ấy cả bên trong lẫn bên ngoài, biết rằng tôi có thể chạy ở độ cao, biết mình có thể về đích nếu không có vấn đề về mắt cá chân. Năm nay sẽ không có bất ngờ, tôi nghĩ vậy.

Định hướng cuộc đua năm 2004 tại phòng thể tập thể dục Đường số 6 là khởi đầu cho tôi cảm giác như ở nhà. Có Chlouber đang đi trước đám đông, Merilee ở bên cạnh ông. Aron Ralston đã trở lại với tư cách một vận động viên chính thức. Kinh nghiệm cuộc đua trước đây của anh ấy ở Leadville có vẻ như chỉ là cuộc đua 5K, nhưng tôi không nghĩ có ai trong phòng tập thể dục nghi ngờ khả năng về đích của anh ấy. Bill Finkbeiner ở đó để chinh phục chiếc đai khóa mang số 21. Anh ấy cảm thấy rất vui ở cột mốc 20 đai khóa, vì vậy anh quyết định bắt đầu nhiệm vụ về đích lần thứ ba mươi liên tiếp tại Leadville.

Tiếng súng ngắn vang lên lúc 4 giờ sáng ngày hôm sau đã trở nên quen thuộc đối với tôi, cũng như chạy xuống Đường số 6 để ra khỏi thị trấn và lên đại lộ để đi tới hồ Turquoise. Ở mốc 10 dặm, tôi thở nhẹ nhàng, tốc độ tốt, không có đau nhức bất ngờ, và sự êm ái may mắn từ mắt cá chân. Trên đoạn đường bên ngoài trạm May Queen, có một mớ hỗn độn đá nhỏ và đá cuội, một anh chàng chạy gần đó cứ ngã dúi ngã dụi liên tục. Lòng tôi hớn hở muốn nhảy múa, miệng ngâm nga vài giai điệu hài hước: “Ôi, mình đã đến được đây rồi, hỡi dãy Rocky hùng vĩ”. Sự im lặng sau đó đã kết thúc nguyện vọng bi hài của tôi trong ngày.

Một cơn mưa nhỏ phủ xuống thung lũng bên dưới đèo Hope rồi biến thành một cơn mưa nặng hạt, ánh chớp lóe lên gần sát bên khi chúng tôi trèo lên cao hơn. Gió giật đe dọa thổi bay trạm cứu trợ ra khỏi đỉnh ngọn Hope, ở bên kia con đèo, một số đoạn đường mòn đã biến thành con đường trơn trượt. Tôi đã vượt qua được để tới vòng xoay tại Winfield sớm hơn 10 phút so với thời gian đến đây của năm trước. Một lần nữa, tôi sẽ giải quyết 50 dặm cuối cùng với quỹ thời gian thoải mái. Sự khác biệt lớn nhất là tôi không gặp vấn đề gì về mắt cá chân làm tôi nản lòng suốt cả ngày.

Trở lại trạm cứu trợ Hope, gió đã ngừng thổi. Tôi đã sẵn sàng nghỉ ngơi một chút, vì vậy tôi mang xúp của mình tới một tảng đá và ngồi xuống. Dần dần, có một cảm giác lạ lùng lướt qua tôi như là tôi đang bị theo dõi. Tôi ngẩng đầu lên và thấy một chú lạc đà không bướu chỉ cách vài bước chân đang nhìn thẳng vào tôi. Cái nhìn vô cùng đau khổ và kiên nhẫn phi thường trên khuôn mặt của chú lạc đà đã làm tan chảy trái tim tôi. Nó trái ngược với Chlouber luôn làm bùng nổ cảm xúc của chúng tôi khi nói về lòng quyết tâm và can đảm. Thiền sư không bướu này dường như nắm giữ một con đường khác. Hãy bước đi êm ái và an bình trên con đường của bạn, dường như ngài đang nói hãy tìm kiếm sự giác ngộ khi bạn chạy. Tôi đã ăn xong món súp của mình, thắt dây đai vào và tìm kiếm số phận của mình trên con đường xuống núi.

Khi tôi trở lại Twin Lakes, màn đêm đã buông xuống. Những ngôi sao xuất hiện. Không khí lạnh làm con người khỏe ra. Tôi thoải mái chạy dọc con đường và chuyển sang đi bộ khi cần nghỉ ngơi. Tốc độ của tôi phù hợp hoàn hảo với kế hoạch đề ra, các dặm chạy tự lo phần việc của chúng. Bên kia đèo Sugaloaf, trên con đường dẫn tới May Queen, tôi nhìn lên những ngôi sao rực rỡ. Chòm sao Thợ săn Orion lấp lánh ngay trên sườn núi tôi vừa mới xuống. Ánh sáng phát ra từ những người chạy khác tạo thành hình gấp khúc thoai thoải xuống sườn núi về phía hồ Turquoise. Rất đẹp và tĩnh lặng.

Tôi băng qua May Queen trong niềm phấn khởi bởi chỉ còn 13 dặm nữa là kết thúc. Tôi có nhiều thời gian và không phải lo lắng. Nhưng đây là Leadville, và Leadville sẽ không buông tha tôi mà không hành hạ. Tôi đã thở phì phò từ con đường trở về ở Twin Lakes, nhưng tôi không hề chậm lại chút nào. Bây giờ bất cứ khi nào tôi hít thở một hơi thật sâu thì đều dẫn tới một cơn ho. Và kỳ lạ là tôi dường như không thể nói xong được một câu mà không phải dừng lại để nín thở.

Những con đường cuối cùng dẫn đến Leadville lúc này đều như biến thành những ngọn đồi cao, ánh nắng thiêu đốt trên đầu đang hành hạ tôi. Tôi đã bị áp đảo từ khi đêm xuống. Tôi đã bỏ qua cơ hội cuối cùng để bỏ bớt quần áo thừa trên người khi ở May Queen.

Tôi tiếp tục tiến lên, luôn hy vọng có thể nhìn thấy thấp thoáng bóng dáng của thị trấn ở chỗ rẽ tiếp theo, nhưng nó không hề xuất hiện. Giờ đây tôi phải dừng lại thường xuyên, cúi xuống và hít thở sâu vài lần liên tục. Tôi không biết chuyện gì đang xảy ra. Sau khi dễ dàng đối phó được với độ cao thì đột nhiên tôi thấy khó chịu vô cùng.

“TÔI KHÔNG THỞ ĐƯỢC”

Tôi đã chậm lại, lê từng bước vào thời điểm đã lên tới đầu Đường số 6 ngay bên ngoài thị trấn. Tôi có thể nhìn thấy vạch đích và đám đông tụ tập hai bên đường và phía bên kia tấm biểu ngữ ghi dòng chữ kết thúc. Tôi chạy xuống, sau đó bước lên tòa nhà cuối cùng. Đám đông ở hai bên vỗ tay reo mừng cho tôi. Tôi bước qua vạch đích, sau ba lần nỗ lực, cuối cùng tôi đã hoàn thành hành trình của mình. Merilee O’Neal choàng một dải ruy băng cùng với tấm huy chương dành cho người về đích qua đầu tôi, tôi ôm cô - cái ôm mà tôi đã chờ đợi từ lâu. Tôi cảm thấy Ken Chlouber vỗ nhẹ vào lưng tôi. Tôi nhìn Merilee và nói: “Tôi không thở được.”

Sự ủng hộ nhiệt tình của gia đình đồng ý để tôi tới Leadville hết lần này tới lần khác. Từ trái sang phải: tôi, con gái Anna, vợ tôi Grazyna, và con trai Arthur..., tất cả đều là vận động viên chạy.

Tôi được đưa thẳng đến lều y tế và đặt xuống một chiếc giường gấp. Một y tá kẹp chiếc máy đo ôxy vào ngón tay tôi và thấy lượng ôxy trong máu của tôi thấp hơn bình thường. Các nhân viên trong lều y tế đều đồng ý rằng tôi nên tới luôn bệnh viện. Tôi có thể thấy bạn bè của tôi đứng bên ngoài nhìn trộm vào lều, băn khoăn không biết cái quỷ gì đang diễn ra. Tại sao tôi không sung sướng nhảy múa với niềm vui về đích?

Y tá giúp tôi đứng dậy, tôi lảo đảo bước ra bên ngoài. “Chúng ta sẽ... (thở hổn hển)... tới bệnh viện,” tôi nói.

***

Chẳng bao lâu, các bác sĩ đã giải thích tôi đã bị phù phổi do độ cao quá lớn và lên danh sách từng triệu chứng mà tôi đã trải qua trong 10 dặm cuối cùng của cuộc đua. Tóm lại, phổi của tôi đã đầy nước, và tôi sắp chết đuối. Một số người dễ bị HAPE¹², số khác thì không. Tôi là một trong số dễ bị hay gần như vậy. Tôi bị như vậy khi chạy lên cao quá nhanh và sau đó cố gắng chạy liên tục trong suốt 30 giờ.

Biện pháp khắc phục là ôxy liều cao và đưa người bệnh tới nơi thấp hơn. Tôi ngồi trên giường bệnh trong bộ quần áo bẩn của mình, chân phủ đầy bụi bẩn và bùn đen, các ống ôxy luồn vào trong mũi tôi được thay đổi sau mỗi giờ. Đến lúc tôi có thể nói trọn vẹn một câu mà không cần phải thở hổn hển nữa, tôi thấy ngột ngạt và muốn ra khỏi đó. Tôi cũng muốn tham gia lễ trao giải ở thị trấn, nhưng bác sĩ không cho phép tôi đi. Cuối cùng, tôi đã yêu cầu anh ta cho mình một nguồn cung cấp ôxy di động, và chúng tôi hối hả ra khỏi đó, kéo theo cùng với tôi là một bình ôxy bằng bạc lớn.

Buổi lễ đã kết thúc khi chúng tôi tới được phòng tập thể dục Đường số 6, nhưng mọi người vẫn còn quanh quẩn xung quanh. Tôi nhận ra Merilee. Tôi giải thích cho cô ấy chuyện đã xảy ra. Cô lục lọi qua vài cái hộp, lấy ra một đai khóa lưng và một chiếc áo khoác có in tên tôi trên tay áo cùng với thời gian về đích của tôi 29:08:26. Tôi ôm chặt chúng vào ngực và liên tục cảm ơn cô. Sau này tôi mới biết, cũng y như vậy, Aron Ralston cũng đã về đích sau tôi. Đương nhiên, chúng tôi cũng bỏ lỡ cơ hội xem phản ứng của đám đông đối với anh ấy khi anh tiến lên nhận phần thưởng.

Đội của tôi và tôi ngay lập tức rời đi Denver. Tôi ngồi trên ghế hành khách cùng với khóa lưng, áo khoác và bình ôxy đặt trong lòng. Thỉnh thoảng, tôi tháo các ống ra khỏi mặt và xem tôi thở tốt như thế nào mà không có bình ôxy. Ngay khi đến Denver, tôi lại thở bình thường.

Trên chuyến bay trở về nhà, tôi ngắm nhìn dãy núi Rocky lướt qua bên dưới. Trong ba năm, tôi đã đến dãy Rocky như thể tìm kiếm vận mệnh của mình. Bây giờ tôi đã tìm thấy nó. Tôi không còn cần phải quay lại Leadville nữa; thực sự, tôi cảm thấy như tôi không bao giờ muốn trở lại Leadville nữa chừng nào mình còn sống. Tôi đã có đai của người hoàn thành cuộc đua trên máy bay. Tôi lôi nó ra khỏi ba lô. Nó nằm trong một chiếc hộp nhỏ màu trắng, nép mình trên một lớp bông lót. Tôi mở hộp và nhìn ngắm chiếc đai khóa. Tôi trầm tư, điều này có ý nghĩa gì?

Phản ứng của Sebastian và Hermes khi nghe tin tôi trở về nhà và hoàn thành cuộc đua tại Leadville.

Chương 11
Chạy bộ là một trải nghiệm hiện sinh

Chiếc đai khóa Leadville của tôi nói lên điều gì? Chắc chắn đó là một câu hỏi hợp lý sau tất cả những gì tôi đã trải qua để có được nó: ba chuyến đi tốn kém và mất nhiều thời gian để đến Colorado, tập luyện trên hàng trăm dặm đường mấp mô, thất bại đầy đau đớn, chấn thương mắt cá chân, lướt qua bàn tay của thần chết với chứng phù phổi do độ cao.

Tôi nghĩ về Pam Reed, từng xuất hiện trên chương trình của David Letterman. Cô đã giành chiến thắng thứ hai tại cuộc đua marathon siêu cự ly 135 dặm Badwater - một cuộc đua bắt đầu ở độ cao 282 feet dưới mực nước biển trong Thung lũng Chết của California, ở đó nhiệt độ có thể đạt tới mốc 130 độ F¹³, và kết thúc tại Whitney Portal, đường mòn dẫn tới núi Whitney cao 8.360 feet. Reed rất mềm mỏng và thẳng thắn trả lời những câu hỏi của Letterman, một trong số đó rõ ràng được đặt bẫy để làm cho Reed có vẻ giống như một người vụng về. Letterman cười khúc khích, lắc đầu trước những câu trả lời ngớ ngẩn của cô ấy. Câu hỏi cuối cùng được tạo ra với dụng ý làm nổi bật Reed - cái gì kia? - đó là sự cả tin khi anh ta hỏi cô kiếm được gì cho những nỗ lực của mình.

“Một chiếc đai khóa,” Reed trả lời.

Câu trả lời này, tất nhiên, đã sinh ra một trong những trò lố của Letterman, anh ta quay sang khán giả, im lặng đầy hàm ý một lát, sau đó anh ta nói: “Chúa ơi, hãy đăng ký cho tôi tham gia với. Tôi có thể nhận được thứ này ở đâu? Một chiếc đai khóa mới ư, cô đang đùa tôi chắc?”

Tôi lướt ngón tay lên bề mặt bạc sáng bóng của chiếc đai khóa chiến thắng. Bề mặt lồi của đai khóa rất đẹp mắt, được chạm nổi các vết lõm hình quạt, những cuộn xoắn khúc khuỷu trên bề mặt và xung quanh rìa, các điểm nhấn hình giọt nước đâm xiên ra khỏi chỗ uốn khúc. Tôi nhắm mắt lại. Lúc này, khi tôi hồi tưởng lại khoảnh khắc đó, tôi tự hỏi liệu người phụ nữ ngồi cạnh tôi trên chiếc máy bay ngày hôm đó có chú ý đến một người lạ ở ghế bên cạnh cô, mơ màng đeo một chiếc đai khóa lưng thay vì xem một bộ phim trên chuyến bay hay không.

Có lẽ người ký tên này đang đưa ra một tuyên bố đầy tính hiện sinh.

ĐẶT SỰ CHÚ Ý LÊN HÀNH TRÌNH

Bất kể cô ấy có chú ý hay là không, tôi nhắm mắt lại và tận hưởng khoảnh khắc đó. Liệu có điều gì trong việc chạy bộ của tôi đã đi tới sự kết thúc trong lần về đích tại Leadville này không? Không hẳn. Từ lâu tôi đã tiếp thu sự sáng suốt mà tôi có được từ dãy Rocky. Tôi đã không tập trung quá nhiều vào việc giành chiếc đai khóa. Tôi đặt sự chú ý của mình vào hành trình mà tôi tham gia và chạy bộ đã thay đổi cuộc sống của tôi như thế nào.

Một hành trình thật đáng kinh ngạc! tất cả những nơi tôi đã đến, tất cả những người bạn mà tôi đã gặp, tất cả những điều tôi đã thấy, tất cả những tình huống ngoạn mục và những khao khát thực sự tôi đã nhận được trên các con đường mòn vô tận đó. Tất cả những mục tiêu nhỏ trên con đường mà tôi đã đặt ra và chinh phục.

Về mặt thể chất, chắc chắn tôi đã trở nên mạnh mẽ hơn, bền bỉ hơn nhiều. Các cơ đùi trước của tôi như thép. Tôi có thể trèo lên bất cứ thứ gì mà không mệt mỏi. Thực tế, tôi cảm thấy mạnh mẽ hơn khi leo tới gần đỉnh, gần như tốc độ chậm lại khi leo lên chỉ tạo ra sự thoải mái hơn là mệt nhọc. Trong suốt quá trình chạy, nếu tôi giữ sự vận hành bên trong cơ thể và tốc độ chạy vừa phải, tôi cảm thấy có thể sẽ chạy được mãi mãi, miễn là tôi giữ được lượng calo và tất cả chất lỏng trong người ở mức độ cao.

Đối với sự dẻo dai về tinh thần, tôi cũng đã có những bước tiến. Khi mọi thứ trở nên khó khăn, tôi có thể tin tưởng vào việc làm một số thủ thuật tâm lý nhu đạo của Dahlkoetter và cảm thấy tích cực, bất chấp những cảm giác thể chất tồi tệ nhất mà tôi đã trải qua. Tôi có sẵn những câu thần chú để giữ cho bản thân mình tập trung vào nhiệm vụ ngay trước mặt và tránh khỏi những suy nghĩ tiêu cực trước khi chúng làm tôi suy yếu. Tôi biết làm thế nào để bản thân mình hoàn toàn thư giãn ngay cả khi tôi đang cảm thấy vô cùng tồi tệ. Và tôi càng ngày càng giỏi hơn khi sử dụng chánh niệm để trụ lại trong khoảnh khắc đó, tiếp cận những suy nghĩ và cảm giác trong sự khách quan nhất định, tránh để những điều tiêu cực từ quá khứ hoặc những lo lắng về tương lai ảnh hưởng đến khả năng đối phó với hiện tại.

Khả năng của tôi ngày một tiến bộ trong việc đối phó với những thăng trầm trên đường chạy và cuộc đua chỉ là một phần của bức tranh. Chạy bộ dần dần tiến sâu vào cuộc đời tôi. Ngày trước, có những lúc tôi trở nên chán nản với việc theo đuổi tốc độ nhanh hơn ở cự ly 10K, tôi đã sẵn sàng từ bỏ hoàn toàn, có thể chuyển sang chơi tennis hoặc chơi golf, xin Chúa phù hộ! Tôi cần mục tiêu nặng ký đó để theo đuổi lần về đích đầu tiên của mình, nó sẽ giúp tôi có lại niềm vui chạy bộ. Nhưng giờ đây tôi đã nhận ra việc giành được chiếc đai khóa bạc vĩ đại ở Leadville chỉ là một đốm sáng trên chân trời chạy bộ của tôi. Không phải là tôi sẽ tiến tới một mục tiêu mới, mà là hàng chục mục tiêu chạy mới và thú vị mới mà tôi sẽ chọn, và tôi sẽ lên kế hoạch cho một mục tiêu trước khi chuyến bay từ Denver của tôi hạ cánh xuống California.

Tôi nhận thấy mình có quyết tâm chạy trở lại: móc, dây, viên chì. Đó không chỉ là những gì có trong bài tập thể dục. Đó không chỉ là những điều tôi làm vào lúc rảnh rỗi. Đó là phần không thể tách rời của tôi. Tôi đã trở nên đam mê nó. Nó đã trở thành một cam kết đầy nhiệt huyết.

DẬY SỚM

Đây chỉ là một ví dụ. Tôi không phải là người dậy sớm ngoạn mục nhất thế giới. Bỏ lại các thiết bị của mình, có lẽ tôi sẽ ngủ vào lúc 2 giờ sáng hàng ngày và thức dậy lúc 10 giờ, vui vẻ bỏ qua việc ngắm mặt trời mọc, bữa sáng và tiếng ríu rít đùa vui tràn đầy năng lượng của những con chim đang bắt sâu, nhân tiện, những việc đó lại là những điều tôi quan tâm. Thật không may, phần lớn mọi người sẽ không hợp với lịch trình ưa thích của tôi, vì vậy trong hầu hết các buổi sáng của cuộc đời mình, tôi đá bay khuynh hướng tự nhiên của mình và ra khỏi giường vào một giờ đàng hoàng.

Dĩ nhiên, tôi không có lựa chọn vào các buổi sáng phải đua ngoại trừ phải dậy vào một giờ rất bất tiện, nhưng hầu hết các buổi tập luyện của tôi diễn ra vào cuối buổi sáng hoặc vào buổi chiều. Người bạn thân nhất của tôi, Rob (Rob Mann, đừng nhầm với Robert Josephs), chúng tôi thường gặp nhau vào giờ ăn trưa để cùng chạy, nhưng cách đây không lâu, anh ấy ấp ủ kế hoạch đến nhà tôi vào mỗi sáng sớm thứ Ba trước giờ làm việc để chúng tôi không mất đi một ngày tập khi anh ấy phải làm việc qua giờ ăn trưa. Chẳng bao lâu tôi đã phá bỏ hoạt động này bằng bất cứ lý do nào tôi nghĩ ra. Nhưng cuối cùng, vào một buổi sáng khi tôi bỏ tập chạy vì muốn ngủ nướng thêm một giờ và tắm nước nóng hơn, đó là nguyên nhân tạo nên sự nổi tiếng của Rob. Giờ đây dù tôi có bị gãy cả hai chân hay bị viêm phổi, chỉ cần tôi cố gắng để thoát được buổi chạy thì anh ấy sẽ yêu cầu tôi biến đi thật nhanh vì tôi thích đi tắm nước nóng hơn.

Ngày qua ngày, Rob đã thành công trong việc giúp tôi chạy sớm vào cuối tuần. Một buổi chạy bộ vào sáng Chủ nhật đã thu hút sự chú ý của tôi. Chúng tôi đã dự tính chạy trên tuyến đường thường ngày qua công viên Carmel Valley, gọi là Garland Ranch - còn gọi là VoG. Đó là đoạn đường đồi, rất khó vượt qua, dài năm giờ chạy liên tục và chúng tôi đã quen thuộc như lòng bàn tay. Không có điều gì có thể tạo nên sự phấn khích cả, đó chỉ là viễn cảnh của 5 giờ ngược đãi. Tình cờ đây lại là cuối mùa đông, có thể là đêm dài nhất trong năm, khi chuông báo thức lúc 5 giờ sáng, tôi ra công viên để gặp Rob vào lúc sáu giờ, rõ ràng tôi không phải là người đi dã ngoại vui vẻ. Điều cuối cùng tôi muốn làm là đứng dậy và chạy thêm chút nữa.

Tuy nhiên, khi gặp Rob, chúng tôi không hề nói một lời nào, một giờ sau, tôi đang run rẩy trong cái lạnh tối tăm ở bãi đậu xe Garlan Ranch, cố thả lỏng chân và nhét những món đồ uống cuối cùng vào ba lô của tôi. Chúng tôi lang thang tới khu trung tâm dành cho khách, sau đó vừa thấy mình cứng đơ vừa đau khắp mình mẩy, chúng tôi chạy dọc theo con đường Lupine Loop của thung lũng. Ban đầu, các ngón tay của tôi bị đóng băng, tôi chỉ ước mình có một cái áo khoác dày, một chiếc mũ len thay vì chiếc mũ mỏng manh của tôi, nhưng từ kinh nghiệm của bản thân, tôi biết rằng tôi sẽ ấm dần lên và mắc kẹt trong đống quần áo thừa thãi trong vòng 5 giờ.

Không giống như đã vượt qua tất cả các quán tính trên giường vào một buổi sáng mùa đông, thiếu đi mọi hứng thú với việc chạy, các đụn tuyết lạnh phủ đầy công viên, sự khởi đầu thì đầy đau đớn, chẳng hiểu thế nào chúng tôi cùng bỏ về nhà. Buổi tập luyện phía trước chúng tôi hầu như không còn phải trèo dốc hay xuống dốc, không còn những đoạn đường mấp mô hay không thoải mái nữa. Một đoạn leo dốc vượt qua mốc nửa chặng 3 đường mà chúng tôi gọi là “thăm thành phố Phân” bởi vì nó luôn khiến chúng tôi cảm thấy vô cùng khủng khiếp bất kể chúng tôi có chạy tốt như thế nào đi nữa. Vì vậy, khi chúng tôi chạy trong không khí khô khốc, sông Carmel bên trái, đáy thung lũng lạnh giá bên phải, sườn núi mà chúng tôi phải trèo lên cứ hướng lên mãi, tôi chợt hiểu ra mình yêu chạy bộ biết nhường nào.

Làm sao tôi có thể lý giải tình yêu với những điều tôi đã làm, hay sự cam kết nhiệt huyết này? Một số người thấy chạy bộ là nhàm chán. Không phải tôi! Hoàn toàn trái ngược, hầu hết thời gian của mình tôi dùng cho việc chạy, tôi say mê với toàn bộ trải nghiệm. Chạy bộ dường như đưa tôi lên một chiếc máy bay khác đến từ những khu vực khác trong cuộc đời tôi, khiến tôi cảm thấy sự tồn tại độc nhất vô nhị. Khi chạy là lúc tôi cảm thấy thư thái nhất, hoàn toàn là chính mình. Lý do tôi cảm thấy như vậy và lý do các vận động viên khác cảm thấy điều tương tự có thể được giải thích rằng tôi có niềm tin, bằng cách nhìn vào chủ nghĩa hiện sinh.

SARTRE VÀ BẠN BÈ

Chủ nghĩa hiện sinh! Nghe có vẻ khó vào, phải không? Đó không phải là một loại triết lý vô thần đã bị thiêu trụi trong thế kỷ trước sao? Quả thực, nó là tất cả các cơn thịnh nộ trong thế kỷ 20 sau Thế chiến thứ hai. Có một số nhà triết học hiện sinh nổi bật, đặc biệt là Jean - Paul Sartre, người đã đặt tên cho phong trào hiện sinh và phổ biến nó, họ là những người vô thần, nhưng trái lại, một nhà triết học trước đó đã đặt nền tảng cho triết học hiện sinh, Soren Kierkegaard, thực chất lại là người sùng bái Công giáo.

Chủ nghĩa hiện sinh nêu ra một số câu hỏi rất cơ bản về ý nghĩa của cuộc sống và cách sống của một con người. Nó đề cập tới nhiều vấn đề về cá nhân, tự do, lựa chọn, tự cải thiện, tự nhận thức, đó là nguyên nhân nó có thể tác động lớn đến từ duy ở Mỹ, nơi các chủ đề này luôn là những vấn đề truyền thống được quan tâm.

Triết học hiện sinh thừa nhận rằng ý nghĩa của cuộc sống bắt nguồn từ sự tồn tại của mỗi cá nhân và những lựa chọn mà người ta có thể tự do tạo ra trong cuộc sống của cá nhân đó. Nói cách khác, chúng ta là gì hay chúng ta sẽ trở thành gì là vấn đề cốt yếu đối với mỗi cá nhân chúng ta. Chúng ta tự do chọn con đường trong cuộc sống, với sự tự do đi cùng với trách nhiệm. Các nhà hiện sinh bác bỏ quan niệm về một số sức mạnh bên ngoài chi phối hành động hay số mệnh của chúng ta. Chúng ta, một mình, chịu trách nhiệm về những gì chúng ta trở thành và nhân loại chịu trách nhiệm về những gì xảy ra trong thế giới bởi vì thế giới tự nhiên là kết quả của lựa chọn của chúng ta. Chủ nghĩa hiện sinh đã được gọi là triết học “Đừng viện cớ.” Chúng ta không thể đổ lỗi cho Thiên Chúa về thế giới tự nhiên hay một số lực lượng quyết định hướng đi của lịch sử. Chúng ta phải nhìn vào trách nhiệm trong chính bản thân chúng ta.

Sartre đã có một ý tưởng nổi trội về chủ nghĩa hiện sinh là “tồn tại có trước bản chất.” Đối với một cá nhân, điều này có nghĩa là sự tồn tại trong thế giới là kinh nghiệm cơ bản của cuộc sống con người, thoát khỏi sự tồn tại này và cách bạn chọn để làm điều đó sẽ đưa bạn đến bản chất của mình - đó là người mà bạn sẽ trở thành. Cần lưu ý rằng, “tồn tại” là toàn bộ tình trạng của bạn trong thế giới; thời gian, nơi bạn sinh ra; tương tác của bạn với những người xung quanh; tất cả cảm xúc, cảm giác, suy nghĩ của bạn. Tất cả những yếu tố này là một phần của sự tồn tại của bạn trong thế giới, chúng ảnh hưởng tới lựa chọn của bạn và cách bạn hành động để định nghĩa chính mình.

Vậy thì khái niệm hiện sinh của cuộc sống này có gì liên quan đặc biệt với cuộc sống? Có hai điều, đối với tôi, quan điểm hiện sinh của thế giới dường như phù hợp chặt chẽ với hoạt động chạy bộ. Một trong số đó chính là hành động chọn lựa chạy ở nơi đầu tiên, chọn chạy để theo đuổi như là một hoạt động trong hằng hà các khả năng mà bạn có thể chọn lựa để tiêu tốn thời gian của mình. Điều thứ hai là tìm thấy bản chất của chạy bộ, cách bạn tham gia trực tiếp và đầy đủ cùng với thế giới xung quanh khi bạn chạy bằng tất cả năng lực của chính mình - đó là thể chất, tinh thần và cảm xúc.

LỰA CHỌN CHẠY BỘ

Trong bài luận của ông mang tên “Cộng hòa yên lặng” năm 1944, Sartre nổi tiếng về khả năng viết về những trải nghiệm của người Pháp trong Thế chiến thứ hai: “Chúng ta [những người Pháp] không bao giờ tự do hơn trong suốt thời kỳ chiếm đóng của Đức.” Chắc chắn chỉ một nhà hiện sinh mới có thể viết một dòng như thế và làm cho nó có nghĩa. Nó liên quan tới điểm nhấn triết học về việc có quyền tự do tuyệt đối để người ta chọn cách sống trong mỗi cuộc đời. Mọi người được bao quanh bởi vô số những nhận thức về những điều nên làm và cách cư xử. Nếu mẹ bạn là luật sư, bạn có thể cảm thấy bị áp lực phải tiếp bước mẹ mình. Nếu cha bạn thực hành nghi lễ Công giáo nghiêm ngặt, bạn có thể thấy phải làm như vậy trong việc thờ phụng Thiên Chúa. Xã hội đặt ra vô số những kỳ vọng về cách bạn nên hành động, nói chuyện, ăn mặc, tương tác với người khác, và cảm nhận về thế giới. Thật dễ dàng để thừa nhận các tiêu chuẩn này, đơn giản chỉ cần tuân theo những kỳ vọng đó. Nhưng những nhà hiện sinh sẽ yêu cầu bạn xem xét từng quyết định và đưa ra lựa chọn phù hợp theo ý chí cá nhân của bạn. Bạn có thực sự vui mừng trước viễn cảnh tuân thủ pháp luật? Sự xung động đối với tôn giáo của bạn có giống với cha bạn không?

CHẠY BỘ NHƯ MỘT TRẢI NGHIỆM HIỆN SINH

Chúng tôi chạy bộ và thoát khỏi thực tại để bước vào một thế giới rộng lớn, tránh xa những phiền nhiễu.

Friedrich Nietzsche mô tả những áp lực để phù hợp với các tiêu chuẩn xã hội của một người giống như một phần của “bầy đàn” và chỉ trích cách nghĩ này như là cách khám phá ra bản chất thật của bạn. Miễn là bạn liên tục cho phép lựa chọn của bạn được quyết định bởi những gì giúp bạn chỉ đơn giản là phù hợp với đám đông và đi cùng với dòng chảy đó thì lựa chọn đó sẽ không có khả năng giúp bạn trở thành chính mình, xác thực là mình. Tính xác thực là một khái niệm khác có liên quan và là trọng tâm trong những ý tưởng của Martin Heidegger về cách người ta nên sống như thế nào. Một cuộc sống đích thực là cuộc sống mà trong đó chúng ta đã “nắm lấy chính mình,” đó là chúng ta chủ động lựa chọn để trở thành người thực sự của chúng ta, sống theo tiềm năng của chúng ta, theo con đường riêng của chúng ta chứ không phải làm theo bầy đàn.

Điều này đưa chúng ta trở lại với những gì Sartre đã nói rằng người Pháp không bao giờ tự do dưới sự cai trị của Đức quốc xã. Đơn giản chỉ là sống từng ngày, phù hợp với tất cả các tiêu chuẩn của xã hội Pháp, và không đặc biệt suy ngẫm về mạng sống của những người đã bị tước đoạt trong thời gian chiếm đóng. Mỗi cá nhân người Pháp đều phải đối mặt với một sự lựa chọn - người ta có thể nói là một sự lựa chọn hiện sinh. Bạn có thể cộng tác; có thể cưỡng lại; hoặc có thể cố gắng lờ đi sự hiện diện của Đức quốc xã. Sự lựa chọn của bạn sẽ trở nên sâu sắc và quan trọng. Không có lựa chọn nào chỉ đơn giản là sống cuộc sống của bạn và không thực sự đối đầu với với bản chất của chính bạn.

Vì thế trong thế giới hiện sinh, chạy bộ là lựa chọn mang đầy ý nghĩa, đặc biệt vì nó đại diện cho sự lựa chọn tự do của bạn, có lẽ không bị ép buộc bởi một số nguyên tắc xã hội hoặc bởi vài hệ thống niềm tin bao quát. Bạn chỉ cần chọn chạy nằm ngoài vài khái niệm mà nó cho rằng bạn sẽ tốt hơn, khỏe mạnh hơn. Nếu bạn chạy đủ nhiều, có lẽ bạn sẽ ngạc nhiên khi thấy mình tốt hơn và khỏe mạnh như thế nào. Bạn có thể nhận thấy, như nhiều vận động viên khác, rằng bạn cảm thấy tràn trề sức sống trong khi chạy và bạn có cảm giác hài lòng sâu sắc về nó. Nhà hiện sinh sẽ lý giải rằng, trong lựa chọn chạy bộ, bạn đã tiến một bước tới hiện thực hóa cái tôi, hướng tới việc trở thành con người thực sự của bạn và nó khá tuyệt vời.

HIỆN HỮU TRONG THẾ GIỚI

Chủ nghĩa hiện sinh được đặt tên từ “sự tồn tại” bởi vì triết học nâng cao hoàn toàn sự tồn tại trong thế giới khỏi tất cả những ảnh hưởng khác đối với việc chúng ta là ai và điều gì mang lại ý nghĩa cho cuộc sống. Nhưng trong cuộc sống đang diễn ra của chúng ta, chúng ta bị cuốn vào vở kịch của công việc, các mối quan hệ, tình hình vật chất, và nhiều điều tương tự mà chúng ta khó mà để ý thấy nhiều thành phần cơ bản của sự hiện hữu ở đây, trong thế giới này. Mọi chuyện sẽ luôn như vậy cho đến khi chúng ta ra ngoài và chạy.

Chạy bộ khiến chúng ta nhận thức sâu sắc về sự tồn tại vật chất của chúng ta. Thực tế, trong khi chạy, chúng ta ngập trong sự tồn tại vật chất. Chúng ta cảm thấy tất cả sự căng lên của cơ thể. Chúng ta đi qua muôn vàn sự biến ảo của màu sắc, âm thanh và mùi vị. Cảm thấy sự ấm áp và mát lạnh của không khí ùa vào mặt; gió mơn trớn trên làn da; mặt đất trồi lên sụp xuống; và sự đa dạng của những cánh đồng, khu rừng, những tòa nhà, công viên được cắt tỉa cẩn thận, hoặc những con đường bụi bặm nơi chúng ta đang chạy. Chúng ta trải qua việc sử dụng cơ thể để đạt được chuyển động liên tục này rất trực tiếp và cách cơ thể chúng ta phản ứng với thử thách.

Hãy nhìn lại khoảng thời gian nghỉ ngơi trong 20 phút hay 1 giờ chạy đường dài trong bài tập hàng ngày của bạn. Nó giống như một sự thay đổi mô hình nghỉ ngơi trong ngày. Bạn thay quần áo, và đột nhiên thấy mình đang ở sâu bên trong một hoạt động thể chất và choáng ngợp với những cảm giác ấn tượng của thế giới xung quanh, về mặt tinh thần, bạn bước ra khỏi bất kỳ vai trò nào bạn thường hoàn thành - có thể là cha, là mẹ, là vợ, là chồng, nhân viên bán hàng chu đáo, người giám sát đầy thiện cảm, hay một chuyên gia toàn năng. Bạn có thể bỏ những chiếc mặt nạ của mình xuống, đặt sang một bên nhân vật bạn đang phóng chiếu, vứt bỏ đi bản ngã của mình. Dù sao thì liệu có bất kỳ thứ gì trong những điều đó mang lại cho bạn hạnh phúc ngoài chạy bộ? Con đường không quan tâm liệu bạn có đáp ứng được doanh số bán hàng của mình hay có đủ sự chăm lo với mẹ vợ của bạn hay không, hoặc bạn có giả vờ là ai đó mà bạn không phải.

Tất cả những “ông bố” hách dịch của bạn có thể yên tĩnh trở lại, để cho bạn có không gian để tồn tại, để là chính mình, được bước vào thế giới mà không bị ngăn trở. Một số nhà hiện sinh giữ quan điểm khá mập mờ về ý thức khởi đầu. Một ví dụ được trích dẫn là những điều đôi khi xảy ra với những người tham dự một buổi hòa nhạc cổ điển. Bạn ăn mặc sang trọng và ngồi trong khán phòng lộng lẫy. Bầu không khí tràn ngập màu sắc, các tình huống giao tiếp và văn hóa. Sau một khoảng dừng đầy căng thẳng và âm thanh lạo xạo gây khó chịu do mic thu âm, các nhạc sĩ nhấc nhạc cụ lên, những hợp âm đầu tiên đầy kịch tính của âm nhạc vang lên từ sân khấu. Hầu như cùng một lúc, bạn nhận thức sâu sắc về quá trình nghe nhạc. Bạn biết phải buông bỏ bản thân, thả hồn vào âm nhạc, nhưng thay vào đó bạn trở nên ngày càng ý thức suy nghĩ nhiều hơn về việc lắng nghe, đánh giá âm nhạc. Chẳng bao lâu bạn hầu như không cảm nhận được âm nhạc bởi bạn bị cuốn vào suy nghĩ siêu việt này về cách bạn nên trải nghiệm âm nhạc hơn là chỉ trải nghiệm nó.

Khi bạn chạy, bạn có một cảm giác mạnh mẽ về sự hiện hữu trong thế giới.

Khi bạn chạy, xu hướng tự nhiên là bạn bị lạc trong “âm nhạc”, đó là thế giới quanh bạn, nơi bạn không phải vật lộn với tâm trí có ý thức của mình. Nhà hiện sinh sẽ nói rằng một khi bạn đơn giản là bị lạc vào thế giới riêng, bạn trải nghiệm cuộc sống rất trực tiếp mà không cần đến bộ lọc hay những ám ảnh thường ngày. Những điều này xảy đến với bạn bất cứ khi nào bạn chạy, dù bạn có chạy một chặng đường dài hay chỉ đi bộ một đoạn ngắn, dù bạn mới bắt đầu chạy hay bạn đã chạy trong nhiều năm. Đó là trải nghiệm phổ biến khi chạy và luôn sẵn sàng chờ bạn khi bạn bước ra khỏi cửa.

Không có gì lạ khi chúng ta cảm thấy một điều gì đó sâu sắc khi chạy. Có một cảm giác rằng chúng ta đang thực sự tham gia vào cuộc sống, cảm thấy được là chính mình, mọi thứ đều thực chất, cảm thấy như chúng ta đang trở thành con người thực sự của chính mình. Chúng ta hoàn thành buổi chạy, cảm thấy cực kỳ hài lòng, thành tích vô cùng tốt. Chúng ta đã ghé thăm một phần của cuộc sống mà hiếm khi ta ghé qua, nơi chúng ta trở thành chính mình, tạo nên một thứ gì đó của chính mình, và hiện thực hóa cuộc sống của chúng ta ngay tại đây và ngay lúc này.

Tiểu thuyết gia người Anh vĩ đại D.H Lawrence được đánh giá là một nhà văn hiện sinh, đặc biệt trong khả năng đặt tầm quan trọng tối cao về cảm xúc lên sự xúc động trong tâm trí và lý trí khi ông giải thích bản chất tự nhiên thiết yếu của con người. Hãy xem xét đoạn trích này trong cuốn tiểu thuyết cuối cùng của ông, Apocalyspse - Khải huyền (1930):

Điều con người khao khát mãnh liệt nhất là được sống trọn vẹn cuộc đời của mình, chứ không phải sự cứu rỗi về “linh hồn.” Con người muốn làm trọn vẹn nhu cầu thể chất của mình trước tiên, và quan trọng nhất, kể từ bây giờ, trong một lần và chỉ một lần, chúng ta sống trong thân xác trần tục và mạnh mẽ. Đối với loài người, kỳ công lớn lao nhất là được sống. Đối với loài người, cũng như đối với hoa, thú vật, chim muông, chiến thắng tối cao là được giàu sức sống nhất, được sống trọn vẹn nhất. Bất kể những ai chưa được sinh ra hay đã chết đi đều không thể biết về vẻ đẹp, sự kỳ diệu của cuộc sống trong xác thịt. Cái chết sẽ lo phần tiếp sau đó. Nhưng sự tuyệt vời ngay lúc này của cuộc sống trong xác thịt là của chúng ta, của riêng chúng ta, chỉ kéo dài trong một khoảng thời gian. Chúng ta hãy khiêu vũ với niềm hoan lạc vì chúng ta được sống và sống trong thân xác này, và là một phần của sự sống, của hiện thân vũ trụ.

“Điều kỳ diệu khi được sống trong thân xác bằng xương thịt” - đó chính xác là những gì mà chạy bộ cho phép bạn trải nghiệm. Chạy bộ làm gián đoạn đời sống trần tục của bạn bằng cách trao cho bạn một cơ hội “khiêu vũ với niềm hoan lạc.”

Chương 12
Trở thành âm nhạc

Tôi chắc chắn đã nghĩ tới Georgia, nhưng không phải là về những thuận lợi. Tại đoạn đường gập ghềnh trong 10 dặm cuối cùng của cuộc đua 100 dặm, Georgia Jewel đã từng bước đánh bại tôi mà không cho tôi bất cứ cơ hội nào để lấy lại phong độ.

Chỉ ba tuần trước, tôi đã tham gia chạy ở một giải đua khốc liệt tại Minnesota, một cuộc đua tầm cỡ và khủng khiếp (đối với tôi), có tên là Superior Fall 100 Mile Trail, nơi tôi đã rơi vào tình trạng như con thú bị thương trước khi băng được về đích trong thời gian lâu kỷ lục. Giờ đây, đúng ba tuần sau đó, tôi đã đứng ở vạch xuất phát tại Georgia, hoàn toàn tin tưởng mình chỉ cần thêm một vài tuần phục hồi trước khi dự tính tham gia một cuộc đua 100 dặm khác. Nhưng tôi có lý do để đến Minnesota và nhiều lý do hợp lý hơn cho việc tham gia đua ở Georgia, vì thế tôi đã bỏ qua sự thật rõ ràng rằng các cuộc đua quá gần nhau và tôi đăng ký cả hai.

Những dặm đầu tiên của cuộc đua Georgia Jewel đi lên một con đường nhựa hướng lên một sườn núi khá dốc, tại đó nó sẽ nối với đoạn đường chạy địa hình Pinhoti. Các bạn vận động viên địa phương của tôi có tinh thần rất cao, họ reo hò và đùa giỡn về thử thách sắp tới, một thử thách siêu nhiên, trong khi tôi ngơ ngác chạy dọc con đường, một nhóm cơ của tôi đã bị tổn thương, rồi đến nhóm cơ khác, cho tới khi tôi khá chắc chắn rằng toàn bộ hệ thống xương đã báo với não của tôi rằng: chạy bộ trong 30 giờ tiếp theo là điều không thể.

Tôi nhìn lên nhóm chạy Cathy Chatty đang dần bỏ xa tôi ở con dốc, và suy nghĩ của tôi là: Được rồi, hôm nay tôi sẽ xem mình có thể bền bỉ đến mức nào.

Tôi đã xoay xở điều chỉnh một tốc độ chậm rãi để giữ cho mình đứng thẳng và di chuyển về phía trước suốt cả ngày, nhưng đôi khi vào lúc trời sẩm tối, đường tiêu hóa của tôi đã mệt mỏi sau một ngày vất vả và bắt đầu nhộn nhạo. Từ thời điểm đó, tôi thấy buồn nôn. Kẹo gừng và đồ uống có gừng không giúp được gì, thậm chí những viên thuốc điện giải thường cứu tôi khỏi những vấn đề về dạ dày cũng vô tác dụng. Tôi không thể trông vào thức ăn rán ở trạm cứu hộ, thậm chí nhấm nháp một chút nước dùng cũng làm tôi thấp thỏm không yên. Khi màn đêm kéo xuống, dạ dày của tôi rỗng không và không đủ năng lượng để giúp tôi không bị căng thẳng trong thời gian dài, và nguồn dinh dưỡng đó cũng đã bị cắt mất.

Chờ đợi tại điểm xuất phát ở cuộc đua Georgia Jewel.

KHÔNG CÓ CÀ PHÊ CHO BẠN ĐÂU

Thời gian trôi qua, tôi đã đến được trạm cứu trợ cuối cùng, chỉ còn 10 dặm phải chạy nữa vào buổi sáng của ngày đua thứ hai, tôi đã không thể bổ sung năng lượng dự trữ suốt nhiều giờ, thực sự mà nói là gần như cả đêm. Nhưng tin tốt là cuối cùng tôi đã đến được một trạm cứu trợ, và tôi sẵn sàng gắng ăn một lần nữa, biết đâu có thể quay trở lại cuộc chiến. Ở tình huống tương tự trong một cuộc đua khác, tôi đã ngấu nghiến ba lát bánh pizza, hút cạn một lon coke, ngốn chúng như vũ bão, vì vậy tôi biết sẽ luôn có hy vọng. Cũng có thể trạm cứu trợ này sẽ có cà phê mới pha. Tôi đang lảo đảo vì kiệt sức trên đường chạy, dù đã ăn một viên caffeine, nhưng nó chẳng giúp được gì. Cà phê sẽ làm tôi khá hơn.

Vì vậy đây là những gì tôi hình dung khi tới gần trạm cứu trợ. Tôi sẽ ngồi thoải mái trong một chiếc ghế trại, từ từ nghỉ ngơi. Sẽ có thức ăn ngon, cơn buồn nôn sẽ qua đi, vì thế cuối cùng thì tôi cũng bổ sung được lượng calo cần thiết. Một cốc cà phê nóng hổi dành cho người sành ăn sẽ được đem đến cho tôi bởi vì tay quản lý của quán Starbuck gần đó quyết định sẽ mời các vận động viên chạy siêu cự ly một ly cà phê kiểu Ý có tạo hình trên váng sữa. Tôi đắm mình tận hưởng như đang ở mái hiên nhà mình, ăn một bữa sáng ngon lành, sau đó tôi sẽ giải quyết 10 dặm cuối cùng trong trạng thái hồi phục hoàn toàn. Đời lại vui trở lại. Chúa sẽ ở trên thiên đường của ngài, và mọi thứ trên đời lại tốt đẹp như cũ.

Tôi lê bước vào trạm cứu trợ, rút gói hydrat hóa của mình ra, thả nó xuống đất, và gục xuống chiếc ghế trong lều. Tôi tình cờ nhìn thấy một chiếc suv màu đen phủ đầy bụi vừa kéo ra khỏi khu vực đậu xe bên cạnh trạm cứu trợ. Người tài xế thò tay ra khỏi cửa kính vẫy tay chào tạm biệt.

“Tôi có thể giúp gì cho anh được?” Tình nguyện viên duy nhất tại trạm cứu trợ hỏi tôi. Chỉ có cậu ta và tôi ở đây. Tất cả những vận động viên khác đã phân tán khắp đoạn đường đua đến nỗi tôi không hề nhìn thấy bất kỳ ai khác trong suốt nhiều giờ.

“Tôi chỉ ước mình có một ly cà phê.” Tôi trả lời.

Anh chàng cười phá lên. “Anh biết gì không? Anh pha trò hay thật đấy. Chúng tôi có hai bếp bật suốt đêm, nhưng cậu giúp việc khác ở đây rời đi rồi, cậu ta đã mang theo một bếp. Chúng tôi đã thảo luận xem nên giữ lại xúp hay cà phê, cuối cùng chúng tôi quyết định rằng vận động viên cần xúp hơn, vì vậy đó là những gì tôi có, còn cậu kia đã mang hết cà phê theo.”

Đầu tôi gục xuống. “Được rồi, tôi sẽ thử món súp. Có lẽ nửa cốc thôi.” Nhưng ngay cả khi tôi nói như vậy, tôi có thể nghe thấy dạ dày cảnh báo: Chờ đi, anh bạn!

Cậu ta đưa cho tôi món súp. Giống hệt thứ nước được đóng gói sẵn mà tôi đã nôn ra suốt cả đêm. Nếu bụng dạ tốt thì không sao, nước dùng có vị gà với một ít mì ở phía dưới. Tôi đã ăn hàng tấn thứ này trong các cuộc đua khác mà không hề gì. Nhưng hôm nay, với cái dạ dày mong manh của mình, chỉ vài cơn co thắt nhẹ cũng đủ khiến tôi giật mình. Tôi ngồi xuống, xoay về hướng túi ngủ của mình. Tôi đã dự trữ sẵn gói hydrat hóa cho phần còn lại của cuộc đua, bao gồm năm dặm tới trạm cứu trợ tự phục vụ cuối cùng và năm dặm về đích.

“Tốt nhất là hãy uống nhiều nước,” cậu tình nguyện viên nói. “Tôi đã nghe nói không còn thứ gì ở trạm tự phục vụ. Tuy nhiên, có lẽ họ sẽ cung cấp mọi thứ trở lại trước khi anh tới đó.”

Giờ lại có mối bận tâm khác. Từ buổi sáng sớm, không khí đã hơi mát mẻ, nhưng bây giờ nóng lên nhanh chóng vì bầu trời thì trong vắt và nắng phương nam chiếu xuống như thiêu như đốt. Với tốc độ di chuyển thế này thì tôi sẽ phải mất nhiều giờ mới về được đích, có lẽ là nhiều hơn 5 giờ, vì vậy ngay cả khi có một gói hydrat hóa, tôi cũng có thể mất tất cả lượng nước dự trữ của mình nếu như trạm cứu trợ khác không còn chút nước nào. Thêm vào đó, việc uống no nước lại là một gánh nặng vào thời điểm này. Tôi không thích thú gì việc kéo theo trọng lượng thừa, nhưng tôi không được lựa chọn.

Đường mòn Pinhoti dường như vô tận, uốn lượn qua rừng ở Georgia.

Tôi cố gắng thư giãn, nhưng không có tác dụng. Tôi đã có quá nhiều chỗ đau đang âm ỉ trong người. Tôi đã thử chợp mắt 10 phút - chắc chắn tôi rất buồn ngủ - nhưng tôi không thấy thoải mái trên chiếc ghế. Không có cà phê mà nhâm nhi, và tôi cũng không thể trông vào món súp. Tôi nằm xuống túi ngủ, vậy mà âm thanh âm u trong đầu tôi vẫn vang vọng gọi tôi đứng dậy và tiếp tục.

Tôi đeo gói hydrat hóa nặng nề lên người, cảm ơn cậu tình nguyện viên, khập khiễng đi ra cùng với miếng bơ đậu phộng cũ kẹp với bánh mì phết mứt mà ngay lập tức làm tôi nôn thốc nôn tháo. Một vết thương cũ làm dấy lên cơn buồn nôn trước khi tôi kịp nuốt, điều này thật tệ. Lần sau tôi sẽ thử các thanh gel năng lượng. Mười dặm cuối cùng sẽ được thực hiện cùng cái bụng trống rỗng.

***

Tốc độ chậm của tôi khiến những đoạn đường bằng phẳng của con đường địa hình dường như dài vô tận. Thỉnh thoảng con đường sẽ dẫn xuống một đoạn dốc đầy những khối đá nguy hiểm rình rập, những điểm tiếp đất đầy bất trắc dẫn thẳng vào rừng sâu. Trời vẫn oi bức và ngày càng trở nên nóng nực hơn, độ ẩm cao khiến tôi liên tục cảm thấy nhớp nháp bởi lớp bụi bám trên da. Tôi đã làm việc kiên nhẫn, nhận ra rằng vào thời điểm này của cuộc đua, thời gian dường như trôi qua rất chậm, nhưng tôi không thể làm gì được ngoài việc tìm kiếm phía trước, ở mọi khoảng rộng của con đường xuyên qua khu rừng để mong thấy dấu hiệu một bình nước được đặt trên chiếc bàn ở trạm cứu trợ tự phục vụ. Và đương nhiên, đôi mắt tôi đầy ảo ảnh về những chiếc bàn và bình nước ở khắp mọi nơi.

Cuối cùng, tôi đành cam chịu sự đau khổ mà tôi đang cảm thấy. Trạm cứu trợ sẽ không bao giờ xuất hiện. Tôi đã mãi mãi bị mắc kẹt trong khu rừng nóng nực này. Tất cả hy vọng của tôi đều đã chết, chẳng còn gì để làm ngoại trừ lê bước tiếp. Một giờ sau, tôi thấy một không gian rộng không có cây cối ở đáy thung lũng, nơi có một vài con đường mòn giao nhau. Đó là một khu cắm trại, ở đó có một cái bàn và một bình nước được đặt ở ngoài rìa, vài cái hộp rỗng đặt rải rác quanh bàn. Cho dù ai đã mang bình nước ngọt đến đó, hoặc đơn giản là thông báo sai, tôi không biết hoặc không quan tâm. Cuối cùng thì đây chính là cột mốc nửa đường của chặng đua và bây giờ điểm dừng tiếp theo sẽ là vạch đích. Tôi lấy gói hydrat hóa của mình ra, tự xem xét thấy mình có thể uống thêm một chút nước so với lượng nước mang theo và thêm một chút từ cái vòi nhựa của mình.

Rồi tôi quay về nhà. Cuộc đua đó là một lần vượt một quãng đường và quay trở lại, vì vậy tôi sẽ quay trở lại con đường mà tôi đã chạy qua trước đây, nhưng đó là hơn một ngày trước đây, và tất cả các phần của cuộc đua này chúng tôi đã hoàn thành trong bóng đêm trước bình minh. Những gì tôi nhớ là sau khi leo lên từ lúc bắt đầu chạy, chúng tôi đã vượt qua một sườn núi, sau đó tôi cho rằng mình phải đi xuống một khu rừng.

Tôi nhớ đã vượt qua nhiều dặm cây rừng và thất vọng khi bắt gặp một cánh rừng lạ. Có nhiều tảng đá nhô lên ở khắp nơi, đôi khi là những chỏm đá dài, và con đường mòn có tới hàng triệu chỗ uốn lượn quanh co. Cuộc chạy bộ trở nên vô cùng khó khăn. Chẳng có cách nào để trở lại nhịp chạy thông thường, và mối nguy hiểm của chuyến đi luôn ở đó. Thực tế, một vài người đã đi xuống quanh tôi. Tôi không thể nhìn thấy một cơ may nào. Tôi đã đánh giá sai khoảng thời gian cần bắt đầu bật đèn pin, vì thế tôi đã chọn một thứ nhẹ nhàng hơn dù nó đã gần hết pin nên chỉ cho ra một chút ánh sáng, và nó gần như tắt ngấm khi trời vẫn còn tối. Tôi không còn phải dò theo những vận động viên khác và cõng đồ đạc trên vai khi chạy ngoài vùng ánh sáng của họ. Vì vậy nếu tôi không cố gắng để tiến bước và chấp nhận kết thúc cuộc đời mình trên một mỏm đá lởm chởm, tôi sẽ không bao giờ thực sự có được cảm giác sâu sắc về địa hình.

Dù sao, từ trạm cứu trợ tự phục vụ, có vẻ như tôi phải vượt qua nhiều đoạn leo trèo để thoát khỏi khu vực tháp trong rừng nơi trạm cứu trợ tọa lạc, sau đó tôi sẽ rơi xuống khu rừng kỳ lạ, ở đó tôi phải vượt qua vài dặm đường xấu rồi đến được đoạn đường nhựa đổ dốc cuối cùng dẫn về đích.

Tôi hết đi xuống rồi lên, khom mình vượt qua một cánh rừng bằng phẳng, sau đó lại lên, tới đoạn bằng phẳng, rồi lên tiếp. Cứ mỗi giờ trôi qua thì không khí nóng càng trở nên ngột ngạt. Sự oi bức ngày càng tồi tệ. Da của tôi hằn thành từng lớp sần sùi. Tôi có thể cảm thấy hơi nóng tỏa ra từ vết cháy nắng do tiếp xúc với ánh nắng mặt trời ngày hôm trước. Tôi nên thoa lại kem chống nắng ở trạm cứu trợ nhưng tôi đã quá tự tin nên đã bỏ qua. Tôi mệt mỏi chứ không chỉ buồn ngủ. Tôi gần như không thể mở được mắt, cơn đuối sức xô đẩy tôi như những cơn sóng đại dương, liên tục đẩy tôi ra xa khỏi bờ hết lần này đến lần khác. Toàn bộ cơ thể tôi yếu ớt vì thiếu năng lượng, nhưng không đời nào tôi lại ăn thanh gel năng lượng. Chỉ cần nghĩ về nó cũng đủ làm tôi muốn nôn mửa.

Bây giờ tôi đang đều đặn leo lên những đoạn dốc ngoằn ngoèo giữa những tảng đá nhô ra. Tôi ngẩng đầu lên và nhìn thấy một sườn núi đầy cây cối trải xa đến mức nó biến mất trên đường chân trời. Đây là thỏa thuận, tôi tự nhủ, hãy đứng dậy trên chóp núi này, sau đó tôi sẽ băng xuống khu rừng đá đó. Đó là một chặng đường dài xuyên qua khu rừng, nhưng cuối đoạn đường đó sẽ là con đường dốc ngu ngốc dẫn tới vạch đích..

Tôi cúi đầu xuống và trèo lên, đầu gối sẵn sàng giữ người cong lại và thẳng lên để nâng trọng lượng của tôi nghiêng lên. Cứ liên tục như vậy. Mỗi lần tôi liếc lên, tôi chắc chắn rằng mình đã leo đủ cao để lên đến đỉnh núi và bắt đầu tiến vào rừng, và rồi trái tim tôi lại chùng xuống khi nghĩ về đoạn đường rừng mà tôi phải đi. Hành trình này sẽ không kết thúc cho đến khi tôi vượt qua được đỉnh núi nhọc nhằn này và sang được khu rừng.

Tôi đã lên tới đỉnh núi, giờ đây tôi cảm thấy mình đã gần hơn với mặt trời. Cây cối thưa thớt dần, hầu hết lớp vỏ cây đã biến mất. Mặt trời đang nóng rực sau lưng tôi. Cơn đau lan xuống chân. Đó là những cơn đau dữ dội tại các vết phồng rộp bị vỡ ra lẫn cơn đau toàn thân. Tôi đến một nơi chỉ có toàn là đá, con đường như một cầu thang xoắn bằng đá. Tôi đã phải dùng tay để lách mình qua những bề mặt cứng rắn không khoan nhượng của đá. Sau cố gắng đó, tôi thấy một dòng mồ hôi túa ra từ trán mình giống như tôi vừa bước vào phòng tắm hơi.

CUỐI ĐOẠN ĐƯỜNG

Tôi lách qua hai tảng đá lớn mà tưởng như vừa vượt qua những cánh cổng địa ngục, tôi ngẩng đầu lên. Tôi nghĩ có lẽ đây có thể là đỉnh của sườn núi, nhưng phía trước mặt tôi vẫn là đoạn đường mòn hướng lên trên, nghiêng hơn và nhiều đá hơn. Tôi đứng thẳng dậy, bỗng nhiên tôi cảm thấy rùng mình khắp toàn thân. Tôi gần như đã ngất đi chỉ vì đứng thẳng dậy. Tôi thấy chóng mặt và mê sảng. Tôi bước hai bước, dựa vào một bụi cây và bắt đầu nôn khan. Như thể cơ thể tôi đã hoàn toàn bị cạn kiệt năng lượng và khao khát giấc ngủ, đang gắng vận hết chút lực tàn còn lại.

Cơn nôn khan đã hết, tôi bước thêm một hai bước trước khi cố gắng nôn ra nhưng chẳng có gì thoát ra khỏi miệng trừ một ít dãi. Toàn bộ cơ thể tôi co thắt mà không thể làm chủ được. Giống như một lực ma quỷ đang nắm lấy tôi mà lắc liên tục. Tôi cúi xuống, đặt hai tay lên đầu gối, người run rẩy, cố gắng trấn an tất cả.

Cuối cùng mọi chuyện cũng chấm dứt. Tôi đứng thẳng dậy, lau miệng bằng mu bàn tay. Tôi đứng trên đường mòn, dò dẫm ống dẫn nước uống được kẹp vào mép áo gi lê. Tôi hút một hơi dài, đảo luồng nước ấm quanh miệng rồi nhổ nó ra. Tôi hút một hơi khác, nhưng lần này khi tôi nhổ nó ra, từ trong sâu thẳm của nỗi tuyệt vọng mà tôi đang cảm thấy, có vẻ như nhổ nước ra cũng là một hành động thách thức. Thể chất tôi đã cạn kiệt, nhưng tôi cảm thấy có động lực mạnh mẽ để tiếp tục. Cơ thể tôi dường như đã bỏ cuộc, nhưng ý chí tôi vẫn hoàn toàn nguyên vẹn.

Thật bất ngờ, một niềm vui dào dạt và sâu sắc tràn qua tôi. Đột nhiên tôi có cảm nhận rất trong trẻo và rõ ràng về cuộc sống, cảm thấy mình đã hoàn toàn đắm chìm trong khoảnh khắc hiện tại, cảm giác đúng lúc này được là con người thật của mình. Tôi đã hoàn toàn kết nối được với cơ thể mình, khả năng của nó, những hạn chế, sự đau nhức và các yêu cầu của nó. Chưa bao giờ tôi cảm thấy làn da của mình lại sống động như vậy. Đối với người khác, những cảm xúc của tôi đầy tính bản năng và hiển nhiên - tôi cảm thấy nỗi tuyệt vọng kinh khủng, nhưng cũng là quyết tâm tuyệt vời để giữ tôi tiếp tục. Niềm đam mê chạy bộ của tôi đã được thể hiện đầy đủ. Vào cùng lúc đó, tôi đã nhận thức được thế giới xung quanh mình - những cây thông, cây sồi, cây du, cây sơn thù du, tiếng đập cánh vù vù của những con ruồi, sức nóng của không khí, những vảy địa y phủ trên đá nhô ra khỏi đất đỏ của sườn núi. Tôi cảm thấy mình đã kết nối với mọi thứ xung quanh, giống như tôi đã nhìn thấy tất cả dưới kính hiển vi, nghe thấy tất cả qua loa chất lượng cao. Nỗi khó nhọc mà tôi đã trải qua đã được hoàn toàn lấp đầy bằng những điều này và tuyệt đối đắm chìm trong đó.

TRỞ THÀNH ÂM NHẠC

Nhắc lại ở chương trước, vấn đề thực sự của nghe nhạc tại một buổi hòa nhạc là sự sao nhãng trong ý thức của bạn. Vâng, ở đây, tôi đã không có ý thức, hoặc ít nhất là không tự ý thức. Tôi không lạc mình vào âm nhạc; tôi đã trở thành âm nhạc. Cơ thể tôi là tất cả các nhạc cụ trong dàn nhạc, và các nhạc sĩ vĩ đại đang chơi trực tiếp trên người tôi. Tôi là tiếng violin run rẩy và nức nở, tôi là cột không khí rung lên trong những chiếc kèn clarinet, kèn oboe, và sáo. Tôi là những thanh gõ đang đập vào những sợi dây thép trong cây đàn piano. Tôi là cái trống, tiếng chuông ngân, là tiếng rung vút cao ở đoạn cao trào. Và không có một suy nghĩ lang thang nào về sự tự ý thức cả, không có tiếng vọng siêu hình nào trong đầu tôi để nói cho tôi biết tôi phải làm gì hay cảm nhận như thế nào. Tôi là âm nhạc thuần khiết, là sự chạy bộ thuần khiết trên đường mòn, thuần khiết ở ngay đó, trong niềm đam mê thuần khiết.

Bất kỳ trải nghiệm chạy bộ nào cũng có khả năng giúp bạn liên lạc với cơ thể mình, giúp bạn vượt qua thế giới hàng ngày, cho bạn một hương vị thuần khiết về niềm vui được sống, nhưng vào ngày này, tôi đã tận tâm theo đuổi tình yêu chạy bộ của mình trên những con đường mòn bụi bặm, và vượt qua khỏi lý trí mà sự rung động của cuộc sống trở nên ngập tràn trong tôi. Tôi sẽ không bao giờ đổi khoảnh khắc đó lấy bất cứ thứ gì, dù tôi có đang trong tình trạng khủng khiếp như thế nào. Friedrich Nietzsche, một trong những nhà tư tưởng hiện sinh chủ chốt, bác bỏ quan điểm cho rằng lý trí là một hình thức tư duy thuần khiết và cao cấp hơn trong khi cảm xúc chỉ là phản ứng đầy nhục cảm nằm ở tầng thấp hơn trong thế giới. Ông tin rằng cảm xúc và niềm đam mê mạnh mẽ chứa đựng hình thức ý chí của riêng chúng, có những thấu hiểu riêng, có cách hiểu và giao tiếp riêng đối với thế giới. Ông tin rằng niềm đam mê thể hiện năng lượng mà nó là trung tâm để theo đuổi cuộc sống của mỗi người. Tất nhiên, niềm đam mê có thể là nền tảng và tiêu cực, chẳng hạn như oán giận hay ghen tuông, nhưng niềm đam mê lớn lao như tình yêu, lòng yêu công việc hay yêu cuộc sống, theo Nietzsche, là những điều làm nên giá trị cho cuộc sống.

Sau khi đứng đó một lúc, tôi bắt đầu đi xuống đường mòn. Tình trạng của tôi đã tốt hơn. Tôi vẫn còn kiệt sức, cũng như cạn kiệt năng lượng, nhưng lại cảm thấy làn sóng hân hoan và hoàn toàn sống động, những vấn đề bây giờ chỉ là cảm giác, một phần quá trình mà tôi đã trải qua. Chúng vẫn còn khó chịu nhưng không quan trọng so với việc tôi cảm thấy mình đang phấn khích như thế nào. Không xa nơi tôi đã dừng lại, vùng đất mở rộng và trở nên bằng phẳng. Lúc này, ở giữa các hàng cây có những mảng cỏ. Tôi đã mong đợi được lao xuống biết chừng nào suốt chặng đường dài đầy đá núi khi tôi nhìn thấy một anh chàng đang dắt một con chó nhỏ đi dạo về phía tôi. Anh ấy hỏi tôi có nhìn thấy một vận động viên có mái tóc đen không. “Tôi hoàn toàn đơn độc kể từ trạm cứu hộ cuối cùng,” tôi trả lời. Anh ấy cảm ơn tôi rồi tiếp tục đi.

Tôi ngạc nhiên về việc anh chàng đó đang đi bộ về phía sau để tìm người bạn của mình và đã đi xuyên qua khu rừng đá cùng với một con chó nhỏ. Chắc hẳn anh ta phải đi bộ hàng giờ. Khoảng chừng nửa phút sau, tôi chạy ra con đường dốc rộng đầy cỏ xanh, uốn cong rồi nhập vào một con đường nhựa màu đen.

Tôi đã choáng váng. Nó phải là con đường dẫn xuống vạch đích. Không có con đường nào khác trông giống như vậy trong cuộc đua. Đã có chuyện gì xảy ra trong quãng đường chạy của tôi trong rừng đá?

Sau khi nghĩ một chút, tôi bật cười nhẹ nhõm. Chưa bao giờ có một khu rừng đá cả. Trong bóng tối ngày hôm trước, khi đi xuống sườn núi dẫn tới trạm cứu hộ tự phục vụ, tôi đã đi nhầm vào rừng. Tất cả những gì tôi đã nhận thức được trong bóng tối là chúng tôi đi ngang qua cây cối với bàn chân đầy đau đớn vì đoạn đường đầy đá. Tôi không thể thấy rằng chúng tôi đã đi lên một sườn núi. Vì vậy, khi leo lên sườn núi, tôi đã nghĩ đó là “rừng đá” mà không hề biết đến điều đó. Bây giờ tôi chỉ còn một dặm phải vượt qua, đoạn đường hoàn toàn dốc, và tất cả thấm nhuần với các đặc tính hồi phục huyền diệu trong một dặm cuối cùng của cuộc đua. Chân của tôi đột nhiên đau ít hơn; tôi cảm thấy hưng phấn hơn; và bây giờ trong sải chân của tôi đã có một chút khí lực. Tôi đã đạt đến dặm cuối cùng.

Vì vậy, đây là những điều tôi muốn nói, rằng bản thân bạn nên chạy hết sức cho đến khi thở dốc và sau đó bạn sẽ tìm thấy sự giác ngộ? Không, tôi đang nói rằng chạy bộ sẽ cho bạn một cơ hội. Đó là một phần trong cuộc sống của bạn, nếu bạn chọn nó, bạn có thể theo đuổi đam mê, với một cam kết đầy nhiệt huyết. Georg Wilhelm Friedrich Hegel, tiền thân của Nietzsche, đã viết trong Những bài giảng của ông về Triết học Lịch sử: “Không có gì tuyệt vời trên thế giới từng được thực hiện mà không có niềm đam mê.” Chủ nghĩa hiện sinh nâng cao niềm đam mê bằng cách nhấn mạnh vai trò chính yếu trong nhiệm vụ sống của mỗi người là sống một cách trọn vẹn. Chạy bộ là một lĩnh vực mà chúng ta có thể theo đuổi như một đam mê. Thông qua đam mê chạy bộ, hoặc đam mê với bất kỳ điều gì khác, theo các nhà hiện sinh, nó sẽ trở thành khả năng tự nhận thức và tự thực hiện.

Heidegger đưa ra quan điểm rằng kinh nghiệm căn bản của chúng ta trong thế giới là không hiểu hết về vạn vật nhưng vẫn thực hiện được mọi việc. Ví dụ, nếu bạn xây dựng một chuồng chim, bạn không hề biết về búa, các tấm ván, đinh ốc; bạn sử dụng những thứ đó để bắt đầu vào việc xây một chiếc chuồng chim, và tham gia vào một nhiệm vụ là một trải nghiệm thực tế, cơ bản của cuộc sống trong thế giới này, chứ không phải kiến thức trừu tượng về đinh ốc. Chạy bộ là tham gia vào một nhiệm vụ, do đó, đó là một kinh nghiệm cơ bản trong cuộc sống. Như Heidegger nói, chạy bộ cho chúng ta cơ hội để giữ lấy chính mình, và trong lúc chúng ta chạy, đó là tính chân thực. Có lẽ điều đó giải thích cảm giác hài lòng mà người ta có sau khi chạy hoặc cảm xúc thường xuyên khi ai đó chạy hết 100 dặm giống như họ đã sống toàn bộ một cuộc đời ngoài đó. Trong lúc chúng ta chạy, không giống như trong phần lớn thời gian nghỉ ngơi mà chúng ta sử dụng trong cuộc đời, chúng ta cảm thấy kết nối với bản thân đích thực của chúng ta.

Các nhà hiện sinh tin rằng lý tưởng cao nhất của con người là chấp nhận cuộc sống như cuộc sống của bạn trong thế giới, để thể hiện tài năng và đức hạnh của bạn một cách nồng nhiệt. Chúng ta dành rất nhiều thời gian để chạy đua kiếm tiền trong suốt cuộc đời. Chạy bộ cho chúng ta một cơ hội để bước ra khỏi cuộc đua đó, để hoàn toàn hiện diện trong khoảnh khắc đó, để đánh giá cao cuộc sống và để đam mê theo đuổi xác định chúng ta thực sự là ai.

Chương 13
Tình bạn trên đường chạy

Ông của tôi đã điều hành một cửa hàng kim khí nhỏ ở thị trấn Kansas trong những năm 1930, 40, và 50 - những thập niên có phần quan trọng của thế kỷ trước. Thời kì này thường khó khăn, các nông dân phải mua chịu hàng hóa và thiết bị, một trong những nhiệm vụ của ông tôi là lái xe qua những cánh đồng, trèo lên máy kéo của nông dân và nhắc họ về những khoản nợ quá hạn.

Một lần, một người nông dân lớn tuổi qua đời, lúc đó ông tôi là một trong những người khiêng quan tài. Khi ông cúi xuống để hạ chiếc quan tài xuống lòng đất, một cây bút tuột khỏi túi của ông và rơi xuống mồ.

Sau buổi lễ, một vài người khiêng quan tài khác cười toe toét, một người trong bọn họ nói: “Có vẻ như anh bạn đã làm mất bút rồi, Clarence.”

Ông của tôi đáp lại: “Ồ, không sao cả. Ông ấy nợ tôi tiền. Ông ấy có thể viết cho tôi một tấm séc.”

Suốt quãng thời gian tôi lớn lên, ông của tôi có một câu trích dẫn nhỏ đóng khung treo trên tường phía trên bàn làm việc. Nó thực ra là một bản in trên đá art deco của Buzza Motto năm 1925, trích dẫn từ J.P McEvoy, một nhà văn và họa sĩ vẽ tranh biếm họa cho bộ truyện tranh Dixie Dugan đăng dài kì trên các tờ báo từ 1929 đến 1966. McEvoy là người khởi xướng cụm từ “nhảy cóc”. Và chính anh ta, chứ không phải Mark Twain - người vẫn hay trào phúng, đứng sau lý luận dí dỏm này: “Bất cứ khi nào hứng thú tập thể dục kéo đến, tôi liền nằm xuống cho tới khi nó qua đi.” Rõ ràng McEvoy yêu mến những lời bình dí dỏm, giống như ông của tôi vậy.

Do đó, trong số tất cả những điều có thể xảy ra trong vũ trụ mà ông tôi có thể treo trên bàn làm việc của mình, những gì ông có là “tình cảm” của McEvoy: “Bạn bè không phải là người sẵn sàng giả bộ, một người bạn là người biết rõ sai lầm của chúng ta và không thèm bận tâm!”

LOẠI BỎ NHỮNG RÀO CẢN

Tôi đề cập đến nó bởi vì nó nhắc nhở tôi rất nhiều về bản chất đặc biệt của tình bạn giữa các vận động viên. Phát triển tình bạn thân thiết dường như là hệ quả tự nhiên của việc đồng hành trên đường chạy. Các bạn đã chia sẻ niềm đam mê chạy bộ còn trước cả khi bạn bắt đầu, sau đó bạn bắt đầu xây dựng tòa nhà chung chứa những trải nghiệm chia sẻ cùng nhau. Cùng chịu đựng cái nóng với nhau. Các bạn lao động cùng nhau trên những đoạn có kỹ thuật khó của đường mòn, và sau đó các bạn song hành trên nhiều dặm đường dốc. Các bạn cùng lạc đường, cùng đua với nhau, các bạn cùng nghỉ và hoàn thành bài tập luyện mà các bạn nghĩ nó sẽ không bao giờ kết thúc. Mọi trao đổi giữa các bạn như một bản tốc ký. “Hôm nay đường mòn hay Frog Pond?” “Gặp nhau ở đoạn rẽ và quay lại.” “Hôm nay ở Đỉnh Jack, nhưng bỏ qua vòng lặp.”

Vì các bạn đang ở trong tư duy chạy bộ - tức là về thể chất và tinh thần bị loại khỏi những lo lắng và căng thẳng hàng ngày của các bạn và ít phải ngồi lì tại nơi làm việc và diễn một vai khác - các bạn cởi mở hơn với cảm xúc và quan điểm của nhau. Cuộc nói chuyện ít bị rào cản và tự do hơn. Hơn nữa, các bạn tránh xa tất cả những phiền nhiễu mà lúc thông thường sẽ khiến bạn khó giao tiếp với nhau. Không có chương trình truyền hình, không điện thoại di động, và không có trẻ con la hét.

Khi tất cả các rào cản đó bị dỡ bỏ, tự nhiên người ta sẽ mở lòng với nhau. Các bạn bắt đầu nói về những vấn đề của các bạn, những câu từ và những cảm xúc sâu sắc trong bạn cứ thế tuôn ra. Trong khu rừng với một tâm trí cởi mở, bạn đồng hành cho bạn biết các vấn đề của cô ấy, sự đồng cảm của các bạn rõ ràng, sâu sắc và chân thực. Các bạn thảo luận về những hy vọng và ước mơ chân thành nhất của mình. Không có gì đáng ngạc nhiên khi các bạn đồng hành đang có xu hướng “tiếp nhận” lẫn nhau và thậm chí nói nốt hộ nhau câu đang bỏ lửng. Để đánh giá liệu pháp có hữu ích hay không, chỉ cần cho bạn một cơ hội nói hết các vấn đề của bạn với một người nghe đồng cảm, thổ lộ tất cả đối với bạn chạy của mình, việc đó sẽ mang lại lợi ích thiết thực. Các vận động viên trở thành các nhà trị liệu, người thân, bạn thân và huấn luyện viên của nhau. Thực tế, không biết đã bao nhiêu lần tôi nghe một nhân vật nói về một số vấn đề đậm chất cá nhân, và sau đó người đó nói: “Cậu biết đấy, tôi chưa bao giờ kể cho bất cứ ai khác về điều đó trong suốt cuộc đời mình.”

***

Vì vậy, bây giờ chúng ta quay lại với câu trích dẫn. Các vận động viên không bao giờ được giữ cùng một tư thế với nhau hoặc để mọi thứ hời hợt. Các bạn phải thực sự hiểu nhau, bao gồm cả những lỗi lầm và những nhược điểm của nhau. Nhưng tình bạn chạy bộ cũng có chất hào hiệp. Bạn hiểu được rõ hơn về đối tác chạy bộ của mình. Bạn tha thứ cho những thiếu sót. Bạn không nói “khốn kiếp” về những thiếu sót bởi vì bạn đánh giá cao sự phức tạp ở người bạn đang chạy cùng, và bạn hiểu rõ tất cả chúng ta đều đang đấu tranh trong cuộc sống này và không có ai hoàn hảo cả.

Cùng nhau vượt qua những đoạn đèo dốc khó khăn tạo nên một tình bạn khăng khít.

Đây là một thế giới khác để bạn suy nghĩ và khám phá trong khi bạn ra ngoài chạy bộ. Có thể bạn sẽ không trở thành một chuyên gia về chánh niệm, hoặc đưa bản thân tới gần cõi Niết bàn, hay đột nhiên trở thành một nhà hiện sinh hiểu về bản chất của con người, nhưng rất có thể trong bạn hình thành một số tình bạn tuyệt vời, bạn sẽ muốn dừng lại và trầm tư xem ý nghĩa của những điều đó là gì. Đó là một cơ hội để bạn vượt ra khỏi suy nghĩ tự ý thức của mình và bước vào những thế giới khác.

Khi bạn tương tác với bạn bè của mình một cách sâu sắc trên đường chạy, bạn sẽ có được những quan điểm mới về cuộc sống, nhận thức của chính chúng ta về thế giới luôn được lọc qua những định kiến và mối quan tâm vị kỷ của riêng chúng ta. Từ bạn bè của mình, bạn sẽ nghe được nhiều điều, những ý tưởng sẽ không bị méo mó thông qua lăng kính thế giới quan của riêng bạn. Khi bạn học được cách đồng cảm hơn với hoàn cảnh của người khác, ý thức về bản thân dường như sẽ mờ đi một chút khi đặt nền tảng chung nếu bạn ý thức hơn về cái tôi của người khác. Một Phật tử sẽ nói rằng bạn đang dần hiểu ra rằng: Không hề có sự phân biệt giữa bạn và những người khác, hoặc giữa bạn và mọi thứ khác trong thế giới này.

NHỮNG ƯU ĐIỂM THỰC TIỄN CỦA CHẠY BỘ CÙNG NHAU

Cũng như một vấn đề thực tiễn, có một bạn tập cùng là lợi thế rất lớn. Đối với tất cả những điều tuyệt vời có được từ việc chạy bộ, vẫn khá khó khăn để đưa ra quyết định mỗi lần tới giờ chạy, làm sao để thay đồ thể thao và ra khỏi cửa. Một khi bạn đang chạy, mọi thứ có xu hướng ổn thỏa, nhưng luôn có quán tính cần phải vượt qua để nhấc mông của bạn lên và bắt đầu chạy. Trong trường hợp thực tế của tôi, cách tiếp cận tốt nhất cho thói quen chạy của tôi là sử dụng khái niệm này: Đừng nghĩ về nó. Thay vì đá ý tưởng chạy quanh đâu đó ra khỏi đầu, và do đó đưa ra ý tưởng không phải chạy trong lúc rạng sáng, tôi chỉ đơn giản ném đi thứ đang phong tỏa tinh thần mình. Đừng nghĩ về nó. Khi bạn có một người bạn tập cùng, toàn bộ ý tưởng bỏ chạy sẽ bị loại. Bạn phải chạy. Người bạn đó đang trông cậy vào bạn. Đặc biệt là khi bạn bắt đầu một chương trình tập huấn dài hơi, khó khăn vào sáng sớm, việc biết rằng có ai đó đã cam kết thực hiện nó cũng là điều cốt yếu. Bạn không thể nuốt lời.

Khi chạy cùng bạn bè thì thời gian và khoảng cách không còn ý nghĩa.

Trong một lần ngẫu nhiên, tôi áp dụng chiến lược “Đừng nghĩ về nó” cho nhiều lĩnh vực của chạy bộ. Tăng tốc vào khoảng thời gian tiếp theo trên đường chạy - Đừng nghĩ về nó. Ra khỏi ghế ở trạm cứu trợ và trở lại đường chạy - Đừng nghĩ về nó. Ra khỏi giường để chạy trên đường trường - Đừng nghĩ về nó. Đi thẳng qua một dòng suối sâu - Đừng nghĩ về nó. Tiết kiệm thời gian và rất nhiều tình tiết tăng nặng về tinh thần để chỉ đơn giản là dành năng lượng vào bất cứ điều gì bạn phải làm và hoàn thành nó hơn là cứ nghĩ mãi về nó rồi đưa ra quyết định sai lầm.

***

Có một người bạn chạy là điều quan trọng giúp bạn chạy bộ an toàn, đặc biệt khi bạn chạy ở những vùng hoang vắng. Liệu bạn có thực sự mong mình chạy một mình cách xe của bạn năm dặm, trong khu vực không người qua lại với một con rắn đuôi chuông dính sau mông bạn? Hay bạn thích ở ngoài đó với một người bạn hơn? Hai người nghĩa là có gấp đôi số tai và mắt để phát hiện những nguy hiểm trên đường mòn, tiếng ồn mà các bạn tạo ra sẽ cảnh báo cho các đối tượng xấu trong rừng về sự hiện diện của bạn. Bạn cũng ít có khả năng lạc đường khi chạy trên những con đường địa hình lạ nếu cả hai người cùng cố gắng tìm đường.

Từ nhà tôi nhìn qua bên kia đường cao tốc là công viên của quận, nơi đó có con đường địa hình kéo dài hàng dặm, mang lại cho tôi một địa điểm luyện tập hoàn hảo. Có lần tôi ra ngoài chạy và quay lại khá muộn, thế là tôi vào công viên trước hoàng hôn. Khi tôi nhìn lên đỉnh đoạn dốc mà tôi đã leo lên, cách đó khoảng 30 thước, tôi thấy một con vật đang uốn mình với một cái đuôi rất lớn. Ngay lập tức tôi nhận ra một con báo sư tử, đã nhiều lần tôi đến đây mà không trông thấy. Đó là một con một con báo sư tử còn non, rất tò mò, có vẻ như nó đang nhìn tôi. Chúng tôi nhìn chằm chằm vào nhau khi tôi giơ hai tay lên đầu để làm mình to lớn hơn và từ từ lùi lại. Con vật cong đuôi lại, nhảy vọt ra khỏi con đường và biến mất vào khu rừng. Tôi chạy thật nhanh trở về con đường mà tôi đã đến và đi thẳng về nhà với hai cánh tay vẫn đang nổi hết gai ốc. Kể từ đó, tất cả những lần chạy bộ của tôi vào lúc bình minh hay hoàng hôn ở những vùng xa xôi hơn quanh nhà, tôi đều đi cùng với một người bạn.

Đương nhiên, lý tưởng nhất là vượt qua các chặng chạy dài cùng một người bạn. Như tôi đã lưu ý, bạn sẽ an toàn hơn, ít có khả năng lạc đường, có động lực hơn để nhảy ra khỏi giường, nhưng trên tất cả các điều đó, bạn không thể nhận biết được thời gian và các dặm đường chạy trôi qua khi các bạn đang tán gẫu về mọi thứ trong cuộc sống. Bản thân chạy bộ thường là chủ đề trò chuyện với bạn chạy cùng.

Chúng tôi cùng lên kế hoạch tập luyện, quyết định sẽ đăng ký cuộc đua nào, trò chuyện về hệ thống hydrat hóa, chọn giày chạy và đồ ăn thức uống. Chúng tôi vượt qua cuộc đua cuối cùng và chúng tôi tiến hành các bước tiếp theo. Khi kết thúc buổi chạy, chúng tôi sẽ có tất cả các bước kế tiếp trong kế hoạch tập luyện của mình vào tháng sau.

Đua cùng bạn chạy cũng rất hữu ích. Khi ngày đua đến, việc ở cùng với bạn chạy sẽ giúp giảm bớt căng thẳng mà các sự kiện lớn có thể gây ra. Nếu bạn hay chạy quá nhanh thì chạy trong vài dặm đầu tiên với tốc độ thoải mái cùng một người bạn sẽ giúp bạn có một khởi đầu thực tế hơn. Về cuối cuộc đua, nhìn thấy bạn chạy tại điểm chạy ngược lại hoặc gặp nhau ở đoạn cuối cuộc đua là một cảm giác đặc biệt. Nó thậm chí có thể đưa bạn vào một tâm thế hoàn toàn mới nếu như bạn đang phải chống chọi với khó khăn.

Về việc có bạn bè vào ngày đua, tôi nên lưu ý rằng cộng đồng chạy địa hình và siêu cự ly có sự tương đắc và hỗ trợ đáng kinh ngạc. Các vận động viên ủng hộ nhau rất tích cực và nhanh chóng trợ giúp nếu có ai gặp rắc rối. Đặc biệt, ở giữa và phía sau ba lô bạn sẽ nhận ra các vận động viên không cạnh tranh với nhau quá nhiều mà cố gắng để đảm bảo rằng tất cả mọi người có thể cùng về đích. Các vận động viên rất tích cực trao đổi và thiết lập tình bạn trong suốt thời gian diễn ra các cuộc đua siêu cự ly. Kết quả là mọi người quen với nhau, và một cộng đồng hỗ trợ phát triển mở rộng từ khu vực này đến khu vực khác. Khai thác cộng đồng đó, bạn sẽ không bao giờ thiếu bạn bè khi bạn ra ngoài chạy hoặc tham gia một cuộc đua.

CUỘC ĐUA CỦA ROBERT

Chúng ta hãy trở lại với chủ đề mở rộng chân trời của chính bạn bằng cách đánh giá thực tế của người khác, bước vào thế giới của họ. Một trong những trải nghiệm đỉnh cao mà tôi từng có với tư cách là một vận động viên chạy là một đêm tôi dạo cùng Robert Josephs, người bạn chạy của tôi trong nỗ lực thất bại tại giải Grand Slam mà tôi đã kể, sau cuộc đua 100 dặm Western States.

Chạy bộ không còn suôn sẻ đối với Robert. Cậu ấy đã bị một vấn đề về dây thần kinh, khiến cho sự kiểm soát và khéo léo của của cậu ấy trở thành nỗi đau đớn. Đường địa hình ngày càng khó khăn hơn, cậu ấy ngày càng gặp rắc rối khi vượt qua các chướng ngại vật, thường xuyên vấp phải đá và ngã xuống đất. Trong một lần tập luyện để hướng tới cuộc đua, tôi đã chạy cùng Robert khi cậu ấy ngã xuống dốc và rơi vào một bụi rậm. Cậu ấy bị kẹt ở đó. Tôi đã phải kéo cậu ấy ra khỏi bụi cây, nếu không thì có lẽ cậu ấy sẽ kẹt ở đó suốt 15 năm sau đó. Vì thế, mặc dù trước đó cậu ấy đã ba lần hoàn thành cuộc đua Western States với thời gian rất ngắn, nhưng triển vọng của cậu ấy về việc đạt được sức bền và vượt qua những bài tập trên đường đua nhiều đá dường như khá nghiệt ngã. Nếu tôi ở trong tình huống của cậu ấy, tôi nghĩ mình sẽ sớm rời cuộc đua hoặc thậm chí không có can đảm để tiếp nhận nó. Tuy nhiên, thiếu can đảm không phải vấn đề của Robert.

Trạm cứu trợ Michigan Bluff ở dặm thứ 55 là một điểm quan trọng đối với các vận động viên. Nó đánh dấu sự kết thúc của một phần rất khó khăn của chặng đua, đoạn leo lên rất khó khăn ở nhiệt độ thường đạt trên 100 độ F. Các vận động viên giữ được nhịp chạy đang thả bộ xuống đường Michigan Bluff, mỉm cười và vẫy tay chào đám đông. Những vận động viên đang gắng sức đi vào thị trấn, kiệt sức bởi sức nóng và chặng leo lên xuống hai hẻm núi khó khăn nhất là Deadwood và El Dorado.

Đây là cái nhìn đầu tiên của tôi về Robert ngày hôm đó: Cậu ấy chắc chắn là kẻ đang phải lê từng bước nặng nhọc. Cậu ấy đến muộn, chỉ vừa đủ để duy trì tốc độ giúp cậu ta về đích trong giới hạn thời gian 30 giờ. Nhưng các đồng đội đã tụ tập lại giúp Robert giữ được hy vọng và vượt qua thử thách của mình. Chúng ta đều biết Robert nổi tiếng về khả năng kiên trì chịu đựng suốt đêm, gây chú ý trong giới hạn thời gian ở các trạm cứu trợ khác nhau, và sau đó bất ngờ bật lên vào buổi sáng để giành lấy chiếc đai khóa dành cho người về đích.

Vợ Robert đưa cậu ấy đến chỗ chúng tôi đã dựng ghế trại. Cậu ấy nặng nhọc ngồi xuống ghế, cầm lấy chén súp mà cậu ta nhận được ở bàn viện trợ. Chúng tôi thay giày và tất cho cậu ấy. Tôi lau người cậu ấy bằng khăn ướt. Vợ cậu ấy ấn một cái bánh sandwich vào tay cậu ấy và đổi chén súp bằng một ly nước lạnh. Robert không nói gì nhiều, chủ yếu chỉ cúi đầu xuống.

Chúng tôi đã có một cuộc trò chuyện tích cực như khi chúng tôi tập luyện. “Những đoạn khó khăn đã qua rồi,” tôi nói với cậu ấy. “Chỉ tập trung vào Foresthill thôi. Ở đó sẽ mát hơn rất nhiều khi trời tối. Hãy tiếp tục uống nước. Chỉ cần đi vào ban đêm. Ăn hết bánh sandwich đi. Cậu sẽ ổn thôi.” Cậu ấy lắng nghe và gật đầu. Không ai nói gì về tốc độ chậm chạp của cậu ấy. Chúng tôi thấy lo lắng về việc cậu ấy đến Foresthill, bảy dặm trên đoạn đường mòn dốc xuống.

Sau một lúc lâu, cậu ấy rời khỏi ghế và thắt dây đai vào. Chúng tôi hòa vào một nhóm lớn ở cuối đường. Mọi người đang nói chuyện đầy hào hứng, đầy những lời khuyên. Chúng tôi hét và nhảy lên đằng sau cậu ấy khi cậu ấy đi xuống con đường hướng về phía Volcano Canyon. “Tốt lắm! Hẹn sớm gặp lại!”

Hai giờ trôi qua trước khi chúng tôi nghe thấy tên cậu ấy được công bố tại Foresthill. Chúng tôi hy vọng cậu ấy sẽ làm được điều gì đó để có thể tăng tốc trở lại khi nhiệt độ giảm xuống và hoàng hôn đến, nhưng cậu ấy đã trễ 10 phút so với thời gian quy định. Một lần nữa chúng tôi lại đưa cậu ấy vào ghế ngồi, nhưng lần này ai nấy đều vội vàng để cậu ấy có thể nhanh chóng quay trở lại trên đôi chân của mình. Trừ khi cậu ta có sức sống hơn và bắt đầu tranh thủ thêm được một chút thời gian, nếu không cậu ấy sẽ phải mạo hiểm mất thêm một khoảng thời gian giới hạn nữa trên đoạn đường băng qua sông Rucky Chucky ở dặm thứ 75.

Sau một vài phút chăm sóc dịu dàng đầy yêu thương, chúng tôi đã kéo được Robert trở lại trên đôi chân của mình. Tôi đã sẵn sàng đèn pin và chai nước, sốt ruột muốn ngay lập tức lên đường. Khi chúng tôi bắt đầu bước ra, đồng đội hét lên sau lưng chúng tôi: “Chạy đi! Chạy!”

Chúng tôi đi xuống con phố chính của Foresthill cùng với những người cổ vũ khi chúng tôi vượt qua những chiếc xe đang đậu bên đường vì kẹt xe gần trạm cứu trợ. Ở phía xa, đường phố vắng lặng, yên bình và trống rỗng. Dấu hiệu duy nhất của một cuộc đua đang diễn ra là những chóp nón giao thông màu cam đặt cách nhau trước mặt chúng tôi để đánh dấu tuyến đường. Chúng tôi đến chóp nón cuối cùng với một mũi tên chỉ hướng xuống một con phố nhỏ, ngay sau đó chúng tôi ra khỏi Foresthill và trở lại trên đường đua duy nhất.

Đầu tiên là một số đoạn đường dốc xuống dẫn ra khỏi Foresthill. Robert đã cố gắng chạy qua những đoạn này, nhưng đường mòn xuất hiện vài ổ gà và rất nhiều tảng đá lung lay có thể nguy hiểm khi đặt chân. Dường như cậu ấy cần một con đường thoải mái hơn để có thể chạy. Sau khoảng một dặm, chúng tôi đã bước vào đoạn đường chạy với nhịp độ nhanh mà cậu ấy vẫn cảm thấy thoải mái, vì thế tôi không cần phải thúc đẩy cậu ấy chạy. Tôi tập trung vào chuyện theo dõi việc uống nước của cậu ấy và tiếp tục trò chuyện để tránh cho cậu ấy bị phân tâm.

Sau một quãng thời gian dài, chúng tôi đã vào trạm cứu trợ đầu tiên Dardanelles. Tôi đã kiểm tra đồng hồ của mình để xem những lần vượt quá thời gian giới hạn mình đã phạm phải. Chúng tôi đã duy trì mức thời gian dôi ra tương ứng với thời gian cậu ấy đã hao mất ở Foresthill. Tôi cho rằng đó là một thành công. Để một tình nguyện viên phụ trách Robert, tôi quay về phía bàn cứu trợ tìm thứ gì đó để ăn. Khi tôi quay lại, tôi thấy sốc khi thấy tình nguyện viên giúp Robert ngồi xuống ghế. Tôi muốn chúng tôi vượt qua trạm cứu trợ này thật nhanh và nhanh chóng lên đường. Tôi đảm bảo Robert có mọi thứ cậu ấy cần và nói với cậu ấy rằng cậu có hai phút trước khi chúng tôi đi. Cậu ấy nhai trệu trạo một chiếc bánh quy, vui vẻ để tôi đặt ra các quy tắc.

Chúng tôi lên đường tới trạm cứu trợ tiếp theo, Peachstone, với những lời khuyến khích ào ạt từ phía các tình nguyện viên. Ngay lập tức, màn đêm nuốt chửng chúng tôi. Dường như lúc này chúng tôi đang đứng bên trái một hẻm núi. Trên cao là những vì sao sáng, vầng trăng khuyết lơ lửng ở phía chân trời đối diện. Chúng tôi di chuyển dọc theo con đường một lúc, nhưng lúc này Robert đã đến điểm dừng chết khi cậu ấy lấy chai nước ra uống. Tốc độ của chúng tôi ở chặng này đã giảm đáng kể so với chặng dẫn tới Dardanelles. Ngoài ra, không có ai nói về việc chạy cả. Hoàn toàn là đi bộ. Tôi lấy bản đồ ra xem chúng tôi liệu có thể gỡ lại chút thời gian nào ở chặng tiếp theo không.

Khi con đường bằng phẳng hơn hoặc có xu hướng dốc xuống, tôi hoạt náo một chút để khích lệ việc chạy, nhưng vô ích. “Chúng ta sẽ phải gắng sức hơn một chút,” tôi nói.

“Tớ đang gắng đây,” Robert trả lời, vẫn duy trì tốc độ chậm chạp của mình. “Đang gắng đây.” Tôi phá lên cười.

Nhưng tiết mục chính hóa ra lại là những ngọn đồi. Đoạn đường địa hình này có bề mặt dễ đi, đất mềm, và không có nhiều đá. Từng chút một, chúng tôi đã leo lên một sườn núi, mỗi đoạn lên đồi dường như phải trả một cái giá khủng khiếp. Robert gần như phải dừng lại khi chúi người sau mỗi bước chạy. Cậu ấy chỉ có thể nhấc chân lên đủ cao để vượt qua những tảng đá. Cậu ấy thường xuyên vấp ngã.

Khi tôi kiểm tra đồng hồ, thời gian dường như đã bốc hơi. Tôi bắt đầu tính toán khoảng thời gian chúng tôi có cho lần cắt giảm tiếp theo, tôi tính xem chúng tôi đã đi được bao xa và chúng tôi sẽ cần đến tốc độ nào. Trong khi đó, Robert đã bắt đầu loạng choạng trên con đường. Tôi lo lắng nhìn về bên trái nghĩ cậu ấy sẽ ngã như thế nào nếu cậu ấy thực sự rẽ ra khỏi con đường.

Một sự im lặng nặng nề giáng xuống khi chúng tôi di chuyển chậm lại. Tôi liếc nhìn những vì sao và mặt trăng. Đêm vẫn rất yên tĩnh, sự yên tĩnh chỉ bị phá vỡ bởi một tiếng sột soạt trong bụi rậm. Khó mà tin được chúng tôi là một phần của một cuộc đua lớn. Quanh chúng tôi không có gì khiến chúng tôi phải vội vã. Ước gì tôi có thể bảo Robert thư giãn, rằng không có gì phải vội vàng cả, nhưng tôi biết rằng từng phút trôi qua thì tình hình của chúng tôi càng trở nên tuyệt vọng hơn. Trong khi đó, cậu ấy đã kiệt sức đến mức gần như không thể cất lại chai nước vào túi sau khi uống.

“Chúng ta phải đến gần trạm cứu trợ tiếp theo” tôi nói. Tôi đoán dựa trên thời gian trôi qua kể từ trạm cứu trợ cuối cùng. Nhưng phỏng đoán của tôi hóa ra lại là lối thoát. Chúng tôi len lỏi bò lên, tiếp tục đi theo con đường dường như dài bất tận.

Cuối cùng, không có hồi kèn cảnh báo nào, không có một dấu hiệu nào, nhưng thời gian giới hạn để tới Peachstone đã trôi qua. Tôi không biết phải nói gì với Robert. Tôi đã đặt ra một số hy vọng rằng: Bởi vì cuộc đua đã được sửa đổi cho năm nay, có thể bằng cách nào đó thời gian quy định trên giấy tờ mà tôi có được là sai. Đoạn đường địa hình cuối cùng lẽ ra có biểu tượng riêng và có đoạn rẽ xuống về bên phải. Đồng thời, chúng tôi có thể nhìn thấy ánh sáng của trạm cứu trợ chiếu qua con vực đen tối ngay trước mặt chúng tôi. Khi chúng tôi quay trở lại đường mòn, chúng tôi đã thực sự đã rời xa trạm cứu trợ cho đến khi chúng tôi băng qua con suối ở đoạn cuối hẻm núi và vòng trở lại.

MỌI CHUYỆN ĐÃ KẾT THÚC

Khi chúng tôi đến Peachstone, trạm trưởng trạm cứu trợ gặp chúng tôi ở bìa rừng. Nhìn qua vai anh ta, tôi thấy mọi người đang bận rộn dọn dẹp ở bàn viện trợ. Tôi cũng thấy một hàng vận động viên, khoảng 10 người, tất cả đều ngồi trong ghế trại, quanh người được phủ những tấm chăn. Trạm trưởng bắt tay Robert và chúc mừng cậu ấy đã đến được Peachstone. Mặt khác, anh ta cầm một cây kéo của bác sĩ phẫu thuật. “Tin xấu đây,” anh ta nói, “là tôi cần dây đeo cổ tay của anh. Anh đã vượt quá giới hạn thời gian.” Thế là anh ta cẩn thận tháo dây đeo ra khỏi cổ tay Robert. Tấm băng biến mất vào túi của anh ta. Vậy đó!

Sau đó tôi hỏi Robert cảm thấy thế nào, khoảnh khắc mà cậu ấy biết rằng cậu ấy đã kết thúc cuộc đua. Cậu ấy có tức giận, thất vọng, đau khổ hay điên loạn không?

“Tôi thấy nhẹ nhõm,” cậu ấy trả lời tôi.

Tôi tìm thấy một chiếc ghế trong lều và dẫn Robert về phía đó. Cậu ấy tháo đai và để nó rơi xuống đất. Sau đó cậu ấy cúi xuống, cẩn thận ngồi xuống ghế. Một tình nguyện viên mang theo một tấm chăn, tôi nhận lấy rồi khoác lên vai cậu ấy. “Cậu đã làm tốt.” Tôi nói với cậu ấy. “Cậu không bao giờ bỏ cuộc.” Robert gật đầu và nhắm mắt lại. “Tôi có thể giúp gì cho cậu?” Tôi hỏi.

“Chỉ cần chút nước là mọi chuyện sẽ ổn,” cậu ấy trả lời. Khi tôi mang nước tới, Robert đã nhắm mắt lại. Tôi đặt cốc nước xuống cạnh chân cậu ấy và nhìn đồng hồ. Lúc đó đã 3 giờ sáng.

Tất cả các vận động viên ngồi ở đó đã hoàn toàn bị loại, bất động dưới tấm chăn của họ. Các tình nguyện viên đang bận rộn dọn dẹp. Tôi nhận thấy một nhóm vận động viên khác đứng trên rìa của trạm cứu trợ đang cười nói vui vẻ. Tôi nhận ra họ là những người dẫn tốc khác, giống như tôi, hiện đang bị mắc kẹt trong rừng vào nửa đêm về sáng. Một người dẫn tốc dường như đang trao đổi khá gay gắt với trạm trưởng. Tôi chỉ có thể nghe lỏm anh ta nói: “Sao anh lại không sẵn sàng đưa chúng tôi ra khỏi đây? Anh có biết có nhiều vận động viên đang bị bỏ lại ở đây không?” Trạm trưởng nhún vai. Anh ấy đảm bảo với anh chàng nọ là họ đang thu xếp.

Thực tế, không lâu sau kế hoạch được công bố. Trạm cứu trợ nằm ngay ở phần thấp nhất của con đường chạy thẳng lên sườn núi khoảng một dặm tới một con đường dẫn ra đường cao tốc. Các vận động viên phải được đưa ra ngoài bằng xe kéo vốn được sử dụng để mang hàng cho trạm cứu trợ lúc ban đầu. Những người dẫn tốc phải tự dùng sức của mình để leo lên con đường đó.

Chiếc toa kéo nối vào một chiếc xe jeep được đưa vào. Chúng tôi đánh thức các vận động viên ra khỏi ghế của họ và khiến họ sửng sốt trước cái xe kéo. Tất cả đều cứng người khi ngồi xuống. Một vận động viên phải nhờ tới sự giúp đỡ của một chiếc giường gấp và phàn nàn vì cảm thấy mệt mỏi. Toa kéo khá thấp, chiếc giường để ngồi chỉ đặt được một chân rưỡi xuống mặt sàn. Nhưng dù vậy, các vận động viên có thể tự xoay xở được. Sau đó, họ lại gặp khó khăn khi uốn chân và tay để đủ chỗ ngồi xuống. Họ buông lời rên rỉ khi gục xuống chiếc giường thép. Robert chấp nhận tất cả những điều này một cách kiên cường, cố gắng làm mọi việc có thể. Quả thực, những vận động viên này có phẩm giá to lớn khi họ chịu đựng tất cả những điều này. Họ không phàn nàn. Họ co duỗi chân tay đau đớn của mình cho phù hợp với không gian xung quanh và sau đó chờ đợi bước tiếp theo của quá trình di chuyển.

Chiếc xe kéo lảo đảo tiến lên. Tôi cùng với những người dẫn tốc khác đổ người leo lên con đường. Mặc dù đã vào rất khuya, nhưng những người dẫn tốc như bùng nổ năng lượng. Cuối cùng cũng thoát khỏi việc phải lao về phía trước, không ngừng khuyến khích những vận động viên cầm cờ, những người dẫn tốc phóng vọt lên con đường giống như có ma quỷ đang đuổi theo. Tôi hầu như không thể theo kịp họ. Mọi người đang nói chuyện và đùa vui, cực kỳ nhẹ nhõm rằng cuối cùng họ đã có thể di chuyển với tốc độ nhanh. Đó là bức tranh tương phản giữa những vận động viên đang rên rỉ ngồi trong xe moóc với những người dẫn tốc của họ.

Chúng tôi lên đến đỉnh, nơi có bãi đất rộng rãi trong những hàng thông. Chúng tôi đưa tất cả mọi người xuống trong một quy trình ngược với sự đau đớn khi họ được đưa lên lúc trước, các vận động viên nhăn nhó khi họ bước ra khỏi xe kéo, dựa vào cánh tay hỗ trợ của chúng tôi. Một vận động viên ra được bên ngoài và nhanh chóng được ném lên xe. Tôi tìm thấy một chỗ cho Robert trên cái chắn bùn của chiếc xe kéo, cậu ấy ngồi yên lặng, chờ đợi.

Chẳng mấy chốc một khu ngoại ô rộng lớn xuất hiện và lắc lư trong tầm mắt chúng tôi. Xe chúng tôi chật ních người, một số người phải chờ chuyến khác. Robert tình nguyện ở lại chờ chuyến xe tiếp theo. Vận động viên cuối cùng vào vùng ngoại ô không thể ngồi vừa khít vào ghế sau và phải đổi chỗ cho anh chàng ngồi ở ghế trước. Cuối cùng cũng ổn định, họ đã đi vào ban đêm.

Chiếc xe tải tiếp theo chạy xuống đường, và chiếc cuối cùng của chúng tôi được chở vào. Chúng tôi đi đến Auburn và vạch đích tại sân vận động trường Trung học Placer. Lần đó, tôi để Robert ngồi xuống bậc thềm sân vận động, nơi dựng lều y tế. Cậu ấy ngã gục xuống chiếc giường gấp. Tôi đắp chăn cho cậu ấy, ngay lập tức cậu ấy nhắm mắt và nằm hoàn toàn tĩnh lặng.

VẠCH ĐÍCH

Phần lớn công việc của tôi bây giờ đã được hoàn thành, tôi tìm được cho mình một chỗ gần vạch đích, ngồi ở đó xem các vận động viên khác về đích. Thời gian được tính vừa khít. Lúc đó mới hơn bốn giờ sáng, nên tất cả mọi người đến đều kiếm được khóa thắt lưng bạc vì hoàn thành cuộc đua ít hơn 24 giờ. Về đích giữa khoảng 24 giờ và 30 giờ sẽ nhận được khóa đồng.

Rob Krar, người chiến thắng tại giải Western States năm 2015, đang được giới truyền thông vinh danh. Đó là một trải nghiệm của những người hoàn thành cuộc đua.

Hầu hết các vận động viên tôi thấy đã về đích mạnh mẽ, mỉm cười sung sướng và tận hưởng thành công lớn của họ. Họ trèo lên cân để xem cân nặng cuối cùng của mình, sau đó chỉ miễn cưỡng ngồi xuống để kiểm tra huyết áp. Họ là những vị vua và hoàng hậu của sự kiện, những kẻ chinh phục của cuộc đua Western States.

Tôi không thể không thể nghĩ về những người chạy đã thất bại mà tôi gặp ở Peachstone chỉ vài giờ trước đó. Họ đã bị tụt hậu nặng nề trong chiếc ghế trại, dưới tấm chăn dày, chỉ với chiếc mũ ướt đẫm mồ hôi của họ, còn đôi chân và giày bám đầy bùn. Đối với họ, thời gian đã hết. Nhiệm vụ của họ đã kết thúc hàng dặm kể từ Auburn trong khu rừng tối mà chỉ có vầng trăng khuyết và những vì sao lơ lửng trên đầu.

Nhưng sau đó tôi đã nhớ lại rằng, khi tôi đi theo Robert qua vài dặm cuối, tôi nhận thấy rằng vai của cậu ấy đã không chùng xuống, lòng quyết tâm chưa bao giờ rời bỏ cậu ấy. Ngay cả khi nhiệm vụ trở nên vô vọng, cậu ấy vẫn đấu tranh để giữ giấc mơ của mình sống mãi. Cậu ấy không bao giờ bỏ cuộc. Trái tim cậu ấy chưa bao giờ từ bỏ. Cậu ấy đã ở lại với cuộc đua đến cùng, sau đó, với phẩm giá tuyệt vời và sự bình tĩnh, cậu ấy chấp nhận rằng nó đã kết thúc. Có vẻ như đối với tôi, cậu ấy đã giành được chiến thắng phi thường - thậm chí còn vĩ đại - hơn những vận động viên đang đứng nhìn vạch đích lúc này.

Chương 14
Không tìm thấy sự vô ngã của bạn

Khi tôi bắt đầu chạy những bước đầu tiên của mình ở vạch xuất phát tại đường đua địa hình 100 dặm Bighorn ở cuối cùng hẻm núi sông Tongue ở dãy núi Bighorn, Wyoming, tôi dự kiến sẽ có rất nhiều chuyện xảy ra với mình trong 30 giờ đầu tiên, nhưng trong số đó không hề có một trải nghiệm huyền bí.

Trong thực tế, “huyền bí” là điều cuối cùng tôi mong đợi trong thế giới thực sự cứng rắn và gồ ghề của vùng Viễn Tây già cỗi này. Sheridan, Wyoming, thị trấn lớn gần nhất và là nơi tổ chức cuộc đua, đã cho tôi đo ván - một nơi đậm chất Viễn Tây, cằn cỗi, đầy gia súc, chẳng có gì bí ẩn. Cư dân ở Sheridan thật thà chân chất đến nỗi tôi hình dung rằng ở đây bạn sẽ không bao giờ có cảm giác sợ bị lừa. Trung tâm thành phố bị chi phối bởi cửa hàng lớn bán đồ cưỡi ngựa, có bộ sưu tập về đinh thúc ngựa lớn nhất từng có. Ngựa và cao bồi dường như là chủ đề ở mọi quán bar, quán cà phê và cửa hàng trong tầm mắt.

Những người cưỡi ngựa trên đường mòn trông giống như vừa bước ra từ một tập phim cao bồi Bonanza. Hoss và Little Joe sẽ hòa nhập ngay vào bên trong đó. Tại cuộc họp báo, các vận động viên được cảnh báo phải cảnh giác với một nơi được gọi là Trại Gấu vì có những thợ săn gấu thực sự ở đó. Trong suốt cuộc đua, khi tôi len lỏi trong trại, cảm thấy ngớ ngẩn trong chiếc quần chạy của mình, tôi bắt gặp ánh mắt của một anh chàng mặc đồ rằn ri, tôi cho rằng anh ta là một thợ săn gấu. “Đừng bắn,” tôi nói đùa và anh ta cười toe toét.

Bùn lầy ở giữa cuộc đua quá nhiều, quá lún, và quá ghê tởm đến mức khi cuộc đua kết thúc, tôi cởi giày và ném chúng ngay vào thùng rác.

Những nơi không có bùn thì lại gồ ghề, dốc, đầy những đá cuội lộn xộn, đoạn đường địa hình độc đạo mà phải mất nhiều thời gian để leo lên có rất nhiều chỗ cao nguy hiểm hoặc dốc xuống trở lại thì như rơi khỏi bầu trời. Trong giai đoạn cuối cùng của cuộc đua, tôi để ý thấy chân mình đã bị tổn thương bởi rất nhiều vấn đề thực tế chứ không phải do một vấn đề huyền bí nào cả.

Sự khoản đãi khó tin và tuyệt vời ở trạm cứu trợ tại cuộc đua Bighorn Trail 100.

Nhưng để bù lại tất cả những khó khăn của cuộc đua là một số khoản đãi của vùng Viễn Tây, đó là hoa trái đầy ắp từ những người tổ chức cuộc đua mang tới. Các trạm cứu trợ đầy ắp đồ ăn, bánh pizza, bánh mì Mexico và nhiều thứ khác nữa. Các nhân viên y tế tỏ ra rất hữu ích khi mặc những chiếc áo gi lê màu đỏ để bạn có thể nhận ra ngay lập tức ai sẽ làm việc với bạn. Phải cảm ơn những người đã làm một việc rất tuyệt vời để tạo dấu ấn cho cuộc đua này, tôi chạy dọc theo suốt toàn bộ quãng đường mòn mà không mắc một sai lầm nào. Thậm chí người ta còn xây dựng tay vịn tạm thời ở tất cả những đoạn vượt suối hẻo lánh, nơi các vận động viên có thể gặp phải những khúc gỗ trơn. Vào ban đêm, các trạm cứu trợ đốt lên rất nhiều đám lửa trại, ngay cả hai trạm ở rất xa thì mọi thứ vẫn được ngựa thồ mang tới. Tôi không thể không chú ý rằng đám trẻ đang làm rất nhiều việc để giúp đỡ những người lớn tuổi. Tôi chưa bao giờ tham gia một cuộc đua mà ngập tràn không khí gia đình đến vậy.

Tay vịn tạm thời được xây dựng để giữ cho vận động viên được an toàn khi đi trên những khúc gỗ trơn.

Tất cả những điều này nói lên rằng cuộc đua chắc chắn là một trải nghiệm sống động, đủ các sắc màu và đầy bản năng dành cho tôi và những vận động viên khác. Dãy núi Bighorn tuyệt đẹp. Có thảm cỏ tươi tốt, đồng cỏ trên núi cao đầy hoa dại, những bức tường đã được chạm khắc bởi băng tuyết, những cánh rừng thông, những con sông chảy xiết và những hồ nước trong xanh. Tôi mong đợi một ngày và đêm chạy qua vùng hoang dã, thưởng thức phong cảnh, tranh đấu với sự khắc nghiệt của con đường đầy khó khăn, và cuối cùng kéo lê thân xác tới vạch đích ngay ngoài Tongue River Canyon ở thị trấn nhỏ Dalton.

THOÁT KHỎI KỊCH BẢN

Chạy bộ có một cách đưa tâm trí vào các cuộc phiêu lưu mà không nhất thiết phải là một phần của kịch bản ban đầu, do đó tại một thời điểm nhất định trong lúc chạy, tôi thấy tâm trí mình tham gia vào một số điều kinh ngạc không báo trước. Đó là một buổi khuya, tôi vượt qua đoạn đường lầy lội ở khoảng giữa dặm thứ 40 và 60. Trở lại đoạn đường đầy bùn lầy lội, tôi đã phải dành trọn sự tập trung để làm chủ con đường địa hình và chạy cho vững chân, nhưng lúc này tôi đã ở trên đoạn đường dốc thoải xuống một hẻm núi bên cạnh sông Little Bighorn. Ở độ cao 7000 feet, có vẻ như tôi đã ở trên hầu hết mọi hệ thống thoát nước, nhưng con sông ở đây rất lớn. Nước dâng lên trên những tảng đá khổng lồ, đẩy dòng nước xanh thẫm vào các thác nước ồn ào. Ở nhiều nơi, con đường trải xuống tới tận bờ sông. Năng lượng thoát ra khỏi nước dường như có thể thấy rõ. Mặt trăng chiếu thứ ánh sáng ma quái lên toàn bộ khung cảnh. Xung quanh tĩnh lặng, ngoại trừ tiếng khuấy nước bên cạnh tôi. Tất cả các vận động viên đều trải rộng khắp nơi ở thời điểm này của cuộc đua, vì thế nên ở một mình trong đêm, tôi đã có được một nhịp điệu thoải mái khi chạy. Con đường đổ dốc thoai thoải, nhưng chắc chắn, vì vậy không cần phải tập trung vào tốc độ hoặc sải chân của tôi. Tiến về phía trước khá dễ dàng, trôi chảy và dễ gây buồn ngủ. Nhiều điều ngẫu nhiên mà tôi nghĩ đến đã xuất hiện và trôi đi, để tâm trí tôi về cơ bản là trống rỗng và không vướng bận, ngoại trừ nhận thức về tiếng nước chảy, bức tường đá bên cạnh tôi, những cây thông bắc qua sông và bầu trời tối đen ở trên cao.

Sau đó, rất vụng trộm, một cảm xúc lóe lên trong tôi, hoàn toàn không kiềm chế, rằng tôi sắp biến mất vào khung cảnh xung quanh mình, gần như tan biến, không phải về mặt thể xác mà là nhận thức của tôi, tâm trí tỉnh táo của tôi. Dòng nước dâng trào mà tôi cảm thấy giờ đây như đang chảy qua tôi, hay đúng hơn tôi cảm thấy như mình đang dâng trào cùng với nó, giống như thiếu sự tách biệt giữa bản thân tôi và con sông này. Giống như một số cây thông còi cọc mà tôi nhìn thấy ở phía trước, con sông chắc hẳn đã dâng lên do những cơn mưa gần đây, khiến những thân cây của đám cây cối mọc quanh bờ nằm ngay trong nước, những cây phía trước bị đổ một phần, ngọn bị dìm trong nước. Tôi cảm thấy gần gũi lạ kỳ với những cái cây này khi tôi thấy nhánh của chúng kéo và giật trong dòng chảy mạnh mẽ. Một lần nữa, tôi cảm thấy như không có rào cản nào giữa bản thân mình và cây cối trong cuộc đấu tranh tuyệt vọng của chúng với dòng sông, cũng như lúc tôi rơi xuống nước và bị dòng nước xô đẩy.

Trong tôi tràn ngập cảm giác rằng những gì tôi đang trải qua phải có một ý nghĩa nào đấy, rằng tôi đã sẩy chân vào một vài chân lý của thế giới này, mặc dù sự thật đó có thể hoàn toàn thoát ra khỏi tôi vào thời điểm đó. Giấc mơ này chỉ kéo dài trong một thời gian ngắn, sau đó biến mất ngay khi tôi rẽ vào một góc và thấy ánh đèn của trạm cứu trợ phía trước. Ngay lập tức, tâm trí tôi quay trở lại thực tại bởi những việc tôi cần phải làm ở trạm cứu trợ, tôi cần ăn bao nhiêu, quyết định có thay tất hay không, tôi cần chiếc áo nặng hơn hay nhẹ hơn để tiếp tục cho đến sáng. Tôi cho rằng có một số điều kỳ lạ ngẫu nhiên ở trên đường đã tạo cho tôi những cảm xúc kỳ lạ và về cơ bân, tôi đã quên hết chúng trong suốt phần còn lại của cuộc đua. Nhưng những cảm giác mạnh mẽ của việc biến mất hoàn toàn vào trong thế giới gây ấn tượng với tôi, và sau này khi tôi nghĩ về nó, nó tiếp tục mang lại cảm giác như tôi đã có, quả thực, tôi đã rơi vào những điều ý nghĩa.

BÀI GIẢNG CỦA ROBERT WRIGHT

Lời giải thích cho điều bí ẩn mà tôi tình cờ bắt gặp trên đường chạy ở Little Bighorn dường như đã đến khi tôi đang nghe bài giảng trực tuyến của Robert Wright: Phật giáo và tâm lý học hiện đại. Trong thực tế, tôi đã học được rất nhiều điều từ những bài giảng này, chúng có thể tạo ra một số trạng thái tâm lý rất thú vị.

Wright là một giáo sư thỉnh giảng tại Đại học Princeton, ông từng đạt được giải thưởng báo chí, tác giả của một số cuốn sách kích thích tư duy, bao gồm cả cuốn sách bán chạy nhất: Sự tiến hóa của chúa trời (The Evolution of God), và là một nhà tư tưởng sâu sắc. Ông cũng là một kẻ nổi loạn, một số bài giảng của ông có kể về hai con chó Frazier và Milo, chúng được cho là thể hiện các giai đoạn khác nhau của tư tưởng Phật giáo hoặc chỉ ra rằng: Một cây bút đánh dấu thực sự có bản chất là thứ đồ chơi dùng để nhai, xét từ quan điểm của loài chó. Cuộc trò chuyện video của ông về một loạt các vấn đề cùng với nhiều học giả điển hình trên trang web của ông vừa dí dỏm vừa có tính giải trí.

Như lời ông giải thích trong phần giới thiệu về loạt bài giảng của mình, khóa học không giải quyết các khía cạnh siêu nhiên của Phật giáo, mà đúng hơn là những gì mà ông gọi là Phật giáo thế tục, hoặc các yếu tố tự nhiên của Phật giáo. Ông tham khảo nghiên cứu từ tâm lý học hiện đại và sau đó dùng nghiên cứu đó để đánh giá các triết lý Phật giáo. Kết quả sau đó là Wright có thể chỉ ra một số điểm rất hấp dẫn của các triết lý Phật giáo, tất nhiên các triết lý này rất cổ xưa, nhưng dường như lại phù hợp với một số tư duy rất hiện đại trong tâm lý học hiện đại.

Có thể lấy ví dụ là kiểm tra khái niệm về cái tôi. Phật giáo cổ điển cho rằng nhận thức về cái tôi là ảo tưởng, cái tôi chỉ là những ảo ảnh được xây dựng trong tâm trí chúng ta, là điều dẫn đến khổ đau. Wright chỉ ra rằng: Giải thích về những gì Đức Phật thực sự nói về cái tôi hay thay đổi, và sự từ chối tuyệt đối về một cái gì đó mà chúng ta có thể cho là cái tôi có thể là điều vô nghĩa, nhưng một truyền thông mạnh mẽ đã lớn dần lên trong giáo lý anatman mà tiếng Phạn gọi là “vô ngã” hoặc “phi ngã”. Trong truyền thống này, công nhận khái niệm “vô ngã” tốt hơn là sự gắn kết với bản chất thật sự của thế giới, và kết quả là người ta không còn cảm thấy một sự tách biệt giữa chính mình và các thực thể khác trên thế giới.

Wright giải thích: Luận giảng Phật giáo này có thể được xem như là sự cộng hưởng với một lý thuyết nổi bật trong tâm lý học hiện đại. Lý thuyết đó là mô hình modul của tâm trí, lấy từ một trang trong tâm lý học tiến hóa, nắm giữ các modul khác nhau cho các nhiệm vụ khác nhau đã phát triển trong não bộ từng chút một thông qua quá trình tiến hóa. Nhà tâm lý học tiến hóa Douglas Kendrick đã đưa ra ví dụ đặt ra một modul chịu trách nhiệm tự bảo vệ và một modul khác để thu hút người bạn đời trong chương trình bảy modul riêng biệt. Theo lý thuyết thì các modul không phải là khu vực cục bộ của não, mà bao gồm nhiều khu vực liên kết với nhau. Các modul tương tác, giao tiếp chéo và phức tạp trong việc giữ gìn bản chất phức tạp của ý nghĩ và ý thức của con người. Nhưng điểm mấu chốt đối với các modul từ quan điểm tiến hóa là sự đảm bảo một cách đơn giản rằng gen của một người được truyền lại cho thế hệ tiếp theo.

VẬY THÌ AI LÀ NGƯỜI ĐANG CHẠY?

Kendrick giải thích rằng các modul đang hoạt động theo sự tương tác với môi trường sống. Hai ví dụ đơn giản là nếu một người bạn đời tiềm năng có mặt, thì modul thu hút người bạn đời sẽ chỉ đạo hành vi. Nếu ai đó tiến đến bạn cùng với một cây gậy lớn, modul tự bảo vệ của bạn sẽ đến trước. Nhưng như đã lưu ý, các modul tương tác và gọi các modul phụ trong một điệu nhảy rất phức tạp, và việc chuyển đổi từ modul này sang modul khác được thực hiện mà không có bất sự can thiệp của ý thức nào. Tuy nhiên, có ý kiến phản bác về việc không hề có các modul “điều khiển”, không có modul nào giám sát toàn bộ quá trình và đưa ra quyết định về những gì xảy ra tiếp sau, tương ứng gọn gàng với những gì chúng ta cảm nhận mà thường gọi là “cái tôi”. Thay vào đó, có điều gì đó còn lớn hơn nữa, như các modul hoạt động tự do với nhau, mỗi cái làm theo lịch trình riêng của mình để đảm bảo sự tồn tại và đảm bảo các gen quý giá đó tiếp tục phát triển.

Dĩ nhiên, mô hình modul của tâm trí được hỗ trợ bởi rất nhiều nghiên cứu rõ ràng, nhưng thay vì lo lắng lý thuyết có thể thực hiện hoặc được chấp nhận rộng rãi như thế nào, chúng ta hãy chấp nhận nó trong một khoảnh khắc, như một thử nghiệm suy nghĩ, rằng nó là mô hình chính xác của tâm trí và sau đó suy nghĩ xem điều đó có nghĩa là gì. Chúng ta cũng giả định cho lập luận rằng chúng ta là con người và những gì chúng ta đang làm ở đây, trong vũ trụ này, phần lớn được giải thích bởi lý thuyết tiến hóa và quá trình chọn lọc tự nhiên. Có rất nhiều điều phải tiếp thu và chấp nhận ở đây, nhưng một lần nữa, vì lợi ích của việc tranh luận, chúng ta hãy chấp nhận nó.

Ý tưởng ở đây khá gọn gàng: Các tác động của mô hình modul sẽ khiến tâm trí của bạn bị choáng ngợp. Qua hàng triệu năm, tâm trí của chúng ta phát triển để làm cho chúng ta tồn tại tốt hơn trong một thế giới săn bắn và hái lượm, nghi thức lửa trại và lao động tìm ra những người có vị trí tốt nhất trong hang và những người trong cuộc săn voi ma mút tiếp theo. Mỗi phần của não bộ tiến hóa là có nguyên nhân, là để thực hiện một nhiệm vụ cụ thể. Chúng ta sống trong thế giới hiện đại đã thừa hưởng modul hỗn hợp này giống như chúng ta thừa hưởng cơ thể được điều chỉnh đặc biệt cho dáng đi thẳng, chạy những quãng đường dài, sử dụng công cụ, và đòi hỏi nhiều sự nuôi dưỡng trước khi chúng ta có thể tự bảo vệ mình.

Vì vậy, như những lưu ý trước đây, bằng cách chạy, chúng ta đang tạo ra một kết nối với quá khứ sinh học lâu dài của loài chúng ta và có lẽ khám phá hoặc có một cảm nhận về bản chất thật sự của sự sống. Tương tự như vậy, khi chúng ta nhận ra các modul tinh thần đứng đằng sau suy nghĩ và hành động của chúng ta, chúng ta tiến gần hơn với bản chất thực sự của chúng ta - hay ít nhất là bản chất sự tiến hóa của chúng ta được chọn lọc tự nhiên lựa chọn. Có lẽ kết quả của sự liên lạc với modul tâm trí là sự thừa nhận rằng có modul “ra lệnh” và rằng nếu bạn thật sự tách rời khái niệm “bạn” hay “cái tôi,” bạn có thể lột bỏ các lớp vỏ bên ngoài như củ hành tây cho đến khi về cơ bản không còn gì ở trung tâm nữa. Đó là sự khám phá.

CHẠY BẰNG VÔ NGÃ

Phần nào trong bạn đang chạy trong việc nhận ra bản chất của tâm trí bạn và khả năng không có “cái tôi” cần thiết nào nằm ở cốt lõi của bản thể của bạn? Như tôi đã lưu ý trước đây, khi chúng ta mạo hiểm chạy, chúng ta thoát khỏi chế độ hoạt động chuẩn và khung tham chiếu thông thường của chúng ta. Ngồi ở bàn làm việc tại nơi làm việc, bạn lún sâu vào tất cả các mối bận tâm và hoạt động tiêu chuẩn. Bạn đang lên kế hoạch cho một dự án, lên kế hoạch cho một dự án khác, gặp gỡ đồng nghiệp để nhận thông tin cập nhật về dự án thứ ba, xem xét chi tiêu cho dự án thứ tư. Bạn đang ghi chú báo cáo cho người giám sát mình; thư điện tử khẩn cấp đang cần bạn đọc. Điện thoại của bạn đổ chuông, bạn đời của bạn muốn mở rộng tương tác xã hội. Mọi chuyện tiếp diễn mãi như vậy. Các modul trong tâm trí bạn đang quay số nhanh. Khi chúng đối phó với từng công việc, mỗi mối quan hệ, các modul sẽ khởi động nhanh chóng mà không có nhận thức về quy trình. Ở nhà với gia đình của bạn có một môi trường đầu vào phong phú tương tự. Modul lưu giữ người bạn đời của bạn có đầy đủ khả năng khi bạn tương tác với bạn đời của bạn. Khi con bạn bước vào cửa, modul kiểm soát việc tạo ra thế hệ tiếp theo sẽ bị kìm lại. Có một triệu công việc gia đình phải tham dự, bữa ăn tối cần có trên bàn, xoa dịu hàng xóm, và các hóa đơn phải trả tiền thu hút sự chú ý của bạn.

Dù bạn đang làm việc hay ở nhà, khi bạn bước ra khỏi cánh cửa đó và chạy, bạn có thể mạo hiểm cho một số hoạt động thể chất và tập thể dục một chút, nhưng trớ trêu thay, việc chạy bộ của bạn là một sự thay đổi tinh thần. Bây giờ tất cả các kích thích bùng cháy trên tất cả các modul của bạn là khoảng cách phía trước và chỉ là môi trường của bạn nếu bạn gọi chúng lên trong tâm trí. Ngay lập tức đầu vào tâm trí bạn đến từ thế giới bên ngoài là các điểm tham quan, âm thanh, mùi của khu rừng bạn đang chạy qua, con phố bạn đang chạy xuống, hay cánh đồng bạn đang băng qua. Bạn có thể có ý thức về chuyển động của mình, sải chân chạm vào mặt đường, cánh tay vung lên của bạn, sự gia tăng nỗ lực đi lên một ngọn đồi hoặc cơn đau nhẹ bên hông bạn.

Bất kể hoàn cảnh của cuộc chạy hay cảm giác của bạn ra sao, đây là một môi trường hoàn toàn khác cho tâm trí bạn hơn là khi bạn đang làm việc hoặc ở nhà.

Trạng thái tinh thần trong khi chạy của bạn cũng tương tự như thiền định ở chỗ bạn đã thu hẹp sự tập trung ngay lập tức vào sự chú ý của bạn, và làm yên lặng nhiều hoạt động của tâm trí bạn. Các nhà tâm lý học hiện đại sẽ nói rằng bạn đã hạn chế hoạt động của hầu hết các modul hoặc tắt chúng hoàn toàn. Trong bầu không khí này, những suy nghĩ lạc lối xuất hiện trong tâm trí bạn bây giờ rất dễ nhận ra. Chúng dường như nổi bật trong trạng thái nhẹ nhõm cao. Bạn đang chạy thẳng, đột nhiên bạn nghĩ: Có lẽ tôi nên gọi Bob và xin lỗi vì sáng nay đã quá tiêu cực! hoặc bạn bắt đầu lên kế hoạch ăn tối hay nhớ lại một cảnh khiến bạn khóc trong bộ phim bạn đã xem tuần trước. Bạn có thể nghĩ về từng suy nghĩ như là một modul cố gắng thu hút sự chú ý của bạn, cố gắng hoàn thành công việc của mình, di chuyển chương trình làm việc của mình về phía trước.

Khi những suy nghĩ này phát sinh, những nỗ lực này của các modul của bạn sẽ làm bạn chú ý. Trong bối cảnh bạn đang trải nghiệm chạy bộ, khá dễ dàng để đối xử với chúng một cách khách quan, biến chúng thành tâm trí của bạn và sau đó bỏ qua chúng. Chúng ta quay trở lại với phương pháp chánh niệm, bạn giới hạn sự gắn bó của bạn với những suy nghĩ và tránh việc đồng hóa bản thân với chúng. Chúng là những ý nghĩ hiện lên từ các modul khác nhau; chúng không tạo nên “bạn”. Vì vậy chạy bộ trở thành giai đoạn mà ở đó bạn luyện tập khái niệm: Bạn không phải là suy nghĩ của bạn, rằng trong tâm trí bạn có một tập hợp các modul kết nối, hoạt động thay phiên nhau ra lệnh cho hành động của bạn. Bạn nhận được một cảm giác cho quá trình này khi bạn quan sát khách quan những suy nghĩ nổi lên và kéo theo sự chú ý của bạn.

TRỞ LẠI LITTLE BIGHORN

Trong loạt bài giảng của mình, Wright tham khảo định nghĩa triết học về kinh nghiệm thần bí của triết gia người Mỹ William James khi đưa vào hai đặc tính chính. Thứ nhất, kinh nghiệm là vấn đề thuộc về tinh thần, tức là, người ta cảm thấy như thể một số kiến thức sâu sắc hoặc một số hiểu biết sâu sắc đã được truyền đạt. Đặc điểm thứ hai của kinh nghiệm thần bí: Kinh nghiệm là thứ không diễn tả được, tức là người ta thấy rất khó để diễn đạt chính xác tri thức hay sự thấu hiểu là gì. Người ta đạt được sự hiểu biết mới bất chấp sự mô tả. Quả thực, đó là một điều tiện lợi phải không? Bạn có một kinh nghiệm thần bí, nhưng sau đó bạn quay lại và nói: “Ôi chà, tôi vừa học được điều gì đó thực sự sâu sắc, nhưng này, tôi không thể nói chính xác nó là gì hay mô tả nó cho bạn được. Bạn chỉ cần nhớ lấy lời tôi rằng đó là điều siêu tuyệt vời!”

Vì vậy, đến một mức độ nào đó, tôi phải nhận sự trốn tránh đó. Trong khoảnh khắc mà tôi đang chạy dọc sông Little Bighorn và từ từ bị mất dần nhịp chạy đến cảm giác như tôi đột nhiên biến mất và sau đó cảm thấy như có một mối liên hệ rất mạnh mẽ với mọi thứ xung quanh tôi, nó giống như cảm thấy một cái nhìn sâu sắc vào bản chất sự vật hoặc có lẽ là bản chất của chính tôi. Thật khó để mô tả chính xác cảm giác đó là gì hoặc đưa vào những từ ngữ kết nối cảm xúc và nó khác so với bình thường như thế nào khi nhận thức đầy đủ về mọi thứ như với một người đang có chánh niệm. Nhưng cảm xúc này còn sâu sắc hơn thế, và đây là phỏng đoán của tôi về những gì đã xảy ra.

Khám phá ra cái “vô ngã” của tôi trong rừng vào buổi đêm?

Tôi nghĩ rằng chỉ trong một thời gian ngắn, tôi không còn ảo tưởng về “bản ngã.” Tôi không còn nhận ra bản thân mình với bất kỳ hoạt động nào trong các modul tinh thần khác nhau, đồng thời, tôi không còn đau khổ bởi ý niệm rằng có một modul nào đó đang điều khiển mình. Tôi đã rơi vào trạng thái nhận thức sâu sắc về những thứ xung quanh tôi, nhưng tôi đã không nhận thức sai giác quan nhận thức mà tôi có được với tư cách là “cái tôi,” hoặc là “tôi.” Với cảm giác thiếu tự tin, tôi cũng có cảm giác rằng bây giờ không có rào cản nào giữa bản thân tôi và những thứ khác. Nếu bạn không phải là một cá thể độc lập của “cái tôi,” thế thì không có sự tách rời khỏi những thứ khác. Kết quả là cảm giác kết nối, hoặc cảm giác về sự kết nối của mọi thứ. Bạn có tương tác nhiều hơn với những thứ bên ngoài của bạn. Giữa bạn và thế giới, lằn ranh giới ít cứng nhắc hơn. Thêm vào đó, khi tôi cảm thấy sự hiện diện của dòng sông, tôi cảm thấy kết nối với nó, giống như tôi có thể cảm nhận được dòng chảy xuyên qua tôi. Tôi thấy nước giật trên cành cây thông ngâm xuống dòng sông, và tôi thấy như mình bị hút vào.

Toàn bộ kinh nghiệm là thoáng qua, mơ hồ, khó hiểu, không rõ ràng, nhưng tôi tin rằng ở đó, trên bờ sông của Little Bighorn trong ánh trăng ma quái, tôi đã nhận được một cái nhìn thoáng qua về khái niệm Phật giáo anatman, của cái “vô ngã”. Đương nhiên nó không tồn tại, tôi chỉ đang đâm vào những gì tôi nghĩ đã xảy ra ở đó, nhưng hiện tại, như một vài nhân vật nổi tiếng - những người sẽ nhận ra trích dẫn này - luôn nói: “Đó là câu chuyện của tôi, và tôi gắn bó với nó.”

Vận động viên chạy bộ thường thấy mình không có khả năng giải thích chính xác những gì họ thấy hấp dẫn khi chạy. Đôi khi, đặc biệt là sau một nỗ lực phi thường hoặc đầy thử thách, họ thậm chí còn cảm thấy được biến đổi, tái sinh bởi trải nghiệm. Họ cảm thấy kinh nghiệm của họ siêu việt. Có lẽ, nếu điều đó gợi ý cho họ, họ sẽ hài lòng với các thuật ngữ vô nghĩa và không hiệu quả. Có lẽ, trên đường mòn, hoàn toàn lạc vào trải nghiệm chạy bộ, họ cũng bắt gặp một cái nhìn thoáng qua của vô ngã. Đó là câu chuyện của tôi, và tôi gắn bó với nó.

Chương 15
Suối nguồn tươi trẻ

Vào ngày trước ngày cuộc đua 100 dặm Western States diễn ra, theo truyền thống sẽ có một buổi gặp mặt định hướng cho các vận động viên nhằm tìm ra những ai có tiềm năng trong lĩnh vực này, đó là các nhà vô địch nam, nữ và những người khác đã tham gia cuộc đua và giành chiến thắng trên khắp cả nước hoặc nằm trong nhóm dẫn đầu trong cuộc thi này vào năm trước. Những vận động viên nam được công nhận có thái độ rất nghiêm túc. Hầu hết họ tham gia một buổi giới thiệu ngắn và nhận tràng pháo tay tán thưởng của mọi người. Họ tập trung hoàn toàn vào cuộc đua, những đối thủ của nhau đối mặt với thử thách thực sự của cuộc đua.

Những vận động viên nữ có vẻ thoải mái hơn. Họ mỉm cười bước lên trước khi đến lượt mình, vẫy tay chan hòa, vui vẻ một cách đầy sức sống vì được đứng ở đó và được mọi người công nhận. Có một người phụ nữ nổi bật trong đám đông. Trông bà mảnh mai, gầy như những người phụ nữ khác. Bà di chuyển giống như họ. Bà mỉm cười và vẫy tay y như hầu hết mọi người. Bà chỉ lớn tuổi hơn khá nhiều so với những người khác. Tên bà là Gunhild Swanson. Thực ra bà đã không qua được cuộc đua đầy may rủi năm 2015 để đạt được tư cách đứng ở vạch xuất phát ngày hôm nay, nhưng bà đã nhận được thông báo từ người quản lý cuộc đua rằng bà là trường hợp đặc biệt nên có thể tham gia cuộc đua này, có một danh sách riêng cho một số các vận động viên có thể may mắn nhận được cơ hội tham gia cuộc đua. Hoàn cảnh của Swanson là bà đã 70 tuổi, nếu cán đích, bà sẽ là người phụ nữ lớn tuổi nhất từng hoàn thành cuộc đua 100 dặm dưới giới hạn thời gian 30 giờ.

Cuộc đua bắt đầu vào lúc 5 giờ sáng với chặng leo núi từ Squaw Valley Ski Resort tới đỉnh đèo Emigrant, độ cao tăng dần lên 2.550 feet trong bốn dặm rưỡi trên đường đất và đường địa hình. Tôi đã từng gặp vận đỏ một lần (trong quá khứ tôi đã được chọn một lần trong chín lần thử tại thời điểm mà cơ hội được chọn chỉ là 50/50), tôi đã ở đó và cố gắng thúc đẩy bản thân vượt lên ngọn núi, quyết tâm có một khởi đầu tốt đẹp.

Leo lên gần đỉnh núi, di chuyển nhanh qua đoạn dốc và qua con đường đá độc đạo rất khó khăn, tôi nhận ra người đang leo bên cạnh tôi không ai khác ngoài Gunhild Swanson. Bà ấy không hề gặp khó khăn hơn tôi khi leo lên. Trông bà có vẻ bình tĩnh và hạnh phúc, khi chúng tôi tới được đoạn đường rộng hơn, tôi hỏi bà liệu có bí quyết gì để duy trì hoạt động thể chất cường độ cao ở độ tuổi ngoài 60 của bà ấy hay không. Bà ấy trả lời không có bí quyết nào cả, bà ấy thích chạy 55 tới 60 dặm một tuần, bà chạy bộ địa hình ở gần nhà bà ở Spokane, Washington. Chúng tôi vượt qua đèo Emigrant, trong lần đổ đèo sang bên kia sườn núi, tôi đã mất dấu bà ấy.

Gần về cuối cuộc đua, tôi vượt qua con sông ở Rucky Chucky, dặm thứ 78, vừa mới bắt đầu chuyến đi lên hai dặm tới Green Gate thì một người phụ nữ cùng một người dẫn tốc còn rất trẻ chạy ngang qua tôi. Đó lại là bà Swanson với đứa cháu trai 15 tuổi của bà, cậu đã rất hồi hộp khi thức dậy vào nửa đêm. Cậu ta đã có một chuyến đi lang thang trong rừng rất dài cùng bà của mình. Tôi chúc mừng bà vì những gì bà đã làm được cho tới giờ mới tuyệt làm sao. Vào thời điểm đó, chúng tôi đang đi đúng hướng để về đích sớm hơn thời gian quy định khoảng một giờ, một khoảng thời gian rất thoải mái, trông bà có vẻ giàu sức sống và tràn đầy năng lượng như lúc bà đứng ở vạch xuất phát. Với sự lơ đãng của mình, một lần nữa tôi lại mất dấu bà và không thể kể cho bạn biết rằng tôi đã vượt qua hay tụt lại đằng sau bà vào thời điểm đó.

Tôi đã rất nỗ lực trong 20 dặm cuối của cuộc đua, cuối cùng tôi đã tới được vạch đích ở trường Trung học Placer ở Auburn trong vòng 29 giờ và 17 phút. Về đích sớm hơn thời gian quy định gần 45 phút khiến tôi rất thư giãn và thoải mái. Sau khi đi bộ xung quanh một chút trên đường chạy, tôi kéo một chiếc ghế nhựa vào bóng râm, ngồi xuống và nhấm nháp hương vị chiến thắng, biết rằng tôi không còn phải quay lại và chạy thêm lần nữa.

NGƯỜI VỀ ĐÍCH CUỐI CÙNG

Khi còn gần 20 phút nữa là tới thời hạn hoàn thành cuộc đua, John Medinger, người công bố tại vạch đích, tiến đến loa phóng thanh và thông báo rằng bà Swanson đã vượt qua được Robie Point, đó là cột mốc cuối cùng cách vạch đích 1,3 dặm. Tôi đã hoàn toàn quên mất bà. Tôi chợt nảy ra ý nghĩ là bà hẳn phải rất vất vả vượt qua 20 dặm cuối cùng kể từ lúc tôi mất dấu bà ở Green Gate.

***

Katie Trent, 22 tuổi, là cô gái trẻ nhất hoàn thành cuộc đua, và ít hơn bà Swanson 48 tuổi, xuất hiện ở sân vận động, đã băng qua vạch đích sớm hơn 5 phút so với thời gian quy định. Luôn có rất nhiều kịch tính về người về đích cuối cùng ở giải đua Western States. Liệu có ai đó giành được chiếc đai khóa chỉ trước một vài giây còn lại của cuộc đua? Liệu có ai đó đã chạy tốt nhưng lại về đích không kịp thời gian?

Tác giả đang băng về đích ở cuộc đua Western States.

Chỉ còn một hai phút nữa là hết giờ, John Corey đã đi vào trong hàng rào, nơi có các vận động viên đầu tiên về đích. Đám đông trên sân vận động bắt đầu hò reo cổ vũ cho anh ta. Anh ta đã về đích trong khoảng nửa phút cuối cùng của cuộc đua. Có vẻ như anh ta là người về đích cuối cùng còn bà Swanson đã không thể làm được.

Sau đó, thông qua tiếng ồn ào trộn lẫn với sự huyên náo của đám đông, nơi tất cả các vận động viên về đích và đội của họ đang ăn mừng lúc này, tiếng cổ vũ, vẫy tay, hò hét có thể nghe được từ đường phố ngay bên ngoài sân vận động. Gunhild Swanson bùng nổ trên đường đua, một đám đông vận động viên đang bao quanh, cố gắng giúp đỡ bà. Rob Krar, người chiến thắng trong cuộc đua sớm hơn 15 giờ đang ở trong đám đông đó, anh chạy với đôi dép xăng đan và đưa ra những lời khuyên cho bà. Tim Twietmeyer, người chiến thắng năm lần trong cuộc đua này đang chạy bên bà cùng với vài người bạn và người thân. Swanson lách qua một người nào đó để đi vào bên trong đường đua. Bà ấy còn 90 giây để vượt qua 300 mét cuối cùng tới vạch đích.

Khi chạy, bà như cục nam châm hút theo những người từ đường hầm ra phía đường đua. Medinger bắt đầu đếm to những giây còn lại. Mọi người bắt đầu la hét thật to để khích lệ. Swanson thực hiện lượt cuối cùng. Đoàn tùy tùng của bà tách ra để chăm sóc cho người dẫn tốc của bà ấy - cậu ấy vẫn chạy bên cạnh bà xuống đoạn cuối cùng. Mọi người hét to cổ vũ bà: CHẠY ĐI! CHẠY!

Bà vượt qua vạch đích và được ghi vào kỷ lục với thời gian về đích chỉ sớm hơn 6 giây, là người về đích cuối cùng và giành đai lưng chiến thắng của năm 2015 của cuộc đua Western States Endurance vào lúc 29 giờ 59 phút 54 giây. Bạn có thể nghe thấy mọi người nói: “Ôi Chúa ơi! Chết tiệt thật!” Medinger gọi đây là khoảnh khắc phấn khích nhất mà anh ấy từng chứng kiến ở vạch đích cuộc đua Western States trong suốt 33 năm chứng kiến những kịch tính ở vạch đích.

Có một chút chia sẻ cá nhân về cuộc phiêu lưu của bà ấy và trải nghiệm sự nóng nực, tàn bạo của cuộc đua 100 dặm, tôi vui và đánh giá cao bất cứ ai có thể đạt được thành tích như bà. Nhưng tôi không thể loại bỏ sáu giây sít sao đó ra khỏi đầu. Chỉ thêm một chút dừng lại trên đường chạy, thêm một miếng bánh tại trạm cứu trợ, một chút năng lượng để vượt qua dặm cuối cùng, thì bà ấy sẽ phải đối mặt với sự thất vọng khổng lồ hơn là chiến thắng.

Khi tôi nhìn thấy bà ấy ở Green Gate, trông bà ấy rất mạnh mẽ. Tuy nhiên tôi đã nghĩ suốt 45 phút sau khi về đích về 20 dặm cuối cùng của bà. Tôi kết luận rằng tuổi của bà ấy đã bắt kịp được bà ấy rồi, trong khi tôi có thể chạy hết sức để về đích thì bà ấy phải vùng vẫy ngoài đó cho tới khi bà về được sân vận động với đúng 6 giây còn thừa. Tôi cho rằng sẽ rất khó khăn khi ta già đi.

Tôi không thể sai lầm hơn nữa. Thực tế, ở dặm 88, bà ấy đã chạy theo một vài vận động viên khác chạy nhầm đường. Họ đã vượt qua chặng leo núi dài vốn không phải là một phần của cuộc đua, vào thời điểm muốn quay về con đường đúng, họ đã phải chạy thêm ba dặm. (Việc chạy nhầm đường khá phổ biến ở các cuộc đua siêu cự ly. Miễn là bạn quay lại điểm bạn đã chạy qua bằng cách chạy bộ mà không có sự hỗ trợ thì sẽ không bị phạt.) Swanson lẽ ra đã có khoảng thời gian thoải mái mà tôi đã có khi về đích, nhưng thay vào đó, bà ấy phải đối mặt với những lo lắng bị mất đi tất cả chiến thắng nhọc nhằn của mình do lỗi thời gian và sau đó bà ấy phải chạy hết sức mình trong 10 dặm cuối cùng cho kịp. Vì vậy, sẽ là quá sai lầm cho lý thuyết của tôi khi nghĩ rằng tuổi già đã bắt kịp bà ấy rồi! Bà ấy đã chạy gần như ngang ngửa với tôi ở cuộc đua này.

CỰC ĐOAN VỀ LÃO HÓA

Cùng đăng trên tạp chí Ultrarunning về màn trình diễn về kỷ lục của Swanson tại giải đua Western States, có một bài báo về người đàn ông 80 tuổi Bill Dodson, ông vừa phá kỷ lục cho nhóm tuổi (80-89) khi hoàn thành cự ly 100k chỉ hơn 2 giờ. Một tuần sau đó, ông đã phá kỷ lục 50 dặm cho nhóm tuổi của mình trong 3 giờ. Tuy nhiên, một bài viết đặc sắc khác cùng được đăng về người đàn ông 60 tuổi Mark Richtman, ông đã phá kỷ lục cho nhóm tuổi (60-69) của mình. Ở cuộc đua 50 dặm Lake Sonoma vào năm 2015, ông đã được khía hình chữ V số 7:52, đánh dấu kỷ lục ở độ tuổi 60-69 tại cuộc đua mà ông đã về đích sớm hơn gần 20 phút so với kỷ lục của nhóm tuổi 50-59. Ritchtman thiết lập một thành tích sáng chói khác tại giải đua Miwok 100k, giống như cuộc đua Lake Sonoma, đó là một trong những cuộc đua cạnh tranh nhất trong các giải đua siêu cự ly.

Thế gian đã thỏa thuận điều gì với những công dân cao cấp này để khiến họ có thể chạy nhanh ở cự ly xa đến như vậy? Swanson và Richtman duy trì thói quen tập luyện hàng tuần khá nặng, đặc biệt là Richtman, ông chạy từ 85 tới 90 dặm một tuần. Dodson tránh xa việc chạy nhiều dặm cho các bài tập, ông rèn luyện sức mạnh và tham gia nhiều giải đua. Cả ba người dường như mâu thuẫn với khái niệm chạy bộ là một loại trò chơi có tổng bằng không, trong đó khi bắt đầu chạy thì các khớp xương của bạn sẽ tổn thương dần, vì thế bạn càng chạy nhiều thì bạn càng không thể tránh khỏi làm hỏng chúng.

Thực tế, toàn bộ môn thể thao chạy bộ siêu cự ly lại cho thấy bằng chứng bác bỏ khái niệm đó. Ngày nay, các vận động viên trẻ tuổi đang hướng về chạy bộ siêu cự ly, góp phần thay đổi số lượng người tham gia môn thể thao này, nhưng, theo truyền thống, nhưng vận động viên lớn tuổi chiếm một phần đáng kể trong số những người tham gia. Và điều đó, trong môn thể thao mà cuộc đua ngắn nhất đã là 5 dặm, đã vượt qua ranh giới của một cuộc đua marathon thông thường. Ngày nay, những vận động viên trên độ tuổi 50 chiếm khoảng 20% số người tham gia hầu hết các cuộc đua siêu cự ly. Trong quá khứ, tỷ lệ đó thậm chí còn cao hơn. Lấy ví dụ, tại cuộc đua Arkansas Traveler 100 năm 2013, có 77 vận động viên đã hoàn thành cuộc đua và kiếm được cho mình chiếc đai khóa, điều đáng kinh ngạc là một nửa trong số họ là những người đang ở độ tuổi 45 hoặc lớn hơn. Hai vận động viên 49 tuổi thậm chí còn về đích trong nhóm 5 người dẫn đầu. Chạy bộ dường như rất phù hợp với những người lớn tuổi, và chạy bộ siêu cự ly cho phép họ xem xét bản thân mình có thể tiến được bao xa.

TUỔI TÁC LÀM BẠN CHẬM LẠI, NHƯNG CHẠY BỘ LẠI LÀM CHẬM SỰ LÃO HÓA

Ai cũng công nhận rằng tập thể dục thường xuyên là chìa khóa để duy trì sức khỏe khi bạn già đi. Chạy bộ là một lựa chọn tuyệt vời đáp ứng được yêu cầu tập thể dục này vì nó là một hoạt động có phạm vi va chạm tương đối thấp và dễ dàng thích nghi về cường độ cũng như số lượng. Nó có tác động rộng rãi đến hệ tim mạch, cơ bắp, khớp và các mô liên kết. Như chúng tôi đã xác nhận, lợi ích tinh thần của chạy bộ là đáng kể. Nếu bạn cần tập thể dục để giữ dáng thì tại sao bạn lại không chọn chạy bộ? Hơn nữa, ý kiến cho rằng chạy bộ là nguyên nhân sinh ra thoái hóa khớp chưa được chứng minh trong các nghiên cứu nghiêm túc, mà các nghiên cứu này chỉ ra rằng tỉ lệ những người chạy bộ không mắc bệnh về xương khớp cao hơn những người không chạy. Mặc dù một số một số người cho rằng sự tiết chế là cần thiết, nhưng thực tế, những vận động viên chạy siêu cự ly không cho thấy xu hướng hay bị phải chấn thương hoặc gãy xương như những vận động viên khác.

Trong một bài báo trên tờ thời báo New York, Tiến sĩ William Roberts là giáo sư về y học gia đình tại trường Đại học Minesota và là Giám đốc Y khoa cho cuộc thi marathon Twin Cities, đã nói: “Lão hóa là lời xác nhận rằng sử dụng nó hoặc mất nó. Tập thể dục liên tục trong suốt cuộc đời làm giảm tốc độ bị suy giảm sức khỏe và sức chịu đựng, giúp cải thiện chất lượng cuộc sống, duy trì sự cân bằng và giảm bệnh tật.” Sử dụng nó hoặc mất nó. Áp dụng khái niệm đó vào thực tế chạy bộ, bạn đang đề cập tới việc sử dụng hoặc để mất đi sức khỏe tim mạch, sự cân bằng, sức chịu đựng, hô hấp, tuần hoàn, sức mạnh các khớp, cơ bắp, đặc biệt là ở phần dưới cơ thể. Đây là những thứ ưu tiên hàng đầu cho danh sách những điều muốn giữ gìn nhất của bất cứ ai khi họ già đi.

Ở độ tuổi 52, John Mark chẳng mấy khó khăn phá vỡ mốc thời gian 24 giờ tối thiểu ở cuộc đua Javelina Jundred trong sa mạc Arizona.

CHẠY BỘ THÔNG MINH

Thực tế, nhiều người chỉ khám phá ra chạy bộ sau khi họ đến độ tuổi bốn mươi hoặc năm mươi. Những vận động viên lớn tuổi mới tham gia chạy bộ cần phải bắt đầu từ từ rồi tăng dần. Họ nên kết hợp chạy bộ và đi độ trong các bài tập luyện và duy trì sự thoải mái. Số dặm hàng tuần nên tăng chậm, không quá 10% tại một thời điểm. Họ cũng nên tham khảo ý kiến một chuyên gia về giày hiểu biết để lựa chọn được một đôi giày chạy có chất lượng phù hợp và vừa vặn.

Những người đã chạy nhiều năm có thể muốn thay đổi một số thói quen khi họ già đi. Đó là ý tưởng hay để kết hợp rèn luyện sức mạnh (tập thể dục với các động tác chuyển động tự do, vận động tổng hợp, thay đổi cân nặng) vào các thói quen. Việc hao hụt tự nhiên của cơ bắp và sức mạnh theo độ tuổi có thể được ngăn chặn. Những người chạy bộ sẽ có xu hướng mất đi sức mạnh của cơ thể khi họ già đi vì những cơ này không hoạt động nhiều. Một số bài tập luyện nâng cao trọng lượng cơ thể sẽ giúp giữ gìn các đặc tính cơ học chạy bộ. Các vận động viên chạy bộ lớn tuổi cũng nên tập thêm động tác duỗi cơ thể để duy trì tính linh hoạt của cơ bắp.

Một chiến lược hiệu quả khác là chuyển đổi một hoặc hai lần chạy mỗi tuần thành bài rèn luyện chéo như bơi lội hoặc đạp xe. Những hao mòn ở các khớp và mô liên kết sẽ giảm bằng các hoạt động nhẹ nhàng và giúp các vận động viên tránh kiệt sức và chấn thương nặng.

Các vận động viên lớn tuổi có xu hướng bị hút về các cuộc đua dài hơn, chậm hơn và các sự kiện chạy bộ siêu cự ly. Điều này rất có ý nghĩa bởi vì các bài tập chạy đường dài tốc độ chậm hướng tới các cuộc đua đường trường phù hợp với các vận động viên lớn tuổi hơn so với các cuộc chạy tốc độ căng thẳng và các bài tập biến tốc đầy rủi ro hướng tới các cuộc đua tốc độ 10K.

Điều đó càng có ý nghĩa bởi việc dành nhiều thời gian chạy trên những con đường địa hình và ít phải chạy trên đường bằng hoặc những con đường có bề mặt cứng khác. Đường địa hình phù hợp với cơ bắp và khớp kém đàn hồi, và các bề mặt không đồng đều sẽ giữ cho các cơ sải chân được được ổn định.

Những vận động viên lớn tuổi nên nuôi dưỡng sự thờ ơ về các nghiên cứu cho những lần đua mà chắc chắn sẽ chậm lại khi người ta già đi. Lúc này là thời điểm hoàn hảo để ngừng lo lắng về đồng hồ, thay vào đó là tập trung toàn bộ cho quá trình chạy - cuộc hành trình, bao gồm phong cảnh, giao thiệp với bạn bè, hài lòng hoàn thành một cự ly mới hoặc tham gia một cuộc thi chạy mới. Chạy bộ có thể trở thành một hành trình nội tâm và ít các yếu tố thể chất cấu thành cuộc đua hơn, mặc dù một số vận động viên sẽ khám phá ra một động lực hoàn toàn mới của cuộc đua bởi các yếu tố cạnh tranh trong từng nhóm tuổi.

John Mark lội xuống sông San Lorenzo gần Santa Cruz, ông vẫn luôn mạnh mẽ trong 10 năm sau đó.

Cuối cùng, mọi người nên tạo thói quen kiểm tra kỹ lưỡng và kiểm tra pin phù hợp với nhóm tuổi của họ. Huyết áp cao, Chloesterol cao và tiểu đường chỉ là vài tình trạng thường xuyên xuất hiện trong cuộc sống sau này. Sẽ khôn ngoan hơn nếu làm việc với một bác sĩ có hiểu biết về việc giúp các vận động viên duy trì hoạt động trong thể thao.

BẠN ĐÃ GIÀ ĐẾN CHỪNG NÀO?

Đó là một trải nghiệm phổ biến cho những vận động viên khao khát chạy bộ có những người bạn không chạy bộ ở cùng độ tuổi, những người trông có vẻ yếu đuối hơn và ít có khả năng thể chất hơn bản thân họ. Hãy suy nghĩ về sự tương phản giữa Gunhild Swanson - người chạy mạnh mẽ ở đoạn cuối cuộc đua 100 dặm Western States và hầu hết những người ở độ tuổi của bà ấy, hoặc so sánh Bill Dodson - người đã phá vỡ kỷ lục tại Western States ở cự ly 100K đối với hầu hết những người ở độ tuổi 80. Sức khỏe - bao gồm những lợi ích của việc chạy bộ chắc chắn là sự kết hợp những điều tạo nên các kỳ công mang dấu ấn của các cá nhân được thực hiện theo cách riêng của họ.

Vì vậy, đây là một khía cạnh khác của chạy bộ, tập trung vào lúc bạn ra ngoài cày nát con đường địa hình khó nhằn hay đang trong lần chạy biến tốc cuối cùng trên đường chạy: Chạy bộ đang gìn giữ tuổi thanh xuân và sức khỏe của bạn, từng bước một. Giống như Tiến sĩ Spock đang đứng cạnh đường mòn hoặc bên đường chạy kẻ vạch, lập lòe cử chỉ cánh tay thần lửa và long trọng chúc bạn: “Sống lâu và thịnh vượng.”

Chương 16
Một trăm dặm

Chúng ta hãy bàn về việc chạy 100 dặm, hoặc cụ thể hơn, chúng ta hãy nói về việc bạn chạy 100 dặm. Hẳn bạn sẽ có một số câu hỏi. Ví dụ, bạn có thể thắc mắc liệu có lý do nào khiến tôi tin rằng mình có thể làm được điều đó không? Và câu trả lời là có, có muôn vàn lý do để bạn tin rằng mình có thể làm được. Nếu bạn đã tập luyện để chạy marathon, ví dụ, bạn có lẽ có khả năng chạy xa hơn nữa, lên tới 100 dặm.

Khi chạy ở những khoảng cách ngắn hơn, bạn có xu hướng chạy hết sức ngay từ vạch xuất phát và tăng tốc khi tới vạch đích. Không có gì ngạc nhiên ở vạch đích cuộc chạy bán marathon hoặc marathon, bạn cảm thấy mình đã hoàn toàn dùng hết sức lực. Chạy những cự ly cực lớn, như 50 hoặc 100 dặm, chiến lược của bạn hoàn toàn khác. Mục tiêu của bạn là chạy hết sức mình suốt cuộc đua, do đó, điều bạn cảm thấy ở cuối một cuộc đua marathon không phải là thước đo về cảm giác của bạn ở dặm 26 của cuộc đua 100 dặm.

Thậm chí nếu bạn chưa bao giờ chạy marathon, nếu bạn học chạy thường xuyên và chia sẻ các buổi tập chạy đường trường, thì cuối cùng bạn có thể có khao khát chạy 100 dặm. Đó không phải là điều phi thường, một kỳ công bất khả thi mà bạn có thể nghĩ về nó, mặc dù nó có thứ hạng khá cao trong những điều có khả năng gây ấn tượng. Những người bình thường tập luyện và hoàn thành cự ly. Trở thành một siêu vận động viên không phải là điều tiên quyết.

Thực tế, có một sự bùng nổ đang diễn ra trong ngành công nghiệp chạy bộ 100 dặm. Nhiều người đã khám phá ra những niềm vui, nỗi đau, phần thưởng, và cảm xúc rùng rợn như ngồi trên tàu lượn của việc chạy một cự ly thật dài. Vào năm 2014, có khoảng 7.000 vận động viên đã hoàn thành một cuộc đua 100 dặm ở Bắc Mỹ, và sự quan tâm đến cự ly này vẫn không ngừng tăng lên. Cách đây không lâu, bạn có thể đếm được số lượng các cuộc đua 100 dặm bằng ngón tay và ngón chân của bạn. Có nhóm những người cổ điển lớn tuổi không mấy quan tâm tới việc bắt đầu những sự kiện mới. Tình hình đó đã thay đổi đáng kể. Ở Mỹ, số lượng các cuộc đua 100 dặm được hỗ trợ tốt đã vượt quá 150 sự kiện. Bạn có thể tìm thấy các cuộc đua 100 dặm được tổ chức trên khắp thế giới. Nhiều sự kiện đã trở nên phổ biến đến mức bạn phải trải qua một cuộc rút thăm để có được cơ hội đặt chân lên vạch xuất phát. Nhưng đừng để điều đó ngăn cản bạn. Ngày nay, có những sự kiện có sẵn diễn ra mỗi cuối tuần trong năm, lan rộng từ bờ biển này tới bờ biển khác, ở đó có rất nhiều vị trí đón tiếp và ai tới trước sẽ được phục vụ trước.

SAO LẠI PHIỀN?

Một câu hỏi khác, dĩ nhiên, là lý do tại sao bạn muốn chạy 100 dặm? Với năm mươi nghìn điều hợp lý khác trong cuộc sống của bạn, bạn có thể cam kết thời gian và năng lượng của bạn để thực hiện, vậy thì tại sao bạn lại chọn điều này làm mục tiêu của mình? Bởi vì nó sẽ là một trong những hành trình tuyệt vời nhất mà bạn từng trải qua trong cuộc sống của mình. Tại thời điểm khi thời kỳ sử thi trở thành sáo ngữ, khi mọi kích thước giới hạn của những việc làm táo bạo được dán nhãn sử thi, khi một miếng pizza lớn được gọi là sử thi, hay rời bỏ công việc sớm một giờ cũng được gọi là sử thi, thì một cuộc đua 100 dặm quả thực là sử thi theo đúng nghĩa gốc của từ đó. Đó là sử thi trong cả quy mô lẫn khoảng cách. Đó là sử thi trong đau đớn mà nó sinh ra. Đó là sử thi trong phạm vi tình cảm rộng lớn mà nó đưa bạn qua. Đó là sử thi trong cuộc hành trình mà bạn sẽ đi qua trong tâm trí của chính bạn. Đảm bảo với bạn như thế!

Trớ trêu thay, cuộc đua 100 dặm là một sự vận động thể chất khổng lồ, nhưng với những người đã hoàn thành được khoảng cách đó, trong tâm trí họ sẽ là chìa khóa cho sự thành công. Mọi người thường nói: “Bạn chạy năm mươi dặm đầu tiên trên đôi chân của bạn, năm mươi dặm cuối bằng tâm trí bạn.” Một vận động viên khác thì nói: “Tinh thần kiên cường quan trọng hơn sức chịu đựng thể chất.” Tuy nhiên còn có một câu dí dỏm khác: “90% của việc chạy bộ siêu cự ly là 100% tinh thần.” Vào lúc tôi hoàn thành 50 dặm đầu tiên trong cuộc đua và không thể tưởng tượng được mình còn sức chạy xa hơn được nữa, tôi nói với người bạn đã từng hoàn thành cuộc đua 100 dặm: “Tôi đã đạt được 50 dặm đầu tiên, nhưng làm sao cậu chạy được 50 dặm cuối cùng thế?” Cậu ta trả lời: “Ồ, 50 mươi dặm cuối tôi thiền.”

Khoảng cách 100 dặm buộc bạn phải biết xoay xở bằng tâm trí của mình. Đó là nguyên nhân bạn khám phá và phát hiện ra những cách suy nghĩ mới về khả năng của mình và bản chất con người bạn khi bạn thúc đẩy bản thân tới giới hạn tuyệt đối của mình. Điều đó và 100 dặm chạy bộ trong cuốn sách này lý giải logic về các khía cạnh tinh thần của chạy bộ. Có lẽ bạn có thể chạy các cự ly ngắn hơn, giữ lấy những suy nghĩ nông cạn và không bao giờ bước vào các vùng khác nhau của tâm trí được miêu tả trong cuốn sách này, nhưng chỉ cần cố gắng chạy 100 dặm mà không cần khai thác một số tài nguyên nằm sâu trong tâm trí bạn, rất có khả năng bạn chạy chưa đủ xa.

ĐIỀU KIỆN HOÀN THÀNH 100 DẶM

Làm thế nào để chạy được 100 dặm đua? Những người đã về đích ở cuộc đua Western States có công thức bí mật gì để có thể giành được chiến thắng? Về cơ bản, có ba điều. Họ đã tập luyện đủ số dặm và các cuộc chạy đường trường đã tạo cho họ sức mạnh, sự dẻo dai cần thiết để có thể chạy xa được đến vậy. Họ đã học được cách ăn uống đúng cách để cơ thể họ giữ đủ nước và năng lượng. Họ đã nâng cao được tinh thần hoặc tư tưởng đưa họ vượt qua vạch đích bất chấp tất cả những vấn đề lường trước được hay những bất ngờ họ phải đối mặt trên đường chạy. Nắm vững ba điều này, bạn có thể xuất hiện ở vạch đích của sân vận động trường Trung học Placer ở Auburn bang California, cũng như hoàn thành cuộc đua Western States.

Việc tập luyện để nâng cao sức mạnh và sức chịu đựng khá đơn giản. Bạn cần phải vượt qua nhiều dặm đường nhiều lần trên đôi chân của bạn. Tiêu chuẩn trung bình là từ 40 đến 60 dặm một tuần, duy trì trong năm hoặc sáu tháng xen kẽ với một tuần “dễ dàng” để cơ bắp của bạn có cơ hội nghỉ ngơi. Những bài tập quan trọng, giống như tập luyện marathon, là duy trì chân bạn chạy liên tục trong năm giờ hoặc hơn. Chạy đường trường trên địa hình đồi núi và chạy kỹ thuật ở đường mòn sẽ làm tăng độ khó và hiệu quả của việc tập luyện. Tăng sức chịu đựng cũng được rèn luyện bởi những bài tập chạy đường trường liên tục vào nhiều ngày liên tiếp, luyện tập hai lần một ngày, hoặc đi đây đi đó 20 dặm sau ngày diễn ra một cuộc đua. Chạy bộ trên đôi chân mệt mỏi khi bạn thực sự muốn nghỉ trên một chiếc ghế dài tình cờ lại là một thử nghiệm tuyệt vời cho ý chí của bạn.

Bạn sẽ có được kinh nghiệm vô giá và ước lượng được khả năng của mình trong quá trình tập luyện cho các cuộc đua siêu cự ly - cự ly 50K, 50 dặm, hay 100k - dẫn bạn đến nỗ lực 100 dặm. Một cuộc đua 100km hoặc độ khó của 50 dặm sẽ cho bạn vài cảm giác bị kéo căng mà bạn sẽ cảm thấy trong suốt cuộc đua 100 dặm. Lên kế hoạch chạy đường dài trong đêm để làm quen với việc chạy bộ cùng với ánh đèn. Bạn cũng sẽ có được một số trải nghiệm từ khoảng thời gian nửa đêm tới sáu giờ sáng, khi phải đối phó với cơn buồn ngủ trong suốt 100 dặm. Ngoài ra, hãy chạy đường trường trong cái nóng, trong mưa, trong giá lạnh hoặc trong các điều kiện bất lợi khác. Bạn sẽ học được cách hoạt động trong các điều kiện chạy bộ ít lý tưởng hơn, khiến bản thân linh hoạt hơn, và thấy các điều kiện tương tự trong cuộc đua ít ghê gớm hơn.

Dù bạn đã luyện tập cơ bắp của mình như thế nào thì bạn cũng không thể vượt qua các cự ly mà không bổ sung các chất lỏng quan trọng, chất điện giải và calo cho cơ thể bạn để giúp cơ thể hoạt động lâu dài. Tùy thuộc vào độ khó của cuộc đua, 100 dặm sẽ mất khoảng 24 đến 36 giờ. Bạn cần phải học cách ăn uống để có thể ở ngoài đó và tiếp tục tiến lên trong khoảng thời gian đó. Chất lỏng của bạn chủ yếu đến từ nước hoặc đồ uống thể thao. Các đồ uống thể thao có lợi thế chứa nhiều chất điện giải bổ sung.

Các vận động viên đã từng được khuyến khích uống thật nhiều nước, giống như uống 12 ounce14 nước mỗi giờ, nhưng gần đây có những lo ngại về việc uống quá nhiều dẫn đến tình trạng gọi là hạ natri máu, nồng độ natri trong máu thấp gây nguy hiểm. “Uống khi khát” đã trở thành quy tắc mới, thay vì cố gắng theo dõi lịch uống, tất nhiên, bạn cần uống đủ để bù đắp mồ hôi thoát ra khỏi cơ thể và ngăn chặn tình trạng mất nước. Thỉnh thoảng phải đi tiểu, việc tạo ra dòng chảy rõ ràng, mạnh mẽ được coi là dấu hiệu của hydrat hóa tốt.

Học cách ăn uống sẽ là một phần quan trọng trong quá trình tập luyện của bạn. Trong suốt cuộc đua, bạn sẽ được cung cấp năng lượng tại các trạm cứu trợ.

Ăn gì, ăn thường xuyên như thế nào, có ăn các loại gel hoặc thanh năng lượng đặc biệt hay chỉ ăn thực phẩm thông thường là các chủ đề được bàn luận không ngừng giữa những vận động viên chạy đường trường, dường như đối với mỗi vận động viên, cuối cùng thì họ phải tự tìm ra sở thích riêng của mình. Dù bằng cách này hay cách khác, bạn phải luôn uống đủ lượng calo. Bí quyết là việc uống hỗn hợp các loại thực phẩm và các sản phẩm cung cấp năng lượng đặc biệt sẽ cung cấp cho bạn đủ lượng calo mà không làm rối loạn dạ dày của bạn, vốn chịu nhiều áp lực trong suốt cuộc đua siêu cự ly. Bạn sẽ muốn tìm ra điều gì phù hợp với mình bằng cách thử nghiệm trong các lần tập luyện chạy đường trường và các giải đua chuẩn bị cho giải đua chính với tất cả các loại thực phẩm và các sản phẩm năng lượng khác nhau. Vào thời điểm bạn sẵn sàng giải quyết 100 dặm chạy bộ, bạn nên biết điều gì là phù hợp với mình và điều gì không. Việc thử sử dụng thứ gì đó mới vào ngày đua có thể kết thúc trong thảm họa.

Cuối cùng, có những yếu tố tinh thần của cuộc đua hoặc tư duy cần thiết để hoàn thành cuộc đua khi đã kiệt sức và muốn bỏ cuộc. Sẽ cần tới ý chí và quyết tâm to lớn để giúp bạn vượt qua một quãng đường dài 100 dặm, nhưng đây là những phẩm chất mà bạn có thể rèn luyện trước khi bước vào thực tế cuộc đua. Trong các giai đoạn sau của cuộc chạy đường trường và suốt cả quãng ngắn cực đoan mà bạn phải vượt qua để chuẩn bị cho cuộc đua 100 dặm, bạn sẽ phải đối mặt với những khoảnh khắc khi sự mệt mỏi và các vấn đề khác sẽ mưu đồ muốn làm bạn bỏ cuộc. Đó là lúc bạn cần phải sử dụng các phương pháp kích thích tinh thần khác nhau để tiếp tục. Thực hành lặp lại một câu thần chú cho chính mình giúp thay thế những ý nghĩ tiêu cực bằng một điều gì đó tích cực. Hành động để chấp nhận những cảm xúc đau đớn và nhìn chúng như một điều tích cực, đó là bằng chứng cho thấy bạn đang nỗ lực tối đa. Phá vỡ nhịp chạy đang đi xuống thành những đoạn nhỏ có thể kiểm soát được và chúc mừng bản thân trên mỗi đoạn đã được hoàn thành. Tập trung vào những gì bạn có thể làm cho chính mình để tiếp tục đi đúng hướng vào khoảnh khắc này hơn là nghĩ tới toàn bộ phần còn lại. Sẽ có những điểm cao và những điểm thấp trong suốt quãng đường dài và các cuộc đua. Hãy làm quen với thực tế rằng những điểm thấp sẽ xảy ra, nhưng cũng tin tưởng vào thực tế là mọi thứ có thể thay đổi. Với tư cách là một vận động viên chạy bộ, hãy tâm niệm: “Không phải lúc nào mọi chuyện cũng trở nên tệ hơn.”

Hãy tập luyện trong những điều kiện không mấy lý tưởng. Rồi bạn sẽ sẵn sàng cho bất kỳ điều kiện nào mà bạn phải đối mặt trong cuộc đua trường kỳ.

Một điều khác cần lưu ý là bạn sẽ phải đối mặt với nhiều vấn đề ngoài kia mà bạn không thể thấy trước hoặc ngờ tới. Hơn 100 dặm đường địa hình, mọi thứ đang xảy đến. Bạn nên sẵn sàng thủ thế bởi vì bạn sẽ bị tấn công. Dây chằng của bạn có thể xấu đi, đầu gối bạn có thể xấu đi, mắt cá chân bạn, móng chân bạn... Hãy đặt tên cho một bộ phận cơ thể, nó có thể sẽ xấu đi. Bạn có thể vấp và ngã xuống trên đám rễ cây bùi nhùi hoặc trên những tảng đá; thậm chí bạn có thể rơi khỏi một vách đá. Bạn có thể rơi mất iPod xuống sông, để quên chai nước ở trạm cứu trợ, bị những con ong bắp cày chích, chạy nhầm đường, đạp phải một con rắn đuôi chuông, va mặt vào đá, các chỗ phồng rộp vỡ ra, bị nôn mửa, khó thở, chóng mặt, hoặc đến điểm cuối sợi dây của bạn. Bí quyết là nhận biết trước thời điểm bất cứ điều gì có thể xảy ra, vì vậy khi điều gì đó xảy ra, bạn sẽ không nản chí và nghĩ: Ồ, có thứ gì đó không ổn, hẳn là hôm nay không phải ngày của mình. Sẽ luôn có điều gì đó không ổn xảy đến với bạn và những người khác, nhưng đó vẫn có thể là ngày của bạn.

HẬU CẦN

Cũng như một vấn đề thực tế, bạn nên chuẩn bị trước về hậu cần cho các vấn đề thực tế của cuộc đua 100 dặm, nó phức tạp hơn nhiều so với các cuộc đua ngắn và yêu cầu chuẩn bị khá rộng rãi. Trước tiên, bạn sẽ cần phải lên kế hoạch di chuyển của mình và đồng đội có thể tham gia cùng. Hầu hết quãng đường 100 dặm bạn có thể tự giải quyết một mình, nhưng đội ngũ hỗ trợ và người dẫn tốc có thể rất hữu ích và có thể tạo nên sự khác biệt giữa thành công và thất bại. Nếu bạn có cơ hội làm tình nguyện viên ở cuộc đua 100 dặm, làm người dẫn tốc hoặc làm đồng đội với một người chạy, hãy tham gia ngay. Không có cách nào tốt hơn để học được những điều bạn mong đợi cho nỗ lực của riêng bạn. Định hướng cuộc đua thường được tổ chức vào thứ Sáu của cuộc đua cuối tuần, vì vậy bạn cần phải đến chiều thứ Sáu vào lúc muộn nhất, bạn nên xem xét việc ở lại cho tới thứ Hai, khi bạn có thể bị kiệt sức hoàn toàn vào Chủ nhật, sau khi bạn kết thúc cuộc đua.

Sử dụng thông tin của cuộc đua được nhận trước khi chạy để định hướng cho bản thân và đồng đội về hướng chạy, vị trí các trạm cứu trợ và lịch của các sự kiện. Biểu đồ số dặm chạy của trạm cứu trợ và kết quả của cuộc đua trước đây có thể được sử dụng để tính toán kế hoạch đưa bạn tới được các trạm cứu trợ khác nhau. Một khi dự đoán được thời gian và địa điểm bạn sẽ đến trong cuộc đua, bạn có thể chuẩn bị sẵn túi đeo, túi đựng lương thực cho cả đội, thực phẩm bổ sung, thiết bị chạy ban đêm, quần áo phụ, và các vật dụng bạn sẽ cần trong lúc chạy. Hãy kiểm tra thông tin cuộc đua để biết dự báo thời tiết và nắm cách bố trí của cuộc đua. Không có kế hoạch nào hoàn hảo cho tất cả các bất ngờ lúc nào cũng có trên 100 dặm đường mòn, nhưng sự chuẩn bị kỹ càng sẽ cung cấp cho bạn những gì mình cần khi trời lạnh và tối.

Bạn cũng có thể tăng cơ hội thành công bằng cách chọn một cuộc đua 100 dặm “dễ dàng” khi lựa chọn các cuộc đua mà mình muốn tham gia. Không phải tất cả các cuộc đua 100 dặm đều được xây dựng giống nhau. Có một vài cuộc đua 100 dặm khó khăn sẽ khiến bạn thất bại. Chúng sẽ bắt bạn phải trèo lên khi bạn sắp về đích; chúng sẽ có nhiều đoạn đường đá khó đi để bạn không thể bước qua mà không thêm chút nỗ lực; chúng hạ đo ván bạn bằng thời gian giới hạn chặt chẽ; hoặc luân phiên phơi nắng hay đóng băng bạn tới chết. Nhưng vẫn có những cuộc đua khác dễ dàng đưa bạn xuống đường chạy. Khi bạn cần nghỉ ngơi, chúng sẽ đưa bạn vào một đoạn dốc nhẹ nhàng. Đường mòn của chúng nhẵn như gương. Chúng sẽ chăm sóc bạn tử tế, để bạn nghỉ ngơi khi bạn mệt mỏi, và không quá kén chọn dù bạn mất bao lâu để hoàn thành.

Không có gì ngạc nhiên khi những ngọn núi làm tăng độ khó của cuộc đua. Các cuộc đua ở vùng núi có xu hướng có nhiều sự thay đổi độ cao, với một nghìn feet độ cao, bạn sẽ mất 1% khả năng chạy của mình. Những con đường mòn trên núi cũng có xu hướng dốc và nhiều đá. Những con đường mòn trơn nhẵn và những con đường thay đổi độ cao chỉ dần dần khuyến khích bạn vận động liên tục. Các cuộc đua vòng lặp có thể dễ xoay xở hơn là các cuộc đua chạy từ điểm này đến điểm khác. Một cuộc đua vòng lặp điển hình thường trả bạn về nơi có sự hỗ trợ lớn nhất ở trạm cứu trợ đầu tiên hoặc kết thúc, nơi bạn có thể nghỉ ngơi, tập hợp lại và có một khởi đầu mới. Các cuộc đua vòng lặp cũng làm giảm nguy cơ lạc đường vì bạn đang đi qua cùng một con đường quen thuộc vào lúc sau của cuộc đua, trái ngược hoàn toàn với việc luôn phải đối mặt với những vùng đất mới, đặc biệt là khi màn đêm buông xuống. Một cuộc đua với nhiệt độ vừa phải cũng giúp bạn khỏi phải đối phó với nhiệt độ cao vốn làm tăng nguy cơ mất nước và nhiệt độ đóng băng sẽ nhanh chóng phá hỏng quyết tâm của bạn nếu bạn không chuẩn bị tốt cho cơn cảm lạnh.

RIO DEL LAGO

Chạy 100 dặm thực sự là gì? Đây là tính toán chi tiết của một trong những lần chạy 100 dặm của tôi. Có điều gì đó như một cơn bão kỳ lạ trong dạ dày của tôi trong cái cách nó phản ứng với cuộc đua, nhưng trong một cuộc đua 100 dặm, luôn có điều gì đó xảy ra. Cuộc đua Rio có khá nhiều cuộc diễu hành thông thường của các vấn đề nằm trong dự kiến và bất ngờ.

“Trời liệu còn có thể nóng hơn không?” Tôi tự hỏi khi ngồi ở buổi định hướng cuộc đua 100 dặm Rio Del Lago năm 2011 vào chiều thứ Sáu. Tôi mặc chiếc áo thun và quần soóc rộng thùng thình cho phù hợp với thời tiết. Tôi tìm thấy nơi có bóng râm lớn nhất trên sân tòa nhà cộng đồng ở Beal’s Point trên bờ hồ Folsom gần Sacramento, California, nhưng mồ hôi của tôi vẫn vã ra như tắm.

Trong khi đó, người chủ trì cuộc đua Desert Sky Adventures - Molly Sheridan - đang rất hồ hởi, nói về ngày hôm sau: “Những trạm cứu hộ tuyệt vời... hy vọng có số người về đích kỷ lục... Thời tiết thuận lợi... cuộc đua thành công.” Tôi nhìn xuống thảm cỏ xanh ở bờ hồ, ở đó có một đội bơi đang bơi vòng quanh bộ phao màu cam, các bà mẹ đang nhìn lũ trẻ của họ tung tăng trong nước. Ánh nắng rực lửa, chói chang như thiêu đốt trên bầu trời. Ngày mai tôi sẽ chạy 100 dặm, chỉ cần băng qua bãi đậu xe để định hướng có vẻ như đã là một sự kiện với sức chịu đựng của tôi.

Một đám thiếu niên mặc đồ tự do lướt qua, chúng cười nói, tóc ướt và nhỏ xuống từng giọt. Chúng trêu chọc nhau, trẻ trung, vô tư và tươi mới trong cái nóng thiêu đốt của mặt trời. Nhìn chúng, tôi cảm thấy mình lụ khụ ở tuổi 58, giống một ông già bị cuốn vào các cuộc Thập tự chinh, diễu hành trên cát, phủ lên một lớp da nóng, đứng bên ngoài cổng thành Jerusalem trong một nhiệm vụ sai lầm. Chạy 100 dặm... trong cái nóng này... ở độ tuổi của tôi... tôi có bị điên không?

Ngày đua được bắt đầu vào ba giờ sáng hôm sau. Tôi bọc mình bằng kem chống nắng, chất bôi trơn da, bình xịt chống côn trùng, băng dính Band-Aids, gói hydrat hóa và bước ra khỏi sự mát mẻ trong phòng khách sạn, vào những gì lẽ ra phải có trong một buổi sáng thư giãn và mát mẻ. Thay vào đó, tôi cảm thấy như có một chiếc phong bì không khí nóng nực dính kín quanh tôi.

Cuộc đua bắt đầu trong bóng tối với vài đoạn ngắn lên xuống trên đoạn đường dành cho xe đạp kéo dài khoảng một hai dặm. Tôi đã phạm phải sai lầm đầu tiên khi bỏ lại đèn pin của mình ở vạch xuất phát. Phải chạy trong bóng tối khoảng một giờ nữa, tôi phải chạy sát những người khác để khỏi che đi ánh đèn pin của họ. Khi bình minh tới, tôi có thể thư giãn, dừng bước chạy theo mọi người và tận hưởng những công viên hoang dã nằm cạnh hồ Folsom nơi chúng tôi chạy qua. Chúng tôi chạy xa hơn, bờ hồ ngày càng mấp mô và đẹp như tranh vẽ. Đường mòn dốc lên rồi đổ xuống, uốn cong ngoằn ngoèo qua các hẻm núi trên mặt nước. Chúng tôi vượt qua Horeshoe Bar và sau đó là Rattlesnake Bar. Một số đám mây mỏng ở vị trí chiến lược đã làm dịu bớt đi ngọn lửa mặt trời buổi sáng sớm. Tôi đã xoay xở đến được chỗ đường xe lửa ở đồi Cardiac và nhìn xuống quang cảnh đập Auburn ở dặm 25, cảm thấy khá ổn. Vào thời điểm đó, hy vọng vẫn đang bất diệt.

Nhưng rời khỏi quang cảnh đập nước Auburn, thả dốc xuống hẻm núi về phía cầu No Hands nổi tiếng ở Western States, tôi có thể cảm thấy hơi nóng sục sôi xung quanh. Chẳng bao lâu tôi chỉ còn đi bộ để giữ cho thân nhiệt của mình không tăng lên tới mức thổi bay tất cả các van trên cơ thể. Ngay lúc đó, chiếc iPod của tôi đã ở chế độ nghe nhạc xáo trộn và vô tình bật tới bài hát cổ điển cũ của Cole Porter: Trời nóng chết tiệt thật. Đi nào, bài hát hiệu quả đấy, tôi suy nghĩ dứt khoát. Cái nóng vẫn tiếp tục khi tôi vượt qua cầu No Hands và tiếp tục lên tới K-2, một con đường dốc và chia cắt bởi vài đỉnh núi phản trắc đã đùa giỡn tôi như mèo vờn chuột.

Tiếp theo là một vòng chạy 7 dặm tỏa ra ở đoạn đường trống trải vượt qua trạm cứu hỏa. Thật trớ trêu khi đến một thị trấn có tên là “Mát lạnh” tại thời điểm nóng nhất trong cuộc đua, bạn sẽ thấy mình chảy ra như miếng pho mát được chiên trên chảo nóng. Khi tôi lê bước trong đoạn đường vòng vô tận, một người phụ nữ ngồi trên lưng ngựa tiến đến cạnh tôi. Cô hỏi đoạn đường đua dài bao nhiêu, tôi trả lời cô là 100 dặm. Cô cười phá lên và nói: “Ôi chà, anh đã chọn ngày nóng nhất trong năm để chạy quãng đường xa như vậy.”

Trở lại trạm cứu hộ tại trạm cứu hỏa, tôi thả mình xuống một chiếc ghế. Hai đồng đội của tôi, David Nakashima và Robert Josephs đang tụ tập xung quanh tôi, trông họ có vẻ lo lắng. Đã giữa trưa và còn 40 dặm nữa của cuộc đua. Đáng lẽ ra tôi phải ăn bánh mì kẹp để dự trữ năng lượng cho mình sau này, nhưng dạ dày của tôi đã ngừng hoạt động, cơn buồn nôn khiến tôi không hứng thú với thức ăn. Tất cả những gì tôi có thể làm là ăn một ít chuối và vài lát khoai tây chiên. Tôi xua đi bơ đậu phộng, bánh mì kẹp và xúp nóng mà họ mang đến, nghĩ rằng khi mặt trời lặn, sự thèm ăn của tôi sẽ trở lại và tôi sẽ bắt kịp bằng cách ăn gì đó.

Tôi lôi mình ra khỏi ghế, len lỏi dọc theo hơi nóng tỏa ra từ đường nhựa dẫn đến trạm cứu trợ Maidu, sau đó xuống trạm cứu trợ nằm ở chân đồi Cardiac ở dặm thứ 50. Ở đây, cuộc đua có một thử thách buốt óc, một đoạn vòng đi vòng lại liên tục trên con đường độc đạo gồ ghề: từ đồi Cardiac tới Rattlesnake Bar tới Horseshoe Bar tới Twin Rocks rồi vòng lại Horseshoe Bar tới Rattlesnake Bar, về đồi Cardiac, vòng lại Rattlesake Bar tới Horseshoe Bar tới Twin Rocks và kết thúc. Các vận động viên dịu dàng gọi phần này là máy xay thịt.

May mắn thay, ở phía dưới chúng tôi có những chiếc thuyền du lịch xuôi lên xuống theo dòng nước xanh thẳm của hồ Natoma. Mọi người trên tàu nằm dài trên thuyền trong ánh sáng ban chiều giống như những con mèo đang buồn ngủ, hoàn toàn không biết gì về bộ phim đang diễn ra trên những con đường mòn bụi bặm phía trên. Ồ, đợi đã! Điều đó chỉ khiến nó tồi tệ hơn. Cả ngày trong thời tiết nóng kinh hoàng đã đẽo tôi thành một mảnh nhỏ. Tôi hầu như không thể chịu đựng được những đoạn leo trèo của cuộc đua. Trên những đoạn đường bằng, tôi là kẻ sống sót đang lê lết. Còn ở đoạn thả dốc, trọng lực muốn làm gì tôi thì làm. Dạ dày của tôi chẳng động đậy được gì, vì thế tôi đã tụt lại phía sau để bổ sung nguồn năng lượng. Khi bóng tối cuối cùng cũng phủ xuống quanh tôi, không khí về đêm vẫn nóng ấm và chẳng làm tôi dễ chịu hơn.

Được rồi, tôi nghĩ, mọi thứ trông không được tốt đẹp lắm, nhưng tôi có một đôi tất sạch trong túi xách ở Rattlesnake Bar, vì thế tôi có thể làm gì đó cho đôi chân mình. Một ít bùn đá đã lọt vào đôi giày và tất của tôi suốt cả ngày, kết hợp với sức nóng của thời tiết, về cơ bản, chân tôi như đi trong giấy nhám. Điều tích cực là cơn đau từ các mụn nước giữ cho tâm trí tôi không nghĩ về cái dạ dày chua loét của mình. Khi tôi lấy túi xách của mình ở Rattlesnake, không có đôi tất nào trong đó cả. Tôi nhận ra rằng chúng nằm trong cái túi ở Horseshoe Bar.

Khi tôi đến được Horseshoe Bar ở dặm 60, tâm trí tôi đã rơi vào tình trạng hỗn loạn. Mọi thứ đều đau chứ không chỉ đôi chân. Dạ dày của tôi là một mớ hỗn độn. Tôi buồn ngủ và kiệt sức. Tôi đã không ăn gì cả ngày. Tôi xoay xở đổ đầy gói hydrat hóa của mình. Tôi liếc qua túi đựng thuốc viên điện giải, gel năng lượng và bỏ đi, quên không lấy đôi tất. Thật ngu ngốc! Tôi rủa mình khi nhận ra những gì mình đã làm khi rời trạm cứu trợ được khoảng nửa dặm. Tôi đành an ủi bản thân rằng tôi có thể nhận được tất trong túi đồ của mình ở Twin Rocks. Sáu dặm và sự mòn mỏi bất diệt về sau, tôi đã tới Twin Rocks và phát hiện ra tôi không hề có túi đồ ở đó. Không túi, không tất, không gì cả. Thật chán nản!

TRONG MÁY XAY THỊT

Đôi khi sau nửa đêm, dạ dày của tôi đã quậy phá đủ và có lại sự kiểm soát. Tôi đã nôn ba lần liên tiếp trước khi có thể lắc lư xuống đường chạy. Tôi gắng hết sức thuyết phục bản thân rằng bây giờ mình đã tốt hơn nhiều. Tôi có thể bắt đầu ăn trở lại với thức ăn lỏng, gel năng lượng, viên muối và có thể đến một nơi tốt hơn. Thêm vào đó, tại Horseshoe Bar, người dẫn tốc của tôi sẽ tham gia chạy cùng tôi và chân của tôi có thể hồi phục lại. Tôi vẫn còn có thể tiếp tục. Tôi chỉ cần tiếp tục chạy suốt đêm.

Những người đứng xem tò mò tụ tập quanh đôi chân phồng rộp của tôi tại Horseshoe Bar đã rất kinh hoàng bởi những vết thương trên chân tôi. Họ lắc đầu. Họ thốt lên: “Trời ơi!” Họ đồng ý với nhau rằng tôi thực sự sẽ không còn làm được gì nữa. “Chúng đã bị vỡ nước,” anh bạn đang giữ chân tôi giải thích. “Tôi chỉ cần rửa sạch chúng, sau đó anh có thể đi đôi tất sạch vào. Tôi không thể giúp hơn được.” Tôi nhìn chằm chằm vào đầu anh chàng đang nói với tôi rằng tôi sẽ chạy thêm 10 giờ nữa với đôi chân đau. David đưa cho tôi một cái bánh mì kẹp, tôi gặm nó trong vô thức. Tôi đang nghĩ đến việc bỏ cuộc. Tôi đã tính phép màu sẽ đến với đôi chân tôi, nhưng điều đó không xảy ra. David nhún vai. “Chỉ cần có thêm chút thời gian,” cậu ta trả lời khi tôi nói với cậu ta rằng tôi có thể bỏ cuộc.

***

Tôi nhấm nháp súp, ăn bánh mì kẹp và nhìn chằm chằm vào lửa trại. Sau 15 phút David nói: “Tốt hơn hết là chúng ta đi thôi.” Theo bản năng thuần khiết, tôi đứng dậy và bỏ chiếc ghế thất bại lại phía sau. Chúng tôi đi bộ vài bước ra khỏi trạm cứu trợ, và tôi ngã vào bụi cây đằng sau. David vỗ nhẹ vào lưng tôi cho đến khi tôi đứng thẳng lại được, thế là chúng tôi lại tiếp tục.

Đồng đội vây quanh khi tôi hoàn toàn kiệt sức ở cuộc đua Rio del Lago. Sau đó tôi đã đứng dậy và tiếp tục cuộc đua.

Thật chậm rãi, chúng tôi quay trở lại Rattlesnake Bar rồi sau đó tới đồi Cardiac. Ở mỗi trạm cứu trợ, ngay lập tức tôi ngồi sụp xuống một chiếc ghế và ngủ gật trong 15 hoặc 20 phút trong khi David ngồi chờ và hẹn giờ cho tôi. Tôi tiếp tục ăn uống, nghĩ rằng cuối cùng thì tôi cũng có thể giữ được cái gì đó sụp đổ, nhưng luôn luôn, ngay sau đó tôi lại đứng dậy và tiếp tục, tôi lại bắt đầu nôn ọe một lần nữa. Chuyện này tệ đến nỗi nó bắt đầu có vẻ buồn cười. Tôi đứng thẳng người lên và mỉm cười với David như thể chia sẻ trò đùa này. “Chuyện chết tiệt này thảm hại như thế nào?” Ở tận cùng khó khăn, tôi phải dừng lại, cúi xuống và đặt tay lên đầu gối trong khi tôi buộc bản thân nỗ lực trèo lên một tảng đá hoặc lên dốc với năng lượng hoàn toàn bằng không. Tôi đang vấp phải mọi ổ gà trên đường, lê lết vào bụi cỏ và đổ mồ hôi vì gắng sức nhưng vẫn hầu như không thể di chuyển được.

Cuối cùng, sự bướng bỉnh của tôi đã được đền đáp. Ánh sáng buổi sáng sớm bắt đầu xuất hiện. David thúc tôi tiếp tục cho tới khi tôi đến được Twin Rocks, trạm cứu hộ cuối cùng, tôi chỉ còn hơn 5 dặm nữa. Chúng tôi vẫn về kịp trước thời gian giới hạn kết thúc, mọi chuyện có vẻ tốt đẹp. Miễn là tôi tiếp tục di chuyển, tôi sẽ làm được. Robert sẽ bắt kịp tôi từ chỗ đó. Tôi vẫn không thể ăn, nhưng bằng cách nào đó tôi đã tìm thấy năng lượng và sức mạnh khi biết rằng trạm cứu trợ cuối cùng đã nằm lại phía sau tôi và chỉ còn lại vạch đích. Mỗi bước chạy vẫn còn đau đớn, nhưng bây giờ bước cuối cùng không còn xa nữa.

Dần dần chúng tôi đã hoàn thành đoạn đường cuối cùng và đi đến con đường bụi bẩn dẫn đến hồ Folsom. Con đường dốc lên rồi đổ xuống, tôi túc tắc xuống bên kia những ngọn đồi chỉ để thể hiện bản thân rằng mình còn có thể tiếp tục chạy. Sau đó, chúng tôi băng qua đập Folsom, từ xa chúng tôi có thể thấy một tấm vòm màu đỏ đánh dấu vạch đích. Tôi không vội vàng. Tôi có thể chạy nửa dặm cuối cùng, nhưng tôi chỉ đi bộ và tận hưởng khoảnh khắc đó.

Tôi chạy vài bước cuối và băng qua dưới tấm biểu ngữ kết thúc. Tôi là người về đích ngay trước vận động viên cuối cùng hoàn thành cuộc đua, dưới thời gian giới hạn. Đã mất 31 giờ 20 phút. Hơn một nửa số vận động viên đã chịu thua cái nóng và bỏ cuộc. Chỉ trong chốc lát, tôi xúc động bởi sự bồi hồi rạo rực khi đã về đích. Đai khóa của người hoàn thành cuộc đua nằm trong tay, tôi chụp vài tấm ảnh với David và Robert trước tấm biểu ngữ của cuộc đua lớn. Điều tiếp theo mà tôi biết là mình nằm dài trên một mảng cỏ. Tôi có thể cảm thấy trái đất đang ùa lên mình, đỡ lưng, cánh tay và chân tôi. Sau khi đã chiến đấu suốt khoảng thời gian dài, giờ đây cuối cùng tôi có thể tồn tại mà không cần phải nỗ lực. David và Robert đi lấy chiếc xe được để lại ở một trạm cứu trợ. Khi họ quay lại, tôi đang ở một mình. Những người khác đã gói ghém và rời đi. Bạn sẽ không thể biết đã có một sự kiện từng diễn ra ở đó.

Đôi khi con đường có vẻ dài bất tận và không có điểm kết thúc.

Trở lại khách sạn, tôi quan sát từ giường mình khi Robert gói ghém tất cả đồ đạc, chất lên xe và trả phòng khách sạn. Tất cả những gì tôi phải làm là đứng dậy, đi bộ ra xe và ngã người vào ghế sau. Robert sẽ đưa chúng tôi về nhà. Nhưng chỉ còn một điều nữa mà tôi quan tâm. Trên đường bước ra xe, tôi ghé qua phòng tắm để hoàn thành chuyến phiêu lưu Rio Del Lago của mình. Tôi nôn mửa.

Chương 17
Bỏ cuộc

Chạy bộ cung cấp vô số cách mang bạn tới gần hơn với sự hiểu biết về cái tôi thật sự của bạn (hoặc, đối với những đám đông Phật tử, bạn thực sự “vô ngã”). Trên những con đường mòn, hoặc thậm chí ở sâu trong chặng đua thứ năm trên sân chạy yêu thích ở trường đại học, tâm trí của bạn vượt qua tất cả các mặt nạ tự ý thức và tấm bình phong vị kỷ thường phân lớp nhân dạng của bạn và giúp bạn tiếp xúc nhiều hơn với bản chất cốt lõi của mình. Quá trình tự khám phá này cần một chút ngốc nghếch. Như chúng ta đã thấy, bằng cách chạy có chánh niệm hoặc tập trung vào hiện tại, bạn có thể tăng cường khả năng vượt qua các chướng ngại và học hỏi thêm về bản thân.

Nhưng không có có gì giống như cuộc chạy bộ khó khăn đến mức khiến bạn mong muốn bỏ cuộc để nhanh chóng mờ cánh cửa sổ dẫn tới bạn là ai hay cái gì làm nên bạn. Bạn có thể quên đi tất cả các khả năng tự khám phá khác bằng cách chạy bộ, nhưng khi bạn đẩy bản thân tới giới hạn, điều không thể tránh khỏi là trạng thái tinh thần phấn khích cao sẽ khiến bạn tìm kiếm sâu trong tâm hồn mình.

Rất khó để bao quát toàn bộ tâm trí của vận động viên chạy bộ mà không chạm tới chủ đề bỏ cuộc. Bỏ cuộc là một quá trình tinh thần, không phải là quá trình thể chất. Vâng, cơ thể vật lý của bạn có thể la hét với bạn để ngăn chặn cơn đau, chấm dứt sự tra tấn, nhưng bạn phải quyết định cách phản ứng với những tín hiệu đó. Bạn chịu đựng chúng, hoặc bạn nhượng bộ chúng. Đó là một quyết định tinh thần có ý thức. Chấm dứt thương tích thực sự, cơ thể thường có năng lực tiếp tục cho dù bạn có chọn đi cùng với nó hay không.

CÁM DỖ BỎ CUỘC

Bằng cách bỏ cuộc, chúng ta đang nói về việc bỏ tất cả các nỗ lực chạy bộ, chẳng hạn như dừng nửa chừng trong một lần tập chạy đường trường hoặc từ bỏ một mục tiêu cụ thể, chẳng hạn như giảm tốc độ mà bạn đang cố gắng giữ để phá kỷ lục 10K của bạn. Chúng tôi đang nói đến cả hai tình huống đua và tập luyện. Vì vậy, trên thực tế, bạn đang trong chế độ quyết định bỏ cuộc khá thường xuyên nếu như bạn là một vận động viên chủ động tập luyện để có thời gian chạy nhanh hơn, hoàn thành một cuộc đua marathon đầu tiên, một cuộc đua siêu cự ly hoặc chỉ tham gia nhiều hoạt động chạy bộ nói chung.

Mỗi lần bạn thực hiện một lần chạy tốc độ hoặc bước vào đường chạy để chạy biến tốc, bạn sẽ thấy mình đã ra khỏi vùng thoải mái và tiến gần đến ngưỡng mà bạn muốn từ bỏ cường độ tập luyện. Cuộc chạy huấn luyện marathon kéo dài luôn đưa bạn vào khu vực nguy hiểm của việc bỏ cuộc khi bạn thử nghiệm bản thân chống lại những khoảng cách mà trước đây bạn chưa bao giờ chạy. Cuối cùng, khi bạn có được mục tiêu chạy marathon và cố gắng giữ tốc độ của mình qua sáu dặm cuối cùng, bạn sẽ ngạc nhiên trước tất cả những khó khăn của nó. Điều này cũng sẽ đúng với những dặm thứ ba của cuộc đua nhanh 5K hoặc dặm thứ tư và thứ năm của nỗ lực phá kỷ lục cự ly 10K. Tiếp tục thúc đẩy bản thân đủ mạnh để đạt được mục tiêu của bạn dường như là điều không thực tế. Lần đầu tiên bạn tham gia siêu cự ly 50K (31 dặm) hoặc bất kỳ siêu cự ly nào khác, bạn sẽ dấn thân vào lãnh thổ mới, đối mặt với sự mệt mỏi và căng thẳng của một trật tự hoàn toàn mới so với những gì bạn thường quen, và sự căng thẳng này sẽ được mở rộng hơn qua từng dặm của con đường và nhiều giờ trên đồng hồ. Với một cự ly 10K, bạn có thể có ít nhất một dặm để hoàn thành nó. Trong một siêu cự ly, bạn có 20 dặm để hoàn thành nó.

Có một điều cốt lõi liên quan tới bỏ cuộc: Đó là ngay lập tức bạn sẽ nhận được sự trợ giúp khổng lồ, những gì làm cho việc bỏ cuộc trở nên hấp dẫn và quyến rũ. Nó giống như một liều thuốc phiện. Ngay khoảnh khắc bạn đang căng thẳng để giữ tốc độ chạy, mọi phần cơ thể đang la hét để được giải phóng, cơ bắp của bạn đang thắt lại để chống lại bản thân, sức mạnh của bạn sẽ đào ngũ, và bạn biết nỗi đau khủng khiếp này sẽ chỉ trở nên ngày càng tệ hơn. Sau đó có một cú nhấp chuột nhẹ nhàng trong tâm trí bạn, và đột nhiên bạn không còn thấy nó có giá trị gì nữa. Nó tạo nên cảm giác hoàn hảo để bỏ cuộc. Không ai sẽ chết ở đây cả. Bạn sẽ lùi lại một chút, hoặc có thể là rất nhiều, và ngay lập tức, trong chớp mắt, nhanh hơn cả suy nghĩ, thành công của bạn đã được xóa bỏ, bạn bị ngập trong sự cứu trợ vô hạn. Nó mang tới cảm giác thoải mái về thể chất rất nhanh rằng cơn bốc đồng đầu tiên của bạn tự hỏi làm thế nào bạn có thể đi xa được đến thế mà không ngã quỵ. Trong một siêu cự ly, bạn có thể dành hàng giờ chống lại sự thôi thúc của việc bỏ cuộc. Cuối cùng, khi bạn có thể thư giãn, hãy ngồi xuống ghế và nói: “Thế đấy,” sự cứu trợ đó là vô cùng lớn và tức thời.

Đương nhiên, một khi bạn bỏ cuộc, giờ đây bạn có rất nhiều tính toán để làm với chính mình. Bạn đã học được điều gì đó về bản thân. Bạn đã khám phá ra ngưỡng đau đớn và đau khổ khiến bạn bỏ cuộc. Sau đó, bạn có thể đặt câu hỏi về quyết định của mình, thậm chí bạn có thể hành hạ bản thân về quyết định đó, nhưng điều đó sẽ không thể thay đổi. Bạn không có cơ hội thứ hai. Chuyện lúc này là như vậy. Nó đã nằm lại trong những cuốn sách lịch sử.

Khả năng khác là bạn phải đối mặt với sức ép bỏ cuộc vô cùng cám dỗ, nhưng bạn không làm thế. Bạn chịu đựng nỗi đau, chịu đựng sự ngược đãi, bạn chiến thắng và bạn hoàn thành mục tiêu chạy của mình, hoặc bạn băng qua vạch đích cuộc thi marathon đầu tiên của mình, hay hoàn thành cuộc đua siêu cự ly đầu tiên. Có bao nhiêu hương vị ngọt ngào của chiến thắng khi bạn đã đánh bại được khoảnh khắc bạn muốn bỏ cuộc? Đó là một câu nói kinh điển của Thomas Paine: “Cái gì chúng ta dễ dàng có được, chúng ta thường coi nhẹ nó: Nó chỉ đáng quý trọng chỉ khi trả cho mỗi thứ đúng giá trị của nó.” Đánh bại ý tưởng bỏ cuộc ở quãng giữa trong nỗ lực đạt được kỷ lục mới ở cự ly 10K hoặc lúc nửa đêm ở một cuộc đua siêu cự ly khổ sở nào đó và tiếp tục tiến lên, đó là điều mang lại cho nỗ lực của bạn sự quý trọng đặc biệt và đó là những gì bạn sẽ nhận được từ kinh nghiệm. Một lần nữa bạn sẽ khám phá ra điều gì đó về bản thân mình, nhưng lần này bạn sẽ khám phá ra một điều gì đó rất tích cực. Bạn đã đi đến điểm mà bạn muốn bỏ cuộc, nhưng bạn đã không làm thế. Bạn kiên trì!

MÁY MÓC

Giờ đây, tất nhiên, các động lực hoàn toàn khác nhau nếu như bạn phải chịu đựng như một cái máy và sau đó bạn buộc phải bỏ cuộc. Nếu chân bạn bị gãy rời khỏi phần còn lại của cơ thể ở vị trí hông, thì đó không phải là ngày của bạn. Nếu bạn ngã và gãy một cái gì đó, nếu một cơ bị rỉ nước và cơn đau chắc chắn vẫn còn, nếu bạn trẹo một mắt cá chân, vết bầm lớn xuất hiện ở bàn chân và nó sưng lên với kích thước một quả bưởi, nếu bạn tăng cân đáng kể và hệ thống thận của bạn đã ngừng hoạt động, hoặc nếu bạn phải chịu đựng bất kỳ mối đe dọa về y tế nào khác, thì điều thông minh và đúng đắn nhất là bỏ cuộc.

Có một vài cảnh quay tuyệt vời của một vận động viên lúc khởi đầu chạy ở giải đua Western States, một người phụ nữ đã bị ngã, đầu gối của cô bị cắt tới tận xương. Bác sĩ cố gắng kéo cô ra khỏi cuộc đua nhưng cô cứ khăng khăng đòi tiếp tục. Cuối cùng thì anh bác sĩ cũng miễn cưỡng đồng ý rằng cô ấy có thể tiếp tục, miễn là cô ấy phải vận động nhẹ nhàng đầu gối của cô ấy từ lúc đó. Đoạn phim cuối cùng về cô là cảnh cô ở trên đường mòn, kiểm tra xem bác sĩ có còn theo dõi cô không. Khi bác sĩ vừa quay lưng lại, cô biến mất sau một góc rẽ, tiếp tục chạy.

Một đoạn phim khác ở giải Western States cho thấy một vận động viên ngồi trong bóng tối ở trạm cứu trợ ban đêm. Chiếc máy quay lóe lên cảnh anh ấy đang nhăn nhó. Anh bị ngã và gãy xương đòn. Có vẻ như hôm đó không phải ngày của anh ấy, nhưng đó không phải là cách nhìn nhận của anh ấy. Vì anh cho rằng mình không cần một đường xương cổ nguyên vẹn để chạy, nên anh cho nhân viên y tế quấn toàn bộ phần trên của mình bằng gạc để cánh tay chưa bị thương của anh được tự do và cánh tay trên xương đòn bị gãy được cố định vào cơ thể. Anh ấy chạy vào ban đêm và cuối cùng kết thúc cuộc đua ở Auburn.

Đó là những ví dụ cực kỳ can đảm và quyết tâm, nhưng nó có vẻ như thiếu suy nghĩ. Nếu có nguy cơ rõ ràng về một chấn thương nghiêm trọng hơn hoặc gây tổn hại vĩnh viễn một bộ phận nào đó hoặc đặt bản thân vào vị trí mà người khác phải chấp nhận rủi ro để giải cứu bạn, thì bạn nên bỏ cuộc với lương tâm trong sạch và an ủi vì trong thực tế, bỏ cuộc trong hoàn cảnh như vậy là việc đúng đắn phải làm. Nó không giống như bạn đang bỏ cuộc chỉ bởi vì bạn cảm thấy điều không mong đợi ập đến. Trong hoàn cảnh mà bạn thực sự đặt sức khỏe của bạn vào nguy hiểm, chỉ cần nhớ rằng sẽ luôn có một cuộc đua khác hoặc một cơ hội khác để bạn chạy. Thậm chí đó có thể là chính là cuộc đua này vào năm tới, về mặt tích cực, việc đó sẽ đủ khả năng mang tới cho bạn một cơ hội có được cảm giác rung động lớn nhất trong chạy bộ: Trở lại một sự kiện và vượt qua nó sau lần thất bại đầu tiên.

Tác giả đang trong lúc nghỉ ngơi và muốn bỏ cuộc.

***

Logic tương tự được áp dụng trong trường hợp bạn không thực sự bỏ cuộc đua, nhưng một chấn thương khiến bạn chậm lại và thất bại trong việc hoàn thành mục tiêu về tốc độ. Tốt hơn hết là hãy giữ mình an toàn hơn là hối tiếc vì liều lĩnh làm bản thân mình bị thương tổn. Tôi từng cố gắng vượt qua vòng loại cuộc đua marathon Boston. Cuộc đua mà tôi tham gia có rất nhiều vận động viên tốc độ đặc biệt giúp đỡ những người như tôi. Tôi bị mắc kẹt như keo dán với người dẫn tốc, anh ta sẽ chạy cùng tôi ngay dưới điều kiện tiêu chuẩn của tôi cho tới dặm 20 khi tôi bỗng nhiên cảm thấy có vấn đề ở dây chằng bên phải. Tôi đã chờ tới dặm 20, nghĩ rằng nếu vẫn còn ở đó thì sẽ không có gì có thể bị ngăn cản; nhưng sự cố xảy ra ngay lập tức khi tôi đi qua điểm đánh dấu số dặm giống như nó đang tỏa ra một thứ bùa chú xấu xa lên người tôi.

Tôi duy trì tốc độ được một lúc, gắng giữ vị trí của mình bên cạnh người dẫn tốc, nhưng có thể nói rằng tôi đã làm cho chấn thương tồi tệ hơn, các sợi cơ bị xé ra khi tôi tiếp tục đẩy mình về phía trước. Tôi đã cố gắng rút ngắn sải chân của mình xuống và tăng tốc độ lên, nó giúp giảm đau một chút, nhưng bây giờ khoảng cách giữa tôi và người dẫn tốc bắt đầu lớn dần. Khi tôi tăng tốc để thu hẹp khoảng cách, cơn đau trở nên tồi tệ hơn. Tôi nhận ra rằng chắc hẳn tôi có thể duy trì tốc độ với người dẫn tốc và đủ tư cách vượt qua vòng loại, nhưng nó sẽ có nguy cơ làm hỏng chân tôi, hoặc tôi có thể lùi lại, kết thúc cuộc đua marathon và cố gắng vượt qua vòng loại vào thời điểm khác.

Tôi buồn bã theo dõi người dẫn tốc chậm rãi vượt qua ngọn đồi kế tiếp, cuối cùng tôi khập khiễng vượt qua vạch đích, vượt quá thời gian đủ điều kiện của tôi khoảng một phút. Chấn thương đó đã hoàn toàn bình phục sau một hai tuần nghỉ ngơi và tĩnh dưỡng, chân tôi đã khỏe lại như ban đầu. Tôi không thể không nghĩ về người bạn chạy bộ có một mô sẹo vĩnh viễn ở một trong các dây chằng, nó luôn nhói lên mỗi khi anh tăng tốc hoặc đẩy mạnh. Dù không thể chắc chắn, nhưng có lẽ tôi đã cứu được bản thân khỏi số phận của mình ngay cả khi tôi nhìn thấy người dẫn tốc biến mất ngay trước mặt tôi vào ngày hôm đó. Tôi cũng đã tiết kiệm được tiền vé máy bay tới Boston.

QUÊN ĐI KẾ HOẠCH PHÍA TRƯỚC

Một số chuyên gia chạy bộ khuyên bạn nên mường tượng trước khoảng thời gian mà hoàn cảnh có thể làm bạn bỏ cuộc, sau đó, khi bạn thấy mình đã rơi vào hoàn cảnh đó thực sự, bạn có thể tự nhủ: “Được rồi, mọi chuyện là như vậy đấy. Tôi đã xong rồi.” Tôi không cho rằng điều này có hiệu quả.

Trước hết, có rất nhiều thứ có thể đi sai hướng trong cuộc đua hoặc trong suốt bài tập luyện và không có cách nào để dự đoán chấn thương hoặc tai nạn có thể xảy ra. Bạn hầu như không bao giờ thấy trước được vấn đề bạn thực sự phải đối mặt. Sau đó, khi có chuyện xảy ra - một mắt cá chân bị trẹo, một cơn buồn nôn, một cơn đau bất thường ở đầu gối - nó thường không rõ ràng ngay lập tức dù nó có phải là điều làm gián đoạn việc chạy của bạn hay không. Vì vậy, quyết định bỏ cuộc sẽ liên quan đến những tình huống mơ hồ không lường trước được. Những điều may rủi mà bạn nghĩ trước về việc bỏ cuộc sẽ được áp dụng vào điều gì?

Hơn nữa, bỏ cuộc là tất cả trạng thái tinh thần của bạn ngay tại thời điểm quan trọng khi bạn cảm thấy tồi tệ nhất. Không có chuyện ngồi trên chiếc ghế ấm áp của bạn bên cạnh ngọn lửa bập bùng, hút tẩu và nhận lại đôi dép từ con chó trung thành của bạn, rằng bạn sẽ có thể tưởng tượng trong tâm trí mình bạn đang ở ngoài đó, trên đường mòn. Đó là chuyện bỏ cuộc và những trải nghiệm của tôi trong lần đầu tiên chạy ở Leadville trước đó, thật dễ tưởng tượng rằng không có gì có thể khiến bạn bỏ cuộc. Bạn có can đảm và quyết tâm. Nhưng khi bạn đã thực sự ở ngoài đó trong gió bụi, và các vấn đề tăng lên như đàn châu chấu di cư, bạn sẽ đốt cháy hết kiên nhẫn và tất cả nguồn lực tinh thần để ngăn chặn sự khó chịu, đó hẳn là một câu chuyện khác. Trong sự kiện này, thay vì trải qua cái giếng sâu chứa đầy giải pháp hoặc bức tường phòng ngự bằng đá giữa bạn và bỏ cuộc, nguồn lực tinh thần của bạn bị gọt dần cho đến khi bạn chỉ còn là một cọng tóc vướng trên cái khăn. Có vẻ như vấn đề bổ sung nhỏ bé nhất sẽ ngập qua bạn cho đến mép.

Hoàn cảnh cũng làm cho việc bỏ cuộc có vẻ như không có gì lớn lao. Tại sao lại phải lo lắng về việc thỉnh thoảng thất bại trong quá trình tập luyện? Bạn luyện tập trên chặng đường 15 dặm cho cuộc đua marathon, một khoảng cách hoàn toàn mới đối với bạn, bạn nỗ lực ngay từ điểm khởi đầu. Đường đua dốc hơn bạn tưởng tượng. Mặt trời ló dạng và không khí thì quá nóng. Bạn đang nhận được báo cáo về một cơn đau ở bắp chân trái, hoặc bạn lại nhận được nẹp xương ống chân. Bạn hết nước. Ở dặm thứ 10, bạn tuyệt vọng vì việc cứu trợ. Có thể bạn đã không hồi phục từ nỗ lực tuần trước? Vậy thì tại sao không bỏ lần lập luyện này và tiếp tục vào tuần tới?

Có thể bạn phải đối mặt với một tình huống tương tự trong một bài tập biến tốc. Bạn không hoàn toàn đạt được thời gian mong đợi. Nửa đường bạn xuyên qua như mũi khoan, sự thúc đẩy dữ dội đang trở nên không thể chịu nổi, và bạn đã không đạt được mục tiêu. Chân bạn ngày hôm nay cảm giác như đã bị liệt. “Cắt nó đi. Tôi sẽ quay lại và hoàn thành nó vào lần sau” bạn kết luận. Vào thời điểm này, có vài quy tắc chạy nói chung mà tôi luôn cố gắng tuân theo, một trong số đó áp dụng ở đây. Quy tắc của tôi là: Không bao giờ bỏ tập luyện. Gặp phải rắc rối trong suốt bài tập chạy là một cơ hội vàng.

Như tôi đã nói trước đây, bỏ cuộc là một hoạt động tinh thần, trạng thái tinh thần mà bạn tìm thấy chính mình ngay trước khi bỏ cuộc là tình huống độc nhất vô nhị. Bạn không thể đặt mình vào loại tinh thần suy sụp trừu tượng trước thời hạn. Vì vậy hãy để bản thân bạn hoạt động đủ nhiều đến mức muốn bỏ cuộc trong suốt một bài tập luyện, mà về cơ bản chỉ là cuộc tập dượt cho một sự kiện thực, là một món quà bởi vì bây giờ bạn có cơ hội để rèn luyện ý chí không bỏ cuộc. Hãy chú ý cẩn thận vào những khoảnh khắc này. Tâm trí bạn không giải thích lý do vì sao lại bỏ cuộc một cách vô lý. “Đó chỉ là tập luyện. Xùy xùy, có gì lớn lao đâu?” Quả thực nó có vẻ như là một trường hợp điển hình, nhưng bằng cách bỏ qua logic đó và tiếp tục tập luyện, bạn luyện tập phủ nhận rằng giọng nói bên trong bạn đã chiến thắng. Tâm trí chỉ huy như vậy và như vậy. Bạn bỏ qua nó và tiếp tục. Bạn càng luyện tập đối mặt với giọng nói bỏ cuộc đó, bạn càng nhận được điều tốt đẹp hơn ở nó.

SAI LẦM KINH ĐIỂN

Kỷ lục khi tôi viết những dòng này dành cho những vận động viên đã hoàn thành cuộc đua siêu cự ly ít hơn 100 dặm (đó là 50Ks, 50 dặm, và 100Ks) là 94 người hoàn thành và 1 người bỏ cuộc. Người bỏ cuộc là vận động viên chạy vào năm 1996 ở cuộc đua Quicksilver 50 dặm, trong thực tế, tôi đã hoàn thành cự ly 50k, nhưng tôi chưa bao giờ đăng ký cuộc đua 50 dặm, và khi tôi bỏ cuộc ở cự ly 50K, tôi coi đó là một thất bại ở cự ly 50 dặm. Vì vậy, những gì tạo nên một kỷ lục hoàn hảo của những người đã về đích ở cự ly ít hơn 100 dặm đã bị làm hỏng do vận động viên bỏ cuộc đó.

Vào thời điểm diễn ra cuộc đua đó, tôi là một kẻ mới làm quen với siêu cự ly và có khuynh hướng phạm mọi sai lầm có trong cuốn sách này, mặc dù những sai lầm của tôi thường không dẫn đến việc tôi không thể về đích. Tuy nhiên, lần này, tôi đã vấp ngã, nhưng những gì tôi nghĩ đến là sai lầm kinh điển khi đi đến quyết định bỏ cuộc quá vội vàng.

Đó là một ngày nóng bất thường. Dường như mọi cuộc đua tôi tham gia vào năm đó đều có nhiệt độ cao kỷ lục. Tôi chạy khó khăn, như là thói quen của tôi đã trở lại sau đó, và thấy tốt hơn đằng sau gói hydrat hóa của tôi. Tôi đã chạy quá nhanh, cố gắng theo kịp các vận động viên chỉ chạy cự ly 50K. Vào lúc tôi gần với cột mốc 50K, tôi chắc chắn đã bị mất nước và đang lâm vào cảnh khốn cùng. Tôi đã buồn nôn và nhức đầu, chóng mặt và choáng váng. Tôi có thể cảm thấy rằng người tôi đang nóng lên. Tôi đã ngừng đổ mồ hôi. Khi tôi lướt tay lên trán chỉ thấy khô và lạnh. Lê bước tới vạch khởi đầu/kết thúc của cự ly 50K, và còn 18 dặm cuối cùng của cuộc đua 50 dặm bắt đầu, tôi nhận ra mình kiệt sức vì nóng, tiếp tục chạy có thể gây nguy hiểm.

Có vẻ như sẽ không có bất kỳ nếu, thì hay nhưng đối với tình huống này. Tôi có những triệu chứng đáng ngại. Buổi chiều đã nóng và ngày càng nóng hơn. Tôi không thể tưởng tượng tiếp tục chạy mà không trở nên tồi tệ hơn. Vì vậy, tôi đã đi thẳng đến người đầu tiên tôi nhìn thấy đang cầm một tấm bảng ghi và nói với anh ta tôi bỏ cuộc đua 50 dặm.

“Anh chắc chứ?” Anh ta hỏi lại.

“Đúng thế, trời quá nóng,” tôi trả lời, và anh ta đánh dấu tôi ra khỏi cuộc đua.

Tôi bắt đầu đi về phía chiếc xe của mình khi tôi nhận thấy một vận động viên chạy bộ ngồi ở đó, đang lấy một lon soda ra khỏi thùng đá. Tôi không vội vàng lắm. Kể từ khi tôi không còn phải chạy 18 dặm cuối cùng, tôi có thể nhàn nhã lái xe về nhà mà vẫn có mặt ở nhà sớm hơn mong đợi. Tôi lấy một lon soda cho mình, lang thang qua vài chỗ râm mát, làm cho lưng mình thoải mái bằng cách dựa vào thân cây. Một cảm giác nhẹ nhõm tràn ngập trong tôi. Tôi đã chạy xong, nỗi lo lắng về cái chết vì cái nóng đã biến mất. Tôi nhấp một ngụm soda và lơ đãng theo dõi những vận động viên tiến tới vạch đích và bắt đầu quay trở lại để hoàn thành cuộc đua 50 dặm.

Tôi không thể ngồi đó nhiều hơn ba hay bốn phút khi thấy mình đã tốt hơn nhiều. Tôi duỗi chân ra, chúng vẫn còn đau nhưng dường như vẫn ổn. Tôi chắc chắn là mình đã hạ nhiệt. Cơ thể tôi đã nằm trong tầm kiểm soát, tôi có thể cảm thấy quá trình đổ mồ hôi bình thường vì không khí nóng. Khi tôi đứng dậy, tất cả những cơn buồn nôn và chóng mặt đã biến mất hoàn toàn. Ối chà chà, tôi tự nhủ. Tôi đi tới xe của mình ở bãi đậu xe. Tôi đã cố gắng làm cho bản thân cảm thấy một vài đau đớn, một vài dấu hiệu cho thấy tôi vẫn còn nguy cơ tan chảy trong sức nóng, nhưng nó không hiệu quả. Tôi thực sự cảm thấy tuyệt vời.

Tất nhiên, tôi nên đi tìm anh chàng có tấm bảng ghi, nói với anh ta tôi đã thay đổi ý định, kiếm thứ gì đó để ăn, sau đó quay trở lại đường đua. Tôi dằn vặt mãi cho đến giờ vì đã không làm điều đó, nhưng về tinh thần tôi đã đi quá xa, đã thoát hoàn toàn khỏi chế độ đua để đưa ra quyết định đó. Nó như là một thỏa thuận đã được thực hiện khiến việc nghĩ về nó trở nên quá hấp dẫn. Tôi đã chính thức rút lui. Vậy đấy! Quay trở lại và chạy trong cái nóng dữ dội trong bốn giờ nữa ư? Quên đi! Tôi vào xe và lái thẳng về nhà.

Vì vậy, dựa trên sự việc này và nhiều người khác trong nhiều năm sau đó, tôi sẽ nói ra quy tắc đầu tiên cần tuân theo trong kịch bản bỏ cuộc là không vội vàng đưa ra quyết định của bạn. Bất kể tình huống như thế nào, hãy cho bản thân thêm thời gian, uống hoặc ăn hoặc dìm đầu vào thùng nước đá lạnh. Hãy làm bất cứ việc gì có thể giúp chống lại vấn đề của bạn và thư giãn. Nó sẽ không tạo ra bất kỳ khác biệt nào nếu bạn bỏ cuộc ngay lúc này hoặc 15 phút sau đó. Vì vậy 15 phút này là để cho cơ thể bạn nghỉ ngơi, tâm trí bạn bình tĩnh lại và xem xét các lựa chọn của bạn một cách điềm tĩnh. Mọi thứ có thể thay đổi dù chúng không có vẻ như vậy. Nếu bạn cần phải bỏ cuộc, thời gian thêm này không có hại hay xấu xa gì cả. Nếu bạn không bỏ cuộc, nếu bạn sống lại từ cõi chết, bạn có thể có một câu chuyện để kể với con cháu của mình.

CHÌA KHÓA ĐỂ KHÔNG BỎ CUỘC

Vậy nên bỏ cuộc là điều hấp dẫn; bạn không thể lập kế hoạch trước cho nó; khi mọi thứ trở nên tồi tệ nhất, bạn sẽ vội vã đưa ra quyết định và để nó qua đi để bạn có thể nằm xuống một chỗ râm mát trên cỏ hoặc quay lại phòng khách sạn, ở đó bạn sẽ cảm thấy mình lại là người một lần nữa, thay vì cảm thấy như Robin Williams trong rừng già trong bộ phim Junianji.

Hơn nữa, trong một điều gì đó tương tự như chạy 100 dặm, nó thường không phải là vấn đề mà bạn cảm thấy như húc đầu vào tường, mà là toàn bộ các vấn đề cùng hợp lại với nhau phá tan quyết tâm của bạn. Bạn có những vết phồng rộp đang than khóc ở cả hai chân; trời đã tối, và bạn không thể giữ cho mắt mình mở vì bạn quá buồn ngủ; dạ dày của bạn ở trong chế độ bạo loạn từ đầu giờ chiều, vì vậy bạn không ăn uống đầy đủ để cung cấp năng lượng để tiếp tục; bạn lê bước chậm chạp; có vẻ như thời gian để đến trạm cứu trợ tiếp theo là mãi mãi, khi bạn kiểm tra đồng hồ của mình, thực hiện một số dự báo về thời gian và tốc độ, nó thậm chí còn không giống việc bạn về tới vạch đích trong vừa đúng giới hạn thời gian. Đi nào, bạn trông khá tệ. Sau đó, bạn đá phải một tảng đá ẩn sâu dưới đất mạnh đến nỗi bạn chắc chắn mình đã gãy toàn bộ các ngón trên bàn chân đó.

Bây giờ chắc là thời điểm làm xáo trộn danh sách các chiến lược tinh thần của bạn để đối phó với các tình huống đau đớn. Bạn có thể thử kết hợp sự khó chịu của bạn với thực tế rằng nó là cảm giác khó chịu bình thường khi bạn đang gắng hết sức và tất cả các vận động viên khác cũng đang phải đối phó với sự khó chịu tương tự. Bạn có thể thử lặp lại câu thần chú của mình, thay thế suy nghĩ tiêu cực bằng điều gì đó khẳng định và tích cực. Bạn có thể điều trị cơn đau một cách có ý thức, lắng xuống một lúc, nhận ra nó chỉ là một cảm giác khác, tránh gắn mình vào nó, và sau đó chuyển sang cảm giác khác trong môi trường của bạn. Bạn có thể trải nghiệm nỗi đau như một phần của “đang tồn tại” trong đời sống hiện sinh. Bạn thậm chí có thể trở lại danh sách các bản nhạc của mình và cố gắng thay thế cơn đau bằng cách tập trung vào âm nhạc hoặc chuyển sang bạn bè của bạn, những người ở đó với bạn và cố gắng làm sao lãng bản thân bằng những câu đùa hài hước.

Nhưng hãy giả sử rằng tất cả các chiến lược này chứng minh không đủ sức nặng để chống lại được những vấn đề khổng lồ của bạn. Đó là tiêu cực, giọng nói bên trong đã phá vỡ tất cả các lớp phòng thủ của bạn. Được rồi, đúng vậy, nó nói với bạn tốc độ của bạn quá chậm để có thể về đích. Bạn không ăn, vì vậy bạn sẽ không có năng lượng và cảm thấy mình cực kỳ yếu. Dạ dày của bạn sẽ không bao giờ cảm thấy khá hơn. Bạn sẽ chìm vào giấc ngủ trên đôi chân của mình và ngã xuống. Bàn chân của bạn đang tra tấn bạn, và đó là điều không thể chịu nổi. Hãy thông minh lên và bỏ cuộc bây giờ đi. Tại sao bạn lại phải chịu đựng nỗi đau vô dụng kéo dài này?

Đây là lý do tại sao bạn nên chịu đựng nỗi đau kéo dài đó. Trước hết, trong bất kỳ cuộc chạy khó khăn nào, bạn sẽ trải nghiệm mức cao nhất và thấp nhất trong điều kiện của bạn - các đỉnh núi và thung lũng. Bạn chắc chắn đang ở trong một thung lũng khi bạn chìm xuống thấp đến mức bạn muốn bỏ cuộc. Khi bạn ở trong một thung lũng, khó mà tin được rằng bất cứ chuyện gì rồi sẽ thay đổi, rằng bạn sẽ cảm thấy tốt hơn cảm giác ngay lúc đó. Tuy nhiên, nếu bạn cứ tiếp tục đặt một chân trước chân kia, mọi thứ vẫn thường thay đổi. Như một vận động viên siêu cự ly từng nói: “Cơn đau tăng đến một điểm, và sau đó nó không còn tệ hơn nữa.” Chống lại tất cả những kỳ vọng, bạn có thể trở lại một đỉnh núi hoặc ít nhất là làm cho mình ít chìm xuống thung lũng hơn và tăng cường khả năng xoay xở. Cách duy nhất để cho tình huống đó một cơ hội xảy đến là bạn hãy tiếp tục chạy.

Nhưng đây là một lập luận logic và nó giúp bạn chống lại các lập luận logic do giọng nói bên trong bạn đưa ra, khuyên bạn bỏ cuộc. Tâm trí của bạn sẽ đặt ra trường hợp của nó và trình bày cho bạn rất nhiều bằng chứng áp đảo và thuyết phục bạn bỏ cuộc. Nhưng chìa khóa để không bỏ cuộc đơn giản là bạn phải bỏ qua những gì tâm trí đang nói với bạn. Bạn có thể làm được điều này bởi vì dù sao chăng nữa bạn sẽ không dự định trao đổi với những thứ hợp lý này thêm nữa.

Bạn đang chạm vào khía cạnh cảm xúc của tâm trí bạn, nơi tư duy không hợp lý có nhà của nó. Bạn sẽ để cho quyết tâm tuyệt đối lớn hơn tất cả những bằng chứng được ném vào bạn. Bây giờ chúng ta hãy trở lại với Hegel: “Không có gì tuyệt vời trên thế giới từng được thực hiện mà không với niềm đam mê.” Ở đây là hình thức niềm đam mê mà bạn cần phải có. Bạn phải viện ra niềm đam mê của bạn, niềm đam mê của bạn khao khát được tiếp tục. Quyết định này sẽ không có lý trí và không hợp lý; nó sẽ bỏ qua tất cả các tiếng nói trong đầu bạn, đang yêu cầu bạn bỏ cuộc. Miễn là bạn bùng cháy cùng quyết tâm đó, nó sẽ nâng đỡ bạn. Nó sẽ cho phép bạn tiếp tục. Nếu bạn thiếu quyết tâm, sẽ không có gì khác đưa bạn tới vạch đích. Nếu bạn có quyết tâm, không có gì có thể ngăn cản bạn.

CƠ HỘI

Bạn đang ở thời điểm mà hoàn cảnh làm bạn cảm giác như bỏ cuộc là một điều kinh khủng và có thể cảm thấy hoàn toàn vô vọng. Tuy nhiên, trong nghịch cảnh tuyệt vời này, có một cơ hội chiến thắng khó khăn dành cho bạn. Edgar Allan Poe từng nói: “Không bao giờ chịu đau khổ thì sẽ không bao giờ được ban phước.” Chỉ đến thời điểm này trong cuộc chạy của bạn, khi bạn buộc phải triệu tập tất cả quyết tâm của mình và chạm vào niềm đam mê bất hợp lý bên trong bạn, bạn có thể mở rộng khái niệm của mình về bản thân bạn và tìm ra điều gì thực sự ở đó. Bạn sẽ được ban phước với cái nhìn sâu sắc hơn vào bản thân bạn, những điều này sẽ không xảy ra mà không có sự đau khổ đến trước. Chỉ lúc này bạn mới có thể nhận ra rằng tâm trí hợp lý chỉ là một phần của bạn là ai, và rằng bạn có năng lực và sức mạnh tình cảm mà bạn có thể không biết đó là một phần của chính mình.

Chạy với lòng quyết tâm và không có gì có thể ngăn cản bạn.

Thomas Pie nói: “Đây là thời điểm thử thách linh hồn người đàn ông.” Bây giờ là lúc linh hồn của bạn đang được thử thách. Bạn sẽ khám phá ra điều gì khi các con chip bị hỏng và tất cả dường như vô vọng? Hãy tạo cho mình đam mê. Chạy với quyết tâm và kinh ngạc với những gì bạn có khả năng khi bạn tiến vào lĩnh vực tư duy phi lý và kỳ ảo này.

Vẻ đẹp mê ly của sự sống.

Lời bạt
Hạ cánh

“Hãy giữ gìn cuộc sống và để mất những thứ khác.”

Lão Tử - Đạo đức kinh

Tôi hy vọng cuốn sách này đã thay đổi quan điểm của bạn về chạy bộ, rằng bạn đã trở nên chín chắn hơn về kinh nghiệm chạy bộ của mình, và bạn đã học được cách tiếp cận Đạo giáo, nhận ra điều gì đó về bản chất của chạy bộ và cách nó hòa cùng với phần còn lại của cuộc đời bạn. Tôi hy vọng bạn không chạy thêm mà không có nhiều cách nghĩ khác nhau về chạy bộ lướt qua tâm trí bạn.

Tôi hy vọng bạn tập trung vào hành trình của mình khi chạy và không quá chú tâm vào kết quả cuối cùng. Tôi hy vọng bạn sẽ không ngừng tích cực, chạy trong chánh niệm và kết nối với con quái vật bên trong bạn. Tôi hy vọng bạn đang thư giãn, có một trải nghiệm hiện sinh, tìm thấy niềm đam mê, trở thành âm nhạc, có thêm những người bạn thân, không tìm thấy sự vô ngã của bạn và luôn trẻ trung. Tôi hy vọng bạn đang nghiêm túc suy nghĩ về việc chạy 100 dặm mà không bỏ cuộc.

Chạy bộ, như tôi đã nói trước đây, là một món quà. Để có thể đặt các khu vực khác nhau của cuộc sống của chúng ta sang một bên, để ra khỏi cửa, chạy xuống đường mòn, để cho phép cơ thể chúng ta di chuyển theo đúng kế hoạch di chuyển, để tập thể dục hàng ngày - tất cả những điều này là những điều tốt đẹp, nhưng có một tiềm năng chạy bộ còn nhiều ý nghĩa hơn nữa. Joseph Cambell, trong loạt các buổi trò chuyện nổi tiếng của mình với Bill Moyers, được xuất bản với tiêu đề Joseph Campbell và Sức mạnh của thần thoại, đã nói rằng: “Mọi người cho rằng điều chúng ta đang tìm kiếm là ý nghĩa của cuộc sống. Tôi không nghĩ đó là những gì chúng ta đang thực sự tìm kiếm. Tôi nghĩ rằng chúng ta đang tìm kiếm trải nghiệm được sống, để những trải nghiệm cuộc sống của chúng ta trên mặt phẳng hoàn toàn vật chất này sẽ có những cộng hưởng bên trong thực tại và tại nơi sâu kín nhất của mỗi chúng ta, để chúng ta cảm thấy niềm vui sướng thực sự khi được sống.

Chạy bộ có thể là trải nghiệm sống cộng hưởng với sự hiện hữu sâu kín bên trong của chúng ta. Chạy bộ là gì? Đó là, tôi tin rằng, khi chúng ta chạy, đôi khi chúng ta “cảm thấy sự sung sướng khi được sống.”

Chú thích

(1) Đơn vị K trong các cự ly chạy tương đương với 1.000m, ví dụ 5K là 5.000m, con số 5K, 10K được hiểu là tên của giải đua.

(2) Tại Olympic 1936, Hitler đã từ chối bắt tay vận động viên Jesse Owens của Mỹ đoạt huy chương vàng môn điền kinh chạy 100m do anh này thắng vận động viên nước chủ nhà và là người da màu.

(3) Quy luật hiệu suất giảm dần (hay còn được gọi là quy luật tỷ lệ biến đổi, quy luật hiệu suất cận biên giảm dần) phát biểu rằng mỗi đơn vị yếu tố sản xuất tăng thêm sẽ bổ sung ít hơn vào tổng sản lượng so với các đơn vị trước.

(4) Kết cấu như một tấm giấy bạc khổng lồ, một mặt màu bạc và mặt kia màu vàng, có trọng lượng nhẹ hầu như bằng không. Nó được phủ một lớp nhôm có khả năng phản chiếu mạnh, chống lạnh, giữ nhiệt cho cơ thể.

(5)Nguyên văn là The Badman from Boddie, ý chỉ một nhân vật huyền thoại tên là John Franklin Showers, vốn là một anh chàng cao bồi sống ngoài vòng pháp luật.

(6) Người dẫn tốc (pacer): Là người của ban tổ chức, có kinh nghiệm và khả năng chạy. Người này sẽ chạy cùng vận động viên với nhiệm vụ chính là động viên người chạy cùng, giúp họ vượt qua rào cản cả về thể lực lẫn tâm lý.

(7) Tiêu đề đoạn này là “The iceman cometh” - đây là tên một vở kịch được diễn ở sân khấu Broadway năm 1946. Trong vở kịch, nhân vật đã chết trước khi kịp thực hiện ước mơ của mình, ở đoạn này, nhân vật “tôi” đã kiệt sức sau 50 dặm đầu cuộc đua, dù được khuyến khích chạy tiếp nhưng anh đã bỏ cuộc, ở đây người dịch dịch thoát là “Bỏ cuộc” (ND).

(8) Ở đây tác giả chơi chữ, con gấu (bear) là chỉ cuộc thi Marathon Bear 100 Mile Endurance Run.

(9) Chạy đường trường liên tục (Back to back long runs): Là chạy liên tục các đoạn đường dài, thường diễn ra trong 2 đến 3 ngày để giúp vận động viên tránh chấn thương và bắt đầu làm quen với chạy cự ly dài trong một thời gian ngắn. Ban đầu người chạy phải hoàn thành quãng đường dài đó trong 2 hoặc 3 ngày. Nếu vận động viên quen rồi sẽ rút ngắn thời gian chạy xuống 1 ngày, cứ tiếp tục như vậy cho tới khi vận động viên có thể hoàn thành đường đua với khoảng thời gian quy định của cuộc đua.

(10) Tên tập thứ 2 trong bộ tiểu thuyết Chúa tể những chiếc nhẫn của nhà văn J. R. R. Tolkien.

(11) Tên tập thứ 3 trong bộ tiểu thuyết Chúa tể những chiếc nhẫn của nhà văn J. R. R. Tolkien.

(12) HAPE là từ viết tắt của High Altitude Pulmonary Edema, nghĩa là phù phổi do độ cao.

(13) Khoảng 55 độ C.

(14) Kí hiệu là oz, tương đương với khoảng 30ml.